ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 987 1435708 1431056 2026-11-04T11:10:41Z Shiva Tej Patil 75545 1435708 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | image = Masti.jpg | caption = ಶ್ರೀ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ | pseudonym = | birth_date = ೬ ಜೂನ್ ೧೮೯೧ | birth_place = ಹೊಂಗೆನಹಳ್ಳಿ, [[ಮಾಲೂರು]], [[ಕೋಲಾರ]], ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ. (ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ) | death_date = ೬ ಜೂನ್ ೧೯೮೬ | death_place = [[ಬೆಂಗಳೂರು]], ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ | occupation = ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಲೇಖಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | genre = ಕಾದಂಬರಿ | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ | movement = ನವೋದಯ | influences = }} '''ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು''' ([[ಜೂನ್ ೬]] ೧೮೯೧ - ಜೂನ್ [[ಜೂನ್ ೬|೬]] [[೧೯೮೬]])-[[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡದ]] ಒಬ್ಬ ಅಪ್ರತಿಮ ಲೇಖಕರು. [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ<ref>{{cite web |title = ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url = http://ekavi.org/jnanpeeth.htm |publisher = Ekavi |access-date = 31 October 2006 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20060427081930/http://www.ekavi.org/jnanpeeth.htm |archive-date = 27 April 2006 |df = dmy-all }} </ref> ನೀಡಲಾಗುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗೌರವವಾದ [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]<ref>{{cite web |title = ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url = http://ekavi.org/jnanpeeth.htm |publisher = Ekavi |access-date = 31 October 2006 |url-status = dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20060427081930/http://www.ekavi.org/jnanpeeth.htm |archive-date = 27 April 2006 |df = dmy-all }} </ref> ಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇವರು ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ "ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರು ''ಶ್ರೀನಿವಾಸ'' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name=letter/> ಇವರನ್ನು "ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಜನಕ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಿನ [[ಮೈಸೂರು]] ಮಹಾರಾಜರಾದ [[ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು|ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ಅವರಿಗೆ ರಾಜಸೇವಾಸಕ್ತ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ==ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ== ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು [[ಕೋಲಾರ]] ಜಿಲ್ಲೆ [[ಮಾಲೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಹುಂಗೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ [[ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುವ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ [[ಜೂನ್ ೬]] [[೧೮೯೧]] ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|last1=Iyengar|first1=Masti Venkatesha|url=https://books.google.com/books?id=e6VqgWouUmUC&pg=PA11|title=Masti|last2=Sharma|first2=Ramachandra|date=August 2019|publisher=Katha|isbn=978-81-87649-50-2|language=en}}</ref> ಅವರು ಹುಟ್ಟುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡು ಬಡತನವಿತ್ತು. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದ ಕುಟುಂಬ ಅವರ ಪೂರ್ವಿಕರದು. ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬಹಳ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಅವರ ಹಿರಿಯರು ಬಹು ಜನಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ಹಾಕಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಅವರು ವಾರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಊಟಮಾಡಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಹೊಂಗೇನಳ್ಳಿ, ಯಲಂದೂರು, ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣ, [[ಮಳವಳ್ಳಿ]], [[ಮೈಸೂರು]], ಕಡೆಗೆ [[ಮದರಾಸು]] ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಮಾಡಿಕೊಂಡು [[ಚಿನ್ನ|ಚಿನ್ನದ]] ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳು ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದು.<ref name=masti1>{{cite book|last=Ramachandra Sharama Ed.|first=Masti Venkatesha Iyengar|title=Masti|year=2004|publisher=Katha|location=New Delhi|isbn=9788187649502|url=https://books.google.com/books?id=e6VqgWouUmUC&q=masti+venkatesh+iyengar}}</ref> [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಸಿವಿಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಥಮರಾಗಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದರು. ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮೀಶನರಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name=masti1/> ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಅವರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್([[೧೯೦೭]]), ಎಫ್.ಎ ([[೧೯೦೯]]), ಬಿ.ಎ ([[ಮದರಾಸು]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ [[೧೯೧೨]]), [[ಮೈಸೂರು]] ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ([[೧೯೧೩]]), ಎಂ.ಎ ([[ಮದರಾಸು]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ [[೧೯೧೪]]) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ, [[೧೯೧೪]] ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಕಮಿಷನರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. [[೧೯೧೪]] ರಿಂದ [[೧೯೪೩]] ರವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. [[೧೯೨೦]] ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು.<ref name=masti1/> ಸಣ್ಣಕತೆ, ನೀಳ್ಗತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಸಂಪಾದನೆ, ಅನುವಾದ - ಹೀಗೆ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. [[೧೯೮೩]] ರಲ್ಲಿ [[ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ]] ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದ ಪುರಸ್ಕೃತಗೊಂಡ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕನೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟರು. ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಮಾಸ್ತಿಯವರು [[ಜೂನ್ ೬]] [[೧೯೮೬]] ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು.png|೨೦೦px|thumb|right|ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ತಮ್ಮ ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಇರುವ ಚಿತ್ರ]] == ಸಾಹಿತ್ಯ == ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಒಂದು ಆದರ್ಶವಾಗಿದ್ದರೆ. ಎಂಥ ಕಷ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರು ಜೀವನವನ್ನೆದುರಿಸಿದ ರೀತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುವಂತದ್ದು. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದಂತೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಕರಾದರು. [[ಜಿ ಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ]], [[ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ]]ಯಂತಹವರಿಗೆ ಮಾಸ್ತಿಯವರು ಆದರ್ಶರಾಗಿದ್ದರು. [[೧೯೧೦]] ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ರಂಗನ ಮದುವೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರು ನಿಧನರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾದ 'ಮಾತುಗಾರ ರಾಮಣ್ಣ'<ref name=letter/> ಎಂಬ ಕೃತಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೨೩.<ref name=letter>{{cite news|title=Man of letters|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/man-of-letters/article805272.ece|access-date=3 October 2013|newspaper=The Hindu|date=1 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005100349/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/man-of-letters/article805272.ece|archive-date=5 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013|url-status=dead}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳು, ಅನುವಾದ, "ಜೀವನ" ಎಂಬ ಅವರೇ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಲೇಖನಗಳು, ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಕಾವ್ಯ ಸೇರಿವೆ. ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೆಲಸವಾಗಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳ ರಚನೆ ಅವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ನೂರಾರು ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಹಲವಾರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಒಂದು ಸಣ್ಣಕಥೆಯನ್ನು ರಾಜಾಜಿಯವರು [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿಗೆ]] ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹಾಗೂ ಇತರ [[ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು|ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ]] ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕತೆಗಳು ಅಭಿನಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಸಾರವಾಗಿವೆ. *ಕಥೆ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ತಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅವರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಿರುತ್ತವೆ. "ಸುಬ್ಬಣ್ಣ" ಅವರ ಒಂದು ಖ್ಯಾತ ನೀಳ್ಗತೆ. ಅಪಾರ ಮಾನವೀಯ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ತುಳುಕಿಸಿದ ಅವರು ಕಥೆಗಳ ರಚನೆಗೆ ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಜನಕರೆಂದೇ ಅವರಿಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ರು. ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸಿತು. ಕಥೆ ಹೇಳುವುದು ಒಂದು ಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸವೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.ಮಾಸ್ತಿ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಂತೆಯೇ ಕಾದಂಬರಿ, ಕವಿತೆ, ಪ್ರಬಂಧ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಬರೆದರು, ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕುಶಲತೆ, ಸೌಮ್ಯತೆ, ಜೀವನ ದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. "ಭಾರತತೀರ್ಥ", "ಆದಿಕವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ" ಇವು ಭಾರತ ರಾಮಾಯಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಗ್ರಂಥಗಳಾದರೆ "ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ" ಅವರ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ.[[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್]], [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ]] ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ, [[ಪುರಂದರದಾಸ]], [[ಕನಕದಾಸ]], ಅನಾರ್ಕಳಿ, ತಿರುಪಾಣಿ, ಶಿವಾಜಿ ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ, ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೂ ಮಾಸ್ತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸ್ತಿ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಎರಡು. [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಕೃತಿ [[ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ]] - [[ಕೊಡಗು|ಕೊಡಗಿನ]] ಕಡೆಯ ರಾಜ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು "ಚನ್ನಬಸವನಾಯಕ". "ಭಾವ" - ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆ ಇರುವ ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳ ಗ್ರಂಥಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು, ==ನಿಧನ== ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೯೫ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ನಿಧನರಾದರು. ==ಸ್ಮರಣಾರ್ಥಗಳು== ೧೯೯೩ ರಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ "[[ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್|ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]" ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref name=award>{{cite news|title=Masti Venkatesh Iyengar Award presented to Nisar Ahmed|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-karnataka/masti-venkatesh-iyengar-award-presented-to-nisar-ahmed/article3124604.ece|access-date=3 October 2013|newspaper=The Hindu|date=26 June 2006}}</ref> [[ಮಾಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ (ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ) ಮಾಸ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆಯನ್ನು [[ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು|ಗ್ರಂಥಾಲಯ]]ವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name=award/> [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ಅದರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name=library>{{cite news|title=Jnanpith writer Masti's house made into a library|url=http://www.deccanherald.com/content/30842/content/215869/F|access-date=3 October 2013|newspaper=Deccan Herald|date=16 October 2011}}</ref><ref name=library/> ಮಾಸ್ತಿ ವಸತಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ೨೦೦೬-೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=school>{{cite news|title=Masti school bereft of building, staff|url=http://www.deccanherald.com/content/72193/masti-school-bereft-building-staff.html|access-date=3 October 2013|newspaper=Deccan Herald|date=28 May 2010}}</ref> ==ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ== {{div col}} ===ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು=== *ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ===ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು=== * ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ(೫ ಪುಟಗಳು) * ರಂಗನ ಮದುವೆ * ಮಾತುಗಾರ ರಾಮ ===ನೀಳ್ಗತೆಗಳು=== * ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ([[೧೯೨೮]]) * ಶೇಷಮ್ಮ([[೧೯೭೬]]) ===ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನಗಳು=== * ಬಿನ್ನಹ, ಮನವಿ([[೧೯೨೨]]) * ಅರುಣ([[೧೯೨೪]]) * ತಾವರೆ([[೧೯೩೦]]) * ಸಂಕ್ರಾಂತಿ([[೧೯೬೯]]) * ನವರಾತ್ರಿ(೫ ಭಾಗ [[೧೯೪೪]]-[[೧೯೫೩]])''' * ಚೆಲುವು, ಸುನೀತ * ಮಲಾರ * ಶ್ರೀರಾಮ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ (ಖಂಡಕಾವ್ಯ) === ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು === * [[ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್]]([[೧೯೩೫]]) * [[ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ|ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ]]([[೧೯೩೬]]) === ಪ್ರಬಂಧಗಳು === * ಕನ್ನಡದ ಸೇವೆ([[೧೯೩೦]]) * [[ವಿಮರ್ಶೆ]] (೪ ಸಂಪುಟ [[೧೯೨೮]]-[[೧೯೩೯]]) * ಜನತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ([[೧೯೩೧]]) * ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ([[೧೯೩೭]]) * ಆರಂಭದ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ([[೧೯೭೯]]) === '''ನಾಟಕಗಳು''' === * ಶಾಂತಾ, ಸಾವಿತ್ರಿ, ಉಷಾ ([[೧೯೨೩]]) * ತಾಳೀಕೋಟೆ([[೧೯೨೯]]) * ಶಿವಛತ್ರಪತಿ([[೧೯೩೨]]) * ಯಶೋಧರಾ([[೧೯೩೩]]) * ಕಾಕನಕೋಟೆ([[೧೯೩೮]]) * ಲಿಯರ್ ಮಾಹಾರಾಜ * ಚಂಡಮಾರುತ, ದ್ವಾದಶರಾತ್ರಿ * ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ * ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ದೃಶ್ಯಗಳು ೧,೨,೩ * ಪುರಂದರದಾಸ * ಕನಕಣ್ಣ * ಕಾಳಿದಾಸ * ಅಜ್ಜನದಾರಿ, ಭಟ್ಟರಮಗಳು, ವಿಮಲಾ ಮರಿಯಾನ್ * ಬಾನುಲಿ ದೃಶ್ಯಗಳು === ಕಾದಂಬರಿಗಳು === * [[ಚೆನ್ನಬಸವ ನಾಯಕ]]([[೧೯೫೦]]) * [[ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ]]([[೧೯೫೬]]) {{div col end}} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * [[ಜ್ಞಾನಪೀಠ|ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ([[೧೯೮೩]]) (ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೃತಿಗೆ) * [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಡಿ. ಲಿಟ್([[೧೯೭೭]]) * [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಡಿ. ಲಿಟ್([[೧೯೫೬]]) * [[ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]([[೧೯೬೮]]) * [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ([[೧೯೫೩]]) * ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ([[೧೯೪೬]]) == ಗೌರವಗಳು == *ಮಾಸ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅಪಾರ. "ಮಾಸ್ತಿ ಕನ್ನಡದ ಆಸ್ತಿ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಒಂದು ನಾಣ್ಣುಡಿಯಾಗಿದೆ.''' *ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೂ ಅವರು "ಅಣ್ಣ ಮಾಸ್ತಿ"ಯಾಗಿದ್ದರು. ವರಕವಿ [[ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ]] ಮಾಸ್ತಿಯವರನ್ನು ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು.''' *[[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾಸ್ತಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.''' *[[೧೯೨೯]]ರಲ್ಲಿ [[ಬೆಳಗಾವಿ|ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.''' *[[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.''' *[[ಮೈಸೂರು]] ಮಹಾರಾಜರು "ರಾಜಸೇವಾ ಪ್ರಸಕ್ತ" ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು.''' *[[೧೯೭೨]]ರಲ್ಲಿ " ಶ್ರೀನಿವಾಸ " ಎಂಬ ಅವರ ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.''' ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] h3jjt1n789uhfvs7h9jo1qi3ccd32ir 3 1948 1435641 225084 2026-11-03T12:45:36Z ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ 102896 /* Respected Admin, Request for Page Move to Mainspace */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435641 wikitext text/x-wiki ==Nice Images== Nice job with the images :) way to go! --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೦೭:೨೪, ೧೮ ಮೇ ೨೦೦೫ (UTC) == becoming an Admin == hi rohit, You can surely become an admin. But it is required that you have atleast significant number edits to your name to qualify for adminship. (See [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕರು]]). We would ideally look out for some long time regular contributors. Once you are one, let me know :), I'll propose your name for adminship. cheers --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೧೨:೩೭, ೨ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ (UTC) == Regarding the news thingy ಸುದ್ದಿ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ aka "How to edit the main page" == hi rohit, I noticed that [http://en.wikipedia.org/wiki/User_talk:Hpnadig#.26.233257.3B.26.233262.3B.26.233247.3B.26.233277.3B_2 you had left a comment] on my English wikipedia user page. I'll try to answer for that here. One doesn't need sys-op previleges to edit the main page items. If you haven't observed carefully, many templates make up the main page. Each template is editable. I'll put the links here for your reference. The links appear on the bottom while you view the source. * [[:Template:ಪ್ರಚಲಿತ]] * [[:Template:ನಿಮಗಿದು ಗೊತ್ತೆ?]] * [[:Template:Donate]] * [[:Template:ಹೊಸತು]] * [[:Template:ಆಯ್ದ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು]] * [[:Template:ಸುದ್ದಿ]] <-- This is the one you'll have to edit to change the news. * [[:Template:ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ]] * [[:Template:ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸುದ್ದಿ]] * [[:Template:ಇತರ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು]] * [[:Template:ಮುಖ್ಯ ಪುಟದ ಪರಿವಿಡಿ]] * [[:Template:ಆಯ್ದ ಪ್ರಮುಖ ದಿನಗಳು/ಸಂಪರ್ಕಗಳು]] * [[:Template:ಪೀಠಿಕೆ]] * [[:Template:ವಾರದ ಸಹಯೋಗ]] But if you really feel that you would be happier with sys-op previleges, make sure you contribute regularly to the wiki and establish yourself as a trustful member of the community. Thats how even we gained it. :) --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೨೦:೧೭, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ (UTC) == good one! == nice work on [[ಪಥೇರ್ ಪಾ೦ಚಾಲಿ]]. ಸತ್ಯಜಿತ್ ರವರ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಯಾವಾಗಾದರೂ ನೋಡಬೇಕು. ಅಕಿರಾ ಕುರೊಸಾವಾರವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ? ಎಲ್ಲವೂ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ :) --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೧೯:೦೫, ೫ ಜೂನ್ ೨೦೦೫ (UTC) ==ಸುದ್ದಿ ಸೇರಿಸುವುದು== Hi rohit, ಸುದ್ದಿ ಸೇರಿಸೋದಕ್ಕೆ ಸುದ್ದಿಯ ಬಗ್ಗೆ atleast ಒಂದು ಲೇಖನವಾದರೂ ಇರಬೇಕು. [http://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%B9%E0%B2%BE%E0%B2%AF:%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%A8%E0%B3%86_FAQ&curid=2453&diff=0&oldid=6588#.E0.B2.B8.E0.B3.81.E0.B2.A6.E0.B3.8D.E0.B2.A6.E0.B2.BF_.E0.B2.B8.E0.B3.87.E0.B2.B0.E0.B2.BF.E0.B2.B8.E0.B3.81.E0.B2.B5.E0.B3.81.E0.B2.A6.E0.B3.81_.E0.B2.B9.E0.B3.87.E0.B2.97.E0.B3.86 ಸುದ್ದಿ ಸೇರಿಸೋದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸಹಾಯ ಪುಟ ನೋಡಿ]. ಈ ಕಾಲಂನ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು, ಸುದ್ದಿ ಬಿತ್ತರಿಸುವುದಲ್ಲ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏನಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವಕೋಶವಲ್ಲವೇ? :) ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನೀವು ಸೇರಿಸಿರುವ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು Revert ಮಾಡೋ ಬದಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. --[[User:Hpnadig|ಹರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ನಾಡಿಗ್]] ೦೬:೧೪, ೩ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ (UTC) ==Request for Help== '''Greetings Rohit.r'''! I know that you are probably not a Christian, however can you just help me translate some sections of [http://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B3%82_%E0%B2%9C%E0%B3%80%E0%B2%B8%E0%B2%B8%E0%B3%8D_%E0%B2%9A%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%9A%E0%B3%8D this article] into the Kannada language? Please. Any translation help at all would be very gratefully appreciated, Thankyou. --[[ಸದಸ್ಯ:Jose77|Jose77]] ೨೧:೪೦, ೬ December ೨೦೦೬ (UTC) ==Request for image copyright== I'm a samskrit wikipedia user and wanted the rights to publish the photo ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ on the sanskrit page of the same. Can you please help me with the copyrights of the photo to publish it.. [[ಸದಸ್ಯ:Sbblr0803|Abhirama]] ೧೪:೧೪, ೨೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ (UTC) == Respected Admin, Request for Page Move to Mainspace == Respected Rohit Sir, Greetings. I am writing to humbly request your assistance in moving my sandbox draft to the Wikipedia mainspace. I have created a well-structured biographical article about Shashikumar V, a dedicated social worker and the founder of Yk24 news kannada 24×7. The article contains multiple independent and reliable newspaper references (such as Sanje Prabha, Udayakala, Eesanje) verifying his significant social service activities along with his official media links. Since my account is relatively new, I do not possess the necessary user rights to move the page myself. I kindly request you to review the draft and move it to the official Wikipedia mainspace under the title "Shashikumar V". * Current Sandbox Link: [[ಸದಸ್ಯ:ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] * Target Title: [[ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ]] Thank you so much for your valuable time and support, Sir. Warm regards, [[ಸದಸ್ಯ:ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ|ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೧೫, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) sfoy0xp5c8d10lu89godapdn9rpc29e 0 8353 1435634 1429908 2026-11-03T12:35:23Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸನ್ ಉದಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: English Wikipedia listed its name as Sun Udaya 1372396 wikitext text/x-wiki '''ಉದಯ ಟಿವಿ''' ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಪಾವತಿ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿ [[ಭಾರತ]], ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ]] ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |name= ಉದಯ ಟಿವಿ |logofile= |logosize= |logoalt= |logocaption= |logo2= [[ಚಿತ್ರ:ಉದಯ ಟಿವಿ.png|thumb|center|ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಾಂಛನ]] |launch= ೧ ಜೂನ್ ೧೯೯೪ |network= |owner= [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] |share= |share as of= |share source= |slogan= |country= [[ಭಾರತ]] |language= [[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area= [[ಭಾರತ]], [[ಯುಎಇ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಯುರೋಪ್]] ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ |headquarters= [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |former names= |replaced by names= |sister names= |web= [http://www.sunnetwork.in/tv-channel-details.aspx?Channelid=27&channelname=UDAYA%20TV&LanguageID=3&Type=3 ಉದಯಟಿವಿ TV] ಸನ್‌ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.ಇನ್ }} ==ಇತಿಹಾಸ== ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ ಜೂನ್ ೧ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಿನಿ. ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೭೦% ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web |url=http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405145740/http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |url-status=dead }}</ref>. ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೨೦೦೧ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |url=http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ವಿಶಾಕ ಎಫ್‌ಎಂ, [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ]] ಎಫ್‌ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಚಾನಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೂ.೧೮ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು <ref>https://web.archive.org/web/20070930204706/http://pay.hindu.com/hindu/photoDetail.do?photoId=3294969</ref>. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |url=http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120841/http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |url-status=dead }}</ref>. ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == {{main|ಉದಯ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ==ಸೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು== ====ಉದಯ ಮೂವೀಸ್==== [[ಉದಯ ಮೂವಿಸ್|ಉದಯ ಮೂವೀಸ್]] ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೫ ಮೇ ೨೦೦೦ ರಂದು '''ಉಷೆ ಟಿವಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್==== [[ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ೨''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಚಿಂಟು ಟಿವಿ==== [[ಚಿಂಟು ಟಿವಿ]] ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ. ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೩ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ==== ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. === ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವಾಹಿನಿ(ಗಳು)=== ====ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್==== [[ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್'|ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್]] ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಯ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ವಾರ್ತೆಗಳು''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು '''ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್''' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹಿನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/after-19-years-sun-tv-shut-down-udaya-news-over-insurmountable-losses-67360|access-date=2020-07-27|website=www.thenewsminute.com|title=After 19 years, Sun TV to shut down Udaya News over insurmountable losses|date=25 August 2017}}</ref>. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *೨೦೦೧ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಕನ್ನಡ]] ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards">[http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm Sun TV Channels get Best Channel Awards from Indian Television Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |date=2007-09-27 }} - A picture report.</ref> *೨೦೦೨ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards" /> ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.sunnetwork.in/udayatv ಉದಯ ಟಿವಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060715140222/http://sunnetwork.in/udayatv/ |date=2006-07-15 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 8lvd29z4x8zb0j219ksvuu6k7yhx9hn 1435638 1435634 2026-11-03T12:42:43Z ThePositiveVibes 87814 1435638 wikitext text/x-wiki '''ಉದಯ ಟಿವಿ''' ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಪಾವತಿ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿ [[ಭಾರತ]], ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ]] ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |name= ಉದಯ ಟಿವಿ |logofile= |logosize= |logoalt= |logocaption= |logo2= |launch= ೧ ಜೂನ್ ೧೯೯೪ |network= |owner= [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] |share= |share as of= |share source= |slogan= |country= [[ಭಾರತ]] |language= [[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area= [[ಭಾರತ]], [[ಯುಎಇ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಯುರೋಪ್]] ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ |headquarters= [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |former names= |replaced by names= |sister names= |web= [http://www.sunnetwork.in/tv-channel-details.aspx?Channelid=27&channelname=UDAYA%20TV&LanguageID=3&Type=3 ಉದಯಟಿವಿ TV] ಸನ್‌ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.ಇನ್ }} ==ಇತಿಹಾಸ== ಸನ್ ಉದಯ (ಉದಯ ಟಿವಿ)ಯನ್ನು ೧೯೯೪ ಜೂನ್ ೧ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಿನಿ. ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೭೦% ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web |url=http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405145740/http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |url-status=dead }}</ref>. ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೨೦೦೧ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |url=http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ವಿಶಾಕ ಎಫ್‌ಎಂ, [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ]] ಎಫ್‌ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಚಾನಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೂ.೧೮ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು <ref>https://web.archive.org/web/20070930204706/http://pay.hindu.com/hindu/photoDetail.do?photoId=3294969</ref>. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |url=http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120841/http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |url-status=dead }}</ref>. ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == {{main|ಉದಯ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ==ಸೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು== ====ಉದಯ ಮೂವೀಸ್==== [[ಉದಯ ಮೂವಿಸ್|ಉದಯ ಮೂವೀಸ್]] ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೫ ಮೇ ೨೦೦೦ ರಂದು '''ಉಷೆ ಟಿವಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್==== [[ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ೨''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಚಿಂಟು ಟಿವಿ==== [[ಚಿಂಟು ಟಿವಿ]] ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ. ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೩ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ==== ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. === ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವಾಹಿನಿ(ಗಳು)=== ====ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್==== [[ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್'|ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್]] ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಯ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ವಾರ್ತೆಗಳು''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು '''ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್''' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹಿನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/after-19-years-sun-tv-shut-down-udaya-news-over-insurmountable-losses-67360|access-date=2020-07-27|website=www.thenewsminute.com|title=After 19 years, Sun TV to shut down Udaya News over insurmountable losses|date=25 August 2017}}</ref>. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *೨೦೦೧ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಕನ್ನಡ]] ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards">[http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm Sun TV Channels get Best Channel Awards from Indian Television Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |date=2007-09-27 }} - A picture report.</ref> *೨೦೦೨ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards" /> ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.sunnetwork.in/udayatv ಉದಯ ಟಿವಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060715140222/http://sunnetwork.in/udayatv/ |date=2006-07-15 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] 9fymi13o12j001dhhn3mecrazeyufum 1435640 1435638 2026-11-03T12:44:47Z ThePositiveVibes 87814 1435640 wikitext text/x-wiki '''ಸನ್ ಉದಯ''' (ಉದಯ ಟಿವಿ) ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನರಂಜನಾ ಪಾವತಿ [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿ [[ಭಾರತ]], ಕೆಲವು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಂತಹ]] ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯ ಟಿವಿಯನ್ನು ೧೯೯೪ರ ಜೂನ್ ೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ |name= ಉದಯ ಟಿವಿ |logofile= |logosize= |logoalt= |logocaption= |logo2= |launch= ೧ ಜೂನ್ ೧೯೯೪ |network= |owner= [[ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] |share= |share as of= |share source= |slogan= |country= [[ಭಾರತ]] |language= [[ಕನ್ನಡ]] |broadcast area= [[ಭಾರತ]], [[ಯುಎಇ]] ಮತ್ತು [[ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ಯುರೋಪ್]] ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ |headquarters= [[ಬೆಂಗಳೂರು]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] |former names= |replaced by names= |sister names= |web= [http://www.sunnetwork.in/tv-channel-details.aspx?Channelid=27&channelname=UDAYA%20TV&LanguageID=3&Type=3 ಉದಯಟಿವಿ TV] ಸನ್‌ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.ಇನ್ }} ==ಇತಿಹಾಸ== ಸನ್ ಉದಯವನ್ನು ೧೯೯೪ ಜೂನ್ ೧ರಂದು [[ತಮಿಳುನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಿನಿ. ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೦೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉದಯ ಟಿವಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ]] ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ೭೦% ಜಾಹೀರಾತು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web |url=http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2023-04-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230405145740/http://www.jobsahead.com/services/jobworld/mag/0529/3/index.htm |url-status=dead }}</ref>. ೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇದು ೨೦೦೧ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು <ref>{{Cite web |url=http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |url-status=dead }}</ref>. ಇದು ವಿಶಾಕ ಎಫ್‌ಎಂ, [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ]] ಎಫ್‌ಎಂ ಚಾನೆಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಫ್‌ಎಂ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿತು. ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧ರವರೆಗೆ ಇದು ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾರದ ಚಾನಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ರೂ.೧೮ ಚಂದಾದಾರಿಕೆ ಶುಲ್ಕದೊಂದಿಗೆ ಪಾವತಿ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು <ref>https://web.archive.org/web/20070930204706/http://pay.hindu.com/hindu/photoDetail.do?photoId=3294969</ref>. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಕಲಾನಿತಿ ಮಾರನ್ ಉದಯ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಗಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |url=http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2024-08-05 |archive-date=2007-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929120841/http://www.blonnet.com/2006/11/28/stories/2006112805070500.htm |url-status=dead }}</ref>. ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು == {{main|ಉದಯ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ}} ==ಸೋದರಿ ವಾಹಿನಿಗಳು== ====ಉದಯ ಮೂವೀಸ್==== [[ಉದಯ ಮೂವಿಸ್|ಉದಯ ಮೂವೀಸ್]] ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೫ ಮೇ ೨೦೦೦ ರಂದು '''ಉಷೆ ಟಿವಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮೂವೀಸ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್==== [[ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್]] ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ೨''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಉದಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ====ಚಿಂಟು ಟಿವಿ==== [[ಚಿಂಟು ಟಿವಿ]] ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿ ಆಗಿದೆ. ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೩ ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು ಈ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ====ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ==== ಉದಯ ಕಾಮಿಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಪಾವತಿ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೭ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. === ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ವಾಹಿನಿ(ಗಳು)=== ====ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್==== [[ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್'|ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್]] ಸನ್ ಟಿವಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದ್ದ [[ಭಾರತ]]ದ ಮೊದಲ [[ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ]]ಯ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೫ರಂದು '''ಉದಯ ವಾರ್ತೆಗಳು''' ಎಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು '''ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್''' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ೨೦೧೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ರಂದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹಿನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಉದಯ ನ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ೨೦೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/after-19-years-sun-tv-shut-down-udaya-news-over-insurmountable-losses-67360|access-date=2020-07-27|website=www.thenewsminute.com|title=After 19 years, Sun TV to shut down Udaya News over insurmountable losses|date=25 August 2017}}</ref>. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== *೨೦೦೧ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಕನ್ನಡ]] ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards">[http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm Sun TV Channels get Best Channel Awards from Indian Television Academy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927001519/http://www.sunnetwork.org/aboutus/awards/page5.htm |date=2007-09-27 }} - A picture report.</ref> *೨೦೦೨ ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref name="Indian TV Academy Awards" /> ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [http://www.sunnetwork.in/udayatv ಉದಯ ಟಿವಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060715140222/http://sunnetwork.in/udayatv/ |date=2006-07-15 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] bxo42q9ktdao4d31xk5h5p5s2254qbr 0 9574 1435639 28971 2026-11-03T12:44:42Z Xqbot 2569 Fixing double redirect from [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ]] to [[ಸನ್ ಉದಯ]] 1435639 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸನ್ ಉದಯ]] 0lywnxb50nlnusje7oc0ju2rib9m75n 1 26485 1435636 530836 2026-11-03T12:35:23Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಉದಯ ಟಿ.ವಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸನ್ ಉದಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: English Wikipedia listed its name as Sun Udaya 530836 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 0 26759 1435677 1435376 2026-11-04T06:35:17Z Santhosh Goveas 102329 /* ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು */ 1435677 wikitext text/x-wiki {{Citations missing|article|date=January 2008}} {{Infobox Scientist |name = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |image = |caption = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |birth_date = {{birth date|1940|10|24|df=y}} [[Ernakulam]], [[Kerala]] |birth_place = |death_date = |death_place = |residence = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] India |nationality = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] Indian |field = [[Astronomy]]/Space Research including [[Science]], [[Technology]] and Applicastions |work_institution =[[National Institute of Advanced Studies]]; [[Indian Space Research Organisation]] |alma_mater = Bachelor of Science with Honours, Master of Science degrees in Physics from [[Bombay University]] and Ph.D. ([[Astronomy & Astrophysics]]), ೧೯೭೧ from [[Physical Research Laboratory]], [[Gujarat University]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Pioneering contributions to India’s space programme |prizes = [[Padma Shri]], [[Padma Bhushan]] and [[Padma Vibhushan]] |religion = |footnotes = }} ಡಾ.'''ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್''' (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೦ – ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫) ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲಸಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ)ದ]] ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994-2003)">{{Cite web |url=http://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |title=Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994–2003) |date=2016 |publisher=[[Indian Space Research Organisation]] |access-date=22 December 2016 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925204231/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ]] ೨೦೦೩-೨೦೦೯) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು<ref><https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020223829/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |date=2018-10-20 }}></ref> <ref>{{cite web |url=http://planningcommission.nic.in/aboutus/orgn.html |title=Planning Commission Organisation |work=Shivap |accessdate=2009-12-03}}</ref>.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು 2004ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (೧೯೮೨), [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] (೧೯೯೨) ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೦). == ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ೨೦೦೩ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭ ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಗ್ರಹ (ಇನ್ಸಾಟ್-೨) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿಉಪಗ್ರಹಗಳು (ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಮತ್ತು ೧ಬಿ) ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಭಾಸ್ಕರ-I ಮತ್ತು II ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಉಡಾವಣಾ [[ವಾಹನ]]ಗಳಾದ ಪೋಲಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿಎಂಕೆ-III ಯ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -೧ಸಿ ಮತ್ತು ೧ಡಿ ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಹೊಸ ಯುಗದ ಇನ್ಸಾಟ್ ಸಂವಹನ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗರ ವೀಕ್ಷಣೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -ಪಿ೩/ಪಿ೪ ರ ಸಫಲವಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಾಯಣ-Iರ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇವಲ ೬ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ವೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ಕೂಡ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಹೈ ಎನರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಸೇರಿದೆ. ಇವರು [[ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]], ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೨೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪ್ರಬಂಧ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು == *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು *೨೦೦೩ ನಂತರ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ (ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ) * ೧೯೯೪ - ೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಂಡಳಿ/ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೯೦ - ೧೯೯೪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೬ - ೧೯೮೯ ಸಹಯೋಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೪ - ೧೯೮೬ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೦ - ೧೯೮೯ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೯ - ೧೯೮೩ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-II ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೬ - ೧೯೮೦ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-I ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು == ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು == *೨೦೦೫-೨೦೦೬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (INAE) *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (IISc) *೨೦೦೦-೨೦೦೫ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ *೨೦೦೦ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (RRI) *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಸದಸ್ಯರು, ಐಐಟಿಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ರೂರ್ಕಿ *೨೦೦೨-೨೦೦೩ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೦೨-೦೩ *೧೯೯೫-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ. *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಆರ್ಯಭಟ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಎಆರ್‌ಐಇಎಸ್), ನೈನಿತಾಲ್ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಂಡಳಿ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಧನ ಸಮಿತಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೭-೨೦೧೧ ಸದಸ್ಯರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್-ಪಿಳನಿ, ರಾಜಸ್ತಾನ *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸಮೂಹ, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ೨೦೨೦ ಗುರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಇಂಡಿಯ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ *೨೦೦೯ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (FASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಎಫ್ಎನ್ಎ) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FNASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಫ್ಎನ್‌ಎಇ) *ಫೆಲೋ, ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASI) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಲೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಫೋರಂ (ಎನ್‌ಟಿಎಫ್) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಟ್ರೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಐಎಂಎಸ್) *ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ, ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗಣ್ಯ ಫೆಲೋ, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಇಟಿಇ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕೇರಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಕೆಎಎಸ್) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಐಸಿಇ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಪಿಎ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ (ಐಎಸ್ಆರ್ಎಸ್) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಎಸ್‌ಸಿಎ) == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (೧೯೮೨ ರಿಂದ). *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೮೫ ರಿಂದ). *ಫೆಲೋ, ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೬ ರಿಂದ). *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಯುಕೆ (೨೦೦೬ ರಿಂದ) *ಅಕಾಡೆಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ (೨೦೦೬) *ಟ್ರಸ್ಟೀ, ನೆಹರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೨೦೦೭) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಸೈಪ್ರಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಚೀನಾ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಪರ್ಸನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದದ್ದು == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಶ್ರೀ. ಹರಿ ಓಂ ಆಶ್ರಮ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಮಿ ಪ್ರೇರಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) *ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೩) *ಶ್ರೀ. ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಭಾಸಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೮) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋ-ಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ನೀಡುವ ಕೆ.ಆರ್. ರಾಮನಾಥನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೧೯೯೫ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿ (೧೯೯೫) *ಎಫ್ಐಎಇ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ೧೯೯೫ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬) ಈಚಲಕಾರಂಜಿ *ಐಎಸ್‌ಸಿಎಯ ಜಿ.ಪಿ. ಚಟರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ. ಬಿರ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಗೋಯಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಗೋಯಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬಿರೇನ್ ರಾಯ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೧೯೯೮) *ಸುಬ್ಬರಾಮ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರ ವಿದ್ಯಾ ರತ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಮುರಳಿ ಎಮ್.ಚುಗಣಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅವರು ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ಐಜಿಯು ಮಿಲೇನಿಯಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *೮೭ ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ೧೯೯೯ -೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಮ್.ಎನ್. ಸಾಹಾ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೦) *ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪದಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೦’(೨೦೦೧) *ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ /೧೨ /೨೦೦೧ ರಂದು ನೀಡಿದ ‘೪ನೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೧) *ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಅವರ ‘ರತೀಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರ’(೨೦೦೨) *ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೦೨) *ಗುಜರಮಲ್ ಮೋದಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನಾವಿನ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಜಿ.ಎಮ್.ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಉತ್ಕೃಷ್ಚತೆಗಾಗಿ ಜೆಪ್ಪಿಯಾರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚೆನ್ನೈಯವರು ನೀಡುವ ೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩) *ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್, ಕಲ್ಲತ್ತಾ ಅವರು ನೀಡುವ ‘೬ನೇ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೩’(೨೦೦೩) *ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಚಂಡೀಘಡ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಆಶುತೋಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಸೆಂಟೆನೇರಿಯನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಚೆನ್ನೈನವರು ನೀಡುವ ‘ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಜೈಪುರದವರು ನೀಡುವ ‘ಪ್ರೊ. ಎಮ್.ಎನ್.ಸಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ'(೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ದೆಹಲಿಯವರು ನೀಡುವ ೨೦೦೪ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿನ ‘ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಬಲವಂತಬಾಯಿ ಪಾರೇಖ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೫’(೨೦೦೫) *ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದವರು ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೩’(೨೦೦೫) *ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಲಖ್ನೋದವರು ನೀಡುವ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ – IIM ಲಖ್ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೬’ (೨೦೦೬) *ರುಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರಕ ಮಂಡಳಿಯವರ ರಾಮನಾರಾಯಣ ರುಯಾ ಕಾಲೇಜು ಅವರು ನೀಡುವ ದಿ ಜುವೆಲ್ ಆಫ್ ರುಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್. ೨೦೦೭ *ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಮೇವಾರದ ಮಹಾರಾಣಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೨೦೦೮ *ರಾಜಯೋಗೀಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ, ಮೈಸೂರು, ೧೮ ನೇ ಜುಲೈ ೨೦೦೮ *ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ೯೬ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ೩ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೦೯, ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ *ಪೂಜ್ಯ ಪಳಶಿ ರಾಜಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇರಳ ಅವರು ನೀಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ *ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಧುರಿ ತಾತಾಚಾರಿ ಅವರ. ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಸೋವಿಯತ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಕೋಸ್ಮೋಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) **ಏರ್ ಬ್ರೀತಿಂಗ್ ಇಂಜಿನ್ಸ್ (ಐಎಸ್ಓಎಬಿಇ) ಗಾಗಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ನೀಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧) *ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ ಅವರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಬ್ರೂಕ್ ಪದಕ’(೨೦೦೪) *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಐಎಎಫ್), ವಾಂಕೋವರ್, ಕೆನಡಾ (೨೦೦೪) ಅವರ ಅಲ್ಲಾನ್ ಡಿ ಎಮಿಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಸಿಂಗಾಪುರ ಇವರು ನೀಡುವ ‘ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೫) *ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕ್ಸ್(ಐಎಎ), ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ ಥಿಯೋಡೋರ್ ವೋನ್ ಕರ್ಮಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೭) *ವಾರ್ಷಿಕ ಇಎಸ್ಆರ್ಐ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೂಸರ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ, ಯುಎಸ್ಎನಲ್ಲಿ ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಎ ಡಿಫೆರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' (೨೦೦೯)<ref>{{cite web |url=http://www.esri.com/company/about/facts.html |title=ESRI Lauds Dr. Krishnaswamy Kasturirangan for Making a Difference |work=GISuser |accessdate=2009-07-31 |archive-date=1998-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/19981205090451/http://www.esri.com/company/about/facts.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೪), ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೫), ಎಸ್.ವಿ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ತಿರುಪತಿ (೧೯೯೬), ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅನಂತಪುರ (೧೯೯೮), ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೧೯೯೮), ರೂರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ರೂರ್ಕಿ (೧೯೯೯), ಐಐಟಿ, ಬಾಂಬೆ (೨೦೦೦), ಛತ್ರಪತಿ ಸಾಹೂ ಜೀ ಮಹಾರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾನ್‌ಪುರ (೨೦೦೦), ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಮೃತಸರ (೨೦೦೧), ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೨೦೦೨), ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐಜಿಎನ್‌ಓಯೂ), ನವದೆಹಲಿ (೨೦೦೩), ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚಂಡೀಗಢ (೨೦೦೩), ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ (೨೦೦೪), ಅಳಗಪ್ಪ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾರೈಕುಡಿ (೨೦೦೬), ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈಸೂರು (೨೦೦೭); ಎಸ್ಆರ್ಎಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೨೦೦೮) == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಪದ್ಮಶ್ರೀ : ೧೯೮೨ *ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ (೧೯೯೨) *ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ (೨೦೦೦) == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ‘ಆಫೀಸರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ದಿ’ಹಾನರ್’ (೨೦೦೨) ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು == *ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷಱು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು), ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೩-೨೦೦೫) *ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಉಪ-ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೨-೯೩) *ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಐಇಇಇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೪-೨೦೦೦) *ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬ್ಯೂರೋ (೧೯೯೪-೨೦೦೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ (ಸಿಇಓಎಸ್) (೧೯೯೭-೯೮). *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುಎನ್-ಇಎಸ್‌ಸಿಎಪಿ ಸಭೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೯-೨೦೦೦). *ಸದಸ್ಯರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಟ್ರಸ್ಟೀಗಳು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೨೦೦೧-) *ಸದಸ್ಯರು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐೆಸ್‌ಯು)ದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ *ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, “ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ” ದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೨-೨೦೦೩) *ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಲಂಡನ್ (೨೦೦೯ ರ ನಂತರ) == ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ == ಇವರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನ್ವಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೨೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೦ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೩೦೯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎನ್.ಸಾಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಮೂರನೇ ದರ್ಬಾರಿ ಸೇತ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ; ೨೮ ನೇ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್; ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಥಾರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]]; ಶ್ರೀ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ, ಕೊಲಂಬೋ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇವುಗಳು ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಉಡಾವಣೆಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನುಕುಲದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ: ಮುಂದಿನ ೫೦ ವರ್ಷಗಳು’ ಎಂಬ ಕುರಿತಾಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೮೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2025/Apr/25/former-isro-chief-k-kasturirangan-passes-away-in-bengaluru-2</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml''ಬಲೂನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಸ್ ಇನ್ 20 -೨೦೦ ಕೆಇವಿ ರೇಂಜ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲೂ. ನೇರೂಕರ್ ಅವರಿಂದ. (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ರೆಸಿ., 74, 5139, 1969)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223334/http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ''ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಆಸ್ಟ್ರಾನೋಮಿಕಲ್ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಅಟ್ ಬಲೂನ್ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ರೆಸಿ., ಸ್ಪೇಸ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಸಂ.76, ಪು.3527, 1971)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ''ಲೋ ಎನರ್ಜಿ ಅಟ್‌ಮಾಸ್‌ಫಿಯರ್ ಗಾಮಾ ರೇಸ್ ನಿಯರ್ ಜಿಯೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಈಕ್ವೇಟರ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಪ್ಲಾನೆಟ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸ್ಪೇಸ್‌. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.20, ಪು.1961-1977, 1972)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *''ಹಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಎಮಿಶನ್ ಫ್ರೊಮ್ ಹೆಚ್ಇಆರ್ X-೧'' ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎ.ಕೆ. ಜೈನ್, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಬಿ. ಜಯಂತಿ, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೪೬, ಸಂ.೧೫೫, ಪು.&nbsp;೧೦೭-೧೦೮,೧೯೭೩) *''ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ GX ೧೭ + ೨ ಎಂಡ್ GX ೯ + ೯ ಫ್ರೊಮ್ ಆರ್ಯಭಟ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್.ರಾವ್, ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎಮ್.ಎಸ್.ರಾಧಾ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೬೦, ಸಂ. ೫೫೪೮, ಪು.&nbsp;೨೨೬-೨೨೭, ೧೯೭೬) * ''ದಿ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಯು.ಆರ್.ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ (೧೯೭೯) * ''ಸ್ಪೇಸ್ - ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹಾರಿಜಿನ್ಸ್ (ಎ ಫೆಸ್ಟ್‌ಶ್ರಿಫ್ಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊ ಯು ಆರ್ ರಾವ್)'' ಆರ್.ಕೆ ವರ್ಮಾ, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಎಸ್. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಬಿ.ಹೆಚ್. ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರಿಂದ (೧೯೯೨) * ''ರೋಲ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಇನ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಡ್ ರೀಜನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಆರ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೬) * ''ದಿ ಜಿಯೋಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಕೆ ಕೊಚ್ಚಾರ್ ಅವರಿಂದ * ''ಹ್ಯೂಮನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥ್ರೂ ಸ್ಪೇಸ್'' (ಆಹಾರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) * ''ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್: ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಜೆ ಎಲ್ ಫೆಲ್ಲಸ್, ಎಸ್ ಸಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಆರ್ ಎಸ್ ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಜೆ ರೈಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೭) *[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ ''ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸಿನಾರಿಯೋ ಎಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಥ್ರಸ್ಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ (ಫೋಟೋನಿರ್ವಾಚಕ, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. 23, ಸಂ. 1, ಪು. 1995)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm ''ಓಷಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಪಿ.ಎಸ್.ದೇಸಾಯಿ, ಹೆಚ್. ಹೊನ್ನೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.78, ಸಂ.3, ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000)] *''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ – ಅಚೀವಿಂಗ್ ಗ್ರೇಟ್ ಹೈಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (‘ವಿಶನ್ ೨೧ ಸೆಂಚುರಿ’ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ೨೦೦೦) *''ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಇವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ‘ ಟೆಕ್ನೋರಮಾ’, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೦ ಬೇಸಿಗೆ ಸಂಚಿಕೆ) *[http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm ''ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.87, ಸಂ.5, ಪು 584-601,2004)] *''ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ – ಟೂ ರೀಸೆಂಟ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಸರ್ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೪ (ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಟಣೆ ಘಟಕ,ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ) *''ಎ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಐಎನ್ಎಇ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. II, ಡಿಸೆ ೨೦೦೫) *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ – ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ.][https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf [ಡಾ. ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್, 20 ಜುಲೈ 2006 ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣ] *''ಆನ್ ಕೊಯಲಿಷನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಧ್ಯಯನದ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಸಂ. ೪೧, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು. ೩-೪, ಜುಲೈ-ಡಿಸೆ. ೨೦೦೭, ಪು.&nbsp;೨೦೮-೨೧೦) *[http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm ''ಸ್ಪೆಷಲ್ ಸೆಕ್ಷನ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ – ಎ ಮಲ್ಟಿಡೈಮೆನ್ಶನಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಬಿ ರಜನಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ. 93, ಸಂ. 12, 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007)] *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 ''ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟಿ: ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಮಿಂಗ್ 50 ಇಯರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 (ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂ. 23, ಪು. 159-166, 2007)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ''ದಿ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಓಲ್ಡರ್: ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }}[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ಇನ್: ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಎಂಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕೋಆಪರೇಶನ್ (ಸಂಪಾದಕರು : ಅಜೆಯ್ ಲೆಲೆ ಮತ್ತು ಗುಂಜನ್ ಸಿಂಗ್) ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಎಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್, ನವದೆಹಲಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ಪು. 29-41, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }} *''ಸ್ಪೇಸ್ ಓಡಿಸ್ಸಿ: ಎ ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಮೊದಲ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕೊಲಂಬೋದ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ (ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ)ಯ ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ೨೦೦೯ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015034621/http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm |date=2007-10-15 }} *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ : ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಚನೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನ],ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಎಸ್ಎಆರ್‌ಸಿ)ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ೨೦೦೬ ನೆಯ ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ {{start}} {{s-gov}} {{succession box|title=[[Chairman of the Indian Space Research Organization|ISRO Chairman]]|before=[[Udipi Ramachandra Rao|U. R. Rao]]|after=[[G. Madhavan Nair]]|years=1994 - 2003}} {{end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} {{Indian space program}} {{SSBPST recipients in Engineering Science}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Kasturirangan, Krishnaswami | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH =24 October 1940 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Kasturirangan, Krishnaswami}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಮಾಂಕಿತ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೫ ನಿಧನ]] 5n6ngbb162cnbgf625gi1dhv31kbtec 1435678 1435677 2026-11-04T06:35:35Z Santhosh Goveas 102329 /* ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು */ 1435678 wikitext text/x-wiki {{Citations missing|article|date=January 2008}} {{Infobox Scientist |name = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |image = |caption = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |birth_date = {{birth date|1940|10|24|df=y}} [[Ernakulam]], [[Kerala]] |birth_place = |death_date = |death_place = |residence = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] India |nationality = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] Indian |field = [[Astronomy]]/Space Research including [[Science]], [[Technology]] and Applicastions |work_institution =[[National Institute of Advanced Studies]]; [[Indian Space Research Organisation]] |alma_mater = Bachelor of Science with Honours, Master of Science degrees in Physics from [[Bombay University]] and Ph.D. ([[Astronomy & Astrophysics]]), ೧೯೭೧ from [[Physical Research Laboratory]], [[Gujarat University]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Pioneering contributions to India’s space programme |prizes = [[Padma Shri]], [[Padma Bhushan]] and [[Padma Vibhushan]] |religion = |footnotes = }} ಡಾ.'''ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್''' (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೦ – ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫) ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲಸಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ)ದ]] ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994-2003)">{{Cite web |url=http://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |title=Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994–2003) |date=2016 |publisher=[[Indian Space Research Organisation]] |access-date=22 December 2016 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925204231/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ]] ೨೦೦೩-೨೦೦೯) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು<ref><https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020223829/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |date=2018-10-20 }}></ref> <ref>{{cite web |url=http://planningcommission.nic.in/aboutus/orgn.html |title=Planning Commission Organisation |work=Shivap |accessdate=2009-12-03}}</ref>.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು 2004ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (೧೯೮೨), [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] (೧೯೯೨) ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೦). == ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ೨೦೦೩ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭ ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಗ್ರಹ (ಇನ್ಸಾಟ್-೨) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿಉಪಗ್ರಹಗಳು (ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಮತ್ತು ೧ಬಿ) ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಭಾಸ್ಕರ-I ಮತ್ತು II ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಉಡಾವಣಾ [[ವಾಹನ]]ಗಳಾದ ಪೋಲಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿಎಂಕೆ-III ಯ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -೧ಸಿ ಮತ್ತು ೧ಡಿ ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಹೊಸ ಯುಗದ ಇನ್ಸಾಟ್ ಸಂವಹನ [[ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ|ಉಪಗ್ರಹ]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗರ ವೀಕ್ಷಣೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -ಪಿ೩/ಪಿ೪ ರ ಸಫಲವಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಾಯಣ-Iರ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇವಲ ೬ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ವೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ಕೂಡ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಹೈ ಎನರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಸೇರಿದೆ. ಇವರು [[ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]], ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೨೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪ್ರಬಂಧ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು == *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು *೨೦೦೩ ನಂತರ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ (ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ) * ೧೯೯೪ - ೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಂಡಳಿ/ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೯೦ - ೧೯೯೪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೬ - ೧೯೮೯ ಸಹಯೋಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೪ - ೧೯೮೬ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೦ - ೧೯೮೯ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೯ - ೧೯೮೩ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-II ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೬ - ೧೯೮೦ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-I ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು == ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು == *೨೦೦೫-೨೦೦೬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (INAE) *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (IISc) *೨೦೦೦-೨೦೦೫ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ *೨೦೦೦ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (RRI) *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಸದಸ್ಯರು, ಐಐಟಿಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ರೂರ್ಕಿ *೨೦೦೨-೨೦೦೩ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೦೨-೦೩ *೧೯೯೫-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ. *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಆರ್ಯಭಟ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಎಆರ್‌ಐಇಎಸ್), ನೈನಿತಾಲ್ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಂಡಳಿ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಧನ ಸಮಿತಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೭-೨೦೧೧ ಸದಸ್ಯರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್-ಪಿಳನಿ, ರಾಜಸ್ತಾನ *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸಮೂಹ, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ೨೦೨೦ ಗುರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಇಂಡಿಯ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ *೨೦೦೯ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (FASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಎಫ್ಎನ್ಎ) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FNASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಫ್ಎನ್‌ಎಇ) *ಫೆಲೋ, ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASI) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಲೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಫೋರಂ (ಎನ್‌ಟಿಎಫ್) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಟ್ರೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಐಎಂಎಸ್) *ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ, ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗಣ್ಯ ಫೆಲೋ, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಇಟಿಇ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕೇರಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಕೆಎಎಸ್) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಐಸಿಇ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಪಿಎ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ (ಐಎಸ್ಆರ್ಎಸ್) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಎಸ್‌ಸಿಎ) == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (೧೯೮೨ ರಿಂದ). *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೮೫ ರಿಂದ). *ಫೆಲೋ, ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೬ ರಿಂದ). *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಯುಕೆ (೨೦೦೬ ರಿಂದ) *ಅಕಾಡೆಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ (೨೦೦೬) *ಟ್ರಸ್ಟೀ, ನೆಹರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೨೦೦೭) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಸೈಪ್ರಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಚೀನಾ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಪರ್ಸನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದದ್ದು == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಶ್ರೀ. ಹರಿ ಓಂ ಆಶ್ರಮ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಮಿ ಪ್ರೇರಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) *ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೩) *ಶ್ರೀ. ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಭಾಸಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೮) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋ-ಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ನೀಡುವ ಕೆ.ಆರ್. ರಾಮನಾಥನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೧೯೯೫ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿ (೧೯೯೫) *ಎಫ್ಐಎಇ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ೧೯೯೫ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬) ಈಚಲಕಾರಂಜಿ *ಐಎಸ್‌ಸಿಎಯ ಜಿ.ಪಿ. ಚಟರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ. ಬಿರ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಗೋಯಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಗೋಯಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬಿರೇನ್ ರಾಯ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೧೯೯೮) *ಸುಬ್ಬರಾಮ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರ ವಿದ್ಯಾ ರತ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಮುರಳಿ ಎಮ್.ಚುಗಣಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅವರು ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ಐಜಿಯು ಮಿಲೇನಿಯಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *೮೭ ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ೧೯೯೯ -೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಮ್.ಎನ್. ಸಾಹಾ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೦) *ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪದಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೦’(೨೦೦೧) *ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ /೧೨ /೨೦೦೧ ರಂದು ನೀಡಿದ ‘೪ನೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೧) *ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಅವರ ‘ರತೀಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರ’(೨೦೦೨) *ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೦೨) *ಗುಜರಮಲ್ ಮೋದಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನಾವಿನ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಜಿ.ಎಮ್.ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಉತ್ಕೃಷ್ಚತೆಗಾಗಿ ಜೆಪ್ಪಿಯಾರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚೆನ್ನೈಯವರು ನೀಡುವ ೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩) *ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್, ಕಲ್ಲತ್ತಾ ಅವರು ನೀಡುವ ‘೬ನೇ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೩’(೨೦೦೩) *ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಚಂಡೀಘಡ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಆಶುತೋಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಸೆಂಟೆನೇರಿಯನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಚೆನ್ನೈನವರು ನೀಡುವ ‘ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಜೈಪುರದವರು ನೀಡುವ ‘ಪ್ರೊ. ಎಮ್.ಎನ್.ಸಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ'(೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ದೆಹಲಿಯವರು ನೀಡುವ ೨೦೦೪ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿನ ‘ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಬಲವಂತಬಾಯಿ ಪಾರೇಖ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೫’(೨೦೦೫) *ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದವರು ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೩’(೨೦೦೫) *ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಲಖ್ನೋದವರು ನೀಡುವ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ – IIM ಲಖ್ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೬’ (೨೦೦೬) *ರುಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರಕ ಮಂಡಳಿಯವರ ರಾಮನಾರಾಯಣ ರುಯಾ ಕಾಲೇಜು ಅವರು ನೀಡುವ ದಿ ಜುವೆಲ್ ಆಫ್ ರುಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್. ೨೦೦೭ *ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಮೇವಾರದ ಮಹಾರಾಣಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೨೦೦೮ *ರಾಜಯೋಗೀಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ, ಮೈಸೂರು, ೧೮ ನೇ ಜುಲೈ ೨೦೦೮ *ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ೯೬ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ೩ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೦೯, ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ *ಪೂಜ್ಯ ಪಳಶಿ ರಾಜಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇರಳ ಅವರು ನೀಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ *ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಧುರಿ ತಾತಾಚಾರಿ ಅವರ. ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಸೋವಿಯತ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಕೋಸ್ಮೋಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) **ಏರ್ ಬ್ರೀತಿಂಗ್ ಇಂಜಿನ್ಸ್ (ಐಎಸ್ಓಎಬಿಇ) ಗಾಗಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ನೀಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧) *ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ ಅವರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಬ್ರೂಕ್ ಪದಕ’(೨೦೦೪) *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಐಎಎಫ್), ವಾಂಕೋವರ್, ಕೆನಡಾ (೨೦೦೪) ಅವರ ಅಲ್ಲಾನ್ ಡಿ ಎಮಿಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಸಿಂಗಾಪುರ ಇವರು ನೀಡುವ ‘ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೫) *ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕ್ಸ್(ಐಎಎ), ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ ಥಿಯೋಡೋರ್ ವೋನ್ ಕರ್ಮಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೭) *ವಾರ್ಷಿಕ ಇಎಸ್ಆರ್ಐ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೂಸರ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ, ಯುಎಸ್ಎನಲ್ಲಿ ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಎ ಡಿಫೆರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' (೨೦೦೯)<ref>{{cite web |url=http://www.esri.com/company/about/facts.html |title=ESRI Lauds Dr. Krishnaswamy Kasturirangan for Making a Difference |work=GISuser |accessdate=2009-07-31 |archive-date=1998-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/19981205090451/http://www.esri.com/company/about/facts.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೪), ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೫), ಎಸ್.ವಿ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ತಿರುಪತಿ (೧೯೯೬), ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅನಂತಪುರ (೧೯೯೮), ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೧೯೯೮), ರೂರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ರೂರ್ಕಿ (೧೯೯೯), ಐಐಟಿ, ಬಾಂಬೆ (೨೦೦೦), ಛತ್ರಪತಿ ಸಾಹೂ ಜೀ ಮಹಾರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾನ್‌ಪುರ (೨೦೦೦), ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಮೃತಸರ (೨೦೦೧), ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೨೦೦೨), ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐಜಿಎನ್‌ಓಯೂ), ನವದೆಹಲಿ (೨೦೦೩), ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚಂಡೀಗಢ (೨೦೦೩), ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ (೨೦೦೪), ಅಳಗಪ್ಪ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾರೈಕುಡಿ (೨೦೦೬), ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈಸೂರು (೨೦೦೭); ಎಸ್ಆರ್ಎಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೨೦೦೮) == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಪದ್ಮಶ್ರೀ : ೧೯೮೨ *ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ (೧೯೯೨) *ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ (೨೦೦೦) == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ‘ಆಫೀಸರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ದಿ’ಹಾನರ್’ (೨೦೦೨) ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು == *ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷಱು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು), ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೩-೨೦೦೫) *ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಉಪ-ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೨-೯೩) *ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಐಇಇಇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೪-೨೦೦೦) *ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬ್ಯೂರೋ (೧೯೯೪-೨೦೦೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ (ಸಿಇಓಎಸ್) (೧೯೯೭-೯೮). *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುಎನ್-ಇಎಸ್‌ಸಿಎಪಿ ಸಭೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೯-೨೦೦೦). *ಸದಸ್ಯರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಟ್ರಸ್ಟೀಗಳು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೨೦೦೧-) *ಸದಸ್ಯರು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐೆಸ್‌ಯು)ದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ *ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, “ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ” ದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೨-೨೦೦೩) *ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಲಂಡನ್ (೨೦೦೯ ರ ನಂತರ) == ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ == ಇವರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನ್ವಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೨೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೦ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೩೦೯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎನ್.ಸಾಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಮೂರನೇ ದರ್ಬಾರಿ ಸೇತ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ; ೨೮ ನೇ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್; ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಥಾರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]]; ಶ್ರೀ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ, ಕೊಲಂಬೋ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇವುಗಳು ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಉಡಾವಣೆಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನುಕುಲದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ: ಮುಂದಿನ ೫೦ ವರ್ಷಗಳು’ ಎಂಬ ಕುರಿತಾಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೮೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2025/Apr/25/former-isro-chief-k-kasturirangan-passes-away-in-bengaluru-2</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml''ಬಲೂನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಸ್ ಇನ್ 20 -೨೦೦ ಕೆಇವಿ ರೇಂಜ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲೂ. ನೇರೂಕರ್ ಅವರಿಂದ. (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ರೆಸಿ., 74, 5139, 1969)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223334/http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ''ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಆಸ್ಟ್ರಾನೋಮಿಕಲ್ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಅಟ್ ಬಲೂನ್ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ರೆಸಿ., ಸ್ಪೇಸ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಸಂ.76, ಪು.3527, 1971)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ''ಲೋ ಎನರ್ಜಿ ಅಟ್‌ಮಾಸ್‌ಫಿಯರ್ ಗಾಮಾ ರೇಸ್ ನಿಯರ್ ಜಿಯೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಈಕ್ವೇಟರ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಪ್ಲಾನೆಟ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸ್ಪೇಸ್‌. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.20, ಪು.1961-1977, 1972)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *''ಹಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಎಮಿಶನ್ ಫ್ರೊಮ್ ಹೆಚ್ಇಆರ್ X-೧'' ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎ.ಕೆ. ಜೈನ್, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಬಿ. ಜಯಂತಿ, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೪೬, ಸಂ.೧೫೫, ಪು.&nbsp;೧೦೭-೧೦೮,೧೯೭೩) *''ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ GX ೧೭ + ೨ ಎಂಡ್ GX ೯ + ೯ ಫ್ರೊಮ್ ಆರ್ಯಭಟ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್.ರಾವ್, ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎಮ್.ಎಸ್.ರಾಧಾ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೬೦, ಸಂ. ೫೫೪೮, ಪು.&nbsp;೨೨೬-೨೨೭, ೧೯೭೬) * ''ದಿ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಯು.ಆರ್.ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ (೧೯೭೯) * ''ಸ್ಪೇಸ್ - ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹಾರಿಜಿನ್ಸ್ (ಎ ಫೆಸ್ಟ್‌ಶ್ರಿಫ್ಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊ ಯು ಆರ್ ರಾವ್)'' ಆರ್.ಕೆ ವರ್ಮಾ, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಎಸ್. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಬಿ.ಹೆಚ್. ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರಿಂದ (೧೯೯೨) * ''ರೋಲ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಇನ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಡ್ ರೀಜನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಆರ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೬) * ''ದಿ ಜಿಯೋಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಕೆ ಕೊಚ್ಚಾರ್ ಅವರಿಂದ * ''ಹ್ಯೂಮನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥ್ರೂ ಸ್ಪೇಸ್'' (ಆಹಾರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) * ''ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್: ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಜೆ ಎಲ್ ಫೆಲ್ಲಸ್, ಎಸ್ ಸಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಆರ್ ಎಸ್ ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಜೆ ರೈಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೭) *[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ ''ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸಿನಾರಿಯೋ ಎಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಥ್ರಸ್ಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ (ಫೋಟೋನಿರ್ವಾಚಕ, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. 23, ಸಂ. 1, ಪು. 1995)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm ''ಓಷಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಪಿ.ಎಸ್.ದೇಸಾಯಿ, ಹೆಚ್. ಹೊನ್ನೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.78, ಸಂ.3, ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000)] *''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ – ಅಚೀವಿಂಗ್ ಗ್ರೇಟ್ ಹೈಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (‘ವಿಶನ್ ೨೧ ಸೆಂಚುರಿ’ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ೨೦೦೦) *''ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಇವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ‘ ಟೆಕ್ನೋರಮಾ’, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೦ ಬೇಸಿಗೆ ಸಂಚಿಕೆ) *[http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm ''ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.87, ಸಂ.5, ಪು 584-601,2004)] *''ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ – ಟೂ ರೀಸೆಂಟ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಸರ್ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೪ (ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಟಣೆ ಘಟಕ,ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ) *''ಎ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಐಎನ್ಎಇ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. II, ಡಿಸೆ ೨೦೦೫) *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ – ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ.][https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf [ಡಾ. ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್, 20 ಜುಲೈ 2006 ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣ] *''ಆನ್ ಕೊಯಲಿಷನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಧ್ಯಯನದ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಸಂ. ೪೧, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು. ೩-೪, ಜುಲೈ-ಡಿಸೆ. ೨೦೦೭, ಪು.&nbsp;೨೦೮-೨೧೦) *[http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm ''ಸ್ಪೆಷಲ್ ಸೆಕ್ಷನ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ – ಎ ಮಲ್ಟಿಡೈಮೆನ್ಶನಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಬಿ ರಜನಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ. 93, ಸಂ. 12, 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007)] *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 ''ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟಿ: ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಮಿಂಗ್ 50 ಇಯರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 (ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂ. 23, ಪು. 159-166, 2007)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ''ದಿ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಓಲ್ಡರ್: ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }}[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ಇನ್: ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಎಂಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕೋಆಪರೇಶನ್ (ಸಂಪಾದಕರು : ಅಜೆಯ್ ಲೆಲೆ ಮತ್ತು ಗುಂಜನ್ ಸಿಂಗ್) ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಎಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್, ನವದೆಹಲಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ಪು. 29-41, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }} *''ಸ್ಪೇಸ್ ಓಡಿಸ್ಸಿ: ಎ ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಮೊದಲ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕೊಲಂಬೋದ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ (ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ)ಯ ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ೨೦೦೯ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015034621/http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm |date=2007-10-15 }} *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ : ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಚನೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನ],ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಎಸ್ಎಆರ್‌ಸಿ)ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ೨೦೦೬ ನೆಯ ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ {{start}} {{s-gov}} {{succession box|title=[[Chairman of the Indian Space Research Organization|ISRO Chairman]]|before=[[Udipi Ramachandra Rao|U. R. Rao]]|after=[[G. Madhavan Nair]]|years=1994 - 2003}} {{end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} {{Indian space program}} {{SSBPST recipients in Engineering Science}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Kasturirangan, Krishnaswami | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH =24 October 1940 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Kasturirangan, Krishnaswami}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಮಾಂಕಿತ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೫ ನಿಧನ]] kbk39mcokd6kqduvgahcgox3bjbrr77 1435679 1435678 2026-11-04T06:36:19Z Santhosh Goveas 102329 /* ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು */ 1435679 wikitext text/x-wiki {{Citations missing|article|date=January 2008}} {{Infobox Scientist |name = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |image = |caption = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |birth_date = {{birth date|1940|10|24|df=y}} [[Ernakulam]], [[Kerala]] |birth_place = |death_date = |death_place = |residence = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] India |nationality = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] Indian |field = [[Astronomy]]/Space Research including [[Science]], [[Technology]] and Applicastions |work_institution =[[National Institute of Advanced Studies]]; [[Indian Space Research Organisation]] |alma_mater = Bachelor of Science with Honours, Master of Science degrees in Physics from [[Bombay University]] and Ph.D. ([[Astronomy & Astrophysics]]), ೧೯೭೧ from [[Physical Research Laboratory]], [[Gujarat University]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Pioneering contributions to India’s space programme |prizes = [[Padma Shri]], [[Padma Bhushan]] and [[Padma Vibhushan]] |religion = |footnotes = }} ಡಾ.'''ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್''' (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೦ – ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫) ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲಸಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ)ದ]] ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994-2003)">{{Cite web |url=http://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |title=Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994–2003) |date=2016 |publisher=[[Indian Space Research Organisation]] |access-date=22 December 2016 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925204231/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ]] ೨೦೦೩-೨೦೦೯) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು<ref><https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020223829/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |date=2018-10-20 }}></ref> <ref>{{cite web |url=http://planningcommission.nic.in/aboutus/orgn.html |title=Planning Commission Organisation |work=Shivap |accessdate=2009-12-03}}</ref>.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು 2004ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (೧೯೮೨), [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] (೧೯೯೨) ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೦). == ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ೨೦೦೩ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭ ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಗ್ರಹ (ಇನ್ಸಾಟ್-೨) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿಉಪಗ್ರಹಗಳು (ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಮತ್ತು ೧ಬಿ) ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಭಾಸ್ಕರ-I ಮತ್ತು II ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಉಡಾವಣಾ [[ವಾಹನ]]ಗಳಾದ ಪೋಲಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿಎಂಕೆ-III ಯ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -೧ಸಿ ಮತ್ತು ೧ಡಿ ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಹೊಸ ಯುಗದ ಇನ್ಸಾಟ್ ಸಂವಹನ [[ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ|ಉಪಗ್ರಹ]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗರ ವೀಕ್ಷಣೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -ಪಿ೩/ಪಿ೪ ರ ಸಫಲವಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಾಯಣ-Iರ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇವಲ ೬ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ [[ಕಿರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ವೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ಕೂಡ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಹೈ ಎನರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಸೇರಿದೆ. ಇವರು [[ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]], ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೨೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪ್ರಬಂಧ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ಭಾರತದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು == *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು *೨೦೦೩ ನಂತರ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ (ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ) * ೧೯೯೪ - ೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಂಡಳಿ/ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೯೦ - ೧೯೯೪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೬ - ೧೯೮೯ ಸಹಯೋಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೪ - ೧೯೮೬ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೦ - ೧೯೮೯ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೯ - ೧೯೮೩ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-II ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೬ - ೧೯೮೦ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-I ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು == ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು == *೨೦೦೫-೨೦೦೬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (INAE) *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (IISc) *೨೦೦೦-೨೦೦೫ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ *೨೦೦೦ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (RRI) *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಸದಸ್ಯರು, ಐಐಟಿಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ರೂರ್ಕಿ *೨೦೦೨-೨೦೦೩ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೦೨-೦೩ *೧೯೯೫-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ. *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಆರ್ಯಭಟ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಎಆರ್‌ಐಇಎಸ್), ನೈನಿತಾಲ್ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಂಡಳಿ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಧನ ಸಮಿತಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೭-೨೦೧೧ ಸದಸ್ಯರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್-ಪಿಳನಿ, ರಾಜಸ್ತಾನ *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸಮೂಹ, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ೨೦೨೦ ಗುರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಇಂಡಿಯ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ *೨೦೦೯ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (FASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಎಫ್ಎನ್ಎ) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FNASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಫ್ಎನ್‌ಎಇ) *ಫೆಲೋ, ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASI) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಲೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಫೋರಂ (ಎನ್‌ಟಿಎಫ್) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಟ್ರೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಐಎಂಎಸ್) *ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ, ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗಣ್ಯ ಫೆಲೋ, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಇಟಿಇ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕೇರಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಕೆಎಎಸ್) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಐಸಿಇ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಪಿಎ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ (ಐಎಸ್ಆರ್ಎಸ್) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಎಸ್‌ಸಿಎ) == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (೧೯೮೨ ರಿಂದ). *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೮೫ ರಿಂದ). *ಫೆಲೋ, ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೬ ರಿಂದ). *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಯುಕೆ (೨೦೦೬ ರಿಂದ) *ಅಕಾಡೆಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ (೨೦೦೬) *ಟ್ರಸ್ಟೀ, ನೆಹರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೨೦೦೭) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಸೈಪ್ರಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಚೀನಾ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಪರ್ಸನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದದ್ದು == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಶ್ರೀ. ಹರಿ ಓಂ ಆಶ್ರಮ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಮಿ ಪ್ರೇರಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) *ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೩) *ಶ್ರೀ. ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಭಾಸಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೮) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋ-ಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ನೀಡುವ ಕೆ.ಆರ್. ರಾಮನಾಥನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೧೯೯೫ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿ (೧೯೯೫) *ಎಫ್ಐಎಇ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ೧೯೯೫ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬) ಈಚಲಕಾರಂಜಿ *ಐಎಸ್‌ಸಿಎಯ ಜಿ.ಪಿ. ಚಟರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ. ಬಿರ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಗೋಯಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಗೋಯಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬಿರೇನ್ ರಾಯ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೧೯೯೮) *ಸುಬ್ಬರಾಮ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರ ವಿದ್ಯಾ ರತ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಮುರಳಿ ಎಮ್.ಚುಗಣಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅವರು ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ಐಜಿಯು ಮಿಲೇನಿಯಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *೮೭ ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ೧೯೯೯ -೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಮ್.ಎನ್. ಸಾಹಾ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೦) *ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪದಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೦’(೨೦೦೧) *ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ /೧೨ /೨೦೦೧ ರಂದು ನೀಡಿದ ‘೪ನೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೧) *ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಅವರ ‘ರತೀಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರ’(೨೦೦೨) *ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೦೨) *ಗುಜರಮಲ್ ಮೋದಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನಾವಿನ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಜಿ.ಎಮ್.ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಉತ್ಕೃಷ್ಚತೆಗಾಗಿ ಜೆಪ್ಪಿಯಾರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚೆನ್ನೈಯವರು ನೀಡುವ ೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩) *ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್, ಕಲ್ಲತ್ತಾ ಅವರು ನೀಡುವ ‘೬ನೇ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೩’(೨೦೦೩) *ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಚಂಡೀಘಡ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಆಶುತೋಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಸೆಂಟೆನೇರಿಯನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಚೆನ್ನೈನವರು ನೀಡುವ ‘ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಜೈಪುರದವರು ನೀಡುವ ‘ಪ್ರೊ. ಎಮ್.ಎನ್.ಸಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ'(೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ದೆಹಲಿಯವರು ನೀಡುವ ೨೦೦೪ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿನ ‘ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಬಲವಂತಬಾಯಿ ಪಾರೇಖ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೫’(೨೦೦೫) *ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದವರು ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೩’(೨೦೦೫) *ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಲಖ್ನೋದವರು ನೀಡುವ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ – IIM ಲಖ್ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೬’ (೨೦೦೬) *ರುಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರಕ ಮಂಡಳಿಯವರ ರಾಮನಾರಾಯಣ ರುಯಾ ಕಾಲೇಜು ಅವರು ನೀಡುವ ದಿ ಜುವೆಲ್ ಆಫ್ ರುಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್. ೨೦೦೭ *ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಮೇವಾರದ ಮಹಾರಾಣಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೨೦೦೮ *ರಾಜಯೋಗೀಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ, ಮೈಸೂರು, ೧೮ ನೇ ಜುಲೈ ೨೦೦೮ *ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ೯೬ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ೩ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೦೯, ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ *ಪೂಜ್ಯ ಪಳಶಿ ರಾಜಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇರಳ ಅವರು ನೀಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ *ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಧುರಿ ತಾತಾಚಾರಿ ಅವರ. ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಸೋವಿಯತ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಕೋಸ್ಮೋಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) **ಏರ್ ಬ್ರೀತಿಂಗ್ ಇಂಜಿನ್ಸ್ (ಐಎಸ್ಓಎಬಿಇ) ಗಾಗಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ನೀಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧) *ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ ಅವರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಬ್ರೂಕ್ ಪದಕ’(೨೦೦೪) *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಐಎಎಫ್), ವಾಂಕೋವರ್, ಕೆನಡಾ (೨೦೦೪) ಅವರ ಅಲ್ಲಾನ್ ಡಿ ಎಮಿಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಸಿಂಗಾಪುರ ಇವರು ನೀಡುವ ‘ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೫) *ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕ್ಸ್(ಐಎಎ), ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ ಥಿಯೋಡೋರ್ ವೋನ್ ಕರ್ಮಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೭) *ವಾರ್ಷಿಕ ಇಎಸ್ಆರ್ಐ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೂಸರ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ, ಯುಎಸ್ಎನಲ್ಲಿ ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಎ ಡಿಫೆರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' (೨೦೦೯)<ref>{{cite web |url=http://www.esri.com/company/about/facts.html |title=ESRI Lauds Dr. Krishnaswamy Kasturirangan for Making a Difference |work=GISuser |accessdate=2009-07-31 |archive-date=1998-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/19981205090451/http://www.esri.com/company/about/facts.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೪), ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೫), ಎಸ್.ವಿ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ತಿರುಪತಿ (೧೯೯೬), ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅನಂತಪುರ (೧೯೯೮), ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೧೯೯೮), ರೂರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ರೂರ್ಕಿ (೧೯೯೯), ಐಐಟಿ, ಬಾಂಬೆ (೨೦೦೦), ಛತ್ರಪತಿ ಸಾಹೂ ಜೀ ಮಹಾರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾನ್‌ಪುರ (೨೦೦೦), ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಮೃತಸರ (೨೦೦೧), ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೨೦೦೨), ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐಜಿಎನ್‌ಓಯೂ), ನವದೆಹಲಿ (೨೦೦೩), ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚಂಡೀಗಢ (೨೦೦೩), ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ (೨೦೦೪), ಅಳಗಪ್ಪ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾರೈಕುಡಿ (೨೦೦೬), ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈಸೂರು (೨೦೦೭); ಎಸ್ಆರ್ಎಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೨೦೦೮) == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಪದ್ಮಶ್ರೀ : ೧೯೮೨ *ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ (೧೯೯೨) *ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ (೨೦೦೦) == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ‘ಆಫೀಸರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ದಿ’ಹಾನರ್’ (೨೦೦೨) ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು == *ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷಱು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು), ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೩-೨೦೦೫) *ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಉಪ-ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೨-೯೩) *ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಐಇಇಇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೪-೨೦೦೦) *ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬ್ಯೂರೋ (೧೯೯೪-೨೦೦೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ (ಸಿಇಓಎಸ್) (೧೯೯೭-೯೮). *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುಎನ್-ಇಎಸ್‌ಸಿಎಪಿ ಸಭೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೯-೨೦೦೦). *ಸದಸ್ಯರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಟ್ರಸ್ಟೀಗಳು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೨೦೦೧-) *ಸದಸ್ಯರು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐೆಸ್‌ಯು)ದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ *ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, “ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ” ದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೨-೨೦೦೩) *ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಲಂಡನ್ (೨೦೦೯ ರ ನಂತರ) == ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ == ಇವರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನ್ವಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೨೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೦ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೩೦೯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎನ್.ಸಾಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಮೂರನೇ ದರ್ಬಾರಿ ಸೇತ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ; ೨೮ ನೇ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್; ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಥಾರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]]; ಶ್ರೀ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ, ಕೊಲಂಬೋ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇವುಗಳು ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಉಡಾವಣೆಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನುಕುಲದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ: ಮುಂದಿನ ೫೦ ವರ್ಷಗಳು’ ಎಂಬ ಕುರಿತಾಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೮೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2025/Apr/25/former-isro-chief-k-kasturirangan-passes-away-in-bengaluru-2</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml''ಬಲೂನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಸ್ ಇನ್ 20 -೨೦೦ ಕೆಇವಿ ರೇಂಜ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲೂ. ನೇರೂಕರ್ ಅವರಿಂದ. (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ರೆಸಿ., 74, 5139, 1969)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223334/http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ''ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಆಸ್ಟ್ರಾನೋಮಿಕಲ್ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಅಟ್ ಬಲೂನ್ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ರೆಸಿ., ಸ್ಪೇಸ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಸಂ.76, ಪು.3527, 1971)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ''ಲೋ ಎನರ್ಜಿ ಅಟ್‌ಮಾಸ್‌ಫಿಯರ್ ಗಾಮಾ ರೇಸ್ ನಿಯರ್ ಜಿಯೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಈಕ್ವೇಟರ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಪ್ಲಾನೆಟ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸ್ಪೇಸ್‌. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.20, ಪು.1961-1977, 1972)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *''ಹಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಎಮಿಶನ್ ಫ್ರೊಮ್ ಹೆಚ್ಇಆರ್ X-೧'' ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎ.ಕೆ. ಜೈನ್, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಬಿ. ಜಯಂತಿ, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೪೬, ಸಂ.೧೫೫, ಪು.&nbsp;೧೦೭-೧೦೮,೧೯೭೩) *''ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ GX ೧೭ + ೨ ಎಂಡ್ GX ೯ + ೯ ಫ್ರೊಮ್ ಆರ್ಯಭಟ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್.ರಾವ್, ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎಮ್.ಎಸ್.ರಾಧಾ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೬೦, ಸಂ. ೫೫೪೮, ಪು.&nbsp;೨೨೬-೨೨೭, ೧೯೭೬) * ''ದಿ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಯು.ಆರ್.ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ (೧೯೭೯) * ''ಸ್ಪೇಸ್ - ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹಾರಿಜಿನ್ಸ್ (ಎ ಫೆಸ್ಟ್‌ಶ್ರಿಫ್ಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊ ಯು ಆರ್ ರಾವ್)'' ಆರ್.ಕೆ ವರ್ಮಾ, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಎಸ್. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಬಿ.ಹೆಚ್. ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರಿಂದ (೧೯೯೨) * ''ರೋಲ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಇನ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಡ್ ರೀಜನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಆರ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೬) * ''ದಿ ಜಿಯೋಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಕೆ ಕೊಚ್ಚಾರ್ ಅವರಿಂದ * ''ಹ್ಯೂಮನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥ್ರೂ ಸ್ಪೇಸ್'' (ಆಹಾರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) * ''ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್: ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಜೆ ಎಲ್ ಫೆಲ್ಲಸ್, ಎಸ್ ಸಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಆರ್ ಎಸ್ ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಜೆ ರೈಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೭) *[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ ''ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸಿನಾರಿಯೋ ಎಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಥ್ರಸ್ಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ (ಫೋಟೋನಿರ್ವಾಚಕ, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. 23, ಸಂ. 1, ಪು. 1995)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm ''ಓಷಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಪಿ.ಎಸ್.ದೇಸಾಯಿ, ಹೆಚ್. ಹೊನ್ನೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.78, ಸಂ.3, ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000)] *''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ – ಅಚೀವಿಂಗ್ ಗ್ರೇಟ್ ಹೈಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (‘ವಿಶನ್ ೨೧ ಸೆಂಚುರಿ’ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ೨೦೦೦) *''ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಇವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ‘ ಟೆಕ್ನೋರಮಾ’, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೦ ಬೇಸಿಗೆ ಸಂಚಿಕೆ) *[http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm ''ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.87, ಸಂ.5, ಪು 584-601,2004)] *''ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ – ಟೂ ರೀಸೆಂಟ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಸರ್ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೪ (ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಟಣೆ ಘಟಕ,ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ) *''ಎ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಐಎನ್ಎಇ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. II, ಡಿಸೆ ೨೦೦೫) *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ – ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ.][https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf [ಡಾ. ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್, 20 ಜುಲೈ 2006 ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣ] *''ಆನ್ ಕೊಯಲಿಷನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಧ್ಯಯನದ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಸಂ. ೪೧, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು. ೩-೪, ಜುಲೈ-ಡಿಸೆ. ೨೦೦೭, ಪು.&nbsp;೨೦೮-೨೧೦) *[http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm ''ಸ್ಪೆಷಲ್ ಸೆಕ್ಷನ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ – ಎ ಮಲ್ಟಿಡೈಮೆನ್ಶನಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಬಿ ರಜನಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ. 93, ಸಂ. 12, 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007)] *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 ''ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟಿ: ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಮಿಂಗ್ 50 ಇಯರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 (ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂ. 23, ಪು. 159-166, 2007)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ''ದಿ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಓಲ್ಡರ್: ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }}[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ಇನ್: ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಎಂಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕೋಆಪರೇಶನ್ (ಸಂಪಾದಕರು : ಅಜೆಯ್ ಲೆಲೆ ಮತ್ತು ಗುಂಜನ್ ಸಿಂಗ್) ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಎಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್, ನವದೆಹಲಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ಪು. 29-41, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }} *''ಸ್ಪೇಸ್ ಓಡಿಸ್ಸಿ: ಎ ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಮೊದಲ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕೊಲಂಬೋದ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ (ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ)ಯ ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ೨೦೦೯ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015034621/http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm |date=2007-10-15 }} *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ : ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಚನೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನ],ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಎಸ್ಎಆರ್‌ಸಿ)ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ೨೦೦೬ ನೆಯ ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ {{start}} {{s-gov}} {{succession box|title=[[Chairman of the Indian Space Research Organization|ISRO Chairman]]|before=[[Udipi Ramachandra Rao|U. R. Rao]]|after=[[G. Madhavan Nair]]|years=1994 - 2003}} {{end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} {{Indian space program}} {{SSBPST recipients in Engineering Science}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Kasturirangan, Krishnaswami | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH =24 October 1940 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Kasturirangan, Krishnaswami}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಮಾಂಕಿತ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೫ ನಿಧನ]] mpnj53ytrazywnd3w8yki4swsif9les 1435680 1435679 2026-11-04T06:36:43Z Santhosh Goveas 102329 /* ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ */ 1435680 wikitext text/x-wiki {{Citations missing|article|date=January 2008}} {{Infobox Scientist |name = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |image = |caption = Dr. Krishnaswamy Kasturirangan |birth_date = {{birth date|1940|10|24|df=y}} [[Ernakulam]], [[Kerala]] |birth_place = |death_date = |death_place = |residence = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] India |nationality = [[ಚಿತ್ರ:Flag of India.svg|20px]] Indian |field = [[Astronomy]]/Space Research including [[Science]], [[Technology]] and Applicastions |work_institution =[[National Institute of Advanced Studies]]; [[Indian Space Research Organisation]] |alma_mater = Bachelor of Science with Honours, Master of Science degrees in Physics from [[Bombay University]] and Ph.D. ([[Astronomy & Astrophysics]]), ೧೯೭೧ from [[Physical Research Laboratory]], [[Gujarat University]] |doctoral_advisor = |doctoral_students = |known_for = Pioneering contributions to India’s space programme |prizes = [[Padma Shri]], [[Padma Bhushan]] and [[Padma Vibhushan]] |religion = |footnotes = }} ಡಾ.'''ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್''' (೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೦ – ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫) ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ನೆಲಸಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರವರೆಗೆ [[ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ|ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ)ದ]] ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994-2003)">{{Cite web |url=http://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |title=Dr. Krishnaswamy Kasturirangan (1994–2003) |date=2016 |publisher=[[Indian Space Research Organisation]] |access-date=22 December 2016 |archive-date=25 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925204231/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |url-status=dead }}</ref> ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ([[ರಾಜ್ಯಸಭೆ|ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ]] ೨೦೦೩-೨೦೦೯) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು<ref><https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181020223829/https://www.isro.gov.in/about-isro/dr-krishnaswamy-kasturirangan-1994-2003 |date=2018-10-20 }}></ref> <ref>{{cite web |url=http://planningcommission.nic.in/aboutus/orgn.html |title=Planning Commission Organisation |work=Shivap |accessdate=2009-12-03}}</ref>.ಹಾಗೆಯೇ ಇವರು 2004ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]]ದಿಂದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ: [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] (೧೯೮೨), [[ಪದ್ಮಭೂಷಣ]] (೧೯೯೨) ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ]] (೨೦೦೦). == ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ೨೦೦೩ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೭ ರಂದು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ೯ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇಸ್ರೋ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಗ್ರಹ (ಇನ್ಸಾಟ್-೨) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿಉಪಗ್ರಹಗಳು (ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಮತ್ತು ೧ಬಿ) ಜೊತೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಭಾಸ್ಕರ-I ಮತ್ತು II ರ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಉಡಾವಣಾ [[ವಾಹನ]]ಗಳಾದ ಪೋಲಾರ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸಿಂಕ್ರೋನಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನದ ಉಡಾವಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ, ಜಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿಎಂಕೆ-III ಯ ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಹ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ದೂರ ಗ್ರಾಹಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -೧ಸಿ ಮತ್ತು ೧ಡಿ ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಡಾವಣೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಹೊಸ ಯುಗದ ಇನ್ಸಾಟ್ ಸಂವಹನ [[ಉಪಗ್ರಹ ವಾಹಕ|ಉಪಗ್ರಹ]]ಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸಾಗರ ವೀಕ್ಷಣೆ ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ ಐಆರ್ಎಸ್ -ಪಿ೩/ಪಿ೪ ರ ಸಫಲವಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಂದ್ರಾಯಣ-Iರ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಗ್ರಹಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ [[ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇವಲ ೬ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ [[ಕಿರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ವೀಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆಯು ಕೂಡ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣದ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತ್ರೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್]]ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಹೈ ಎನರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಖಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಸೇರಿದೆ. ಇವರು [[ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ]], ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ೨೨೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು [[ಪ್ರಬಂಧ]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರು [[ಭಾರತ]]ದೊಳಗೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಕಾಡಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು == *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರು *೨೦೦೩ ನಂತರ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯ (ರಾಜ್ಯ ಸಭೆ) * ೧೯೯೪ - ೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮಂಡಳಿ/ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೯೦ - ೧೯೯೪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೬ - ೧೯೮೯ ಸಹಯೋಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೪ - ೧೯೮೬ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೮೦ - ೧೯೮೯ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಐಆರ್ಎಸ್-೧ಎ ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೯ - ೧೯೮೩ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-II ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು * ೧೯೭೬ - ೧೯೮೦ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾಸ್ಕರ-I ಉಪಗ್ರಹ, ಇಸ್ರೋ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರ, ಬೆಂಗಳೂರು == ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳು == *೨೦೦೫-೨೦೦೬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (INAE) *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (IISc) *೨೦೦೦-೨೦೦೫ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ಐಐಟಿ ಮದ್ರಾಸ್ *೨೦೦೦ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ರೋಮನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (RRI) *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ *೨೦೦೧-೨೦೦೩ ಸದಸ್ಯರು, ಐಐಟಿಯ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳ ಮಂಡಳಿ, ರೂರ್ಕಿ *೨೦೦೨-೨೦೦೩ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ೨೦೦೨-೦೩ *೧೯೯೫-೨೦೦೩ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ. *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಆರ್ಯಭಟ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಎಆರ್‌ಐಇಎಸ್), ನೈನಿತಾಲ್ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ರಾಜಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ನೇಮಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮಂಡಳಿ *೨೦೦೪ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಧನ ಸಮಿತಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೭-೨೦೧೧ ಸದಸ್ಯರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್-ಪಿಳನಿ, ರಾಜಸ್ತಾನ *೨೦೦೭ ರ ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಸಮೂಹ, ಬೆಂಗಳೂರು *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಞಾನ ಮಂಡಳಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ೨೦೨೦ ಗುರಿ, ಕರ್ನಾಟಕ *೨೦೦೮ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ, ಇಂಡಿಯ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ *೨೦೦೯ ರ ನಂತರ, ಸದಸ್ಯರು, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ. == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (FASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಎಫ್ಎನ್ಎ) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FNASc) *ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಎಫ್ಎನ್‌ಎಇ) *ಫೆಲೋ, ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ASI) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೆಲೆಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಫೋರಂ (ಎನ್‌ಟಿಎಫ್) *ಫೆಲೋ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಟ್ರೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಐಎಂಎಸ್) *ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ, ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗಣ್ಯ ಫೆಲೋ, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಇಟಿಇ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಎಸ್ಐ) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕೇರಳ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (ಕೆಎಎಸ್) *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ (ಐಐಸಿಇ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಪಿಎ) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ (ಐಎಸ್ಆರ್ಎಸ್) *ಆಜೀವ ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (ಐಎಸ್‌ಸಿಎ) == ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು/ಸದಸ್ಯತ್ವಗಳು: ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ == *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ (೧೯೮೨ ರಿಂದ). *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನೋಮಿಕ್ಸ್ (೧೯೮೫ ರಿಂದ). *ಫೆಲೋ, ಥರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ (೧೯೯೬ ರಿಂದ). *ಗೌರವ ಫೆಲೋ, ಕಾರ್ಡಿಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಯುಕೆ (೨೦೦೬ ರಿಂದ) *ಅಕಾಡೆಮಿಶನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಸಿಟಿ (೨೦೦೬) *ಟ್ರಸ್ಟೀ, ನೆಹರು ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಾರ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೨೦೦೭) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಸೈಪ್ರಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಫ್ರೆಂಡ್‌ಶಿಪ್ ಗ್ರೂಪ್ *ಸದಸ್ಯರು, ಇಂಡಿಯಾ-ಚೀನಾ ಎಮಿನೆಂಟ್ ಪರ್ಸನ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ರಚಿತವಾದದ್ದು == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಶ್ರೀ. ಹರಿ ಓಂ ಆಶ್ರಮ ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಮಿ ಪ್ರೇರಿತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) *ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪ್ ಭಟ್ನಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೩) *ಶ್ರೀ. ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ಭಾಸಿನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೮) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋ-ಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ನೀಡುವ ಕೆ.ಆರ್. ರಾಮನಾಥನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೧೯೯೫ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿ (೧೯೯೫) *ಎಫ್ಐಎಇ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ೧೯೯೫ ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೬) ಈಚಲಕಾರಂಜಿ *ಐಎಸ್‌ಸಿಎಯ ಜಿ.ಪಿ. ಚಟರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ. ಬಿರ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಗೋಯಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಗೋಯಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೭) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬಿರೇನ್ ರಾಯ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೧೯೯೮) *ಸುಬ್ಬರಾಮ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರ ವಿದ್ಯಾ ರತ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಮುರಳಿ ಎಮ್.ಚುಗಣಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಸ್ಮಾರಕ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಅವರು ನೀಡುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಹೆಚ್.ಕೆ. ಫಿರೋಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *ಇಂಡಿಯನ್ ಜಿಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ಐಜಿಯು ಮಿಲೇನಿಯಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೯) *೮೭ ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ೧೯೯೯ -೨೦೦೦ ನೇ ಸಾಲಿನ ಎಮ್.ಎನ್. ಸಾಹಾ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೦) *ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪದಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೦’(೨೦೦೧) *ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ /೧೨ /೨೦೦೧ ರಂದು ನೀಡಿದ ‘೪ನೇ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೧) *ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಅವರ ‘ರತೀಂದ್ರ ಪುರಸ್ಕಾರ’(೨೦೦೨) *ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’(೨೦೦೨) *ಗುಜರಮಲ್ ಮೋದಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನಾವಿನ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿನ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಜಿ.ಎಮ್.ಮೋದಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ವಿಕಾಸ ಫೌಂಡೇಶನ್, ನವದೆಹಲಿ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೨) *ಉತ್ಕೃಷ್ಚತೆಗಾಗಿ ಜೆಪ್ಪಿಯಾರ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ, ಚೆನ್ನೈಯವರು ನೀಡುವ ೮ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೩) *ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್, ಕಲ್ಲತ್ತಾ ಅವರು ನೀಡುವ ‘೬ನೇ ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ಮಿಶನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೩’(೨೦೦೩) *ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಚಂಡೀಘಡ ಅವರು ನೀಡುವ ‘ಆಶುತೋಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಸೆಂಟೆನೇರಿಯನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಚೆನ್ನೈನವರು ನೀಡುವ ‘ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) *ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಜೈಪುರದವರು ನೀಡುವ ‘ಪ್ರೊ. ಎಮ್.ಎನ್.ಸಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪದಕ'(೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ದೆಹಲಿಯವರು ನೀಡುವ ೨೦೦೪ ನೇ ಸಾಲಿಗಾಗಿನ ‘ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೪) *ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ, ಮುಂಬಯಿಯವರು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ‘ಬಲವಂತಬಾಯಿ ಪಾರೇಖ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೫’(೨೦೦೫) *ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದವರು ನೀಡುವ ‘ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೩’(೨೦೦೫) *ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್, ಲಖ್ನೋದವರು ನೀಡುವ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತ್ ಸಿಂಘಾನಿಯಾ – IIM ಲಖ್ನೋ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕತ್ವ ಪುರಸ್ಕಾರ ೨೦೦೬’ (೨೦೦೬) *ರುಯಾ ಕಾಲೇಜ್ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ, ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರಕ ಮಂಡಳಿಯವರ ರಾಮನಾರಾಯಣ ರುಯಾ ಕಾಲೇಜು ಅವರು ನೀಡುವ ದಿ ಜುವೆಲ್ ಆಫ್ ರುಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್. ೨೦೦೭ *ಉದಯಪುರದಲ್ಲಿನ ಮೇವಾರದ ಮಹಾರಾಣಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನೀಡುವ ಮಹಾರಾಣಾ ಉದಯ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೨, ೨೦೦೮ *ರಾಜಯೋಗೀಂದ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ, ಮೈಸೂರು, ೧೮ ನೇ ಜುಲೈ ೨೦೦೮ *ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ೯೬ನೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ೩ ನೇ ಜನವರಿ ೨೦೦೯, ಶಿಲ್ಲಾಂಗ್ *ಪೂಜ್ಯ ಪಳಶಿ ರಾಜಾ ಚಾರಿಟೇಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇರಳ ಅವರು ನೀಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ *ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಧುರಿ ತಾತಾಚಾರಿ ಅವರ. ಪ್ರೊ. ವೈ.ಟಿ. ತಾತಾಚಾರಿ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == *ಸೋವಿಯತ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಕೋಸ್ಮೋಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೧) **ಏರ್ ಬ್ರೀತಿಂಗ್ ಇಂಜಿನ್ಸ್ (ಐಎಸ್ಓಎಬಿಇ) ಗಾಗಿನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ನೀಡುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೧) *ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್, ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ ಅವರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಐಎಸ್‌ಪಿಆರ್ಎಸ್ ಬ್ರೂಕ್ ಪದಕ’(೨೦೦೪) *ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (ಐಎಎಫ್), ವಾಂಕೋವರ್, ಕೆನಡಾ (೨೦೦೪) ಅವರ ಅಲ್ಲಾನ್ ಡಿ ಎಮಿಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ *ಏಷ್ಯಾ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಸಿಂಗಾಪುರ ಇವರು ನೀಡುವ ‘ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ (೨೦೦೫) *ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕ್ಸ್(ಐಎಎ), ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಅವರು ನೀಡುವ ಥಿಯೋಡೋರ್ ವೋನ್ ಕರ್ಮಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೭) *ವಾರ್ಷಿಕ ಇಎಸ್ಆರ್ಐ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೂಸರ್ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ, ಯುಎಸ್ಎನಲ್ಲಿ ''ಮೇಕಿಂಗ್ ಎ ಡಿಫೆರೆನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' (೨೦೦೯)<ref>{{cite web |url=http://www.esri.com/company/about/facts.html |title=ESRI Lauds Dr. Krishnaswamy Kasturirangan for Making a Difference |work=GISuser |accessdate=2009-07-31 |archive-date=1998-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/19981205090451/http://www.esri.com/company/about/facts.html |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೪), ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (೧೯೯೫), ಎಸ್.ವಿ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ತಿರುಪತಿ (೧೯೯೬), ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅನಂತಪುರ (೧೯೯೮), ಅಣ್ಣಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೧೯೯೮), ರೂರ್ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ರೂರ್ಕಿ (೧೯೯೯), ಐಐಟಿ, ಬಾಂಬೆ (೨೦೦೦), ಛತ್ರಪತಿ ಸಾಹೂ ಜೀ ಮಹಾರಾಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾನ್‌ಪುರ (೨೦೦೦), ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಅಮೃತಸರ (೨೦೦೧), ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ (೨೦೦೨), ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐಜಿಎನ್‌ಓಯೂ), ನವದೆಹಲಿ (೨೦೦೩), ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚಂಡೀಗಢ (೨೦೦೩), ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ (೨೦೦೪), ಅಳಗಪ್ಪ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕಾರೈಕುಡಿ (೨೦೦೬), ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈಸೂರು (೨೦೦೭); ಎಸ್ಆರ್ಎಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಚೆನ್ನೈ (೨೦೦೮) == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಪದ್ಮಶ್ರೀ : ೧೯೮೨ *ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ (೧೯೯೨) *ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ (೨೦೦೦) == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆಗಳು == *ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ‘ಆಫೀಸರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ದಿ’ಹಾನರ್’ (೨೦೦೨) ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳು == *ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷಱು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು), ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೩-೨೦೦೫) *ಸದಸ್ಯರು, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಉಪ-ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೧೯೯೨-೯೩) *ಭಾರತೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಐಇಇಇ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೪-೨೦೦೦) *ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬ್ಯೂರೋ (೧೯೯೪-೨೦೦೨) *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭೂ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ (ಸಿಇಓಎಸ್) (೧೯೯೭-೯೮). *ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ದೆಹಲಿ ಘೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಯುಎನ್-ಇಎಸ್‌ಸಿಎಪಿ ಸಭೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೯-೨೦೦೦). *ಸದಸ್ಯರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಟ್ರಸ್ಟೀಗಳು, ಪ್ಯಾರಿಸ್ (೨೦೦೧-) *ಸದಸ್ಯರು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ (ಐೆಸ್‌ಯು)ದ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿ, ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ *ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, “ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ” ದ ಕುರಿತಾಗಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಮಿತಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿ (೨೦೦೨-೨೦೦೩) *ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಲಂಡನ್ (೨೦೦೯ ರ ನಂತರ) == ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ == ಇವರು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನ್ವಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೨೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೦ ಘಟಿಕೋತ್ಸವ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ೧೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೩೦೯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎನ್.ಸಾಹಾ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಮೂರನೇ ದರ್ಬಾರಿ ಸೇತ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]]; ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ; ೨೮ ನೇ ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್; ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಡಿ.ಎಸ್. ಕೊಥಾರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ; ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆ, [[ಬೆಂಗಳೂರು]]; ಶ್ರೀ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ, ಕೊಲಂಬೋ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಇವರು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಟಿಕಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಮತ್ತು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ]] ಇವುಗಳು ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ ಉಡಾವಣೆಯ ೫೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]]ನ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ‘ಮನುಕುಲದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ: ಮುಂದಿನ ೫೦ ವರ್ಷಗಳು’ ಎಂಬ ಕುರಿತಾಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಏಷ್ಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ನಿಧನ== ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೮೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2025/Apr/25/former-isro-chief-k-kasturirangan-passes-away-in-bengaluru-2</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml''ಬಲೂನ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇಸ್ ಇನ್ 20 -೨೦೦ ಕೆಇವಿ ರೇಂಜ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಡಬ್ಲೂ. ನೇರೂಕರ್ ಅವರಿಂದ. (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ರೆಸಿ., 74, 5139, 1969)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223334/http://www.agu.org/pubs/crossref/1969/JA074i021p05139.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ''ಸೆಕೆಂಡರಿ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಆಸ್ಟ್ರಾನೋಮಿಕಲ್ ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಅಟ್ ಬಲೂನ್ ಆಟಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml (ಜೆ. ಜಿಯೋಫಿ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }}[http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml ರೆಸಿ., ಸ್ಪೇಸ್ ಫಿಸಿಕ್ಸ್, ಸಂ.76, ಪು.3527, 1971)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511223330/http://www.agu.org/pubs/crossref/1971/JA076i016p03527.shtml |date=2011-05-11 }} *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ''ಲೋ ಎನರ್ಜಿ ಅಟ್‌ಮಾಸ್‌ಫಿಯರ್ ಗಾಮಾ ರೇಸ್ ನಿಯರ್ ಜಿಯೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಈಕ್ವೇಟರ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್, ಪಿ.ಡಿ. ಭಾವಸಾರ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಪ್ಲಾನೆಟ್. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸ್ಪೇಸ್‌. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V6T-46YC5WX-J&amp;_user=10&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000050221&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=10&amp;md5=25a1ac1e1436d3519d3acb5911bfd938 ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.20, ಪು.1961-1977, 1972)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *''ಹಾರ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಎಮಿಶನ್ ಫ್ರೊಮ್ ಹೆಚ್ಇಆರ್ X-೧'' ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎ.ಕೆ. ಜೈನ್, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಬಿ. ಜಯಂತಿ, ಯು.ಆರ್. ರಾವ್ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೪೬, ಸಂ.೧೫೫, ಪು.&nbsp;೧೦೭-೧೦೮,೧೯೭೩) *''ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ GX ೧೭ + ೨ ಎಂಡ್ GX ೯ + ೯ ಫ್ರೊಮ್ ಆರ್ಯಭಟ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಆರ್.ರಾವ್, ಡಿ.ಪಿ. ಶರ್ಮಾ, ಎಮ್.ಎಸ್.ರಾಧಾ ಅವರಿಂದ (ನೇಚರ್, ಸಂ.೨೬೦, ಸಂ. ೫೫೪೮, ಪು.&nbsp;೨೨೬-೨೨೭, ೧೯೭೬) * ''ದಿ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಯು.ಆರ್.ರಾವ್ ಮತ್ತು ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ (೧೯೭೯) * ''ಸ್ಪೇಸ್ - ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂ ಹಾರಿಜಿನ್ಸ್ (ಎ ಫೆಸ್ಟ್‌ಶ್ರಿಫ್ಟ್ ಫಾರ್ ಪ್ರೊ ಯು ಆರ್ ರಾವ್)'' ಆರ್.ಕೆ ವರ್ಮಾ, ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಯು.ಎಸ್. ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಬಿ.ಹೆಚ್. ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅವರಿಂದ (೧೯೯೨) * ''ರೋಲ್ ಆಫ್ ಡೆವಲಪಿಂಗ್ ಕಂಟ್ರೀಸ್ ಇನ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಂಡ್ ರೀಜನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಆರ್ ಡೇನಿಯಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೬) * ''ದಿ ಜಿಯೋಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಕೆ ಕೊಚ್ಚಾರ್ ಅವರಿಂದ * ''ಹ್ಯೂಮನ್ ಕನೆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಥ್ರೂ ಸ್ಪೇಸ್'' (ಆಹಾರ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) * ''ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್: ಎಜುಕೇಶನ್ ಎಂಡ್ ದಿ ರೋಲ್ ಆಫ್ ಟೀಚರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್, ಜೆ ಎಲ್ ಫೆಲ್ಲಸ್, ಎಸ್ ಸಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಆರ್ ಎಸ್ ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಜೆ ರೈಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. (ಸಿಓಎಸ್‌ಪಿಎಆರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ೧೯೯೭) *[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ ''ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ - ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ ಸಿನಾರಿಯೋ ಎಂಡ್ ಫ್ಯೂಚರ್ ಥ್ರಸ್ಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.springerlink.com/content/1412q72563q12579/ (ಫೋಟೋನಿರ್ವಾಚಕ, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್‌ನ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. 23, ಸಂ. 1, ಪು. 1995)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm ''ಓಷಿಯನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ: ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಪಿ.ಎಸ್.ದೇಸಾಯಿ, ಹೆಚ್. ಹೊನ್ನೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/feb102000/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.78, ಸಂ.3, ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000)] *''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ – ಅಚೀವಿಂಗ್ ಗ್ರೇಟ್ ಹೈಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (‘ವಿಶನ್ ೨೧ ಸೆಂಚುರಿ’ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಮಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ೨೦೦೦) *''ಡೆವಲೆಪ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಇವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ‘ ಟೆಕ್ನೋರಮಾ’, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೦ ಬೇಸಿಗೆ ಸಂಚಿಕೆ) *[http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm ''ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಆಫ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಫ್ರೊಮ್ ಸ್ಪೇಸ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/sep102004/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ.87, ಸಂ.5, ಪು 584-601,2004)] *''ಸ್ಪೇಸ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ – ಟೂ ರೀಸೆಂಟ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಸರ್ ಜೆ.ಸಿ.ಬೋಸ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ, ೨೦೦೪ (ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಕಟಣೆ ಘಟಕ,ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ) *''ಎ ನ್ಯೂ ಸ್ಪೇಸ್-ಬೇಸ್ಡ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಶನ್ ಟು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಐಎನ್ಎಇ ಅವರ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿತ, ಸಂ. II, ಡಿಸೆ ೨೦೦೫) *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ''ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ – ಎ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂಡ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್'' ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ.][https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf [ಡಾ. ಕೆ.ಆರ್.ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲ್, 20 ಜುಲೈ 2006 ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಣ] *''ಆನ್ ಕೊಯಲಿಷನ್ ಗವರ್ನ್ಮೆಂಟ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. (ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಧ್ಯಯನದ ನಿಯತಕಾಲಿಕ, ಸಂ. ೪೧, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು. ೩-೪, ಜುಲೈ-ಡಿಸೆ. ೨೦೦೭, ಪು.&nbsp;೨೦೮-೨೧೦) *[http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm ''ಸ್ಪೆಷಲ್ ಸೆಕ್ಷನ್: ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ – ಎ ಮಲ್ಟಿಡೈಮೆನ್ಶನಲ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಎಂ ಬಿ ರಜನಿ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ][http://www.ias.ac.in/currsci/dec252007/contents.htm (ಕರೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸ್, ಸಂ. 93, ಸಂ. 12, 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007)] *[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 ''ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮಾನಿಟಿ: ಎ ಪ್ರೊಫೈಲ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಮಿಂಗ್ 50 ಇಯರ್ಸ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}[http://www.sciencedirect.com/science?_ob=ArticleURL&amp;_udi=B6V52-4PCXXRM-1&amp;_user=512776&amp;_rdoc=1&amp;_fmt=&amp;_orig=search&amp;_sort=d&amp;view=c&amp;_acct=C000025298&amp;_version=1&amp;_urlVersion=0&amp;_userid=512776&amp;md5=e0ea43da7b48b50e194a94558044a797 (ಸೈನ್ಸ್‌ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಸ್ಪೇಸ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂ. 23, ಪು. 159-166, 2007)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ''ದಿ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಓಲ್ಡರ್: ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }}[http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp ಇನ್: ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಎಂಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕೋಆಪರೇಶನ್ (ಸಂಪಾದಕರು : ಅಜೆಯ್ ಲೆಲೆ ಮತ್ತು ಗುಂಜನ್ ಸಿಂಗ್) ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಎಂಡ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್, ನವದೆಹಲಿ ಇವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ಪು. 29-41, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110516041151/http://www.academicfoundation.com/n_detail/space.asp |date=2011-05-16 }} *''ಸ್ಪೇಸ್ ಓಡಿಸ್ಸಿ: ಎ ಡೌನ್ ಟು ಅರ್ಥ್ ಪರ್ಸ್ಪೆಕ್ಟಿವ್'' ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರಿಂದ. ಮೊದಲ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸ, ಕೊಲಂಬೋದ ಆರ್ಥರ್ ಸಿ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ (ಎಸಿಸಿಐಎಮ್‌ಟಿ)ಯ ಬಂಡಾರನಾಯಕೆ ಸ್ಮಾರಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಘಟಕ, ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಇವರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿತ, ೨೦೦೯ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿರುವ ಡಾ. ಕೆ.ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ಸ್ವವಿವರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071015034621/http://www.isro.org/krangan/biodata_krangan.htm |date=2007-10-15 }} *[https://web.archive.org/web/20060824012943/http://rspas.anu.edu.au/papers/narayanan/2006oration.pdf ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್ : ಕೌಶಲ್ಯ ಯೋಚನೆ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನ],ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್ (ಎಎಸ್ಎಆರ್‌ಸಿ)ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಅವರ ೨೦೦೬ ನೆಯ ನಾರಾಯಣನ್ ಉಪನ್ಯಾಸ {{start}} {{s-gov}} {{succession box|title=[[Chairman of the Indian Space Research Organization|ISRO Chairman]]|before=[[Udipi Ramachandra Rao|U. R. Rao]]|after=[[G. Madhavan Nair]]|years=1994 - 2003}} {{end}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} {{Indian space program}} {{SSBPST recipients in Engineering Science}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME =Kasturirangan, Krishnaswami | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = | DATE OF BIRTH =24 October 1940 | PLACE OF BIRTH = | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} {{DEFAULTSORT:Kasturirangan, Krishnaswami}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಮಾಂಕಿತ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೨೦೨೫ ನಿಧನ]] 58113vsjmrcp4h3470s7gmh85y3aimw 0 34255 1435622 1435618 2026-11-03T12:06:43Z Gopala Krishna A 23266 ಉಲ್ಲೇಖ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435622 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | image = Oliver Mark - Louise Bourgeois, New York 1996.jpg | alt = ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ತಮ್ಮ ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. | caption = 1996ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಕ್ ತೆಗೆದ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ | birth_name = ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | birth_date = {{Birth date|1911|12|25|df=yes}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|2010|5|31|1911|12|25|df=yes}} | death_place = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಯು.ಎಸ್.<!--No boroughs/neighborhoods, just cities per format.--> | spouse = {{marriage|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್|1937|1973|end=died}} | children = ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸೇರಿದಂತೆ 3 | field = {{flatlist| - ಶಿಲ್ಪಕಲೆ - ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆ - ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ - [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ]]}} | training = {{ubl|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸೋರ್ಬೋನ್|ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆ ಲಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಚಾಮಿಯರ್|ಎಕೋಲ್ ಡೆ ಬೋ-ಆರ್ಟ್ಸ್}} | movement = {{flatlist| - ಆಧುನಿಕತಾವಾದ - ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ - ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆ}} | works = ''ಸ್ಪೈಡರ್ (ಬೂರ್ಜ್ವಾ)'', ''ಸೆಲ್ಸ್'', ''ಮಾಮನ್ (ಶಿಲ್ಪ)'', ''ಕ್ಯುಮುಲ್ I'', ''ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಫಾದರ್'' | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಂಪೀರಿಯೇಲ್ }} ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ (ಫ್ರೆಂಚ್: [lwiz buʁʒwa]; 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1911 – 31 ಮೇ 2010) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆಗೆ (ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೃಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|title=50 women artists you should know|last=Christiane.|first=Weidemann|date=2008|publisher=Prestel|others=Larass, Petra., Klier, Melanie, 1970–|isbn=978-3-7913-3956-6|location=Munich|oclc=195744889|url-access=registration|url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid}}</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು [[ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಚಳವಳಿ)|ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ]] (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[File:13 women 1972 exhibition poster.jpg|thumb|13 ವುಮೆನ್ 1972 ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ]] [[ವರ್ಗ : ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] gacnqzavdh7bfgzwl6sfr885xfx2qkx 1435623 1435622 2026-11-03T12:07:31Z Gopala Krishna A 23266 ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಸೇರ್ಪಡೆ 1435623 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | image = Oliver Mark - Louise Bourgeois, New York 1996.jpg | alt = ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ತಮ್ಮ ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. | caption = 1996ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಕ್ ತೆಗೆದ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ | birth_name = ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | birth_date = {{Birth date|1911|12|25|df=yes}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|2010|5|31|1911|12|25|df=yes}} | death_place = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಯು.ಎಸ್.<!--No boroughs/neighborhoods, just cities per format.--> | spouse = {{marriage|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್|1937|1973|end=died}} | children = ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸೇರಿದಂತೆ 3 | field = {{flatlist| - ಶಿಲ್ಪಕಲೆ - ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆ - ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ - [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ]]}} | training = {{ubl|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸೋರ್ಬೋನ್|ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆ ಲಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಚಾಮಿಯರ್|ಎಕೋಲ್ ಡೆ ಬೋ-ಆರ್ಟ್ಸ್}} | movement = {{flatlist| - ಆಧುನಿಕತಾವಾದ - ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ - ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆ}} | works = ''ಸ್ಪೈಡರ್ (ಬೂರ್ಜ್ವಾ)'', ''ಸೆಲ್ಸ್'', ''ಮಾಮನ್ (ಶಿಲ್ಪ)'', ''ಕ್ಯುಮುಲ್ I'', ''ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಫಾದರ್'' | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಂಪೀರಿಯೇಲ್ }} ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ (ಫ್ರೆಂಚ್: [lwiz buʁʒwa]; 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1911 – 31 ಮೇ 2010) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆಗೆ (ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೃಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|title=50 women artists you should know|last=Christiane.|first=Weidemann|date=2008|publisher=Prestel|others=Larass, Petra., Klier, Melanie, 1970–|isbn=978-3-7913-3956-6|location=Munich|oclc=195744889|url-access=registration|url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid}}</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು [[ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಚಳವಳಿ)|ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ]] (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[File:13 women 1972 exhibition poster.jpg|thumb|13 ವುಮೆನ್ 1972 ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ]] == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗ : ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] qc9bb3okwupy4zu0vwlp9zbp6w57ybx 1435625 1435623 2026-11-03T12:11:50Z Gopala Krishna A 23266 ನಿಧನ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435625 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | image = Oliver Mark - Louise Bourgeois, New York 1996.jpg | alt = ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ತಮ್ಮ ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. | caption = 1996ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಕ್ ತೆಗೆದ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ | birth_name = ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | birth_date = {{Birth date|1911|12|25|df=yes}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|2010|5|31|1911|12|25|df=yes}} | death_place = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಯು.ಎಸ್.<!--No boroughs/neighborhoods, just cities per format.--> | spouse = {{marriage|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್|1937|1973|end=died}} | children = ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸೇರಿದಂತೆ 3 | field = {{flatlist| - ಶಿಲ್ಪಕಲೆ - ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆ - ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ - [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ]]}} | training = {{ubl|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸೋರ್ಬೋನ್|ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆ ಲಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಚಾಮಿಯರ್|ಎಕೋಲ್ ಡೆ ಬೋ-ಆರ್ಟ್ಸ್}} | movement = {{flatlist| - ಆಧುನಿಕತಾವಾದ - ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ - ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆ}} | works = ''ಸ್ಪೈಡರ್ (ಬೂರ್ಜ್ವಾ)'', ''ಸೆಲ್ಸ್'', ''ಮಾಮನ್ (ಶಿಲ್ಪ)'', ''ಕ್ಯುಮುಲ್ I'', ''ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಫಾದರ್'' | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಂಪೀರಿಯೇಲ್ }} ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ (ಫ್ರೆಂಚ್: [lwiz buʁʒwa]; 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1911 – 31 ಮೇ 2010) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆಗೆ (ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೃಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|title=50 women artists you should know|last=Christiane.|first=Weidemann|date=2008|publisher=Prestel|others=Larass, Petra., Klier, Melanie, 1970–|isbn=978-3-7913-3956-6|location=Munich|oclc=195744889|url-access=registration|url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid}}</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು [[ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಚಳವಳಿ)|ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ]] (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[File:13 women 1972 exhibition poster.jpg|thumb|13 ವುಮೆನ್ 1972 ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ]] === ನಿಧನ === ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು 2010ರ ಮೇ 31ರಂದು ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬೆತ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಹೃದಯಾಘಾತ|ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ]] (ಹಾರ್ಟ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್) ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|last=Kessler |first=Felix |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-05-31/louise-bourgeois-sculptor-of-freakish-spiders-erotic-limbs-dies-at-98.html |title=Louise Bourgeois, Sculptor of Freaky Giant Spiders, Dies at 98 |work=[[Bloomberg News]]|date= 31 May 2010|access-date=29 October 2011}}</ref><ref name=Cotter /> ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸ್ಟುಡಿಯೋದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ವೆಂಡಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರ ನಿಧನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.<ref name=Cotter /> ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಧನದವರೆಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದರು; ಅವರ ಕೊನೆಯ ಕೃತಿಗಳು ನಿಧನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದವು.<ref>{{cite news|title=Artist Louise Bourgeois dies in NYC at 98 |author=Peltz, Jennifer |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |work=[[Yahoo! News]] |date=31 May 2010 |access-date=1 June 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603140235/http://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |archive-date=3 June 2010 }}</ref> ''[[:en:The Newyork Times|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು "ಮಾನವ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಈ ಭಯಾನಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name=Cotter /> ಅವರ ಪತಿ [[:en:Robert Goldwater|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್]] 1973ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಅಲೈನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಮತ್ತು [[:en:Jean-Louis Bourgeois|ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ]] ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮೈಕೆಲ್ 1990ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |title = Artist Louise Bourgeois, sculptor who plumbed female feelings, dies in NYC |author = Peltz, Jennifer |url = http://www.newser.com/article/d9g222c00/artist-louise-bourgeois-sculptor-who-plumbed-female-feelings-dies-in-nyc.html |publisher = [[Newser]] |date = 31 May 2010 |access-date = 1 June 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200815004511/https://www.newser.com// |archive-date = 15 August 2020 |url-status = dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗ : ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] a17rz9q1glxxhv4d8x2trlb3q90knyn 1435626 1435625 2026-11-03T12:15:15Z Gopala Krishna A 23266 /* ನಿಧನ */ ಉಲ್ಲೇಖ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435626 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | image = Oliver Mark - Louise Bourgeois, New York 1996.jpg | alt = ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ತಮ್ಮ ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. | caption = 1996ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಕ್ ತೆಗೆದ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ | birth_name = ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | birth_date = {{Birth date|1911|12|25|df=yes}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|2010|5|31|1911|12|25|df=yes}} | death_place = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಯು.ಎಸ್.<!--No boroughs/neighborhoods, just cities per format.--> | spouse = {{marriage|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್|1937|1973|end=died}} | children = ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸೇರಿದಂತೆ 3 | field = {{flatlist| - ಶಿಲ್ಪಕಲೆ - ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆ - ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ - [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ]]}} | training = {{ubl|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸೋರ್ಬೋನ್|ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆ ಲಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಚಾಮಿಯರ್|ಎಕೋಲ್ ಡೆ ಬೋ-ಆರ್ಟ್ಸ್}} | movement = {{flatlist| - ಆಧುನಿಕತಾವಾದ - ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ - ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆ}} | works = ''ಸ್ಪೈಡರ್ (ಬೂರ್ಜ್ವಾ)'', ''ಸೆಲ್ಸ್'', ''ಮಾಮನ್ (ಶಿಲ್ಪ)'', ''ಕ್ಯುಮುಲ್ I'', ''ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಫಾದರ್'' | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಂಪೀರಿಯೇಲ್ }} ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ (ಫ್ರೆಂಚ್: [lwiz buʁʒwa]; 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1911 – 31 ಮೇ 2010) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆಗೆ (ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೃಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|title=50 women artists you should know|last=Christiane.|first=Weidemann|date=2008|publisher=Prestel|others=Larass, Petra., Klier, Melanie, 1970–|isbn=978-3-7913-3956-6|location=Munich|oclc=195744889|url-access=registration|url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid}}</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು [[ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಚಳವಳಿ)|ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ]] (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[File:13 women 1972 exhibition poster.jpg|thumb|13 ವುಮೆನ್ 1972 ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ]] === ನಿಧನ === ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು 2010ರ ಮೇ 31ರಂದು ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬೆತ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಹೃದಯಾಘಾತ|ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ]] (ಹಾರ್ಟ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್) ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|last=Kessler |first=Felix |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-05-31/louise-bourgeois-sculptor-of-freakish-spiders-erotic-limbs-dies-at-98.html |title=Louise Bourgeois, Sculptor of Freaky Giant Spiders, Dies at 98 |work=[[Bloomberg News]]|date= 31 May 2010|access-date=29 October 2011}}</ref> <ref>{{cite news|title=Artist Louise Bourgeois dies in NYC at 98 |author=Peltz, Jennifer |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |work=[[Yahoo! News]] |date=31 May 2010 |access-date=1 June 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603140235/http://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |archive-date=3 June 2010 }}</ref> ''[[:en:The Newyork Times|ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್]]'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು "ಮಾನವ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಈ ಭಯಾನಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ವಿಷಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref name=Cotter /> ಅವರ ಪತಿ [[:en:Robert Goldwater|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್]] 1973ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಅಲೈನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಮತ್ತು [[:en:Jean-Louis Bourgeois|ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ]] ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮೈಕೆಲ್ 1990ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |title = Artist Louise Bourgeois, sculptor who plumbed female feelings, dies in NYC |author = Peltz, Jennifer |url = http://www.newser.com/article/d9g222c00/artist-louise-bourgeois-sculptor-who-plumbed-female-feelings-dies-in-nyc.html |publisher = [[Newser]] |date = 31 May 2010 |access-date = 1 June 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200815004511/https://www.newser.com// |archive-date = 15 August 2020 |url-status = dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗ : ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] 3061elltnzsk5x1q8n3bi5jc20qly0k 1435627 1435626 2026-11-03T12:15:55Z Gopala Krishna A 23266 /* ನಿಧನ */ ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು 1435627 wikitext text/x-wiki {{Infobox artist | name = ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | image = Oliver Mark - Louise Bourgeois, New York 1996.jpg | alt = ಆಳವಾದ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ತಮ್ಮ ಗಂಟಲಿನ ಬಳಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. | caption = 1996ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಲಿವರ್ ಮಾರ್ಕ್ ತೆಗೆದ ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ | birth_name = ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ | birth_date = {{Birth date|1911|12|25|df=yes}} | birth_place = ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ | death_date = {{Death date and age|2010|5|31|1911|12|25|df=yes}} | death_place = ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ, ಯು.ಎಸ್.<!--No boroughs/neighborhoods, just cities per format.--> | spouse = {{marriage|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್|1937|1973|end=died}} | children = ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಸೇರಿದಂತೆ 3 | field = {{flatlist| - ಶಿಲ್ಪಕಲೆ - ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆ - ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆ - [[ಮುದ್ರಣಕಲೆ]]}} | training = {{ubl|ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಸೋರ್ಬೋನ್|ಅಕಾಡೆಮಿ ಡೆ ಲಾ ಗ್ರಾಂಡ್ ಚಾಮಿಯರ್|ಎಕೋಲ್ ಡೆ ಬೋ-ಆರ್ಟ್ಸ್}} | movement = {{flatlist| - ಆಧುನಿಕತಾವಾದ - ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ - ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆ}} | works = ''ಸ್ಪೈಡರ್ (ಬೂರ್ಜ್ವಾ)'', ''ಸೆಲ್ಸ್'', ''ಮಾಮನ್ (ಶಿಲ್ಪ)'', ''ಕ್ಯುಮುಲ್ I'', ''ದ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ದ ಫಾದರ್'' | patrons = | influenced by = | influenced = | awards = ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಂಪೀರಿಯೇಲ್ }} ಲೂಯಿಸ್ ಜೋಸೆಫಿನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ (ಫ್ರೆಂಚ್: [lwiz buʁʒwa]; 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1911 – 31 ಮೇ 2010) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದೆ. ಆಕೆಯು ತನ್ನ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ [[ಶಿಲ್ಪ]]ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪನಾ ಕಲೆಗೆ (ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಶನ್ ಆರ್ಟ್) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಒಬ್ಬ ಸಮೃದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗೃಹಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವು ಮತ್ತು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|title=50 women artists you should know|last=Christiane.|first=Weidemann|date=2008|publisher=Prestel|others=Larass, Petra., Klier, Melanie, 1970–|isbn=978-3-7913-3956-6|location=Munich|oclc=195744889|url-access=registration|url=https://archive.org/details/50womenartistsyo0000weid}}</ref> ಈ ವಿಷಯಗಳು ಆಕೆಯ ಬಾಲ್ಯದ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದನ್ನು ಆಕೆ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು ಅಮೂರ್ತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳು) ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳು [[ಸರ್ರಿಯಲಿಸಮ್ (ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಚಳವಳಿ)|ಅತಿವಾಸ್ತವಿಕತೆ]] (ಸರ್ರಿಯಲಿಸಂ) ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. [[File:13 women 1972 exhibition poster.jpg|thumb|13 ವುಮೆನ್ 1972 ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರ]] === ನಿಧನ === ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಅವರು 2010ರ ಮೇ 31ರಂದು ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಬೆತ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ [[ಹೃದಯಾಘಾತ|ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ]] (ಹಾರ್ಟ್ ಫೇಲ್ಯೂರ್) ನಿಧನರಾದರು.<ref>{{cite news|last=Kessler |first=Felix |url=https://www.bloomberg.com/news/2010-05-31/louise-bourgeois-sculptor-of-freakish-spiders-erotic-limbs-dies-at-98.html |title=Louise Bourgeois, Sculptor of Freaky Giant Spiders, Dies at 98 |work=[[Bloomberg News]]|date= 31 May 2010|access-date=29 October 2011}}</ref> <ref>{{cite news|title=Artist Louise Bourgeois dies in NYC at 98 |author=Peltz, Jennifer |url=https://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |work=[[Yahoo! News]] |date=31 May 2010 |access-date=1 June 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100603140235/http://news.yahoo.com/s/ap/20100531/ap_en_ot/us_obit_bourgeois |archive-date=3 June 2010 }}</ref> ಅವರ ಪತಿ [[:en:Robert Goldwater|ರಾಬರ್ಟ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ವಾಟರ್]] 1973ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ಅಲೈನ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ ಮತ್ತು [[:en:Jean-Louis Bourgeois|ಜೀನ್-ಲೂಯಿಸ್ ಬೂರ್ಜ್ವಾ]] ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮೈಕೆಲ್ 1990ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news |title = Artist Louise Bourgeois, sculptor who plumbed female feelings, dies in NYC |author = Peltz, Jennifer |url = http://www.newser.com/article/d9g222c00/artist-louise-bourgeois-sculptor-who-plumbed-female-feelings-dies-in-nyc.html |publisher = [[Newser]] |date = 31 May 2010 |access-date = 1 June 2010 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200815004511/https://www.newser.com// |archive-date = 15 August 2020 |url-status = dead }}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖ == {{reflist}} [[ವರ್ಗ : ಮಹಿಳಾ ಶಿಲ್ಪಿ]] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು]] et254qmmhmzvp2pbp4xk1uf06qz4a6k 0 36755 1435645 1384406 2026-11-03T14:18:21Z ~2026-58534-59 102933 /* ದೇವಾಲಯ */ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ವಿರಕ್ತ ಮಠ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ 1435645 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name=ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ |taluk_names=[[ಸಿಂದಗಿ]] |nearest_city=[[ಸಿಂದಗಿ]] |parliament_const=[[ವಿಜಯಪುರ]] |assembly_const= |latd = 16.1833 |longd = 75.7000 |state_name=ಕರ್ನಾಟಕ |district=[[ವಿಜಯಪುರ]] |leader_title= |leader_name= |altitude= |population_as_of= | population_total= | population_density= |area_magnitude= |area_total= |area_telephone= |postal_code= |vehicle_code_range= KA-28 |website= }} [[ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ]] ಗ್ರಾಮವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿಂದಗಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ '''[[ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತ ಮಠ]]''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠವಾಗಿದೆ ಮಠದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು/ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರು. '''[[ಶ್ರೀಮ.ನಿ.ಪ್ರ .ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು]]''' ಕವಿ /ಸಾಹಿತಿಗಳು '''ರಾಷ್ಟ್ರಮಾತೆ ವೀರರಾಣಿ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ''' ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮ ಪಟ್ಟಣ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಪುರಾಣ ನಡೆಸಿ (ಮಾಂತ ಜೋಳಿಗೆ) ವ್ಯಸನ ಮುಕ್ತ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜ್ಯರು ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16*°30'8"N ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75*27'51" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== * <big>ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲ</big>ದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 43 ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ</big> - 35°C-42°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> ಮತ್ತು * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - 18°C-28°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. * <big>ಮಳೆ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. * <big>ಗಾಳಿ</big> - ಗಾಳಿಯ ವೇಗ 18 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), 19 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ 17 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 1500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 800 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 700 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ ಮತ್ತು ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತದ ಪದ ಮುಂತಾದವು ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆಹಾರ (ಖಾದ್ಯ)== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]], [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] ಹಾಗೂ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ವಿಜಯಪುರದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ , ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 90 ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಕಾಲುವೆ== [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ನದಿಯ [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]]ಯಿಂದ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 90% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಬೆಳೆಗಳು== ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ== ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗ== ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿಯಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ==ಧರ್ಮಗಳು== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ==ಭಾಷೆಗಳು== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ <big>ಕನ್ನಡ</big>. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ದೇವಾಲಯ== * ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತಮಠ * ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ ==ಮಸೀದಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ. ==ಹಬ್ಬಗಳು== ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಓಕುಳಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿದೆ. ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ 65% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 55% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ಗ್ರಾಮವು ಸಿಂದಗಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು [[ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. {{ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} * [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] * [[ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು]] 7eoztajh07nk2o07k37wk4zcdexd483 1435647 1435645 2026-11-03T14:29:42Z ~2026-58534-59 102933 /* ಹಬ್ಬಗಳು */ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವಿರಕ್ತ ಮಠದ ಜಾತ್ರೆಯೂ ಬಹಳ ಸಡಗರದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೂಡಾ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ 1435647 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = village |native_name=ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ |taluk_names=[[ಸಿಂದಗಿ]] |nearest_city=[[ಸಿಂದಗಿ]] |parliament_const=[[ವಿಜಯಪುರ]] |assembly_const= |latd = 16.1833 |longd = 75.7000 |state_name=ಕರ್ನಾಟಕ |district=[[ವಿಜಯಪುರ]] |leader_title= |leader_name= |altitude= |population_as_of= | population_total= | population_density= |area_magnitude= |area_total= |area_telephone= |postal_code= |vehicle_code_range= KA-28 |website= }} [[ಹಿಕ್ಕನಗುತ್ತಿ]] ಗ್ರಾಮವು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ವಿಜಯಪುರ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಸಿಂದಗಿ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ '''[[ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತ ಮಠ]]''' ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಠವಾಗಿದೆ ಮಠದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು/ಪೀಠಾಧ್ಯಕ್ಷರು. '''[[ಶ್ರೀಮ.ನಿ.ಪ್ರ .ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳು]]''' ಕವಿ /ಸಾಹಿತಿಗಳು '''ರಾಷ್ಟ್ರಮಾತೆ ವೀರರಾಣಿ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಪುರಾಣ''' ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮ ಪಟ್ಟಣ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಪುರಾಣ ನಡೆಸಿ (ಮಾಂತ ಜೋಳಿಗೆ) ವ್ಯಸನ ಮುಕ್ತ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜ್ಯರು ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ==ಭೌಗೋಳಿಕ== ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16*°30'8"N ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75*27'51" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ==ಹವಾಮಾನ== * <big>ಬೆಸಿಗೆ-ಚಳಿಗಾಲ</big>ದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 43 ಡಿಗ್ರಿವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. * <big>ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ</big> - 35°C-42°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ * <big>ಚಳಿಗಾಲ</big> ಮತ್ತು * <big>ಮಳೆಗಾಲ</big> - 18°C-28°C ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್. * <big>ಮಳೆ</big> - ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಳೆ 300 - 600ಮಿಮಿ ಗಳಸ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. * <big>ಗಾಳಿ</big> - ಗಾಳಿಯ ವೇಗ 18 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜೂನ), 19 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಜುಲೈ)ಹಾಗೂ 17 ಕಿಮಿ/ಗಂ (ಅಗಸ್ಟ್) ಇರುತ್ತದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 1500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 800 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 700 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಸುಮಾರು 1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಕಲೆ== ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ ಮತ್ತು ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತದ ಪದ ಮುಂತಾದವು ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ==ಸಂಸ್ಕೃತಿ== [[File:Uttar Karnataka food.JPG|thumb|ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಊಟ]] ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಆಹಾರ (ಖಾದ್ಯ)== ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ [[ಗೋಧಿ]], [[ಅಕ್ಕಿ]], [[ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ]] ಹಾಗೂ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ವಿಜಯಪುರದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ , ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ==ಕೃಷಿ== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 90 ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಕಾಲುವೆ== [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ನದಿಯ [[ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟು]]ಯಿಂದ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 90% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ. ==ಬೆಳೆಗಳು== ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ== ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗ== ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ==ಆರ್ಥಿಕತೆ== ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿಯಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ==ಧರ್ಮಗಳು== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ]] ಮತ್ತು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ==ಭಾಷೆಗಳು== ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ <big>ಕನ್ನಡ</big>. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಮರಾಠಿ]] ಮತ್ತು [[ಹಿಂದಿ]] ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮರಾಠಿ]] ಹಾಗೂ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ದೇವಾಲಯ== * ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತಮಠ * ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ * ಶ್ರೀಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ ==ಮಸೀದಿ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ. ==ಹಬ್ಬಗಳು== ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೮ ರಂದು ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಂಸ್ಥಾನ ವಿರಕ್ತಮಠದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ ದೊಂದಿಗೆ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಓಕುಳಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿದೆ. ==ಸಾಕ್ಷರತೆ== ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ 65% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 55% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ==ರಾಜಕೀಯ== ಗ್ರಾಮವು ಸಿಂದಗಿ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು [[ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. {{ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು}} * [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] * [[ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು]] * [[ಕರ್ನಾಟಕ]] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು]] 5ak5pl94qyef9szsp4knnyhgwdf7v31 0 69205 1435666 1430241 2026-11-04T06:14:01Z Santhosh Goveas 102329 1435666 wikitext text/x-wiki '''ವೇಮನ''' ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತೆಲುಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಕಾರ, ಕವಿ ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕರು; ಮಾನವ ಕುಲದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞ, ತಮಿಳಿನ ತಿರುವಳ್ಳುವರ್ ಅವರಂತೆ ತೆಲುಗಿಗೆ ವೇಮನ ವಚನಕಾರರು, ಮಾಹಾಕವಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ವೇಮನರ ಕೃತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ "ವೇಮನ ಶತಕಲು" ಎನ್ನುವರು ==ಜನನ== ವೇಮನ ಕ್ರಿ.ಶ. 1421ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ ಮೂಗಚಿಪಲ್ಲಿಯ ಕೋಮಗಿರಿ ವೇಮ ಭೂಪಾಲ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಮಾಂಬೆ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ==ವೈರಾಗ್ಯ== ವೇಮನ ಹೆತ್ತವರಿಂದ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ, ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಅನಾದಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಾಸಕ್ತನಾದ ವೇಮನ ಭೋಗಾಸಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮನೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತಾನೆ. ವೇಮನನಿಗೆ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮೈದುನನ ಮನ ತಿದ್ದುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸಫಲಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸನಾದ ವೇಮನ ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳ ಮನದಾಸೆ ಈಡೇರಿಸಲು, ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿದ್ದ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮೈದುನನಾದ ವೇಮನನಿಗೆ ಮೂಗುತಿ ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿ ಕರಾರೊಂದನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. "ವೇಮನ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಆ ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಗೆ ಕೊಡುವಾಗ, ಆಕೆ ನಗ್ನಳಾಗಿ ಬಂದು ವೇಮನ ಕುಳಿತದ್ದ ಮಂಚವನ್ನು ಮೂರು ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಬೇಕು. ಮೂರು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಬಾಗಿ, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಬಗ್ಗಿ ಕೈ ಚಾಚಿ ವೇಮನನಿಂದ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಅವಳು ಆ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ವೇಮನ ಆಕೆಯ ನಗ್ನದೇಹವನ್ನು ತದೇಕ ಚಿತ್ತನಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು". ವೇಮನ ಅತ್ತಿಗೆ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇಮನ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ನಗ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಅವನೊಳಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆ, ಅಸಹ್ಯಭಾವನೆ ಆವರಿಸಿ ಒಡನೆಯೇ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ<poem> ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ತಾಂ ಬರುವ ಸಮಯದಿ ಮೊದಲು ವಸ್ತ್ರಮಿಲ್ಲ, ತುದಿಗುಮಿಲ್ಲ ನಡುವೆ ಬಟ್ಟೆಯುಡುವುದೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ ವಿಶ್ವತೋಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ|| </poem> :-ಎಂದು ತತ್ವ್ತಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತಾ, ತಾನು ನಗ್ನನಾಗಿ ವೈರಾಗಿಯಂತೆ ಕಾಲ್ತೆಗೆದು ಹೊರ ಹೊರಟವನು, ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದನು. == ಕಾವ್ಯ == ತಂದೆತಾಯಿಯರಲಿ ದಯೆತೋರದ ಪುತ್ರ ಹುಟ್ಟಲೇನು? ಮತ್ತೆ ಸತ್ತರೇನು? ಹುತ್ತದಲಿ ಗೆದ್ದಲು ಹುಟ್ಟವೇ? ಸಾಯವೇ? ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಧ್ವಜವೆತ್ತಿ ಸಾರು ದೇವನೊಬ್ಬನೆಂದು ನಿಜವಿಹುದು ಒಳಗೆ ನಿಂತಿರುವನು ಚೊಕ್ಕ ನೋಡುವವನು ಸಂತಸದಿ ಮುಳುಗುವೆ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಆಚಾರವೇತಕೆ? ಮಡಕೆ ಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಅಡಿಗೆ ಯಾತಕೆ? ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಶಿವನ ಪೂಜೆ ಯಾಕೆ? ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಒಂದು ತೊಗಲು ತಂದು ಚೆಂದ ಗೊಂಬೆಯ ಮಾಡಿ ಕುಣಿವಂತೆ ಮಾಡಿ ಹಾಗೆ ಇಡುವ ತನ್ನ ಆಡಿಸುವವನ ತಾನೇಕೆ ಕಾಣನೊ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಮಿಥ್ಯ ತಿಳಿವಿನಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕಬಹುದೆ? ಕೈಲಾಗದ ಕೆಲಸ ಗೆಯ್ಯಬೇಡ ಗುರುವು ಎನ್ನಬೇಡ ಗುಣಹೀನನಾಗಿರೆ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ == ಮರಣ == ಶಾರ್ವರಿ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ ದಿನದಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕದಿರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಟಾರುಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==ಆಕರ ನೆರವು== # ಮೂಗುತಿ ಮಹಿಮೆ -ಸಂ.: ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಅಂಡಗಿ, ಚಿಲಕವಾಡಗಿ # ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಪುರಾಣ -ರುದ್ರಕವಿ, ಜೈನಾಪುರ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <Refrece /> <ref>http://www.prajavani.net/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%A4%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B6%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A6-%E0%B2%B8%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%A6-%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%A8%E0%B3%86%E2%80%99</ref> <ref>http://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/belagavi/-/articleshow/45944267.cms</ref> <ref>https://books.google.co.in/books?id=BXqYAwAAQBAJ&pg=PP5&lpg=PP5&dq=%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8&source=bl&ots=e_zszn6crT&sig=AMDtxbullKGHuN-HufPfwzdMpso&hl=en&sa=X&ei=E_dnVcOyBNC3uQSRs4CIDg&ved=0CGIQ6AEwCw#v=onepage&q=%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8&f=false</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pvhome.yodasoft.com/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8-%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E2%82%A81-%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E2%80%99 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-05-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305015936/http://pvhome.yodasoft.com/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8-%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E2%82%A81-%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E2%80%99 |url-status=dead }}</ref> <ref>http://avadhimag.com/2015/05/08/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A3%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%82-%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%A8%E0%B3%81-%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B0/</ref> <ref>http://kannadanudimutthu.blogspot.in/2015/02/blog-post_78.html</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://itunes.apple.com/us/book/vemana-setakam/id989461227?mt=11&uo=6&at=&ct= Vemana audio iBook] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.telugucorner.com/vemana.php vemana poems] *[https://archive.org/details/VemanaYogiAndVarnaVyavastha Vemana Yogi - Varna Vyavastha, Dr. Sridhar Rapelli, Commentator- 2002] * [http://www.worldcat.org/oclc/48122939&referer=brief_results Vemana Yogi - Achala Paripurna Rajayoga Siddhanta - Sri Brahmananda Sridhara Svami, Sri Rajayoga Ashramam, Bachannapet, Dist: Warangal, A.P., India - 2000] *[https://archive.org/details/VemanaYogi-AchalaParipurnaRajayogaSiddhantamu - వేమన యోగి - అచల పరిపూర్ణ రాజయోగ సిద్ధాంతము ] * [http://www.sacred-texts.com/hin/vov/ Verses of Vemana - English Translation by C.P.Brown] * [http://www.vema.freehosting.net Verses of Vemana - First 50 verses in Telugu with English translation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012223636/http://vema.freehosting.net/ |date=2007-10-12 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=Q56f_RX-jS4&feature=player_detailpage#t=65 The story of Vemana told by [[Sadhguru Jaggi Vasudev]].] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲಗಿನ ಮಹಾಕವಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] cgu226hrh6uz61mzmhuw9ykww30d8tf 1435667 1435666 2026-11-04T06:16:10Z Santhosh Goveas 102329 /* ವೈರಾಗ್ಯ */ 1435667 wikitext text/x-wiki '''ವೇಮನ''' ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತೆಲುಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಚನಕಾರ, ಕವಿ ಸಮಾಜ ಚಿಂತಕರು; ಮಾನವ ಕುಲದ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞ, ತಮಿಳಿನ ತಿರುವಳ್ಳುವರ್ ಅವರಂತೆ ತೆಲುಗಿಗೆ ವೇಮನ ವಚನಕಾರರು, ಮಾಹಾಕವಿ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.ವೇಮನರ ಕೃತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ "ವೇಮನ ಶತಕಲು" ಎನ್ನುವರು ==ಜನನ== ವೇಮನ ಕ್ರಿ.ಶ. 1421ರಲ್ಲಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]]ದ ಮೂಗಚಿಪಲ್ಲಿಯ ಕೋಮಗಿರಿ ವೇಮ ಭೂಪಾಲ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಮಾಂಬೆ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ==ವೈರಾಗ್ಯ== ವೇಮನ ಹೆತ್ತವರಿಂದ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ, ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಅನಾದಾರಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪರಸ್ತ್ರೀ ಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಾಸಕ್ತನಾದ ವೇಮನ ಭೋಗಾಸಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳ ಸಹವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮನೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಹಾಳುಗೆಡವುತ್ತಾನೆ. ವೇಮನನಿಗೆ ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮೈದುನನ ಮನ ತಿದ್ದುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸಫಲಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ದುಶ್ಚಟಗಳ ದಾಸನಾದ ವೇಮನ ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳ ಮನದಾಸೆ ಈಡೇರಿಸಲು, ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿದ್ದ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ [[ಮೂಗುತಿ]]ಯನ್ನು ಬೇಕೆಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮ ಮೈದುನನಾದ ವೇಮನನಿಗೆ ಮೂಗುತಿ ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಿ ಕರಾರೊಂದನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. "ವೇಮನ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಆ ವೇಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಗೆ ಕೊಡುವಾಗ, ಆಕೆ ನಗ್ನಳಾಗಿ ಬಂದು ವೇಮನ ಕುಳಿತದ್ದ ಮಂಚವನ್ನು ಮೂರು ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಬೇಕು. ಮೂರು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಬಾಗಿ, ಎರಡು ಕಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಬಗ್ಗಿ ಕೈ ಚಾಚಿ ವೇಮನನಿಂದ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಅವಳು ಆ ಮೂಗುತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ವೇಮನ ಆಕೆಯ ನಗ್ನದೇಹವನ್ನು ತದೇಕ ಚಿತ್ತನಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು". ವೇಮನ ಅತ್ತಿಗೆ ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ವೇಮನ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ನಗ್ನ ಶರೀರವನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆ ಅವನೊಳಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಜಿಗುಪ್ಸೆ, ಅಸಹ್ಯಭಾವನೆ ಆವರಿಸಿ ಒಡನೆಯೇ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಕಣ್ಮುಚ್ಚಿ<poem> ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಿಂದ ತಾಂ ಬರುವ ಸಮಯದಿ ಮೊದಲು ವಸ್ತ್ರಮಿಲ್ಲ, ತುದಿಗುಮಿಲ್ಲ ನಡುವೆ ಬಟ್ಟೆಯುಡುವುದೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ ವಿಶ್ವತೋಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ|| </poem> :-ಎಂದು ತತ್ವ್ತಜ್ಞಾನ ಹೇಳುತ್ತಾ, ತಾನು ನಗ್ನನಾಗಿ ವೈರಾಗಿಯಂತೆ ಕಾಲ್ತೆಗೆದು ಹೊರ ಹೊರಟವನು, ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮಹಾಯೋಗಿಯಾದನು. == ಕಾವ್ಯ == ತಂದೆತಾಯಿಯರಲಿ ದಯೆತೋರದ ಪುತ್ರ ಹುಟ್ಟಲೇನು? ಮತ್ತೆ ಸತ್ತರೇನು? ಹುತ್ತದಲಿ ಗೆದ್ದಲು ಹುಟ್ಟವೇ? ಸಾಯವೇ? ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಧ್ವಜವೆತ್ತಿ ಸಾರು ದೇವನೊಬ್ಬನೆಂದು ನಿಜವಿಹುದು ಒಳಗೆ ನಿಂತಿರುವನು ಚೊಕ್ಕ ನೋಡುವವನು ಸಂತಸದಿ ಮುಳುಗುವೆ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಆಚಾರವೇತಕೆ? ಮಡಕೆ ಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಅಡಿಗೆ ಯಾತಕೆ? ಚಿತ್ತಶುದ್ಧಿ ಇರದ ಶಿವನ ಪೂಜೆ ಯಾಕೆ? ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಒಂದು ತೊಗಲು ತಂದು ಚೆಂದ ಗೊಂಬೆಯ ಮಾಡಿ ಕುಣಿವಂತೆ ಮಾಡಿ ಹಾಗೆ ಇಡುವ ತನ್ನ ಆಡಿಸುವವನ ತಾನೇಕೆ ಕಾಣನೊ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ ಮಿಥ್ಯ ತಿಳಿವಿನಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕಬಹುದೆ? ಕೈಲಾಗದ ಕೆಲಸ ಗೆಯ್ಯಬೇಡ ಗುರುವು ಎನ್ನಬೇಡ ಗುಣಹೀನನಾಗಿರೆ ವಿಶ್ವದಾಭಿರಾಮ ಕೇಳು ವೇಮ == ಮರಣ == ಶಾರ್ವರಿ ನಾಮ ಸಂವತ್ಸರ ಶ್ರೀರಾಮನವಮಿ ದಿನದಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕದಿರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಟಾರುಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==ಆಕರ ನೆರವು== # ಮೂಗುತಿ ಮಹಿಮೆ -ಸಂ.: ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಅಂಡಗಿ, ಚಿಲಕವಾಡಗಿ # ಹೇಮರೆಡ್ಡಿ ಮಲ್ಲಮ್ಮನ ಪುರಾಣ -ರುದ್ರಕವಿ, ಜೈನಾಪುರ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <Refrece /> <ref>http://www.prajavani.net/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%A4%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%B6%E0%B2%A6%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%A6-%E0%B2%B8%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%9C%E0%B2%A6-%E0%B2%AA%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%A8%E0%B3%86%E2%80%99</ref> <ref>http://vijaykarnataka.indiatimes.com/district/belagavi/-/articleshow/45944267.cms</ref> <ref>https://books.google.co.in/books?id=BXqYAwAAQBAJ&pg=PP5&lpg=PP5&dq=%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8&source=bl&ots=e_zszn6crT&sig=AMDtxbullKGHuN-HufPfwzdMpso&hl=en&sa=X&ei=E_dnVcOyBNC3uQSRs4CIDg&ved=0CGIQ6AEwCw#v=onepage&q=%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8&f=false</ref> <ref>{{Cite web |url=http://pvhome.yodasoft.com/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8-%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E2%82%A81-%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E2%80%99 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2015-05-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305015936/http://pvhome.yodasoft.com/article/%E2%80%98%E0%B2%B5%E0%B3%87%E0%B2%AE%E0%B2%A8-%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8-%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A0%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B3%86-%E2%82%A81-%E0%B2%95%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B2%BF%E2%80%99 |url-status=dead }}</ref> <ref>http://avadhimag.com/2015/05/08/%E0%B2%B8%E0%B2%82%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%A3%E0%B2%BF-%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B2%82-%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%A8%E0%B3%81-%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B0/</ref> <ref>http://kannadanudimutthu.blogspot.in/2015/02/blog-post_78.html</ref> ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== *[https://itunes.apple.com/us/book/vemana-setakam/id989461227?mt=11&uo=6&at=&ct= Vemana audio iBook] {{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://www.telugucorner.com/vemana.php vemana poems] *[https://archive.org/details/VemanaYogiAndVarnaVyavastha Vemana Yogi - Varna Vyavastha, Dr. Sridhar Rapelli, Commentator- 2002] * [http://www.worldcat.org/oclc/48122939&referer=brief_results Vemana Yogi - Achala Paripurna Rajayoga Siddhanta - Sri Brahmananda Sridhara Svami, Sri Rajayoga Ashramam, Bachannapet, Dist: Warangal, A.P., India - 2000] *[https://archive.org/details/VemanaYogi-AchalaParipurnaRajayogaSiddhantamu - వేమన యోగి - అచల పరిపూర్ణ రాజయోగ సిద్ధాంతము ] * [http://www.sacred-texts.com/hin/vov/ Verses of Vemana - English Translation by C.P.Brown] * [http://www.vema.freehosting.net Verses of Vemana - First 50 verses in Telugu with English translation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071012223636/http://vema.freehosting.net/ |date=2007-10-12 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=Q56f_RX-jS4&feature=player_detailpage#t=65 The story of Vemana told by [[Sadhguru Jaggi Vasudev]].] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತೆಲಗಿನ ಮಹಾಕವಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] gplyinsee0qcie9j9ew68lyod97t72j 0 71600 1435681 1380709 2026-11-04T06:42:14Z Santhosh Goveas 102329 1435681 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] cl6yno1xpqv5v85asq8e2r6hf7f6v6z 1435682 1435681 2026-11-04T06:43:24Z Santhosh Goveas 102329 1435682 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] rlup1xcj5pgfqi904ueqt4185zo5ofd 1435683 1435682 2026-11-04T06:44:22Z Santhosh Goveas 102329 /* ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು */ 1435683 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು [[ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] b898jymwp7j4ltsvgxfrddztcn4axfz 1435684 1435683 2026-11-04T06:44:37Z Santhosh Goveas 102329 /* ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು */ 1435684 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು [[ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಮಾನವ]] ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] 8rnfk6uzvtuzh8phzjn8hufe0ydiv7s 1435685 1435684 2026-11-04T06:45:00Z Santhosh Goveas 102329 /* 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ */ 1435685 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು [[ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಮಾನವ]] ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] 32k8r6ppvarnxfoahj3titp8e5n04wv 1435686 1435685 2026-11-04T06:45:28Z Santhosh Goveas 102329 /* 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ */ 1435686 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು [[ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಮಾನವ]] ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ [[ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] k9y7hrf59g9aw5q0kjovnn3u6ilx4m2 1435687 1435686 2026-11-04T06:45:49Z Santhosh Goveas 102329 /* 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ */ 1435687 wikitext text/x-wiki [[File:HTC Vive (16).jpg|thumb|A person wearing a [[HTC Vive]] virtual reality headset.]] ನಿಜವಾದ ವತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಯೂಗಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುವ [[ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾವನ್ನು]] ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೆ ಕೈಗವಚ ಹಾಗು ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳ ಚಾಲನೆಗನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಯೂಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆದಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ, ಮೊದಲಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಅನುಭವದಿಂದ ಮುಂದುವರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವ ತಾನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಕೃತಕ ಪರಿಸರದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುವುದು. ಅವನು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು,ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಟಿ.ವಿ ಪರದೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ .ಸಂವೇದಕಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವವನ ಶರೀರದ ಅಥವಾ ಶಿರದ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ದೃಕ್ಕೋನ ಬದಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಅಧ್ಯಾಪಕರು,ಸಲಕರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬದಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿರಸ್ತ್ರಾರಾಣ ಹಾಗೂ ಕೈಗವಚ ಧರಿಸಿ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವಾತವರಣ ಪಡೆದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ,ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಆದರ ಪರಿಣಾಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆ ಇರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಇದರ ಮೂಲಕ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು ವರ್ಚುಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಾಂತ ಡಾಕ್ಟರುಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ..<ref name="etymonline.com">{{cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref> <ref name="W3 VRML archive">{{cite web|title=VRML Virtual Reality Modeling Language|url=https://www.w3.org/MarkUp/VRML/|website=www.w3.org}}</ref> == <span data-segmentid="29" class="cx-segment">ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆ</span> == <span data-segmentid="36" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ೧೯೫೯ ರಿಂದ "ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. <ref name="etymonline.com2">{{Cite web|url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=virtual|title=Online Etymology Dictionary|publisher=}}</ref></span> <span data-segmentid="37" class="cx-segment">೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅವಂತ್-ಗಾರ್ಡ್ ನಾಟಕಕಾರ [[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] ಅವರು [[ರಂಗಮಂಟಪ|ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ]] ಪಾತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು [[:fr:Réalité virtuelle|"]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲಾ]]'' [[:fr:Réalité virtuelle|ರೇಲಿಯೆಟ್ ವರ್ಚುಯೆಲ್" ಎಂದು]] ''[[:fr:Le Théâtre et son double|ಲೇ ಥಿಯೆಟ್ರೆ ಎಟ್ ಸನ್ ಡಬಲ್ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದರು]]''.</span> <span data-segmentid="40" class="cx-segment">೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ''[[The Theater and its Double|ದಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಎಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಡಬಲ್]]'' <ref>[[Antonin Artaud|ಆಂಟೋನಿನ್ ಆರ್ಟೌಡ್]] , ''ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಡಬಲ್'' ಟ್ರಾನ್ಸ್. ಮೇರಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್. (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಗ್ರೋವ್ ವೀಡನ್ಫೆಲ್ಡ್, ೧೯೫೮).</ref> ಎಂದು ಪ್ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿ "ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದದ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="42" class="cx-segment">"[[Artificial reality|ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " ಎಂಬ ಪದವನ್ನು [[Myron W. Krueger|ಮೈರಾನ್ ಕ್ರೂಗರ್]] ಎಂಬಾತ ೧೯೮೦ ಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.</span> <span data-segmentid="45" class="cx-segment">"ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೮೨ ರ [[Damien Broderick|ಡೇಮಿಯನ್ ಬ್ರೊಡೆರಿಕ್]] ಬರೆದ ''ದಿ ಜುದಾಸ್ ಮಂಡಲದ'' ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="47" class="cx-segment">ಒಂದು "[[ಸೈಬರ್‌ಸ್ಪೇಸ್|ಸೈಬರ್ಸ್ಪೇಸ್]]" ಹಲವು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ ಆಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="49" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ "[[Augmented reality|ಆಗ್ಮೆಂಟಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] " (ಅಥವಾ ಏಆರ್) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>Myron Krueger. Artificial Reality 2, Addison-Wesley Professional, 1991. {{ISBN|0-201-52260-8}}</ref></span> <span data-segmentid="51" class="cx-segment">ಎಆರ್ ಎಂಬುದು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರ ''ನೈಜ'' ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಏನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="52" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್-ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನೈಜ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="53" class="cx-segment">ಕೆಲವು ಏಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಥವಾ ಬಳಕೆದಾರರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರದೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ನ [[HoloLens|ಹೊಲೊಲೆನ್ಸ್]] , [[Magic Leap|ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಲೀಪ್]] ).</span> == <span data-segmentid="56" class="cx-segment">ಇತಿಹಾಸ</span> == <span data-segmentid="59" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿನ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲಗಳು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="60" class="cx-segment">ಯುರೋಪಿನ ನವೋದಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬೆಳೆಸಿ ಮನವೊಪ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು "ಹಲವು ಕೃತಕ ಪ್ರಪಂಚಗಳ" ಮೂಲಕ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</span> <span data-segmentid="61" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳು 1860 ರ ದಶಕದಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.</span> <span data-segmentid="62" class="cx-segment">ಆಂಟೋನಿನ್ ಅರ್ಟೌಡ್ 'ಭ್ರಮೆಯು ವಾಸ್ತವದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು, ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="63" class="cx-segment">ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು [[Science fiction|ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ]] ಬಂದವು.</span> == <span data-segmentid="261" class="cx-segment">ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ</span> == === <span data-segmentid="262" class="cx-segment">ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="263" class="cx-segment">೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[VRML|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್]] (ವಿಆರ್ಎಂಎಲ್) ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆಯಿಲ್ಲದೆ "ವರ್ಚುವಲ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.</span> <span data-segmentid="265" class="cx-segment">[[Web3D|ವೆಬ್‍3]]ಡಿ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ತರುವಾಯ 1997ರಲ್ಲಿ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ 3ಡಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ಗಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.</span> <span data-segmentid="267" class="cx-segment">ನಂತರ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಆರ್‍ಎಂಎಲ್ ಫ್ರೇಮ್ವರ್ಕ್ನಿಂದ [[X3D|ಎಕ್ಸ್3ಡಿ]] ಯನ್ನು ಆರ್ಕೈವಲ್ ಆಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು, ವಿಆರ್ ವಿಷಯದ ವೆಬ್-ಆಧಾರಿತ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ [[Open source software|ತೆರೆದ-ಮೂಲ]] ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ. <ref name="W3D Brutzman 2016">{{Cite web|url=http://www.web3d.org/sites/default/files/presentations/X3D%20Graphics%20and%20VR/X3dGraphicsVirtualRealityW3cWorkshop2016October18.pdf|title=X3D Graphics and VR|last=Brutzman|first=Don|date=October 2016|website=web3D.org|publisher=Web3D Consortium|access-date=20 March 2017}}</ref></span> === <span data-segmentid="270" class="cx-segment">ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್</span> === <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಧುನಿಕ ವಿಆರ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೆ [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ]] ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: [[Gyroscope|ಗೈರೊಸ್ಕೋಪ್ಗಳು]] ಮತ್ತು ಕೈ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಮೋಷನ್ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. [[Stereoscopic|ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್]] ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಎಚ್ಡಿ ಪರದೆಗಳು; ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ, ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ವೇಗದ [[ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕ|ಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು]] .</span> <span data-segmentid="276" class="cx-segment">2012 ರ ಒಕ್ಲಸ್ ರಿಫ್ಟ್ ಕಿಕ್ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್</span> <span data-segmentid="271" class="cx-segment">ಆಗಿದೆ.</span> === <span data-segmentid="283" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು</span> === ನೈಜತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾದ ಔಟ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ವಾಸ್ತವ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ಹೆಡ್-ಮೌಂಟೆಡ್ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ (ಉದ. ಓಕಸ್ ರಿಫ್ಟ್), ದೊಡ್ಡ ಪರದೆಯ ಅಥವಾ ''ಕೇವ್'' ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ (ಸ್ಟಿರಿಯೊ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತರಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಕ್ರಿಯ (ಉದ. ಶಟರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳು) ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಉದಾ. ಫಿಲ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಇನ್ಫಿಟೆಕ್ ಧ್ರುವೀಕರಣ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.   ವರ್ಚುವಲ್ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಇನ್ಪುಟ್ ಸಾಧನಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 3D ಮೌಸ್, ಡೇಟಾ ಗ್ಲೋವ್, ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಂವೇದಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ - ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು - ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ಗಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರನು ವೈರಿಂಗ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಆರ್ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳಿಸಲು [[ಉಪಕರಣ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ [[ಮಾನವ]] ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ಬಳಸಬಹುದು.   === <span data-segmentid="300" class="cx-segment">360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮರಾ</span> === ೨೬೦ ಡಿಗ್ರಿ ಪನೋರಮಾ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ವಿಆರ್ [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ]]ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಅಥವಾ ಗೇಮಿಂಗ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. 360-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಶಾಟ್ಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಪೆಶಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಾಸ್ತವ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಬಹುದು.   ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಕ್ಯಾಮೆರಾದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆನ್ಸ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಲೆನ್ಸ್ನ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು [[Fisheye lens|ಫಿಶ್ಐ]] ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ, ೩೯೦ ° x ೨೩೫ ° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಚಿತ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಆರ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತರ ಕ್ಯಾಮರಾ ಮಾದರಿಗಳು ೨ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ವಿಆರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಹಿತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷ [[ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್|ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್]] ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಎರಡು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ರೇಖೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.   ಇತರ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮಾದರಿಗಳು ಎರಡು ಮಸೂರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಡ್ಯುಯಲ್ ಲೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳಂತೆ, ಇವು ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ೩೬೦-ಡಿಗ್ರಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಕ್ಯಾಮೆರಾ ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಿಗ್ಗಳನ್ನು ಘನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಮರಾಗಳನ್ನು ಈ ಘನದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ [[ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಆಧಾರಿತ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಓರ್ವ ಓಮ್ನಿಡೈರೆಕ್ಷನಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ಕಲ್ಲುಗಳಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಸಬೇಕಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಲೆನ್ಸ್ಗಳ ನಾಭಿದೂರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಾಭಿದೂರ, ದೊಡ್ಡ ಕೋನ ನೋಟ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.   == ಉಪಯೋಗಗಳು == <span data-segmentid="330" class="cx-segment">[[Video game|ಗೇಮಿಂಗ್]] ಮತ್ತು [[3D cinema|3D ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಂತಹ]] ವಿನೋದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಆರ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ಗ್ರಾಹಕರ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೯೦</span> <span data-segmentid="333" class="cx-segment">ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದವು.</span> <span data-segmentid="334" class="cx-segment">೨೦೧೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ-ಪೀಳಿಗೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಓಕ್ಯುಲಸ್ (ರಿಫ್ಟ್), ಹೆಚ್ಟಿಸಿ (ವಿವೇ) ಮತ್ತು ಸೋನಿ (ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ ವಿಆರ್) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. <ref>{{Cite web|url=http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|title=Comparison of VR headsets: Project Morpheus vs. Oculus Rift vs. HTC Vive|website=Data Reality|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820001906/http://data-reality.com/comparison-of-best-vr-headsets-morpheus-vs-rift-vs-vive/|archive-date=20 August 2015|dead-url=yes|access-date=15 August 2015}}</ref> ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು, ಅಶ್ಲೀಲತೆ, ಉತ್ತಮ ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 3D ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="335" class="cx-segment">೨೦೧೫ ರಿಂದ, ರೋಲರ್ ಕೋಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು [[Theme parks|ಥೀಮ್ ಪಾರ್ಕುಗಳು]] ದೃಶ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಅಳವಡಿಸಿವೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr2016">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> <span data-segmentid="337" class="cx-segment">[[Robotics|ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ]] , ರೊಬೊಟ್ಗಳನ್ನು [[Telepresence|ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[Telerobotic|ಟೆಲೆರೊಬೊಟಿಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. <ref name="Rosenberg 1992">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಲೂಯಿಸ್ (೧೯೯೨). "ರಿಮೋಟ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಚರ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಪರ್ಸೆಪ್ಚ್ಯುವಲ್ ಓವರ್ಲೇಸ್". ''ತಾಂತ್ರಿಕ ವರದಿ AL-TR-0089, USAF ಆರ್ಮ್ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ರೈಟ್-ಪ್ಯಾಟರ್ಸನ್ AFB OH, 1992'' .</ref> <ref name="Rosenberg 1993">ರೋಸೆನ್ಬರ್ಗ್, ಎಲ್., "ಟೆಲಿಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಟರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಉಪಕರಣಗಳಂತೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಫಿಕ್ಸ್ಚರ್ಸ್," SPIE ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ೧೯೯೩.</ref></span> <span data-segmentid="341" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ರೋಬಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="342" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಬಳಕೆದಾರರ ಅಂತರಸಂಪರ್ಕ (ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್)|ಮಾನವ-ಬಳಕೆದಾರ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ನಂತೆ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಸ್ಕಿಲ್ಯುಲೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ರೋಬೋಟ್ಗಳು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. <ref name=":2">{{Cite book|title=Advances in Robotics and Virtual Reality|url=https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5|last=Gulrez|first=Tauseef|last2=Hassanien|first2=Aboul Ella|publisher=Springer-Verlag|year=2012|isbn=9783642233623|location=Berlin|pages=[https://archive.org/details/advancesinroboti0000unse_t0y5/page/275 275]}}</ref></span> <span data-segmentid="344" class="cx-segment">ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ರೋಬೋಟ್ಗಳ ಬಳಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="345" class="cx-segment">ಇಲ್ಲಿ, ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರೋಬಾಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕುಶಲ ಮತ್ತು [[Locomotion in space|ಲೋಕೋಮೋಷನ್ಗೆ]] ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":2" /></span> <span data-segmentid="347" class="cx-segment">[[Social sciences|ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು [[ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ]] , ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. <ref name=":3">{{Cite journal|last=Groom|first=Victoria|last2=Bailenson|first2=Jeremy N.|last3=Nass|first3=Clifford|date=2009-07-01|title=The influence of racial embodiment on racial bias in immersive virtual environments|journal=Social Influence|volume=4|issue=3|pages=231–248|doi=10.1080/15534510802643750|issn=1553-4510}}</ref></span> <span data-segmentid="350" class="cx-segment">ಇದನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="351" class="cx-segment">ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[Posttraumatic stress disorder|ಪೋಸ್ಟ್ ಆಘಾತಕಾರಿ ಒತ್ತಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]] (ಪಿಟಿಎಸ್ಡಿ) ಮತ್ತು [[ಫೋಬಿಯಾ|ಭಯಗಳು]] ಮುಂತಾದ [[ಆತಂಕ ಕಾಯಿಲೆ|ಆತಂಕದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ]] [[Exposure therapy|ಚಿಕಿತ್ಸೆ]] ನೀಡುವಂತಹ [[Virtual reality exposure therapy|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ]] ಎಕ್ಸೋಜೆರ್ [[Virtual reality exposure therapy|ಥೆರಪಿ]] (VRET), ಒಂದು ರೀತಿಯ [[Exposure therapy|ಎಕ್ಸ್ಪೋಸರ್ ಥೆರಪಿ]] . <ref>{{Cite journal|last=Gonçalves|first=Raquel|last2=Pedrozo|first2=Ana Lúcia|last3=Coutinho|first3=Evandro Silva Freire|last4=Figueira|first4=Ivan|last5=Ventura|first5=Paula|date=2012-12-27|title=Efficacy of Virtual Reality Exposure Therapy in the Treatment of PTSD: A Systematic Review|journal=PLOS ONE|volume=7|issue=12|pages=e48469|doi=10.1371/journal.pone.0048469|issn=1932-6203|pmc=3531396|pmid=23300515}}</ref> <ref>{{Cite book|title=Trauma Treatment Techniques: Innovative Trends|last=Garrick|first=Jacqueline|last2=Williams|first2=Mary Beth|publisher=Routledge|year=2014|isbn=9781317954934|location=London|pages=199}}</ref></span> <span data-segmentid="357" class="cx-segment">[[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ|ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ]] , ತಜ್ಞರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ - ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್ ಮಾಡಲಾದ VR ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಸರಗಳು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೀಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ತರಬೇತಿಗಾರರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite book|title=Medicine Meets Virtual Reality 21: NextMed / MMVR21|last=Westwood|first=J.D|publisher=IOS Press|year=|isbn=|location=|pages=462}}</ref></span> <span data-segmentid="359" class="cx-segment">2000 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕ ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು [[Physical Rehabilitation|ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ]] ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.</span> <span data-segmentid="361" class="cx-segment">ನಡೆಸಿದ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಲ್ಲದ ಇತರ ಪುನರ್ವಸತಿ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪುರಾವೆಗಳು ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Dockx|first=Kim|date=2016|title==Virtual reality for rehabilitation in Parkinson's disease|journal=Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=12|pages=CD010760|doi=10.1002/14651858.CD010760.pub2|pmid=28000926|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/420336}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref></span> <span data-segmentid="362" class="cx-segment">ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ರೊಬೊಟಿಕ್ಸ್ನಿಂದ ಮಿರರ್ ಥೆರಪಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ೨೦೧೮ ರ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಇದೇ ರೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. <ref>{{Cite journal|last=Darbois|first=Nelly|last2=Guillaud|first2=Albin|last3=Pinsault|first3=Nicolas|date=2018|title=Does Robotics and Virtual Reality Add Real Progress to Mirror Therapy Rehabilitation? A Scoping Review|journal=Rehabilitation Research and Practice|volume=2018|pages=6412318|doi=10.1155/2018/6412318|pmid=30210873|pmc=6120256}}</ref></span> <span data-segmentid="363" class="cx-segment">ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಆರ್ಗೆ ಮಿಮರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು-ಆಯಾಮದ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನರರೋಗ ಮತ್ತು [[Autism spectrum disorder|ಸ್ವಲೀನತೆ ರೋಹಿತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ]] ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು. <ref>{{Cite journal|last=Forbes|first=Paul A. G.|last2=Pan|first2=Xueni|last3=Hamilton|first3=Antonia F. de C.|title=Reduced Mimicry to Virtual Reality Avatars in Autism Spectrum Disorder|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|language=en|doi=10.1007/s10803-016-2930-2#citeas|doi_brokendate=2019-02-15}}</ref></span> == <span data-segmentid="385" class="cx-segment">ಕಳವಳ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು</span> == === <span data-segmentid="386" class="cx-segment">ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ</span> === [[image|link=https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%9A%E0%B2%BF%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%|thumb|{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<span data-segmentid="395" class="cx-segment ve-pasteProtect">ಚಲನೆಯ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ಮಸೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ [[Virtual reality headset|ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಹೆಡ್ಸೆಟ್]]</span>]] <span data-segmentid="387" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಪರಿಗಣನೆಗಳು ಇವೆ.</span> <span data-segmentid="388" class="cx-segment">ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ <ref>ಲಾಸನ್, ಬಿಡಿ (೨೦೧೪). ಮೋಷನ್ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳು. ಹ್ಯಾಂಡ್ಬುಕ್ ಆಫ್ ವರ್ಚುವಲ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ಸ್: ಡಿಸೈನ್, ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟೇಷನ್, ಅಂಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 531-599.</ref> ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅನಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="389" class="cx-segment">ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಚುವಲ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಗ್ರಾಹಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೀಜರ್ಗಳು; ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು; ಎಡವಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ; ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ; ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಒತ್ತಡ; ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. <ref name="Oculus Rift Warnings">{{Cite web|url=https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|title=Oculus Rift Health and Safety Notice|access-date=13 March 2017|archive-date=6 ಜುಲೈ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170706233539/https://static.oculus.com/documents/310-30023-01_Rift_HealthSafety_English.pdf|url-status=dead}}</ref></span> <span data-segmentid="390" class="cx-segment">ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪಸ್ಮಾರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೊದಲು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಟ್ವಿಟ್ಗಳು, ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕೌಟ್ಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="391" class="cx-segment">4000 ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="392" class="cx-segment">೨೦ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಕ್ಕಳು ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.</span> <span data-segmentid="393" class="cx-segment">ಒಬ್ಬರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.</span> <span data-segmentid="394" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಜನರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಲು ಅಥವಾ ನೈಜ-ಪ್ರಪಂಚದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. <ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/virtual-reality-vr-side-effects-2018-3|title=Here's what happens to your body when you've been in virtual reality for too long|last=Fagan|first=Kaylee|access-date=5 September 2018|publisher=Business Insider}}</ref></span> <span data-segmentid="397" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನ ಆಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ತಪಾಸಣೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಇದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಪರದೆಯನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಮಿನುಗುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒಣಗುತ್ತವೆ. <ref>{{Cite web|url=https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/are-virtual-reality-headsets-safe-eyes|title=Are Virtual Reality Headsets Safe for Eyes?|last=Mukamal|first=Reena|website=American Academy of Ophthalmology|access-date=11 September 2018}}</ref></span> <span data-segmentid="398" class="cx-segment">ಸಮೀಪದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ವಿಆರ್ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದರೂ, ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಚಿತ್ರದ ನಾಭಿದೂರವು ಸಾಕಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. <ref>{{Cite web|url=https://www.wareable.com/vr/vr-long-term-brain-eyes-effects-6674|title=We need to look more carefully into the long-term effects of VR|last=Langley|first=Hugh|website=Wareable.com|access-date=11 September 2018}}</ref></span> === <span data-segmentid="410" class="cx-segment">ಗೌಪ್ಯತೆ</span> === <span data-segmentid="411" class="cx-segment">ಎಲ್ಲಾ ವಿಆರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿರಂತರ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ [[Surveillance|ಕಣ್ಗಾವಲುಗೆ]] ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.</span> <span data-segmentid="413" class="cx-segment">ವಿಆರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. <ref name="Wired Magic Leap Apr20162">{{Cite web|url=https://www.wired.com/2016/04/magic-leap-vr/|title=The Untold Story of Magic Leap, the World's Most Secretive Startup|last=kelly|first=kevin|date=April 2016|website=WIRED|access-date=13 March 2017}}</ref></span> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವೈಜ್ಞಾನಿಕ]] a610yu7f6mxbpda8vsq16a3u37wecme 0 81622 1435673 1435470 2026-11-04T06:28:10Z Santhosh Goveas 102329 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435673 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |image=St.Aloysius Chapel,Mangalore.jpg |caption=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ |native_name= ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |former_names=Cappella di San Luigi<br />Capela de São Luís |alternate_names=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |address= |location_town=[[ಮಂಗಳೂರು]] |location_country=[[ಭಾರತ]] |architect= |client= |engineer= |construction_start_date= |completion_date=1878 |date_demolished= |cost= |structural_system= |style= |size= }} '''ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್''' ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಹಿಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು]] ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ನ ಕಟ್ಟಡ ಜೆಸುವಿಟ್ ಮಿಶನರಿಗಳಿಂದ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟು,೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]]ಯನ್ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ಭೋಧಕ-ಕಲಾವಿದ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಮೋಶಿನಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಒಳಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂತಹ ಸುಂದರ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ [[ಗೋಡೆ]]ಗಳ ಇಂಚಿಂಚುಗಳಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಚಿತ್ರಕಾರ ಇಟೆಲಿಯಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಬ್ರದರ್ ಮೋಶಿನಿ. ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೋನ್ಸಗಾ ಅವರ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸಂದ್ರಭಗಳನ್ನು ಚಾಪೆಲಿನ ಮೇಲ್ಛವಣಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದ ಮೊದಲ ಮೂರುಸಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ. ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಮರಿಯಮ್ಮಳ ಅಲ್ತರಿನೆದುರು ತನ್ನನ್ನು ದೇವರಿಗರ್ಪಿಸುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ತನ್ನ ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ಅಲೋಶಿಯಸರ ಪ್ರಥಮ ಸೇವದೀಕ್ಷೆಯ ಚಿತ್ರ, ಜೆಸುವಿಟ್ ದೀಕ್ಷೆಗಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮೂಂತದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅಲೋಶಿಯಸರ ಮೂಂದಿನ ಹಂತಗಳ ಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ತರಿನ ಮೇಲ್ಬದಿ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಡುವಣ [[ಚಿತ್ರ]] ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇಗ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಲೇಗಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ೨೧ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ [[ಪ್ರಾಣ]] ತೆತ್ತರು.ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಹೂವಿನ [[ಹಾರ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಳಿ ಸಾರುವ ನೋಟವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೂಹಾರಗಳು ಒಂದೊಂದೂ ಪ್ರತ್ಯಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹಾರ ಹಿಡಿದ ದೇವದೂತರ ಅಳೆತ್ತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವೃತ್ತವು ಚರ್ಚಿನ ನಂತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಜೆಸುವೆಟ್ ಸಂತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ [[ಗೋಡೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ]]ರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಗೆಳತನದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ಜೀವನ ಘಟನಾವಳಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಫ್ರೆಶ್ಕೋ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ ವಾಸ್ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಚಾಪೆಲಿನಲ್ಲಿವೆ.<ref>https://mangalorehistory.blogspot.in/2013/02/blog-post.html</ref> [[ಚಿತ್ರ:St.Aloysius Chapel,Mangalore piller.jpg|thumb]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಮಂಗಳೂರು ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ಆಂತರಿಕ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮ್ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು. ಏನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ಅನನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಗೋಡೆಗಳ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಇಂಚು ಆವರಿಸುವ ಸುಂದರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಆಗಿದೆ. ಬ್ರೋ. ಇಟಲಿಯಿಂದ ಮೊಸ್ಚೆನಿ.ಈ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ನೀಡಿದರು. ಈ ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು == [[Image:AloysiusChapel.jpg|200px|thumb|left|Interior of the St. Aloysius Chapel in Mangalore]] ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಲು ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೀಡಿದ ಗೊಂಝಾಗ, ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ಮಾದರಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೊಂಝಾಗ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವೂ - ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ, ಇತರರ ಸೇವೆ ಸಲುವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇವೆಯ ಅವರ ಆತ್ಮ imbibe ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಹಿಂದಿನ,ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೊದಲ ಮೂರು ಫಲಕಗಳು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ: - ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅರ್ಪಿಸಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮೇರಿ ಬಲಿಪೀಠದ ಭರವಸೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ಪೌರರು ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ 'ಮೊದಲನೇ ಸಂಪರ್ಕ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೇವೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಹಾಯ ಸ್ವಯಂ. ಅವರು ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಫಲಕಗಳು ಮೂಲಕ ನೇಯ್ಗೆ ಹಾರಗಳನ್ನು, ಇಳಿಜಾರು ಚಾವಣಿಯ ಫಲಕಗಳು ಏಸುದೂತರ ಬಿಂಬಿಸಲು 23 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಹೂಮಾಲೆ ಅದೇ ಹೂಗಳು. ಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಜೀವನದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಗೆ, ಚರ್ಚ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಕಮಾನುಗಳು ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಟಿಯು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್, ಭಾರತದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಅಸ್ಸಿಸಿ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್. ಅವರು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಸಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಎಡ ಕಮಾನು ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುವ, ಕಾರ್ಟೆಜಿನಾ ಬಂದಾಗ ಗುಲಾಮರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಕ್ಲಾವೆರ್ ನೀಗ್ರೋಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ,. ಬಿಎಲ್. ರುಡಾಲ್ಫ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೋಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯ ಗೌರವ ನಡೆಯಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಡಿ ಬ್ರಿತ್ತೋ ಮೊದಲ ಮಿಷನರಿ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಒಂದು ಸನ್ಯಾಸಿ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಲು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿತ ಯೇಸು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊಸ್ಚೆನಿ ಮೇರು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಮಳೆ ನೀರು ಸೋರುವಿಕೆ ವರ್ಣ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಹರಳುಗಳು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಕೊಡದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ಯಾಚ್ ಬಲ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಿಳೆ ಕೆಳಗೆ ಯಾರೂ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಜೀವನದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅನೇಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇವೆ. ನಮ್ಮ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಾತ್ರಿ ಜನ್ಮ. ಜೀಸಸ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಬ್ಯಾಪಿಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಗೆ ಜೀಸಸ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಆರು ಹೂಜಿ ನೀರಿನ ಬದಲಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ, ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಹಬ್ಬದ. ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಎರಡು ಕಳ್ಳರು ನಡುವೆ ಜೀಸಸ್ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ. ಮೇರಿ, ಯೇಸುವಿನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ್ಡಲೆನ್, ಕ್ರಾಸ್ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಒಂದು ಸೈನಿಕ, ಲೊಂಗಿನುಸ್, ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಯೇಸುವಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ. ಬೆಳಕಿನ ಕಲಾವಿದನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಪೆಲ್ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹೇಗೆ ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್: ಚಾಪೆಲ್ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಹಸಿಚಿತ್ರ ತಾಜಾ ಆರ್ದ್ರ ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಣಗಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಹುದುಗಿದೆ ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ. ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳ ಚಾಪೆಲ್ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 600 ಚದರ ಮೀಟರ್ ರಕ್ಷಣೆ. ತೈಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಾರಗಸೆಯೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ವರ್ಣವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಪ್ರಬಲ ನಿಕಟ ನೇಯ್ಗೆ ಶುದ್ಧ ಲಿನಿನ್ ಇದೆ. ಚಾಪೆಲ್ (ಸುಮಾರು 400 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಲ್ಲಿ) ಛಾವಣಿಗಳು ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲಿನ ಎಣ್ಣೆ ಇವೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ== ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕಾರಣ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಹಾನಿ ಅನುಭವಿಸಿದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಗೆಗಳನ್ನು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ವಿಶೇಷ ತೊಟ್ಟಿಲು ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ, ಧೂಳು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಕೀಲುಗಳು ಟೇಪ್ಸ್ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಅಗಾಲಾದ ನಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1991 ರಿಂದ 1994 ರವರೆಗೆ, ಲಕ್ನೋ - ಪುನಃ ಕೆಲಸ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. == ಚಾಪೆಲ್ ಕಲಾವಿದ ಮೋಶಿನಿ== ಅಂಟೋನಿಮೊ ಮೋಶಿನಿಯವರು ಇಟೆಲಿಯ ಟೆಝ್ಝನೋ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೫೪ರ ಜನವರಿಯ ೧೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಲಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಬೆರ್ಗಾನಿಯಾದ ಕರಾರಾ ಆಕಾಡೆಮಿ ಎನ್ನುವ ಕಲಾಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ನುರಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಪೈಂಟಿಗ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದರು. ಮುಂದೆ [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ವೆಟಿಕನ್ ನ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅಂಟೋನಿಯೋ ತನ್ನ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿ ಖ್ಯಾತರಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಚಾಪೆಲನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕಗೊಳಿಸಿದರು. ==ಕಲಾವಿದ== [[ಆಂಟೋನಿಯೊ ಮೊಸ್ಚೆನಿ]] ಆರಂಭಿಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು 17 ಜನವರಿ 1854 ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆರ್ಗ್ಯಾಮೊ ಬಳಿ ಸ್ತೆಶ್ಶನೊ, [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆರ್ಗನೆಒ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕರಾರಾ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕುಶಲತೆಯ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ರೋಮ್ ಹೋದರು. ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಈಗ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕ. 1889 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಟೋನಿಯೊ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ತ್ಯಜಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಳೆದು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನ ಚಾಪೆಲ್ಗೆ [[ಮಂಗಳೂರು]] ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮೊದಲಿನ ಇಟಲಿ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚುಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಆದೇಶ ಇಲ್ಲ. ಇದು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಛಾವಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ==ಗ್ಯಾಲರಿ== {{Clear}} <gallery mode=packed heights=123px caption=""> File:Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:Chapel Mangalore.jpg File:Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St Ignatius Loyola.jpg File:St Francis Xavier photograph at Mangaluru.jpg File:St Aloysius.jpg </Gallery> {{commons category|St. Aloysius Chapel, Mangalore}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ]] poygvlzmo6k4ml0l41mjal7htc1tssy 1435674 1435673 2026-11-04T06:28:32Z Santhosh Goveas 102329 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435674 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |image=St.Aloysius Chapel,Mangalore.jpg |caption=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ |native_name= ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |former_names=Cappella di San Luigi<br />Capela de São Luís |alternate_names=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |address= |location_town=[[ಮಂಗಳೂರು]] |location_country=[[ಭಾರತ]] |architect= |client= |engineer= |construction_start_date= |completion_date=1878 |date_demolished= |cost= |structural_system= |style= |size= }} '''ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್''' ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಹಿಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು]] ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ನ ಕಟ್ಟಡ ಜೆಸುವಿಟ್ ಮಿಶನರಿಗಳಿಂದ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟು,೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]]ಯನ್ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ಭೋಧಕ-ಕಲಾವಿದ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಮೋಶಿನಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಒಳಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂತಹ ಸುಂದರ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ [[ಗೋಡೆ]]ಗಳ ಇಂಚಿಂಚುಗಳಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಚಿತ್ರಕಾರ ಇಟೆಲಿಯಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಬ್ರದರ್ ಮೋಶಿನಿ. ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೋನ್ಸಗಾ ಅವರ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸಂದ್ರಭಗಳನ್ನು ಚಾಪೆಲಿನ ಮೇಲ್ಛವಣಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದ ಮೊದಲ ಮೂರುಸಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ. ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಮರಿಯಮ್ಮಳ ಅಲ್ತರಿನೆದುರು ತನ್ನನ್ನು ದೇವರಿಗರ್ಪಿಸುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ತನ್ನ ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ಅಲೋಶಿಯಸರ ಪ್ರಥಮ ಸೇವದೀಕ್ಷೆಯ ಚಿತ್ರ, ಜೆಸುವಿಟ್ ದೀಕ್ಷೆಗಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮೂಂತದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅಲೋಶಿಯಸರ ಮೂಂದಿನ ಹಂತಗಳ ಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ತರಿನ ಮೇಲ್ಬದಿ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಡುವಣ [[ಚಿತ್ರ]] ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇಗ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಲೇಗಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ೨೧ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ [[ಪ್ರಾಣ]] ತೆತ್ತರು.ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಹೂವಿನ [[ಹಾರ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಳಿ ಸಾರುವ ನೋಟವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೂಹಾರಗಳು ಒಂದೊಂದೂ ಪ್ರತ್ಯಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹಾರ ಹಿಡಿದ ದೇವದೂತರ ಅಳೆತ್ತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವೃತ್ತವು ಚರ್ಚಿನ ನಂತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಜೆಸುವೆಟ್ ಸಂತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ [[ಗೋಡೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ]]ರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ [[ಸ್ನೇಹ|ಗೆಳತನ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ಜೀವನ ಘಟನಾವಳಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಫ್ರೆಶ್ಕೋ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ ವಾಸ್ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಚಾಪೆಲಿನಲ್ಲಿವೆ.<ref>https://mangalorehistory.blogspot.in/2013/02/blog-post.html</ref> [[ಚಿತ್ರ:St.Aloysius Chapel,Mangalore piller.jpg|thumb]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಮಂಗಳೂರು ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ಆಂತರಿಕ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮ್ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು. ಏನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ಅನನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಗೋಡೆಗಳ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಇಂಚು ಆವರಿಸುವ ಸುಂದರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಆಗಿದೆ. ಬ್ರೋ. ಇಟಲಿಯಿಂದ ಮೊಸ್ಚೆನಿ.ಈ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ನೀಡಿದರು. ಈ ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು == [[Image:AloysiusChapel.jpg|200px|thumb|left|Interior of the St. Aloysius Chapel in Mangalore]] ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಲು ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೀಡಿದ ಗೊಂಝಾಗ, ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ಮಾದರಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೊಂಝಾಗ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವೂ - ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ, ಇತರರ ಸೇವೆ ಸಲುವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇವೆಯ ಅವರ ಆತ್ಮ imbibe ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಹಿಂದಿನ,ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೊದಲ ಮೂರು ಫಲಕಗಳು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ: - ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅರ್ಪಿಸಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮೇರಿ ಬಲಿಪೀಠದ ಭರವಸೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ಪೌರರು ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ 'ಮೊದಲನೇ ಸಂಪರ್ಕ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೇವೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಹಾಯ ಸ್ವಯಂ. ಅವರು ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಫಲಕಗಳು ಮೂಲಕ ನೇಯ್ಗೆ ಹಾರಗಳನ್ನು, ಇಳಿಜಾರು ಚಾವಣಿಯ ಫಲಕಗಳು ಏಸುದೂತರ ಬಿಂಬಿಸಲು 23 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಹೂಮಾಲೆ ಅದೇ ಹೂಗಳು. ಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಜೀವನದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಗೆ, ಚರ್ಚ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಕಮಾನುಗಳು ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಟಿಯು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್, ಭಾರತದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಅಸ್ಸಿಸಿ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್. ಅವರು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಸಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಎಡ ಕಮಾನು ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುವ, ಕಾರ್ಟೆಜಿನಾ ಬಂದಾಗ ಗುಲಾಮರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಕ್ಲಾವೆರ್ ನೀಗ್ರೋಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ,. ಬಿಎಲ್. ರುಡಾಲ್ಫ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೋಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯ ಗೌರವ ನಡೆಯಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಡಿ ಬ್ರಿತ್ತೋ ಮೊದಲ ಮಿಷನರಿ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಒಂದು ಸನ್ಯಾಸಿ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಲು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿತ ಯೇಸು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊಸ್ಚೆನಿ ಮೇರು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಮಳೆ ನೀರು ಸೋರುವಿಕೆ ವರ್ಣ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಹರಳುಗಳು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಕೊಡದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ಯಾಚ್ ಬಲ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಿಳೆ ಕೆಳಗೆ ಯಾರೂ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಜೀವನದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅನೇಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇವೆ. ನಮ್ಮ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಾತ್ರಿ ಜನ್ಮ. ಜೀಸಸ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಬ್ಯಾಪಿಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಗೆ ಜೀಸಸ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಆರು ಹೂಜಿ ನೀರಿನ ಬದಲಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ, ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಹಬ್ಬದ. ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಎರಡು ಕಳ್ಳರು ನಡುವೆ ಜೀಸಸ್ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ. ಮೇರಿ, ಯೇಸುವಿನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ್ಡಲೆನ್, ಕ್ರಾಸ್ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಒಂದು ಸೈನಿಕ, ಲೊಂಗಿನುಸ್, ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಯೇಸುವಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ. ಬೆಳಕಿನ ಕಲಾವಿದನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಪೆಲ್ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹೇಗೆ ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್: ಚಾಪೆಲ್ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಹಸಿಚಿತ್ರ ತಾಜಾ ಆರ್ದ್ರ ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಣಗಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಹುದುಗಿದೆ ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ. ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳ ಚಾಪೆಲ್ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 600 ಚದರ ಮೀಟರ್ ರಕ್ಷಣೆ. ತೈಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಾರಗಸೆಯೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ವರ್ಣವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಪ್ರಬಲ ನಿಕಟ ನೇಯ್ಗೆ ಶುದ್ಧ ಲಿನಿನ್ ಇದೆ. ಚಾಪೆಲ್ (ಸುಮಾರು 400 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಲ್ಲಿ) ಛಾವಣಿಗಳು ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲಿನ ಎಣ್ಣೆ ಇವೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ== ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕಾರಣ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಹಾನಿ ಅನುಭವಿಸಿದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಗೆಗಳನ್ನು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ವಿಶೇಷ ತೊಟ್ಟಿಲು ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ, ಧೂಳು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಕೀಲುಗಳು ಟೇಪ್ಸ್ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಅಗಾಲಾದ ನಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1991 ರಿಂದ 1994 ರವರೆಗೆ, ಲಕ್ನೋ - ಪುನಃ ಕೆಲಸ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. == ಚಾಪೆಲ್ ಕಲಾವಿದ ಮೋಶಿನಿ== ಅಂಟೋನಿಮೊ ಮೋಶಿನಿಯವರು ಇಟೆಲಿಯ ಟೆಝ್ಝನೋ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೫೪ರ ಜನವರಿಯ ೧೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಲಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಬೆರ್ಗಾನಿಯಾದ ಕರಾರಾ ಆಕಾಡೆಮಿ ಎನ್ನುವ ಕಲಾಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ನುರಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಪೈಂಟಿಗ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದರು. ಮುಂದೆ [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ವೆಟಿಕನ್ ನ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅಂಟೋನಿಯೋ ತನ್ನ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿ ಖ್ಯಾತರಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಚಾಪೆಲನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕಗೊಳಿಸಿದರು. ==ಕಲಾವಿದ== [[ಆಂಟೋನಿಯೊ ಮೊಸ್ಚೆನಿ]] ಆರಂಭಿಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು 17 ಜನವರಿ 1854 ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆರ್ಗ್ಯಾಮೊ ಬಳಿ ಸ್ತೆಶ್ಶನೊ, [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆರ್ಗನೆಒ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕರಾರಾ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕುಶಲತೆಯ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ರೋಮ್ ಹೋದರು. ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಈಗ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕ. 1889 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಟೋನಿಯೊ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ತ್ಯಜಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಳೆದು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನ ಚಾಪೆಲ್ಗೆ [[ಮಂಗಳೂರು]] ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮೊದಲಿನ ಇಟಲಿ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚುಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಆದೇಶ ಇಲ್ಲ. ಇದು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಛಾವಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ==ಗ್ಯಾಲರಿ== {{Clear}} <gallery mode=packed heights=123px caption=""> File:Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:Chapel Mangalore.jpg File:Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St Ignatius Loyola.jpg File:St Francis Xavier photograph at Mangaluru.jpg File:St Aloysius.jpg </Gallery> {{commons category|St. Aloysius Chapel, Mangalore}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ]] nrkxroev4g6n8elgf550t3sdqzc97k5 1435675 1435674 2026-11-04T06:29:09Z Santhosh Goveas 102329 /* ಇತಿಹಾಸ */ 1435675 wikitext text/x-wiki {{Infobox Historic building |image=St.Aloysius Chapel,Mangalore.jpg |caption=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ |native_name= ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |former_names=Cappella di San Luigi<br />Capela de São Luís |alternate_names=ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್' |address= |location_town=[[ಮಂಗಳೂರು]] |location_country=[[ಭಾರತ]] |architect= |client= |engineer= |construction_start_date= |completion_date=1878 |date_demolished= |cost= |structural_system= |style= |size= }} '''ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್''' ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ಹಿಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು]] ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ನ ಕಟ್ಟಡ ಜೆಸುವಿಟ್ ಮಿಶನರಿಗಳಿಂದ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟು,೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ]]ಯನ್ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]]ಭೋಧಕ-ಕಲಾವಿದ ಆಂಟೋನಿಯೋ ಮೋಶಿನಿಯು ಇಲ್ಲಿನ ಒಳಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಿದ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗುವಂತಹ [[ಸುಂದರ]] ಕಲಾವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ [[ಗೋಡೆ]]ಗಳ ಇಂಚಿಂಚುಗಳಲ್ಲೂ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ಚಿತ್ರಕಾರ ಇಟೆಲಿಯಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಬ್ರದರ್ ಮೋಶಿನಿ. ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೋನ್ಸಗಾ ಅವರ ಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಸಂದ್ರಭಗಳನ್ನು ಚಾಪೆಲಿನ ಮೇಲ್ಛವಣಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಭಾಗದ ಮೊದಲ ಮೂರುಸಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ. ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಮರಿಯಮ್ಮಳ ಅಲ್ತರಿನೆದುರು ತನ್ನನ್ನು ದೇವರಿಗರ್ಪಿಸುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ತನ್ನ ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ದೇವರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುವ ಚಿತ್ರ,ಅಲೋಶಿಯಸರ ಪ್ರಥಮ ಸೇವದೀಕ್ಷೆಯ ಚಿತ್ರ, ಜೆಸುವಿಟ್ ದೀಕ್ಷೆಗಗಿ ಅಭ್ಯರ್ಥನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮೂಂತದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅಲೋಶಿಯಸರ ಮೂಂದಿನ ಹಂತಗಳ ಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ತರಿನ ಮೇಲ್ಬದಿ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಡುವಣ [[ಚಿತ್ರ]] ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೇಗ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಲೇಗಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ೨೧ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ [[ಪ್ರಾಣ]] ತೆತ್ತರು.ಕೆಳಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾದಿಗಳು ಹೂವಿನ [[ಹಾರ]]ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಳಿ ಸಾರುವ ನೋಟವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹೂಹಾರಗಳು ಒಂದೊಂದೂ ಪ್ರತ್ಯಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹಾರ ಹಿಡಿದ ದೇವದೂತರ ಅಳೆತ್ತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವೃತ್ತವು ಚರ್ಚಿನ ನಂತರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರೆ ಕೆಳಭಾಗದ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಜೆಸುವೆಟ್ ಸಂತರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಹಿಂಭಾಗದ [[ಗೋಡೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತ]]ರು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ [[ಸ್ನೇಹ|ಗೆಳತನ]]ದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತರ ಜೀವನ ಘಟನಾವಳಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ಫ್ರೆಶ್ಕೋ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ ವಾಸ್ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ಚಾಪೆಲಿನಲ್ಲಿವೆ.<ref>https://mangalorehistory.blogspot.in/2013/02/blog-post.html</ref> [[ಚಿತ್ರ:St.Aloysius Chapel,Mangalore piller.jpg|thumb]] ==ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ== ಮಂಗಳೂರು ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್ ಆಂತರಿಕ ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಚಾಪೆಲ್ ರೋಮ್ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು. ಏನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಚಾಪೆಲ್ ಅನನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಗೋಡೆಗಳ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಇಂಚು ಆವರಿಸುವ ಸುಂದರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಆಗಿದೆ. ಬ್ರೋ. ಇಟಲಿಯಿಂದ ಮೊಸ್ಚೆನಿ.ಈ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನ ನೀಡಿದರು. ಈ ಚಾಪೆಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಮಂಡಳಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು == [[Image:AloysiusChapel.jpg|200px|thumb|left|Interior of the St. Aloysius Chapel in Mangalore]] ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಲು ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಾಪೆಲ್ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಯಾರಿಗೆ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊಂಝಾಗ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ನೀಡಿದ ಗೊಂಝಾಗ, ಕಾಲೇಜಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ಮಾದರಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೊಂಝಾಗ ತನ್ನ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲವೂ - ಸಂಪತ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ, ಇತರರ ಸೇವೆ ಸಲುವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೇವೆಯ ಅವರ ಆತ್ಮ imbibe ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಹಿಂದಿನ,ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮೊದಲ ಮೂರು ಫಲಕಗಳು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ: - ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅರ್ಪಿಸಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮೇರಿ ಬಲಿಪೀಠದ ಭರವಸೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ತನ್ನ ಪೌರರು ದೇವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ 'ಮೊದಲನೇ ಸಂಪರ್ಕ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಆರ್ಡರ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಬಲಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸೇವೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಬಡಿದ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಹಾಯ ಸ್ವಯಂ. ಅವರು ಮಲೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಫಲಕಗಳು ಮೂಲಕ ನೇಯ್ಗೆ ಹಾರಗಳನ್ನು, ಇಳಿಜಾರು ಚಾವಣಿಯ ಫಲಕಗಳು ಏಸುದೂತರ ಬಿಂಬಿಸಲು 23 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಹೂಮಾಲೆ ಅದೇ ಹೂಗಳು. ಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವತೆಗಳ ಜೀವನದ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ. ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಗೆ, ಚರ್ಚ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಕಮಾನುಗಳು ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಸಂತರು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಈಟಿಯು ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್, ಭಾರತದ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ, ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಅಸ್ಸಿಸಿ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್. ಅವರು ತನ್ನ ರಕ್ಷಣೆ ಮೂಲಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಸಮ ನಾಲ್ಕನೇ ಎಡ ಕಮಾನು ಇದೆ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡುವ, ಕಾರ್ಟೆಜಿನಾ ಬಂದಾಗ ಗುಲಾಮರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಕ್ಲಾವೆರ್ ನೀಗ್ರೋಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ,. ಬಿಎಲ್. ರುಡಾಲ್ಫ್. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೋಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿರಿಯ ಗೌರವ ನಡೆಯಿತು. ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಡಿ ಬ್ರಿತ್ತೋ ಮೊದಲ ಮಿಷನರಿ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಒಂದು ಸನ್ಯಾಸಿ ಉಡುಗೆ ಧರಿಸಲು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮಕ್ಕಳ ಸ್ನೇಹಿತ ಯೇಸು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊಸ್ಚೆನಿ ಮೇರು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರಣ ಮಳೆ ನೀರು ಸೋರುವಿಕೆ ವರ್ಣ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್ ಹರಳುಗಳು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಕೊಡದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ಯಾಚ್ ಬಲ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ ಮಹಿಳೆ ಕೆಳಗೆ ಯಾರೂ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಯೇಸುವಿನ ಜೀವನದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅನೇಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇವೆ. ನಮ್ಮ ಲಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಾತ್ರಿ ಜನ್ಮ. ಜೀಸಸ್ ಸೈಂಟ್ ಜಾನ್ ಬ್ಯಾಪಿಸ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸಮ್ಗೆ ಜೀಸಸ್ ಮದ್ಯವನ್ನು ಆರು ಹೂಜಿ ನೀರಿನ ಬದಲಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ, ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಹಬ್ಬದ. ಕ್ಯಾಲ್ವರಿ ಎರಡು ಕಳ್ಳರು ನಡುವೆ ಜೀಸಸ್ ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ. ಮೇರಿ, ಯೇಸುವಿನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗ್ಡಲೆನ್, ಕ್ರಾಸ್ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಒಂದು ಸೈನಿಕ, ಲೊಂಗಿನುಸ್, ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಯೇಸುವಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ. ಬೆಳಕಿನ ಕಲಾವಿದನ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆ ಕತ್ತಲೆ ಮತ್ತು ಮಿಂಚಿನ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಪೆಲ್ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹೇಗೆ ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್: ಚಾಪೆಲ್ ರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಹಸಿಚಿತ್ರ ತಾಜಾ ಆರ್ದ್ರ ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಣಗಿ ಬಣ್ಣಗಳು ಸುಣ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಹುದುಗಿದೆ ಪಡೆಯುತ್ತೀರಿ. ಹಸಿಚಿತ್ರಗಳ ಚಾಪೆಲ್ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 600 ಚದರ ಮೀಟರ್ ರಕ್ಷಣೆ. ತೈಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನಾರಗಸೆಯೆಣ್ಣೆಯಿಂದ ವರ್ಣವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಪ್ರಬಲ ನಿಕಟ ನೇಯ್ಗೆ ಶುದ್ಧ ಲಿನಿನ್ ಇದೆ. ಚಾಪೆಲ್ (ಸುಮಾರು 400 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಲ್ಲಿ) ಛಾವಣಿಗಳು ಮೇಲೆ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲಿನ ಎಣ್ಣೆ ಇವೆ. ==ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ== ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕಾರಣ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಧೂಳಿನ ಹಾನಿ ಅನುಭವಿಸಿದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ಹೊಲಿಗೆಗಳನ್ನು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ. ರಟ್ಟುಬಟ್ಟೆ ವಿಶೇಷ ತೊಟ್ಟಿಲು ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ, ಧೂಳು ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಕೀಲುಗಳು ಟೇಪ್ಸ್ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಅಗಾಲಾದ ನಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ 1991 ರಿಂದ 1994 ರವರೆಗೆ, ಲಕ್ನೋ - ಪುನಃ ಕೆಲಸ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. == ಚಾಪೆಲ್ ಕಲಾವಿದ ಮೋಶಿನಿ== ಅಂಟೋನಿಮೊ ಮೋಶಿನಿಯವರು ಇಟೆಲಿಯ ಟೆಝ್ಝನೋ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೫೪ರ ಜನವರಿಯ ೧೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಎಳವೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಲಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಬೆರ್ಗಾನಿಯಾದ ಕರಾರಾ ಆಕಾಡೆಮಿ ಎನ್ನುವ ಕಲಾಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ನುರಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಪೈಂಟಿಗ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದರು. ಮುಂದೆ [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ವೆಟಿಕನ್ ನ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅಂಟೋನಿಯೋ ತನ್ನ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿ ಖ್ಯಾತರಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ದೈವಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಚಾಪೆಲ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಶಿನಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಚಾಪೆಲನ್ನು ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕಗೊಳಿಸಿದರು. ==ಕಲಾವಿದ== [[ಆಂಟೋನಿಯೊ ಮೊಸ್ಚೆನಿ]] ಆರಂಭಿಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು 17 ಜನವರಿ 1854 ಅವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆರ್ಗ್ಯಾಮೊ ಬಳಿ ಸ್ತೆಶ್ಶನೊ, [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆರ್ಗನೆಒ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕರಾರಾ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಕುಶಲತೆಯ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ರೋಮ್ ಹೋದರು. ಫ್ರೆಸ್ಕೊ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಈಗ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕ. 1889 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಟೋನಿಯೊ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅದ್ಭುತ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ತ್ಯಜಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಳೆದು ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮತ್ತು [[ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಷಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನ ಚಾಪೆಲ್ಗೆ [[ಮಂಗಳೂರು]] ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮೊದಲಿನ ಇಟಲಿ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚುಗಳು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಆದೇಶ ಇಲ್ಲ. ಇದು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರದ ಛಾವಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ==ಗ್ಯಾಲರಿ== {{Clear}} <gallery mode=packed heights=123px caption=""> File:Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:Chapel Mangalore.jpg File:Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel interior painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore Interior Painting.jpg File:St.Aloysius Chapel,Mangalore interior Painting.jpg File:St Ignatius Loyola.jpg File:St Francis Xavier photograph at Mangaluru.jpg File:St Aloysius.jpg </Gallery> {{commons category|St. Aloysius Chapel, Mangalore}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References/> {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ]] 1j48i425sofn08y0ow6g7sst11t1mzj 4 90682 1435646 1434680 2026-11-03T14:22:04Z MediaWiki message delivery 17558 /* Tech News: 2026-45 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435646 wikitext text/x-wiki {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{Tech_header}} <br clear="all" /> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೧:೧೫, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೮, ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೧:೧೫, ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೧೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೩೨, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೧೪, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೨:೨೨, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೧೩, ೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೧:೦೦, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೭:೨೫, ೨೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೬:೧೮, ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> ೦೦:೨೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೩:೦೮, ೧೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20. * An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೨೦:೦೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal. * Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced. '''Updates for editors''' * A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308] '''Updates for technical contributors''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೦೦:೨೫, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Many Wikimedia tools were taken offline last week because of a [[:w:PHP2Shell|security vulnerability in PHP]]. This affected many websites worldwide. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] have been back up since October 22. Many important tools have been gradually restored. Some tools need the respective volunteer maintainers to restart them. Others still need to upgrade to a patched PHP version. Some tools were using older versions of PHP which are not supported by the recent security patches. They will require maintainers to upgrade to a more recent version. This might require additional effort. You can follow the work [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|on Wikitech]]. '''Updates for editors''' * A new optional search experiment is running in the Wikipedia Android and iOS apps for Arabic, French, and Japanese Wikipedias. Participating readers can search inside articles and open quoted passages directly in their source articles, no answers or summaries are generated. This is the first of four experiments in [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 of Semantic Search]]. It began on October 22 and runs for 20 days. Feedback is welcome on the project’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|discussion page]]. * The [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Future Audiences]] team is planning to bring [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Share Cards]] to Wikipedia on mobile. This feature gives users the option to share a visually appealing card with friends, based on the article they are reading. The card contains the article’s title, image, opening text, and related attribution, and links back to the article for full reading. Editors are invited to try out this feature by adding <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> to any article URL from October 29 to November 8. Share any thoughts on the [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card| project talk page]] and report any bugs on [[phab:T439161|Phabricator]]. * The default renderer for math formulas will change on November 2. After the change, the server sends the formula as MathML, and your browser uses MathJax to show it. This is the last step towards the Mathoid/RESTBase deprecation process, for sustainability and security reasons. You can [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|ask questions or report problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238] * Do you have an idea for a new feature, or a bug that needs fixing? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Submit your suggestion for the community wish list by November 8!]] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> ೧೯:೫೨, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 --> 7q2a0ou6bdzef5gz1sfoddh0gm9upaf 0 128654 1435668 1367613 2026-11-04T06:17:28Z Santhosh Goveas 102329 1435668 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್ | image = Sushant Singh Rajput.jpg | caption = ಶುದ್ದ್ ದೇಸಿ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್,೨೦೧೩ | birth_date =೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ <ref>{{cite web |title='Happy Birthday, Sushant Singh Rajput. Keep That Childlike Smile Always Alive,' Tweets Kriti Sanon |url=https://www.ndtv.com/entertainment/happy-birthday-sushant-singh-rajput-keep-that-childlike-smile-always-alive-tweets-kriti-sanon-1802788 |website=[[NDTV]] |author=Shruti Shiksha |date=21 January 2018 |accessdate=6 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], ಭಾರತ<ref>name="time_Madh"</ref> | death_date = {{Death date and age|df=y|2020|06|14|1986|01|21}}<ref>{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Sushant Singh Rajput commits suicide at Mumbai home |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14 |access-date=2020-06-14 |website=[[India Today]]}}</ref> | death_cause =ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]<ref>https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14</ref> | death_place = ಬಾಂದ್ರ, [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ, ಡ್ಯಾನ್ಸರ್,ಫಿಲ್ಯಾನ್ತ್ರೋಪಿಸ್ಟ್ | years_active = ೨೦೦೮ - ೨೦೨೦ | height = 1.78m | alma_mater = }} '''ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್''' (೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ – ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟ, ನರ್ತಕ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ರಜಪೂತ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದರೆ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಧಾರವಾಹಿ ''ಕಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೇ ಹೈ ಮೆರಾ ದಿಲ್'' (೨೦೦೮). ನಂತರ ಇವರು ಝೀ ಟಿವಿಯ ''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' (೨೦೦೯-೧೧) ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ [[ಪಾತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-06-14 |archive-date=2020-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |url-status=deviated |archivedate=2020-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ }}</ref> ಇವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ [[ಬಿಹಾರ]]ದ ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮಿತು ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತಾಯಿಯ ಮರಣ ರಜಪೂತರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಪಾಟ್ನಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದ ಸೇಂಟ್ ಕರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಕುಲಾಚಿ ಹನ್ಸ್ರಾಜ್ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ರಜಪೂತ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಿಸಿಇ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೧ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವರು ಡಿಸಿಇ ತೊರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ತಮ್ಮ ಸಹನಟಿ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/ankita-lokhande-on-ex-boyfriend-sushant-singh-rajput-he-has-always-been-good-to-me-1432727-2019-01-17</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ನಿರ್ದೇಶಕ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="2" |2013 ! scope="row" |ಕಾಯ್ ಪೋಚೆ |ಇಷಾನ್ ಭಟ್ |ಅಭಿಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- ! scope="row" |ಶುಧ್ ದೇಸೀ ರೋಮಾನ್ಸ್ |ರಘುರಾಂ |ಮನೀಷ್ ಶರ್ಮಾ | |- |2014 ! scope="row" |ಪೀಕೆ |ಸರ್ಫ್ರಾಜ್ ಯೂಸುಫ್ |ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಹಿರಾನಿ | |- |2015 ! scope="row" |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ! |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ |ದಿಬಾಕರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | |- |2016 ! scope="row" |ಎಮ್.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದ ಅನ್‍ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ |ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ |ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ) ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- |2017 ! scope="row" |ರಾಬ್ತಾ |ಜಿಲಾನ್/ ಶಿವ್ ಕಕ್ಕರ್ |ದಿನೇಶ್ ವಿಜನ್ | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ |ಸ್ವತಃ |ಚಕ್ರಿ ತೊಲೇಟಿ |ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- ! scope="row" |ಕೇದಾರ್ ನಾ‍ಥ್ |ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ |ಅಭೀಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ | |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |ಸೋನ್‍ಚಿರಿಯಾ |ಲಖನ್ "ಲಖನ್ ಸಿಂಗ್" |ಅಭೀಷೇಕ್ ಚೌಬೆ | |- ! scope="row" |ಛಿಛೋರೆ |ಅನಿರುಧ್ "ಅನಿ" ಪಾಟಕ್ |ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | |- ! scope="row" |ಡ್ರೈವ್ |ಸಮರ್ |ತರುಣ್ ಮನ್‍ಸುಖಾನಿ | |- |2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |ದಿಲ್ ಬೇಚಾರಾ {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಮನ್ನಿ |ಮುಖೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ |ಚಿತ್ರೀಕರೋಣೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ |} {| class="wikitable" |+ | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರ |} ===ದೂರದರ್ಶನ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರುಷ ! scope="col"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col"|ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೦೮-೨೦೦೯ !scope="row" | ''ಕಿಸ್ ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್'' | ಪ್ರೀತ್ ಜುನೇಜ | |- | ೨೦೧೦ !scope="row" | ''ಝರ ನಚ್ಕೆ ದಿಖಾ'' | ಸ್ಪರ್ದಿ | ಮಸ್ತ್ ಕಲಂದರ್ ಬಾಯ್ಸ್ |- |೨೦೧೦-೨೦೧೧ !scope="row" | ''ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜಾ ೪'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | ೨೦೦೯-೨೦೧೧ !scope="row"|''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' | ಮಾನವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ | |} ===ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು=== {| class="wikitable" |- ! ವರುಷ ! ಹಾಡು ! ಸಹ ಕಲಾವಿದರು(s) ! ಗಾಯಕರು(s) ! ಸಂಯೋಜಕ ! ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- |೨೦೧೭ |ಪಾಸ್ ಆವೊ |ಕೃತಿ ಸನೊನ್ |ಪ್ರಕೃತಿ ಕಕ್ಕರ್, ಅರ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ |ಅಮಲ್ ಮಲಿಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6cFcFX-Q4ik|title=Paas Aao Song – Sushant Singh Rajput Kriti Sanon – Amaal Mallik Armaan Malik Prakriti Kakar|last=T-Series|date=8 July 2017|publisher=|accessdate=24 March 2018|via=YouTube}}</ref> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Sushant Singh Rajput with Ankita Lokhande at KAI PO CHE&#039;s premiere.jpg|ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ರವರ ಜೊತೆ File:Sushant SR Filmfare Style Awards 2016.jpg|ಎಸ್ ಆರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ File:Sushant, Kriti, and Varun at IIFA 2017.jpg|thumb|ಸುಶಾಂತ್, ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ೨೦೧೭ ರ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ </gallery> ==ನಿಧನ== ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಸುಶಾಂತ್ ಇವರು [[ಮುಂಬೈ]]ನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ದಿಶಾ ಸಾಲಿಯನ್ ಮುಂಬೈನ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ೧೪ ನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಸುಶಾಂತ್ ಅವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Sushant Singh Rajput dies: Actor spoke of ‘fleeting life’ in last Instagram post, remembered late mother |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sushant-singh-rajput-dies-actor-spoke-of-fleeting-life-in-last-instagram-post-remembered-late-mother/story-wI1DRLcDBTmiohNo7ZlWhL.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Bollywood actor Sushant Singh Rajput commits suicide, found hanging at his Bandra residence [DETAILS] |url=https://www.timesnownews.com/india/article/bollywood-actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/606237 |accessdate=14 June 2020 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Actor Sushant Singh Rajput found hanging at home, he was 34 |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/story-FOve9rkxIZfRnUCwFxxMQI.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/celeb-manager-falls-off-malad-highrise-dies/articleshow/76292924.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] iohwc9ujlsy710r8x4kwmmlp0b0crbz 1435669 1435668 2026-11-04T06:17:49Z Santhosh Goveas 102329 /* ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ */ 1435669 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್ | image = Sushant Singh Rajput.jpg | caption = ಶುದ್ದ್ ದೇಸಿ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್,೨೦೧೩ | birth_date =೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ <ref>{{cite web |title='Happy Birthday, Sushant Singh Rajput. Keep That Childlike Smile Always Alive,' Tweets Kriti Sanon |url=https://www.ndtv.com/entertainment/happy-birthday-sushant-singh-rajput-keep-that-childlike-smile-always-alive-tweets-kriti-sanon-1802788 |website=[[NDTV]] |author=Shruti Shiksha |date=21 January 2018 |accessdate=6 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], ಭಾರತ<ref>name="time_Madh"</ref> | death_date = {{Death date and age|df=y|2020|06|14|1986|01|21}}<ref>{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Sushant Singh Rajput commits suicide at Mumbai home |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14 |access-date=2020-06-14 |website=[[India Today]]}}</ref> | death_cause =ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]<ref>https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14</ref> | death_place = ಬಾಂದ್ರ, [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ, ಡ್ಯಾನ್ಸರ್,ಫಿಲ್ಯಾನ್ತ್ರೋಪಿಸ್ಟ್ | years_active = ೨೦೦೮ - ೨೦೨೦ | height = 1.78m | alma_mater = }} '''ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್''' (೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ – ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟ, ನರ್ತಕ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ರಜಪೂತ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದರೆ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಧಾರವಾಹಿ ''ಕಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೇ ಹೈ ಮೆರಾ ದಿಲ್'' (೨೦೦೮). ನಂತರ ಇವರು ಝೀ ಟಿವಿಯ ''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' (೨೦೦೯-೧೧) ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ [[ಪಾತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-06-14 |archive-date=2020-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |url-status=deviated |archivedate=2020-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ }}</ref> ಇವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ [[ಬಿಹಾರ]]ದ ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮಿತು ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತಾಯಿಯ ಮರಣ ರಜಪೂತರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಪಾಟ್ನಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದ ಸೇಂಟ್ ಕರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಕುಲಾಚಿ ಹನ್ಸ್ರಾಜ್ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ರಜಪೂತ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಿಸಿಇ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೧ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವರು ಡಿಸಿಇ ತೊರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ತಮ್ಮ ಸಹನಟಿ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/ankita-lokhande-on-ex-boyfriend-sushant-singh-rajput-he-has-always-been-good-to-me-1432727-2019-01-17</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ನಿರ್ದೇಶಕ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="2" |2013 ! scope="row" |ಕಾಯ್ ಪೋಚೆ |ಇಷಾನ್ ಭಟ್ |ಅಭಿಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- ! scope="row" |ಶುಧ್ ದೇಸೀ ರೋಮಾನ್ಸ್ |ರಘುರಾಂ |ಮನೀಷ್ ಶರ್ಮಾ | |- |2014 ! scope="row" |ಪೀಕೆ |ಸರ್ಫ್ರಾಜ್ ಯೂಸುಫ್ |ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಹಿರಾನಿ | |- |2015 ! scope="row" |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ! |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ |ದಿಬಾಕರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | |- |2016 ! scope="row" |ಎಮ್.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದ ಅನ್‍ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ |ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ |ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ) ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- |2017 ! scope="row" |ರಾಬ್ತಾ |ಜಿಲಾನ್/ ಶಿವ್ ಕಕ್ಕರ್ |ದಿನೇಶ್ ವಿಜನ್ | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ |ಸ್ವತಃ |ಚಕ್ರಿ ತೊಲೇಟಿ |ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- ! scope="row" |ಕೇದಾರ್ ನಾ‍ಥ್ |ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ |ಅಭೀಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ | |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |ಸೋನ್‍ಚಿರಿಯಾ |ಲಖನ್ "ಲಖನ್ ಸಿಂಗ್" |ಅಭೀಷೇಕ್ ಚೌಬೆ | |- ! scope="row" |ಛಿಛೋರೆ |ಅನಿರುಧ್ "ಅನಿ" ಪಾಟಕ್ |ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | |- ! scope="row" |ಡ್ರೈವ್ |ಸಮರ್ |ತರುಣ್ ಮನ್‍ಸುಖಾನಿ | |- |2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |ದಿಲ್ ಬೇಚಾರಾ {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಮನ್ನಿ |ಮುಖೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ |ಚಿತ್ರೀಕರೋಣೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ |} {| class="wikitable" |+ | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರ |} ===ದೂರದರ್ಶನ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರುಷ ! scope="col"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col"|ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೦೮-೨೦೦೯ !scope="row" | ''ಕಿಸ್ ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್'' | ಪ್ರೀತ್ ಜುನೇಜ | |- | ೨೦೧೦ !scope="row" | ''ಝರ ನಚ್ಕೆ ದಿಖಾ'' | ಸ್ಪರ್ದಿ | ಮಸ್ತ್ ಕಲಂದರ್ ಬಾಯ್ಸ್ |- |೨೦೧೦-೨೦೧೧ !scope="row" | ''ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜಾ ೪'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | ೨೦೦೯-೨೦೧೧ !scope="row"|''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' | ಮಾನವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ | |} ===ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು=== {| class="wikitable" |- ! ವರುಷ ! ಹಾಡು ! ಸಹ ಕಲಾವಿದರು(s) ! ಗಾಯಕರು(s) ! ಸಂಯೋಜಕ ! ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- |೨೦೧೭ |ಪಾಸ್ ಆವೊ |ಕೃತಿ ಸನೊನ್ |ಪ್ರಕೃತಿ ಕಕ್ಕರ್, ಅರ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ |ಅಮಲ್ ಮಲಿಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6cFcFX-Q4ik|title=Paas Aao Song – Sushant Singh Rajput Kriti Sanon – Amaal Mallik Armaan Malik Prakriti Kakar|last=T-Series|date=8 July 2017|publisher=|accessdate=24 March 2018|via=YouTube}}</ref> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Sushant Singh Rajput with Ankita Lokhande at KAI PO CHE&#039;s premiere.jpg|ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ರವರ ಜೊತೆ File:Sushant SR Filmfare Style Awards 2016.jpg|ಎಸ್ ಆರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ File:Sushant, Kriti, and Varun at IIFA 2017.jpg|thumb|ಸುಶಾಂತ್, ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ೨೦೧೭ ರ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ </gallery> ==ನಿಧನ== ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಸುಶಾಂತ್ ಇವರು [[ಮುಂಬೈ]]ನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ದಿಶಾ ಸಾಲಿಯನ್ ಮುಂಬೈನ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ೧೪ ನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಸುಶಾಂತ್ ಅವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Sushant Singh Rajput dies: Actor spoke of ‘fleeting life’ in last Instagram post, remembered late mother |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sushant-singh-rajput-dies-actor-spoke-of-fleeting-life-in-last-instagram-post-remembered-late-mother/story-wI1DRLcDBTmiohNo7ZlWhL.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Bollywood actor Sushant Singh Rajput commits suicide, found hanging at his Bandra residence [DETAILS] |url=https://www.timesnownews.com/india/article/bollywood-actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/606237 |accessdate=14 June 2020 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Actor Sushant Singh Rajput found hanging at home, he was 34 |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/story-FOve9rkxIZfRnUCwFxxMQI.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/celeb-manager-falls-off-malad-highrise-dies/articleshow/76292924.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] 8gw4o497htxjusf0gnydpnwpt6x0k2g 1435670 1435669 2026-11-04T06:18:07Z Santhosh Goveas 102329 /* ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ */ 1435670 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್ | image = Sushant Singh Rajput.jpg | caption = ಶುದ್ದ್ ದೇಸಿ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್,೨೦೧೩ | birth_date =೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ <ref>{{cite web |title='Happy Birthday, Sushant Singh Rajput. Keep That Childlike Smile Always Alive,' Tweets Kriti Sanon |url=https://www.ndtv.com/entertainment/happy-birthday-sushant-singh-rajput-keep-that-childlike-smile-always-alive-tweets-kriti-sanon-1802788 |website=[[NDTV]] |author=Shruti Shiksha |date=21 January 2018 |accessdate=6 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], ಭಾರತ<ref>name="time_Madh"</ref> | death_date = {{Death date and age|df=y|2020|06|14|1986|01|21}}<ref>{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Sushant Singh Rajput commits suicide at Mumbai home |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14 |access-date=2020-06-14 |website=[[India Today]]}}</ref> | death_cause =ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]<ref>https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14</ref> | death_place = ಬಾಂದ್ರ, [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ, ಡ್ಯಾನ್ಸರ್,ಫಿಲ್ಯಾನ್ತ್ರೋಪಿಸ್ಟ್ | years_active = ೨೦೦೮ - ೨೦೨೦ | height = 1.78m | alma_mater = }} '''ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್''' (೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ – ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟ, ನರ್ತಕ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ರಜಪೂತ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದರೆ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಧಾರವಾಹಿ ''ಕಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೇ ಹೈ ಮೆರಾ ದಿಲ್'' (೨೦೦೮). ನಂತರ ಇವರು ಝೀ ಟಿವಿಯ ''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' (೨೦೦೯-೧೧) ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ [[ಪಾತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-06-14 |archive-date=2020-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |url-status=deviated |archivedate=2020-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ }}</ref> ಇವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ [[ಬಿಹಾರ]]ದ ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮಿತು ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತಾಯಿಯ [[ಮರಣ]] ರಜಪೂತರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಪಾಟ್ನಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದ ಸೇಂಟ್ ಕರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಕುಲಾಚಿ ಹನ್ಸ್ರಾಜ್ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ರಜಪೂತ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಿಸಿಇ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಇವರು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೧ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವರು ಡಿಸಿಇ ತೊರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ತಮ್ಮ ಸಹನಟಿ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/ankita-lokhande-on-ex-boyfriend-sushant-singh-rajput-he-has-always-been-good-to-me-1432727-2019-01-17</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ನಿರ್ದೇಶಕ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="2" |2013 ! scope="row" |ಕಾಯ್ ಪೋಚೆ |ಇಷಾನ್ ಭಟ್ |ಅಭಿಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- ! scope="row" |ಶುಧ್ ದೇಸೀ ರೋಮಾನ್ಸ್ |ರಘುರಾಂ |ಮನೀಷ್ ಶರ್ಮಾ | |- |2014 ! scope="row" |ಪೀಕೆ |ಸರ್ಫ್ರಾಜ್ ಯೂಸುಫ್ |ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಹಿರಾನಿ | |- |2015 ! scope="row" |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ! |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ |ದಿಬಾಕರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | |- |2016 ! scope="row" |ಎಮ್.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದ ಅನ್‍ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ |ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ |ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ) ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- |2017 ! scope="row" |ರಾಬ್ತಾ |ಜಿಲಾನ್/ ಶಿವ್ ಕಕ್ಕರ್ |ದಿನೇಶ್ ವಿಜನ್ | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ |ಸ್ವತಃ |ಚಕ್ರಿ ತೊಲೇಟಿ |ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- ! scope="row" |ಕೇದಾರ್ ನಾ‍ಥ್ |ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ |ಅಭೀಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ | |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |ಸೋನ್‍ಚಿರಿಯಾ |ಲಖನ್ "ಲಖನ್ ಸಿಂಗ್" |ಅಭೀಷೇಕ್ ಚೌಬೆ | |- ! scope="row" |ಛಿಛೋರೆ |ಅನಿರುಧ್ "ಅನಿ" ಪಾಟಕ್ |ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | |- ! scope="row" |ಡ್ರೈವ್ |ಸಮರ್ |ತರುಣ್ ಮನ್‍ಸುಖಾನಿ | |- |2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |ದಿಲ್ ಬೇಚಾರಾ {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಮನ್ನಿ |ಮುಖೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ |ಚಿತ್ರೀಕರೋಣೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ |} {| class="wikitable" |+ | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರ |} ===ದೂರದರ್ಶನ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರುಷ ! scope="col"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col"|ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೦೮-೨೦೦೯ !scope="row" | ''ಕಿಸ್ ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್'' | ಪ್ರೀತ್ ಜುನೇಜ | |- | ೨೦೧೦ !scope="row" | ''ಝರ ನಚ್ಕೆ ದಿಖಾ'' | ಸ್ಪರ್ದಿ | ಮಸ್ತ್ ಕಲಂದರ್ ಬಾಯ್ಸ್ |- |೨೦೧೦-೨೦೧೧ !scope="row" | ''ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜಾ ೪'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | ೨೦೦೯-೨೦೧೧ !scope="row"|''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' | ಮಾನವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ | |} ===ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು=== {| class="wikitable" |- ! ವರುಷ ! ಹಾಡು ! ಸಹ ಕಲಾವಿದರು(s) ! ಗಾಯಕರು(s) ! ಸಂಯೋಜಕ ! ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- |೨೦೧೭ |ಪಾಸ್ ಆವೊ |ಕೃತಿ ಸನೊನ್ |ಪ್ರಕೃತಿ ಕಕ್ಕರ್, ಅರ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ |ಅಮಲ್ ಮಲಿಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6cFcFX-Q4ik|title=Paas Aao Song – Sushant Singh Rajput Kriti Sanon – Amaal Mallik Armaan Malik Prakriti Kakar|last=T-Series|date=8 July 2017|publisher=|accessdate=24 March 2018|via=YouTube}}</ref> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Sushant Singh Rajput with Ankita Lokhande at KAI PO CHE&#039;s premiere.jpg|ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ರವರ ಜೊತೆ File:Sushant SR Filmfare Style Awards 2016.jpg|ಎಸ್ ಆರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ File:Sushant, Kriti, and Varun at IIFA 2017.jpg|thumb|ಸುಶಾಂತ್, ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ೨೦೧೭ ರ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ </gallery> ==ನಿಧನ== ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಸುಶಾಂತ್ ಇವರು [[ಮುಂಬೈ]]ನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ದಿಶಾ ಸಾಲಿಯನ್ ಮುಂಬೈನ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ೧೪ ನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಸುಶಾಂತ್ ಅವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Sushant Singh Rajput dies: Actor spoke of ‘fleeting life’ in last Instagram post, remembered late mother |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sushant-singh-rajput-dies-actor-spoke-of-fleeting-life-in-last-instagram-post-remembered-late-mother/story-wI1DRLcDBTmiohNo7ZlWhL.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Bollywood actor Sushant Singh Rajput commits suicide, found hanging at his Bandra residence [DETAILS] |url=https://www.timesnownews.com/india/article/bollywood-actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/606237 |accessdate=14 June 2020 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Actor Sushant Singh Rajput found hanging at home, he was 34 |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/story-FOve9rkxIZfRnUCwFxxMQI.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/celeb-manager-falls-off-malad-highrise-dies/articleshow/76292924.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] sn6lnm6d0l6v6e05g6eeonjsxkdfvxk 1435671 1435670 2026-11-04T06:18:24Z Santhosh Goveas 102329 /* ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ */ 1435671 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್ | image = Sushant Singh Rajput.jpg | caption = ಶುದ್ದ್ ದೇಸಿ ರೊಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್,೨೦೧೩ | birth_date =೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ <ref>{{cite web |title='Happy Birthday, Sushant Singh Rajput. Keep That Childlike Smile Always Alive,' Tweets Kriti Sanon |url=https://www.ndtv.com/entertainment/happy-birthday-sushant-singh-rajput-keep-that-childlike-smile-always-alive-tweets-kriti-sanon-1802788 |website=[[NDTV]] |author=Shruti Shiksha |date=21 January 2018 |accessdate=6 December 2018}}</ref> | birth_place = [[ಪಟ್ನಾ]], [[ಬಿಹಾರ್]], ಭಾರತ<ref>name="time_Madh"</ref> | death_date = {{Death date and age|df=y|2020|06|14|1986|01|21}}<ref>{{Cite web |date=2020-06-14 |title=Sushant Singh Rajput commits suicide at Mumbai home |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14 |access-date=2020-06-14 |website=[[India Today]]}}</ref> | death_cause =ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ]<ref>https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/sushant-singh-rajput-commits-suicide-at-mumbai-home-1688886-2020-06-14</ref> | death_place = ಬಾಂದ್ರ, [[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]] | nationality = [[ಭಾರತ]] | occupation = ನಟ, ಡ್ಯಾನ್ಸರ್,ಫಿಲ್ಯಾನ್ತ್ರೋಪಿಸ್ಟ್ | years_active = ೨೦೦೮ - ೨೦೨೦ | height = 1.78m | alma_mater = }} '''ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್‍ಪೂತ್''' (೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ – ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ [[ಭಾರತೀಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟ, ನರ್ತಕ ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ರಜಪೂತ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದರೆ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನ ಧಾರವಾಹಿ ''ಕಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೇ ಹೈ ಮೆರಾ ದಿಲ್'' (೨೦೦೮). ನಂತರ ಇವರು ಝೀ ಟಿವಿಯ ''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' (೨೦೦೯-೧೧) ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ [[ಪಾತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ==ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ೨೧ ಜನವರಿ ೧೯೮೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-06-14 |archive-date=2020-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ |url-status=deviated |archivedate=2020-06-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200614111815/https://hindi.news24online.com/entertainment/sushant-rajput-was-born-in-patna-this-show-changed-life-learn-important-things/18405/ }}</ref> ಇವರ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆ [[ಬಿಹಾರ]]ದ ಪೂರ್ಣಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವರ ಸಹೋದರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮಿತು ಸಿಂಗ್ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಇವರ ತಾಯಿಯ [[ಮರಣ]] ರಜಪೂತರನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಪಾಟ್ನಾದಿಂದ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಸುಶಾಂತ್ ಪಟ್ನಾದ ಸೇಂಟ್ ಕರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಕುಲಾಚಿ ಹನ್ಸ್ರಾಜ್ ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ರಜಪೂತ್ ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡಿಸಿಇ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್|ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್) ತರಗತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಇವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಯಾಡ್ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೈನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೧೧ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಕ್‌ಲಾಗ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇವರು ಡಿಸಿಇ ತೊರೆಯುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿತು. ಇವರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸುಶಾಂತ್ ತಮ್ಮ ಸಹನಟಿ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅದು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.<ref>https://www.indiatoday.in/movies/gossip/story/ankita-lokhande-on-ex-boyfriend-sushant-singh-rajput-he-has-always-been-good-to-me-1432727-2019-01-17</ref> ==ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ== === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು === {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಚಿತ್ರದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" |ಪಾತ್ರ ! scope="col" |ನಿರ್ದೇಶಕ ! class="unsortable" scope="col" |ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | rowspan="2" |2013 ! scope="row" |ಕಾಯ್ ಪೋಚೆ |ಇಷಾನ್ ಭಟ್ |ಅಭಿಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನವ ನಟ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- ! scope="row" |ಶುಧ್ ದೇಸೀ ರೋಮಾನ್ಸ್ |ರಘುರಾಂ |ಮನೀಷ್ ಶರ್ಮಾ | |- |2014 ! scope="row" |ಪೀಕೆ |ಸರ್ಫ್ರಾಜ್ ಯೂಸುಫ್ |ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಹಿರಾನಿ | |- |2015 ! scope="row" |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ! |ಡಿಟೆಕ್ಟಿವ್ ವ್ಯೋಮ್‍ಕೇಶ್ ಭಕ್ಷಿ |ದಿಬಾಕರ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ | |- |2016 ! scope="row" |ಎಮ್.ಎಸ್.ಧೋನಿ: ದ ಅನ್‍ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ |ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ |ನೀರಜ್ ಪಾಂಡೆ |ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ) ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |- |2017 ! scope="row" |ರಾಬ್ತಾ |ಜಿಲಾನ್/ ಶಿವ್ ಕಕ್ಕರ್ |ದಿನೇಶ್ ವಿಜನ್ | |- | rowspan="2" |2018 ! scope="row" |ವೆಲ್ಕಮ್ ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ |ಸ್ವತಃ |ಚಕ್ರಿ ತೊಲೇಟಿ |ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ |- ! scope="row" |ಕೇದಾರ್ ನಾ‍ಥ್ |ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ |ಅಭೀಷೇಕ್ ಕಪೂರ್ | |- | rowspan="3" |2019 ! scope="row" |ಸೋನ್‍ಚಿರಿಯಾ |ಲಖನ್ "ಲಖನ್ ಸಿಂಗ್" |ಅಭೀಷೇಕ್ ಚೌಬೆ | |- ! scope="row" |ಛಿಛೋರೆ |ಅನಿರುಧ್ "ಅನಿ" ಪಾಟಕ್ |ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ | |- ! scope="row" |ಡ್ರೈವ್ |ಸಮರ್ |ತರುಣ್ ಮನ್‍ಸುಖಾನಿ | |- |2020 ! scope="row" style="background:#FFFFCC;" |ದಿಲ್ ಬೇಚಾರಾ {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಮನ್ನಿ |ಮುಖೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ |ಚಿತ್ರೀಕರೋಣೋತ್ತರ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ |} {| class="wikitable" |+ | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} |ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗದ ಚಿತ್ರ |} ===ದೂರದರ್ಶನ=== {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- style="text-align:center;" ! scope="col"|ವರುಷ ! scope="col"|ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col"|ಪಾತ್ರ ! class="unsortable" scope="col"|ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | ೨೦೦೮-೨೦೦೯ !scope="row" | ''ಕಿಸ್ ದೇಸ್ ಮೆ ಹೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್'' | ಪ್ರೀತ್ ಜುನೇಜ | |- | ೨೦೧೦ !scope="row" | ''ಝರ ನಚ್ಕೆ ದಿಖಾ'' | ಸ್ಪರ್ದಿ | ಮಸ್ತ್ ಕಲಂದರ್ ಬಾಯ್ಸ್ |- |೨೦೧೦-೨೦೧೧ !scope="row" | ''ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾಜಾ ೪'' | ಸ್ಪರ್ಧಿ | ರನ್ನರ್ ಅಪ್ |- | ೨೦೦೯-೨೦೧೧ !scope="row"|''ಪವಿತ್ರ್ ರಿಷ್ತಾ'' | ಮಾನವ್ ದೇಶ್ಮುಖ್ | |} ===ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೋಗಳು=== {| class="wikitable" |- ! ವರುಷ ! ಹಾಡು ! ಸಹ ಕಲಾವಿದರು(s) ! ಗಾಯಕರು(s) ! ಸಂಯೋಜಕ ! ಉಲ್ಲೇಖಗಳು |- |೨೦೧೭ |ಪಾಸ್ ಆವೊ |ಕೃತಿ ಸನೊನ್ |ಪ್ರಕೃತಿ ಕಕ್ಕರ್, ಅರ್ಮಾನ್ ಮಲಿಕ್ |ಅಮಲ್ ಮಲಿಕ್ |<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=6cFcFX-Q4ik|title=Paas Aao Song – Sushant Singh Rajput Kriti Sanon – Amaal Mallik Armaan Malik Prakriti Kakar|last=T-Series|date=8 July 2017|publisher=|accessdate=24 March 2018|via=YouTube}}</ref> |} ==ಗ್ಯಾಲರಿ== <gallery> File:Sushant Singh Rajput with Ankita Lokhande at KAI PO CHE&#039;s premiere.jpg|ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅಂಕಿತಾ ಲೋಖಂಡೆ ರವರ ಜೊತೆ File:Sushant SR Filmfare Style Awards 2016.jpg|ಎಸ್ ಆರ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಸ್ಟೈಲ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸುಶಾಂತ್ ಸಿಂಗ್ File:Sushant, Kriti, and Varun at IIFA 2017.jpg|thumb|ಸುಶಾಂತ್, ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ೨೦೧೭ ರ ಐಫಾ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ </gallery> ==ನಿಧನ== ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ಸುಶಾಂತ್ ಇವರು [[ಮುಂಬೈ]]ನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಣು ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ದಿಶಾ ಸಾಲಿಯನ್ ಮುಂಬೈನ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನ ೧೪ ನೇ ಮಹಡಿಯಿಂದ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಕೇವಲ ಒಂದು ವಾರದ ನಂತರ ಸುಶಾಂತ್ ಅವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದೆ.<ref>{{cite news |title=Sushant Singh Rajput dies: Actor spoke of ‘fleeting life’ in last Instagram post, remembered late mother |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/sushant-singh-rajput-dies-actor-spoke-of-fleeting-life-in-last-instagram-post-remembered-late-mother/story-wI1DRLcDBTmiohNo7ZlWhL.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Bollywood actor Sushant Singh Rajput commits suicide, found hanging at his Bandra residence [DETAILS] |url=https://www.timesnownews.com/india/article/bollywood-actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/606237 |accessdate=14 June 2020 |work=www.timesnownews.com |language=en}}</ref><ref>{{cite news |title=Actor Sushant Singh Rajput found hanging at home, he was 34 |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/actor-sushant-singh-rajput-commits-suicide-reports/story-FOve9rkxIZfRnUCwFxxMQI.html |accessdate=14 June 2020 |work=Hindustan Times |date=14 June 2020 |language=en}}</ref><ref>https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/celeb-manager-falls-off-malad-highrise-dies/articleshow/76292924.cms</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು]] q89t87p13vkrg6or5zjsqdvbq2vqr75 0 130411 1435676 1340630 2026-11-04T06:31:44Z Santhosh Goveas 102329 1435676 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಊರು|native_name=|subdivision_type2=[[List of districts of India|District]]|timezone1=[[Indian Standard Time|IST]]|demographics1_title1=Official|demographics_type1=Languages|unit_pref=Metric|governing_body=[[Mangalore City Corporation]]|government_type=|named_for=|founder=|established_date=|established_title=<!-- Established -->Founded|subdivision_name3=[[Mangalore]]|subdivision_type3=City|subdivision_name2=[[Dakshina Kannada]]|subdivision_name1=[[ಕರ್ನಾಟಕ]]|native_name_lang=Kn|subdivision_type1=[[States and territories of India|State]]|subdivision_name={{flag|India}}|subdivision_type=Country|pushpin_map_caption=Location at Mangalore|pushpin_map_alt=|pushpin_label_position=|pushpin_map=India Karnataka|image_caption=A view of Kadri Park|image_alt=|image_skyline=Kadripark043.jpg|settlement_type=Park|nickname=|other_name=|utc_offset1=+5:30}} '''ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್''' ಕದ್ರಿ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ (ಇದರರ್ಥ "ಬೆಟ್ಟ"). ಇದು [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಉದ್ಯಾನವನ]]ವಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಾನವು ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿ <ref>{{Cite web|url=http://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=489734|title=Mangaluru: Siddaramaiah inaugurates musical fountain, laser show, toy train at Kadri Park|date=7 January 2018|publisher=[[Daijiworld]]|access-date=3 January 2019}}</ref> ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕರವಾಲಿ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/karavali-utsav-to-project-heritage-and-culture-of-city-this-time/article25721511.ece|title=Karavali Utsav to project heritage and culture of city this time|date=12 December 2018|publisher=[[ದಿ ಹಿಂದೂ]]|access-date=3 January 2019}}</ref> ಈ ಉದ್ಯಾನವು [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಹೂವಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮಂಗಳೂರು|ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ನಗರ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೆಪಿಟಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ( [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ), ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೌಸ್, ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಎಸ್‌ಕೆಎಸ್ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡ) ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ರೇಡಿಯೋಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. * ಬೆಜೈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 1 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಪಂಪ್‌ವೆಲ್, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 4 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಮಾಲ್, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 4 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಫೋರಂ ಫಿಜಾ ಮಾಲ್, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 5 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು|ಹೊಸ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರು]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 7 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ|ಪಿಲಿಕುಲಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 10 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲತೀರ|ಪನಂಬೂರ್ ಬೀಚ್]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 11 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಕಡಲತೀರ|ತನ್ನಿರ್ಭವಿ ಬೀಚ್]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 11 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ|ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಸುರತ್ಕಲ್|ಸೂರತ್ಕಲ್]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 16 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಮಂಗಳೂರು ರಿಫೈನರಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಕೆಮಿಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ - 19 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಡಿಸಿ, ಮುಡಿಪು, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 20 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಬೀಚ್, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 23 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ಮಣಿಪಾಲ|ಮಣಿಪಾಲ್]] - 65 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಮಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಹಂಪಂಕಟ್ಟ, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 5 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ಮಂಗಳೂರು ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ]], ಪಡಿಲ್, [[ಮಂಗಳೂರು]] - 5 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * ಸೂರತ್‌ಕಲ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, [[ಸುರತ್ಕಲ್|ಸೂರತ್‌ಕಲ್]], [[ಮಂಗಳೂರು]] - 14 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. * [[ಮಂಗಳೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ಭಾರತ)]] - 11 &nbsp; ಕಿ.ಮೀ. ಮಂಗಳೂರು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಶಾಖೆಯ ನೇರ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದೆ. * ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆ (ಮಂಗಳೂರು) * ಕೆ.ಎಸ್.ರಾವ್ ರಸ್ತೆ * ಎನ್ಐಟಿಕೆ ಬೀಚ್ * ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಬೀಚ್ * [[ಪಣಂಬೂರು ಕಡಲತೀರ|ಪನಂಬೂರ್ ಬೀಚ್]] * [[ತಣ್ಣೀರುಬಾವಿ ಕಡಲತೀರ|ತನ್ನಿರ್ಭವಿ ಬೀಚ್]] * ಉಲ್ಲಾಲ್ ಬೀಚ್ * [[ಸೋಮೇಶ್ವರ ಕಡಲ ತೀರ.|ಸೋಮೇಶ್ವರ ಬೀಚ್]] * [[ಪಿಲಿಕುಳ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ|ಪಿಲಿಕುಲಾ ನಿಸರ್ಗಧಾಮ]] * ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಪಾರ್ಕ್ * [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್|ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಚಾಪೆಲ್]] * ಬೆಜೈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ * ಅಲಾಯ್ಸಿಯಮ್ * ಕುಡ್ಲಾ ಕುಡ್ರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery widths="205"> ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - 1.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - 1 ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - 2.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - 2 ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - 3.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - 3 ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - 4.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - 4 ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - WELCOME topiary in the circular garden.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತ [[Topiary|ಸಸ್ಯ]] ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Alley.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೆ ಚಿತ್ರ:Alley walkway at Kadri Park in Mangalore - 2.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಲೆ - 2 ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Pink Bougainvillea trees and Bamboo palm tree.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ಪಿಂಕ್ [[Bougainvillea|ಬೌಗೆನ್ವಿಲ್ಲಾ]] ಮರಗಳು ಮತ್ತು [[Chamaedorea|ಬಿದಿರಿನ ತಾಳೆ]] ಮರ ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Children's play area.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಪ್ರದೇಶ ಚಿತ್ರ:Children's train 'Balamangala Express' at Kadri Park in Mangalore.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರೈಲು 'ಬಾಲಮಂಗಲ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್' ಚಿತ್ರ:Tunnel for the Children's train at Kadri Park in Mangalore.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರೈಲುಗಾಗಿ ಸುರಂಗ ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Carriages in the circular garden.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಗಾಡಿಗಳು ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Near the circular garden - 1.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಉದ್ಯಾನದ ಹತ್ತಿರ ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Trees and topiaries in the circular garden.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರ:Kadri Park in Mangalore - Planet SKS building in the background.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಎಸ್ಕೆಎಸ್ ಕಟ್ಟಡ ಚಿತ್ರ:SBI clock tower at Kadri Park in Mangalore.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ ಚಿತ್ರ:Garden near the Alley walkway at Kadri Park in Mangalore.jpg|<nowiki> </nowiki>ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿ ಪಾರ್ಕ್ - ಅಲ್ಲೆ ವಾಕ್ ವೇ ಬಳಿ ಉದ್ಯಾನ </gallery> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು]] fruuqxmt0s9h0hj4qkih7585lkhb8pj 2 132884 1435665 1375002 2026-11-04T05:55:22Z ~2026-58567-62 102950 /* Filmography [ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ] */ 1435665 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:ಮನೋಜ್ ಪಂಚಮುಖಿ.jpg|alt=Manoj Panchamukhi|thumb|{{Info box person|Name=Manoj Panchamukhi.H|Date of Birth=25th May 2000|Nationality=India|Mother tongue=Kannada}}ಮನೋಜ್ ಪಂಚಮುಖಿ ]] {{Info box person|Manoj Panchamukhi=}} {{Info box person}} Manoj Panchamukhi is an Indian film Actor/Director who predominantly works in Kannada Film Industry (KFI) / Sandalwood known by his works C03, Mute, Sharp5. He started acting in short films in 2018. Manoj Panchamukhi got the title "Daring Star" after he appeared in a video which is the cover version of the song 'Onti Salaga' from the movie Mufti<ref group="Film">'''''Mufti''''' is a 2017 Indian Kannada-language neo-noir action thriller film directed by Narthan, making his debut, and produced by Jayanna Combines</ref>, which got good appreciation. His first short film is Mute which released on May 16th 2018 which got good response by the audience which further continued by the sequel Mute 2 which released on June 7th 2018. The next venture of Manoj was C03<ref group="Film">A 2018 Kannada horror short film which simultaneously released in five languages</ref> ( released on December 8th 2018 ) which got a huge response all over. The film was released in five Indian languages ( Kannada, Telugu, Hindi, Tamil and Malayalam ) on the same day and become first pan Indian short film. After this he made sequel for C03 I.e., The Conclusion C03 which released on 25th May 2019 and become a block buster. Later he continued his venture through his works like Mareyada Kaanike, Avane Kaarana, Lockdown, Sharp5. In his recent work Saadhaneya Haadiyalli he created a record by performing 14 different roles.The movie revolves around all his earlier movie characters where they meet together. ಮನೋಜ್ ಪಂಚಮುಖಿ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ/ನಿರ್ದೇಶಕ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಫಿಲ್ಮ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ (ಕೆಎಫ್‌ಐ) / ಸ್ಯಾಂಡಲ್‌ವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು 2018ರಲ್ಲಿ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಕಿರುಚಿತ್ರ ಮ್ಯೂಟ್ ಮೇ 16, 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು, ನಂತರ ಜೂನ್ 7, 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮ್ಯೂಟ್ 2 ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂತು. ಮನೋಜ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ C03 (ಡಿಸೆಂಬರ್ 8, 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು) ಇದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಂದೇ ದಿನ ಐದು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ (ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಿರುಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಅವರು ದಿ ಕನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್ C03 ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು, ಇದು 25 ಮೇ 2019 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಆಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಮರೆಯದ ಕಾಣಿಕೆ, ಅವನೇ ಕಾರಣ, ಲಾಕ್‌ಡೌನ್, ಶಾರ್ಪ್ 5 ನಂತಹ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರ ಸಾಧನೆ ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು 14 ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. == Biography [ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ] == Manoj Panchamukhi.H was born on 25th may 2000 in Bellary city, Karnataka in a Brahmin family. His father is Sri H.Madhusudhana and mother Smt.Parimala Madhusudhana. He has one younger brother Amogh Panchamukhi.H Manoj did his nursery in St.Anne's Lion's convent school in Bagalkot, Karnataka. He made his earlier studies in Sharada Vidya Peeta in Bellary and higher primary and High school in [http://balabharathibellary.blogspot.com/?m=1 Bala Bharathi Vivekananda High school] in Bellary. He joined V.V.Sangha's Independent PU college for his later studies. He is Graduated from iCAT Design and Media College - Bangalore in the year 2022. He has done his Bachelor's degree in Bachelor of Visual Arts (BVA) - Animation and Multimedia ( Spec. In VFX ). He has worked as a VFX compositor in Radiance FX Media Services - Bangalore for 2 years ( 2022 - 2024 ). Then He joined Unicorn Entertainment ( 2024 - 2025 ) and currently working in PixFx Visual Lab as a VFX Compositor and Multimedia Specialist. Till now he has worked in the vfx team for the recent films Vikrant Rona, Waltair Veerayya, UI, Salaar, Jimmy, Desai, KD, Bagheera, Pushpa 2, etc., ಮನೋಜ್ ಪಂಚಮುಖಿ.ಹೆಚ್ ಅವರು 25 ಮೇ 2000 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಳ್ಳಾರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಹೆಚ್.ಮಧುಸೂಧನ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಪರಿಮಳ ಮಧುಸೂಧನ. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಅಮೋಘ ಪಂಚಮುಖಿ.ಹೆಚ್ ಮನೋಜ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ನಗರದ ಸಂತ ಅನ್ನೇಸ್ ಲಯನ್ಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನರ್ಸರಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಶಾರದಾ ವಿದ್ಯಾ ಪೀಠ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿಯ ಬಾಲ ಭಾರತಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ವಿ.ವಿ.ಸಂಘದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಂತರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು 2022 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ iCAT ಡಿಸೈನ್ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ವಿಷುಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (BVA) - ಅನಿಮೇಷನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (ವಿಎಫ್‌ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆ) ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೇಡಿಯನ್ಸ್ ಎಫ್‌ಎಕ್ಸ್ ಮೀಡಿಯಾ ಸರ್ವೀಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಎಫ್‌ಎಕ್ಸ್ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ( 2022 - 2024 ) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ( 2024 - 2025 ) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ PixFx ವಿಶ್ಯುವಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ, ವಾಲ್ತೆರ್ ವೀರಯ್ಯ ,UI, ಸಲಾರ್, ಜಿಮ್ಮಿ, ದೇಸಾಯಿ, ಕೆಡಿ, ಬಘೀರ, ಪುಷ್ಪ 2 ಹಾಗೂ ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ vfx ತಂಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == Filmography [ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ] == # Mute ( ಮ್ಯೂಟ್ ) # Mute 2 ( ಮ್ಯೂಟ್ ೨ ) # C03 ( ಸಿ೦೩ ) # The Conclusion C03 ( ದಿ ಕನ್ಕ್ಲೂಷನ್ ಸಿ೦೩ ) # Mareyada Kaanike ( ಮರೆಯದ ಕಾಣಿಕೆ ) # Lockdown ( ಲಾಕ್ ಡೌನ್ ) # Avane Kaarana ( ಅವನೇ ಕಾರಣ ) # Sharp5 ( ಶಾರ್ಪ್ ೫ ) # Saadhaneya Haadiyalli ( ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ) #Maaye ( ಮಾಯೆ ) #∞ ( ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ) # Gaja Ganaka ( ಗಜ ಗಣಕ ) # Munnugguve ( ಮುನ್ನುಗ್ಗುವೆ ) # Punaha Punaha ( ಪುನಃ ಪುನಃ ) # Aagadu Endu Kaikatti Kulitare ( ಆಗದು ಎಂದು ಕೈಕಟ್ಟಿ ಕುಳಿತರೆ ) # Ekangi ( ಏಕಾಂಗಿ ) # Avyaktha ( ಅವ್ಯಕ್ತ ) == Discography [ Cover Songs ] == Manoj Panchamukhi also started his own music channel named "Inchara Music" which was officially launched on 'December 8th' 2020 which is a lucky date for Manoj which he believes because of his first successful film C03 also released on the same date 2 years ago ( in 2018 ).Manoj makes instrumental songs in piano in this channel. There are more than 250 piano songs available till now here. Manoj has also acted in cover versions of few famous Kannada songs which are mentioned below : Manoj Panchamukhi also started his own music channel named "Inchara Music" which was officially launched on 'December 8th' 2020 which is a lucky date for Manoj which he believes because of his first successful film C03 also released on the same date 2 years ago ( in 2018 ).Manoj makes instrumental songs in piano in this channel. There are more than 250 piano songs available till now here. Manoj has also acted in cover versions of few famous Kannada songs which are mentioned below : ಮನೋಜ್ ಪಂಚಮುಖಿ ಅವರು "ಇಂಚರ ಮ್ಯೂಸಿಕ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಗೀತ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಡಿಸೆಂಬರ್ 8' 2020 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಮನೋಜ್‌ಗೆ ಅದೃಷ್ಟದ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರ C03 ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ( 2018 ರಲ್ಲಿ ).ಮನೋಜ್ ಈ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 250 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಿಯಾನೋ ಹಾಡುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮನೋಜ್ ಅವರು ಕೆಳಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳ ಕವರ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ: # Ee bhumi bannada buguri ( ಈ ಭೂಮಿ ಬಣ್ಣದ ಬುಗುರಿ ) # Tuttu Anna tinnoke ( ತುತ್ತು ಅನ್ನ ತಿನ್ನೋಕೆ ) # Onti Salaga ( ಒಂಟಿ ಸಲಗ ) # Namma maneyali dinavu ( ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲಿ ದಿನವೂ ) # Nanna haadu nannadu ( ನನ್ನ ಹಾಡು ನನ್ನದು ) # Banigondu Elle ellide ( ಬಾನಿಗೊಂದು ಎಲ್ಲೆ ಎಲ್ಲಿದೆ ) # Salaam Rocky Bhai ( ಸಲಾಮ್ ರಾಕಿ ಭಾಯ್ ) # Haadondu naa haaduvenu ( ಹಾಡೊಂದು ನಾ ಹಾಡುವೆನು ) # Jackie jackie ( ಜಾಕಿ ಜಾಕಿ ) # Kaalavannu tadeyoru ( ಕಾಲವನ್ನು ತಡೆಯೋರು ) # Mamaravello kogile ello ( ಮಾಮರವೆಲ್ಲೋ ಕೋಗಿಲೆ ಎಲ್ಲೋ ) # Tuvvi tuvvi tuvvi ( ಟುವ್ವಿ ಟುವ್ವಿ ಟುವ್ವಿ ) # Balma Balma ( ಬಲ್ಮ ಬಲ್ಮ ) # Bharate ( ಭರಾಟೆ ) # Bellary Naga ( ಬಳ್ಳಾರಿ ನಾಗ ) # Maretu hoyite nannaya hajari ( ಮರೆತು ಹೋಯಿತೆ ನನ್ನಯ ಹಾಜರಿ ) # Geleya geleya ( ಗೆಳೆಯ ಗೆಳೆಯ ) # Kotigobba 3 ( ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ ೩ ) # Vara bantamma guruvara bantamma ( ವಾರ ಬಂತಮ್ಮ ಗುರುವಾರ ಬಂತಮ್ಮ ) # Premada Kadambari ( ಪ್ರೇಮದ ಕಾದಂಬರಿ ) # Akasha deepavu neenu ( ಆಕಾಶ ದೀಪವು ನೀನು ) #Yaaro Yaaro Geechihoda ( ಯಾರೋ ಯಾರೋ ಗೀಚಿ ಹೋದ ) #Matinalli Helalarenu ( ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾರೆನು ) #Muddu Manase Peddu Manase ( ಮುದ್ದು ಮನಸೆ ಪೆದ್ದು ಮನಸೆ ) #Ninade Nenapu Dinavu Manadalli ( ನಿನದೆ ನೆನಪು ದಿನವು ಮನದಲ್ಲಿ ) #Naakutanti ( ನಾಕುತಂತಿ ) - [ Cover version of Naakutanti serial title song ] ==  As Music Director [ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ] == After starting a music related channel (Inchara Music) Manoj got interest in music too. He learnt basics of piano and started making his own tunes. And then he tried making his own music direction for his next film "∞" (Infinity). Although he is not a professional musician he has given his best for this short film in terms of music. ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಸಂಬಂಸಿದಧಿ ಚಾನೆಅನ್ನು್ (ಇಂಚರ ಮ್ಯೂಸಿಕ್) ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಮನೋಜ್ ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತತೋರಿಸಿದರುತುಇದರ ಫಲವಾಗಿ . ಅವರು ಪಿಯಾ ು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರಾಗಗಳನ್ನಸಂಯೋಜಿಸಲುಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತದನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ "∞" (ಇನ್ಫಿನಿಟಿ) ಗಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಂಗೀತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಕಿರುಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 1. ∞ ( ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ) - ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ # # # # # # # # # # # # # == As Director [ ನಿರ್ದೇಶನ ] == All his Films and Cover songs are directed by himself except Avane Kaarana ( ಅವನೇ ಕಾರಣ ) which is directed by his friend Mr. Vinay Kumar T.M. Below Mentioned are the cover songs where Manoj directed for others :- # Hrushi bharjari-1 ( cover song of bharjari title track ) [ ಹೃಷಿ ಭರ್ಜರಿ ] # Hrushi bharjari-2 ( Also cameo appearance ) [ ಹೃಷಿ ಭರ್ಜರಿ - ೨ ] # == Awards [ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು] == # Best Experimental Short Film Award for "Maaye" from Indian Film House (IFH) National Short Film Awards 2021-2022 # Best Project Award for "Gaja Ganaka" from iCAT Design and Media College Bangalore's 12th Graduation Showcase - 2022 # Won 3 awards for the Short Film "Gaja Ganaka" from IFH National level short film festival 2022-2023 under the categories : Best Actor - 2nd Place, Best Screenplay - 2nd Place, Best VFX - 3rd Place #Honored with "Yuva Pratibhe" ( Young Talent ) from Sri Guru Raja Seva Mandali at Sri Raghavendra Swamy Mutt ( Teru Beedi ) Bellary, Karnataka on the occasion of Dasara Festival #Best Short Film Award for "Punaha Punaha" from CINEMATIC BRILLIANCE FILM AWARDS - 2025. Best Kannada Short Film. # # # # <references /> == VFX [ ವಿ.ಎಫ್.ಎಕ್ಸ್ ] == # Vikrant Rona (ವಿಕ್ರಾಂತ್ ರೋಣ) # Waltair Veerayya ( ವಾಲ್ತೆರ್ ವೀರಯ್ಯ ) # Jimmy ( ಜಿಮ್ಮಿ ) # UI ( ಯುಐ ) # Salaar ( ಸಲಾರ್ ) # Nelson ( ನೆಲ್ಸನ್ ) # Just Married ( ಜಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾರೀಡ್ ) # Prom Dates ( Netflix Original ) # Pushpa 2 - The Rule ( ಪುಷ್ಪ - 2 ) # KD (ಕೆ.ಡಿ) # Madame Web # Bagheera ( ಬಘೀರ ) # Yuva ( ಯುವ ) # Desai ( ದೇಸಾಯಿ ) #Manikanta ( ಮಣಿಕಂಠ ) #Karavali ( ಕರಾವಳಿ ) #Jugari Cross ( ಜುಗಾರಿ ಕ್ರಾಸ್ ) {{Reflist}} 15nmn6fctmhmbty995ad8sl2gz1wn7p 3 145448 1435644 1435615 2026-11-03T14:12:48Z A826 72368 /* Question from Yashawantha (೧೫:೫೩, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬) */ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ 1435644 wikitext text/x-wiki {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}.<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೧:೦೯, ೨೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Translate == Translate Infobox ಊರು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ Total → ಒಟ್ಟು Population → ಜನಸಂಖ್ಯೆ Time zone → ಸಮಯ ವಲಯ Vehicle registration → ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ ಫಲಕ Thanks [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೭, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)[[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನಾನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತೇನೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೩೮, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೦೯, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Template == {{Translation|" "}} 👈 {Translation|" "}👈 ಈ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ?? [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೫೩, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :Added template. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೬:೫೮, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) {{Ping|~aanzx}} But ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಅದು ಅಲ್ಲ This👇 template https://en.m.wikipedia.org/wiki/Template:Translation [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೯, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :Added <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೪೧, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದಗಳು 🙏 [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೨, ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] (೧೫:೨೨, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == Hello dear mentor! I'm testing the feature now that the new system is deployed. You can invite other trusted users to become mentors, they have to visit [[special:EnrollAsMentor]] to signup. If you have any question about the Growth features, or about how to improve newcomers' first steps, let me know. All the best, --[[ಸದಸ್ಯ:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Trizek (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೨, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೦೫:೪೧, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == ವಿಕಿಪೀಡಿಯಗಾಗಿ ʼಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಚರ್ಮಪ್ರಸಾಧನ (ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಡರ್ಮಿ) ಸಂಸ್ಥೆ – ವ್ಯಾನ್‌ ಇನ್ಜೇನ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್‌ ಇನ್ಜೇನ್‌ʼ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಹುಡುಕಿದೆ. ಸಿಗಲಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಮುಂದುವರೆದು ಒಂದೆರೆಡು ಪ್ಯಾರಾ ಮಾಡಿ ಅಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಇಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ತರುವಾಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹುಡುಕಲಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಇರುವುದು ಗೊತ್ತಾಯಿತು. ಅದು ಅತಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ನನ್ನದು ಬಾಲಿಷವೆನಿಸಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ನಿನ್ನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆ ಲೇಖನವನ್ನು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನನ್ನದು. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೧, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ನೀವು ಈಗ ಹೊಸ ಪುಟದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು https://kn.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=kn&from=en&page=Van+Ingen+%26+Van+Ingen&targettitle=Van+Ingen+%26+Van+Ingen <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೫:೫೩, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == Question from [[User:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] on [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೦೯:೨೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨) == ನಾನು ಹೊಸದಾದ ಲೇಖನವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಏಕೆ? --[[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೨೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನೀವು ಯಾವುದೇ ದೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಹೇಳಬಲ್ಲಿರಾ?, ನೀವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3 ರಂದು [https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B6%E0%B3%87%E0%B2%B7:AbuseLog&wpSearchUser=Meghana+Shivanand ಜಾಗತಿಕ ದುರ್ಬಳಕೆ ಫಿಲ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ] ನಿಮ್ಮ ಪುಟ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಪಾದನೆಗಳಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೯:೩೮, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == ಅನುವಾದ == ನಮಸ್ತೆ, [[ಗಂಧದಗುಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ ೨೦೨೨)]] ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಈ [[ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:About]] ಅನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೯, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) :ನಾಳೆ ಅದನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೨೯, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ::ಬಹು ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳು ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ ಅನುವಾದಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೨:೨೨, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) ಧನ್ಯವಾದ [[ಸದಸ್ಯ:Ishqyk|Ishqyk]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ishqyk|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೦, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) == WikiConference India 2023: Program submissions and Scholarships form are now open == Dear Wikimedian, We are really glad to inform you that '''[[:m:WikiConference India 2023|WikiConference India 2023]]''' has been successfully funded and it will take place from 3 to 5 March 2023. The theme of the conference will be '''Strengthening the Bonds'''. We also have exciting updates about the Program and Scholarships. The applications for scholarships and program submissions are already open! You can find the form for scholarship '''[[:m:WikiConference India 2023/Scholarships|here]]''' and for program you can go '''[[:m:WikiConference India 2023/Program Submissions|here]]'''. For more information and regular updates please visit the Conference [[:m:WikiConference India 2023|Meta page]]. If you have something in mind you can write on [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. ‘‘‘Note’’’: Scholarship form and the Program submissions will be open from '''11 November 2022, 00:00 IST''' and the last date to submit is '''27 November 2022, 23:59 IST'''. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೫, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) (on behalf of the WCI Organizing Committee) <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24082246 --> == ವರ್ಗ == [[ಅಮೋಘವರ್ಷ ಜೆಎಸ್]] ಈ ಪುಟದ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುವ error ವರ್ಗ (Articles with invalid date parameter in template),(Articles with hCards),(CS1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್-language sources (en),) ಇಂತಹ ವರ್ಗಗಳನ್ನು hide ಮಾಡ್ಲಿಕ್ಕೆ ಆಗುದಿಲ್ಲವೆ?? ಯಾಕೆಂದ್ರೆ ಬೇರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಯೂ ಇಂತಹ error ಇದ್ರು ಸಹ ಕೆಳಗಡೆ ಅಂತಹ ವರ್ಗ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೨೧, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :ಇದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ , ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Infobox person ನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಲ್ಲದ ವರ್ಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೭:೩೧, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) == WikiConference India 2023: Open Community Call and Extension of program and scholarship submissions deadline == Dear Wikimedian, Thank you for supporting Wiki Conference India 2023. We are humbled by the number of applications we have received and hope to learn more about the work that you all have been doing to take the movement forward. In order to offer flexibility, we have recently extended our deadline for the Program and Scholarships submission- you can find all the details on our [[:m:WikiConference India 2023|Meta Page]]. COT is working hard to ensure we bring together a conference that is truly meaningful and impactful for our movement and one that brings us all together. With an intent to be inclusive and transparent in our process, we are committed to organizing community sessions at regular intervals for sharing updates and to offer an opportunity to the community for engagement and review. Following the same, we are hosting the first Open Community Call on the 3rd of December, 2022. We wish to use this space to discuss the progress and answer any questions, concerns or clarifications, about the conference and the Program/Scholarships. Please add the following to your respective calendars and we look forward to seeing you on the call * '''WCI 2023 Open Community Call''' * '''Date''': 3rd December 2022 * '''Time''': 1800-1900 (IST) * '''Google Link'''': https://meet.google.com/cwa-bgwi-ryx Furthermore, we are pleased to share the email id of the conference contact@wikiconferenceindia.org which is where you could share any thoughts, inputs, suggestions, or questions and someone from the COT will reach out to you. Alternatively, leave us a message on the Conference [[:m:Talk:WikiConference India 2023|talk page]]. Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) On Behalf of, WCI 2023 Core organizing team. <!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2023_active_users,_scholarships_and_program&oldid=24083503 --> == Errors == [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Film date ]] ನಲ್ಲಿ Errors ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಆಗುತ್ತಾ ಎಂದು ನೋಡಿ. ಈ ರೀತಿ errors ಇದೆ 👇 {{Film date|2022|11|11}} [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೮, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) :[[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|@SyntaxErrors098]] fixed by Jon Harald Søby <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೩೩, ೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ಇಲ್ಲಿ ಸರಿ ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಆದ್ರೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ errors ಬರ್ತಾ ಇದೆ ಈ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Film date]] [[ಸದಸ್ಯ:SyntaxErrors098|SyntaxErrors098]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SyntaxErrors098|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೯, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) == ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ == {| style="background-color: #FFFF00; border: 1px solid #fceb92;border-style:solid; border-width:6px; border-color:#bca9f5; style:{{corners}}" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:The gate to Udupi Town.jpg|The_gate_to_Udupi_Town]|225px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikimedia logo family complete-2013.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಭೌತಿಕ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನು '''ಜನವರಿ ೨೨,೨೦೨೩ರಂದು ಉಡುಪಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮಿಲನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಯಾವುದೇ ವಿಕಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಬಹಳ ಸಮಯದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರ ಭೇಟಿಯು ಒಂದು ಉಲ್ಲಾಸದಾಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮರುಚೈತನ್ಯ ತಂದುಕೊಡಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹಳೆ ಹೊಸ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರ ಸಮಾಗಮವು ಜ್ಞಾನದ ಹಂಚಿಕೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗುವ ವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸಮುದಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪಾದಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸೋಣ. ಎಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ. '''ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮ್ಮಿಲನ/ವಿಕಿ ಸಮ್ಮಿಲನ ೨೦೨೩, ಉಡುಪಿ]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ.''' |} {{clear}} ---- ಈ ಸಂದೇಶ [[ಸದಸ್ಯ:Vikashegde|ವಿಕಾಸ್ ಹೆಗಡೆ]] ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <div style="border-bottom: 2px solid red; border-top: 2px solid yellow; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold; letter-spacing: 1.5px; text-align: center;"> <br /> ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span>೧೪:೩೭, ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST) <br /> </div> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1143808 --> == Request for filling up Google Form for Feminism and Folklore 2023 == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organisers, We appreciate your enthusiasm for '''Feminism and Folklore''' and your initiative in setting up the competition on your local wikipedia. We would want to learn more about the needs of your community and for that please fill out the google form ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScusayFXTzNWV-QgIiT3bRHQbAs_pVczvput2jehOcahnCdMg/viewform here]) as soon as possible so that we can plan and adapt the demands according to your specifications. By February 8, 2023, all entries for this form will be closed. Do share about the contest on your local Wikipedia. Ask your local administrator to add Feminism and Folklore to [[Mediawiki:Sitenotice]]. Create your own or see an example [[:m:User:Tiven2240/sn-fnf|on meta]] Also a reminder regarding the prior Google form sent for Internet and Childcare Support Financial Aid ([https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this]). Anyone who hasn't already filled it out has until February 5, 2023 to do so. Feel free to contact us via talkpage if you have any questions or concerns. Thanks and Regards, Feminism and Folklore 2023 International Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೧೧, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24455456 --> == ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ದೆ ಆಹ್ವಾನ == <div style="border: solid 1px #333; border-radius: 0.2em; box-shadow: 0 4px 4px #999; margin-bottom: 1.5em; display: table; width: 100%; height: 100px; line-height: 1.2; text-align: center; cursor: pointer;"> <p style="font-size: 1.4em;">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩|'''ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದ''']] ಬಗ್ಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬರವಣಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲುವ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನ ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್ಲೋರ್ (WLF) ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಭಿಯಾನದ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ದೆ 1 ಫೆಬ್ರವರಿ 2023ರಿಂದ 31 ಮಾರ್ಚ್ 2023 ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.</p> <span class="mw-ui-button mw-ui-progressive">[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ_ಮತ್ತು_ಜಾನಪದ_೨೦೨೩|<span style="color:white">ಬಾಗವಹಿಸಲು ಈ ಪುಟಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡಿ..</span>]]</span> <div style="display: table-cell; vertical-align: middle;">[[ಚಿತ್ರ:Feminism_and_Folklore_banner.svg|250px|right]]</div></div> <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold; align:center;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> <!-- Message sent by User:~aanzx@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:~aanzx/Active_user_list&oldid=1149743 --> == About wpcleaner == @[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] It seems wpcleaner is not fully configured. At present it seems to detect wpcleaner errors (above 500) and we need to add checkwiki errors [see https://phabricator.wikimedia.org/T330269]. After configuring fully please ping me also. As a general rule [not 100% sure but reference tags come before punctuation marks on french wikipedia]. It also needs some person with thorough understanding of exceptions to general rules. Good luck. [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೬, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] I have no idea how to use or configure wpcleaner, since any of local users are not interested or asking about it, don't feel any necessity for it , anyway will check if I can understand it and let you know, because last i checked kannada text were rendered as box in wpcleaner. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೪:೪೩, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::@[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] rendered as box: its issue of non existent fonts or issue with wpcleaner. what os: windows or linux [apt install fonts-indic, if on debian]. Will you help with translation of error messages? [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೫, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] thank you for help, I use windows is can you suggest how to fix font <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೫:೨೭, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::::@[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] search query: https://www.google.com/search?q=how+install+kannada+fonts+on+windows&btnI=I%27m+Feeling+Lucky&source=hp&ei=lhwLZKCuHKX14-EPlcqtsAI&iflsig=AK50M_UAAAAAZAsqpgdzIRClnXPKwXnUb3NuL58nIALe&ved=0ahUKEwig0dvnqNH9AhWl-jgGHRVlCyYQ19QECAk or see this https://apps.microsoft.com/store/detail/all-kannada-fonts/9N2MN54MM0L6?hl=en-us&gl=us [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::::[[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|@రుద్రుడు]] ok can you give any links to templates other than enwiki for refference <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೭:೪೧, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Translation help == @[[ಸದಸ್ಯ:~aanzx|~aanzx]] Do you know other language in india. If possible go through this [[:bn:উইকিপিডিয়া:WikiProject Check Wikipedia/Translation]] page and add translations for each error on [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:WikiProject Check Wikipedia/Translation]]. Thank you. [[ಸದಸ್ಯ:రుద్రుడు|రుద్రుడు]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:రుద్రుడు|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೧೩, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Page == ನೀವು ಅನುವಾದಿಸಿದ page [[ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)]] ಮೊದಲೇ [[ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್]] ಎಂಬ ಪುಟ ಇದೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ... [[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Goldenbluesoul|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೬, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] , ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ನಾನು ಮಾರ್ಚ್ 6 ರಂದು ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದೆ ಆದರೆ ಉಳಿಸಲು ಮರೆತಿದ್ದೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಇಂದು ಉಳಿಸಿದ್ದೇನೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಟವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಪುಟವನ್ನು ಈಗ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೩, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) ::[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ (ಭಾರತ)]] infobox errors please ಸರಿ ಮಾಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Goldenbluesoul|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೪, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Goldenbluesoul|Goldenbluesoul]] ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೫, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) == Feminism and Folklore 2023 has been extended == [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg | logo.svg|right|frameless|300px]] Greetings Organizers, Greetings from Feminism and Folklore International Team, We are pleased to inform you that [[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore]] an international writing contest on your local Wikipedia has been extended till the '''15th of April 2023'''. This is the last chance of the year to write about feminism, women biographies and gender-focused topics such as folk festivals, folk dances, folk music, folk activities, folk games, folk cuisine, folk wear, fairy tales, folk plays, folk arts, folk religion, mythology, folk artists, folk dancers, folk singers, folk musicians, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales and more We would like to have your immense participation in the writing contest to document your local Folk culture on Wikipedia. You can also help with the translation of [[m:Feminism and Folklore 2023|project pages]] and share a word in your local language. Organizers have been notified some instructions on mail. Please get in touch via email if you need any assistance. Best wishes, International Team Feminism and Folklore. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೮, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == Feminism and Folklore 2023 has ended, What's Next? == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">{{int:please-translate}} [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition has ended. We thank you for organizing it on your local Wikipedia and help in document folk cultures and women in folklore in different regions of the world on Wikipedia. What's next? # Please complete the jury on or before 15th of May 2023. # Email us on [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] the Wiki usernames of top three users with most accepted articles in local contest. # Write the information about the winners on the projects Meta Wiki '''[[:m:Feminism and Folklore 2023/Results|Results page]]''' # You can also put the names of the winners on your local project page. # We will be contacting the winners in phased manner for distribution of prizes. Feel free to contact us via mail or [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023|talkpage]] if you need any help, clarification or assistance. Thanks and regards, '''International Team'''<br /> '''Feminism and Folklore''' </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/wlf2023&oldid=24803574 --> == about page deleted == my page is meghana Shivanand. it was deleted, so I can't find my page in website. so i request you to please give my page back [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೦೨, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) :@@[[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] , I have undeleted page now, for future reference please contact deleting admin instead of someone else to restore deleted page. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೫:೦೮, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) ::ok thank you [[ಸದಸ್ಯ:Meghana Shivanand|Meghana Shivanand]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Meghana Shivanand|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೧೬, ೧೯ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೧೬:೩೮, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೩) == ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದ ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಲೇಖನವನ್ನುಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದೆ. ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನೂ ನಮೂದಿಸಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತಪ್ಪುಗಳು ನುಸುಳದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ... ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೮, ೨೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) == Feminism and Folklore 2023 - A Heartfelt Appreciation for Your Impactful Contribution! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeXZaej264LOTM0WQBq9QiGGAC1SWg_pbPByD7gp3sC4j7VKQ/viewform this form] by August 15th, 2023. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2024. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೦೭, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2023p&oldid=25345565 --> == Question from [[User:Prabhasindhoor|Prabhasindhoor]] on [[ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ]] (೧೯:೩೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩) == Eachanoor shantha kaadambari required --[[ಸದಸ್ಯ:Prabhasindhoor|Prabhasindhoor]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Prabhasindhoor|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೩೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) :ಕ್ಷಮಿಸಿ, ನೀವು ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸಪ್ನಾ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿಸಿಗಬಹುದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಒಂದು ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಪುಸ್ತಕಗಳ ನೇರ ಮಾರಾಟ ಸ್ಥಳವಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೯:೪೯, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:NANDIBEVOOR PALLAVI|NANDIBEVOOR PALLAVI]] on [[ಸದಸ್ಯ:NANDIBEVOOR PALLAVI/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] (೧೨:೫೯, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == ಹೆಗೇ ಈ ಳಲೇಖಾಣಾವನ್ನಾ ಊಳಿಶೂವೂದೂ --[[ಸದಸ್ಯ:NANDIBEVOOR PALLAVI|NANDIBEVOOR PALLAVI]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:NANDIBEVOOR PALLAVI|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೯, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ದಯವಿಟ್ಟು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]] ಪ್ರಕಾರ ಲೇಖನವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ, ಮತ್ತು [[Wikipedia:Moving a page]] ಆಂಗ್ಲ ಪುಟದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಮ್ಮ ಲೇಖನವನ್ನು ಸರಿಸ ಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೦೮, ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Translation of taxobox == Hi. How do you change the various names in the taxobox to Kannada? For ex: Domain: to ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, Family: to ಕುಟುಂಬ etc. i.e. I wanted to know which template or module contains these names so that they can be changed to Kannada. Can you help me? Thanks. [[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kartikdn|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] , it is in [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Anglicise_rank]] <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೮:೨೨, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::Thank you. [[ಸದಸ್ಯ:Kartikdn|Kartikdn]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kartikdn|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೧೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೨೧:೧೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Would like to know what is the impact of article (means how many have gone through the article) - ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೮, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] , https://xtools.wmcloud.org/articleinfo/kn.wikipedia.org/%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B2%95%E0%B2%A6%20%E0%B2%B9%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BF%20%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8 <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೨೨, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :thanks [[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] (೨೧:೩೬, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Would like to know, how to know the impact of all the articles I handled. "Your Impact" provides 60 days input for few articles handled, but not all. --[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೩೬, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] , https://pageviews.wmcloud.org/?project=kn.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&redirects=0&range=all-time&pages=%E0%B2%95%E0%B2%B0%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%9F%E0%B2%95%E0%B2%A6_%E0%B2%B9%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BF_%E0%B2%85%E0%B2%A7%E0%B3%8D%E0%B2%AF%E0%B2%AF%E0%B2%A8 . <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೪೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::thanks [[ಸದಸ್ಯ:Shivaprakash Adavanne|Shivaprakash Adavanne]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivaprakash Adavanne|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] on [[ಹಾಲುಮತ ಕುರುಬ ಪುರಾಣ]] (೧೩:೪೦, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩) == Kuruba hithihasa --[[ಸದಸ್ಯ:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:S.M. MAHENDRA|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೦, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:S.M. MAHENDRA|S.M. MAHENDRA]] , ಆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಆ ಪುಟವನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಗಿದೆ , ನೀವು ಬಯಸಿದರೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:MOS]] ಪ್ರಕಾರ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಆ ಪುಟವನ್ನು ನೀವು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೪೯, ೨೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಕರ್ನಾಟಕ == ಹೊಸ Infobox ಯಾಕೆ remove ಮಾಡಿದ್ದು? ಅದರಲ್ಲಿ ಏನು ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು? [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೪, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ಕೆಂಪು,ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಹಾಕಬಾರದಿತ್ತು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೪೭, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::ಯಾಕೆ? [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] , ಇತರ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಸಾಮ್ಯತೆ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಡ. ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ನಿಮ್ಮ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೧:೫೪, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::Infobox head, sub head ಗಳಗಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಇದೆ, ಆದ್ರೆ ನೀವು ಯಾಕೆ ಬೇಡ ಅಂತ ಇದೀರಿ , :::ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ . ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ sub head ಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬಳಸಿದ್ದು . [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೫, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::::ಪುನಃ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಇರಲಿ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನೂ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀವು ಬದಲಾವಣೆ ಬಯಸಿದ್ದಲ್ಲಿ [[WP:VP]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೨:೦೧, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಸಹಾಯ == [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:switcher]] ಕನ್ನಡವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ [[en:MediaWiki:Gadget-switcher.js]] ಮತ್ತು [[en:MediaWiki:Gadgets-definition]] ಈ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಪುಟ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂದನಿಸುತ್ತಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಗೆ ಇಂಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ, [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Gadget-switcher.js]] [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:MediaWiki:Gadgets-definition]] , ಡಿಜಿಟಲ್ map ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ನಕ್ಷೆ ಎರಡನ್ನೂ Infobox ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲು ಇದರ ಅಗತ್ಯ ಇತ್ತು, [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:switcher]] ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೫, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :Request on [[WP:VP]] , i will import it <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೪:೦೦, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::👍 [[ಸದಸ್ಯ:Bhadra 782|Bhadra 782]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bhadra 782|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೪, ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == ಸುದ್ದಿ ಅಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸಿ == ನಮಸ್ತೆ ಅನೂಪ್, ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಭದ್ರತೆ ವೈಫಲ್ಯ ಸುದ್ದಿ... ಸುದ್ದಿ ಅಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ವಿವರಣೆ ಕಾರಣ ತಿಳಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ಬಗೆ ಏನು ? [[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gangaasoonu|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೯, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] , ಅದು tear gas bomb ಅಲ್ಲ, ಹೊಳಿ ಬಣ್ಣದ ಬಾಂಬ್. ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಪುನಃ ಸೇರಿಸಿ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೦೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) ::ಥ್ಯಾಂಕ್ಸ್. ::ಅಳಿಸುವಾಗ ಕಾರಣ ಹಾಕಿದರೆ ಉತ್ತಮ.. ::ಸರಿ ಮಾಡ್ತೇನೆ. ::[[ಸದಸ್ಯ:Gangaasoonu|Gangaasoonu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gangaasoonu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೦೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :::Rollback ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಕಾರಣ ಕೊಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರಣ ಕೊಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೦:೦೬, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ]] on [[ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ]] (೧೯:೪೩, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) == ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡವಾಗುವುದೆ ? --[[ಸದಸ್ಯ:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಪ್ರವೀಣ್ಉಪ್ಪಿತ್ರಿ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) :ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ.<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೨೦:೩೫, ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) == Question from [[User:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]] (೧೩:೧೬, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪) == how to my profile edit? --[[ಸದಸ್ಯ:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MARUTI SALUNKE|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೬, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:MARUTI SALUNKE|MARUTI SALUNKE]], https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:MARUTI_SALUNKE&action=edit&redlink=1 . <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೩:೧೭, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) == Organising Feminism and Folklore == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | 350px | right]] Hello Community Organizers, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: *First Prize: $15 USD *Second Prize: $10 USD *Best Jury Article: $5 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 50 organizers and Jury members for who request for it. Remember, only 50 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 50 registrations, and the deadline is March 15, 2024. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the form [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnytyact-HR6DvsWwnrVeWuzMfuNH1dSjpF24m6od-f3LzZQ/viewform here]. Each organizer/jury who gets support will receive $30 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for office hours on '''Saturday, March 2, 2024'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_2024_Office_Hour_2 meta page]. Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Rockpeterson [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೬, ೨೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Rockpeterson@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Rockpeterson/fnf2024golbal&oldid=26304232 --> == Help Wanted with CampWiz == Hi, Can you please help me translate the following templates in Kannada? {{Special:PrefixIndex/User:CampWiz Bot/Templates/}}[[ಸದಸ್ಯ:Nokib Sarkar|Nokib Sarkar]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nokib Sarkar|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೫೪, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) == Next Steps and Feedback Request for Feminism and Folklore Organizers == [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign draws to a close, I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2024'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on our Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, I kindly ask you to spare just 10 minutes to share your progress and achievements with us through a Google Form survey. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Here's the link to the survey: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfCkFONXlPVlakMmdh-BWtZp0orYBCSVvViJPbsjf2TIXAWvw/viewform?usp=sf_link Survey Google Form Link] Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, '''Feminism and Folklore International Team #WeTogether''' [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೫೬, ೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder to vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear Wikimedian, You are receiving this message because you previously participated in the UCoC process. This is a reminder that the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) ends on May 9, 2024. Read the information on the [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] ೦೪:೪೧, ೩ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024/Previous_voters_list_2&oldid=26721207 --> == Thank You for Your Contribution to Feminism and Folklore 2024! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|center|500px]] {{int:please-translate}} Dear Wikimedian, We extend our sincerest gratitude to you for making an extraordinary impact in the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition. Your remarkable dedication and efforts have been instrumental in bridging cultural and gender gaps on Wikipedia. We are truly grateful for the time and energy you've invested in this endeavor. As a token of our deep appreciation, we'd love to send you a special postcard. It serves as a small gesture to convey our immense thanks for your involvement in organizing the competition. To ensure you receive this token of appreciation, kindly fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeHYAhFA9Q5vUs9UA1N45TOUxUdSNO8igGTmg4oPUL_qXS1EQ/viewform?usp=sf_link this form] by August 15th, 2024. Looking ahead, we are thrilled to announce that we'll be hosting Feminism and Folklore in 2025. We eagerly await your presence in the upcoming year as we continue our journey to empower and foster inclusivity. Once again, thank you for being an essential part of our mission to promote feminism and preserve folklore on Wikipedia. With warm regards, '''Feminism and Folklore International Team'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೫೮, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) </div>. <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf2024&oldid=26557949 --> == Question from [[User:2310173 sharina|2310173 sharina]] (೦೯:೧೬, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪) == How to upload the writing in wikipedia. --[[ಸದಸ್ಯ:2310173 sharina|2310173 sharina]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:2310173 sharina|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೧೬, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) :please refer [[ಸಹಾಯ:ಸಂಪಾದನೆ]].<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೦೯:೧೮, ೨೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) == Question from [[User:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] (೧೬:೪೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪) == Hello, how can we see the total views of our published articles. --[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Veena Sundar N.|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]], see [[Special:Contributions/Veena Sundar N.]] & https://guc.toolforge.org/?by=date&user=Veena+Sundar+N._ .<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೫೦, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Veena Sundar N.|Veena Sundar N.]] page views can seen at https://xtools.wmcloud.org/pages/kn.wikipedia.org/Veena%20Sundar%20N. , please add . while viewing above pagesas your username has . at the end it doesn't work while link here. <span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; background: ivory; font-weight:bold;">[[User:~aanzx|~aanzx]] ^{[[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]]}_{[[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]}</span> ೧೬:೫೫, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) == Feminism and Folklores 2024 Organizers Feedback == Dear Organizer, [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg | right | frameless]] We extend our heartfelt gratitude for your invaluable contributions to [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2024 Feminism and Folklore 2024]. Your dedication to promoting feminist perspectives on Wikimedia platforms has been instrumental in the campaign's success. To better understand your initiatives and impact, we invite you to participate in a short survey (5-7 minutes). Your feedback will help us document your achievements in our report and showcase your story in our upcoming blog, highlighting the diversity of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore] initiatives. Click to participate in the [https://forms.gle/dSeoDP1r7S4KCrVZ6 survey]. By participating in the By participating in the survey, you help us share your efforts in reports and upcoming blogs. This will help showcase and amplify your work, inspiring others to join the movement. The survey covers: #Community engagement and participation #Challenges and successes #Partnership Thank you again for your tireless efforts in promoting [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore Feminism and Folklore]. Best regards,<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 14:23, 26 October 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Organising Tuluvas Aati Month == [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg| 150px | right]] Hello Organizers, We want to extend our heartfelt gratitude to you for making the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' event a success. Your time, dedication, and expertise brought this cultural celebration to life, creating meaningful experiences for everyone involved. To help us improve future events and celebrate the efforts of everyone. Each organizer/jury who gets support will receive in gift card format. please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form]. Best regards,<br> '''Tuluvas Aati Month Team'''. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೬, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/JuryList&oldid=27685549 --> == [Reminder] Apply for Cycle 3 Grants by December 1st! == Dear Feminism and Folklore Organizers, We hope this message finds you well. We are excited to inform you that the application window for Wikimedia Foundation's Cycle 3 of our grants is now open. Please ensure to submit your applications by December 1st. For a comprehensive guide on how to apply, please refer to the Wiki Loves Folklore Grant Toolkit: https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Folklore_Grant_Toolkit Additionally, you can find detailed information on the Rapid Grant timeline here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Grants:Project/Rapid#Timeline We appreciate your continuous efforts and contributions to our campaigns. Should you have any questions or need further assistance, please do not hesitate to reach out: '''support@wikilovesfolkore.org''' Kind regards, <br> On behalf of the Wiki Loves Folklore International Team. <br> [[User:Joris Darlington Quarshie | Joris Darlington Quarshie]] ([[User talk:Joris Darlington Quarshie|talk]]) 08:39, 9 November 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == [Workshop] Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia == Dear Recipient,<br> We are excited to invite you to the third workshop in our Advocacy series, part of the Feminism and Folklore International Campaign. This highly anticipated workshop, titled <b>"Identifying Win-Win Relationships with Partners for Wikimedia,"</b> will be led by the esteemed Alex Stinson, Lead Program Strategist at the Wikimedia Foundation. Don't miss this opportunity to gain valuable insights into forging effective partnerships. ===Workshop Objectives=== * <b>Introduction to Partnerships: </b>Understand the importance of building win-win relationships within the Wikimedia movement. * <b>Strategies for Collaboration: </b>Learn practical strategies for identifying and fostering effective partnerships. * <b>Case Studies:</b> Explore real-world examples of successful partnerships in the Wikimedia community. * <b>Interactive Discussions: </b>Engage in discussions to share experiences and insights on collaboration and advocacy. ===Workshop Details=== 📅 Date: 7th December 2024<br> ⏰ Time: 4:30 PM UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1733589000 Check your local time zone])<br> 📍 Venue: Zoom Meeting ===How to Join:=== Registration Link: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Identifying_Win-Win_Relationships_with_Partners_for_Wikimedia <br> Meeting ID: 860 4444 3016 <br> Passcode: 834088 We welcome participants to bring their diverse perspectives and stories as we drive into the collaborative opportunities within the Wikimedia movement. Together, we’ll explore how these partnerships can enhance our advocacy and community efforts. Thank you, Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:34, 03 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2025 in Your Country == [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|frameless]] Dear Team, My name is Joris Darlington Quarshie (user: Joris Darlington Quarshie), and I am the Event Coordinator for the Wiki Loves Folklore 2025 (WLF) International campaign. Wiki Loves Folklore 2025 is a photographic competition aimed at highlighting folk culture worldwide. The annual international photography competition is held on Wikimedia Commons between the 1st of February and the 31st of March. This campaign invites photographers and enthusiasts of folk culture globally to showcase their local traditions, festivals, cultural practices, and other folk events by uploading photographs to Wikimedia Commons. As we celebrate the seventh anniversary of Wiki Loves Folklore, the international team is thrilled to invite Wikimedia affiliates, user groups, and organizations worldwide to host a local edition in their respective countries. This is an opportunity to bring more visibility to the folk culture of your region and contribute valuable content to the internet. * Please find the project page for this year’s edition at: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025 * To sign up and organize the event in your country, visit: https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Wiki_Loves_Folklore_2025/Organize If you wish to organize your local edition in either February or March instead of both months, feel free to let us know. In addition to the photographic competition, there will also be a Wikipedia writing competition called Feminism and Folklore, which focuses on topics related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture on Wikipedia. We welcome your team to organize both the photo and writing campaigns or either one of them in your local Wiki edition. If you are unable to organize both campaigns, feel free to share this opportunity with other groups or organizations in your region that may be interested. * You can find the Feminism and Folklore project page here: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 * The page to sign up is: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page For any questions or to discuss further collaboration, feel free to contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. If your team wishes to connect via a meeting to discuss this further, please let us know. We look forward to your participation in Wiki Loves Folklore 2025 and to seeing the incredible folk culture of your region represented on Wikimedia Commons. Sincerely, The Wiki Loves Folklore International Team [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 08:50, 27 December 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2025 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, My name is [[User:SAgbley|Stella Agbley]], and I am the Event Coordinator for the Feminism and Folklore 2025 (FnF) International campaign. We're thrilled to announce the Feminism and Folklore 2025 writing competition, held in conjunction with Wiki Loves Folklore 2025! This initiative focuses on enriching Wikipedia with content related to feminism, women's issues, gender gaps, and folk culture. === Why Host the Competition? === * Empower voices: Provide a platform for discussions on feminism and its intersection with folk culture. * Enrich Wikipedia: Contribute valuable content to Wikipedia on underrepresented topics. * Raise awareness: Increase global understanding of these important issues. === Exciting Prizes Await! === We're delighted to acknowledge outstanding contributions with a range of prizes: **International Recognition:** * 1st Prize: $300 USD * 2nd Prize: $200 USD * 3rd Prize: $100 USD * Consolation Prizes (Top 10): $50 USD each **Local Recognition (Details Coming Soon!):** Each participating Wikipedia edition (out of 40+) will offer local prizes. Stay tuned for announcements! All prizes will be distributed in a convenient and accessible manner. Winners will receive major brand gift cards or vouchers equivalent to the prize value in their local currency. === Ready to Get Involved? === Learn more about Feminism and Folklore 2025: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 Feminism and Folklore 2025] Sign Up to Organize a Campaign: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Project_Page Campaign Sign-Up Page] === Collaboration is Key! === Whether you choose to organize both photo and writing competitions (Wiki Loves Folklore and Feminism and Folklore) or just one, we encourage your participation. If hosting isn't feasible, please share this opportunity with interested groups in your region. === Let's Collaborate! === For questions or to discuss further collaboration, please contact us via the Talk page or email at support@wikilovesfolklore.org. We're happy to schedule a meeting to discuss details further. Together, let's celebrate women's voices and enrich Wikipedia with valuable content! Thank you, **Wiki Loves Folklore International Team** </div> </div> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:02, 05 January 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey == Dear Community Members, I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity. We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal. This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference. Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6 We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations. Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025 Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input. Warm regards,<br> [[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]] <!-- Message sent by User:Biplab Anand@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28078122 --> == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' ೧೧:೫೪, ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == ಕವಿ ಪರಿಚಯ ರಮೇಶ್ ಎಂ.ಎಸ್ ದೊಡ್ಡಿ == ರಮೇಶ್ ಎಂ.ಎಸ್ ದೊಡ್ಡಿ [[ವಿಶೇಷ:Contributions/2409:40F2:2170:7CC1:84CA:BFFF:FE4F:2F95|2409:40F2:2170:7CC1:84CA:BFFF:FE4F:2F95]] ೧೮:೩೨, ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == Question from [[User:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] (೨೧:೦೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) == ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಸೇರಬೇಕು ನನಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಐಡಿ ಬೇಕು --[[ಸದಸ್ಯ:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Swarthak Gayakawad|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) :ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಕನ್ನಡ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೧೫, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] (೨೧:೨೧, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫) == ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆ ಸೇರಬೇಕು --[[ಸದಸ್ಯ:Swarthak Gayakawad|Swarthak Gayakawad]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Swarthak Gayakawad|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೧, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) :ನಮಸ್ಕಾರ, ಇದು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ :{{quote|ಕನ್ನಡ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲ}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೨೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Sharina.b2310173|Sharina.b2310173]] (೧೦:೪೫, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫) == Why is my article unable to edit --[[ಸದಸ್ಯ:Sharina.b2310173|Sharina.b2310173]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Sharina.b2310173|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೫, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) :please use [[special:mypage/Sandbox]] . --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೫೬, ೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST) == Join Us Today: Amplify Women’s Stories on Wikipedia! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, {{quote|Join us this International Women’s Month to uncover hidden stories and reshape cultural narratives! Dive into an interactive workshop where we’ll illuminate gaps in folklore and women’s history on Wikipedia—and take action to ensure their legacies are written into history.}} Facilitated by '''Rosie Stephenson-Goodknight''', this workshop will explore how to identify and curate missing stories about women’s contributions to culture and heritage. Let’s work together to amplify voices that have been overlooked for far too long! == Event Details == * '''📅 Date''': Today (15 March 2025) * '''⏰ Time''': 4:00 PM UTC ([https://www.timeanddate.com/worldclock/converter.html Convert to your time zone]) * '''📍 Platform''': [https://us06web.zoom.us/j/87522074523?pwd=0EEz1jfr4i9d9Nvdm3ioTaFdRGZojJ.1 Zoom Link] * '''🔗 Session''': [[meta:Event:Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities|Feminism and Folklore International Campaign: Finding and Curating the Missing Gaps on Gender Disparities]] * '''🆔 Meeting ID''': 860 8747 3266 * '''🔑 Passcode''': FNF@2025 == Participation == Whether you’re a seasoned editor or new to Wikipedia, this is your chance to contribute to a more inclusive historical record. ''Bring your curiosity and passion—we’ll provide the tools and guidance!'' '''Let’s make history ''her'' story too.''' See you there! Best regards,<br> '''Joris Quarshie'''<br> [[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]] <div style="margin-top:1em; text-align:center;"> Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|msg]]) 07:15, 24 March 2025 (UTC) </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=27662256 --> == Follow-Up: Support for Feminism and Folklore 2025 Contributions == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, I hope this message finds you well. We noticed that your community has signed up for the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore Writing Contest]], but there have been only a few contributions submitted via the [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ Campwiz tool] so far. We completely understand that challenges may arise, and we’d love to support you and your participants in streamlining the submission process. To assist your community, here’s a step-by-step guide to adding articles to the campaign. Feel free to share these instructions with your participants: === How to Submit Articles via Campwiz === '''Tool link:''' https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ # Access the Tool #* Visit Campwiz and log in with your Wikimedia account (same as your Wikipedia credentials). # Select the Campaign #* Scroll through the list of campaigns and click on your campaign. # Add Your Article #* Click on "'''+ SUBMIT NEW ARTICLE'''" button. #* Enter the exact title of your article in the “Tiltle” field. #* Click on "'''CHECK'''" button. #* If you have more articles to submit, click on the '''"SUBMIT ANOTHER"''' button. # Check your submissions. #* To check if your submissions went through please click on the '''"DETAILS"''' button #* Click on the '''SUBMISSIONS''' Button to see the list of your submissions. === Need Help? === * Technical issues? Ensure article titles are spelled correctly and meet the campaign’s theme (feminism, folklore, or gender-related topics). * Eligibility questions? New articles must follow Wikipedia’s notability guidelines. * Still stuck? Send an email to '''support@wikilovesfolklore.org'''! You can also reach out on the campaign’s Talk page. Your commitment to amplifying untold gendered narratives in folklore is invaluable, and we’re excited to see your community’s contributions come to life. Let’s work together to make this campaign a success! Looking forward to your response, Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organizer -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:29, 17 March 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ಮಾರಿಯಾ ಔರೋರಾ ಕೌಟೊ == ನಾನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪುಗಳು ಇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಪುಟವನ್ನು ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:SachinSwami|SachinSwami]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:SachinSwami|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೯, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) :ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀವು ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದರು ಬದಲು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು , ವಹಿಸಿದರು ಬದಲು ವಹಿಸಿದ್ದರು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ವರೆತುಪಡಿಸಿದರೆ ಲೇಖನ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid grey; border-radius: 5px;">[[User:~aanzx|~aanzx]] · [[user_talk:~aanzx|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/~aanzx|<big> ©</big>]]</span> ೧೭:೨೧, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST) == Feminism and Folklore 2025 Jury Evaluation Guidelines & Results Submission == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, Thank you once again for your commitment and dedication to the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]] campaign! As we near the conclusion of this year’s contest, please follow the official jury guidelines when evaluating submissions: ===Jury Guidelines:=== * Articles must be created or expanded between 1st February and 31st March 2025. * Minimum article size: 3000 bytes and at least 300 words. * No poor or machine-translated content. * Articles must align with the Feminism and Folklore themes (feminism, gender, culture, folklore). * Articles should not be orphaned – they must be linked to at least one other article. * Submissions must not violate copyright rules and should follow local notability guidelines. * All articles must include proper references according to your local Wikipedia’s citation policies. * Once your local jury process is complete, kindly submit only the top 3 winners on the official results page: ===Submission Link:=== https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Please include the following for each winner: * Username * Link to the local user talkpage * Their ranking (1st, 2nd, or 3rd) For more information, you can also refer to the main contest page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 If you need help or have any questions, feel free to reach out. Warm regards, <br> Stella Sessy Agbley<br> Coordinator, Feminism and Folklore -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:48, 10 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation|Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation | Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Question from [[User:Shivu26|Shivu26]] (೨೨:೪೦, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫) == Hello How to publish my translated article --[[ಸದಸ್ಯ:Shivu26|Shivu26]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Shivu26|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೦, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) :once completed you can move page by using , tools > move option on top right section on the line of title --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೪೫, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST) == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Request == Could you please create a page about the 2021 Disney animated film [[:en:Encanto|Encanto]]? I personally love this film. It's a beautiful tribute to Colombian culture. I couldn't have asked for a better film. It's the best film I've seen since [[ದಿ ಲಯನ್ ಕಿಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]]. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/2600:1700:C910:2960:59A0:834D:35B:4254|2600:1700:C910:2960:59A0:834D:35B:4254]] ೨೩:೨೪, ೨೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST) == Deletion == Hi, I don't know Kannada, but [[ರ‍್ಯಾಗಿಂಗ್‌ ವಿರೋಧಿ]] looks AI generated so you might want to delete :) [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :Thanks for reporting it was created as part of education program [[:meta:St_Aloysius_University_-_Wikipedia_Association_2025-26#22nd_August_2025-_Activity]], I will let organiser of that program know to wikify that page. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೦೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] , may i know how did you know that article was AI generated. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೪೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thank you responding, the bottom of the page links [https://gemini.google.com/] which is an AI website. There are less known signs as well, namely use of emojis, no references, having a question-answer format and overusing lists (you can read [[en:Wikipedia:Signs of AI writing]] if you are unsure what I mean). [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೧, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :::@[[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] what I meant was, did you follow any global filters or channel on IRC or any other tools to catch this edit. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೧೯, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) ::::I used [[:meta:SWViewer]], it came up there. [[ಸದಸ್ಯ:Matrix|Matrix]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Matrix|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೨೧, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) :::::Good that SWViewer catch these edits, & Thanks for notifying about.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೨೩, ೨೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Alialkaisi|Alialkaisi]] (೨೧:೧೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫) == مرحبا هل الاسئلة باللغة العربية أو باللغة الإنكليزية --[[ಸದಸ್ಯ:Alialkaisi|Alialkaisi]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Alialkaisi|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೭, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :English, if you know Kannada Language you can ask in kannada. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೧೯, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Citoid == Hi A826, I'm Johannes from [[:m:WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. I've noticed your project is using the [[:mw:VisualEditor/Citation tool]], but not [[:mw:Citoid]] (the tool used for automatic reference creation). Your project already fullfills all the necessary criteria in [[:mw:Citoid/Enabling Citoid on your wiki]] (enabling the VE citation tool, using templates with template data...) – you just need to create [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Citoid-template-type-map.json]] to map different types of citations to the relevant template from [[ಮೀಡಿಯವಿಕಿ:Cite-tool-definition.json]]. You can check other wiki's pages [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=8&q=Citoid-template-type-map.json&title=Citoid-template-type-map.json] to see how they are doing the mapping. Best regards [[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೫೬, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]], sure will look in to adding template, Thanks for bringing this to my attention. will contact you if further assistance needed.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೦೯, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] {{done}} [[special:diff/1318564]] works fine now. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೨೪, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೬:೧೮, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫) == Please publish this article. My father was one of the famous and fameliar kannada leader and writer in mysore. There no faul information about him. Thats all sir. 🙏🙏🙏 --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೮, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :please check [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]], article with verifiable source, with good wiki readable format are always welcome on wiki, please try use [[Special:Mypage/Sandbox]] before creating on main namespace. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೨೩, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೨೩:೩೬, ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫) == ಯಾವ ರೀತಿಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯ ಬೇಕು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೬, ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :ದಯವಿಟ್ಟು ಪುಟಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು 2 ಅಥವಾ 3 ( ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಕುವೆಂಪು]] ) ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು [[Special:Mypage/Sandbox]] ನಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ನಂತರ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರತಿ ಪುಟವು ಕನಿಷ್ಠ 3-4 ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್‌ವಿಕಿ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೧೮, ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೯:೪೪, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಸರ್ ನನಗೆ ಫೋಟೋ ಸೇರಿಸಲು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಲಿಂಕ್ ಸೇರಿಸಲು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೪, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :[[special:upload]] ನೀವು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಸಾವರ್ಜನಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದಂತಹ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೧೧, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ::[[commons:Commons:Contributing_your_own_work]] ಕೂಡ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೬:೫೨, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Translation request == Hello, A826. Can you translate and upload the article about the prominent Turkish economist [[:en:Dani Rodrik]] in Kannada Wikipedia? Yours sincerely, [[ಸದಸ್ಯ:Kurcke|Kurcke]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kurcke|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೫, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :I don't translate content i don't have knowledge of. Sorry. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೭:೪೬, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ::In understand. Thank you for the reply. [[ಸದಸ್ಯ:Kurcke|Kurcke]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kurcke|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೩೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wikimedian, We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;Checklist for Organizers Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us in upcoming office hours We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]]. Thank you and all the best, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೦೦, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 --> == Question from [[User:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] (೧೨:೩೦, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಅಳಿಸಿ https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%87%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%BE%E0%B2%A8_%E0%B2%87%E0%B2%AF%E0%B3%8B%E0%B2%9F%E0%B3%8B%E0%B2%B5%E0%B2%BE --[[ಸದಸ್ಯ:Hariprasad Shetty10|Hariprasad Shetty10]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Hariprasad Shetty10|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೦, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೯:೦೧, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Question from [[User:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] (೧೭:೩೩, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬) == ಸರ್ ನನ್ನ ಅಕೌಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಆದರ ಸುಳಿವು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ದಯಮಾಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಕಳುಹಿಸಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು 🙏🙏🙏🙏🙏 --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೩, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) :ಖಾತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಾಗಿ ದಯವಿಟ್ಟು [[Special:Accountsecurity]] ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಜೊತೆಗೆ ನೀವು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೮:೧೮, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Next Steps and Feedback meeting for Feminism and Folklore Organizers == <div style="border:8px maroon ridge; padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="padding: 1em 2em;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> Dear Organizer, I hope this message finds you well. First and foremost, on behalf of the International Team I want to extend my gratitude to you for your efforts in organizing the '''Feminism and Folklore 2026''' campaign on your local Wikipedia. Your contribution has been instrumental in bridging the gender and folk gap on Wikipedia, and we truly appreciate your dedication to this important cause. As the campaign has ended I wanted to inform you about the next steps. It's time to commence the jury process using the CampWiz or Fountain tool where your campaign was hosted. Please ensure that you update the details of the jury, campaign links and the names of organizers accurately on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|sign-up page]]. Once the jury process is completed, kindly update only the top 3 winners details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|results page]] accordingly. The deadline for jury submission of results is '''April 30, 2026'''. However, if you find that the number of articles is high and you require more time, please don't hesitate to inform us via email or on campaign Meta Wiki talk page. We are more than willing to approve an extension if needed. Should you encounter any issues with the tools, please feel free to reach out to us on Telegram for assistance. Your feedback and progress updates are crucial for us to improve the campaign and better understand your community's insights. Therefore, we kindly ask you to spare just an hour to collectively share your progress and achievements with us during our '''[[:m:Event:Feminism and Folklore 2026 Post-Campaign Office Hour|community feedback session]]'''. Your input will greatly assist us in making the campaign more meaningful and impactful. Thank you once again for your hard work and dedication to the Feminism and Folklore campaign. Your efforts are deeply appreciated, and we look forward to hearing from you soon. Warm regards, [[User:Tiven2240|Tiven2240]] on behalf of Feminism and Folklore International Team <nowiki>#WeTogether</nowiki> </div></div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೭, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30391231 --> == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) on ೦೦:೦೦, ೧೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)'' </div> <!-- Message sent by User:Gnoeee@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) ೦೧:೩೬, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 --> == Final Reminder: Submission of Local Winners for Feminism and Folklore 2026 == Dear Feminism and Folklore organiser, This is a friendly reminder that the deadline for submitting the names and details of your local winners for '''Feminism and Folklore 2026''' is '''5 June 2026'''. Please ensure that your community's [[:m:Feminism and Folklore 2026/Results|winner information]] is submitted before this date. Communities that do not provide their winner data by the deadline will unfortunately not be eligible for prize distribution, and the international organizing team will not be able to accommodate late submissions received after 5 June 2026. Thank you for your prompt attention to this matter and for your participation in the campaign. Best regards, '''Feminism and Folklore International Organizing Team''' --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೩೯, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30627457 --> == Thank you for organising Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your dedication, coordination, and hard work played a vital role in making this year's [[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign successful. We truly appreciate the time and effort you invested in engaging your community and supporting participants. As we have completed the jury phase and begin planning for next year's campaign, we would like to learn from your experiences. Please complete the organisers' feedback form and share your insights, challenges, and suggestions on how we can improve the campaign. '''This feedback form is mandatory for all organisers''', as it helps us evaluate the campaign and make meaningful improvements for future editions. '''Form link [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf6IsGAsxkTEWTwueyLg-gBjRVlY3g2kTNj3xRhDiILiQnQwQ/viewform?usp=dialog here]''' Please submit your response by '''25 June 2026'''. Thank you once again for your invaluable contributions and for helping make Feminism and Folklore a global success. We look forward to working with you again in the future! Regards, '''Feminism and Folklore Team''' --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೫, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704175 --> == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> == ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು == ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮೆಟಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಕ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಹಿಂದೆ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು, ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಗೆ ತರಲು ಕೋರಿದಾಗಲೂ ತಕ್ಷಣ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದೀರಿ. ನಿಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೧, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ನೀವು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿರುವ ಮತ್ತು ಈಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೧:೪೬, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) ::🙏🏻🙏🏻 [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೧, ೧೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಂ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಡ್ಯೂಲುಗಳನ್ನು ತರಲು ಕೋರಿಕೆ == ಶ್ರೀ @[[ಸದಸ್ಯ:A826|A826]] ಅವರೇ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] ಲೇಖನ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಡ್ಯೂಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ತರುವಂತೆ ಕೋರಿಕೆ. ತಂದ ಮತ್ತೆ ಲೇಖನ ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gopala Krishna A|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೩, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Gopala Krishna A|Gopala Krishna A]] {{Done|done, thanks for your request}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೦೪, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ::ಆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಟೆಂಪ್ಲೆಟ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಪುಟ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು module ತಡವಾಗಿ/ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದಾಗಿಯೂ ಇತರ ಬೇಕಾದ ಟೆಂಪ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ದಯಮಾಡಿ ಪುಟವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೧೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:Kannada-Story|Kannada-Story]] (೧೯:೨೦, ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬) == ನಾನು ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು (Article) ರಚಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಏನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದೆ? --[[ಸದಸ್ಯ:Kannada-Story|Kannada-Story]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Kannada-Story|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೨೦, ೨೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) ನಮಸ್ಕಾರ @[[ಸದಸ್ಯ:Kannada-Story|Kannada-Story]] ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಲೇಖನವನ್ನು ರಚಿಸಲು, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ: :'''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]]''' # '''ಸ್ಪಷ್ಟ''' — ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕನ್ನಡ, ಸರಿಯಾದ ಕಾಗುಣಿತ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ರಚನೆ # '''ಪರಿಶೀಲನಾರ್ಹತೆ''' — ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಅಗತ್ಯ; ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆ ನಿಷಿದ್ಧ # '''ವಿಸ್ತೃತತೆ''' — ವಿಷಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು # '''ತಟಸ್ಥತೆ''' — ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು # '''ವಿವರಣೆ''' — ಸೂಕ್ತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು, ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಮುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ '''ಮೂಲಭೂತ ಹಂತಗಳು:''' * ವಿಷಯವು ಈಗಾಗಲೇ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಮೊದಲು ಹುಡುಕಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ * Sandbox /ಪ್ರಯೋಗಪುಟದಲ್ಲಿ (ಪ್ರತಿ ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಬಲಗಡೆ usermenu ನಲ್ಲಿದೆ) ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ * ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಷಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರೆಯಿರಿ * <code>&lt;ref&gt;</code> ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ (<code>{{tl|cite web}}</code> ಅಥವಾ <code>{{tl|cite book}}</code>) * ಮಾಹಿತಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ (Infobox) ಮತ್ತು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ * ಬೇರೆ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ; ಅನಾಥ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ದಯವಿಟ್ಟು ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೊದಲು ಮೇಲಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಿ. ವಿಕಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸ್ವರೂಪಣೆ ಅಥವಾ ವಿಷಯ ಅನುವಾದ ಸಾಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಬೇಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೦೮:೨೦, ೨೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Let's start preparing for Feminism and Folklore 2027! == <div style="background:#f8f9fa; color:#202122; border:1px solid #a2a9b1; border-radius:4px; padding:20px; margin:10px 0;"> [[File:Feminism and Folklore logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Feminism and Folklore organisers, We are happy to invite you to start preparing for the '''Feminism and Folklore 2027''' edition! The next Wikimedia Foundation [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant]] application cycle, Cycle 3, starts on '''1 November 2026'''. If you are planning to organise Feminism and Folklore in your country or region in 2027, we encourage you to start working on your project plans, Wikipedia workshops, community activities, local events, and budget ahead of the application period. In particular, organisers are encouraged to consider activities that support participants in creating and improving Wikipedia articles and other Wikimedia projects related to feminism, women, gender and local cultural heritage. You may also include expenses related to local prizes and other forms of recognition for contributors, where appropriate. Please review the [[:m:Grants/Rapid|Rapid Grant application process]] and prepare your application for the upcoming cycle. '''Once you submit your application and it appears on Meta, please share the link to your Rapid Grant application with support{{@}}wikilovesfolklore.org and copy team{{@}}wikilovesfolklore.org.''' This will allow the Feminism and Folklore team to endorse your application when the Wikimedia Foundation Grants Team reaches out to us for confirmation. If you have any questions or concerns about the Rapid Grant application process, please contact support{{@}}wikilovesfolklore.org. Thank you for your continued support and for all the work you do to document and celebrate the knowledge, stories, and contributions of women and gender-diverse communities around the world. We look forward to supporting your applications and working together towards another successful edition! '''Wiki Loves Folklore International team''' </div> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೨೪, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf&oldid=31123349 --> == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಪುಟದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕುರಿತು == ನಮಸ್ಕಾರ A826 ಅವರೇ, ನಾನು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ '''“ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ದ್ಯಾವಪ್ಪತಾತನವರು”''' ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನವು ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿದೆ: '''ಸದಸ್ಯ:VILAS GOWDA KB/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ''' ನನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಪುಟವನ್ನು '''Move (ಸ್ಥಳಾಂತರ)''' ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಯೋಗಪುಟವನ್ನು ಅದರ ಸಂಪಾದನಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು: '''ಶ್ರೀ ಯೋಗಿ ದ್ಯಾವಪ್ಪತಾತನವರು''' ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಲೇಖನವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಯೋಗಪುಟದಲ್ಲಿರುವ ಅದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. [[ಸದಸ್ಯ:VILAS GOWDA KB|VILAS GOWDA KB]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VILAS GOWDA KB|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೩:೫೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:VILAS GOWDA KB|VILAS GOWDA KB]] , ಲೇಖನ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸರಿಪಡಿಸಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ/move page ಆಯ್ಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕೆಳಗೆ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಇನ್ನಷ್ಟು) ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೦೮:೪೨, ೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] on [[:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] (೧೫:೨೬, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬) == Page publish ಮಾಡಿ --[[ಸದಸ್ಯ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೬, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] on [[:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] (೧೫:೨೭, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬) == ನನ್ನ ಪುಟವನ್ನು wikipedia ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ --[[ಸದಸ್ಯ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೨೭, ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :ನಮಸ್ಕಾರ @[[ಸದಸ್ಯ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]], ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ನಿಮಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ವಾಗತ. ಇದು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಕಟ್ಟುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ವಕೋಶ. :* ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಕೀಲಿಮಣೆ ಐಕಾನ್ ಒತ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ, ಅಥವಾ '''Ctrl+M''' ಒತ್ತಿ. :* ಉತ್ತಮ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿ: [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ|ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ನೋಡಬಹುದು. :* ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿ: ಹೊಸ ಲೇಖನ ಬರೆಯಿರಿ, ಅಥವಾ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ. :* ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಎಲ್ಲಾ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳು ಈ ಐದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ: :*# ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ. ಇದು ಪ್ರಚಾರ ವೇದಿಕೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ, ಅಥವಾ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹವಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏನಲ್ಲ|ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏನಲ್ಲ]] ನೋಡಿ. :*# [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ತಟಸ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ|ತಟಸ್ಥ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ]]: ಲೇಖನಗಳು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು. ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. :*# ಮುಕ್ತ ವಿಷಯ: ಇದು ಯಾರಾದರೂ ಬಳಸಬಹುದಾದ, ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ವಿತರಿಸಬಹುದಾದ ಉಚಿತ ವಿಷಯ. ಬೇರೆಯವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ; ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ. :*# ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯ: ಸಂಪಾದಕರೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಳಿ ಮಾಡಬೇಡಿ, ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ. :*# ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳಿಲ್ಲ: ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಲ್ಲ, ಅವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿ, ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಬೇಡಿ, ಹಿಂದಿನ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಉಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. :*ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ: :** ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ; ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ. :** ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ; ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿ. :ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಹಾಯ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಕೇಳಿ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೧:೫೩, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:Piyabka|Piyabka]] on [[:ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ|ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್ ಕಲಾಂ]] (೧೧:೫೫, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬) == Pdf --[[ಸದಸ್ಯ:Piyabka|Piyabka]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Piyabka|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೫, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=ವಿಶೇಷ:DownloadAsPdf&page=ಎ.ಪಿ.ಜೆ.ಅಬ್ದುಲ್_ಕಲಾಂ&action=show-download-screen --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೧೩, ೧೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಹೊಸ ಪುಟ ರಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಕೋರಿ == ನಮಸ್ಕಾರ A826 ಅವರೇ, ನಾನು ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ.ನಾನು ಲೇಖಕ ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ರಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.ಆದರೆ "ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಕೆಂಪು error ಬರುತ್ತಿದೆ. ನಾನು ಹೊಸ ಸದಸ್ಯ ಆದ್ದರಿಂದ  ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತಿದೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ನನಗೆ ಲೇಖನ ರಚಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಈ ಮೂಲಕ ವಿನಂತಿಸುವೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ [[ಸದಸ್ಯ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೦, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :ನಮಸ್ಕಾರ, ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರು/ಸದಸ್ಯರು ಪುಟ ರಚಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಖಾತೆ ರಚಿಸಿದ ನಂತರ 5 ದಿನಗಳು ಕಾಯಬೇಕು. [[User:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ/ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] ದಲ್ಲಿ ನೀವು ಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಪುಟ ರಚಿಸಲು ಉದಾಹರಣೆಗೆ [https://kn.wikipedia.org/wiki/ಎಂ._ಕೆ._ಇಂದಿರ?action=raw ಎಂ. ಕೆ. ಇಂದಿರ] ವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. <span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> ೨೧:೩೮, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == ಮುಖ್ಯ ಪುಟ ಸೇರಿಸಲು ಕೋರಿ == ನಮಸ್ಕಾರ A826 ಅವರೇ, ನಾನು ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯವಿಟ್ಟು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಇದು ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನವಾಗಲು ಅರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೆ "ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ವಿನಂತಿ. ಸದಸ್ಯ: ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗ ಪುಟ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ. [[ಸದಸ್ಯ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಜ್ಯೋತಿ ನಾಯ್ಕ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೪೭, ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :Thanks for submitting article, due to festival I am currently busy I just saw article you posted and I would suggest please include any notable reference links in your article.<span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> ೨೦:೫೦, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:Ramanagoudabiradar28|Ramanagoudabiradar28]] on [[:ಮೈಲೇಶ್ವರ|ಮೈಲೇಶ್ವರ]] (೧೫:೪೩, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬) == ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Ramanagoudabiradar28|Ramanagoudabiradar28]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ramanagoudabiradar28|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೪೩, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :there something else information needed to added please feel to add content which has credible references. <span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> ೨೦:೫೨, ೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) == Question from [[User:Yashawantha|Yashawantha]] (೧೫:೫೩, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬) == ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ --[[ಸದಸ್ಯ:Yashawantha|Yashawantha]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Yashawantha|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೩, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) :I see you have already published a page please review [[project:ಉತ್ತಮ ಲೇಖನ]] on guidance for how to write good article. Feel free to ask any questions here. <span style="border-bottom: 2px solid cyan; border-top: 2px solid cyan; border-radius: 40px 0px 40px 0px; padding: 0px 5px; font-weight:bold;">- [[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|💬]] · [[Special:Contributions/A826|✍️]]</span> ೧೯:೪೨, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) kdyeqwdvlr15jw7i9aj5lvj8gds94te 2 155454 1435654 1211468 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1211468 wikitext text/x-wiki '''ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ<ref>{{Cite web |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |url=http://www.kanaja.in/dinamani/%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4-%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AE%E0%B3%87%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B0/ |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20160814065931/http://www.kanaja.in/dinamani/%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4-%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AE%E0%B3%87%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B0/ |archive-date=2016-08-14 |access-date=2016-08-14}}</ref>''' (27, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 1935 – 06, ಜನವರಿ 2024) [[ತುಳು ನಾಡು| ತುಳುನಾಡಿನ]] ಒರ್ವ ಸಾಹಿತಿ.<ref>http://tuluacademy.org/kn/1994-1995/</ref> ಹಿರಿಯ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸ.<ref>{{Cite web |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |url=http://kanaja.in/archives/dinamani/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140609215547/http://kanaja.in/archives/dinamani |archive-date=2014-06-09 |access-date=2014-09-23}}</ref> ಕಾವ್ಯ, ಸಣ್ಣಕತೆ,<ref>http://yaksharangabykateelusitla.blogspot.com/2016/01/ambrosia-sprinkling-of-da-amrutha.html</ref> ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. == [[ಪರಿಚಯ (ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ)|ಪರಿಚಯ]] == === '''ಜನನ''' === ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರರು ಮಂಗಳೂರು ಸಮೀಪದ ಕೋಟೆಕಾರು ಗ್ರಾಮದ ಅಡ್ಕ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1935 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27‌ ರಂದು ಹುಟ್ಟಿರುವರು. === '''ಮರಣ''' === ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ೮೯ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೨೦೨೪ ರ ಜನವರಿ ೦೬, ಶನಿವಾರ ೯.೧೫ಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹ ಸೋಮೇಶ್ವರದ "ಒಲುಮೆ"ಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಸಾಹಿತಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಸಜ್ಜನರಾಗಿದ್ದರು. <ref>https://www.kannadaprabha.com/karnataka/2024/jan/06/veteran-literature-amrutha-someshwara-passes-away-509707.html</ref>. === '''ಶಿಕ್ಷಣ''' === ಕೇಟೆಕಾರಿನ ಸ್ಟೆಲ್ಲ ಮೇರಿಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅನಂತರ ಇಲ್ಲಿನ [[ಆನಂದಾಶ್ರಮ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. [[ಸಂತ|ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಅಲೋಶಿಯಸ್‌ನ ಹಳೆವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟರ ಶಿಷ್ಯರು. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಓದಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಂ. ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇಡಿಯಾಪು ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ 1958ರಿಂದ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅಮೃತರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಪುತ್ತೂರಿನ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೭ರಿಂದ ಪುತ್ತೂರಿನ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿವ್ರತ್ತರಾದರು. ನಿವ್ರತ್ತಿಯ ನಂತರ [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. === '''ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆ''' === ಕನ್ನಡ ಸಂಘ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಘ ಇಂತಹ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ತುಳು ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮ್ರತರು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಬಗೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಲವುಳ್ಳವರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಕ್ರತಿ 'ಎಲೆಗಿಳಿ' ಎಂಬ ಸಣ್ಣಕತೆಗಳ ಸoಕಲನ ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. '''ರುದ್ರಶಿಲೆ ಸಾಕ್ಷಿ''' , '''ಕೆಂಪು ನೆನಪು''' ಅವರ ಇನ್ನೆರಡು ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ವನಮಾಲೆ, ಭ್ರಮಣ ಉಪ್ಪು ಗಾಳಿ ಮೊದಲಾದ ಕವನ ಸಂಕಲನ, ತೀರದ ತೆರೆ ಕಾದಂಬರಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೃತಿ ಸಂಪುಟ, ತುಳು ಪಾಡ್ದನದ ಕಥೆಗಳು, ಅವಿಲು, ತುಳು ಬದುಕು, ಯಕ್ಷಗಾನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು, ಭಗವತಿ ಆರಾಧನೆ, ಮೋಯ-ಮಲೆಯಾಳ ನಿಘಂಟು ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತುಳುವಿನಲ್ಲೂ ಬರೆಯಬಲ್ಲ ಅಮೃತರು 'ತಂಬಿಲ', 'ರಂಗಿತ' ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ, 'ಗೋಂದೋಲ್', 'ರಾಯ ರಾವುತೆ' ಮೊದಲಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದು. ==== '''ಅಮೃತೇಶ್ವರರು ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳ ವಿವರ''' ==== === '''ಸಣ್ಣ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ''' === # ರುದ್ರಶಿಲೆ ಸಾಕ್ಷಿ # ಕೆಂಪು ನೆನಪು # ಎಲೆಗಿಳಿ # ಮಾನವತೆ ಗೆದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು. === '''ಕವನ ಸಂಕಲನ''' === # ವನಮಾಲೆ(೧೯೭೫) # ಭ್ರಮಣ(೧೯೭೪) # ಜ್ಯೋತಿ ದರ್ಶನವಾಯಿತು(೧೯೮೯) # ಉಪ್ಪುಗಾಳಿ(೧೯೯೨) # ಕರೆಗಾಳಿ === '''ಕಾದಂಬರಿ''' === # ತೀರದ ತೆರೆ(೧೯೭೪) === '''ರೇಡಿಯೋ ರೂಪಕ''' === # ವಿಶ್ವರೂಪ(೧೯೮೨) === '''ನಾಟಕ ಕೃತಿಗಳು''' === # ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ್ಯ(೧೯೮೨) # ವೀರರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕದೇವಿ(೨೦೧೫) # ಗೋಂದೋಳು(೧೯೮೨) === '''ನೃತ್ಯರೂಪಕ''' === # ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆಯರು(೧೯೯೦) # ಬಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ(೧೯೯೦) # ನಿಸರ್ಗ ವಿಜಯ(೧೯೯೨) # ಸಂಭವಾಮಿ ಯುಗೇಯುಗೇ(೧೯೯೨) # ಸಹನಾ ಸಂದೇಶ(೧೯೯೫) # ನಾಟ್ಯವೇದ # ಕರ್ಣವೇದ # ಛಲದಂಕೆ ಅಂಬೆ # ಭರತಾಗಾಥಾ === '''ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ''' === # ಬಡೆಕ್ಕಿಲ ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಟ್ಟರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು. # ಮಹನೀಯ ಚೇತನಗಳು. === '''ಸಹ ಸಂಪಾದನೆ''' === # ನಾಟ್ಯಮೋಹನ # ಆಮ್ಮೇಂಬಳ ಆರುವತ್ತು. # ಉಳ್ಳಾಲ ಇತಿ ಆದಿ === '''ಸಂಪಾದನೆ''' === # ಸುಂದರಕಾಂಡ # ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸಂಕಥನ # ವಜ್ರಕಾಯ # ಯಕ್ಷಗಾನಗಂಗೋತ್ರಿ === '''ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಾದೆಗಳು''' === # ಸಿಂಗಾರ ಗಾದೆಗಳು(೧೯೮೭) === '''ಕುಚೋದ್ಯ ಕೋಶ''' === # ಆಪಾರ್ಥಿನೀ(೧೯೮೭) === '''ನವಸಾಕ್ಷರರಿಗಾಗಿ''' === # ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ ಕಲ್ಕುಡ # ಉತ್ಸವಗಳು # ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು === '''ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಚಿಂತನೆ''' === # ಭಗವತಿ ಆರಾಧನೆ === '''ಅಂಕಣ ಲೇಖನ ಸಂಕಲನ''' === # ದೀಪದ ಕೆಳಗೆ. === '''ಶಬ್ದಕೋಶ''' === # ಮೋಯ ಮಲಯಾಳ ಕನ್ನಡ ಪದಕೋಶ. === '''ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ''' === # ಹೃದಯ ವಚನಗಳು. === '''ಯಕ್ಷಗಾನಗಳು''' === # ಅಮರಶಿಲ್ಪ(೧೯೭೮) # ಸಹಸ್ರ ಕವಚ ಮೋಕ್ಷ(೧೯೮೧) # ಕಾಯಕಲ್ಪ(೧೯೮೨) # ಮಹಾಶೂರ ಭೌಮಾಸುರ # ಮಹಾಕಲಿ ಮಗದೇಂದ್ರ # ತ್ರೀಪುರ ದಹನ # ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವ # ಆಚಾರ್ಯ ವಿಶ್ವರೂಪ # ಶಬ್ಧವೇದಿ # ಆದಿಕವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ # ದಂಭದಮನ # ಗುರುತೇಜ # ಅಂಧಕಮೋಕ್ಷ # ಘೋರಮಾರಕ # ವೀರಕಲ್ಕುಡ # ಕಾಯಕಲ್ಪ # ಗಂಗಾವತರಣ. # ಭುವನಭಾಗ್ಯ # ವಾತಾಪಿ ಜೀರ್ಣೋಭವ # ವಂಶವಾಹಿನಿ # ಚಂದ್ರಮತಿ ಸ್ವಯಂವರ # ಪಾದುರ ಪ್ರದಾನ === '''ಧ‍್ವನಿ ಸುರುಳಿ''' === # ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು. # ಧರ್ಮಜ್ಯೋತಿ. # ಶರಣು ಶಭರೀಶ # ಕದಳೀವನ # ಗೀತಜ್ಯೋತಿ. # ಪ್ರಮೋದ ಪ್ರಸಾದ # ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು ಸ್ತವನಾಂಜಲಿ. # ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ಭಕ್ತಿಸುಮಾಂಜಲಿ. # ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣೋದೇವಿ ದಿವ್ಯಾಂಜಲಿ. === '''ಜನಾಂಗ ಪರಿಚಯ''' === # ಕೊರಗರು == '''ತುಳು ಕೃತಿಗಳು''' == === '''ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ''' === # ತಂಬಿಲ(೧೯೮೪) # ರಂಗೀತ(೧೯೮೨) === '''ತುಳು ನಾಟಕ ಸಂಪುಟಗಳು''' === # ತಂಬಿಲ # ರಂಗೀತ # ಗೋಂದೊಲು # ರಾಯರಾವುತೆ # ತುಳು ನಾಟಕ ಸಂಪುಟ # ಕೊಡಿಮರ # ತುಳುನಾಡ ಕಲ್ಕುಡೆ # ಆಟೊ ಮುಗಿಂಡ್ # ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಸಾದ. # ಉಳ‍್ಳಾಲೊದ ವೀರ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕಾ ದೇವಿ. === '''ಅನುವಾದ''' === # ಕಲೇವಾಲ. === '''ಪಾಡ್ದನ ಸಂಗ್ರಹ''' === # ಬಾಮಕುಮಾರ ಸಂದಿ. # ತುಳುಪಾಡ್ದನ ಸಂಗ್ರಹ. === '''ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಾದೆಗಳು''' === # ಪೊಸಗಾದೆಲು === '''ನೃತ್ಯರೂಪಕ''' === # ಎಳುವೇರ್ ದೆಯ್ಯಾರ್ # ತುಳುವಾಲ ಬಲಿಯೇಂದ್ರ === '''ರೇಡಿಯೊ ರೂಪಕ''' === # ಮದನಗ # ಪರಿಂಜಗುತ್ತು ದೇವಪೂಂಜ # ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ್ಯ === '''ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ''' === # ಸಿರಿ ಪನ್ಪಿ ಅಭಿನಂಧನ ಗ್ರಂತೊನು ಅರೆನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಲು, ಅಬಿಮಾನಿಲು ಅರೆಗ್ ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ತ್ ದೆರ್. === '''ಅನುವಾದಿತ ನಾಟಕ''' === # ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ<ref>https://www.udayavani.com/taxonomy/term/5347/1</ref> === '''ತುಳು ಜಾನಪದ ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕಗಳು''' === # ಅವಿಲು(೧೯೭೮) # ತುಳು ಬದುಕು(೧೯೮೪) # ತುಳು ಪಾಡ್ದನ ಕಥೆಗಳು(೧೯೬೨) # ಬಾಮಾಕುಮಾರ ಸಂದಿ(೧೯೭೮) # ಕೊರಗರು(೧೯೭೮) # ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆ<ref>http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/131897/5/05_chapter%201.pdf</ref>(೧೯೧೯೯೫) # ತುಳುಜಾನಪದದ ಕೆಲವು ನೋಟ(೨೦೦೭) === '''ಯಕ್ಷಗಾನ ಗ್ರಂಥಗಳು''' === # ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೃತಿ ಸಂಪುಟ # ಘೋರ ಮಾರಕ (ಏಡ್ಸ್ ಸಂಬಂಧಿ ಯಕ್ಷಗಾನ) # ಯಕ್ಷಾಂದೋಳ # ಯಕ್ಷತರು # ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಹಸ್ರಕವಚಮೋಕ್ಷ # ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾಯಲ್ಪ # ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಮರವಾಹಿನಿ # ಯಕ್ಷಗಾನ ತ್ರಿಪುರ ಮಥನ # ಅರುಣಸಾರಥ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು # ಯಕ್ಷಗಾನ ಛಾಯಾವತರಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಸಂಗಗಳು # ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಮರವೀರದ್ವಯ ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ # ಮಾರಿಷಾ ಕಲ್ಯಾಣ(೨೦೦೦) # ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು # ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಕೊಡುಗೆ # ಮಹಾಕಲಿ ಮಗಧೇಂದ್ರ === '''ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳು''' === # ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ವೀರಕಲ್ಕುಡ(೧೯೭೮) # ಸಹಸ್ತ ಕವಚ ಮೋಕ್ಷ(೧೯೮೧) # ಕಾಯಕಲ್ಪ(೧೯೮೨) # ಅಮರವಾಹಿನಿ(೧೯೮೩)# === '''ತುಳುಭಾವಗೀತೆ''' === # ಪನ್ನೀರ್ # ಸಿಂಗಾರ # ಆಟಿಕಳೆಂಜ === '''ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು''' === # ಮಾಯೊದಪುರಲ್ # ಮಲೆತ ತುಡರ್ # ಕ್ಷೇತ್ರ ದರ್ಶನ # ಸುಗಿಪು ದುನಿಪು # ರಂಗನ್ ತೂಯನದೆ # ಪೂಪೂಜನೆ # ಪೂ ಪರಂದ್ === '''ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳು''' === # ಎಳುವೆರ್ ದೆಯ್ಯಾರ್ ಬೊಕ್ಕ ಇತರ ನೃತ್ಯ ರೂಪಕೊ # ಅಪಾರ್ಥಿನಿ ಅರ್ಥಕೋಶ # ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರರಿಗೆ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದೆ. == '''ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' == ಅಮೃತರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. # [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] # [[ಕರ್ನಾಟಕ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] # [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] # [[ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಪುರಸ್ಕ್ರತರು. # ತಲ್ಲೂರು ಕನಕಾ -ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>https://www.google.co.in/?gfe_rd=cr&ei=sHh9Vd_TMOTI8Aev7L_wCQ#q=ಅಮೃತ+ಸೋಮೇಶ್ವರರಿಗೆ+ಪ್ರಶಸ್ತಿ</ref> # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>http://kannadigaworld.com/kannada/167977.html</ref> <ref>http://v4news.com/ಸಾಹಿತಿ-ಅಮೃತ-ಸೋಮೇಶ್ವರರಿಗೆ/{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸಿ<ref>http://medianine.in/kasaragod.php?id=2767{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> # ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ೨೦೧೬ನೇ ಸಾಲಿನ ‘ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್‌’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.<ref>http://www.kannadaprabha.com/karnataka/sahitya-akademi-bhasha-samman-for-someshwar/301114.html</ref>.<ref>http://themangaloremirror.in/dr-amrutha-someshwara-award/</ref> ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ರೂ.1 ಲಕ್ಷ ನಗದು ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರ ಪದಕ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. <ref>[http://www.prajavani.net/news/article/2017/08/31/516845.html ಡಾ.ಅಮೃತ ಸೋಮೇಶ್ವರ್‌ಗೆ ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮಾನ್‌;ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ;31 Aug, 2017]</ref> # ಕೀರಿಕ್ಕಾಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>{{cite news |title=Yakshagana {{!}} Kannada Yakshagana {{!}} Yakshagana Video {{!}} Yakshagana Audio {{!}} Yakshagana Artist {{!}} Yakshagana Troops |work=bayalata |url=http://www.bayalata.com/?1~427~%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%AC%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86%20%E0%B2%95%E0%B3%80%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%20%E0%B2%B6%E0%B2%A4%E0%B2%AE%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8B%E0%B2%A4%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%B5%20%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%B0%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%B0,%20%E0%B2%A1%E0%B2%BE%7C%20%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B3%83%E0%B2%A4%20%E0%B2%B8%E0%B3%8B%E0%B2%AE%E0%B3%87%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B0%20%E0%B2%85%E0%B2%B5%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86%20%E0%B2%95%E0%B3%80%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%95%E0%B2%BE%E0%B2%A1%E0%B3%81%20%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%20-&SearchText=}}</ref> # ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>http://avadhimag.com/?p=212120</ref> 28717zdhofw9ljdksglywdps785adek 2 155479 1435656 1311585 2026-11-03T16:51:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1311585 wikitext text/x-wiki '''ತುಳು ನಾಡು ಅಥವಾ ತುಳುನಾಡ್, ತುಳು ಭಾಷೆ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ತುಳುವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತ ಜನರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯರು. ಹಳೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ[೧]. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಧಿಕೃತ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಘಟಕವಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ. ''' ==ಪರಿವಿಡಿ== ೧ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೨ ತುಳು ಶಬ್ಧ ೩ ಇತಿಹಾಸ ೪ ಚರಿತ್ರೆ ೫ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ೬ ಭಾಷೆ ೭ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ೮ ಶಿಕ್ಷಣ ೯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು '''ವ್ಯಾಪ್ತಿ''' [[ತುಳುನಾಡು|ತುಳು ನಾಡು]] - ತುಳುವ, ತುಳುವ ನಾಡು, ತುಳು ದೇಶ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತುಳು ನಾಡಿನ ಭಾಗ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತೆಂಕಣ ಭಾಗ ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಡಗಣ ಭಾಗ. '''ತುಳು ಶಬ್ಧ''' ತುಳು ಶಬ್ದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇಧವಿದೆ. ತು¿ು ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಳು ಬಂತೆಂದು ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದರೆ, ತುಳುವೆ (ಮೃದು) ಶಬ್ದದಿಂದ (ಮೃದುನೆಲ) ಬಂತೆಂದು ಇನ್ನೊಂದು. ತುಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರದೇಶವಾಚಕವೂ ಹೌದು. ಭಾಷಾವಾಚಕವೂ ಹೌದು. ತುಳು ನಾಡಿನ ಕಲ್ಯಾಣಪುರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಳು ಭಾಷೆ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ತುಳು ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಮೂಲತಃ ಪ್ರದೇಶವಾಚಕವೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದ ಜನಾಂಗವೊಂದರ ಭಾಷೆಯೂ ತುಳು ಎಂಬ ಅಭಿಧಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ತುಳು ಭಾಷೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕುರಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಂದೇಹ ಬಲಪಡುತ್ತದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಬಾರಕೂರು, ಬಸರೂರು, ಹಾಡುವಳ್ಳಿ, ಗೇರುಸೊಪ್ಪಗಳು ತುಳು ನಾಡಿನ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. '''ಇತಿಹಾಸ''' ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ತುಳು ನಾಡು ಹೈವ ಮತ್ತು ತುಳುವಾದ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜವಂಶವು ಅಲುಪರದಾಗಿತ್ತು . ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಲ್ವಾಖೇಡಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರು ತುಳುನಾಡಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು .ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾಯಿತು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ, ಇಕ್ಕೇರಿನ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು ತುಳುನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. .ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ, ಇತರೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದವು. ಗೋವಾದ ಕೊಂಕಣಿಗಳು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದರು, ಅರಬ್ಬರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೂ ಕೂಡಾ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿದ್ದರೂ, ಜೈನರು ಕಾರ್ಕಳ, ವೇಣೂರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ, ಅನೇಕ ಬಸದಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ತುಳು ನಾಡು ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವೆಂಬ ಕತೆಯೂ ಇದೆ. ಕ್ರಿ. ಪೂ. ಸುಮಾರು ೩೦೦-೪೦೦ ರ ವರೆಗೆ ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗದ ಒಂದು ಸಂಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಶಿಲಾಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸತಿಯಪುತ ತುಳು ನಾಡಿರಬಹುದು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೩ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿತವಾದ ಒಲೊಖೊಯ್ರಾ ತುಳು ನಾಡಿನ ನಾಮಾಂತರವಾದ ಆಳ್ವಖೇಡವಿರಬೇಕು. ಕ್ರಿ. ಶ. ೩-೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಪಲ್ಲವ ಅರಸನಾದ 2ನೆಯ ನಂದಿವರ್ಮನ ಕಾಲದ (೭೩೧ - ೭೯೫) ಪಟ್ಟಟ್ಟಾಲ್ ಮಂಗಲಮ್ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ೧೦೧೨ ರ ಕೊಂಗಾಳ್ವನ ಬಲ್ಮುರಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ತು¿ುವರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಇದು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತು¿ುವರನ್ನು ಕುರಿತ ಮೊದಲ ಶಾಸನ. ೧೧ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬಂಕಿಯಾಳುಪೇಂದ್ರನ ಕಾಲದ ಬಾರಕೂರು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ದೊರೆಕುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯ ಭರತೇಶವೈಭವ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿ ತುಳು ವಾಕ್ಯವೂ ತುಳುವ ಶಬ್ದವೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿ,ಸ್ತಶಕೆಯ ಆರಂಭದಿಂದ ೧೫ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಆಳುಪರು (ಆಳಿವರು) ಇಲ್ಲಿ ಆಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಭೌಮರ ಆಶ್ರಿತರಾಜರಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ನೆರವಾದರು. ಇವರು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರು ಹಾಗೂ ಹೊಂಬುಚ್ಚದ ಸಾಂತರಸರ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳು. ಇವರು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕದಂಬ ಮಂಡಲವನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವಡ್ಡರ್ಸೆ ಶಾಸನ ಇವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಶಾಸನ. ಇವರದು ಮತ್ಸ್ಯಲಾಂಛನ (ಮತ್ಸ್ಯಲಾಂಛನೋಪೇತ). ಬಂಗಾರದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೀನು, ಶಂಖ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ಣಕುಂಭ ಅಥವಾ ಕಾಲುದೀಪವೂ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಣ್ಡ್ಯಧನಂಜಯ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇವೆ. ಇವರು ಶೈವರಾದರೂ ಜೈನಮತಕ್ಕೂ ನಾಥಪಂಥಕ್ಕೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನಿತ್ತರು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡಿನ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು. ಅವರಿಂದ ನೇಮಿತರಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಇದನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಳುವ ವಂಶದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಪೂರ್ವಜರು ಮೂಲತಃ ತುಳು ನಾಡಿನ ಪಾಡುವಳ್ಳಿಯವರೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಾಲಿನ ತೊಳಹರು (ಈಗಿನ ತೋಳಾರರು), ಬಂಗಾಡಿಯ ಬಂಗರು, ಪುತ್ತಿಗೆಯ ಚೌಟರು, ಕೇಣೂರಿನ ಅಜಿಲರು, ಸಿಮಂತೂರಿನ ಸಾವಂತರು, ಕಾರ್ಕಳದ ಬೈರರಸರು, ಹೊಸಂಗಡಿಯ ಹೊನ್ನೆಕಂಬಳಿಯವರು, ನಗಿರೆಯ ಅರಸರು, ಹಾಡುವಳ್ಳಿಯ ರಾಜರು, ಎಮಾಗಳಿನ ಮಾರಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಕಾಪುವಿನ ಮದ್ದಗ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಎಲ್ಲೂರಿನ ಕುಂದ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಪಡುಬಿದರೆಯ ಬಲ್ಲಾಳರು ಮೊದಲಾದವರು ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದ ತುಳು ನಾಡಿನ ಜೈನ ಅರಸರು. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ಕುಂಬಳ ಅರಸರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ತುಳು ನಾಡು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಬಳಿಕ ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರ ಅಧೀನವಾಯಿತು. ಆಗಾಗ ತುಳು ನಾಡಿನ ಅರಸರ ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹದಿಂದ ಕೆಳದಿಯ ನಾಯಕರು ಖೇದಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೆಳದಿಯ ಅರಸರ ಬಳಿಕ ತುಳು ನಾಡು ಹೈದರ್ ಅಲಿಯ ಅಧೀನವಾಯಿತು. ಅದು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೈಸೇರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಬೊಂಬಾಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಸೇರಿದವು. ಭಾರತ ರಾಜ್ಯ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯಾದಾಗ ಕಾಸರಗೋಡು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ತುಳು ನಾಡು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ತುಳು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಗೇರ ಬಿಲ್ಲವ ನಾಡವ ಬಂಟ ಜೈನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಕೊರಗ ಮೊದಲಾದ ಆದಿವಾಸಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೊರಗರ ಭಾಷೆ ಅವರದೇ ಆದ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡೆರ ಭಾಷೆ- ಕೊರಗರ ಭಾಷೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತನಾಡುವ ತುಳು ಇತರರ ತುಳುವಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಗೋತ್ರವಿದ್ದಂತೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇತರರಿಗೆ ಬಳಿ ಇದೆ. ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಕಟ್ಟು ತುಳು ನಾಡಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಭೂತಾಳ ಪಾಂಡ್ಯನ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿವರವಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಕಟ್ಟು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರಬೇಕು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂಡೊ-ಆರ್ಯನ್ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಕುಡುಬಿ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತರೂ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಭೂತಾರಾಧನೆ ತುಳು ನಾಡಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅಗೆಲು, ತಂಬಿಲ, ಕೋಲ, ನೇಮ ಮೊದಲಾದ ಆರಾಧನಾ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಪಂಜುರ್ಳಿ, ಕಲ್ಕುಡ, ಚಿಕ್ಕು, ಗುಳಿಗ, ಹಾಯ್ಗುಳಿ, ಕೋಟಚೆನ್ನಯ, ಹಳೆಯಮ್ಮ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ, ಮಾಸ್ತಿ, ಜುಮಾದಿ ಮೊದಲಾದ ನೂರಾರು ದೈವಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಗ, ನಂದಿ ಕೋಣ, ಲೆಕ್ಕಸಿರಿ, ಬೆರ್ಮ, ಕ್ಷೇತಪಾಲ-ಇವು ಪಂಚದೆವಗಳು. ಇವನ್ನು ಆಲಡೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಹಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಬ್ಬಕ್ಕ ದಾರಕ್ಕ ದೈವಗಳನ್ನು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಿರಿ ಎಂದು ಜನತೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಗ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರನ್ನು ಅಭೇದವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ನಾಗಮಂಡಲ, ಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೂ ತುಳು ನಾಡಿಗೇ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ್ದು. ಆಗಮ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ, ಶಕ್ತಿ, ವಿಷ್ಣು, ಆದಿತ್ಯ, ಗಣಪತಿ, ಶಂಕರ, ನಾರಾಯಣ, ಶಾಸ್ತಾರ ಆರಾಧನೆ ಇದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಆದಿಯಿಂದ ದೇಗುಲ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ರಜತಪೀಠ (ಉಡುಪಿ), ಶಿವಾಲಯ, ಕುಮಾರಾದ್ರಿ (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ), ಕುಂಭಕಾಶಿ(ಕುಂಭಾಶಿ), ಧ್ವಜೇಶ್ವರ (ಕೋಟೇಶ್ವರ), ಕ್ರೋಢ (ಶಂಕರನಾರಾಯಣ), ಮೂಕಾಂಬಾ (ಕೊಲ್ಲೂರು) - ಇವು ತುಳುನಾಡಿನ ಸಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು. ಮಣ್ಣು (ಪೊಳಲಿ), ಶಿಲೆ, ಪಂಚಲೋಹ ಹಾಗೂ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಮೆಕ್ಕಿಕಟ್ಟೆಯ ಭೂತದ ಉರುಗಳು) ಚಾಳುಕ್ಯ, ಕದಂಬ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಹೊಯ್ಸಳ, ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಕೆಳದಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಮಾದರಿಗಳು ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಾದೇಶೀಕ ಭೇದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿವೆ. ಕದಿರೆಯ ಪಂಚಲೋಹದ ಲೋಕೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿ (ಕ್ರಿ. ಶ. ೯೬೮), ಕಾರ್ಕಳ ಹಾಗೂ ವೇಣೂರ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪಂಚಲೋಹದ ಚಂದ್ರನಾಥ (೭೧/೨ ಅಡಿ ಮೂಡಬಿದರೆ), ಉಡುಪಿಯ ಮಠದ ಕಡಗೋಲು ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ತೈಲಕೃಷ್ಣಬಿಂಬಗಳು - ಇವು ತುಳು ನಾಡಿನ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಶಿಲ್ಪಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನ (ಬೆಳ್ಮಣ್ಣು - ೮ ನೆಯ ಶತಮಾನ) ತುಳು ನಾಡಿನದು. ದ್ವೈತಮತಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿ, ಉಡುಪಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ತತ್ತ್ವವಾದವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿದರು. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ಮೊದಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಭಾಗವತ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಎಡನೀರು ಹಾಗೂ ಬಾಳೆ ಕುದುರು ಮಠಗಳಿವೆ. ಕದಿರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಥಪಂಥದ ದೇಗುಲಗಳಿವೆ. ಮೂಡಬಿದರೆ ಜೈನಕಾಶಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಮತ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಜಂಗಮರ ಮಠಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಂಗಮರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಡ್ದನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ವಿಪುಲವಾದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹವ್ಯಕ ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರ ಎಂಬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೇದವಿದೆ. ಚರಿತ್ರೆ ಅಶೋಕನ 2ನೆಯ ಬಂಡೆಗಲ್ಲಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಆತನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇರೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಸತಿಯಪುತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಂಡಿತವಾಗಿವೆಯಾದರೂ ಈಗ ಇದು ತುಳು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಪದವೆಂದು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ. ತುಳು ದೇಶದ ಬಹುಶ: ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದು. ಕ್ರಿ. ಶ. ಸುಮಾರು 3ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾಮೂಲನಾರ್ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಕವಿ ತನ್ನ ಒಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ತುಳು ನಾಡನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌರ್ಯ, ಕೋಶ, ಪಡುಗ, ಮೋಗೂರು ಮುಂತಾದ ಜನರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಲವಾರು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದ, ಮೌರ್ಯ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದವರೆನ್ನಲಾದ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ತುಳು ನಾಡಿನ ಕೋಶರ್ ಜನರ ನೆರವಿನಿಂದ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಮೋಗೂರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಕೋಶರ್ ಹಾಗೂ ಮೌರ್ಯರ ನಡುವೆ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗಿ ಕೋಶರನ್ನು ಮೌರ್ಯರ ನನ್ನನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ. ಈ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಾಧಾರಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಲೊಖೊಯಿರಾ ಎಂಬುದು ಆಳ್ವಖೇಡವೆಂದೂ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವೆಂದೂ ರೈಸ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದಲ್ಲಿ ಆಳುಪರು ಆಳಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಕ್ರಿ. ಶ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತೆನ್ನಬೇಕು. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತನಾದ ಆಳಪಗಣ ಪಶುಪತಿಯು ಆಳುಪನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಕದಂಬ ಮಯೂರ ಶರ್ಮನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಭಟರಿಕುಲಜನೆಂದೂ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಳಗುಂದ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಟರಿವಂಶದ ಕಾಕುಸ್ಥನೆಂಬಾತ ಕದಂಬ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಿರುವ ಕಾರಣ, ಈಕೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪಶುಪತಿಯ ಪತ್ನಿ ಎಂದೂ ಇವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದಾತನೇ ಕಾಕುಸ್ಥನೆಂದೂ ಕದಂಬ ಕಾಕುಸ್ಥನ ಮಗಳೇ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ 1ನೆಯ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮ ಆಳುಕ ದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂದಿನ ಹೆಸರು. ಅಲ್ಲಿ ಆಗ ಆಳುಪರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಚಾಳುಕ್ಯರ ಸಾಮಂತರಾಗಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ದಿಗ್ವಿಜಯ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ 1ನೆಯ ಆಳುವರಸ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಲೂರಿನ ವರೆಗೂ ಹೋದ. ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಂಗಲಪುರ - ಈಗಿನ ಮಂಗಳೂರು. ಈತನ ಮಗ ಚಿತ್ರವಾಹನ, ಮಹಾದೇವಿಯ ಮಗ, ಚಾಳುಕ್ಯ ವಿನಯಾದಿತ್ಯನ ಮಗಳಾದ ಕುಂಕುಮ ಮಹಾದೇವಿಯ ಗಂಡ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಅನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಆಳತೊಡಗಿದಾಗ ಆಳುವರು ಪಲ್ಲವರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಇಮ್ಮಡಿ ಆಳುವರಸ ಪಟ್ಟಿಯೊಡೆಯನ್ ಎಂದು ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾಗಿದ್ದ. ಈ ವೇಳೆಗೆ ಕದಂಬ ಮಂಡಲ ಇವರ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿತ್ತು. ಪಟ್ಟಿ ಎಂಬುದು ಪೊಂಬುಚ್ಚಪುರಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾದ ಕಾರಣ ಇವರು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾವರ ಇವನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇವನ ಅನಂತರ ಇವನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಕಲಹಗಳಾದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೋಭೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಇವನ ಮೊಮ್ಮಗ, ರಣಸಾಗರನಮಗ ಪೃಥ್ವೀಸಾಗರ ಮುಮ್ಮಡಿ ಶಳುವರಸನ ಅನಂತರ ತುಳು ನಾಡು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಚೋಳರ ಒಂದನೆಯ ರಾಜರಾಜ ತುಳು ನಾಡನ್ನು ವಶಪಡಿಕೊಂಡ. ಸು. 1010 ರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಭೌಮರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಆದರೆ 1ನೆಯ ಬಂಕಿದೇವ, ಪಟ್ಟೆಯೊಡೆಯ ಮುಂತಾದವರು ಈ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಹೋರಾಡಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸಾಂತರ ಮನೆತನದವರ ಸಹಾಯ ಕೋರಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದರು. 1ನೆಯ ಬಂಕಿದೇವ ಸಾಂತರ ಅಮ್ಮಣನ ಮಗಳಾದ ಬೀರಲ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಿದ್ದ. ಇವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮಂಕಬ್ಬರಸಿ ಸೋದರ ಮಾವನಾದ ಅಮ್ಮಣನ ಮಗ ತೈಲಪನನ್ನುವರಿಸಿದಳು. ತೈಲಪನಮಗ ವೀರಶಾಂತರಸು ಬಂಕಿದೇವನ ಮಗ 5ನೆಯ ಆಳುವರಸನ ಮಗಳಾದ ಅಚಲ ದೇವಿಯನ್ನು ಲಗ್ನವಾದ. ಹೀಗೆ ಇವರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. 1220 ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ಕುಲಶೇಖರನ ಬಳಿಕ ಸಾಂತರ ಮನೆತನದ ತ್ರಿಭುವನ ರಾಜನ ಮಗ ಕುಂದಣ ತುಳು ನಾಡಿನ ಅರಸನಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ. ಅನಂತರ ಕುಲಶೇಖರನ ಮಗ ವಲ್ಲಭದೇವ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. 1275 ರಿಂದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ ಪತ್ನಿ ಬಲ್ಲಮಹಾದೇವಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದಳು. ಈಕೆಯ ಅಳಿಯ ಬಂಕಿದೇವ ರಾಜ್ಯಲೋಭಿ. ಅದುವರೆಗೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಅಳಿಯ ಸಂತಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ತನ್ನದಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವನು ಬಯಸಿದ. ರಾಣಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇಬ್ಬಾಗ ಮಾಡಿದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧವನ್ನು ಬಂಕಿದೇವನಿಗಿತ್ತಳು. ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ ಮಂಗಳಪುರ. ರಾಣಿ ಬಾರಹಕನ್ಯಾಪುರದಿಂದ (ಬಾರಕೂರು) ಆಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಕೆಯ ಬಳಿಕ ಆಕೆಯ ಮಗನಾದ ನಾಗದೇವರಸ ತುಳು ನಾಡಿನ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ (1300). ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಳಿಯ ಬಂಕಿದೇವ ಇವನನ್ನು ಹೊರದೂಡಿ ತುಳುನಾಡನ್ನು ಆಳತೊಡಗಿದ. ಬಂಕಿದೇವನ ಮಗ ಸೋಯಿದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ 3ನೆಯ ಬಲ್ಲಾಳ ತುಳು ನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದ. ಶತ್ರುವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರದ ಅರಸ ಬಹುಶಃ ಅವನ ತಂಗಿಯಾಗಿದ್ದರಿರಬಹುದಾದ ಚಿಕ್ಕಾಯಿ (ಕಿಕ್ಕಾಯಿ) ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ. ಸೋಯಿ ದೇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಾರಹಕನ್ಯಾಪುರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಇವರು ಹೊಯ್ಸಳರ ಸಾಮಂತರಾದರು. ಬಲ್ಲಾಳನ ಮರಣಾನಂತರ ಚಿಕ್ಕಾಯಿತಾಯಿ ಬಾರಕೂರಿನಿಂದ ಆಳತೊಡಗಿದಳು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಬಳಿಕ ತೀರಪ್ರದೇಶವಾದ ತುಳು ನಾಡು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಹಿಂದೂ ಅರಸರಿಗೆ ಅಶ್ವಗಳ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಅತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಂತಲೇ ಅವರು ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತುಳು ನಾಡನ್ನು ಆಗ ಬಾರಕೂರು ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ರಾಜ್ಯಗಳೆಂದು ವಿಭಜಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಸಾಮ್ರಾಟರು ತಮ್ಮ ನೇರವಾದ ಆಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ದಂಡನಾಯಕರನ್ನೂ ಮಹಾಪ್ರಧಾನರನ್ನೂ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಏಳುತ್ತಿದ್ದ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚೌಟರು ದಂಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಮಹಾಪ್ರಧಾನ ಮಂಗಪ್ಪರಸ ಅವರನ್ನು ಸದೆಬಡಿದ. ಆಕಾಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಡುವಳ್ಳಿ ನಗಿರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಾಮಂತ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಅಂತೆಯೇ ಕಳಸ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಸಹ ತುಂಡರಸರು ತಲೆ ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರಕಲಹಗಳು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಲೆಹಾಕಿ, ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. 1565ರ ತಾಳೀಕೋಟೆಯ ಕದನದ ಬಳಿಕ ಪರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ವರ್ತಕರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ತುಳು ನಾಡು ಬಲಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. '''ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ''' ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೩೦೦೫,೮೯೮ ಆಗಿತ್ತು. ತುಳುನಾಡಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ತುಳುವಾಗಳು, ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳು ಕನ್ನಡಿಗರು, ಕೊಂಕಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. '''ಭಾಷೆ''' ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ತುಳು ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರಾವಿಡ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷಣಕಾರರನ್ನು ತುಳುವಾ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಕೊಂಕಣಿ, ಕೋರಗಾ ಮತ್ತು ಬೀರಿ. ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಇದನ್ನು ತುಳುವಾಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಿಖಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ತುಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಈ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. '''ಸಂಸ್ಕೃತಿ''' ಯಕ್ಷಗಾನವು ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರಾತ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಪಿಲಿವೇಶಾ ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜಾನಪದ[ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ] ನೃತ್ಯದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಇದು ಯುವ ಮತ್ತು ಹಳೆಯವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಕರಡಿ ವೇಶ (ಕರಡಿ ನೃತ್ಯ) ತುಳು ನಾಡಿನ ದಸರಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ನೃತ್ಯ. ಉಡುಪಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಉಪಾಹಾರ ಮಂದಿರಗಳು, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೊರತಾಗಿ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಡುಪಿ ಉಪಾಹಾರ ಮಂದಿರಗಳಿವೆ '''ಶಿಕ್ಷಣ''' ತುಳು ನಾಡು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ.ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == s7lg1x0dy264tkq0y9jefml2n1rg726 3 172522 1435650 1375297 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vaishnu Pilar]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VAISHNU]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1375297 wikitext text/x-wiki Talk page == Thank you for being a part of Feminism and Folklore 2026 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|right|350px]] Dear {{PAGENAME}}, Your contributions helped make this year's [[:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore]] campaign a great success, and we are truly grateful for your time, knowledge, and dedication to documenting women's stories and folklore on Wikimedia projects. As we reflect on this year's campaign and prepare for the next edition, we'd love to hear about your experience. Please take a few minutes to fill out our feedback form and share your thoughts and suggestions. As a token of our appreciation, everyone who completes the form will receive a '''special digital postcard'''! in their email. This year marks '''''25 years of Wikipedia''''', and the postcard has been created to celebrate this milestone and to recognize the incredible efforts of participants like you who continue to enrich free knowledge for the world. '''Form Link - [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdqFZN9IdWbAnZ_7DyG5bIsuq7KAkdsIxweC_TdPH9In-tthQ/viewform?usp=dialog here]''' Please complete the feedback form by '''25 June 2026'''. Thank you once again for making Feminism and Folklore 2026 a success. We hope to see you again in future campaigns! Best regards, Feminism and Folklore international Team. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೦೧, ೧೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೬ (IST) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/wlf2026&oldid=30704478 --> c9jw56ktc1jl4kxdccli7834siqij6p 0 174304 1435688 1350188 2026-11-04T06:46:43Z Santhosh Goveas 102329 1435688 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] 2f3yp4zhu45tm23p3w3arxbkcea0b86 1435689 1435688 2026-11-04T06:47:08Z Santhosh Goveas 102329 1435689 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] 1qdopxxf4nccoj3p57z01b70jl6e8jd 1435690 1435689 2026-11-04T06:47:35Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */ 1435690 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] hx8oj1ms9ngi75dsychq73twkwrvwq0 1435691 1435690 2026-11-04T06:47:55Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */ 1435691 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] 5r1puyurpjdfz7pnur6kqtkonse5see 1435692 1435691 2026-11-04T06:48:31Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */ 1435692 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] 58mr0mxfg27z4x9yi9y7o9fv3o2drl8 1435693 1435692 2026-11-04T06:49:07Z Santhosh Goveas 102329 /* ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ */ 1435693 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು [[ಅಗತ್ಯ]]ವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] 8rszwnxugcfua6v1no1wxwj43j2ec0m 1435694 1435693 2026-11-04T06:49:28Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ */ 1435694 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು [[ಅಗತ್ಯ]]ವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] h9b367vdti9vjavko2awfqmhl323slt 1435695 1435694 2026-11-04T06:49:46Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ */ 1435695 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು [[ಅಗತ್ಯ]]ವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ [[ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] rbtz24jnoo90cwkg9jk0awdbcswf5xb 1435696 1435695 2026-11-04T06:50:03Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ */ 1435696 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು [[ಅಗತ್ಯ]]ವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು [[ಅನುಮತಿ]] ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ [[ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] gdvph1eenyjzu57y9mika2amzuj42tz 1435697 1435696 2026-11-04T06:50:37Z Santhosh Goveas 102329 /* ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ */ 1435697 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ | honorific_prefix = His [[Excellency]] | name = Thorbjørn Jagland | image = Thorbjørn Jagland (30366602783) (cropped).jpg | caption = Jagland in 2016 | office = [[Secretary General of the Council of Europe]] | deputy = Gabriella Battaini-Dragoni | term_start = 1 October 2009 | term_end = 18 September 2019 | predecessor = [[Maud de Boer-Buquicchio]] {{small|(Acting)}} | successor = [[Marija Pejčinović Burić]] | office1 = [[Prime Minister of Norway]] | monarch1 = [[Harald V]] | termstart1 = 25 October 1996 | termend1 = 17 October 1997 | predecessor1 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor1 = [[Kjell Magne Bondevik]] | office2 = Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]] | termstart2 = 8 November 1992 | termend2 = 10 November 2002 | 1blankname2 = First Deputy | 1namedata2 = [[Jens Stoltenberg]] | 2blankname2 = Second Deputy | 2namedata2 = [[Hill-Marta Solberg]] | predecessor2 = [[Gro Harlem Brundtland]] | successor2 = [[Jens Stoltenberg]] | birth_name = Thorbjørn Johansen | birth_date = {{birth date and age|1950|11|5|df=y}} | birth_place = [[Drammen]], Buskerud, Norway | death_date = | death_place = | party = [[Labour Party (Norway)|Labour]] | spouse = Hanne Grotjord | children = 2 | education = [[University of Oslo]] | signature = Thorbjorn Jagland Signature.svg }} '''ಥೋರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್''' ( ನೀ '''ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್''' ; {{Audio|Thorbjorn Jagland.ogg|listen}}, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950) ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾರ್ವೆಯ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2009 ರಿಂದ 2019ರ ವರೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1996-1997 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, 2000-2001 ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಹಾಗೂ 2005-2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಸತ್‌ನಾದ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಪದವಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಆರಂಭವನ್ನು ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ್ದು, 1977 ರಿಂದ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು 1986 ರಿಂದ 1992 ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ 1992 ರಿಂದ 2002 ರವರೆಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಂಪುಟ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಅದು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಗರಣಗಳ ಫಲಿತಾಂಸವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರು ಬದಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. <ref name="nettavisen">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=16 February 2008 |title=Skandale-statsrådene |url=http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090415184351/http://www.nettavisen.no/innenriks/politikk/article1607714.ece |archive-date=15 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು [[ಉಲ್ಲೇಖ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸಮರ್ಥ ನಾಯಕನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. <ref name="norwegianhouse">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |date=9 May 2004 |title=Han kom igjen, ja, han er her allerede |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418061114/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article790457.ece |archive-date=18 April 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ೧೯೯೭ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ [[ಪಕ್ಷ]]ವು ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬಹುಸಮವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ೩೬.೯ ಅಲ್ಟಿಮೇಟಮ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ವತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಗುಂಪು ಅವರು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಹೀನ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 2010 |title=Svakeste statsminister siden krigen |trans-title=Weakest prime minister since the war |url=http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101021070612/http://www.nrk.no/nyheter/norge/1.7293302 |archive-date=21 October 2010 |access-date=14 February 2011 |work=[[NRK|Norwegian Broadcasting Corporation]] |language=no}}</ref> ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಸೂರಿಯಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಳೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು "ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. <ref name="goll">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Goll |first=Svein |date=10 October 2008 |title=Gro Harlem Brundtland criticises her successor Thorbjørn Jagland |url=http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416082836/http://www.aftenposten.no/english/local/article2743417.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009}}</ref> ಇದಕ್ಕೇರಾಗಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಹಲವಾರು ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಅನೌಚಿತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.<ref name="vg.no">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2 June 2001 |title=Jagland omtalte president som Bongo fra Kongo |url=http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20071111063813/http://www.vg.no/pub/vgart.hbs?artid=1159979 |archive-date=11 November 2007 |access-date=19 February 2009 |work=VG |language=no}}</ref> 2005ರಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವೇಳೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರವಾಹಕರಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. <ref name="dagbladet2005">{{Cite web |last=Kirsten Karlsen |date=2005-10-13 |title=Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister - Dagbladet |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014023639/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2017-12-20 |publisher=Dagbladet.no}}</ref> 2009ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=30 September 2009 |title=THORBJORN JAGLAND ELECTED SECRETARY GENERAL OF COUNCIL OF EUROPE |url=http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924065153/http://www.panorama.am/en/politics/2009/09/30/yagland/ |archive-date=24 September 2015 |access-date=2 October 2009 |publisher=panorama.am}}</ref> 2014ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref name="website-pace.net">{{Cite web |title=Archived copy |url=http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402151405/http://website-pace.net/documents/10643/110596/20140624-Election-SG-BIL.pdf/e81b719a-b7ca-40bf-8b2f-b17e1d871a72 |archive-date=2 April 2015 |access-date=24 June 2014}}</ref> ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕೊರತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. <ref>[https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting I årevis ble Thorbjørn Jagland varslet om korrupsjon i Europarådet. Kritikerne mener han ikke gjorde noen ting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928230645/https://www.aftenposten.no/amagasinet/i/roqbm/I-arevis-ble-Thorbjorn-Jagland-varslet-om-korrupsjon-i-Europaradet-Kritikerne-mener-han-ikke-gjorde-noen-ting |date=28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> <ref>[https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar Ber Jagland vurdere sin stilling som Europarådets generalsekretær: Thorbjørn Jagland har styrt Europarådet svært dårlig, og han har ikke tatt tak i korrupsjonen, mener en av lederne i Europarådets parlamentarikerforsamling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180808043052/https://www.aftenposten.no/verden/i/zLPy9v/Ber-Jagland-vurdere-sin-stilling-som-Europaradets-generalsekretar |date=8 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 }}, ''[[Aftenposten]]''</ref> ಮತ್ತೆ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಕಡೆ ದಾಸ್ಯತನ ತೋರಿದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಕೂಡ ಕೇಳಿಸಿತು. [೧] ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ 2020ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೊರೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Jagland ferdig i Nobelkomiteen - Innenriks |url=https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011233327/https://www.dagsavisen.no/nyheter/innenriks/jagland-ferdig-i-nobelkomiteen-1.1784520 |archive-date=11 October 2020 |access-date=10 October 2020}}</ref> ಅವರು 2009 ರಿಂದ 2015 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. == ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, 5 ನವೆಂಬರ್ 1950 ರಂದು ಡ್ರಮ್ಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಡರ್, ಹೆಲ್ಗೆ ಥ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗಾತಿ ಇಂಗ್ರಿಡ್ ಬ್ಜೆರ್ಕ್ನೆಸ್ [೧] ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಡಾಗ್‌ಬ್ಲಾಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ "ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ"ನಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, "[[ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಅಂಚೆ]] ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವಿಲ್ಲದ ಪತ್ರಗಳು" ಅಥವಾ ಲಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದಾಗ, ಅಂಚೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವುದಾದರೆ, ಏಕೆಂದರೆ "ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯಿತು" ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. <ref>[https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230330045924/https://www.dagbladet.no/meninger/jaglands-svartebok/73003979 |date=30 ಮಾರ್ಚ್ 2023 }}: "Oppvekstvilkår på Lier, i et beskjedent hus midt på en kornåker der det politiske aktivitetsnivået var høyt med en far som var tillitsvalgt i store deler av sitt liv. Postvesenet sendte alle brev som manglet adresse hit til huset i kornåkeren, siden det var der alt likevel foregikk."</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1969 ರಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಹೆಲ್ಜ್ ಜೊತೆಗೆ, ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಓಸ್ಲೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. <ref name="bio">{{stortingetbio|TJ}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ 1957 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮವಾದ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು 2000 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರಿಡ್ ಮಾಸ್ ಅವರ "2,000 ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೃಷಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ "ಹೊಸ ಕುಟುಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ" ಒಂದಾಗಿ ಸನ್ನಿವೇಶಿತವಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪನಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ [[ಹೆಸರು]]ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. <ref>{{Cite web |last=Sørdal |first=Gøril Grov |date=11 October 2013 |title=Dei nye etternamna |url=https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201129054712/https://www.nrk.no/kultur/dei-nye-etternamna-1.11283114 |archive-date=29 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> ಅವರು 1976 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಹ್ಯಾನ್ ಗ್ರೋಟ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಂಡರು. <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland |url=http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121012024149/http://www.regjeringen.no/en/The-Government/Previous-governments/The-Structure-of-the-Registry/Ministries-and-Offices/Offices/prime-minister-since-1814/Thorbjorn-Jagland.html?id=463465&epslanguage=EN-GB |archive-date=12 October 2012 |access-date=31 March 2008 |website=Government.no}}</ref> ಈ ದಂಪತಿಗೆ ಆಂಡರ್ಸ್ (ಜನನ 1978) ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ (ಜನನ 1986) ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ.<ref name="brundtland">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Karlsen |first=Kirsten |date=8 November 2008 |title=- Jeg tenkte: Kan jeg være så dum? |url=http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003719/http://www.dagbladet.no/art/thorbjorn_jagland/jens_stoltenberg/3655935/ |archive-date=17 April 2009 |access-date=9 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು ನಾರ್ವೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದಾರೆ.{{Fact|date=December 2020}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> "ಯುರೋಪಿಯನ್ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ದಣಿವರಿಯದ ಬದ್ಧತೆ"ಗಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೀಜನ್ ಆಫ್ ಆನರ್‌ನ ಕಮಾಂಡರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Einar Hagvaag |date=25 October 2013 |title=Jagland kommandør i den franske æreslegionen |url=http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20131030005243/http://www.dagbladet.no/2013/10/25/nyheter/politikk/utenriks/samfunn/thorbjorn_jagland/29980785/ |archive-date=30 October 2013 |access-date=25 October 2013 |work=[[Dagbladet]] |language=no}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಚುನಾಯಿತ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ === 1966 ರಲ್ಲಿ, 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ (AUF) ನ ಲೈಯರ್ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಅಂತರ್ಗತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ, 1973 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ಮತ್ತು 1975 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ವರ್ಷವೇ, ಅವರು ಬುಸ್ಕೆರುಡ್ ಕೌಂಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿಯೂ 1981 ರವರೆಗೆ ಆ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುವ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ಪಕ್ಷದ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೂ, ವರ್ಕರ್ಸ್ ಯೂತ್ ಲೀಗ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ರಾಜಕೀಯ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು [[ಅಗತ್ಯ]]ವಿರುವುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲ ಉದ್ಯಮದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ, ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಪರೀಕ್ಷಾ ಬೋರಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು [[ಅನುಮತಿ]] ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವು [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Malmø |first=Morten |date=23 February 1977 |title=– Vi er ikke noe haleheng |work=[[Verdens Gang]] |language=no}}</ref> 1981ರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ [[ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]]ಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1986 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಂಗಾಮಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವೇಳೆ, ಪಕ್ಷದ ಗಡಿಯ ಹೊರಗಿನ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದೊಂದಿಗೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1992 ರವರೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನಾಯಕ ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1993 ರಲ್ಲಿ ಬುಸ್ಕೆರುಡ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದೀಯ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಶಃ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ಬ್ರೆವ್" (ಲೆಟರ್ಸ್) ಎಂಬ [[ಪುಸ್ತಕ]]ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "Vår sårbare verden" (ನಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ಜಗತ್ತು) 2001 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು "Ti teser om EU og Norge" (EU ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಬಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟುಲೇಟ್‌ಗಳು) 2003 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. === ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ಶಿಪ್ === 1996 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 23 ರಂದು, ಗ್ರೋ ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಮೂರನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು, ಇದರಿಂದ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿತರಾದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಚಿವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="norwegianhouse"/> <ref name="nettavisen"/> 1997 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಅವರ ಪಕ್ಷವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. <ref name="dagbladet.no">{{Cite web |date=13 October 2005 |title=- Helt og holdent opp til Jens å velge utenriksminister |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303222210/http://www.dagbladet.no/nyheter/2005/10/13/446178.html |archive-date=3 March 2016 |access-date=7 August 2018 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನೇಮಕಾತಿಯ ನಂತರ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಡಿಪಾಯ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ರೂಪಕವು "ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಮಾಜದೊಳಗಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತಂಭಗಳು ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿ; ಕಲ್ಯಾಣ ನೀತಿ; ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನೀತಿ; ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ನೀತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಈ ಸಮನ್ವಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು, ಸಂಪುಟವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಧ್ವನಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು. <ref name="rad">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Henrik |first=Width |date=29 October 1996 |title=Oppretter nye råd |url=http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090418054253/http://tux1.aftenposten.no/nyheter/forste/s9127.htm |archive-date=18 April 2009 |access-date=21 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬಹುದಿತ್ತು, ಆದರೆ ನನಗೆ ಸಮಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಒಂದು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಎಣಿಕೆಗೆ ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತಮ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು; ಮತ್ತು ನಾವು ಮಾಡಿದೆವು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಾವು ಅಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="norwegianhouseIII">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Halvor Hegtun |last3=Asbjørn Bakke |date=27 September 2008 |title="Det norske hus" kunne ha vært bedre planlagt |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080927123640/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2678374.ece |archive-date=27 September 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> "ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್ ನೋಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಜನರಿಂದ ನನಗೆ ಇನ್ನೂ ಪತ್ರಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಹೊಸದೇನೋ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಪಕ್ಷಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.. <ref name="norwegianhouse"/> ==== ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 36.9 ಅಂತಿಮ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀನಾಮೆ ==== 1997 ರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಜನಪ್ರಿಯ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆದರೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sørebø |first=Herbjørn |author-link=Herbjørn Sørebø |date=17 February 2000 |title=Ikkje noko mediemord |url=http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090630013226/http://www.dagogtid.no/arkiv/2000/07/herb.html |archive-date=30 June 2009 |access-date=31 March 2008 |work=Dag og Tid |language=no}}</ref> 1993 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇನ್ನೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷವು ಪಡೆದ ಮತಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇದು, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು. <ref name="nordby">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |last=Nordby |first=Trond |author-link=Trond Nordby |title=I politikkens sentrum. Variasjoner i Stortingets makt 1814–2004 |publisher=Universitetsforlaget |year=2004 |isbn=82-15-00651-5 |edition=2nd |location=Oslo |pages=102–103 |language=no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪಡೆಯದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. 165 ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 67 ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನದೇ ಪಕ್ಷದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಾಸನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎದುರಾಳಿಯಾದ ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಳಂತೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೇಳಿತ್ತು. ಬ್ರಂಡ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅವರು "ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾಲೋಮ್ ರೇಸಿಂಗ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. <ref name="nordby"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, 1996 ರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್ ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಠಿಣವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="nordby152" /> ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಟ್ರೋಂಡ್ ನಾರ್ಡ್‌ಬಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, 36.9% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ ಗಳಿಸಿದ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು 35.0% ಮತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಾನಗಳ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರೂ ಹತ್ತಿರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿತು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 29, 1997 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕೆಜೆಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆ ಬೊಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Almendingen |first=Berit |date=29 September 1997 |title=Meddelelse fra statsminister Thorbjørn Jagland om Regjeringens avskjedssøknad |url=http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416195609/http://www.stortinget.no/no/Saker-og-publikasjoner/Saker/Sak/?p=1921 |archive-date=16 April 2009 |access-date=1 February 2009 |work=Nettavisen |language=no}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Walsh |first=Mary Williams |date=16 October 1997 |title=Norway's Problem: Too Much Cash – Oil Is Flowing And Surplus Is Fat |url=https://archive.seattletimes.com/archive/19971016/2566475/norways-problem-too-much-cash |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20120907230554/http://community.seattletimes.nwsource.com/archive/?date=19971016&slug=2566475 |archive-date=7 September 2012 |access-date=2 February 2009 |work=[[The Seattle Times]]}}</ref> ಈ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಸದೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಮಾಜವಾದಿ ಎಡ ಪಕ್ಷದ (ಎಸ್‌ವಿ) ನಾಯಕ ಎರಿಕ್ ಸೋಲ್ಹೀಮ್, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರೆ, "ಅವರು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗೊಂದಲಮಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸబడುತ್ತಿದ್ದರು" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref name="nytimes">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=16 September 1997 |title=Norway Chief Steps Down As Votes Fall Short of Goal |url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9F04E0D91438F935A2575AC0A961958260 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110311/https://www.nytimes.com/1997/09/16/world/norway-chief-steps-down-as-votes-fall-short-of-goal.html |archive-date=28 May 2021 |access-date=9 February 2009 |work=The New York Times}}</ref> === ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು === ಫೆಬ್ರವರಿ 2000 ರಲ್ಲಿ, 36.9% ಮತ ವೈಫಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಉಪ ನಾಯಕ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮುಂದಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2000 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ನಾನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಹೇರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಆಗುತ್ತದೆ."<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2000-02-10 |title=Thorbjørn Jaglands tale |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171019220136/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/thorbjoern-jaglands-tale/a/4242366/ |archive-date=19 October 2017 |access-date=2017-10-19 |publisher=VG}}</ref> ಕೇವಲ 35 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಬೋಂಡೆವಿಕ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ವಿಶ್ವಾಸಮತವನ್ನು ಕೋರಿದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿತು. ಜೆನ್ಸ್ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ V ಮಾರ್ಚ್ 17, 2000 ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 March 2000 |title=Norway's new cabinet named |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211441/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/680950.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> ಆ ಬಳಿಕ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ ಪತನಕ್ಕು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾದನ್ನು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿದೇಶಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಲೊಬೋಡಾನ್ ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇದು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ವಿರೋಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೊಮ್ಮಲು ಹೊತ್ತನು. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್‌ನ ಚುನಾವಣೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಮಿಲೋಸೆವಿಕ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೊಡುಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು, ಮತ್ತು ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದರು. "ದಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹೌಸ್" ಮತ್ತು "36.9%" ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಈ ಬಾರಿ "ಬೊಂಗೊ ಫ್ರಮ್ ಕಾಂಗೋ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಗ್ಯಾಬೊನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಒಮರ್ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2001 ರಂದು, ಟಿವಿ 2 ರ ಐ ವೆಲ್ಡ್ ಮೆಡ್ ಪರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಲ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದಂತೆ, "ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಜನರು 'ನೀವು ಈಗ ಕಾಂಗೋದ ಬೊಂಗೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲಿದ್ದೀರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ" <ref name="vg.no"/> "ಬೊಂಗೊ" ಮತ್ತು "ಕಾಂಗೊ" ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹಲವು ಜನರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಅಪಮಾನಕರವಾದುದಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref name="norwegianhouse"/> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೂನ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ರಾಜಧಾನಿ ಕೊಲಂಬೋಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗಾ ಅವರ ವಿನಂತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಹುಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು. 2001 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವು ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಾಗದ ಘಟನೆ." <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2001 |title=Norway set for close polls result |url=http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20121014112310/http://edition.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/10/norway.ballot/index.html |archive-date=14 October 2012 |access-date=2 February 2009 |publisher=CNN}}</ref> ಮತ ಎಣಿಕೆ ನಂತರ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು, 1924 ರ ನಂತರದ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಕರ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುವುದರೊಂದಿಗೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 September 2001 |title=Norway poll sparks power struggle |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100420211443/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1536377.stm |archive-date=20 April 2010 |access-date=1 February 2009 |work=BBC}}</ref> 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವದ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿತು, ಮತ್ತು ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 2002 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಜನವರಿ 15 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite web |date=15 January 2002 |title=Jagland til sykehus |url=https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102045943/https://www.vg.no/nyheter/innenriks/arbeiderpartiet/jagland-til-sykehus/a/9695370/ |archive-date=2 November 2017 |access-date=7 August 2018 |website=Vg.no}}</ref> ಆ ಸಂಜೆ ನಂತರ, ಟಿವಿ 2 ನೈಹೆಟೆನೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಹಾಸ್ಯನಟ ಬಾರ್ಡ್ ಟಫ್ಟೆ ಜೋಹಾನ್ಸೆನ್ ಕೋಳಿ ವೇಷಭೂಷಣದಲ್ಲಿ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದರು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{Cite web |title=NRK - Åpen post |url=https://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530221815/http://tv.nrk.no/serie/aapen-post/FUHA02003201/16-01-2002 |archive-date=30 May 2015 |access-date=2009-02-14 |publisher=Nrk.no}}</ref> <ref>{{Cite web |date=6 August 2006 |title=Bårds kyllingstunt på TV2 Nyhetene |url=https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201101195255/https://www.youtube.com/watch?v=lErBLh1DXEY&feature=youtu.be |archive-date=1 November 2020 |access-date=7 August 2018 |website=Youtube.com}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 3, 2002 ರಂದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=3 February 2002 |title=Jagland går av som partileder til høsten |url=https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110349/https://www.nrk.no/norge/jagland-gar-av-som-partileder-til-hosten-1.504125 |archive-date=28 May 2021 |access-date=7 August 2018 |website=Nrk.no}}</ref> === ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು === 2005 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜೋರ್ಗೆನ್ ಕೊಸ್ಮೊ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮರು-ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು 2005 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೂ, ಅವರ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಕಾರ್ಲ್ I. ಹ್ಯಾಗನ್ 25 ಖಾಲಿ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 October 2005 |title=Jagland ny stortingspresident |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416090648/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article1131489.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> {{Centered pull quote|This is a completely new era for me. I shall lead the work of the parliament, so that it goes smoothly on rails. Also, I represent the Parliament, both in Norway and abroad.}} "ಚಳಿಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. NATO ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೆ, ನಾರ್ವೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬೇಕು" ಎಂದು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು, ಇದರಿಂದ ಸಂಸದೀಯ ಸದಸ್ಯರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂಪುಟದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Magnus |first=Gunnar |date=27 October 2005 |title=Kjappere, kvikkere og tøffere på Tinget |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416094143/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2069424.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತು. ಕೆಲ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಂಪ್ಟ್‌ಗೊಳಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಯೆಹೂದ್ಯ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವು ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Koutsoukis |first=Jason |date=16 February 2009 |title=Boycott UN forum, says Israeli ex-envoy |url=http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218140407/http://www.smh.com.au/world/boycott-un-forum-says-israeli-exenvoy-20090215-884f.html |archive-date=18 February 2009 |access-date=22 February 2009 |work=The Sydney Morning Herald}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದರು, ನಾರ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಬಹಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ "2001 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜನಾಂಗೀಯತಾವಾದಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಆ ರೀತಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ನಾವು ಎಂದೂ ಅನುಮತಿಸಬಾರದು" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Tjønn |first=Halvor |date=1 November 2008 |title=FN-organer fiender av ytringsfriheten |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081209014021/http://www.aftenposten.no/nyheter/uriks/article2746675.ece |archive-date=9 December 2008 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮನಿಂದೆ ಕುರಿತ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ "ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್ ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಮ್ಮತವಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅದನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಂಟರ್ ಪಾರ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು "ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗ್ರಾಫ್" ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಸೆಂಟರ್-ನಾಯಕಿ ಲಿವ್ ಸೈನ್ ನವರ್ಸೆಟೆ ಅವರು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿಸಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hedeman |first=Anders |date=4 February 2009 |title=Et nederlag for Navarsete |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205082619/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2906078.ece |archive-date=5 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಪ್ರಕರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು: "ಪಕ್ಷದ ಚಾಟಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಅದು ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಾಗ". <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Gjerde |first=Robert |last2=Thomas Spence |date=2 February 2009 |title=Stoltenberg kan ikke binde stortingsgruppen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206032915/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2903446.ece |archive-date=6 February 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೋಲ್ಟೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೆಡ್-ಗ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವುಗಳನ್ನು "ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಟೀಕೆ" ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಾವು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ತೊರೆಯಲು "ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Hegtun |first=Halvor |last2=Heidi Ertzeid |last3=Camilla Ryste |date=23 September 2008 |title=Jagland: – En av de gjeveste jobbene |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416085058/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2670340.ece |archive-date=16 April 2009 |access-date=5 February 2009 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> === ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿ === [[ಚಿತ್ರ:Jagland_and_Obama.jpg|thumb| 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ|ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್.]] ಜನವರಿ 1, 2009 ರಂದು, ಅವರು ಓಲೆ ಡ್ಯಾನ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಮ್ಜೋಸ್ ಅವರ ನಂತರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 December 2008 |title=Jagland blir leder av Nobelkomiteen |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203235734/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/article2803856.ece |archive-date=3 December 2008 |access-date=12 December 2008 |language=no |agency=Norwegian News Agency}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 February 2009 |title=Jagland new leader of the Norwegian Nobel Committee |url=http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012190720/http://www.norwaypost.no/content/view/21693/1/ |archive-date=12 October 2009 |access-date=27 February 2009 |agency=[[Norwegian Broadcasting Corporation]]}}</ref> ಸ್ವೀಡಿಷ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಡೈನಮೈಟ್ ಸಂಶೋಧಕ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರ್ನ್‌ಹಾರ್ಡ್ ನೊಬೆಲ್ (1833-1896) ಅವರ ಕೊನೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವಾರ್ಷಿಕ ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Home - Nobels fredspris |url=http://nobelpeaceprize.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20001109184000/http://www.nobelpeaceprize.org/ |archive-date=9 November 2000 |access-date=17 September 2013 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Full text of Alfred Nobel's Will |url=https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180815060015/https://www.nobelprize.org/alfred_nobel/will/will-full.html |archive-date=15 August 2018 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನು 5 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಮಿತಿಯು ಶಾಂತಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಿತಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದೇಶೀಯ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನ ಮೊದಲ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವಿಜೇತರನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ; ಬಹುಮಾನಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತವೆ, ಈ ದಿನಾಂಕವು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾಗಿದೆ. 2009 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತಿಯಾಗಿ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=25 October 2009 |title=Peace Be With You |url=https://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170429170810/http://www.nytimes.com/2009/10/25/magazine/25fob-q4-t.html |archive-date=29 April 2017 |access-date=25 February 2017 |website=The New York Times}}</ref> . ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೊಬೆಲ್ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ: "...ನನ್ನ ಉಳಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಭದ್ರತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಬಂಡವಾಳವು ಒಂದು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ ಅವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭವನ್ನು ತಂದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ... ಒಂದು ಭಾಗವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಭ್ರಾತೃತ್ವ, ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತ ಮಾಡಲು, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ... ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಟಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಐದು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವಾಗ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅರ್ಹರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಆಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ..." ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಸಮರ್ಥನೆ ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ START ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಅವರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. "....ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ" 2012 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=Nobel Peace Prize 2012 |url=http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022105643/http://nobelpeaceprize.org/en_GB/laureates/laureates-2012/ |archive-date=22 October 2013}}</ref> 2013 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಷೇಧ ಸಂಸ್ಥೆ OPCWಗೆ " <ref>{{Cite web |title=Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons |url=http://www.opcw.org/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528232128/https://www.opcw.org/ |archive-date=28 May 2019 |access-date=23 October 2013 |website=Opcw.org}}</ref> ಗೆ "...ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿ" ನೀಡಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |title=The Nobel Peace Prize 2013 |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170613101621/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2013/ |archive-date=13 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2014 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮಲಾಲಾ ಯೂಸಫ್‌ಜೈ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕೈಲಾಶ್ ಸತ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಹುಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದ್ದು: "ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಯುವಜನರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಅವರ ಹೋರಾಟ.". <ref>{{Cite web |title=Kailash Satyarthi - Facts |url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170620151537/http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2014/satyarthi-facts.html |archive-date=20 June 2017 |access-date=14 June 2017 |website=Nobelpeaceprize.org}}</ref> 2015 ರ ಮಾರ್ಚ್ 3 ರಂದು, ಐದು ಸದಸ್ಯರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷಪದದಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಕ್ಯಾಸಿ ಕುಲ್ಮನ್ ಫೈವ್ ಅವರನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪದಚ್ಯುತಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ನಂತರ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದರೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು; 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿದ್ದುಕೊಂಡರು; ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 2013 ರಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ರಿ ಎಪ್ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭೇಟಿಯಾದರು. <ref>{{Cite web |date=2 October 2020 |title=DN: Thorbjørn Jagland bekrefter å vært på møte med Epstein |url=https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201002193547/https://www.vg.no/nyheter/i/OQnGyE/dn-thorbjoern-jagland-bekrefter-aa-vaert-paa-moete-med-epstein |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thorbjørn Jagland tok imot Jeffrey Epstein og Bill Gates i sin Strasbourg-residens (DN+) &#124; DN |url=https://www.dn.no/magasinet/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528110350/https://www.dn.no/magasinet/dokumentar/thorbjorn-jagland/jeffrey-epstein/bill-gates/thorbjorn-jagland-tok-imot-jeffrey-epstein-og-bill-gates-i-sin-strasbourg-residens/2-1-885799 |archive-date=28 May 2021 |access-date=2 October 2020}}</ref> === ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಮೊದಲ ಅವಧಿ, 2009 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ === 2009 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯೂರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಸಂಸದೀಯ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು 80 ಮತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು 165 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಪರ್ಧಿ, ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ವ್ಲೋಡ್ಜಿಮಿಯರ್ಜ್ ಸಿಮೊಸ್ಜೆವಿಚ್. . <ref>[http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html Norway's ex-premier elected as Council of Europe head] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729115004/http://en.ria.ru/world/20090929/156292915.html |date=29 ಜುಲೈ 2014 }} RIA Novosti. 29 September 2009.</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರेखಾಂಕಿ, ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. 2015 ರ ಒಳಗೆ EU ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾವೇಶವು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜುಲೈ 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಪ್ರವೇಶ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web |date=July 2017 |title=EU accession to the European Convention on Human Rights (ECHR) |url=http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181012175441/http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2017/607298/EPRS_BRI(2017)607298_EN.pdf |archive-date=12 October 2018 |access-date=12 October 2018 |website=European Parliament}}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯುಕ್ತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಫ್ಯೂಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಇದರಿಂದ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು EU ಹಣಕಾಸು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಜೋರ್ಡಾನ್, ಟುನೀಶಿಯಾ, ಮೊರಾಕೊ ಮತ್ತು ಕಝಾಕಿಸ್ತಾನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವು ಸಹಕಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೆರೆಹೊರೆಯ ನೀತಿಗೆ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೊಸ ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವು ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ವಿಶ್ವ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ವ ಫೋರಮ್" ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಜೀವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್ ಕಿ ಮೂನ್ ಇದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ" ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. <ref name="sod">[http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 State of democracy, human rights and the rule of law in Europe ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140820080331/http://hub.coe.int/c/document_library/get_file?uuid=5df90407-7663-4361-b5fb-1bbcc84c9fa0&groupId=10227 |date=20 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 }} Council of Europe. Retrieved 14 May 2014</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಈ ವರದಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವರದಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:<ref name="sod" /> ''"ಶೀತಲ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಗಂಭೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿನಾಯಿತಿ, ಶಿಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ಮಾನವ ದಾಸತನ, ಜನಾಂಗೀಯತೆ, ದ್ವೇಷ ಭಾಷಣ ಮತ್ತು ಭೇದಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿವೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕ್ರಮವಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ..."'' === ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ: ಎರಡನೇ ಅವಧಿ, 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ === [[ಚಿತ್ರ:Sánchez_Estrasburgo_feb2019_01.jpg|thumb| ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಪೆಡ್ರೊ ಸ್ಯಾಂಚೆಜ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು, 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019]] ಜೂನ್ 24, 2014 ರಂದು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಸಂಸದೀಯ ಸಭೆಯು 2014 ರಿಂದ 2019 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸಭೆ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಥಾರ್ಬ್ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರಿಗೆ Ms. ಸಬೈನ್ ಲ್ಯುಥೆಸ್ಸರ್-ಶ್ನಾರೆನ್ಬರ್ಗರ್ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು. <ref name=":0">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=2014-06-25 |title=Jagland re-elected head of Council of Europe |url=https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180919171802/https://www.politico.eu/article/jagland-re-elected-head-of-council-of-europe/ |archive-date=19 September 2018 |access-date=2018-10-12 |work=POLITICO |language=en-US}}</ref> ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ 252 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 156 ಮತಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. Ms. Leutheusser-Schnarrenberger 93 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮತ್ತು 3 ಖಾಲಿ ಮತಪತ್ರಗಳು ಇದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ 125 ಸ್ಥಾನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದ್ದರೂ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ 156 ಸ್ಥಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಬಹುಮತವನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದವು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2014 ರಿಂದ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. <ref name="website-pace.net"/> <ref name=":0"/> ಯುರೋಪ್ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಪುನರಾಯ್ಕೆವು ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ನಿರ್ಗಮಿತ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮರುಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರೂ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ಜಯವು, ಯುರೋಪ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.. <ref>{{Cite web |last=Morten Strand |date=24 June 2014 |title=Jagland seiret i Strasbourg |url=http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140627041409/http://www.dagbladet.no/2014/06/24/nyheter/europaradet/jagland/utenriks/samfunn/34010882/ |archive-date=27 June 2014 |access-date=24 June 2014 |website=Dagbladet.no}}</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯು ಪುಟಿನ್‌ ಪ್ರತಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉದಾರಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. 2014 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಮಿಯಾವನ್ನು ರಷ್ಯಾ ತನ್ನದಲ್ಲಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ, ಅದು ಮತದಾನ ನಿಷೇಧಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರಷ್ಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮತದಾನ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ನೀಡಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು "ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಮೇಲ್" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=26 November 2017 |title=Russia tests Council of Europe in push to regain vote |url=https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171127094135/https://www.ft.com/content/3cccaf92-d12c-11e7-b781-794ce08b24dc |archive-date=27 November 2017 |access-date=12 October 2018 |website=Financial Times}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=A Classic Dilemma: Russia's Threat to Withdraw from the Council of Europe |url=https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021065905/https://eu.boell.org/en/2018/02/21/classic-dilemma-russias-threat-withdraw-council-europe |archive-date=21 October 2018 |access-date=2018-10-12 |work=Heinrich Böll Stiftung European Union |language=en}}</ref> ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸದಂತೆ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 7 ನಿಯೋಗಗಳು ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=27 June 2019 |title=7 delegations quit Strasbourg in protest as Russia returns to PACE - KyivPost - Ukraine's Global Voice |url=https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191020070014/https://www.kyivpost.com/ukraine-politics/7-delegations-quit-strasbourg-in-protest-as-russia-returns-to-pace.html |archive-date=20 October 2019 |access-date=28 June 2019 |website=KyivPost}}</ref> === ಇತರ ಹುದ್ದೆಗಳು === ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ <ref>{{Cite web |title=speakers - Breaking Borders |url=https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170315114636/https://sites.google.com/site/breakingbordersberlin/speakers |archive-date=15 March 2017 |access-date=16 July 2013 |website=Sites.google.com}}</ref> ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದವರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಂಡ್ಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.. <ref>{{Cite web |title=Socialist International - Progressive Politics for a Fairer World |url=http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180808011951/http://www.socialistinternational.org/viewArticle.cfm?ArticleID=430&Search=jagland |archive-date=8 August 2018 |access-date=16 July 2013 |website=Socialistinternational.org}}</ref> ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕೋಫಿ ಅನ್ನನ್ ನೇಮಿಸಿದ ಮಿಚೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ <ref>{{Cite web |title=Sharm El-Sheikh Fact-Finding Committee Report |url=http://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170201163408/https://eeas.europa.eu/mepp/docs/mitchell_report_2001_en.pdf |archive-date=1 February 2017 |access-date=2017-12-20 |website=Eeas.europa.eu}}</ref> ಐದು ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಒಬ್ಬರು. ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ <ref>{{Cite web |title=The Honorary Board |url=http://www.peres-center.org/honorary_board |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029194327/http://www.peres-center.org/honorary_board |archive-date=29 October 2013}}</ref> ಎಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಗೌರವ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್‌ನ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳಿಂದ ತೊರೆದರು. 2000 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>[http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html Norges 50 mektigste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307032436/http://www.dagbladet.no/nyheter/2001/12/24/302930.html |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2016 }} Dagbladet, 24 December 2001. Retrieved 15 September 2013</ref> ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ 1997 ರಿಂದ ಪೆರೆಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಪೀಸ್‌ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, 1999 ರಿಂದ 2008 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಹಲವು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2000 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಓಸ್ಲೋ ಕೇಂದ್ರದ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ 2009 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಾಗ ಅವರು ಆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ವಿವಾಯ್ ಮಾಡಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಜಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿನ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣದಂತಹ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೋಚ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು "Min europeiske drøm" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. "ನನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕನಸು" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಜಾಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರস্তಾವಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನೀಡಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Spence |first=Thomas |date=13 November 2008 |title=SV frykter fredspris til EU |url=http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122015011/http://www.aftenposten.no/nyheter/iriks/politikk/article2766692.ece |archive-date=22 November 2008 |access-date=12 December 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> 1999 ರಿಂದ, ನಾರ್ವೆಯ ಎಡಪಂಥೀಯರು ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Flydal |first=Eiliv Frich |title=- Jeg begynner å bli lei hele mannen |url=http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20090416021021/http://www.dagbladet.no/nyheter/2008/10/01/548785.html |archive-date=16 April 2009 |access-date=11 February 2009 |work=Dagbladet |language=no}}</ref> ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೋಫೋಬಿಯಾ ಇರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೆರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Jagland |first=Thorbjørn |date=12 April 2006 |title=Islamofobi vårt nye spøkelse? |url=http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080329045300/http://www.aftenposten.no/meninger/debatt/article1275326.ece |archive-date=29 March 2008 |access-date=31 March 2008 |work=Aftenposten |language=no}}</ref> ಅವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟವನ್ನು "ಅನಗತ್ಯ ದಾಳಿಯಿಂದ", "ಅದು ಕೇವಲ ಮುಖಾಮುಖಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರವಾದದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹತ್ತಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm "Islam a political target in Norway"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002170349/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8008364.stm |date=2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 }}, BBC News, 20 April 2009</ref> == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''Du skal eie det selv'' ["ನೀವೇ ಅದನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು"] – 2020, ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ. <ref>{{Cite web |date=28 October 2020 |title=Omkamp på overtid! Bokanmeldelse: Thorbjørn Jagland: «Du skal EIE det selv» |url=https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028235224/https://www.vg.no/rampelys/bok/i/Kyy8KG/omkamp-paa-overtid-bokanmeldelse-thorbjoern-jagland-du-skal-eie-det-selv |archive-date=28 October 2020 |access-date=28 October 2020}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.aftenposten.no/english/bildeserier/article1099175.ece ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು] – ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರ ( ''ಆಫ್ಟೆನ್‌ಪೋಸ್ಟನ್'' ) {{S-start}} {{S-ppo}} {{S-bef|before=[[Sissel Rønbeck]]}} {{S-ttl|title=Leader of [[Workers' Youth League (Norway)|Workers' Youth League]]|years=1977–1981}} {{S-aft|after=[[Egil Knudsen]]}} |- {{S-bef|before=[[Ivar Leveraas]]}} {{S-ttl|title=Secretary of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1986–1992}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=Leader of the [[Labour Party (Norway)|Labour Party]]|years=1992–2002}} {{S-aft|after=[[Jens Stoltenberg]]}} |- {{S-off}} {{S-bef|before=[[Gro Harlem Brundtland]]}} {{S-ttl|title=[[Prime Minister of Norway]]|years=1996–1997}} {{S-aft|after=[[Kjell Magne Bondevik]]}} |- {{S-bef|before=[[Knut Vollebæk]]}} {{S-ttl|title=[[Minister of Foreign Affairs (Norway)|Minister of Foreign Affairs]]|years=2000–2001}} {{S-aft|after=[[Jan Petersen]]}} |- {{S-bef|before=[[Jørgen Kosmo]]}} {{S-ttl|title=[[List of Presidents of the Parliament of Norway|President of the Storting]]|years=2005–2009}} {{S-aft|after=[[Dag Terje Andersen]]}} |- {{S-aca}} {{S-bef|before=[[Ole Danbolt Mjøs]]}} {{S-ttl|title=Chair of the [[Norwegian Nobel Committee]]|years=2009–2015}} {{S-aft|after=[[Kaci Kullmann Five]]}} |- {{S-dip}} {{S-bef|before=[[Maud de Boer-Buquicchio]]<br>{{small|Acting}}}} {{S-ttl|title=[[Secretary General of the Council of Europe]]|years=2009–2019}} {{S-aft|after=[[Marija Pejčinović Burić]]}} {{s-end}}{{Norwegian Labour Party}}{{NorwegianPrimeMinisters}}{{Foreigner Minister of Norway}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಇತಿಹಾಸ]] rc580z32e63nvkwvpmvumurz6w6cw0x 2 179464 1435649 1428052 2026-11-03T15:32:03Z 2510535nikitha 100034 1435649 wikitext text/x-wiki = ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು: ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆಧಾರ = === ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ === ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಗಮ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳು ದೇಶದ ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಹಣವನ್ನು ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರಿಗೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಸಮೂಹವೇ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು. ಇವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶ === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಎಂದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ಪಾವತಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ೨೬೫ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾನೂನಿನ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ಮಿತಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡುವುದು, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದೂ ಇದರ ಉದ್ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. === ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. '''೧. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೨೫''' ಭಾರತದ ನೇರ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಹಿಂದೂ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯು ಸಂಬಳ, ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯ, ಮನೆಯ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದ ಆದಾಯ, ಬಂಡವಾಳ ಲಾಭ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯೬೧ರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಬದಲಿಗೆ, ೨೦೨೫ರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ೨೦೨೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ತೆರಿಗೆ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಳೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. '''೨. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆ, ೨೦೧೭''' ಭಾರತದ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದ ಕಾನೂನು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ೨೦೧೭ರ ಜುಲೈ ೧ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಲವು ಹಿಂದಿನ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮನ್ವಯ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ, ರಾಜ್ಯ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಎಂಬ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಒಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಅರ್ಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಮಗ್ರ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅರ್ಹ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಳಹರಿವು ತೆರಿಗೆ ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದೇ ವ್ಯವಹಾರದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಮತ್ತೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. '''೩. ಸೀಮಾ ಸುಂಕ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೬೨''' ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಭಾರತದಿಂದ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಸೀಮಾ ಸುಂಕ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಆಮದು ಮತ್ತು ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸರಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸುಂಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಕಾಪಾಡುವುದು, ಅಕ್ರಮ ಆಮದುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ === ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸುಗಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉದ್ಯಮವೂ ತನ್ನ ಆದಾಯ, ವೆಚ್ಚ, ಖರೀದಿ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲಾಭ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. === ತೆರಿಗೆದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ; ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಕೆಲವು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್ಯಾಯವಾದ ಆದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಅರ್ಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದ ತೆರಿಗೆಯ ಮರುಪಾವತಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಕೆಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು, ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವುದು, ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲಿಯೇ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತೆರಿಗೆದಾರನೂ ತನ್ನ ಮೇಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳು === ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸವಾಲುಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆ, ಆದಾಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವುದು, ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು. ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪುಗಳು ಕೂಡ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವುದು, ಜನರಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. === ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಆಧುನೀಕರಣ === ಇಂದಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಗಣಕೀಕೃತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತೆರಿಗೆ ವಿವರ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ತೆರಿಗೆ ಜಾಲತಾಣ ಹಾಗೂ ಗಣಕೀಕೃತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿವೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ತೆರಿಗೆದಾರರು ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಪದೇಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ ತೆರಿಗೆ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. === ಸಮಾರೋಪ === ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳು ಒಂದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಆರ್ಥಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಾನೂನುಗಳಿರುವುದಷ್ಟೇ ಅವುಗಳ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವ ನಾಗರಿಕರು, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸರ್ಕಾರ ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಲ್ಲಿಯೂ ಅರಿವು ಮೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. '''ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳ ಸರಿಯಾದ ಅನುಷ್ಠಾನವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶದ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.''' = GST: ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು = === ''ಒಂದೇ ದೇಶ, ಒಂದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬಲ ನೀಡಿದ ತೆರಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆ'' === ಭಾರತದಂತಹ ವಿಶಾಲ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಸುಲಭದ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವೇ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭಾರತದ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಲವು ತೆರಿಗೆಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಮಹತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯೇ '''ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ GST'''. 2017ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ GST ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಂದು ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಚಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ದೇಶದ ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಲು GST ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ “ಒಂದು ದೇಶ, ಒಂದು ತೆರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ” ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ದೊರೆಯಿತು. GSTಗೂ ಮೊದಲು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ತೆರಿಗೆಗಳು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ, ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ, VAT, ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ತೆರಿಗೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟಿನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ತೆರಿಗೆ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ Cascading Effect''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. GST ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. GST ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಪೂರೈಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ತನ್ನ ಖರೀದಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದ ಅರ್ಹ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು '''Input Tax Credit''' ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರಿಗೆಯ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. GST ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದರೆ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ. GST ನೋಂದಣಿ, ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ, ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. GSTಯ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸೇವಾ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೂ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ '''Composition Scheme''' ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸರಳೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, GSTಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ರಿಟರ್ನ್ ಸಲ್ಲಿಕೆ, ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ GST ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಾಗ ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. GST ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ '''IGST''' ಮೂಲಕ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. GST ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ '''CGST, SGST ಮತ್ತು IGST''' ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ CGST ಮತ್ತು SGST ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. CGSTಯ ಪಾಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು SGSTಯ ಪಾಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ IGST ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿಯೂ GST ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇನ್‌ವಾಯ್ಸ್‌ಗಳು, ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಕಲಿ ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ತಪ್ಪಾದ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಆದರೆ GST ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಮುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆದಾರರು ಕೆಲವು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಯಮಗಳು, ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಸರಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ, ಈ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ GST ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದು, ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ GST ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಭಾರತದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಗಡಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳು, ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೇವಾ ವಲಯಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. GST ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, GSTಯನ್ನು ಕೇವಲ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ '''ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಧುನೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ''' ನೋಡುವುದು ಸೂಕ್ತ. ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, GST ಇನ್ನಷ್ಟು ಸರಳ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ GST ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. ತೆರಿಗೆದಾರರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ—ಈ ಮೂರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, GSTಯ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳ ಅರಿವು, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ GSTಯ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. '''ಹೀಗಾಗಿ, GST ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಏಕೀಕೃತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯತ್ತ ಭಾರತ ಇಟ್ಟಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.''' ನನ್ನ ಹೆಸರು '''ನಿಕಿತಾ ಎಂ'''. ನಾನು '''ಬೆಂಗಳೂರು''' ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ "ಸಿಲಿಕಾನ್ ಸಿಟಿ" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರವಾದ ಹವಾಮಾನ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ವಿಭಿನ್ನ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ, ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮಂಜುನಾಥ್. ಅವರು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಯ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜೀವನ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸವಿತಾ. ಅವರು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ನನಗೆ ತನುಶ್ರೀ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ತಂಗಿ ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಂತೋಷದ ಕಾರಣ. ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜಗಳಗಳು ನಡೆದರೂ, ನಾವು ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇವೆ. ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವೇ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನನಗೆ ಕೆಲವು ಹವ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟದ ಹವ್ಯಾಸಗಳು. ಸಂಗೀತ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟ. ಸಂಗೀತ ನನ್ನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು, ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ನನಗೆ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಾ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಶಾಲೆಯು ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಂತಹ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಕರು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಓದಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಲೆಯ ದಿನಗಳು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ. ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ನಾನು ವಾಣಿಜ್ಯ (Commerce) ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ವ್ಯಾಪಾರ, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಆಸಕ್ತಿ ನನಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿ BAMS ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡೆ. ಈ ವಿಷಯಗಳು ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನಾನು ನನ್ನ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಪಿಯುಸಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರುದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಅವಧಿ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಶಾಲೆಯಿಂದ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡೆ. ನನ್ನ ಪಿಯುಸಿ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವೆಂದರೆ ಪ್ರೇರಣಾ ಕನ್ನಡ ಕ್ಲಬ್ನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದದ್ದು. ಈ ಕ್ಲಬ್ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ನನಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಟಂಗ್ ಟ್ವಿಸ್ಟರ್ (Tongue Twister) ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ತುಂಬಾ ಮನರಂಜನೀಯವಾಗಿದ್ದು, ನನ್ನ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಮಾತನಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗುಣ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತನಾಡುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿತು. ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರುದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ (B.Com.) ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪದವಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಬಿ.ಕಾಂ. ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ಹಣಕಾಸು, ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಉತ್ತಮ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಗಣಿತ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ (Accounts) ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್. ಗಣಿತ ನನಗೆ ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವಿಷಯದ ಮೂಲಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ವಿಷಯವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೌಶಲ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದರೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯಲ್ಲೂ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಜೊತೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು, ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ನನ್ನ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯವರು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ, ಸಹನೆ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು, ಮನೆಯ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ಸಮಯವನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ನೆನಪುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ. ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಯಣ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ನನಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಶಾಲೆ, ಪಿಯುಸಿ ಮತ್ತು ಈಗ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ದೃಢನಿಶ್ಚಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಮಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಣೆಯೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಗುಟ್ಟು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು, ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಕೊನೆಗೆ, ನನ್ನ ಜೀವನಯಾನ ಇದುವರೆಗೆ ಕಲಿಕೆ, ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮಧುರ ನೆನಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಬಾಲ್ಯ, ನಿರ್ಮಲಾ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಅನುಭವ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲ, ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಜ್ಜ-ಅಜ್ಜಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕ್ಷಣಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಲಿತು, ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ನನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಜೀವನಯಾನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. 8vpvk468i5ip54puoel5q278ygpzg59 2 179508 1435658 1427654 2026-11-03T17:29:22Z 2511050neha 100049 1435658 wikitext text/x-wiki = '''ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್''' ಅಪರಾಧಿಗಳು ಹೇಗೆ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ? = ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ನಗದು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.ಭಾರತದಲ್ಲಿ UPI ಮತ್ತು QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಣ್ಣ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನರನ್ನು ನಂಬಿಸಿ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕದಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. '''''QR ಕೋಡ್ ಎಂದರೇನು?''''' QR ಕೋಡ್ ಎಂದರೆ Quick Response Code. ಇದು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೋಡ್ ಆಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾವು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ಅಂಗಡಿಯ QR ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. '''''ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?''''' ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜನರ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು ಹೀಗಿವೆ. '''''ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆ''''' ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಖರೀದಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿ, ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಾಟಗಾರನು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ UPI PIN ನಮೂದಿಸಿದರೆ, ಹಣ ಖಾತೆಗೆ ಬರುವ ಬದಲು ಅವನ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗಬಹುದು."ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ." '''''ನಿಜವಾದ QR ಕೋಡ್ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು''''' ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅಂಗಡಿಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ನಿಜವಾದ QR ಕೋಡ್ ಮೇಲೆ ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಅಂಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದಾಗ, ಹಣ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರ ಖಾತೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬದಲು ವಂಚಕರ ಖಾತೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. '''''ನಕಲಿ ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ರಿಫಂಡ್ ಆಫರ್‌ಗಳು''''' ಕೆಲವು ವಂಚಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಬಹುಮಾನ ಅಥವಾ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ನಂಬಿ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಾಗ, ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. '''''QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು''''' ಕೆಲವು QR ಕೋಡ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ, ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್, OTP ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಂಚಕರು ಹಣಕಾಸಿನ ವಂಚನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಇಂತಹ ಫಿಶಿಂಗ್ ವಂಚನೆಯನ್ನು 'ಕ್ವಿಶಿಂಗ್' (Quishing) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. '''''ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ವಂಚನೆ''''' ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು OLX ಮತ್ತು ಇತರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಕೆಲವು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಂಚನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ ವಂಚಕನು ಖರೀದಿದಾರನಂತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಾಟಗಾರನು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ತನ್ನ ಹಣವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. '''''QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?''''' QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ,ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆ,ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಆತುರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು,ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ,ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು. '''''QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳು''''' ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ UPI PIN ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಂದ QR ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ UPI PIN, OTP ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಡಿ. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಹಣಕಾಸಿನ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅರಿವು ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಜನರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. '''"ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ."''' '''"''' '''''CIA 2 :-ನನ್ನ ಕೋರ್ಸ್ :ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿ.ಕಾಂ''''' ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ (Accountancy and Taxation) ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿ.ಕಾಂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ವ್ಯಾಪಾರ ಜ್ಞಾನ ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುವ ಕೋರ್ಸ್ ಬೇಕಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ವಿಶೇಷತೆ ಅದನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡ ವಿಷಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದತೊಡಗಿದವು. ಕೋರ್ಸ್ ಕುರಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಬಿ.ಕಾಂ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪದವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರೀ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿಯಲ್ಲ — ಈ ವಿಶೇಷತೆಯ ಇಡೀ ಉದ್ದೇಶವೇ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಲೆಕ್ಕಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ, ತೆರಿಗೆ ಸಲಹಾ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಣಕಾಸಿನಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷ ಗಣಿತ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆ ಬುನಾದಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ, ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. 1.ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳು (Final Accounts) ಇದು ನಾನು ಓದಿದ ಮೊದಲ "ನಿಜವಾದ" ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಇದೇ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲದರ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಖಾತೆ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ತಾಳೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುವುದು ಎಂದು ಇದು ಕಲಿಸಿತು. ವ್ಯಾಪಾರದ ಚದುರಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಣಕಾಸು ಚಿತ್ರಣವಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯ — ಇದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಒಗಟು ಬಿಡಿಸಿದಂತೆ ಅನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 2.ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Economics) ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನನಗೆ ನೀಡಿತು. ಬೇಡಿಕೆ, ಪೂರೈಕೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ, ಜಿಡಿಪಿ, ನಿರುದ್ಯೋಗದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ನಾವು ಕಲಿತೆವು. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನನಗೆ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ರೆಪೊ ದರ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. 3.ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (Statistics) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು — ಸರಾಸರಿ, ಮಧ್ಯಮ ಮೌಲ್ಯ, ಬಹುಲಕ, ಸಂಭವನೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಇದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಅನಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ. 4.ಮೂಲ ಗಣಿತ (Basic Mathematics) ಈ ವಿಷಯ ಅನುಪಾತಗಳು, ಶೇಕಡಾವಾರುಗಳು, ಬಡ್ಡಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕೆಲವು ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ರೋಚಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಉಳಿದೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೌನವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ — ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಗಣಿತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಅನುಪಾತಗಳು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 5.ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನು (Business Law) ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು — ಮೂಲತಃ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳು. ಈ ವಿಷಯ ನನಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು ಏಕೆಂದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಕಾನೂನಿನ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಇರುವುದೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು. ನಾನು ಈಗ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯಗಳು 6.ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ (Direct Tax) ಇದು ನನ್ನ ವಿಶೇಷತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಷಯ ಕೂಡ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ — ವಿವಿಧ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು, ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವುದು, ಯಾವ ಕಡಿತಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಥವಾ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 7.ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ (Corporate Accounting) ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ — ಷೇರುಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು, ಡಿಬೆಂಚರ್‌ಗಳ ಮರುಪಾವತಿ, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಮಟ್ಟದ ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ. ಇದು ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಲಿತದ್ದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಇರುವುದೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಿ.ಕಾಂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ — ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಂತಹ ವಿಶೇಷ, ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ. ಆಗ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳೂ ಸಹ ಕೊನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಈ ಮಿಶ್ರಣ, ಕನ್ನಡದಂತಹ ಭಾಷಾ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. '''''CIA 1 :- ಸ್ವಯಂ ಪರಿಚಯ''''' ನನ್ನ ಹೆಸರು ನೇಹಾ ಎಸ್. ಗೌಡ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನವಳು. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಕಾಂ. (ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಸಿದ್ಧರಾಜು. ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಆಶಾ ಸಿದ್ಧರಾಜು. ಅವರೂ ಸಹ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಸಮಯದ ಮಹತ್ವ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಈಗ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸದಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಂದ ನಾನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕುತೂಹಲದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೂ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕಾಲೇಜು ಜೀವನವು ನನಗೆ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ, ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದೆ.ನನಗೆ ವಿಷಯ ರಚನೆ (Content Creation''')''' ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ವಿಡಿಯೊಗಳಿಗೆ ಕಥಾಹಂದರ ಬರೆಯುವುದು, ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇದೆ.ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನರು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನೃತ್ಯ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಾನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಪರಿಶ್ರಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪರ ಸ್ವಭಾವದವಳು. ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸವಾಲುಗಳು ಬಂದಾಗ ಹೆದರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ನನ್ನದು.ನನಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು (Public Speaking) ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಜನರ ಮುಂದೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ತೆರಿಗೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕೀಲಿಕೈ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಸಿ.ಎಂ.ಎ. (Cost and Management Accountant) ಆಗುವುದು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವಂತಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಓದಿ, ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿಭೆಯಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಸೋಲು ಬಂದರೂ ಅದರಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ತತ್ವವೆಂದರೆ "ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು." ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು, ನನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಮಗಳಾಗಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ನಾಗರಿಕಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನಾನು ಬದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಇದೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮಪರಿಚಯ.  kllt0ofyq609vfbsqk0xqthy8tavd0b 1435659 1435658 2026-11-03T17:32:57Z 2511050neha 100049 1435659 wikitext text/x-wiki '''SEM 4 CIA 1 ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್: QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಹೇಗೆ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ?''' ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ನಗದು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಮೊಬೈಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು.ಭಾರತದಲ್ಲಿ UPI ಮತ್ತು QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಅಂಗಡಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಣ್ಣ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರೂ QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೂ ಅಗತ್ಯ. QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನರನ್ನು ನಂಬಿಸಿ ಅವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕದಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. '''QR ಕೋಡ್ ಎಂದರೇನು?''' QR ಕೋಡ್ ಎಂದರೆ Quick Response Code. ಇದು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚೌಕಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೋಡ್ ಆಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ UPI ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾವು ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದಾಗ ಅಂಗಡಿಯ QR ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಹೇಗೆ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಜನರ ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಾನಗಳು ಹೀಗಿವೆ. '''ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ವಂಚನೆ''' ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳಿ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಖರೀದಿಸುವ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿ, ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಾಟಗಾರನು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ UPI PIN ನಮೂದಿಸಿದರೆ, ಹಣ ಖಾತೆಗೆ ಬರುವ ಬದಲು ಅವನ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಡಿತವಾಗಬಹುದು."ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ." ನಿಜವಾದ QR ಕೋಡ್ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅಂಗಡಿಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ನಿಜವಾದ QR ಕೋಡ್ ಮೇಲೆ ನಕಲಿ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಅಂಟಿಸುತ್ತಾರೆ.ಗ್ರಾಹಕರು ಆ ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸಿದಾಗ, ಹಣ ಅಂಗಡಿ ಮಾಲೀಕರ ಖಾತೆಗೆ ಹೋಗುವ ಬದಲು ವಂಚಕರ ಖಾತೆಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ನಕಲಿ ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ರಿಫಂಡ್ ಆಫರ್‌ಗಳು ಕೆಲವು ವಂಚಕರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್, ಬಹುಮಾನ ಅಥವಾ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ನಂಬಿ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಾಗ, ಹಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. '''QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು''' ಕೆಲವು QR ಕೋಡ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಈ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ನಿಜವಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಪಾವತಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಂತೆಯೇ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.ಅಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ, ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್, OTP ಮತ್ತು ಇತರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಂಚಕರು ಹಣಕಾಸಿನ ವಂಚನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.QR ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಇಂತಹ ಫಿಶಿಂಗ್ ವಂಚನೆಯನ್ನು 'ಕ್ವಿಶಿಂಗ್' (Quishing) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ವಂಚನೆ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು OLX ಮತ್ತು ಇತರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವೇದಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನೇ ಕೆಲವು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಂಚನೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ ವಂಚಕನು ಖರೀದಿದಾರನಂತೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಕಳುಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಾರಾಟಗಾರನು ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರೆ, ತನ್ನ ಹಣವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. '''QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣಗಳೇನು?''' QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ.ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ,ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ನಂಬಿಕೆ,ಕ್ಯಾಶ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನದ ಆಸೆಯಿಂದ ಆತುರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು,ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ,ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು. '''QR ಕೋಡ್ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳು''' ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು QR ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ UPI PIN ನಮೂದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. ಹಣ ಪಾವತಿಸುವ ಮೊದಲು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಂದ QR ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ UPI PIN, OTP ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ QR ಕೋಡ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಡಿ. ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವಹಿವಾಟು ಕಂಡುಬಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ. ಹಣಕಾಸಿನ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1930 ಸಹಾಯವಾಣಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿ. QR ಕೋಡ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿದೆ. ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಅಥವಾ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಿಗಳು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಇಂತಹ ವಂಚನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅರಿವು ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿವರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನ ಯಶಸ್ಸು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಜನರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. '''"ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಹಣದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಬೇಡ."''' '''"''' '''''CIA 2 :-ನನ್ನ ಕೋರ್ಸ್ :ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿ.ಕಾಂ''''' ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ (Accountancy and Taxation) ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿ.ಕಾಂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಕೋರ್ಸ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ ವ್ಯಾಪಾರ ಜ್ಞಾನ ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುವ ಕೋರ್ಸ್ ಬೇಕಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಈ ವಿಶೇಷತೆ ಅದನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡ ವಿಷಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದತೊಡಗಿದವು. ಕೋರ್ಸ್ ಕುರಿತ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿಶೇಷತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಬಿ.ಕಾಂ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪದವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರೀ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿಯಲ್ಲ — ಈ ವಿಶೇಷತೆಯ ಇಡೀ ಉದ್ದೇಶವೇ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಲೆಕ್ಕಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧನೆ, ತೆರಿಗೆ ಸಲಹಾ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಹಣಕಾಸಿನಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಮೊದಲ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷ ಗಣಿತ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆ ಬುನಾದಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮೇಲೆ, ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. 1.ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳು (Final Accounts) ಇದು ನಾನು ಓದಿದ ಮೊದಲ "ನಿಜವಾದ" ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಇದೇ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲದರ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಖಾತೆ, ಲಾಭ-ನಷ್ಟ ಖಾತೆ ಮತ್ತು ತಾಳೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸುವುದು ಎಂದು ಇದು ಕಲಿಸಿತು. ವ್ಯಾಪಾರದ ಚದುರಿದ ವಹಿವಾಟುಗಳೆಲ್ಲಾ ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಣಕಾಸು ಚಿತ್ರಣವಾಗಿ ಸೇರುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವಿಷಯ — ಇದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಒಗಟು ಬಿಡಿಸಿದಂತೆ ಅನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 2.ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (Economics) ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನನಗೆ ನೀಡಿತು. ಬೇಡಿಕೆ, ಪೂರೈಕೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರ, ಜಿಡಿಪಿ, ನಿರುದ್ಯೋಗದಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ನಾವು ಕಲಿತೆವು. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ನನಗೆ ಸ್ಥೂಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ರೆಪೊ ದರ ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಗ್ಗೆ ಏಕೆ ಹಾಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. 3.ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು (Statistics) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು — ಸರಾಸರಿ, ಮಧ್ಯಮ ಮೌಲ್ಯ, ಬಹುಲಕ, ಸಂಭವನೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಇದು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಅನಿಸಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಇದು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವಾಗ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ. 4.ಮೂಲ ಗಣಿತ (Basic Mathematics) ಈ ವಿಷಯ ಅನುಪಾತಗಳು, ಶೇಕಡಾವಾರುಗಳು, ಬಡ್ಡಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕೆಲವು ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ರೋಚಕ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಉಳಿದೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೌನವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ — ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಗಣಿತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಅನುಪಾತಗಳು ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. 5.ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನು (Business Law) ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾನೂನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳು, ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಕಾನೂನನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು — ಮೂಲತಃ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳು. ಈ ವಿಷಯ ನನಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು ಏಕೆಂದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇವಲ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಕಾನೂನಿನ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಇರುವುದೂ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಕಂಪನಿ ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು. ನಾನು ಈಗ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯಗಳು 6.ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ತೆರಿಗೆ (Direct Tax) ಇದು ನನ್ನ ವಿಶೇಷತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಷಯ ಕೂಡ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ — ವಿವಿಧ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವುದು, ತೆರಿಗೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕುವುದು, ಯಾವ ಕಡಿತಗಳು ಮತ್ತು ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ, ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್ ಫೈಲಿಂಗ್ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಂದು ನನಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ತೆರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರ ಅಥವಾ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 7.ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ (Corporate Accounting) ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ — ಷೇರುಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು, ಡಿಬೆಂಚರ್‌ಗಳ ಮರುಪಾವತಿ, ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಮಟ್ಟದ ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆ. ಇದು ಅಂತಿಮ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಲಿತದ್ದನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಇರುವುದೇ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಬಿ.ಕಾಂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ನನ್ನ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದೆ — ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದಂತಹ ವಿಶೇಷ, ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕಡೆಗೆ. ಆಗ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳೂ ಸಹ ಕೊನೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಈ ಮಿಶ್ರಣ, ಕನ್ನಡದಂತಹ ಭಾಷಾ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ, ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. '''''CIA 1 :- ಸ್ವಯಂ ಪರಿಚಯ''''' ನನ್ನ ಹೆಸರು ನೇಹಾ ಎಸ್. ಗೌಡ. ನಾನು ಬೆಂಗಳೂರಿನವಳು. ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಕಾಂ. (ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ) ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಶಿಕ್ಷಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಾನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಸಿದ್ಧರಾಜು. ಅವರು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಆಶಾ ಸಿದ್ಧರಾಜು. ಅವರೂ ಸಹ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಜೀವನದ ಮೂಲಕ ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಸಮಯದ ಮಹತ್ವ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನನಗೆ ಒಬ್ಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾಳೆ. ಅವರು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಈಗ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸದಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಂದ ನಾನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಮತ್ತು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕುತೂಹಲದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನ ಏನಾದರೂ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಕಾಲೇಜು ಜೀವನವು ನನಗೆ ಕೇವಲ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಜ್ಞಾನವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನಾಯಕತ್ವ, ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿದೆ.ನನಗೆ ವಿಷಯ ರಚನೆ (Content Creation''')''' ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು, ವಿಡಿಯೊಗಳಿಗೆ ಕಥಾಹಂದರ ಬರೆಯುವುದು, ಜನರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ನಾನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಇದೆ.ನನ್ನ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಹೊಸ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜನರು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನೃತ್ಯ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೂ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಾನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಪರಿಶ್ರಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪರ ಸ್ವಭಾವದವಳು. ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರೆ ಅದನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸವಾಲುಗಳು ಬಂದಾಗ ಹೆದರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ನನ್ನದು.ನನಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು (Public Speaking) ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಜನರ ಮುಂದೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಾತನಾಡಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದೆ. ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಗೌರವ ನೀಡಿ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ನಾನು ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ತೆರಿಗೆ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಃ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವವೇ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕೀಲಿಕೈ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ.ನನ್ನ ಜೀವನದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಸಿ.ಎಂ.ಎ. (Cost and Management Accountant) ಆಗುವುದು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿ, ನನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ತರುವಂತಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಕನಸು. ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಓದಿ, ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡಲು ಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿಭೆಯಷ್ಟೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಿಶ್ರಮ, ಶಿಸ್ತು, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಸೋಲು ಬಂದರೂ ಅದರಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿತು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನಮಗೆ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ತತ್ವವೆಂದರೆ "ಇಂದು ನಿನ್ನೆಯಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕು." ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು, ನನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನನ್ನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಲಿತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ನಾನು ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ, ಉತ್ತಮ ಮಗಳಾಗಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ನಾಗರಿಕಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ಎಂಬ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ನಾನು ಬದ್ಧಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಇದೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮಪರಿಚಯ.  da1mabyaiwonc5lomlr2vs6wjtiycoe 2 179515 1435664 1428056 2026-11-04T04:35:22Z CommonsDelinker 768 Basavanna.png ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Krdರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1435664 wikitext text/x-wiki == '''^{<big>ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದ ನಾಡು ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ</big>}''' == '''<big>ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಉಳಿವಿನ ದಾರಿ</big><big>:</big>''' ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಕಡೆ ಇವತ್ತಿಗೂ ಹಿರಿಯರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಗಾದೆಮಾತಿದೆ - '''"ಊರು ಕಟ್ಟೋಕೂ ಮುನ್ನ ನೀರ ಕಂಡಿರಬೇಕು."''' ಈ ಮಾತನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಮಣ್ಣಿನ ಬದುಕಿನ ಸಾರ ಅಡಗಿದೆ. ನೀರಿಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ನೀರಿನ ಕಥೆ ಕೇವಲ ದಾಹ ತಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುವ ದಿನಬಳಕೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೀರೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ನಡವಳಿಕೆ, ಊರಿನ ಆಚಾರ-ವಿಚಾರ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡ ಒಂದು ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Melkote_kalyani.jpg|right|thumb|375x375px|ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಿ - ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಟಪಗಳ ಸುಂದರ ಜಲವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ.]] ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸದಾ ಹರಿಯುವ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಊರುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ವರ ಕೊಡುವ ಜಲಮೂಲಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಭೀಕರ ಬರಗಾಲಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹಸಿರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದವು ಎಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ದೇಶಿ '''‘ಜಲವಿವೇಕ’'''ವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಆಕಾಶದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಮಳೆಹನಿಯನ್ನೂ ಮಣ್ಣಿನೊಡಲಿಗೆ ಇಂಗಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬದುಕಿದ ಆ ಪರಂಪರೆ ಇವತ್ತಿನ ಆಧುನಿಕ ತಲೆಮಾರಿಗೂ ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವಂತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಓದಿದರೆ, ಕೆರೆ - ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು '''<nowiki/>'ಸಪ್ತ ಸಂತಾನ''''ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯಕಾರ್ಯವೆಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಗರು, ಕದಂಬರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ನೂರಾರು ಶಾಸನಗಳು ಕೆರೆಯ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಮತ್ತು ಏರಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುಗಳು "ಬಾವಿ ಕಟ್ಟಿ ನೀರು ಕಂಡಂತೆ" ಎನ್ನುವ ರೂಪಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಲಮೂಲಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಸೆದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. <big>'''ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ನಡವಳಿಕೆ'''</big><big>''':'''</big> ಕರ್ನಾಟಕದ ಭೂಪಟವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಒಂದೊಂದು ಊರಿನಲ್ಲೂ ಮಳೆಯ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಲೆನಾಡು ಅಥವಾ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆ ಮುಂಗಾರು ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದರೆ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ತೂತು ಬಿದ್ದಂತೆ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳ - ಕೊಳ್ಳಗಳು ತುಂಬಿ ಕೆಂಪು ನೀರು ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಯಚೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ವಿಜಯಪುರ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಂತಹ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಕಡೆ ನೋಡಿದರೆ, ನೆತ್ತಿ ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ಮಳೆಗಾಗಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಕಾಯುವ ಒಣಧರೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. '''ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ನಮ್ಮ ಜನರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿತು:''' * '''ಮಲೆನಾಡು''' '''- ಕರಾವಳಿ:''' ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿದುಬರುವ ಪ್ರವಾಹದ ನೀರು ಹೊಲದ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೇಲ್ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಅಡಿಕೆ-ತೆಂಗಿನ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಹರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಲೆಯಾಗಿತ್ತು. * '''ಬಯಲುಸೀಮೆ:''' ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕುವುದೇ ಒಂದು ಸವಾಲು. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಮಳೆಹನಿಯನ್ನು ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಟ್ಟು, ಮುಂದಿನ ಮಳೆಗಾಲ ಬರುವವರೆಗೂ ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. '''ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣೆ, ತುಂಗಭದ್ರೆಯಂತಹ ನದಿಗಳಿದ್ದರೂ, ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲೇ ಇರದ ಒಳನಾಡಿನ ಸಾವಿರಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯೇ ದೈವವಾಗಿತ್ತು.''' ಇವತ್ತಿನ ಹಾಗೆ ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷೆಗಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾಲದಲ್ಲೇ, ಕೇವಲ ಕಣ್ಣಳತೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರಿನ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ನೋಡಿ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟಿದ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. '''ಕೆರೆ ಸರಣಿ: ಅಂದಿನ ದೇಶಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಚಮತ್ಕಾರ.''' ಕರ್ನಾಟಕದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜ ನಿಂತಿದ್ದೇ ಕೆರೆಗಳ ಬಲದ ಮೇಲೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ತೋಡಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಕಣಿವೆಯ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವ '''‘ಕೆರೆ ಸರಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’'''ಯನ್ನು (The Cascading Tank System) ಕಟ್ಟಿದರು. ಎತ್ತರದ ಜಾಗದ ಸಣ್ಣ ಕೆರೆ ತುಂಬಿ ಕೋಡಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಕೆಳಗಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಕೆರೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಅದೆಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡ ಮಳೆ ಸುರಿದರೂ ಊರಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ ಹಾವಳಿ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ ಇಡೀ ಕಣಿವೆಯ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಸದಾ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Aqua_duct_near_Shanthi_Sagar_(Soole_Kere)_ಸೂಳೆ_ಕೆರೆ_near_channagiri,davengere_karnataka.JPG|right|thumb|370x370px|ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿ ಬಳಿಯ ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ (ಸೂಳೆಕೆರೆ) - ದೇಶಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೀವಂತ ಸಾಕ್ಷಿ.]] '''ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಅಂಗಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು:''' * '''ಕಟ್ಟೆ:''' ಸ್ಥಳೀಯ ಕಪ್ಪುಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಪೇರಿಸಿ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕಟ್ಟಿದ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಏರಿ. * '''ತೂಬು:''' ಹೊಲ-ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವಷ್ಟೇ ನೀರನ್ನು ಅಳೆದು ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಹರಿಸಲು ಕೆರೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಕವಾಟ. * '''ಕೋಡಿ:''' ಭಾರಿ ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಕೆರೆಯ ಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಊರು ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಕಲ್ಲಿನ ಜಲಮಾರ್ಗ. ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿ ಬಳಿಯಿರುವ ಶಾಂತಿ ಸಾಗರ ('''ಸೂಳೆಕೆರೆ''') ನೋಡಿದರೆ ಈ ದೇಶಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಥದ್ದು ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಬೆಸೆದು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಟ್ಟಿದ ಈ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆ ಇಂದಿಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಗದ್ದೆಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತಿದೆ. '''ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಪುಷ್ಕರಣಿ ಮತ್ತು ಜಲವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ:''' ನೀರನ್ನು ಬರೀ ಗದ್ದೆಗೆ ಹರಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದಕ್ಕೊಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಕೇವಲ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಗಳಲ್ಲ, ಅವು ನೀರಿನ ಜೀವಂತ ತೊಟ್ಟಿಲುಗಳು. [[ಚಿತ್ರ:Hoysala_Stepped_Well_(Pushkarni)_at_Hulikere.jpg|left|thumb|320x320px|ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಳಿಕೆರೆಯ ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಪುಷ್ಕರಣಿ - ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತಹ ವಿನ್ಯಾಸ.]] ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳ ಸಾಲು ಮಂಟಪಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಜಿನುಗಿ ಬರುವ ತಿಳಿನೀರು ಈ ಕಲ್ಯಾಣಿಯನ್ನು ಸದಾ ತುಂಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಎಷ್ಟೇ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದರೂ ಜನರು ಜಾರಿ ಬೀಳದೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೀರು ಸೇದುವಂತೆ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುಳಿಕೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಂತೂ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲೇ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದ ಈ ಜಲವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ನಮ್ಮ ಅಪರೂಪದ ಪರಂಪರೆ. '''ಹಂಪಿಯ ಜಲಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ:''' '''ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಂಪಿ'''ಯ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಲೆದಾಡಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳು ರಾಜರ ಯುದ್ಧಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಜಲಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Hampi_Pushkarani_step_well_1.jpg|right|thumb|380x380px|ಹಂಪಿಯ ರಾಯಲ್ ಎನ್‌ಕ್ಲೋಷರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಪುಷ್ಕರಣಿ - ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್.]] ಬಂಡೆಗಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಣನೆಲದಲ್ಲೂ ತುಂಗಭದ್ರೆಯ ನೀರನ್ನು ಇಡೀ ನಗರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು ವಿಜಯನಗರದ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಅದ್ಭುತ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದಿದ್ದರು.ನದಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಕಲ್ಲಿನ ತೂಗು ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. '''ರಾಯಲ್ ಎನ್‌ಕ್ಲೋಷರ್‌'''ನಲ್ಲಿರುವ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಂತೂ, ಹನಿ ನೀರೂ ಸೋರಿಹೋಗದಂತೆ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಾಣೆ ಹಿಡಿದು ಜೋಡಿಸಿದ ರೀತಿ ಇಂದಿನ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಗೂ ಅಚ್ಚರಿ ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಂಪಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿಗಳು ರೂಪಿಸಿದ '''<nowiki/>'ಕಾರೇಜ್'<nowiki/>''' ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಸ್ಮಯ. ಸುಡುವ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಆವಿಯಾಗದಂತೆ ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕಲ್ಲಿನ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಊರಿಗೆ ನೀರು ತರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನು ಕರಾವಳಿಯ ಜಂಬುಮಣ್ಣಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಮಾಡಿದ 'ಸುರಂಗ ಬಾವಿ'ಗಳು ಹಾಗೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ '''<nowiki/>'ಮಡಕ''''ಗಳು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಜಲಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. '''ಊರಿನ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ‘ನೀರಗಂಟಿ’ ಸಂಸ್ಕೃತಿ:''' [[ಚಿತ್ರ:15th_century_aqua_duct_to_Mahanavami_platform_Pushkarani_step_well,_Hampi_Hindu_monuments_Karnataka_1.jpg|left|thumb|350x350px|ಹಂಪಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲ್ಲಿನ ತೂಗು ಕಾಲುವೆ - ನೀರನ್ನು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಲಮಾರ್ಗ.]] ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಒಡನಾಟವೂ ಹೌದು. ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಊರ ಬಾವಿಯ ಬಳಿ ಕೊಡ ಹಿಡಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಂಗಳೆಯರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಇಡೀ ಊರಿನ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಅಡಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಇಡೀ ಊರಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಳೆಗಾಲ ಶುರುವಾಗುವ ಮುನ್ನವೇ ಊರವರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಶ್ರಮದಾನದಲ್ಲಿ ತೂಬಿನ ಹೂಳೆತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮುದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದರೆ '''‘ನೀರಗಂಟಿ’'''. ಆತ ಕತ್ತಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲಾಂದ್ರ ಹಿಡಿದು ಕಾಲುವೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆದು, ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ಬಡ ರೈತನ ಹೊಲಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ನೀರು ತಲುಪಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆರೆ ತುಂಬಿ ಕೋಡಿ ಬಿದ್ದ ದಿನ ಊರಿನವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ತೊಟ್ಟು ಬಂದು ಗಂಗೆಗೆ ಬಾಗಿನ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮುಂದೆ ತಲೆಬಾಗಿ ಕೈಮುಗಿಯುವ ಗೌರವ ಅಂದಿನ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. '''ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡಾದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸವಾಲು:''' [[ಚಿತ್ರ:Sankey_Tank.jpg|right|thumb|350x350px|ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಯಾಂಕಿ ಕೆರೆ - ನಗರದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಜಲಮೂಲ.]] ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಈ ಸುಂದರ ಪರಂಪರೆಗೆ ನಗರೀಕರಣದ ಪೆಟ್ಟು ಬಿತ್ತು. ಸ್ವಂತ ನದಿ ಮೂಲವೇ ಇಲ್ಲದ ಎತ್ತರದ ನೆಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರು ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದೇ '''ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು''' ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಗಳ ಸರಪಳಿಯಿಂದ. ಕೆರೆ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಬಾವಿಗಳೇ ಈ ನಗರದ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡು ಬೆಳೆದಂತೆ ಅದೇ ಕೆರೆಗಳ ಒಡಲಿಗೆ ಮಣ್ಣು ಸುರಿದು ಬಡಾವಣೆಗಳು, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳು ಎದ್ದುನಿಂತವು. ಕೆರೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ತರುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳು ಗಲೀಜು ಸಾಗಿಸುವ ಚರಂಡಿಗಳಾದವು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಇಂದು ಕಣ್ಣ ಮುಂದಿದ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆ ಬಂದರೂ ರಸ್ತೆಗಳು ಹೊಳೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ನಿಂತ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಕೊರೆದರೂ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಏಳುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಕೊಟ್ಟ ಕೆರೆ - ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮರೆತು, ಕೇವಲ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿ ಕುಳಿತ ನಗರ ಇಂದು ನೀರಿನ ಹಾಹಾಕಾರಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. '''ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ದಾರಿ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ:''' ಒಂದು ಕೆರೆ ಅಥವಾ ಬಾವಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋದಾಗ ನಾವು ಕೇವಲ ನೀರನ್ನಷ್ಟೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ನೀರಿನ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಹಕ್ಕಿ - ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಂದು ನಾವು ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಹಳೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಇಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿವೇಕ ನಮಗೆ ಬೇಕಾಗಿದೆ.ಇಂದಿನ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಿಂದ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನೀರು ತರುವುದು ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Traditional_stone-lined_open_well_in_Raichur_district.jpg|right|thumb|450x450px|ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಲಿನ ತೆರೆದ ಬಾವಿ - ಅಂತರ್ಜಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಲಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಜಲಸಂರಚನೆ.]] ನಮ್ಮ ಕಾಲಬುಡಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಇಳಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ನಿಜವಾದ ಉತ್ತರವಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ '''‘ಮಿಲಿಯನ್ ವೆಲ್ಸ್’''' (ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಬಾವಿಗಳು) ಆಂದೋಲನ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಾವಿ ತೋಡುವ '''‘ಮಣ್ಣು ವಡ್ಡರ’''' ಸಮುದಾಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರು ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಳವಳ್ಳಿಯ '''<nowiki/>'ಜಲಋಷಿ'''' ಕಾಮೇಗೌಡರು. ಕುರಿ ಮೇಯಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂಜರು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಶ್ರಮದಿಂದ ಹದಿನಾರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ತೋಡಿದ ಅವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕಾಯಕ, ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರವನ್ನಷ್ಟೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಕೂಡ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. '''ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಪಾಠ ಒಂದೇ - "ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದಲ್ಲ, ಅದರ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಾಗುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಬದುಕು".''' ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಲಿನ ಪುಷ್ಕರಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವುದು. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಈ ಜಲವಿವೇಕವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಕನ್ನಡದ ನೆಲ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಹಸಿರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. == '''ನನ್ನ ಆತ್ಮಪರಿಚಯ''' == '''ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ,''' [[ಚಿತ್ರ:Pongal-A_New_Start.jpg|right|thumb|293x293px|ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವು ನನ್ನ ಜನ್ಮದಿನದಂದೇ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.]] ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನುಭವಗಳು, ನೆನಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕನಸುಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯವನ್ನು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅನುಭವವೂ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಈ ಆತ್ಮಪರಿಚಯದ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು, ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಹೆಸರು ತೇಜಸ್ವಿ ಸಿ. ನಾನು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಪದವಿಯ (ಅನ್ವಯಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ವರ್ಷದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಚಿತ್ರ:Makara_Jyothi.jpg|left|thumb|290x290px|ಶಬರಿಮಲೆಯ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ]] ನಾನು ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೦೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ದಿನದಂದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ದಿನ ಶಬರಿಮಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕರಜ್ಯೋತಿ ದರ್ಶನವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಜನಿಸಿರುವುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಭಾಗ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನನ್ನ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಹೊಸ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಎಂದರೆ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜನರನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೌನವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಚಯವಾದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನ್ನನ್ನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಅದರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ, ಒಮ್ಮೆ ಅದು ಅರ್ಥವಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಶ್ರಮವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತೇನೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನ್ನದು. ಅದೇ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. '''ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ:''' ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ನಮ್ಮದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಕುಟುಂಬ. ನನಗೆ ಅಪ್ಪ, ಅಮ್ಮ, ಒಬ್ಬಳು ಅಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಅಜ್ಜಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಹೋಗುವುದು ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಖುಷಿಯ ವಿಷಯ. [[ಚಿತ್ರ:Ramanagara_.jpg|right|thumb|274x274px|ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹುಟ್ಟೂರು ಇರುವ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನೋಟ.]] [[ಚಿತ್ರ:Hill_Lake.jpg|left|thumb|220x220px|ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮೂಲ ಊರಿನ ಪರಿಸರ.]] ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಎಚ್. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರಾರ್ಯ. ಅವರು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಿಸಂದ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು. ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ. ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸೂಪರ್‌ವೈಸರ್ ಆಗಿ ಸುಮಾರು ೩೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಾನು ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರ ಶಿಸ್ತು, ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ನನಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಆರ್. ನಾಗರೂಪ. ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ಎಲ್ಲವೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ. ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅವರು ಸದಾ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ. ನನಗೆ ದಿವ್ಯಾ ಸಿ. ಎಂಬ ಅಕ್ಕ ಇದ್ದಾಳೆ, ಆಕೆಯೂ ಸಹ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಯಶವಂತಪುರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಿ.ಕಾಂ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮ ನನಗೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಓದಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಗೌರವವಿದೆ. ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಚರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು, ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಸುಂದರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ್ಯ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. '''ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು:''' ನನ್ನ ಇಡೀ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವು ಹಂಪಿನಗರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೧೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ನೆನಪುಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೊದಲ ಪಾಠಗಳೆಲ್ಲ ಈ ಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Medal,_campaign_(AM_800000-6).jpg|right|thumb|170x170px|ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ.]] ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಹಲವು ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದವು. ಏಳನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಭಾಗದ “ಬ್ಲೂ ಹೌಸ್” ಕ್ರೀಡಾ ನಾಯಕ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಒಂಬತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಹೆಡ್ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದೆ. ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಹೆಡ್ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಬಾರಿ ತರಗತಿಯ ನಾಯಕ ಆಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ನನಗೆ ನಾಯಕತ್ವ, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವು. ನಾನು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಲೆಯ ಗಾಯಕ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದೆ. ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದ ನಾನು, ಕನ್ನಡ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಲೆಯ ವತಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ. ಇದು ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ಒಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಇಂದಿಗೂ ನನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆನಪಿದೆ. ಶಾಲೆಯ ಫ್ಯಾಷನ್ ಶೋ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರು ನನ್ನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ನನಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಜಗದ್ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋದ ನಂತರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಸಹ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿಸಿದವರು ನನ್ನ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಗಣಿತದ ಜೋಶಿ ಮೇಡಂ ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಸರ್ ಅವರ ಸರಳ ಸ್ವಭಾವ ಎಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೆಜಿನಾ ಮೇಡಂ ಕ್ಲಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಲಾಸ್ ಮುಗಿದ ನಂತರ ನಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಸರ್ ತುಂಬಾ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಸ್ವಭಾವದವರಾಗಿದ್ದು, ಪಾಠದ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಮ್ಮ ಬ್ಯಾಚ್ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಚ್ ಆಗಿತ್ತು ಎನ್ನುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇವರೆಲ್ಲರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ನಾನು ಎಸ್‌.ಎಸ್‌.ಎಲ್‌.ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೯೪% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರೆಯಲಾಗದ ನೆನಪು ಎಂದರೆ, ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ಶಾಲಾ ಪ್ರವಾಸ. ನಾವು ಕೋಲಾರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಒಂದು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಎರಡು ದಿನ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆವು. ಅಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್, ರೋಪ್ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್, ಹಗ್ಗದ ಸಾಹಸ ಆಟಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಜಿ ಜಂಪಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದೆವು. ಎರಡನೇ ದಿನ ಭಾರಿ ಮಳೆಯ ಕಾರಣ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಆ ಎರಡು ದಿನಗಳು ನನ್ನ ಶಾಲಾ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ನೆನಪುಗಳಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿವೆ. '''ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ದಿನಗಳು:''' ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ನಾನು ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಓದಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ, ಬೇಸಿಕ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಒಳಗೊಂಡ (ಸಿ.ಎ.ಎಂ.ಎಸ್) ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡೆ. ಹೊಸ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಾತಾವರಣ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅನುಭವವಾಗಿತ್ತು. [[ಚಿತ್ರ:Christ_University_Official_Logo.png|right|thumb|146x146px|ನಾನು ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಲಾಂಛನ.]] [[ಚಿತ್ರ:Christ_University_Auditorium.jpg|left|thumb|230x230px|ನನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆವರಣ.]] ಪ್ರಥಮ ಪಿಯುಸಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಿಕ್ಕರು. ಕಾಲೇಜಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಓದಿನ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಸಮಯವನ್ನು ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಳೆದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಇದರಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ತುಂಬಾ ಸ್ನೇಹಪರರಾಗಿದ್ದರು. ಗಣಿತ, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಕೌಂಟೆನ್ಸಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ನಾನು ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೯೮% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ನಂತರ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ (ಅನ್ವಯಿಕ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ವಿಭಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.[[ಚಿತ್ರ:Rice_planting_in_Bhutan_01.jpg|right|thumb|220x220px|“ಅಕ್ಕಿ” ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಅಂತರ್ ತರಗತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರ.]] ನನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ನೆನಪು ಎಂದರೆ, ಕಾಲೇಜಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರ್ ತರಗತಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಪ್ರಥಮ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ "ಅಕ್ಕಿ” ಎಂಬ ವಿಷಯ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ತರಗತಿ ಅನ್ನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಥೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, “ಆಹಾರವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಬಾರದು” ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿತು. ಸುಮಾರು ೧೫ ತರಗತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ತರಗತಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ದ್ವಿತೀಯ ಪಿ.ಯು.ಸಿಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ "ಹಸಿರು ಪರಿಸರ" ಎಂಬ ವಿಷಯ ಸಿಕ್ಕಿತು. "ಕಾಂತಾರ" ಸಿನಿಮಾದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದೆವು. ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದೆವು. ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಮರ್ಸ್ ವಿಭಾಗದ ಆರು ತರಗತಿಗಳ ನಡುವೆ ನಮ್ಮ ತರಗತಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಆ ಗೆಲುವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ತುಂಬಾ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮ್ಯಾಗ್ನಾಕ್ರಿಸ್ಟಾ, ಎಕ್ಸೈಟ್ , ಮತ್ತು ಕೊಲೊಸಸ್ ಮುಂತಾದ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಅನುಭವಗಳು ನನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ನೀಡಿದವು. '''ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವನ, ದೈನಂದಿನ ಪಯಣ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಗಳು:''' [[ಚಿತ್ರ:Christ_University,_Bangalore,_Karnataka,_India_(2018).jpg|left|thumb|333x333px|ಪ್ರಸ್ತುತ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಬಳಸುತ್ತೇನೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಜೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಸಮಯ ತಗುಲುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಯಾಸ ತಂದರೂ, ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಇದು ನನ್ನ ದಿನಚರಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:BMTC_bus_depot,_unit_33_(2024)_09.jpg|right|thumb|300x300px|ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ (BMTC) ಬಸ್. ಪ್ರತಿದಿನ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹೋಗಲು ನಾನು ಬಸ್ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ಬಳಸುತ್ತೇನೆ.]] ಕಾಲೇಜು ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷಣಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನನ್ನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ. ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಚಿನ ಕೆಳಗೆ “ಹ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್” ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳು, ಕಾಲೇಜು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ “ಲುಡೋ” ಆಡುತ್ತಾ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯಗಳು ತುಂಬಾ ಖುಷಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಲೇಟ್ ಕಮರ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರನ್ನೂ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೂ ನನ್ನ ಓದು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದೆ. ಸಂಗೀತ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವೇ ನನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಜೊತೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹಾಡುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಹಾಗೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದನ್ನೂ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಥ್ರೋಬಾಲ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಕ್ಯಾರಂ, ಲುಡೋ ಮತ್ತು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ಗೇಮ್‌ಗಳೂ ನನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ “ಫ್ರೀ ಫೈರ್” ಮತ್ತು “ಕ್ಲ್ಯಾಶ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾನ್ಸ್” ಆಟಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಕಾಲೇಜು, ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಓದಿನ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. '''ಭವಿಷ್ಯದ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಉಪಸಂಹಾರ:''' [[ಚಿತ್ರ:MorganStanley_HQ_TimesSquare_May_2019.jpg|right|thumb|230x230px|ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ.]] ಪ್ರಸ್ತುತ ನನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು. ಅದರ ನಂತರ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ “ಎಂ.ಬಿ.ಎ.” ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ನನ್ನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಕನಸಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಹಣಕಾಸು, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾ ನನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮುಂದೆ ಹಣಕಾಸು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಾಗ, ನನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಆಶಯವಾಗಿದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮ, ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವ ಇದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಆಶಯ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಷ್ಟೇ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದರೂ ಮಾನವೀಯತೆ, ವಿನಯ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಜೀವನದ ಪಯಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. <big>'''ನನ್ನ ಆತ್ಮಪರಿಚಯವನ್ನು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಓದಿದ ತಮಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಧನ್ಯವಾದಗಳು'''.</big> ervtjetpv5rdqjtqgyhmmcttr4xqtzk 0 180425 1435700 1427526 2026-11-04T08:56:50Z Hariprasad Shetty10 87270 1435700 wikitext text/x-wiki {{Infobox martial art | name = ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು | image = Kalaripayattu The indian Martial art.jpg | image_size = 300px | caption = ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನ | also_known_as = ಕಲರಿ, ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು | focus = ಆಯುಧ ಮತ್ತು ನಿರಾಯುಧ ಸಮರಕಲೆ | country = [[ಭಾರತ]] | creator = ಪರಶುರಾಮ (ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ) | olympic = ಇಲ್ಲ }} '''ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು''' ({{lang-ml|കളരിപ്പയറ്റ്}}; Kalaripayattu) ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸಮರಕಲೆಯಾಗಿದೆ. "ಕಲರಿ" ಎಂಬುದು ಸಮರಕಲೆ ತರಬೇತಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಪಯಟ್ಟು" ಎಂಬುದು ಅಭ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಕಲರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes: Paradigms, Discourses, and Practices of Power in Kalarippayattu, a South Indian Martial Art |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಕಾಲಿನ ಚಲನೆಗಳು, ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳು, ನಿರಾಯುಧ ಹೋರಾಟ, ಕತ್ತಿ, ಗುರಾಣಿ, ಭಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆ, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ದೇಹಪೋಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಗುರು–ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಕಲೆ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite journal |last=Zarrilli |first=Zarrilli |title=Kalarippayatt, Martial Art of Kerala |url=https://archive.org/details/sim_tdr-drama-review_1979-06_23_2/page/113 |journal=The Drama Review |volume=23 |issue=2 |year=1979 |pages=113–124}}</ref> [[File:Kalaripayattu warriors.jpg|thumb|300px|ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯೋಧರು]] == ಪದೋತ್ಪತ್ತಿ == '''ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು''' ಎಂಬ ಪದವು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ''ಕಲರಿ'' ಮತ್ತು ''ಪಯಟ್ಟು'' ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ''ಕಲರಿ'' ಎಂದರೆ ತರಬೇತಿ ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಸಮರಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ. ''ಪಯಟ್ಟು'' ಎಂದರೆ ಅಭ್ಯಾಸ, ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ಸಮರಕಲೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಹಲವು ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಕೇರಳದ ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯ ಉಗಮವನ್ನು ಪರಶುರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಶುರಾಮನು ಶಿವನಿಂದ ಸಮರಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತು, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಲರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಘಟನೆಗಿಂತಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ–ಜನಪದ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last=Green |first=Thomas A. |title=Martial Arts of the World: A–Q |publisher=ABC-CLIO |year=2001}}</ref> ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮರಪರಂಪರೆಗಳು, ಸಂಗಂ ಕಾಲದ ಯೋಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕೇರಳದ ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> === ಮಧ್ಯಕಾಲ === ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭುಗಳ ಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಕಲರಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಯುವಕರಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಆಯುಧ ಬಳಕೆ, ಯುದ್ಧತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=Kerala History and its Makers |publisher=D. C. Books |year=2011}}</ref> ಕೇರಳದ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಯೋಧರ ಕಥೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆರೋ.ಮಲ್ ಚೆಕವರ್, ಉಣ್ಣಿಯಾರ್ಚ ಮತ್ತು ತಚ್ಚೋಳಿ ಒದೇನನ್ ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ''ವಡಕ್ಕನ್ ಪാട്ടು'' ಎಂಬ ವೀರಗಾಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=Kerala History and its Makers |publisher=D. C. Books |year=2011}}</ref> ''ಅಂಕಂ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಯೋಧರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಯುದ್ಧಗಳು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> === ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಲ === 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಬಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಯೋಧರ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಆಯುಧ ತರಬೇತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಪ್ರವಾಸಿಗ ಡುಆರ್ಟೆ ಬಾರ್ಬೋಸಾ ಕೇರಳದ ಯೋಧರ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=Kalarippayatt, Martial Art of Kerala |url=https://archive.org/details/sim_tdr-drama-review_1979-06_23_2/page/113 |journal=The Drama Review |volume=23 |issue=2 |year=1979 |pages=113–124}}</ref> 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ದುರ್ಬಲವಾದವು. ಪಶ್ಶಿ ರಾಜನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿರೋಧದ ನಂತರ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಮೇಲೂ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=Legacy of Kerala |publisher=D. C. Books |year=2010}}</ref> 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸೈನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುಧಾಧಾರಿತ ಸಮರಕಲೆಗಳ ಸೈನಿಕ ಮಹತ್ವ ಕುಗ್ಗಿತು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಗುರುಗಳು ತಮ್ಮ ಕಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> == ಆಧುನಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ == 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿಗೂ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ದೊರೆಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ತಲಶ್ಶೇರಿ]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಾದವು.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> ಅನೇಕ ಗುರುಗಳು ಹಳೆಯ ತರಬೇತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಕೇರಳದ ಹೊರಗೂ ಹರಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟನ್ನು ಕೇವಲ ಸಮರಕಲೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ, ನೃತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=Kalarippayatt, Martial Art of Kerala |url=https://archive.org/details/sim_tdr-drama-review_1979-06_23_2/page/113 |journal=The Drama Review |volume=23 |issue=2 |year=1979 |pages=113–124}}</ref> 2017ರಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಗುರು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಈ ಗೌರವ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |title=Meenakshi Amma gets Padma Shri |work=The Hindu |date=25 January 2017}}</ref> == ತರಬೇತಿ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ, ವೇಗ, ಸಮತೋಲನ, ನಮ್ಯತೆ, ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> ತರಬೇತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುಗಳ ನೇರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶಿಷ್ಯರು ಮೊದಲಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ದೈಹಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ನಂತರ ಆಯುಧಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಾರೆ. === ಮೇಯ್ಪಯಟ್ಟು === '''ಮೇಯ್ಪಯಟ್ಟು''' ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ದೈಹಿಕ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> === ಚುವಡು === '''ಚುವಡು''' ಎಂದರೆ ಕಾಲಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಅಥವಾ ಚಲನೆಯ ಕ್ರಮಗಳು. ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಯುದ್ಧಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಿನ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಚುವಡು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. === ವಡಿವು === '''ವಡಿವು''' ಎಂದರೆ ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಂಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತಿ. ವಿವಿಧ ವಡಿವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆನೆ, ಸಿಂಹ, ಕುದುರೆ, ಹಾವು, ಮೀನು ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಭಂಗಿಗಳು ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> == ಆಯುಧ ತರಬೇತಿ == [[File:Kalaripayattu weapons.jpg|thumb|300px|ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುಧಗಳು]] ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಮತ್ತು ಲೋಹದ ಆಯುಧಗಳ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಹದ ಮೂಲಭೂತ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತ ನಂತರ ಆಯುಧ ತರಬೇತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ಕೋಲ್ತರಿ === '''ಕೋಲ್ತರಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಉದ್ದದ ಕೋಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮರದ ದಂಡಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. === ಅಂಗತರಿ === '''ಅಂಗತರಿ'''ಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಆಯುಧಗಳ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಿ, ಗುರಾಣಿ, ಭಲ್ಲೆ, ಚೂರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> === ಉರುಮಿ === '''ಉರುಮಿ''' ಅಥವಾ ''ಚುಟ್ಟು ವಾಳ್'' ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಲೋಹದ ಕತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. === ವೆರುಂಕೈ === '''ವೆರುಂಕೈ''' ಎಂದರೆ ಆಯುಧವಿಲ್ಲದ ಕೈಯಿಂದ ನಡೆಸುವ ಸಮರ. ಹಿಡಿತ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಹೊಡೆತ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಪ್ರಹಾರ ಮತ್ತು ಎದುರಾಳಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. == ಕಲರಿ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು '''ಕಲರಿ''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ತರಬೇತಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿಡಲು ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲರಿಯೊಳಗೆ ''ಪೂತ್ತറ'' ಎಂಬ ಪೂಜಾಸ್ಥಳವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> == ಗುರು–ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರು–ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಸಮರತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಶಿಸ್ತು, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಆರೈಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯರು ಗುರು ಮತ್ತು ಕಲರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂಜಾಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಅನೇಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. == ಮರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಕೆಲವು ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ '''ಮರ್ಮ''' ಅಥವಾ ದೇಹದ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಂದುಗಳ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ದೇಹದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆತ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಪರಂಪರাগত ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.<ref>{{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=To Heal and/or To Harm: The Vital Spots in Two South Indian Martial Traditions |journal=Journal of Asian Martial Arts |year=1992}}</ref> ಮರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಗುರುಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರ್ಮಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಆಯುರ್ವೇದದ ಜ್ಞಾನವೂ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. == ದೇಹಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಉഴಿಚ್ಚಿಲ್ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳ ಆರೈಕೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಮಸಾಜ್‌ಗೂ ಮಹತ್ವವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ '''ಉ಴ಿಚ್ಚಿಲ್''' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿಯ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ನಾಯು ನೋವು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಬಿಗಿತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧೀಯ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಕೇರಳದ [[ಆಯುರ್ವೇದ]] ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> == ಪ್ರಮುಖ ಶೈಲಿಗಳು == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗುರುಪರಂಪರೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಶೈಲಿಗಳಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. === ವಡಕ್ಕನ್ ಕಲರಿ === '''ವಡಕ್ಕನ್ ಕಲರಿ''' ಅಥವಾ ಉತ್ತರ ಶೈಲಿ ಉತ್ತರ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ನಮ್ಯತೆ, ಎತ್ತರದ ಜಿಗಿತಗಳು, ವೇಗದ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಧ ಬಳಕೆಗೆ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> === ತೆಕ್ಕನ್ ಕಲರಿ === '''ತೆಕ್ಕನ್ ಕಲರಿ''' ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣ ಶೈಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಿರಾಯುಧ ಹೋರಾಟ, ವೇಗದ ಕಾಲಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಈ ಶೈಲಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಅಗಸ್ತ್ಯ]] ಋಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಮರಕಲೆಗಳೊಂದಿಗೂ ಇದರ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=To Heal and/or To Harm: The Vital Spots in Two South Indian Martial Traditions |journal=Journal of Asian Martial Arts |year=1992}}</ref> === ಮಧ್ಯ ಶೈಲಿ === '''ಮಧ್ಯ ಕಲರಿ''' ಕೇರಳದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಶೈಲಿಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿವೆ. == ಇತರ ಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಕಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕಥಕಳಿ]]ಯ ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> ಕಥಕಳಿಯ ಕಲಾವಿದರು ದೇಹದ ನಮ್ಯತೆ, ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಆಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪರಂಪರೆ ಇದೆ. ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಚಲನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಯುಧತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಸಮರಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿದೆ. ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಮರಕಲೆ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರುಗಳಿಂದ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. == ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು == ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಯೋಧರ ಕುರಿತಾದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ವೀರಗಾಥೆಗಳಲ್ಲಿ '''ಉಣ್ಣಿಯಾರ್ಚ''' ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ಯೋಧೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉರುಮಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಳೆಂದು ಕಥೆಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes |publisher=Oxford University Press |year=1998}}</ref> ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಗುರು ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ತರಬೇತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite news |title=Meenakshi Amma gets Padma Shri |work=The Hindu |date=25 January 2017}}</ref> == ಆಧುನಿಕ ಸ್ಥಿತಿ == ಇಂದು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲರಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೂಡ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲರಿಪಯಟ್ಟನ್ನು ದೈಹಿಕ ಕ್ಷಮತೆ, ನಮ್ಯತೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿಯೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಲರಿಪಯಟ್ಟಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=When the Body Becomes All Eyes: Paradigms, Discourses, and Practices of Power in Kalarippayattu, a South Indian Martial Art |publisher=Oxford University Press |year=1998}} * {{cite book |last=Menon |first=A. Sreedhara |title=Kerala History and its Makers |publisher=D. C. Books |year=2011}} * {{cite book |last=Green |first=Thomas A. |title=Martial Arts of the World: A–Q |publisher=ABC-CLIO |year=2001}} * {{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=Kalarippayatt, Martial Art of Kerala |url=https://archive.org/details/sim_tdr-drama-review_1979-06_23_2/page/113 |journal=The Drama Review |volume=23 |issue=2 |year=1979 |pages=113–124}} * {{cite journal |last=Zarrilli |first=Philip B. |title=To Heal and/or To Harm: The Vital Spots in Two South Indian Martial Traditions |journal=Journal of Asian Martial Arts |year=1992}} * {{cite book |last=John |first=Shaji K. |title=Kalarippayattu: The Martial and Healing Art of Kerala |year=2011}} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತೀಯ ಸಮರಕಲೆಗಳು]] * [[ಕಥಕಳಿ]] * [[ಸಿಲಂಬಂ]] * [[ಮರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ]] * [[ಆಯುರ್ವೇದ]] * [[ಕೇರಳ]] * [[ಕೇರಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Kalaripayattu Kalaripayattu – English Wikipedia] [[ವರ್ಗ:ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಮರಕಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಕಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮರಕಲೆಗಳು]] cdcrs8edj8qvkhn0zmkfhzg6mur1npg 2 180514 1435652 1383608 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar/ಸಿಂಬಾ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ಸಿಂಬಾ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1383602 wikitext text/x-wiki ===🐾 ಸಿಂಬಾ=== [[File:The Simba From Pilar.jpg|thumb|Simba From Pilar]] ಒಂದು ನಾಯಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ… ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೀತಿಯ ಸದಸ್ಯ ❤️ --- «“ನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪವಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸಿಂಬಾ.” 🐶» ===🐕 ಸಿಂಬಾ ಯಾರು?=== ಸಿಂಬಾ ಒಬ್ಬ 4 ವರ್ಷದ Golden Retriever. ತನ್ನ ಮುದ್ದಾದ ಸ್ವಭಾವ, ಸ್ನೇಹಪರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಿಂಬಾ ತನ್ನ ಮನೆಯ ವಿಶೇಷ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಸಿಂಬಾಗೆ ಕೇವಲ “ಸಾಕು ನಾಯಿ” ಎಂಬ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಮನೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರೀತಿಯ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. --- --- ===❤️ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ=== ಸಿಂಬಾ ಸ್ನೇಹಪರ ಮತ್ತು ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ವಭಾವದ ನಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು, ಅವರ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವನ ವಿಶೇಷತೆ. ಅವನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. 🐾 --- ===🧡 Gaurav Pilar ಮತ್ತು ಸಿಂಬಾ=== ಸಿಂಬಾದ Dog Parent — Gaurav Pilar. ಸಿಂಬಾ ಮತ್ತು Gaurav Pilar ಅವರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯ ಸಂಬಂಧವಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರೀತಿ, ನಂಬಿಕೆ, ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಶೇಷ ಬಾಂಧವ್ಯ. ಸಿಂಬಾಗೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವೇ ಅವನ ಪ್ರಪಂಚವಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಸಿಂಬಾ ಒಂದು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸದಸ್ಯ. --- 🌟 ಸಿಂಬಾವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸುವುದು ✨ Golden Retriever‌ನ ಮುದ್ದಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ✨ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಬಾಂಧವ್ಯ ✨ ಸ್ನೇಹಪರ ಸ್ವಭಾವ ✨ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಠೆ ✨ ಮನೆಯ ಸಂತೋಷದ ಒಂದು ಭಾಗ --- ===🐾 ಸಿಂಬಾದ ಕಥೆ=== ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಿಂಬಾ ಆ ವಿಶೇಷ ನೆನಪುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕಳೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿನವೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂತೋಷ. ಅವನ ಮುದ್ದಾದ ನೋಟ, ಪ್ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಆತ್ಮೀಯತೆ — ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. 🐶 ಸಿಂಬಾ — ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಂತೋಷ, ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಪ್ರೀತಿ. ❤️ --- ===📌 Simba Profile=== <div class="infobox"> [[File:Simba From pilar.jpg|thumb|Simba]] <strong>Name:</strong> Simba<br> <strong>Breed:</strong> Golden Retriever<br> <strong>Age:</strong> 4 Years<br> <strong>Dog Parent:</strong> Gaurav Pilar<br> <strong>Role:</strong> Beloved Family Pet 🐾 </div> pbhwgg84cqoxd08qncvkwvub6fit84i 0 187568 1435628 1431443 2026-11-03T12:18:13Z ThePositiveVibes 87814 1435628 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಆಧಾರಿತ [[ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ|ಚಾಟ್ ಜಿಪಿಟಿ]]ಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox software | name = ಜೆಮಿನಿ | logo = Google Gemini logo 2025.svg | logo_size = 300px | logo caption = ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಲೋಗೋ | screenshot = Google Gemini Screenshot (2026).png | screenshot alt = Yes | caption = Start screen of a conversation | collapsible = yes | author = | developer = [[ಗೂಗಲ್]]<br>[[ಗೂಗಲ್ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್]] | released = {{Start date and age|2023|3|21}}<br>(as Bard)<br> {{Start date and age|2024|2|8}} (as Gemini) | discontinued = | ver layout = stacked<!-- Linked with [[Template:Latest stable software release/Gemini]] --> }} ಜೆಮಿನಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೨೩ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಡ್ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಬಿಡುಗಡೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೨೫ ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜೆಮಿನಿ 1.5 ಮತ್ತು 3 ಸರಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನಂತರದ ನವೀಕರಣಗಳು, ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಏಜೆಂಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು. ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಬಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩)=== ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಬಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩)== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈಂನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೦ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ==ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪)== ಗೂಗಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬಾರ್ಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಚಾಠ್ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ==ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ)== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ವರ್ಕ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೆಮಿನಿಯು ಪೋಸ್ಟರ್, ವೀಡಿಯೊ, ಕೊಡಿಂಗ್, ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. giioeex7004qynam33d8yc2ioj6whir 1435629 1435628 2026-11-03T12:18:39Z ThePositiveVibes 87814 /* ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩) */ 1435629 wikitext text/x-wiki {{under construction}} '''ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಆಧಾರಿತ [[ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ|ಚಾಟ್ ಜಿಪಿಟಿ]]ಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox software | name = ಜೆಮಿನಿ | logo = Google Gemini logo 2025.svg | logo_size = 300px | logo caption = ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಲೋಗೋ | screenshot = Google Gemini Screenshot (2026).png | screenshot alt = Yes | caption = Start screen of a conversation | collapsible = yes | author = | developer = [[ಗೂಗಲ್]]<br>[[ಗೂಗಲ್ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್]] | released = {{Start date and age|2023|3|21}}<br>(as Bard)<br> {{Start date and age|2024|2|8}} (as Gemini) | discontinued = | ver layout = stacked<!-- Linked with [[Template:Latest stable software release/Gemini]] --> }} ಜೆಮಿನಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೨೩ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಡ್ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಬಿಡುಗಡೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೨೫ ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜೆಮಿನಿ 1.5 ಮತ್ತು 3 ಸರಣಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನಂತರದ ನವೀಕರಣಗಳು, ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಏಜೆಂಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು. ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಬಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩)=== ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಬಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩)=== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈಂನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೦ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ==ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪)== ಗೂಗಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬಾರ್ಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಚಾಠ್ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ==ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ)== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ವರ್ಕ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೆಮಿನಿಯು ಪೋಸ್ಟರ್, ವೀಡಿಯೊ, ಕೊಡಿಂಗ್, ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. csmuy4ioqn17rsp98vy856g69j7zes6 1435631 1435629 2026-11-03T12:29:05Z ThePositiveVibes 87814 1435631 wikitext text/x-wiki '''ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಆಧಾರಿತ [[ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ|ಚಾಟ್ ಜಿಪಿಟಿ]]ಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox software | name = ಜೆಮಿನಿ | logo = Google Gemini logo 2025.svg | logo_size = 300px | logo caption = ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಲೋಗೋ | screenshot = Google Gemini Screenshot (2026).png | screenshot alt = Yes | caption = Start screen of a conversation | collapsible = yes | author = | developer = [[ಗೂಗಲ್]]<br>[[ಗೂಗಲ್ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್]] | released = {{Start date and age|2023|3|21}}<br>(ಬಾರ್ಡ್)<br> {{Start date and age|2024|2|8}} (ಜೆಮಿನಿ) | discontinued = | ver layout = stacked<!-- Linked with [[Template:Latest stable software release/Gemini]] --> }} ಜೆಮಿನಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೨೩ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಡ್ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಬಿಡುಗಡೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೫ ಮತ್ತು ೧.೫ ಪ್ಲೇಶ್ ಮೊಡೆಲ್ ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref>{{Cite web |date=May 14, 2024 |title=Gemini 1.5 Pro updates, 1.5 Flash debut and 2 new Gemma models |url=https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514235250/https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |archive-date=May 14, 2024 |access-date=May 15, 2024 |website=Google}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಬಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩)=== ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಬಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩)=== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈಂನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೦ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=February 15, 2024 |title=Introducing Gemini 1.5, Google's next-generation AI model |url=https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218141522/https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |archive-date=February 18, 2024 |access-date=February 15, 2024 |website=Google}}</ref> ==ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪)== ಗೂಗಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬಾರ್ಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಚಾಠ್ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ==ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ)== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ವರ್ಕ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೆಮಿನಿಯು ಪೋಸ್ಟರ್, ವೀಡಿಯೊ, ಕೊಡಿಂಗ್, ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. .<ref>{{Cite web |date=March 25, 2025 |title=Gemini 2.5: Our newest Gemini model with thinking |url=https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726181800/https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |archive-date=July 26, 2025 |access-date=March 25, 2025 |website=Google}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 61tl29xlg6e5vrmjuakycflvcy6ksyb 1435632 1435631 2026-11-03T12:29:40Z ThePositiveVibes 87814 /* ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪) */ 1435632 wikitext text/x-wiki '''ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಆಧಾರಿತ [[ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ|ಚಾಟ್ ಜಿಪಿಟಿ]]ಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox software | name = ಜೆಮಿನಿ | logo = Google Gemini logo 2025.svg | logo_size = 300px | logo caption = ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಲೋಗೋ | screenshot = Google Gemini Screenshot (2026).png | screenshot alt = Yes | caption = Start screen of a conversation | collapsible = yes | author = | developer = [[ಗೂಗಲ್]]<br>[[ಗೂಗಲ್ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್]] | released = {{Start date and age|2023|3|21}}<br>(ಬಾರ್ಡ್)<br> {{Start date and age|2024|2|8}} (ಜೆಮಿನಿ) | discontinued = | ver layout = stacked<!-- Linked with [[Template:Latest stable software release/Gemini]] --> }} ಜೆಮಿನಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೨೩ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಡ್ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಬಿಡುಗಡೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೫ ಮತ್ತು ೧.೫ ಪ್ಲೇಶ್ ಮೊಡೆಲ್ ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref>{{Cite web |date=May 14, 2024 |title=Gemini 1.5 Pro updates, 1.5 Flash debut and 2 new Gemma models |url=https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514235250/https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |archive-date=May 14, 2024 |access-date=May 15, 2024 |website=Google}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಬಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩)=== ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಬಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩)=== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈಂನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೦ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=February 15, 2024 |title=Introducing Gemini 1.5, Google's next-generation AI model |url=https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218141522/https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |archive-date=February 18, 2024 |access-date=February 15, 2024 |website=Google}}</ref> ===ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪)=== ಗೂಗಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬಾರ್ಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಚಾಠ್ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ==ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ)== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ವರ್ಕ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೆಮಿನಿಯು ಪೋಸ್ಟರ್, ವೀಡಿಯೊ, ಕೊಡಿಂಗ್, ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. .<ref>{{Cite web |date=March 25, 2025 |title=Gemini 2.5: Our newest Gemini model with thinking |url=https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726181800/https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |archive-date=July 26, 2025 |access-date=March 25, 2025 |website=Google}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== 9o0hbhdnbk9200r9h3zstmvgcrg6pk1 1435633 1435632 2026-11-03T12:29:54Z ThePositiveVibes 87814 /* ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ) */ 1435633 wikitext text/x-wiki '''ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ''' ಎನ್ನುವುದು [[ಗೂಗಲ್]] ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಆಧಾರಿತ [[ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್]] ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸಹ [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ|ಚಾಟ್ ಜಿಪಿಟಿ]]ಯಂತೆ, ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ನೀಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಬಾರ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. {{Infobox software | name = ಜೆಮಿನಿ | logo = Google Gemini logo 2025.svg | logo_size = 300px | logo caption = ಜೂನ್ ೨೦೨೫ ರಿಂದ ಲೋಗೋ | screenshot = Google Gemini Screenshot (2026).png | screenshot alt = Yes | caption = Start screen of a conversation | collapsible = yes | author = | developer = [[ಗೂಗಲ್]]<br>[[ಗೂಗಲ್ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್]] | released = {{Start date and age|2023|3|21}}<br>(ಬಾರ್ಡ್)<br> {{Start date and age|2024|2|8}} (ಜೆಮಿನಿ) | discontinued = | ver layout = stacked<!-- Linked with [[Template:Latest stable software release/Gemini]] --> }} ಜೆಮಿನಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೨೦೨೩ ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ ರಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಡ್ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೆಮಿನಿ ಬಿಡುಗಡೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೨೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಳಕೆದಾರರು ಮಾನವನ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಜನರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೫ ಮತ್ತು ೧.೫ ಪ್ಲೇಶ್ ಮೊಡೆಲ್ ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.<ref>{{Cite web |date=May 14, 2024 |title=Gemini 1.5 Pro updates, 1.5 Flash debut and 2 new Gemma models |url=https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240514235250/https://blog.google/technology/developers/gemini-gemma-developer-updates-may-2024/ |archive-date=May 14, 2024 |access-date=May 15, 2024 |website=Google}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ===ಬಾರ್ಡ್ ಬಿಡುಗಡೆ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩)=== ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಬಾರ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ===ಜೆಮಿನಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩)=== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ದೀಪ್ ಮೈಂಡ್ ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈಂನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಜೆಮಿನಿ ೧.೦ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |date=February 15, 2024 |title=Introducing Gemini 1.5, Google's next-generation AI model |url=https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240218141522/https://blog.google/technology/ai/google-gemini-next-generation-model-february-2024/ |archive-date=February 18, 2024 |access-date=February 15, 2024 |website=Google}}</ref> ===ಹೆಸರು ಬದಲಾವಣೆ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪)=== ಗೂಗಲ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 'ಬಾರ್ಡ್' ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಚಾಠ್ ಬೋಟ್ ಅನ್ನು ಜೆಮಿನಿ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ===ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (೨೦೨೪ – ಪ್ರಸ್ತುತ)=== ಗೂಗಲ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ ವರ್ಕ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಜೆಮಿನಿಯು ಪೋಸ್ಟರ್, ವೀಡಿಯೊ, ಕೊಡಿಂಗ್, ಪಠ್ಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. .<ref>{{Cite web |date=March 25, 2025 |title=Gemini 2.5: Our newest Gemini model with thinking |url=https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250726181800/https://blog.google/technology/google-deepmind/gemini-model-thinking-updates-march-2025/ |archive-date=July 26, 2025 |access-date=March 25, 2025 |website=Google}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== n3t31e36qyffc0gdchgt77stcub8k93 0 187795 1435642 1435049 2026-11-03T12:58:22Z Sudrabens 102929 Inserting comparison of Sheldon's body types 1435642 wikitext text/x-wiki '''ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ''' ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಸಂವೇಗಶೀಲತೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವೇಗಶೀಲತೆಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ (ಟೆಂಪರಮೆಂಟ್). ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ|ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿ.ಡಬ್ಲ್ಯು. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಎಂಬುವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ : ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಘಟನೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಳಗಾಗುವ ಪ್ರವಣತೆ (ಸಸೆಪ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ), ಆತ ತೋರಿಸುವ ಅನುಕ್ರಿಯೆಯ ಬಲ ಮತ್ತು ವೇಗಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ; ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ತ ವೃತ್ತಿಯ (ಮೂಡ್) ಗುಣ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಗಳ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳು-ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟನ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಜನ್ಮಜಾತ ಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಬದಲಾಗದ ಗುಣವಾಗಲಾರದು. ದೇಹಸ್ವರೂಪ (ಮೈಕಟ್ಟು) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಇದೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವುದು ನಿಜ. [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]], [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮ]]ಕ ಮತ್ತು [[ಪೋಷಕಾಂಶ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸವಾದಂತೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ಪರಿಮಿತಿಯುಂಟು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ == ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳೇ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಭರಿತನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ [[ಭಾವನೆ|ಭಾವನಾ]]ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳು ದಿನವೂ ತೋರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂಥ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂತೋಷ-ಸಂತಾಪಭಾವಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ಭಾವಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಉಲ್ಲಾಸ|ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಣ್ಣ ಶೀಲತೆಯನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ಸಲ ಉಲ್ಲಾಸಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಅಂಥ ಭಾವಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಉಲ್ಲಾಸ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ ಆಥವಾ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಂವೇಗಾನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಅಪಜಯಗಳನ್ನು ವಿನೋದಪ್ರದ ಸವಾಲುಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯಿದ್ದರೆ, ಅಂಥ ಅಪಜಯಗಳಿಂದ ಆತನಲ್ಲಿ ಕೋಪೋದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಹತಾಸೆಗಳು ಮೂಡಬಹುದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಾಂಶವೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ನೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯ]] ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಾಂಶಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಹಚರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಈ ಕಾರಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಾಗ, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಸಂಶೋಧನೆ|ಸಂಶೋಧನೆಗಳ]] ಆಧಾರದಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಂತೆ, ಇದು ಮೂಲತಃ ಅನುವಂಶೀಯ ಹಾಗೂ ದೇಹಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧುನಿಕ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ. ==ಶರೀರಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ== ಶರೀರದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಧಾತುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬವಾದ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರೂ ಗ್ರೀಕರೂ ಈ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. [[ರಕ್ತ]], ವಾತ, [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ|ಕಫ]]ಗಳೆಂಬ ಧಾತುಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ವಾದದ ಸಾರ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೂ ಶರೀರ ಧಾತು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಶರೀರ ಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಚಾರವಂತನಾದ ಎಂಪೆಡೋಕ್ಲೀಸನ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿ ಆತನ ಪ್ರಕಾರ [[ವಾಯು]], [[ಭೂಮಿ]],ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು [[ನೀರು|ಜಲ]]ಗಳೆಂದು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಚಭೂತ ಸಂಕಲ್ಪನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಿಕಟಸಾಮ್ಯವಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ [[ಅಣು|ಅಣುವೆನಿಸಿದ]] [[ಮಾನವ]]ನಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಸಂಗತಿ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರ್ಕಿಸಿದವೆನೆಂದರೆ, [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಪಿತೃವೆನಿಸಿದ [[ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್]]. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂಕುರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ಧಾತುರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಕ್ಕಲ್ಪನೆಯ ಉದಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ ಧಾತುಗಳೆಂದರೆ-ರಕ್ತ, ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ (ಶ್ಲೇಷ್ಮ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧಾತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಆತನ ಊಹೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಊಹೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವನೆಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ.2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮಿನ ವೈದ್ಯ [[ಗೇಲೆನ್|ಗೇಲನ್]]. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ [[ಧಾತು]]ಗಳು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರೋಗಿಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತರಸ]] ಅಧಿಕವಾದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಜ್ವರ]]ದಿಂದ ನರಳಿದರೆ, ವಾತ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು [[ಕ್ಷಯ]]ಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವ ಮೂಲಾಂಶಗಳು, ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ===ವಿಶ್ವಮೂಲಾಂಶಗಳು=== {| class="wikitable" !ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು |- |ಗಾಳಿ (ವಾಯು) | ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ | ರಕ್ತ ಉಲ್ಲಾಸ |- |ಮಣ್ಣು (ಭೂಮಿ) |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ವಾತ ವಿಷಣ್ಣತೆ |- |ಬೆಂಕಿ (ಅಗ್ನಿ) |ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ಪಿತ್ತ ಸಿಡುಕುತನ |- |ನೀರು (ಜಲ) ತಂಪು |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ |ಕಫ(ಶ್ಲೇಷ್ಮ) ಅಲಸತೆ(ಜಡತೆ) |} ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸಿಗಳು-ಆಶಾವಾದ, ಪುನರ್ವರ್ತನಶೀಲತೆ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಭಾವನೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿಷಣ್ಣರು-ಮಂಕು, ಚಿಂತೆ, ರೋಗಭಯ, ಶಂಕೆ ಮತ್ತು [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಡುಕರು-ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವರೂ ಆಲಸಿಗಳು-ಜಡತೆ, ಶೀತಲಭಾವ ಮತ್ತು ಸೋಮಾರಿತನಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ಹಲವು-ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ತಳಹದಿ ಎನಿಸಿರುವ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹೆ ಮಹತ್ತ್ವ ಪೂರ್ಣವಾದುವಲ್ಲದೆ, ಪುರಾತನರು ವಿವರಿಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರರೂಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನವ್ಯರೀತಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವಂಥ ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಆಯಾಮಕ್ಕಾದರೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಬೋರ್ಟನ ಅಭಿಮತ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಶರೀರಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಗೇಲನ್ನನಿಂದ ಸುಧಾರಿತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ರೋಷ್ಕನ್, ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬೆನಕೆ, ಹೇಮನ್ ಮತ್ತು ವೆಯ್ಸ್ ಮನ್, ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಎಂಟು ವಿಧವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವು: ಅಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಜಡತೆ, ದುರ್ಬಲತೆ, ಭಾವಾತಿರೇಕ, ಉಲ್ಲಾಸ, ಉದಾಸೀನತೆ, ಸಿಡುಕು ಮುಂತಾದ ಅತಿರಾಗಭಾವಗಳು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಗೇಲನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರೋಸನಫನ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಮನೋರೋಗಲಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿವೆ : ಸಮಾಜಬಾಹಿರತನ, ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾತ್ಮಕತೆ (ಸೈಕ್ಲೊತೈಮಿಯ), ಸ್ವಲೀನತನ ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರತನ. ಐದನೆಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶ್ರಾಂತಭಾವ. ==ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರರೂಪಗಳು== [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವೈದ್ಯನೆನಿಸಿದ್ದ ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ದೇಹರಚನೆಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮುಖಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇರೀತಿಯ, ಸ್ವರೂಪಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ-ಎಂಬುದು ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಅಭಿಮತ. ತನ್ನ ಪ್ರಾಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆತನ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರೋಗಿಗಳ ದೇಹರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ. ಪ್ರಧಾನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲತೆ (ಸ್ಕಿಜೊತೈಮಿಯ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ (ಪಿಕ್‍ನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ನೀಳಕಾಯದ (ಆಸ್ತೆನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ತನ್ನ ರೊಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರೂ ಮನೋವಿದಳಿತ ರೋಗಿಗಳು ನೀಳದೇಹಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಾರ್ಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ನೈದಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಮನೋವಿದಳನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ರೂಪಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ (ಫಾರಮ್ ರಿಯ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಟಿ), ಅಮೂರ್ತತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶೀಘ್ರತರದ ವೈಯಕ್ತಿಕಗತಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿತ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಬದ್ಧತೆ (ವರ್ಕ ರಿದಮ್) ಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸ್ನಾಯುಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದರೂ ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಸ್ನಾಯು ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅತಿಕ್ರಮಬದ್ದರೂ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಯಾದ ರಾಗಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತಂತು ಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಚಕ್ರ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರ್ಣಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರೂ (ಕಲರ್ ರಿಆ್ಯಕ್ಟಿವಿಟಿ) ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯವರೂ ಸಂಶ್ಲೇಷಣ ವೃತ್ತಿಯವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರದು ನಿಧಾನ ಸ್ವಭಾವ, ಲಯಬದ್ಧ ರೀತಿನೀತಿ. ಇಂಥ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗಶೀಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದದ್ದುಂಟು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಫಲ್ ಎಂಬಾಂತ 8,000 ಮನೋರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉನ್ಮಾದ ವಿಷಣ್ಣತಾ (ಮೇನಿಕ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್) ಮನೋವಿಕ್ಷಿಪ್ತಿಯಿಂದಲೂ ನೀಳದೇಹಧಾರಿರೋಗಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ರೋಗದಿಂದಲೂ ಆಯತದೇಹ ಧಾರಿಗಳಾದ (ಅತ್ಲೆಟಿಕ್) ರೋಗಿಗಳೂ ಅಪಸ್ಮಾರ ರೋಗದಿಂದಲೂ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯಲು, ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯಾದುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ==ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಸಿದ್ದಾಂತ== ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳ (ಫಿಸಿಕಲ್ ಟೈಪ್ಸ್) ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಷೆಲ್‍ಡನ್ 1943ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಕಾಯಪ್ರರೂಪದ ಮುಮ್ಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದೂ (ಟ್ರೆಪಾರ್ಟೈಟ್) ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂಗರಚನೆಗೂ ಆತನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಸಂಬಂಧವುಂಟು. ಈ ವಿಚಾರಧೋರಣೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. [[ಚಿತ್ರ:Comparison of Sheldon's body types.jpg|thumb|Comparison of Sheldon's body types]] ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಅಂಗರಚನೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ತರ್ಕವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವರಸಾಯನಿಕ ನಿಯೋಗಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕ್ಲೈಮೆಟ್), ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟಗಳು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಾದರೆ, ಕಾಯಪ್ರರೂಪದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕಾಯರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತರ್ಕಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಭಿಮತ. ಆತ ಹೇಳುವ ಮೂರು ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಗುಂಡಾಕಾರ (ಎಂಡೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಆಯತಾಕಾರ (ಮೀಸೋಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ ಮತ್ತು ನೀಳಾಕಾರ (ಎಕ್ಟೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ (ವಿಸರಟೋನೀಯ) ಕಾಯಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಮತ್ತು ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಎಂಬ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗುಂಡಾಕಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಥೂಲದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರವಯವಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವನಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಜ್ಜು]] ಅಂತರವಯವಗಳ ಪ್ರಧಾನತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ [[ಕೊಬ್ಬು]] ಇರುವುದನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯತಾಕಾರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]] [[ಮೂಳೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ [[ಕ್ರೀಡಾಪಟು]]. ಅಂಥವ ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಳೂ, ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ [[ಕಟಿ]] ಮತ್ತು ತರಂಗಿತ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ನೀಳಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದವಾದ ಧರ್ಮ, ಉತ್ತಮತರ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೇದಿ ತಂತು ಮಂಡಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆತ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ಇರುವನಲ್ಲದೆ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥವನನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನಿಬ್ಬರೊಡನೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟ ದೇಹಪ್ರರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಶುದ್ಧಪ್ರರೂಪಗಳು ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ಹೀಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪವೇನೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು {| class="wikitable" !ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು !ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |'''ಎಕ್ಟೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) |ತೆಳ್ಳಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಮಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತ, ಆದರೆ ಸ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗೊಂಡ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998">{{cite book |last=Roeckelein |first=Jon E. |year=1998 |chapter=Sheldon's type theory |title=Dictionary of Theories, Laws, and Concepts in Psychology |pages=427–428 |publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood]] |isbn=9780313304606 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=6mu3DLkyGfUC&pg=PA427}}</ref><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> <ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref> {{cite web |title=What is your body type? |date=2014-04-24 |language=en |url=https://www.bodybuilding.com/fun/becker3-results.html |access-date=2018-12-31 }} </ref>}} |- |'''ಮೆಸೊಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) |ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ, ಸಮ ತೂಕ ವಿತರಣೆ, ಸ್ನಾಯು, ದಪ್ಪ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಸೊಂಟದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಭಂಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> |- |'''ಎಂಡೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) |ದಪ್ಪ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಹೊರಹೋಗುವ, ಸ್ನೇಹಪರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಸ್ವಭಾವದ, ಆದರೆ ಸೋಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ . |{{nowrap|<ref name=":0">{{cite magazine |last=Mull |first=Amanda |date=2018-11-06 |title=Americans can't escape long-disproven body stereotypes |magazine=[[The Atlantic (magazine)|The Atlantic]] |lang=en-US |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2018/11/body-stereotypes-personality-debunked-eugenics/575041/ |access-date=2018-12-31}}</ref><ref name="Sheldon1954">{{cite book |last= Sheldon |first= W.H. |author-link= William Herbert Sheldon |year= 1954 |title= Atlas of Men: A guide for somatotyping the adult male at all ages |location=New York |publisher= [[Harper (publisher)|Harper]]}}</ref><ref name="Kamlesh2011">{{cite book |last= Kamlesh |first= M.L. |year= 2011 |title= Psychology in the Physical Education and Sport |chapter-url= https://books.google.com/books?id=up-Bc_E_w9UC&pg=PT508 |publisher= Pinnacle Technology |isbn= 9781618202482 |chapter= Ch.&nbsp;15: Personality and sport § Sheldon's constitutional typology }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ ಆಹಾರಪ್ರಿಯತೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಶಂಕಾಭಾವ, ಅರಕ್ಷಿತಭಾವ, ಸೌಜನ್ಯಶೀಲತೆ, ಸುಖನಿದ್ರೆ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ. ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) ಕಾಯ ಪ್ರಧಾನತೆ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯತೆ, ಆಯಾಸಕರ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ತುಂತುರುಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ, ಉಡುಪಿ ನತ್ತಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು. ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) ಮತ್ತು ದಂಡಾಕಾರ ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ ಅಸಂಗಶೀಲತೆ, ಅಸೌಜನ್ಯ ಶೀಲತೆ, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾಸಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯತೆಯ ಲೋಪ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದಿರುವುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು, ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರರೂಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಮ್ಯವೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗ]]ಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆತ ನಡೆಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕರೀತಿಯ ದೋಷಗಳಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲೆಂದು ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಳವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಲುಯೆಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಯೆಗ್‍ವಿಲೋಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ವಾಕರ್ ಮಕ್ಕಳ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪರಿಪೋಷಕವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತರೂ ಮೂಲ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಹಸಂಬಂಧ ಗುಣಾಂಕಗಳ ಮಟ್ಟದ ಗುಣಾಂಕಗಳು ಒದಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜಿನ ಹೊಸಬರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಸಂಬಂಧ ಬಹಳ ಅತ್ಯಲ್ಪವಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಆದರೂ ದೈಹಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯತೆ]]ಗೆ ವಿಪುಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಲು ಬಹುಶಃ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಅನುಭವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲೆಂದು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವೆಂದರೆ ಯೋಗ್, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಸೆಂಕರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಲ್ ಜಿ. ಯೂಂಗನ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತರ್ಮುಖಿಗಳು, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರೂ ಮೃದುಸ್ವಭಾವದರೂ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಚಾರಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಜೀವನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಏಕಾಕಿಗಳಾಗಿಯೂ ಓದುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಚದುರಂಗದಂಥ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿಗಳು ಹೊರಗಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳತ್ತ ತಮ್ಮ ಗಮನಹರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆಯಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂಗಿಗಳಾಗಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಡಲಾದ ಮೇಲಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುವುದಾದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಪ್ಪಟ ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಹಾಗೂ ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಜನ ಯಾವುದೇ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಬೇಕು. ಉಭಯಮುಖತೆ (ಆಂಬಿವರ್ಷನ್) ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದನ್ನು ಯೂಂಗ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಐಸೆಂಕನ ಅಭಿಮತ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸೆಂಕ್ ಒಂದು ರೇಖಾಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಶೇಷಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ (ಟ್ರೇಟ್ ತಿಯೊರೀಸ್) ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳೆಂದರೆ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ-ಅಸ್ಥಿರತೆ ಆಯಾಮಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಐಸೆಂಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್-ಜಿಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಣೆ, ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೊವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ-ಇವು ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ (ಮಿನೆಸೋಟ ಮಲ್ಟಿಫೇಸಿಕ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ), ಎಂ.ಪಿ.ಐ.(ಮೈಸೂರ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ) ಮುಂತಾದ ಬಹು ಆಯಾಮೀ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೋವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೃಢತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯಶೀಲತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ರೋಷಾಕ್ ಅನುಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂತಾದ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಿóಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಯಸ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ ಅಂಶಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಇತರ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಅಳತೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಇಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿ== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಷ್ಟಿಯೆಂದರೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ಪರಿಪಾಟಿ ಎಂಬುದು. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲವೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಮತ್ತು ನಡೆಯುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯೇ ಆಗಿ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಷನಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಾಳಿದೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಒಂದು ಮೂಲವಸ್ತುವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲವೆ ಆಂತರಿಕ ವಾಯುವಿನ್ಯಾಸವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲಾಂಶದ ಪಾತ್ರವೂ ಅನುಪಮವಾದುದು. ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳೇ ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ದೈಹಿಕನೆಲೆಗಳು. ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ ತೈಮಿಕ್ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ, [[ಮೂಳೆ|ಅಸ್ಥಿ]]ಗಳು ಗಡುಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ-ಇವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಂತೆಯೇ [[ಪೀನಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಿ]]ಯ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಪವೆನಿಸಿದರೂ ಅವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ [[ಲೈಂಗಿಕ]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ 'ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎನಿಸಿರುವ [[ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ|ಪಿಟ್ಯೂಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ]] ಹಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳ ಜನಕನೆನಿಸಿದ್ದು, ಇತರ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಂಬದಿಯ ಪಿಟ್ಯೂಟರಿಗ್ರಂಥಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಗ್ರಂಥಿ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಶೈಶವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರಿದರೆ, ಇದರ ಕ್ರಿಯೆ ಅತಿಯಾದಾಗ ಎಲುಬುಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. [[ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ]] ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಿತಾದ್ಯಂತ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಜಡಕುಬ್ಜತೆ (ಕ್ರೀಟನಿಸಮ್) ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸಿಡೀಮ ಎಂಬ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳು|ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳು (ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದ ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ಸಂವೇಗಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ತಂತುಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ಶಕ್ತಿನೀಡಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ, ಶರಣಾಗತಿಶೀಲತೆ ಚಂಚಲ ವೃತ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿರ್ಯಾಶಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲದೆ ಆನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳುವುದು ಸತ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿಯಾದರೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಾನವ ಪ್ರಜನನ ವಿಜ್ಞಾನ, [[ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ]], ತಂತುಮಂಡಲ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಂತಃಸ್ರಾವೀಗ್ರಂಥಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. [[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿದ್ದರೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆ ಏನೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ರೂಪಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು. ಚೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸತ್ತ್ವ-ಇವುಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಅಡಕಾಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ತೈರಾಯಿಡ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಗ್ರಂಥಿ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು '''ಪಿಟ್ಯುಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ''': ಮುಂಬದಿ- ಹಿಂಬದಿ- ವೃದ್ಧಿ (ಕುಬ್ಜತೆ, ರಾಕ್ಷಸಾಕಾರ) ಪ್ರಭು ಗ್ರಂಥಿಯೆನಿಸಿ, ತೈರಾಯಿಡ್, ಮೇದೋಜೀರಕ, ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡಸ್ಥ ಮತ್ತು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಜಲ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. '''ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ''' ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. '''ಪ್ಯಾರ ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿ''':ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ತಂತುಮಂಡಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತೇಜಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಫಾಯಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. '''ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ (ಅಡ್ರಿನಲ್) ಗ್ರಂಥಿ''': ವಲ್ಕುಟ (ಕಾರ್ಟಿಕ್ಸ್) ಜೀವನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೋರೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಸಂವೇಗ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮೆಡ್ಯುಲ ಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರೆಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್‍ಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ. '''ಜನನ ಗ್ರಂಥಿಗಳು''' :ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವಂಥ ಅನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡುಬರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಇಂದಿನ ವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳಿರುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ ವಿಚಾರ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಊಹೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳೂ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸೀಮಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಕಾರಕಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * Hans Eysenck: {{YouTube|K-HSiZUxTIk|Hour-long lecture on the "Biological Basis of Personality"}} (St Göran lecture, 1980). * {{IMDb name|nm2695139}} * [http://plosjournal.deepdyve.com/lp/psycbooks-reg/sheldon-s-constitutional-psychology-HcNKckPwbC Gardner, ''Theories of personality'' (John Wiley & Sons Inc, 1959), pp. 336–377 (Sheldon's constitutional psychology.)] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – includes biography of Sheldon * [http://www.cbmh.ca/index.php/cbmh/article/view/928/923 Physique as Destiny: William H. Sheldon, Barbara Honeyman Heath and the Struggle for Hegemony in the Science of Somatotyping] * "The varieties of Temperament", Harper & Brothers Publishers, 1942. downloadable versions: <nowiki>[https://archive.org/details/TheVarietiesOfTemperamentAPsychologyOfConstitutionalDifferences]</nowiki> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] ap8a1din6jz02mb6wydb7g0p66vbfrr 1435661 1435642 2026-11-04T01:06:24Z CommonsDelinker 768 Comparison_of_Sheldon's_body_types.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Thuressonರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1435661 wikitext text/x-wiki '''ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ''' ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಸಂವೇಗಶೀಲತೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಂವೇಗಶೀಲತೆಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ (ಟೆಂಪರಮೆಂಟ್). ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ|ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] ಜಿ.ಡಬ್ಲ್ಯು. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಎಂಬುವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೀಗಿದೆ : ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವದ ವಿಲಕ್ಷಣ ಘಟನೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ. ಅಂದರೆ, ಒಂದು ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಳಗಾಗುವ ಪ್ರವಣತೆ (ಸಸೆಪ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ), ಆತ ತೋರಿಸುವ ಅನುಕ್ರಿಯೆಯ ಬಲ ಮತ್ತು ವೇಗಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ; ಅವನಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ತ ವೃತ್ತಿಯ (ಮೂಡ್) ಗುಣ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಗಳ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳು-ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟನ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಜನ್ಮಜಾತ ಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಬದಲಾಗದ ಗುಣವಾಗಲಾರದು. ದೇಹಸ್ವರೂಪ (ಮೈಕಟ್ಟು) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಇದೂ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುವುದು ನಿಜ. [[ವೈದ್ಯಕೀಯ]], [[ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ|ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮ]]ಕ ಮತ್ತು [[ಪೋಷಕಾಂಶ]]ಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಾಸವಾದಂತೆಲ್ಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಂದು ಪರಿಮಿತಿಯುಂಟು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ == ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನಾಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳೇ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಭರಿತನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ [[ಭಾವನೆ|ಭಾವನಾ]]ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಚಾಂಚಲ್ಯಗಳು ದಿನವೂ ತೋರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಆಗಾಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂಥ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆಗುಹೋಗುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಂತೋಷ-ಸಂತಾಪಭಾವಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅಂಥ ಭಾವಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಗಳೆನಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವೆನಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ [[ಉಲ್ಲಾಸ|ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ]] ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ, ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಣ್ಣ ಶೀಲತೆಯನ್ನೇ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ಸಲ ಉಲ್ಲಾಸಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಅಂಥ ಭಾವಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಉಲ್ಲಾಸ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೇ ಹೊರತು ಉಲ್ಲಾಸಶೀಲತೆ ಆಥವಾ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಂವೇಗಾನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಅಪಜಯಗಳನ್ನು ವಿನೋದಪ್ರದ ಸವಾಲುಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವನಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯಿದ್ದರೆ, ಅಂಥ ಅಪಜಯಗಳಿಂದ ಆತನಲ್ಲಿ ಕೋಪೋದ್ರೇಕ ಮತ್ತು ಹತಾಸೆಗಳು ಮೂಡಬಹುದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಾಂಶವೆಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ನೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯ]] ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣಾತ್ಮಕ ಕಾರಣಾಂಶಗಳ ನಿರಂತರ ಸಾಹಚರ್ಯದ ಪ್ರತೀಕವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಈ ಕಾರಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನವೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಾಗ, ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಸಂಶೋಧನೆ|ಸಂಶೋಧನೆಗಳ]] ಆಧಾರದಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಂತೆ, ಇದು ಮೂಲತಃ ಅನುವಂಶೀಯ ಹಾಗೂ ದೇಹಸ್ವರೂಪಾತ್ಮಕ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಧುನಿಕ [[ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ನಡೆದಿವೆ. ==ಶರೀರಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ== ಶರೀರದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಧಾತುಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬವಾದ ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರೂ ಗ್ರೀಕರೂ ಈ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. [[ರಕ್ತ]], ವಾತ, [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ಲೇಷ್ಮ|ಕಫ]]ಗಳೆಂಬ ಧಾತುಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಈ ವಾದದ ಸಾರ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಆಹಾರಾಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದೂ ಶರೀರ ಧಾತು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಶರೀರ ಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಚಾರವಂತನಾದ ಎಂಪೆಡೋಕ್ಲೀಸನ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿ ಆತನ ಪ್ರಕಾರ [[ವಾಯು]], [[ಭೂಮಿ]],ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು [[ನೀರು|ಜಲ]]ಗಳೆಂದು ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಚಭೂತ ಸಂಕಲ್ಪನೆಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಿಕಟಸಾಮ್ಯವಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಬೃಹತ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದರ [[ಅಣು|ಅಣುವೆನಿಸಿದ]] [[ಮಾನವ]]ನಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಸಂಗತಿ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರ್ಕಿಸಿದವೆನೆಂದರೆ, [[ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಪಿತೃವೆನಿಸಿದ [[ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್]]. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂಕುರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ, ಧಾತುರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಕ್ಕಲ್ಪನೆಯ ಉದಯವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ ಧಾತುಗಳೆಂದರೆ-ರಕ್ತ, ವಾತ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಕಫ (ಶ್ಲೇಷ್ಮ). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಧಾತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಆತನ ಊಹೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಊಹೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟವನೆಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ.2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮಿನ ವೈದ್ಯ [[ಗೇಲೆನ್|ಗೇಲನ್]]. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಹೇಳಿದ [[ಧಾತು]]ಗಳು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರೋಗಿಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಪಿತ್ತಕೋಶ|ಪಿತ್ತರಸ]] ಅಧಿಕವಾದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಜ್ವರ]]ದಿಂದ ನರಳಿದರೆ, ವಾತ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು [[ಕ್ಷಯ]]ಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವ ಮೂಲಾಂಶಗಳು, ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ===ವಿಶ್ವಮೂಲಾಂಶಗಳು=== {| class="wikitable" !ಅವುಗಳ ಗುಣಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು !ಅನುಗುಣವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು |- |ಗಾಳಿ (ವಾಯು) | ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ | ರಕ್ತ ಉಲ್ಲಾಸ |- |ಮಣ್ಣು (ಭೂಮಿ) |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ವಾತ ವಿಷಣ್ಣತೆ |- |ಬೆಂಕಿ (ಅಗ್ನಿ) |ಶಾಖ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ |ಪಿತ್ತ ಸಿಡುಕುತನ |- |ನೀರು (ಜಲ) ತಂಪು |ತಂಪು ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯ |ಕಫ(ಶ್ಲೇಷ್ಮ) ಅಲಸತೆ(ಜಡತೆ) |} ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳುಳ್ಳವರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಸಿಗಳು-ಆಶಾವಾದ, ಪುನರ್ವರ್ತನಶೀಲತೆ, ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಭಾವನೆಗಳಿಂದಲೂ ವಿಷಣ್ಣರು-ಮಂಕು, ಚಿಂತೆ, ರೋಗಭಯ, ಶಂಕೆ ಮತ್ತು [[ಖಿನ್ನತೆ]]ಗಳಿಂದಲೂ ಸಿಡುಕರು-ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವರೂ ಆಲಸಿಗಳು-ಜಡತೆ, ಶೀತಲಭಾವ ಮತ್ತು ಸೋಮಾರಿತನಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶರೀರ ಧಾತುಗಳು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ಹಲವು-ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಂವೇಗಾತ್ಮಕ ತಳಹದಿ ಎನಿಸಿರುವ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಊಹೆ ಮಹತ್ತ್ವ ಪೂರ್ಣವಾದುವಲ್ಲದೆ, ಪುರಾತನರು ವಿವರಿಸಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರರೂಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನವ್ಯರೀತಿಯವಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವಂಥ ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ಆಯಾಮಕ್ಕಾದರೂ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಲ್ಬೋರ್ಟನ ಅಭಿಮತ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಶರೀರಧಾತುಸಿದ್ಧಾಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಗೇಲನ್ನನಿಂದ ಸುಧಾರಿತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ರೋಷ್ಕನ್, ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬೆನಕೆ, ಹೇಮನ್ ಮತ್ತು ವೆಯ್ಸ್ ಮನ್, ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಎಂಟು ವಿಧವಾದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವು: ಅಪರಿಪಕ್ವತೆ, ಜಡತೆ, ದುರ್ಬಲತೆ, ಭಾವಾತಿರೇಕ, ಉಲ್ಲಾಸ, ಉದಾಸೀನತೆ, ಸಿಡುಕು ಮುಂತಾದ ಅತಿರಾಗಭಾವಗಳು. ಹಿಪಾಕ್ರಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಗೇಲನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರೋಸನಫನ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಮನೋರೋಗಲಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿವೆ : ಸಮಾಜಬಾಹಿರತನ, ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಾತ್ಮಕತೆ (ಸೈಕ್ಲೊತೈಮಿಯ), ಸ್ವಲೀನತನ ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರತನ. ಐದನೆಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶ್ರಾಂತಭಾವ. ==ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರರೂಪಗಳು== [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನೋವೈದ್ಯನೆನಿಸಿದ್ದ ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ದೇಹರಚನೆಗೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮುಖಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂದೇರೀತಿಯ, ಸ್ವರೂಪಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ-ಎಂಬುದು ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಅಭಿಮತ. ತನ್ನ ಪ್ರಾಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಆತನ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರೋಗಿಗಳ ದೇಹರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅವಲೋಕಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ. ಪ್ರಧಾನ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರರೂಪಗಳನ್ನು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲತೆ (ಸ್ಕಿಜೊತೈಮಿಯ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ (ಪಿಕ್‍ನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ ನೀಳಕಾಯದ (ಆಸ್ತೆನಿಕ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ಶೀಲಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ತನ್ನ ರೊಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವರೂ ಮನೋವಿದಳಿತ ರೋಗಿಗಳು ನೀಳದೇಹಧಾರಿಗಳೂ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ತನ್ನ ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಾರ್ಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೇವಲ ನೈದಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಆತನ ಪ್ರಕಾರ ಮನೋವಿದಳನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ರೂಪಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ (ಫಾರಮ್ ರಿಯ್ಯಾಕ್ಟಿವಿಟಿ), ಅಮೂರ್ತತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶೀಘ್ರತರದ ವೈಯಕ್ತಿಕಗತಿ ಮತ್ತು ಆಂತರಿತ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಬದ್ಧತೆ (ವರ್ಕ ರಿದಮ್) ಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸ್ನಾಯುಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದರೂ ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಸ್ನಾಯು ಆಕರ್ಷಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅತಿಕ್ರಮಬದ್ದರೂ ಸತತ ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅತಿಯಾದ ರಾಗಭಾವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಜನರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಯತ್ತತಂತು ಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಚಕ್ರ ವಿಕ್ಷಿಪ್ತಶೀಲರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರ್ಣಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರೂ (ಕಲರ್ ರಿಆ್ಯಕ್ಟಿವಿಟಿ) ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯವರೂ ಸಂಶ್ಲೇಷಣ ವೃತ್ತಿಯವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರದು ನಿಧಾನ ಸ್ವಭಾವ, ಲಯಬದ್ಧ ರೀತಿನೀತಿ. ಇಂಥ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಗಶೀಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದದ್ದುಂಟು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನೈದಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಫಲ್ ಎಂಬಾಂತ 8,000 ಮನೋರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಡುಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉನ್ಮಾದ ವಿಷಣ್ಣತಾ (ಮೇನಿಕ್ ಡಿಪ್ರೆಸಿವ್) ಮನೋವಿಕ್ಷಿಪ್ತಿಯಿಂದಲೂ ನೀಳದೇಹಧಾರಿರೋಗಿಗಳು ಮನೋವಿದಳನ ರೋಗದಿಂದಲೂ ಆಯತದೇಹ ಧಾರಿಗಳಾದ (ಅತ್ಲೆಟಿಕ್) ರೋಗಿಗಳೂ ಅಪಸ್ಮಾರ ರೋಗದಿಂದಲೂ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯಲು, ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯಾದುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ==ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಸಿದ್ದಾಂತ== ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರೆಷ್ಮರನ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳ (ಫಿಸಿಕಲ್ ಟೈಪ್ಸ್) ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಷೆಲ್‍ಡನ್ 1943ರಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ಕಾಯಪ್ರರೂಪದ ಮುಮ್ಮುಖ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದೂ (ಟ್ರೆಪಾರ್ಟೈಟ್) ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಂಗರಚನೆಗೂ ಆತನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಸಂಬಂಧವುಂಟು. ಈ ವಿಚಾರಧೋರಣೆಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಅಂಗರಚನೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ತರ್ಕವನ್ನು ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಜೀವರಸಾಯನಿಕ ನಿಯೋಗಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಾದರೆ, ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಾತಾವರಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕ್ಲೈಮೆಟ್), ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟಗಳು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದಾದರೆ, ಕಾಯಪ್ರರೂಪದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಕಾಯರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತರ್ಕಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ, ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಭಿಮತ. ಆತ ಹೇಳುವ ಮೂರು ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಗುಂಡಾಕಾರ (ಎಂಡೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಆಯತಾಕಾರ (ಮೀಸೋಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ ಮತ್ತು ನೀಳಾಕಾರ (ಎಕ್ಟೊಮಾರ್ಫಿಕ್) ಕಾಯ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ (ವಿಸರಟೋನೀಯ) ಕಾಯಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಮತ್ತು ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ (ಸೆರೆಬ್ರೊಟೋನೀಯ) ಎಂಬ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗುಂಡಾಕಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಥೂಲದೇಹಧಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಲ್ಲಿ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರವಯವಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವನಲ್ಲಿರುವ [[ಬೊಜ್ಜು]] ಅಂತರವಯವಗಳ ಪ್ರಧಾನತೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ [[ಕೊಬ್ಬು]] ಇರುವುದನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಯತಾಕಾರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ [[ಮಾನವ ಶರೀರ|ದೇಹ]] [[ಮೂಳೆ]] ಮತ್ತು [[ಮಾಂಸಖಂಡ]]ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ [[ಕ್ರೀಡಾಪಟು]]. ಅಂಥವ ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ ಮತ್ತು ಬಾಹುಗಳೂ, ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ [[ಕಟಿ]] ಮತ್ತು ತರಂಗಿತ [[ಸ್ನಾಯು]]ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾನೆ. ನೀಳಕಾಯದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದವಾದ ಧರ್ಮ, ಉತ್ತಮತರ ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮವೇದಿ ತಂತು ಮಂಡಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆತ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ತೆಳುವಾಗಿಯೂ ಇರುವನಲ್ಲದೆ ಇಳಿಬಿದ್ದಿರುವ ಭುಜಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಅಂಥವನನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಇನ್ನಿಬ್ಬರೊಡನೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ಮೂರು ಸ್ಪಷ್ಟ ದೇಹಪ್ರರೂಪವನ್ನು ಹೇಳಿದರೂ ಶುದ್ಧಪ್ರರೂಪಗಳು ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಲಾಗದು. ಹೀಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾಯಪ್ರರೂಪವೇನೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದರೆ, ಈ ಮೂರೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು {| class="wikitable" !ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು !ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |'''ಎಕ್ಟೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) |ತೆಳ್ಳಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟೆರಾನ್ ಮಟ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ತೂಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತ, ಆದರೆ ಸ್ವಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ, ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕಗೊಂಡ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998">{{cite book |last=Roeckelein |first=Jon E. |year=1998 |chapter=Sheldon's type theory |title=Dictionary of Theories, Laws, and Concepts in Psychology |pages=427–428 |publisher=[[Greenwood Publishing Group|Greenwood]] |isbn=9780313304606 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=6mu3DLkyGfUC&pg=PA427}}</ref><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> <ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref> {{cite web |title=What is your body type? |date=2014-04-24 |language=en |url=https://www.bodybuilding.com/fun/becker3-results.html |access-date=2018-12-31 }} </ref>}} |- |'''ಮೆಸೊಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) |ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ, ಸಮ ತೂಕ ವಿತರಣೆ, ಸ್ನಾಯು, ದಪ್ಪ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಸೊಂಟದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಭಂಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ |{{nowrap|<ref name="Roeckelein1998"/><ref name=":0"/><ref name="Kamlesh2011"/><ref>{{cite journal |last1=Timmermans |first1=Floyd |last2=Jansen |first2=Britt |last3=Mokken |first3=Sterre |last4=Heer |first4=Merel |last5=Veen |first5=Kevin |last6=Bouman |first6=Mark-Bram |last7=Mullender |first7=Margriet |last8=Grift |first8=Tim |date=2021-02-17 |title=The ideal location of the male nipple-areolar complex: A pinpointing algorithm |url=https://www.researchgate.net/publication/349394524|journal=International Journal of Transgender Health |volume=22 |issue=4 |pages=403–411 |doi=10.1080/26895269.2021.1884926 |pmid=37818394 |s2cid=233928744|doi-access=free |pmc=10561627 |hdl=1765/135046 |hdl-access=free }}</ref> |- |'''ಎಂಡೋಮಾರ್ಫಿಕ್'''ಅಥವಾ ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) |ದಪ್ಪ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. |ಹೊರಹೋಗುವ, ಸ್ನೇಹಪರ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನಿರಾಳ ಸ್ವಭಾವದ, ಆದರೆ ಸೋಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಿ . |{{nowrap|<ref name=":0">{{cite magazine |last=Mull |first=Amanda |date=2018-11-06 |title=Americans can't escape long-disproven body stereotypes |magazine=[[The Atlantic (magazine)|The Atlantic]] |lang=en-US |url=https://www.theatlantic.com/health/archive/2018/11/body-stereotypes-personality-debunked-eugenics/575041/ |access-date=2018-12-31}}</ref><ref name="Sheldon1954">{{cite book |last= Sheldon |first= W.H. |author-link= William Herbert Sheldon |year= 1954 |title= Atlas of Men: A guide for somatotyping the adult male at all ages |location=New York |publisher= [[Harper (publisher)|Harper]]}}</ref><ref name="Kamlesh2011">{{cite book |last= Kamlesh |first= M.L. |year= 2011 |title= Psychology in the Physical Education and Sport |chapter-url= https://books.google.com/books?id=up-Bc_E_w9UC&pg=PT508 |publisher= Pinnacle Technology |isbn= 9781618202482 |chapter= Ch.&nbsp;15: Personality and sport § Sheldon's constitutional typology }}{{Dead link|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} ಕಾಯಪ್ರರೂಪ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗುಂಡಾಕಾರ(ದುಂಡಗೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ) ಅಂತರವಯವ ಪ್ರಧಾನತೆ ಆಹಾರಪ್ರಿಯತೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಶಂಕಾಭಾವ, ಅರಕ್ಷಿತಭಾವ, ಸೌಜನ್ಯಶೀಲತೆ, ಸುಖನಿದ್ರೆ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ. ಆಯತಾಕಾರ (ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಮೂಳೆಗಳ ಪ್ರಾಧಾನತೆ) ಕಾಯ ಪ್ರಧಾನತೆ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯತೆ, ಆಯಾಸಕರ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ತಣ್ಣೀರಿನ ತುಂತುರುಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ, ಉಡುಪಿ ನತ್ತಅಷ್ಟಾಗಿ ಗಮನವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಇಷ್ಟಪಟ್ಟು ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದು. ಲಂಬಾಕಾರ (ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ) ಮತ್ತು ದಂಡಾಕಾರ ಪ್ರಮಸ್ತಿಷ್ಕ ಪ್ರಧಾನತೆ ಅಸಂಗಶೀಲತೆ, ಅಸೌಜನ್ಯ ಶೀಲತೆ, ವ್ಯಾಯಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅನಾಸಕ್ತಿ, ಸಾಹಸ ಪ್ರಿಯತೆಯ ಲೋಪ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದಿರುವುದು. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಕಾಯಪ್ರರೂಪಗಳು, ಕ್ರೆಷ್ಮರ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಪ್ರರೂಪಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಮ್ಯವೆನಿಸುವುದಾದರೂ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ [[ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ|ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗ]]ಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಷೆಲ್‍ಡನ್ನನ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವೂ ಪಾರಿಮಾಣಿಕವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ ಆತ ನಡೆಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕರೀತಿಯ ದೋಷಗಳಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲೆಂದು ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಳವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಲುಯೆಕ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಯೆಗ್‍ವಿಲೋಪಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ವಾಕರ್ ಮಕ್ಕಳ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಮೇಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪರಿಪೋಷಕವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತರೂ ಮೂಲ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸಹಸಂಬಂಧ ಗುಣಾಂಕಗಳ ಮಟ್ಟದ ಗುಣಾಂಕಗಳು ಒದಗಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲೇಜಿನ ಹೊಸಬರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಸಂಬಂಧ ಬಹಳ ಅತ್ಯಲ್ಪವಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು. ಆದರೂ ದೈಹಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ [[ಅನುವಂಶಿಕತೆ|ಅನುವಂಶೀಯತೆ]]ಗೆ ವಿಪುಲ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ದೇಹಪ್ರರೂಪಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆಯಲು ಬಹುಶಃ ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ==ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಅನುಭವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲೆಂದು ನಡೆಸಿರುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವೆಂದರೆ ಯೋಗ್, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಸೆಂಕರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪ್ರರೂಪಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಕಾರ್ಲ್ ಜಿ. ಯೂಂಗನ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅಂತರ್ಮುಖಿಗಳು, ಆತ್ಮನಿಷ್ಠರೂ ಮೃದುಸ್ವಭಾವದರೂ ಆದರ್ಶವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಚಾರಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಂಗ ಜೀವನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಏಕಾಕಿಗಳಾಗಿಯೂ ಓದುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಚದುರಂಗದಂಥ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಕಳೆಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಬಹಿರ್ಮುಖಿಗಳು ಹೊರಗಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳತ್ತ ತಮ್ಮ ಗಮನಹರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲತಃ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವವಾದಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆಯಲ್ಲದೆ ಏಕಾಂಗಿಗಳಾಗಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೊಡಲಾದ ಮೇಲಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇರುವುದಾದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಪ್ಪಟ ಅಂತರ್ಮುಖಿ ಹಾಗೂ ಬಹಿರ್ಮುಖಿ ಜನ ಯಾವುದೇ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಾಣಬೇಕು. ಉಭಯಮುಖತೆ (ಆಂಬಿವರ್ಷನ್) ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದನ್ನು ಯೂಂಗ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಅಂತಮುರ್ಖತೆ ಮತ್ತು ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಐಸೆಂಕನ ಅಭಿಮತ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಮಾನಸಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಐಸೆಂಕ್ ಒಂದು ರೇಖಾಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಶೇಷಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೊಂದಿಗೆ (ಟ್ರೇಟ್ ತಿಯೊರೀಸ್) ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳೆಂದರೆ ಅಂತರ್ಮುಖತೆ-ಬಹಿರ್ಮುಖತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ-ಅಸ್ಥಿರತೆ ಆಯಾಮಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಐಸೆಂಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್-ಜಿಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷಣೆ, ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೊವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ-ಇವು ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ (ಮಿನೆಸೋಟ ಮಲ್ಟಿಫೇಸಿಕ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ), ಎಂ.ಪಿ.ಐ.(ಮೈಸೂರ್ ಪರ್ಸನ್ಯಾಲಿಟಿ ಇನ್ವೆಂಟರಿ) ಮುಂತಾದ ಬಹು ಆಯಾಮೀ ಅಂಶಮಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೃಷ್ಣನ್ ಚಕ್ರವಿಕ್ಷಿಪ್ತತೆ-ಮನೋವಿದಳನಶೀಲತೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ದೃಢತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯಶೀಲತೆ, ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ರೋಷಾಕ್ ಅನುಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮುಂತಾದ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಗಿಲ್‍ಪೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಿóಮ್ಮರ್‍ಮನ್ ಚಿತ್ತಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಯಸ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಖಾನ್ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ.ಎಂ.ಪಿ.ಐ ಅಂಶಮಾಲೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಲವರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಇತರ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಅಳತೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ==ಇಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿ== ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಷ್ಟಿಯೆಂದರೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸಿನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಅಥವಾ ಪರಿಪಾಟಿ ಎಂಬುದು. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲವೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದಿರುವ ಮತ್ತು ನಡೆಯುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯೇ ಆಗಿ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಷನಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಾಳಿದೆ. ಆಲ್ಬೋರ್ಟ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಹ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಳಂತೆಯೇ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಒಂದು ಮೂಲವಸ್ತುವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಮೂಲತಃ ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲವೆ ಆಂತರಿಕ ವಾಯುವಿನ್ಯಾಸವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲಾಂಶದ ಪಾತ್ರವೂ ಅನುಪಮವಾದುದು. ದೇಹದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಾತಾವರಣ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳೇ ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ದೈಹಿಕನೆಲೆಗಳು. ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯದಿದ್ದರೂ ತೈಮಿಕ್ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ, [[ಮೂಳೆ|ಅಸ್ಥಿ]]ಗಳು ಗಡುಸಾಗುವುದರಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ-ಇವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಂತೆಯೇ [[ಪೀನಿಯಲ್ ಗ್ರಂಥಿ]]ಯ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನವೂ ಅಲ್ಪವೆನಿಸಿದರೂ ಅವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದರಿಂದ [[ಲೈಂಗಿಕ]] ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ 'ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎನಿಸಿರುವ [[ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ|ಪಿಟ್ಯೂಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ]] ಹಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳ ಜನಕನೆನಿಸಿದ್ದು, ಇತರ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಂಬದಿಯ ಪಿಟ್ಯೂಟರಿಗ್ರಂಥಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಗ್ರಂಥಿ ಭಾಗವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಶೈಶವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತೋರಿದರೆ, ಇದರ ಕ್ರಿಯೆ ಅತಿಯಾದಾಗ ಎಲುಬುಗಳ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ಅಂಗಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. [[ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ]] ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವಿತಾದ್ಯಂತ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ಅದರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಜಡಕುಬ್ಜತೆ (ಕ್ರೀಟನಿಸಮ್) ಮತ್ತು ಮಿಕ್ಸಿಡೀಮ ಎಂಬ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ [[ಕರುಳು|ಕರುಳಿ]]ನ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳು|ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ ಗ್ರಂಥಿ]]ಗಳು (ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಅಂತಃಸ್ರಾವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದ ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ಸಂವೇಗಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ, ತಂತುಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, ಶಕ್ತಿನೀಡಿ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲತೆ, ಶರಣಾಗತಿಶೀಲತೆ ಚಂಚಲ ವೃತ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ವಿರ್ಯಾಶಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲವಲ್ಲದೆ ಆನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಲೈಂಗಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಉಂಟಾದರೆ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀಳುವುದು ಸತ್ಯದ ಸಂಗತಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಚಿತ್ತ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರವೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿಯಾದರೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಗತ್ಯ ಅರಿವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಮಾನವ ಪ್ರಜನನ ವಿಜ್ಞಾನ, [[ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ]], ತಂತುಮಂಡಲ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಂತಃಸ್ರಾವೀಗ್ರಂಥಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. [[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]]ದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿದ್ದರೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆ ಏನೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನ ರೂಪಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವು. ಚೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸತ್ತ್ವ-ಇವುಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಯ ನೆಲೆಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಅಡಕಾಕ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಇವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಅಧಿಕಮಟ್ಟದ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ತೈರಾಯಿಡ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅಂತಃಸ್ರಾವೀ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಗ್ರಂಥಿ ನಿಯಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳು '''ಪಿಟ್ಯುಇಟರಿ ಗ್ರಂಥಿ''': ಮುಂಬದಿ- ಹಿಂಬದಿ- ವೃದ್ಧಿ (ಕುಬ್ಜತೆ, ರಾಕ್ಷಸಾಕಾರ) ಪ್ರಭು ಗ್ರಂಥಿಯೆನಿಸಿ, ತೈರಾಯಿಡ್, ಮೇದೋಜೀರಕ, ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡಸ್ಥ ಮತ್ತು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.ಜಲ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. '''ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ''' ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ದಣಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೆ ದೇಹದ ಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. '''ಪ್ಯಾರ ತೈರಾಯಿಡ್ ಗ್ರಂಥಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿ''':ಸುಣ್ಣ ಚಯಾಪಚಯ ಮತ್ತು ತಂತುಮಂಡಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತೇಜಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿಂಫಾಯಿಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ದೇಹದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. '''ಮೂತ್ರಪಿಂಡಸ್ಥ (ಅಡ್ರಿನಲ್) ಗ್ರಂಥಿ''': ವಲ್ಕುಟ (ಕಾರ್ಟಿಕ್ಸ್) ಜೀವನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೋರೋಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರಬಹುದಲ್ಲದೆ, ಸಂವೇಗ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮೆಡ್ಯುಲ ಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರೆಎಪಿನೆಫ್ರೈನ್‍ಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ. '''ಜನನ ಗ್ರಂಥಿಗಳು''' :ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವಂಥ ಅನುಷಂಗಿಕ ಲಿಂಗ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಜನನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡುಬರುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳು. ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಇಂದಿನ ವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗಳಿರುವುದು ನಿರ್ವಿವಾದ ವಿಚಾರ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅಂತಃಸ್ರಾವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೂ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಊಹೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ತಥ್ಯಾಂಶಗಳೂ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಚಿತ್ತಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸೀಮಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾವರಣದ ಕಾರಕಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * Hans Eysenck: {{YouTube|K-HSiZUxTIk|Hour-long lecture on the "Biological Basis of Personality"}} (St Göran lecture, 1980). * {{IMDb name|nm2695139}} * [http://plosjournal.deepdyve.com/lp/psycbooks-reg/sheldon-s-constitutional-psychology-HcNKckPwbC Gardner, ''Theories of personality'' (John Wiley & Sons Inc, 1959), pp. 336–377 (Sheldon's constitutional psychology.)] {{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} – includes biography of Sheldon * [http://www.cbmh.ca/index.php/cbmh/article/view/928/923 Physique as Destiny: William H. Sheldon, Barbara Honeyman Heath and the Struggle for Hegemony in the Science of Somatotyping] * "The varieties of Temperament", Harper & Brothers Publishers, 1942. downloadable versions: <nowiki>[https://archive.org/details/TheVarietiesOfTemperamentAPsychologyOfConstitutionalDifferences]</nowiki> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ]] t8zn79vn0xh7ne245lxu0lz3crg1c6y 0 188083 1435672 1435428 2026-11-04T06:20:15Z Santhosh Goveas 102329 1435672 wikitext text/x-wiki '''ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಡಿ ಗೊನ್ಜಾಗಾ, ಎಸ್‌ಜೆ''' (ಇಟಾಲಿಯನ್: ಲುಯಿಗಿ ಗೊನ್ಜಾಗಾ; 9 ಮಾರ್ಚ್ 1568 - 21 ಜೂನ್ 1591) ಒಬ್ಬ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ರೋಮನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಗಂಭೀರ [[ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿಜ್ಞಾನ|ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ]] ರೋಗದ ಬಲಿಪಶುಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರನ್ನು 1605 ರಲ್ಲಿ ಪರಮಪದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1726 ರಲ್ಲಿ ಸಂತ ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವನಾಗಿ, ಉತ್ತರ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಬ್ರೆಸ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಟುವಾ ನಡುವೆ, ಆಗ ಡಚಿ ಆಫ್ ಮಾಂಟುವಾದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ, ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್ ಡೆಲ್ಲೆ ಸ್ಟಿವಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ [[ಕುಟುಂಬ]]ದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. "ಅಲೋಶಿಯಸ್" ಎಂಬುದು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ನೀಡಿದ ಹೆಸರಿನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ರೂಪ, "ಲುಯಿಗಿ".<ref>"Who is Aloysius Gonzaga?". Gonzaga University. Archived from the original on 5 January 2013. Retrieved 24 December 2012.</ref> ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್‌ನ ಮಾರ್ಕ್ವೆಸ್ ಫೆರಾಂಟೆ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಮತ್ತು ಪೀಡ್ಮಾಂಟೀಸ್ ಡೆಲ್ಲಾ ರೋವೆರ್ ಕುಟುಂಬದ ಬ್ಯಾರನ್‌ನ ಮಗಳು ಡೋನಾ ಮಾರ್ಟಾ ಟಾನಾ ಡಿ ಸ್ಯಾಂಟೆನಾ ಅವರ ಮಗ. ಅವರ ತಾಯಿ [[ಸ್ಪೇನ್|ಸ್ಪೇನ್‌]]ನ ಫಿಲಿಪ್ II ರ ಪತ್ನಿ ಇಸಾಬೆಲ್‌ಗೆ ಪರಿಚಾರಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಚೊಚ್ಚಲ ಮಗನಾಗಿ, ಅವನು ತನ್ನ [[ತಂದೆ]]ಯ ಬಿರುದು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದನು.ಗೊನ್ಜಾಗಾ [[ಸೈನಿಕ]]ನಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವನ ತಂದೆ ಊಹಿಸಿದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ [[ಪುತ್ರ]]ರಿಗೆ ರೂಢಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವು ಆ ಅವಧಿಯ ಸಣ್ಣ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ, ಲುಯಿಗಿಗೆ ಚಿಕಣಿ ಬಂದೂಕುಗಳ ಸೆಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹುಡುಗ "ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಕಲೆ"ಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ತರಬೇತಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋದನು.<ref>Martin, James, S.J. (20 June 2011). "The Life of Times of St. Aloysius Gonzaga". America. Retrieved 27 May 2015.</ref> ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಗೊನ್ಜಾಗಾನನ್ನು ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು [[ಮಿಲಿಟರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ|ಮಿಲಿಟರಿ]] ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಮಗ ಸೈನಿಕರ ತುಕಡಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಶಿಬಿರದ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ತಂದೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಅವನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಬೋಧಕನು ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಡೆದ ಶಬ್ದಕೋಶದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು.<ref>Sisters of Notre Dame of Chardon, Ohio (2004). Saints and Feast Days. Loyola Press. ISBN 978-0-8294-1505-6.</ref> ಅವರು ನವೋದಯ ಇಟಲಿಯ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಒಳಸಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದರು.[1] 1576 ರಲ್ಲಿ, 8 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರೊಡಾಲ್ಫೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ಕೊ ಐ ಡಿ' ಮೆಡಿಸಿ ಅವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.<ref>O'Conor, John Francis Xavier (1907). St. Aloysius Gonzaga. The Catholic Encyclopedia. Vol. 1. New York: Robert Appleton Company.</ref>ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅವರು [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]]ದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು, ಅದು ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು [[ಅನಾರೋಗ್ಯ]]ದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಸಂತರ ಬಗ್ಗೆ ಓದಲು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು [[ಪ್ರಾರ್ಥನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನವೆಂಬರ್ 1579 ರಲ್ಲಿ, [[ಸಹೋದರ|ಸಹೋದರ]]ರನ್ನು ಮಾಂಟುವಾ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಜೀವನಶೈಲಿಯಿಂದ ಆಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಅವರು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬೊರೊಮಿಯೊ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 22, 1580 ರಂದು ಅವರಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಪಡೆದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಮಿಷನರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ, ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರು ಮಿಷನರಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಲವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು. [[ಬೇಸಿಗೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕ್ಯಾಟೆಕಿಸಂ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಡಚಿ ಆಫ್ ಮಾಂಟ್‌ಫೆರಾಟ್‌ನ [[ರಾಜಧಾನಿ]]ಯಾದ ಕ್ಯಾಸಲೆ ಮಾನ್ಫೆರಾಟೊದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರ್ನಾಬೈಟ್‌ಗಳ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಪದೇ ಪದೇ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅವರು ತಪಸ್ವಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಹ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೫೮೧ ರಲ್ಲಿ ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಮಾರಿಯಾಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸ್ಪೇನ್‌ಗೆ ಕರೆಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೫೮೨ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಬಂದರು, ಅಲ್ಲಿ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಮತ್ತು ರೊಡಾಲ್ಫೊ ಯುವ ಇನ್ಫಾಂಟೆ ಡಿಯಾಗೋಗೆ ಪುಟಗಳಾದರು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ಯಾಪುಚಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಲು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಕನ್ಫೆಸರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಅವರ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ತಂದೆ [[ಕೋಪ]]ಗೊಂಡು ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆದರು. ಜುಲೈ 1584 ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ಫಾಂಟೆಯ ಮರಣದ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಕುಟುಂಬವು ಇಟಲಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಇನ್ನೂ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯರು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಅವರು ಅವರನ್ನು ಜಾತ್ಯತೀತ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಲು ಮನವೊಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಬಿಷಪ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಅವರು ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಅವರು [[ಸಮಾಜ]]ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>Coulson, John. "The Saints: A Concise Biographical Dictionary". Catholic Information Network. Retrieved 5 March 2025.</ref> ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದವು; ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರಿಗೆ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮಿಷನರಿಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ==ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ== ನವೆಂಬರ್ ೧೫೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಎಲ್ಲಾ ಆನುವಂಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು [[ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು [[ರೋಮ್|ರೋಮ್‌]]ಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಉದಾತ್ತ ಜನ್ಮದಿಂದಾಗಿ, ಪೋಪ್ ಸಿಕ್ಸ್ಟಸ್ V ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref> Henderson, Silas (2017). Saint Aloysius Gonzaga, S.J.: With an Undivided Heart. San Francisco: Ignatius Press. ISBN 978-1586179380.</ref> ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಸ್ಕಿಪಿಯೋನ್ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರ ರೋಮನ್ ಮನೆಯಾದ ಪಲಾಝೊ ಅರಾಗೋನಾ ಗೊನ್ಜಾಗಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನಂತರ, ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೫೮೫ ರಂದು ಅವರನ್ನು ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜೀಸಸ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref> "Finding God Amid Disease: The Story of St. Aloysius Gonzaga", Gonzaga University "Saint Aloysius Gonzaga", Franciscan Media</ref> ಈ [[ಅವಧಿ]]ಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸನ್ಯಾಸತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಇತರ ನವಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿರಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರ [[ಆರೋಗ್ಯ]]ವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಮಿಲನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ರೋಮ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು. ನವೆಂಬರ್ 25, 1587 ರಂದು, ಅವರು ಪವಿತ್ರತೆ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ವಿಧೇಯತೆಯ ಮೂರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 1588 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಣ್ಣ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು [[ದೀಕ್ಷೆ]]ಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಲು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1589 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಹೋದರ ರೊಡಾಲ್ಫೊ ಮತ್ತು ಮಾಂಟುವಾ ಡ್ಯೂಕ್ ನಡುವೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಮಾಂಟುವಾಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮೇ 1590 ರಲ್ಲಿ ರೋಮ್‌ಗೆ ಮರಳಿದರು. ಆ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನ ದೇವದೂತ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೫೯೧ ರಲ್ಲಿ, ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಪ್ಲೇಗ್]] ಹರಡಿತು. ಜೆಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳು ಪೀಡಿತರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು, ಮತ್ತು ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾದರು.<ref> "Saint Aloysius Gonzaga", Franciscan Media</ref> ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿದ ನಂತರ, ಗೊನ್ಜಾಗಾ ರೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಜೆಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಲೇಗ್ ಪೀಡಿತರನ್ನು ತೊಳೆದು [[ಆಹಾರ]] ನೀಡಿದರು, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಬರ್ಟ್ ಬೆಲ್ಲರ್ಮೈನ್‌ಗೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಅವರ ಸಂವಿಧಾನವು ಕೆಲಸದ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳಿಂದ ದಂಗೆ ಎದ್ದಿದೆ; ಅವರು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ವಿಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಕಿರಿಯ ಜೆಸ್ಯೂಟ್‌ಗಳು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಗೊನ್ಜಾಗಾ - ಅವರ ತಂದೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ - ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದು ಮತ್ತೆ ಮರಳಲು ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದರು, ಅದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಕನ್ಸೋಲೇಷನ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ 23 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಮಾರ್ಚ್ 3, 1591 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದರು. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಹಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೀಮ್ ಅಂಕ್ಶನ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆದಾರರಾದ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಂತ ರಾಬರ್ಟ್ ಬೆಲ್ಲರ್ಮೈನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಕಾರ್ಪಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿ [[ಹಬ್ಬ]]ದ ಆಕ್ಟೇವ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಾಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಹಲವಾರು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.<ref> Cepari, Virgil, S.J. (1891). Life of Saint Aloysius Gonzaga. New York: Benziger Brothers. p. 232.</ref> ಆ ದಿನ, 21 ಜೂನ್ 1591 ರಂದು, ಅವರು ದುರ್ಬಲರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಬೆಲ್ಲರ್ಮೈನ್ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲು ನಿಧನರಾದರು.<ref>Craughwell, Thomas J. "Patron Saints for Modern Challenges". St. Anthony Messenger. American Catholic. Retrieved 24 December 2012.</ref> ==ಪೂಜೆ== ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರನ್ನು ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಅನನ್ಸಿಯೇಷನ್ ​​ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಇದು ನಂತರ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲೊಯೊಲಾದ ಸಂತ ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ (ಸಂತ'ಇಗ್ನಾಜಿಯೊ) [[ಚರ್ಚ್]] ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.<ref>"Aloysius Gonzaga". Gonzaga College, Dublin. Archived from the original on 5 April 2013. Retrieved 24 December 2012.</ref> ಅವರ ಮರಣದ ಮೊದಲು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು "ರಾಬರ್ಟ್" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆದಾರರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ. [ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ] ಅನೇಕ ಜನರು ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಸಂತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸ್ಯಾಂಟ್'ಇಗ್ನಾಜಿಯೊ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಗ ಲ್ಯಾನ್ಸೆಲ್ಲೋಟ್ಟಿ ಚಾಪೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಪಿಸ್ ಲಾಜುಲಿಯ ಚಿತಾಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರ ತಲೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಗ್ಲಿಯೋನ್ ಡೆಲ್ಲೆ ಸ್ಟಿವಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು|ಅಭಯಾರಣ್ಯ]]-ಬೆಸಿಲಿಕಾಕ್ಕೆ (1964 ರಲ್ಲಿ ಪೋಪ್ ಪಾಲ್ VI ಮೈನರ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಎಂದು ಏರಿಸಿದರು) ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 19, 1605 ರಂದು ಪೋಪ್ ಪಾಲ್ V ಅವರು ಸಂತರ ಮರಣದ ಕೇವಲ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ - ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 1726 ರಂದು ಪೋಪ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ XIII ಅವರು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ನವಶಿಷ್ಯ ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾಸ್ ಕೋಸ್ಟ್ಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂತರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯು ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸದ್ಗುಣವಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಮೆಲೈಟ್ ಅತೀಂದ್ರಿಯ, ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನ್ ಡಿ' ಪಾಝಿ, ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 1600 ರಂದು ಅವರ [[ದರ್ಶನ]]ವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಅವರ "ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸಗಳು" ಯಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು, ದೇವರ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಅಪಾರ [[ಪ್ರೀತಿ]]ಗಾಗಿ ಗುಪ್ತ ಹುತಾತ್ಮರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಅವರ [[ಹಬ್ಬ]]ದ ದಿನವನ್ನು ಅವರ ಮರಣದ ದಿನಾಂಕವಾದ ಜೂನ್ 21 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ== ೧೭೨೯ ರಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ XIII ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಡಿ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಅವರನ್ನು '''ಯುವಕರು ಮತ್ತು [[ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ]]ಗಳ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸಂತರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ, ಪೋಪ್ ಪಯಸ್ XI ಅವರು ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುವಕರ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು.ಅವರ [[ಮರಣ]]ದ ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಪ್ಲೇಗ್ ಪೀಡಿತರ ಪೋಷಕ ಸಂತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಗುಣ]]ಪಡಿಸಲಾಗದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಎದುರು ಅವರ [[ಸಹಾನುಭೂತಿ]] ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಏಡ್ಸ್ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರ ಪೋಷಕ ಸಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗೊನ್ಜಾಗಾ ಲಾಜಿಯೊದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲ್ಮೊಂಟೋನ್ [[ಪಟ್ಟಣ]]ದ ಪೋಷಕ [[ಸಂತ]]ರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== syv6ck1dwcvk8pg5twicjti74cevrdz 2 188084 1435621 1435620 2026-11-03T12:05:26Z ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ 102896 ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಮತ್ತು ಕೊಂಡಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ 1435621 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ | image = Social service and essential supplies distribution in CV Raman Nagar Bangalore.jpg | caption = ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ (ಬಲಗಡೆ) | birth_date = {{Birth date and age|1989|4|24}} | birth_place = ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮ, ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಹೋಬಳಿ, ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ | known_for = ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ, ಕೋವಿಡ್-19 ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ | title = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘ<br>ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು, ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ (YK24 News) }} '''ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ''' (ಜನನ: ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು '''"ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಶಶಿ"''' ಎಂದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘದ" (National Human Rights Welfare Association) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವರು "ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್" (YK24 News 24x7) ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರು ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಸಮೀಪದ ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ == ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟನೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಇವರ ಮಗನಿಗೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ತುರ್ತು ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೋವು ಇವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು. ತಮಗಾದ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಇವರು ರಕ್ತದಾನ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು == * '''ಬೃಹತ್ ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ:''' ತುರ್ತು ರಕ್ತದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಜೀವ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. * '''ಕೋವಿಡ್-19 ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಸೇವೆ:''' ಕರೋನಾ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೧ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರು. * '''ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ:''' ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಸಂಜೆ ಪ್ರಭ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ: ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಭಾಗಿ.</ref> ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಅನಾಥರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ:''' ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಎನ್.ಜಿ.ಎಫ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಚಳುವಳಿ ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಬೃಹತ್ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಉದಯಕಾಲ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಡ್ಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬, ೨೦೨೧, ಪುಟ ೩): ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಘಟಕದ ಪದಾಧಿಕಾರಿ ಶಶಿಕುಮಾರ್.</ref><ref>''ಈ ಸಂಜೆ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪): ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ವರದಿ.</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ کುವೆಂಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಇಂಡಿಯನ್ ಇಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ஹெಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://instagram.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಖಾತೆ] * [https://blogspot.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ಪುಟ] * [https://youtube.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] * [https://instagram.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟ] * [https://blogspot.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [https://youtube.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] ejyqdwi6pky1y83v67b8pjakhd98n7g 1435624 1435621 2026-11-03T12:07:36Z ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ 102896 1435624 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ | image = Social service and essential supplies distribution in CV Raman Nagar Bangalore.jpg | caption = ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ (ಬಲಗಡೆ) | birth_date = {{Birth date and age|1989|4|24}} | birth_place = ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮ, ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಹೋಬಳಿ, ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ | known_for = ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ, ಕೋವಿಡ್-19 ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ | title = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘ<br>ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು, ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ (YK24 News) }} '''ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ''' (ಜನನ: ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು '''"ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಶಶಿ"''' ಎಂದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘದ" (National Human Rights Welfare Association) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವರು "ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್" (YK24 News Kannada 24x7) ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರು ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಸಮೀಪದ ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ == ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟನೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಇವರ ಮಗನಿಗೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ತುರ್ತು ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೋವು ಇವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು. ತಮಗಾದ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಇವರು ರಕ್ತದಾನ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು == * '''ಬೃಹತ್ ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ:''' ತುರ್ತು ರಕ್ತದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಜೀವ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. * '''ಕೋವಿಡ್-19 ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಸೇವೆ:''' ಕರೋನಾ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೧ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರು. * '''ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ:''' ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಸಂಜೆ ಪ್ರಭ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ: ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಭಾಗಿ.</ref> ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಅನಾಥರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ:''' ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಎನ್.ಜಿ.ಎಫ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಚಳುವಳಿ ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಬೃಹತ್ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಉದಯಕಾಲ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಡ್ಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬, ೨೦೨೧, ಪುಟ ೩): ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಘಟಕದ ಪದಾಧಿಕಾರಿ ಶಶಿಕುಮಾರ್.</ref><ref>''ಈ ಸಂಜೆ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪): ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ವರದಿ.</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ کುವೆಂಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಇಂಡಿಯನ್ ಇಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://instagram.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಖಾತೆ] * [https://blogspot.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ಪುಟ] * [https://youtube.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] * [https://instagram.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟ] * [https://blogspot.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [https://youtube.com ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ (YK24 News) ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] 2529ii33x5843bo1gibnijyqe1nuby8 1435630 1435624 2026-11-03T12:25:14Z ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ 102896 ನ್ಯೂಸ್ ಚಾನೆಲ್ ಹೆಸರಿನ ನವೀಕರಣ 1435630 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ | image = Social service and essential supplies distribution in CV Raman Nagar Bangalore.jpg | caption = ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ (ಬಲಗಡೆ) | birth_date = {{Birth date and age|1989|4|24}} | birth_place = ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮ, ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಹೋಬಳಿ, ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕು, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ | nationality = ಭಾರತೀಯ | occupation = ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ, ಪತ್ರಕರ್ತ | known_for = ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ, ಕೋವಿಡ್-19 ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳು, ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ | title = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘ<br>ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು, Yk24 news kannada 24×7 (ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ) }} '''ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ''' (ಜನನ: ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಯುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು '''"ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಶಶಿ"''' ಎಂದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಂಘದ" (National Human Rights Welfare Association) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಇವರು '''Yk24 news kannada 24×7 (ಯುವಕ್ರಾಂತಿ ನ್ಯೂಸ್ ಕನ್ನಡ)''' ಮಾಧ್ಯಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಅವರು ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೯ ರಂದು ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಕಾಮಸಮುದ್ರ ಸಮೀಪದ ಬೋಡಗುರ್ಕಿ ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. == ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ == ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘಟನೆ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಇವರ ಮಗನಿಗೆ ಡೆಂಗ್ಯೂ ಜ್ವರ ಬಂದಾಗ ತುರ್ತು ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೋವು ಇವರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು. ತಮಗಾದ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನೋವು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬರಬಾರದು ಎಂಬ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಇವರು ರಕ್ತದಾನ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. == ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು == * '''ಬೃಹತ್ ರಕ್ತದಾನ ಸೇವೆ:''' ತುರ್ತು ರಕ್ತದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಜೀವ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. * '''ಕೋವಿಡ್-19 ಕಷ್ಟಕಾಲದ ಸೇವೆ:''' ಕರೋನಾ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ರೇಷನ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೨,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದರು. * '''ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ:''' ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗಾಗಿ ಹಲವು ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಸಂಜೆ ಪ್ರಭ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ: ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ ನಗರದ ಮಲ್ಲೇಶ್ ಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಉಚಿತ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಶಶಿಕುಮಾರ್ ಭಾಗಿ.</ref> ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರು ಬಡ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. * '''ಅನಾಥರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಅಭಿಯಾನ:''' ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥರಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವೃದ್ಧರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂಘದ ವತಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿ ಎನ್.ಜಿ.ಎಫ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧೆಡೆ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಚಳುವಳಿ ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಬೃಹತ್ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ಉದಯಕಾಲ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಡ್ಯ ಆವೃತ್ತಿ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬, ೨೦೨೧, ಪುಟ ೩): ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಯುವ ಘಟಕದ ಪದಾಧಿಕಾರಿ ಶಶಿಕುಮಾರ್.</ref><ref>''ಈ ಸಂಜೆ'' ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪): ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಜನಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನದ ವರದಿ.</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == ಇವರ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವಿಧ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು: * ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಇಂಡಿಯನ್ ಇಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ কೊಂಡಿಗಳು == * [https://instagram.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಖಾತೆ] * [https://blogspot.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ಪುಟ] * [https://youtube.com ಶಶಿಕುಮಾರ್ ವಿ ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] * [https://instagram.com Yk24 news kannada 24×7 ಅಧಿಕೃತ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆ] * [https://facebook.com Yk24 news kannada 24×7 ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟ] * [https://blogspot.com Yk24 news kannada 24×7 ಅಧಿಕೃತ ಬ್ಲಾಗ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] * [https://youtube.com Yk24 news kannada 24×7 ಅಧಿಕೃತ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್] a9qiarff16tj0gnhla1tnxsetpmavzk 0 188103 1435635 2026-11-03T12:35:23Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಉದಯ ಟಿ.ವಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸನ್ ಉದಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: English Wikipedia listed its name as Sun Udaya 1435635 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸನ್ ಉದಯ]] 0lywnxb50nlnusje7oc0ju2rib9m75n 1 188104 1435637 2026-11-03T12:35:23Z ThePositiveVibes 87814 ThePositiveVibes [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಉದಯ ಟಿ.ವಿ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸನ್ ಉದಯ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: English Wikipedia listed its name as Sun Udaya 1435637 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಸನ್ ಉದಯ]] juhfy2e6xhp4zuyy3qe8ksvzpy5qbis 3 188105 1435643 2026-11-03T13:45:00Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435643 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ನಯನ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೫, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 3iekcxahif7i6g76sql95zkdb4dl4pc 3 188106 1435648 2026-11-03T15:24:33Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435648 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Bharat karjagi}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೫೪, ೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) fl25cttrnhlla9sfqmd50w91ygumin4 3 188107 1435651 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vaishnu Pilar]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VAISHNU]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1435651 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VAISHNU]] lkf58lcc973hqha1sy1j0lu0n1supsl 2 188108 1435653 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar/ಸಿಂಬಾ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ಸಿಂಬಾ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1435653 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ಸಿಂಬಾ]] bw8bxu3ma92dc44w9r3ge6fpoecr7zk 2 188109 1435655 2026-11-03T16:50:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1435655 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU]] mqs4ghxgvfs2oy6k0h9dkvqjljj0gat 2 188110 1435657 2026-11-03T16:51:23Z Civvì 78924 Civvì [[ಸದಸ್ಯ:Vaishnu Pilar/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vaishnu Pilar|Vaishnu Pilar]]" to "[[Special:CentralAuth/VAISHNU|VAISHNU]]" 1435657 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯ:VAISHNU/ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಪುಟ]] 3aa14pjvlajbntpi0wrezsv0p4vixv5 3 188111 1435660 2026-11-03T19:41:01Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435660 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=DeepakBNG}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೧:೧೧, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 1ycd67f4hn8tqv6g4v6liyns9qrgsrg 1 188112 1435662 2026-11-04T01:44:06Z Mahaveer Indra 34672 /* ಸ್ಥಳಾಂತರ */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1435662 wikitext text/x-wiki == ಸ್ಥಳಾಂತರ == ಈ ಬರಹದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ವ್ಯಾಸರಾವ್ ನಿಂಜೂರು ಅಂತ ಇದ್ದರೆ ಸೂಕ್ತ ಅಲ್ಲವೆ? ಹೊಸ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬಹುದೆ? [[ಸದಸ್ಯ:Mahaveer Indra|ಮಹಾವೀರ ಇಂದ್ರ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mahaveer Indra|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೧೪, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) bc99c6gy93yefa2x16kj5ybn8xhmpoh 3 188113 1435663 2026-11-04T03:52:16Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435663 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಡಿಶಲ್ಲಿ}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೨೨, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) 1r3xhet5769gn5p4vvr3p04wrgxusph 0 188114 1435698 2026-11-04T08:38:15Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: ''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್'' (1932) ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು '''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ... 1435698 wikitext text/x-wiki ''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್'' (1932) ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು '''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಹುಮುಖ ಅನುಭವಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ತಮ್ಮ ಕಲಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ತಾಳಮದ್ದಳೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932 ರಲ್ಲಿ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಕುರಿ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಟನೆ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇವೆ == ಕೊಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದರು. ಅವರು ಆರು ರಿಂದ ಏಳು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತರು, ಅಗರಿ ಭಾಗವತರು, ಬೇಲಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ ಭಾಗವತರು, ನೆಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ, ಚಂದ್ರಮತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಭಿನಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. * ''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021 ರಲ್ಲಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಇವರ 90 ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ''''ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರ ಬದುಕು-ಕಲೆ ಕುರಿತು ''''"ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ಯಕ್ಷಗಾನ'''' ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೊಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಮಹಿಳಾ ಉಡುಗೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] d55hbev2p8pqt5fl4fn1kdqx8go1wua 1435699 1435698 2026-11-04T08:39:43Z Hariprasad Shetty10 87270 /* ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು */ 1435699 wikitext text/x-wiki ''ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್'' (1932) ತುಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು '''ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಾಣಿ''' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಹುಮುಖ ಅನುಭವಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದ ತಮ್ಮ ಕಲಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ತಾಳಮದ್ದಳೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ 1932 ರಲ್ಲಿ ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೋಳ್ಯೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಕುರಿ ವಿಠಲ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಟನೆ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸೇವೆ == ಕೊಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದರು. ಅವರು ಆರು ರಿಂದ ಏಳು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕಟೀಲು, ಕುಂಡಾವು, ಕದ್ರಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಲ್ಲ ಬಲಿಪ ಭಾಗವತರು, ಅಗರಿ ಭಾಗವತರು, ಬೇಲಿಂಜ ಮೈಂದಪ್ಪ ರೈ, ಮಂಡೆಚ್ಚ ದಾಮೋದರ ಭಾಗವತರು, ನೆಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್ಟ, ಶೇಣಿ, ಸಾಮಗ, ಅಳಕೆ, ಬೋಳಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=https://queenofyakshagana.com/about-him/ |title=About Him - Queen of Yakshagana |access-date=11 June 2026}}</ref> ದಾಕ್ಷಾಯಿಣಿ, ಚಂದ್ರಮತಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ಸುಭದ್ರೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ದೇವಯಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಗಂಭೀರ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಅಭಿನಯದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. * ''ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'' - ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಗೌರವ.<ref>{{cite web |url=https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf |title=Kolyur Ramachandra Rao - Sangeet Natak Akademi |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://yakshagana.com/%E0%B2%AF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B7%E0%B2%BE%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B2%A3-%E0%B2%97%E0%B3%8C%E0%B2%B0%E0%B2%B5-%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%97%E0%B3%86/ |title=ಯಕ್ಷಾಂಗಣ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=11 June 2026}}</ref> * '''ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''.<ref>{{cite web |url=https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html |title=ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=Prajavani |access-date=11 June 2026}}</ref> * ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ == 2021 ರಲ್ಲಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ, ಉಡುಪಿ ಇವರ 90 ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸವಿನೆನಪಿಗಾಗಿ ''''ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ'' ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಡಿ. ವೀರೇಂದ್ರ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರ ಬದುಕು-ಕಲೆ ಕುರಿತು ''''"ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ಯಕ್ಷಗಾನ'''' ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್-90: ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ |publisher=Yakshagana.in |date=14 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref><ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ |title=ಶ್ರೀ ಕೋಳ್ಯೂರು ವೈಭವ |publisher=Yakshadeepa |date=11 October 2021 |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಪರಂಪರೆ == ಕೊಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಮಹಿಳಾ ಉಡುಗೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಲಾಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಹೆಸರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://yakshadeepa.com/2022/12/12/kolyuru-ramachandra/ |title=ಕೋಳ್ಯೂರು ರಾಮಚಂದ್ರ |publisher=Yakshadeepa |access-date=11 June 2026}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://queenofyakshagana.com/about-him/ Queen of Yakshagana – About Him] * [https://www.yakshagana.in/2021/10/kolyur-ramachandra-rao-yakshagana-artist-at-90.html Yakshagana.in] * [https://sangeetnatak.gov.in/public/uploads/awardees/docs/Kolyur_Ramachandra_Rao.pdf Sangeet Natak Akademi] * [https://yakshadeepa.com/2021/10/11/sri-kolyoor-vaibhava/ Yakshadeepa] * [https://www.prajavani.net/district/udupi/veteren-yakshagana-artist-kolyur-ramachandra-rao-gets-muliya-thimmappayya-award-918765.html Prajavani] [[ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು]] 2h2s34p1xulez0kbojj70urj39nr0kz 0 188115 1435701 2026-11-04T09:02:33Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435701 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ '''(1907-2002). ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು. ==ಬಾಲ್ಯ== ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಅಡವೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ [[ಅಥಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ 8-3-1907 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ದೊಂದಿಗೆ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಮುಂಬಯಿಯ [[ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದುದು ಮುಂದಿನ ಕಲಾವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರ ಆದೇಶದಂತೆ [[ಗದಗ|ಗದುಗಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಾಲಗಳ ತೀರುವಳಿಯಲ್ಲದೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ== ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಟಿ.ಪಿ.ಅಕ್ಕಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ವಿಜಯ ಕಲಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಂತರ ಉಪ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. 1947ರಿಂದ 1972ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಕಲಾಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಹಾಗೂ [[ಪುಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿ|ಗೋಕಾಕ್]] ವರದಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಉಳಿದವರೊಂದಿಗೆ [[ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರ|ಉಪವಾಸ]] [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೊಳ]]ದ ಬಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ]], [[ಡಿ. ಸಿ. ಪಾವಟೆ|ಡಿ.ಸಿ.ಪಾವಟೆ]], ರಂಗರಾವ್ ದಿವಾಕರ, ತೋಂಟದಾರ್ಯ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು, [[ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ]], ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಶ್ರೀಗಳು. [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ]], [[ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್]] ಮುಂತಾದವರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಳ್ಳಗುರ್ಕೆ ಎರ್ರಿ ತಾತರ ಚರಿತ್ರೆ, ಅಪರಾದಿಯ ಫಿಲಾರೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ನಿಜಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಸಾವಳಗಿ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಬಸವಪುರಾಣ, ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಪುರಾಣ, [[ಚಾಮರಸ]]ನ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ, ಚನ್ನಬಸವಪುರಾಣ, [[ಮುಳಗುಂದ]]ದ ಬಾಲಲೀಲಾಸ್ವಾಮಿ ಪುರಾಣ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳೆಂಬಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೆಟ್ಟಿಯವರದೇ ದಿನಚರಿಯಿಂದ 1928 ರಿಂದ 87ರ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಂಪೆ|ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ದಿಂದ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಗವಾಯಿಯವರು ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೀವನ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು, ವೃತ್ತಿಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭಾವಚಿತ್ರ, ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರ, ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಮಾರು ನಾನೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಲಾ ಸೇವೆ== ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಜಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉಳಿದಂತೆ ರೂಪದರ್ಶಿ ಇರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ತೀರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರ, [[ಲಂಬಾಣಿ]]ಗಳ ಆದರೆ ಚಿತ್ರರಚನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂಬಂತೆ ಮೈಕಟ್ಟು ಉಳ್ಳವರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು|ಜನಪದ]] ಶೈಲಿ ಎಂದೆನಿಸಿದರೂ ನೈಜ ಶೈಲಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, [[ಪ್ರಕೃತಿ]], ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಮುನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪುನರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದರೂ ವಿವರಗಳು ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ಆಕಾರಗಳು ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದುಹೋಗದಂತೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿರುವಂತಹದು. ಆಕಾರಗಳ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ರಚಿಸಿರುವಂತಹದು. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕವೆಂಬಂತೆ, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು `ಸ್ಕೆಚ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಡುಗೈ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ (ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಸ್ಕೆಚ್ಚಿಂಗ್) ಸಂಪುಟಗಳೇ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ==ಗೌರವಗಳು== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೇಶಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರರಚಿಸಿರುವರಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ ಹೊರ ಶಹರ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತಿಲ್ಲ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೇ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಂತೆ [[ಅಕ್ಕಲಕೋಟೆ]]ಯ ಮಹಾರಾಜರು ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕವಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗ್ಲಾಂಡ್‍ಸ್ಟನ್ ಸಾಲೋಮನ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (1936) ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಪ್ರದರ್ಶನ, (1939) ಅಖಿಲಭಾರತ 45ನೇ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]], [[ಕಾರವಾರ]] (1965) [[ಮೈಸೂರು ದಸರಾ]] ಪ್ರದರ್ಶನ (1975), ಏಳನೇ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ (1980), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾದವರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧಿವೇಶನ (ಮೈಸೂರು 1983) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1988) [[ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996) ಹಾಗೂ [[ಎಂ. ಟಿ. ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ|ಎಂಟಿವಿ ಆಚಾರ್ಯ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996)ಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ==ನಿಧನ== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು 25.5.2002 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ}} 1zl0t1dtwe441sm3zysosbsvf1fm5g0 1435702 1435701 2026-11-04T09:03:05Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಚಿತ್ರಕಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435702 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ '''(1907-2002). ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು. ==ಬಾಲ್ಯ== ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಅಡವೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ [[ಅಥಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ 8-3-1907 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ದೊಂದಿಗೆ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಮುಂಬಯಿಯ [[ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದುದು ಮುಂದಿನ ಕಲಾವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರ ಆದೇಶದಂತೆ [[ಗದಗ|ಗದುಗಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಾಲಗಳ ತೀರುವಳಿಯಲ್ಲದೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ== ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಟಿ.ಪಿ.ಅಕ್ಕಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ವಿಜಯ ಕಲಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಂತರ ಉಪ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. 1947ರಿಂದ 1972ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಕಲಾಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಹಾಗೂ [[ಪುಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿ|ಗೋಕಾಕ್]] ವರದಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಉಳಿದವರೊಂದಿಗೆ [[ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರ|ಉಪವಾಸ]] [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೊಳ]]ದ ಬಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ]], [[ಡಿ. ಸಿ. ಪಾವಟೆ|ಡಿ.ಸಿ.ಪಾವಟೆ]], ರಂಗರಾವ್ ದಿವಾಕರ, ತೋಂಟದಾರ್ಯ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು, [[ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ]], ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಶ್ರೀಗಳು. [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ]], [[ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್]] ಮುಂತಾದವರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಳ್ಳಗುರ್ಕೆ ಎರ್ರಿ ತಾತರ ಚರಿತ್ರೆ, ಅಪರಾದಿಯ ಫಿಲಾರೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ನಿಜಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಸಾವಳಗಿ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಬಸವಪುರಾಣ, ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಪುರಾಣ, [[ಚಾಮರಸ]]ನ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ, ಚನ್ನಬಸವಪುರಾಣ, [[ಮುಳಗುಂದ]]ದ ಬಾಲಲೀಲಾಸ್ವಾಮಿ ಪುರಾಣ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳೆಂಬಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೆಟ್ಟಿಯವರದೇ ದಿನಚರಿಯಿಂದ 1928 ರಿಂದ 87ರ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಂಪೆ|ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ದಿಂದ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಗವಾಯಿಯವರು ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೀವನ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು, ವೃತ್ತಿಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭಾವಚಿತ್ರ, ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರ, ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಮಾರು ನಾನೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಲಾ ಸೇವೆ== ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಜಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉಳಿದಂತೆ ರೂಪದರ್ಶಿ ಇರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ತೀರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರ, [[ಲಂಬಾಣಿ]]ಗಳ ಆದರೆ ಚಿತ್ರರಚನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂಬಂತೆ ಮೈಕಟ್ಟು ಉಳ್ಳವರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು|ಜನಪದ]] ಶೈಲಿ ಎಂದೆನಿಸಿದರೂ ನೈಜ ಶೈಲಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, [[ಪ್ರಕೃತಿ]], ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಮುನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪುನರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದರೂ ವಿವರಗಳು ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ಆಕಾರಗಳು ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದುಹೋಗದಂತೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿರುವಂತಹದು. ಆಕಾರಗಳ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ರಚಿಸಿರುವಂತಹದು. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕವೆಂಬಂತೆ, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು `ಸ್ಕೆಚ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಡುಗೈ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ (ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಸ್ಕೆಚ್ಚಿಂಗ್) ಸಂಪುಟಗಳೇ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ==ಗೌರವಗಳು== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೇಶಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರರಚಿಸಿರುವರಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ ಹೊರ ಶಹರ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತಿಲ್ಲ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೇ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಂತೆ [[ಅಕ್ಕಲಕೋಟೆ]]ಯ ಮಹಾರಾಜರು ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕವಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗ್ಲಾಂಡ್‍ಸ್ಟನ್ ಸಾಲೋಮನ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (1936) ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಪ್ರದರ್ಶನ, (1939) ಅಖಿಲಭಾರತ 45ನೇ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]], [[ಕಾರವಾರ]] (1965) [[ಮೈಸೂರು ದಸರಾ]] ಪ್ರದರ್ಶನ (1975), ಏಳನೇ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ (1980), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾದವರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧಿವೇಶನ (ಮೈಸೂರು 1983) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1988) [[ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996) ಹಾಗೂ [[ಎಂ. ಟಿ. ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ|ಎಂಟಿವಿ ಆಚಾರ್ಯ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996)ಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ==ನಿಧನ== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು 25.5.2002 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ]] jyc2c9vd74r3owf51jfc48t2afywu1a 1435703 1435702 2026-11-04T09:03:48Z VASANTH S.N. 728 1435703 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ '''(1907-2002). ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು,ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು. ==ಬಾಲ್ಯ== ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಅಡವೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ [[ಅಥಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ 8-3-1907 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ದೊಂದಿಗೆ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಮುಂಬಯಿಯ [[ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದುದು ಮುಂದಿನ ಕಲಾವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರ ಆದೇಶದಂತೆ [[ಗದಗ|ಗದುಗಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಾಲಗಳ ತೀರುವಳಿಯಲ್ಲದೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ== ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಟಿ.ಪಿ.ಅಕ್ಕಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ವಿಜಯ ಕಲಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಂತರ ಉಪ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. 1947ರಿಂದ 1972ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಕಲಾಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಹಾಗೂ [[ಪುಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿ|ಗೋಕಾಕ್]] ವರದಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಉಳಿದವರೊಂದಿಗೆ [[ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರ|ಉಪವಾಸ]] [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೊಳ]]ದ ಬಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ]], [[ಡಿ. ಸಿ. ಪಾವಟೆ|ಡಿ.ಸಿ.ಪಾವಟೆ]], ರಂಗರಾವ್ ದಿವಾಕರ, ತೋಂಟದಾರ್ಯ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು, [[ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ]], ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಶ್ರೀಗಳು. [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ]], [[ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್]] ಮುಂತಾದವರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಳ್ಳಗುರ್ಕೆ ಎರ್ರಿ ತಾತರ ಚರಿತ್ರೆ, ಅಪರಾದಿಯ ಫಿಲಾರೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ನಿಜಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಸಾವಳಗಿ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಬಸವಪುರಾಣ, ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಪುರಾಣ, [[ಚಾಮರಸ]]ನ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ, ಚನ್ನಬಸವಪುರಾಣ, [[ಮುಳಗುಂದ]]ದ ಬಾಲಲೀಲಾಸ್ವಾಮಿ ಪುರಾಣ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳೆಂಬಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೆಟ್ಟಿಯವರದೇ ದಿನಚರಿಯಿಂದ 1928 ರಿಂದ 87ರ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಂಪೆ|ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ದಿಂದ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಗವಾಯಿಯವರು ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೀವನ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು, ವೃತ್ತಿಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭಾವಚಿತ್ರ, ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರ, ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಮಾರು ನಾನೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಲಾ ಸೇವೆ== ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಜಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉಳಿದಂತೆ ರೂಪದರ್ಶಿ ಇರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ತೀರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರ, [[ಲಂಬಾಣಿ]]ಗಳ ಆದರೆ ಚಿತ್ರರಚನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂಬಂತೆ ಮೈಕಟ್ಟು ಉಳ್ಳವರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು|ಜನಪದ]] ಶೈಲಿ ಎಂದೆನಿಸಿದರೂ ನೈಜ ಶೈಲಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, [[ಪ್ರಕೃತಿ]], ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಮುನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪುನರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದರೂ ವಿವರಗಳು ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ಆಕಾರಗಳು ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದುಹೋಗದಂತೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿರುವಂತಹದು. ಆಕಾರಗಳ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ರಚಿಸಿರುವಂತಹದು. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕವೆಂಬಂತೆ, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು `ಸ್ಕೆಚ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಡುಗೈ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ (ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಸ್ಕೆಚ್ಚಿಂಗ್) ಸಂಪುಟಗಳೇ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ==ಗೌರವಗಳು== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೇಶಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರರಚಿಸಿರುವರಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ ಹೊರ ಶಹರ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತಿಲ್ಲ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೇ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಂತೆ [[ಅಕ್ಕಲಕೋಟೆ]]ಯ ಮಹಾರಾಜರು ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕವಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗ್ಲಾಂಡ್‍ಸ್ಟನ್ ಸಾಲೋಮನ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (1936) ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಪ್ರದರ್ಶನ, (1939) ಅಖಿಲಭಾರತ 45ನೇ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]], [[ಕಾರವಾರ]] (1965) [[ಮೈಸೂರು ದಸರಾ]] ಪ್ರದರ್ಶನ (1975), ಏಳನೇ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ (1980), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾದವರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧಿವೇಶನ (ಮೈಸೂರು 1983) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1988) [[ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996) ಹಾಗೂ [[ಎಂ. ಟಿ. ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ|ಎಂಟಿವಿ ಆಚಾರ್ಯ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996)ಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ==ನಿಧನ== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು 25.5.2002 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ]] 0bvw7gspxx00xeibva3q2t7t7cn2ng1 1435704 1435703 2026-11-04T09:04:03Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435704 wikitext text/x-wiki '''ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ '''(1907-2002). ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರು,ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು. ==ಬಾಲ್ಯ== ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಅಡವೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರು [[ಬೆಳಗಾವಿ]]ಯ [[ಅಥಣಿ]]ಯಲ್ಲಿ 8-3-1907 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ದೊಂದಿಗೆ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿ ಮುಂಬಯಿಯ [[ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆ]]ಯಿಂದ ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ [[ಸೊಲ್ಲಾಪುರ]]ದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಲಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದುದು ಮುಂದಿನ ಕಲಾವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಶ್ರಯದಾತ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನವರ ಆದೇಶದಂತೆ [[ಗದಗ|ಗದುಗಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಾಲಗಳ ತೀರುವಳಿಯಲ್ಲದೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಕಲಾಕೃತಿ ರಚನೆಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ== ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಟಿ.ಪಿ.ಅಕ್ಕಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ವಿಜಯ ಕಲಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಂತರ ಉಪ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. 1947ರಿಂದ 1972ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಕಲಾಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾಗ [[ಮುಂಬಯಿ]] ಹಾಗೂ [[ಪುಣೆ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. [[ಗೋಕಾಕ್ ಚಳುವಳಿ|ಗೋಕಾಕ್]] ವರದಿ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಉಳಿದವರೊಂದಿಗೆ [[ಉಪವಾಸ ಮುಷ್ಕರ|ಉಪವಾಸ]] [[ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ]] ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. [[ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ|ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೊಳ]]ದ ಬಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಮಾಡುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ]], [[ಡಿ. ಸಿ. ಪಾವಟೆ|ಡಿ.ಸಿ.ಪಾವಟೆ]], ರಂಗರಾವ್ ದಿವಾಕರ, ತೋಂಟದಾರ್ಯ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು, [[ಹಳ್ಳಿಕೇರಿ ಗುದ್ಲೆಪ್ಪ]], ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಶ್ರೀಗಳು. [[ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ|ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ]], [[ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್]] ಮುಂತಾದವರ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ|ಭಾವಚಿತ್ರ]]ಗಳು, [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಚಳ್ಳಗುರ್ಕೆ ಎರ್ರಿ ತಾತರ ಚರಿತ್ರೆ, ಅಪರಾದಿಯ ಫಿಲಾರೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ನಿಜಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಸಾವಳಗಿ ಶಿವಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ, ಬಸವಪುರಾಣ, ಮುರುಘರಾಜೇಂದ್ರ ಪುರಾಣ, [[ಚಾಮರಸ]]ನ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ, ಚನ್ನಬಸವಪುರಾಣ, [[ಮುಳಗುಂದ]]ದ ಬಾಲಲೀಲಾಸ್ವಾಮಿ ಪುರಾಣ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳೆಂಬಂತೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾವಿರಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೆಟ್ಟಿಯವರದೇ ದಿನಚರಿಯಿಂದ 1928 ರಿಂದ 87ರ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಸಾವಿರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮುರಿಗೆಪ್ಪ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ [[ಹಂಪೆ|ಹಂಪಿ]]ಯ [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ದಿಂದ ಸಂಶೋಧನಾ ಗ್ರಂಥ ರಚಿಸಿ ಪಿಎಚ್‍ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ ಗವಾಯಿಯವರು ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಜೀವನ, ಸಹಪಾಠಿಗಳು, ವೃತ್ತಿಸಾಧನೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಭಾವಚಿತ್ರ, ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರ, ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಮಾರು ನಾನೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಕಲಾ ಸೇವೆ== ಬೇಡಿಕೆಗಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಭಾವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೈಜಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಉಳಿದಂತೆ ರೂಪದರ್ಶಿ ಇರಿಸಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ನೀಡುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ತೀರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರ, [[ಲಂಬಾಣಿ]]ಗಳ ಆದರೆ ಚಿತ್ರರಚನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವೆಂಬಂತೆ ಮೈಕಟ್ಟು ಉಳ್ಳವರ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದು, ಚೆಟ್ಟಿಯವರ ಕಲಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಜನಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು|ಜನಪದ]] ಶೈಲಿ ಎಂದೆನಿಸಿದರೂ ನೈಜ ಶೈಲಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, [[ಪ್ರಕೃತಿ]], ಹಿನ್ನೆಲೆ-ಮುನ್ನೆಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಒಂದು ಕಥಾ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪುನರ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳು ಇದ್ದರೂ ವಿವರಗಳು ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ಆಕಾರಗಳು ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದುಹೋಗದಂತೆ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ರೂಪಿಸಿರುವಂತಹದು. ಆಕಾರಗಳ ಭಾವಭಂಗಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಕಾಣುವಂತೆ ರಚಿಸಿರುವಂತಹದು. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕವೆಂಬಂತೆ, ಪ್ರತಿನಿತ್ಯದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು `ಸ್ಕೆಚ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಿಡುಗೈ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ (ರ್ಯಾಪಿಡ್ ಸ್ಕೆಚ್ಚಿಂಗ್) ಸಂಪುಟಗಳೇ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ==ಗೌರವಗಳು== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ದೇಶಸಂಚಾರ ನಡೆಸಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರರಚಿಸಿರುವರಾದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಥವಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದಾದರೂ ಹೊರ ಶಹರ, ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತಿಲ್ಲ. ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೇ ಬಹುಮಾನ ಬಂದಂತೆ [[ಅಕ್ಕಲಕೋಟೆ]]ಯ ಮಹಾರಾಜರು ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಸುವರ್ಣ ಪದಕವಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿದೆಸೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಗ್ಲಾಂಡ್‍ಸ್ಟನ್ ಸಾಲೋಮನ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (1936) ಪ್ರದರ್ಶನ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಪ್ರದರ್ಶನ, (1939) ಅಖಿಲಭಾರತ 45ನೇ [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]], [[ಕಾರವಾರ]] (1965) [[ಮೈಸೂರು ದಸರಾ]] ಪ್ರದರ್ಶನ (1975), ಏಳನೇ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನ (1980), ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವೀರಶೈವ ಮಹಾಸಭಾದವರ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಅಧಿವೇಶನ (ಮೈಸೂರು 1983) ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸನ್ಮಾನಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1988) [[ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996) ಹಾಗೂ [[ಎಂ. ಟಿ. ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ|ಎಂಟಿವಿ ಆಚಾರ್ಯ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1996)ಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ==ನಿಧನ== ಚೆಟ್ಟಿಯವರು 25.5.2002 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನಹೊಂದಿದರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆಟ್ಟಿ, ಎಂ ಎ}} [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು]] 1tytmcj7x36dxxvlb36bi0w1h00f5l4 0 188116 1435705 2026-11-04T09:24:41Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1435705 wikitext text/x-wiki '''ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್''' (೧೮೯೫-೧೯೮೬) [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]ರು. ==ಬಾಲ್ಯ== [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾಟಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕೇಶವಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮ. [[ಹೇಮಾವತಿ|ಹೇಮಾವತಿ ನದೀ]] ತೀರದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು [[ಸಂಗೀತ]]ದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದೇವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಭಾರತವಾಚನದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸುತ್ತಣ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಸಂಗೀತದ ಸಣ್ಣಪ್ಪನವರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮನವರೂ ಸಂಗೀತಪ್ರಿಯೆ. ತಾಯಿ ತುಂಬಿದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ದೇವರನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಸಂಗೀತದ ಒಲುಮೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇವರು ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1909) ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮೈಸೂರಿಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1912), [[ಉಪಾಧ್ಯಾಯ]] ತರಬೇತಿ (1914), ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ, ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಜಯಶೀಲರಾದರು. ಸಂಗೀತವೇ ಇವರ ಬಾಳಿನ ಸಕಲವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಇವರ ಅಭಿಲಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವೈಣಿಕ ವಿದ್ವಾನ್ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ತಂದೆಯವರಾದ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯನವರು [[ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ವಾಸುದೇವಚಾರ್ಯರದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಗಮಕ]]ವೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಶ್ರುತಿಪೂರ್ಣವಾದ ಭಾವಭರಿತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಕವಾದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ==ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ== ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರಲ್ಲದೆ. ಅವರಲ್ಲೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣದ ಖಚಿತ ನಿರ್ಣಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ನಿಕಟ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೆ, ಆಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಸಹಿತ ಬರೆದು ಅವುಗಳ [[ಸಂಕಲನ]]ದ [[ಪ್ರಕಟನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರಿಂದ ಬರೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅನೇಕ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯವನವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾರದಾವಿಲಾಸ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾದರು. ಉದ್ಯೋಗದ ವೇಳೆ ಬಿಟ್ಟು ಇವರ ದಿನದ ಉಳಿದ ಕಾಲವೆಲ್ಲ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಚೇರಿಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ== ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು 1944ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದರು. [[ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಜಯಚಾಮರಾಜರು]] ರಚಿಸಿದ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಮಹಾರಾಜರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ಚಿಟ್ಟೆಸ್ವರ ಸಹಿತ ಬರೆದಿಟ್ಟರು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1963). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಗಾನಕಲಾಸಿಂಧು ಎಂಬ [[ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. ಸಂಗೀತ ಕಲಾರತ್ನ, ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದ ಇತರ ಬಿರುದುಗಳು. ಕೇಂದ್ರ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ್ದು 1972ರಲ್ಲಿ. ==ಕೃತಿಗಳು== ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯರು, ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾಯರ ತಾತಂದಿರಾದ ಗವಿರಂಗದಾಸರು ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಪಡಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿದಾಸ ಕೀರ್ತನಸುಧಾಸಾಗರ ಎಂಬುದು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರ ಮಹತ್ತರ ಕೃತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವೀಣೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ]]ನವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಲಾಪನೆ|ಆಲಾಪನಾ]] ಪದ್ಧತಿ, ತಾನ ಮತ್ತು [[ಪಲ್ಲವಿ]] ಎಂಬುದು ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್}} k5mwkk75jkajgc5mc7gam8olkf7mtnc 1435706 1435705 2026-11-04T09:25:04Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435706 wikitext text/x-wiki '''ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್''' (೧೮೯೫-೧೯೮೬) [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]ರು. ==ಬಾಲ್ಯ== [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾಟಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕೇಶವಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮ. [[ಹೇಮಾವತಿ|ಹೇಮಾವತಿ ನದೀ]] ತೀರದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು [[ಸಂಗೀತ]]ದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದೇವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಭಾರತವಾಚನದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸುತ್ತಣ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಸಂಗೀತದ ಸಣ್ಣಪ್ಪನವರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮನವರೂ ಸಂಗೀತಪ್ರಿಯೆ. ತಾಯಿ ತುಂಬಿದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ದೇವರನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಸಂಗೀತದ ಒಲುಮೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇವರು ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1909) ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮೈಸೂರಿಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1912), [[ಉಪಾಧ್ಯಾಯ]] ತರಬೇತಿ (1914), ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ, ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಜಯಶೀಲರಾದರು. ಸಂಗೀತವೇ ಇವರ ಬಾಳಿನ ಸಕಲವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಇವರ ಅಭಿಲಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವೈಣಿಕ ವಿದ್ವಾನ್ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ತಂದೆಯವರಾದ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯನವರು [[ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ವಾಸುದೇವಚಾರ್ಯರದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಗಮಕ]]ವೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಶ್ರುತಿಪೂರ್ಣವಾದ ಭಾವಭರಿತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಕವಾದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ==ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ== ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರಲ್ಲದೆ. ಅವರಲ್ಲೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣದ ಖಚಿತ ನಿರ್ಣಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ನಿಕಟ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೆ, ಆಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಸಹಿತ ಬರೆದು ಅವುಗಳ [[ಸಂಕಲನ]]ದ [[ಪ್ರಕಟನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರಿಂದ ಬರೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅನೇಕ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯವನವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾರದಾವಿಲಾಸ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾದರು. ಉದ್ಯೋಗದ ವೇಳೆ ಬಿಟ್ಟು ಇವರ ದಿನದ ಉಳಿದ ಕಾಲವೆಲ್ಲ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಚೇರಿಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ== ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು 1944ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದರು. [[ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಜಯಚಾಮರಾಜರು]] ರಚಿಸಿದ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಮಹಾರಾಜರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ಚಿಟ್ಟೆಸ್ವರ ಸಹಿತ ಬರೆದಿಟ್ಟರು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1963). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಗಾನಕಲಾಸಿಂಧು ಎಂಬ [[ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. ಸಂಗೀತ ಕಲಾರತ್ನ, ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದ ಇತರ ಬಿರುದುಗಳು. ಕೇಂದ್ರ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ್ದು 1972ರಲ್ಲಿ. ==ಕೃತಿಗಳು== ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯರು, ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾಯರ ತಾತಂದಿರಾದ ಗವಿರಂಗದಾಸರು ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಪಡಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿದಾಸ ಕೀರ್ತನಸುಧಾಸಾಗರ ಎಂಬುದು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರ ಮಹತ್ತರ ಕೃತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವೀಣೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ]]ನವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಲಾಪನೆ|ಆಲಾಪನಾ]] ಪದ್ಧತಿ, ತಾನ ಮತ್ತು [[ಪಲ್ಲವಿ]] ಎಂಬುದು ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] d9xoljczvt1gjlud1o96z95podggan6 1435707 1435706 2026-11-04T09:25:23Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಸಂಗೀತ ಗಾರರು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1435707 wikitext text/x-wiki '''ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್''' (೧೮೯೫-೧೯೮೬) [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] [[ವಿದ್ವಾಂಸ]]ರು. ==ಬಾಲ್ಯ== [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಾಟಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕೇಶವಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮ. [[ಹೇಮಾವತಿ|ಹೇಮಾವತಿ ನದೀ]] ತೀರದ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು [[ಸಂಗೀತ]]ದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದೇವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಭಾರತವಾಚನದಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತಪ್ರೇಮದಿಂದ ಸುತ್ತಣ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ವಿಶ್ವಾಸಗಳಿಸಿದ್ದ ಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಸಂಗೀತದ ಸಣ್ಣಪ್ಪನವರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಮ್ಮನವರೂ ಸಂಗೀತಪ್ರಿಯೆ. ತಾಯಿ ತುಂಬಿದ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ದೇವರನಾಮಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳ ಸಂಗೀತದ ಒಲುಮೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇವರು ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1909) ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮೈಸೂರಿಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅಪ್ಪರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ (1912), [[ಉಪಾಧ್ಯಾಯ]] ತರಬೇತಿ (1914), ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ, ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯ ತರಬೇತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಜಯಶೀಲರಾದರು. ಸಂಗೀತವೇ ಇವರ ಬಾಳಿನ ಸಕಲವಾಗಿತ್ತಾದರೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವಂತ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಇವರ ಅಭಿಲಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವೈಣಿಕ ವಿದ್ವಾನ್ ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ತಂದೆಯವರಾದ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯನವರು [[ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ]]ರ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ವಾಸುದೇವಚಾರ್ಯರದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು [[ಗಮಕ]]ವೂ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಶ್ರುತಿಪೂರ್ಣವಾದ ಭಾವಭರಿತವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಮನಸ್ಕವಾದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ==ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ== ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಅವರ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರಲ್ಲದೆ. ಅವರಲ್ಲೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಶಿವರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣದ ಖಚಿತ ನಿರ್ಣಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ನಿಕಟ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರಲ್ಲದೆ, ಆಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಸಹಿತ ಬರೆದು ಅವುಗಳ [[ಸಂಕಲನ]]ದ [[ಪ್ರಕಟನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾದರು. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರಿಂದ ಬರೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಅನೇಕ ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯವನವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾರದಾವಿಲಾಸ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾದರು. ಉದ್ಯೋಗದ ವೇಳೆ ಬಿಟ್ಟು ಇವರ ದಿನದ ಉಳಿದ ಕಾಲವೆಲ್ಲ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಚೇರಿಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ== ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರು 1944ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದರು. [[ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಜಯಚಾಮರಾಜರು]] ರಚಿಸಿದ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಮಹಾರಾಜರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರಲ್ಲದೆ ಅವನ್ನು ಚಿಟ್ಟೆಸ್ವರ ಸಹಿತ ಬರೆದಿಟ್ಟರು. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು (1963). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಗಾನಕಲಾಸಿಂಧು ಎಂಬ [[ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ದೊರಕಿತು. ಸಂಗೀತ ಕಲಾರತ್ನ, ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದ್ದ ಇತರ ಬಿರುದುಗಳು. ಕೇಂದ್ರ [[ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ್ದು 1972ರಲ್ಲಿ. ==ಕೃತಿಗಳು== ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ ಹಾಗೂ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯರು, ಚಿಂತಲಪಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟರಾಯರ ತಾತಂದಿರಾದ ಗವಿರಂಗದಾಸರು ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವರಪಡಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹರಿದಾಸ ಕೀರ್ತನಸುಧಾಸಾಗರ ಎಂಬುದು ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯನವರ ಮಹತ್ತರ ಕೃತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇವರು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವೀಣೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ]]ನವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಆಲಾಪನೆ|ಆಲಾಪನಾ]] ಪದ್ಧತಿ, ತಾನ ಮತ್ತು [[ಪಲ್ಲವಿ]] ಎಂಬುದು ಇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚೆನ್ನಕೇಶವಯ್ಯ ಎನ್}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ಗಾರರು]] f5w69sst2c3qrj0jq0zr6ec6sgokmii 3 188117 1435709 2026-11-04T11:50:07Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435709 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Shripad magdum}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೦, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) hkt22knb7nxx10vqqd62pddr1scimbk 3 188118 1435710 2026-11-04T11:57:05Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1435710 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|name=Avinasha c n}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೭, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೬ (IST) doy81jqg8v6kshtc6el3yuaqnzwo91j