Википедия
koiwiki
https://koi.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D3%A7%D1%82%D1%87%D0%B0%D0%BD_%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.8
first-letter
Медиа
Служебная
Обсуждение
Участник
Обсуждение участника
Википедия
Баитам Википедия йылiсь
Файл
Обсуждение файла
MediaWiki
Обсуждение MediaWiki
Шаблон
Обсуждение шаблона
Справка
Обсуждение справки
Категория
Обсуждение категории
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Удмурт кыв
0
997
64277
60477
2026-06-29T02:52:47Z
InternetArchiveBot
7210
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
64277
wikitext
text/x-wiki
{{Кыв
| ним=Удмурт кыв
| ас ним=Удмурт кыл
| муэз=[[Рочму]]
| веськӧтлан статус=[[Удмурт Республика]]
| баитіссез=464 000 (2002' во)
| рейтинг=
| рӧм=Урал кыввез
| классификация=Урал котыр
:Чудь-йӧгра группа
::Перым увтыр
| гижан система=[[кирилл анбур]] ([[удмурт анбур]])
| iso1=udm
| iso2=udm
| википедия=[http://udm.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D1%83%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%BC Кутскон бам]
| юкӧтлӧн ним=Википедия, Эрико энциклопедия
}}
'''Удмурт кыв''' ({{lang-udm|''Удмурт кыл''}}) — [[удмурт отир]]лӧн чужан кыв, [[Удмурт Республика|Удмурт Республикаын]] веськӧтлан кыв.
Баитіссез — 464 сюрс морт, Удмуртму сайын нія олӧны [[Перем ладор]]ын, [[Башкырму|Башкыр]] да [[Тотарстан|Тотара республика]]эзын, [[Мариму]]ын, [[Свердлов лапӧв|Свердлов лапӧл]]ын да [[Киров лапӧв|Киров лапӧл]]ын.
Удмурт кыв — медматісь родня [[коми кыв]]лö. Кыкннанныс быдмӧмась ӧтласа [[Перем вужкыв|перым вужкыл]]ісь.
= Кыв отир оланын =
== Баитіссез ==
Удмурт кыв вылын баитöны 464 сюрс морт.
== Статус ==
[[Файл:Otiskom.jpg|thumb|right|250 px|[[Ижкар]]. Удмурт кыв вылын гижӧт]]
Удмурт кыв — роч кылыскӧт ӧтлаын лыддисьö веськӧтлан кылöн [[Удмурт Республика]]ын.
== Юӧртан везӧт ==
Телевиденнё:
Радиовещание:
* [[Мынам удмуртие]] радио [https://web.archive.org/web/20110803045619/http://www.myudm.ru/udmnews]
Газетаэз:
* «[[Удмурт дунне]]» [https://web.archive.org/web/20211028222150/https://udmdunne.ru/]
* «[[Ошмес]]» [https://web.archive.org/web/20110722100509/http://oshmes.pressarb.ru/]
== Велӧтан везӧт ==
==Небӧг лэдзӧм==
== История ==
== Диалекттэз ==
Торйӧтӧны ойвывся да лунвывся сёрнитаннэз. Нысся эм эшӧ бесерман кыв, вуджан диалекттэз да лунвыв переферияись диалекттэз.
= Кывлад =
{{Main|Удмурт кывлад}}
Удмурт {{comment|кывлад|грамматика}} йылісь баитікӧ сьӧрсьӧн-бӧрсьӧн видзӧтӧны кывсӧ куим ладӧрсянь: фонология (сёрни шыэз йылісь велӧтӧм), морфология (кыв формаэз йылісь велӧтӧм) да синтаксис (кыввез йитчӧм йылісь велӧтӧм).
== Фонология ==
Лыддьöтан удмурт кылын нія жö шыэз, кыдз и коми кылын.
=== Шыэз ===
Удмурт кылын сизим тыргора шы:
{| border="2" cellpadding="5" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; text-align: center; font-size: 95%;"
! COLSPAN="2" ROWSPAN="2" | !! COLSPAN="3" | пыдына
|-
! матісь
! шӧрись
! ылісь
|-
! ROWSPAN="3" | лэбтöм
! align=left | вылына
| '''и'''
| '''ы'''
| '''у'''
|-
! align=left | шӧрöдз
| '''э'''
| '''ö'''
| '''о'''
|-
! align=left | лажмыта
|
| '''а'''
|
|}
Удмурттэзлöн '''ö''' шыыс оз пантась суффикссэзын. Сэтчин, кытöн коми суффиксын петö '''ö''', удмурттэзлöн лоас '''э''' нето шочжыка '''о''': ''мын'''э'''м'' 'мун'''ö'''м'.
Удмурт диалекттэзын пантасьöны эшö шыэз '''ÿ''', '''ő''' да мöдіккез.
Шума шыэз:
{| border="2" cellpadding="5" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; text-align: center; font-size: 95%;"
! COLSPAN="3" ROWSPAN="2" | !! COLSPAN="2" | вылісь тырп !! COLSPAN="2" | кывйыв !! COLSPAN="2" | кывшӧр !! кывбӧр
|-
! улісь тырп !! улісь пиннез !! вылісь пиннез !! альвеола !! палатум одз !! палатум бӧр !! велум
|-
! ROWSPAN="3" | чаналан
! COLSPAN="2" | нумган || '''м''' || || '''н''' || || '''нь''' || ||
|-
! COLSPAN="2" | орддян || || || '''л''' || || '''ль''' || ||
|-
! COLSPAN="2" | зэгалан || || || || '''р''' || || ||
|-
! ROWSPAN="6" | тыр шума
! ROWSPAN="2" | поткӧтан || гортӧм || '''п''' || || '''т''' || || '''ть''' || || '''к'''
|-
! гора || '''б''' || || '''д''' || || '''дь''' || || '''г'''
|-
! ROWSPAN="2" | зыртчан || гортӧм || || ('''ф''') || '''с''' || '''ш''' || '''сь''' || || ('''х''')
|-
! гора || || '''в''' || '''з''' || '''ж''' || '''зь''' || '''й''' ||
|-
! ROWSPAN="2" | гартчан || гортӧм || || || ('''ц''') || '''ӵ''' || '''ч''' || ||
|-
! гора || || || || '''ӝ''' || '''ӟ''' || ||
|-
|}
<small>Пасйӧттэз таблича сьӧрті:
# ''й'', ''в'' – джынви тыргора шыэз
# Шыэз ''ф'', ''х'' да ''ц'' шуӧны дзир рочись босьтӧм кыввезын. Одзжык ны туйӧ шуисӧ ''п, к, ч ''
# Эна шыэзся ӧння кад кежӧ удмурттэз кужӧны ни роччезлісь босьтӧм кыввезын шыӧтны быдӧс небыт шума шыэсӧ, коть одзжык небыт шума шыэз туйӧ шуисӧ чорыттэсӧ: </small>
=== Шы вынсьӧтӧм ===
Удмурттэз вынсьöтöны унажыксö медбöрья слог.
== Графика да орфография ==
=== Шыпассэз ===
{| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF"
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ё ё
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӝ ӝ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӟ ӟ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӥ ӥ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӧ ӧ
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ӵ ӵ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ъ ъ
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ы ы
|-
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ь ь
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Э э
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю
| style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я
|}
Удмурт кылын аффрикатаэсö мыччалöны лöсялана шыпас весьтö кык чут пуктöмöн:
* '''ӵ''' = коми '''тш'''
* '''ӟ''' = коми '''дз'''
* '''ӝ''' = коми '''дж'''
Сідз жö мыччалöны и чорыт шума шыэз бöрын:
* '''ӥ''' = коми '''і'''
=== Баитчӧм сьӧрті гижаннэз ===
== Морфология ==
{{Main|Удмурт морфология}}
Удмурт морфология велӧтӧ торья кыввезлісь (шуаннэзлісь) тэчсьӧм (кываркмӧм), содтӧт формаэзнысӧ да вежласян кыв парадигамаэсӧ. Быдӧс этійӧ морфология видзӧтӧ сёрни торрез пыр. Удмурт кывлад сьӧрті велалӧмась адззыны 10 сёрни тор:
* [[эманим]] (существительнӧй)
* [[тӧдчанним]] (прилагательнӧй)
* [[тӧдчанкыв]] (наречиё)
* [[лыдним]] (числительнӧй)
* [[нимвежлас]] (местоименнё)
* [[кадакыв]] (глагол)
* [[кывбӧр]] (послелог)
* [[йитас]] (союз)
* [[торок]] (частица)
* [[ыкӧстан]] (междометиё)
Кадакылын торйӧтӧны эшӧ [[партициппез]] да [[герунддэз]].
==== Эманим ====
Эманимыс вежласьӧ ''лыддян'', ''кӧрталан'' да ''асалан'' сьӧрті. Роч кодьӧм ''род'' перем коми кылын абу.
'''Лыддян'''
'''Кӧрталан'''
'''Асаслан'''
'''Вежласьӧм'''
'''Эманимлӧн формаэз аркмӧтан содтассэз'''
==== Тӧдчанним ====
==== Тӧдчанкыв ====
==== Лыдним ====
{| border=1 align="center"
! rowspan=1 |[[Лыддьӧс]]
! colspan=1 |Удмурт нёж
! colspan=1 |Комиöн
|-
! align="center" | 1
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''одӥг'''
| width="80" align="center" |'''ӧтік'''
|-
! align="center" | 2
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''кык'''
| width="80" align="center" |'''кык'''
|-
! align="center" | 3
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''куинь'''
| width="80" align="center" |'''куим'''
|-
! align="center" | 4
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''ньыль'''
| width="80" align="center" |'''нёль'''
|-
! align="center" | 5
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''вить'''
| width="80" align="center" |'''вит'''
|-
! align="center" | 6
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''куать'''
| width="80" align="center" |'''квать'''
|-
! align="center" | 7
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''сизьым'''
| width="80" align="center" |'''сизим'''
|-
! align="center" | 8
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''тямыс'''
| width="80" align="center" |'''кыкьямыс'''
|-
! align="center" | 9
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''укмыс'''
| width="80" align="center" |'''ӧкмыс'''
|-
! align="center" | 10
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас'''
| width="80" align="center" |'''дас'''
|-
! align="center" | 11
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас одӥг'''
| width="80" align="center" |'''дасӧтік'''
|-
! align="center" | 12
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас кык'''
| width="80" align="center" |'''даскык'''
|-
! align="center" | 13
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас куинь'''
| width="80" align="center" |'''даскуим'''
|-
! align="center" | 14
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас ньыль'''
| width="80" align="center" |'''даснёль'''
|-
! align="center" | 15
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас вить '''
| width="80" align="center" |'''дасвит'''
|-
! align="center" | 16
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас куать'''
| width="80" align="center" |'''дасквать'''
|-
! align="center" | 17
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас сизьым '''
| width="80" align="center" |'''дассизим'''
|-
! align="center" | 18
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас тямыс'''
| width="80" align="center" |'''даскыкьямыс'''
|-
! align="center" | 19
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''дас укмыс'''
| width="80" align="center" |'''дасӧкмыс'''
|-
! align="center" | 20
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''кызь'''
| width="80" align="center" |'''кыкдас'''
|-
! align="center" | 21
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''кызь одӥг'''
| width="80" align="center" |'''кыкдас ӧтік'''
|-
! align="center" | 30
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''куамын'''
| width="80" align="center" |'''куимдас'''
|-
! align="center" | 40
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''ньыльдон'''
| width="80" align="center" |'''нёльдас'''
|-
! align="center" | 50
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''витьтон'''
| width="80" align="center" |'''витдас'''
|-
! align="center" | 60
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''куатьтон'''
| width="80" align="center" |'''кватьдас'''
|-
! align="center" | 70
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''сизьымдон'''
| width="80" align="center" |'''сизимдас'''
|-
! align="center" | 80
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''тямыстон'''
| width="80" align="center" |'''кыкьямысдас'''
|-
! align="center" | 90
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''укмыстон'''
| width="80" align="center" |'''ӧкмысдас'''
|-
! align="center" | 100
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''сю'''
| width="80" align="center" |'''сё'''
|-
! align="center" | 1000
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''сюрс'''
| width="80" align="center" |'''сюрс'''
|}
==== Нимвежлас ====
Кодя нимвежлассэс:
{| border=1 align="center"
!
! align="center" | ӧтікӧ лыддян
! align="center" | унаӧ лыддян
|-
! 1' мортін
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''мон'''
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''ми'''
|-
! 2' мортін
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''тон'''
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''тӥ'''
|-
! 3' мортін
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''со'''
| bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | '''соос'''
|}
==== Кадакыв ====
Кадакыв вежласьö [[кад]], [[мортін]] да [[лыддян]] сьöрті. Сылöн эм куим [[модус]]: [[индикатив]], [[императив]], [[конъюнктив]].
Под форма - тшöктан модуслöн (императив) öтікö лыддян мöдöдз мортін: '''мын''' (мун), '''кар''' (кер), '''пукты''', кырӟа (сьыв).
[[Инфинитив]] аркмö под сьöрас суффикс '''-ыны''' содтöмöн: '''мын-ыны''', '''кар-ыны''', '''пукт-ыны''', а под помас кö сулалö '''а''' - '''ны''' содтöмöн: '''кырӟа-ны'''.
Суффиксісь тыргора шы одзын под помсис '''-ы''' öшö: '''пукт<small>ы</small> - пукт-о-з''' (пуктас).
Удмурт кадакыввез вежласьöны неöтмоза, кыдз коми кылын. Торйöтöны:
* ы-пома вежласьöм (1' вежласьöм)
* а-пома вежласьöм (2' вежласьöм)
Кывладісь быд вежöртас мыччалöны торья аффикссэз (содтассэз).
Кад, мортін да лыддян аффикссэз öтлаасикö аркмöтöны [[кывйыв]]вез.
{| border=1 align="center" cellspacing="0" cellpadding="2"
|-
! colspan="5" | Öння кадісь кывйыввез
|-
! Мортін !! Такöтікö !! Соссикö
|-
! colspan="5" | Öтікö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -исько || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уг -иськы
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -иськод || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уд -иськы
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -э || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уг -(ы)
|-
! colspan="5" | Унаö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -исько(м) || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | ум -иське
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -иськоды || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уд -иське
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -о || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уг -о
|}
{| border=1 align="center" cellspacing="0" cellpadding="2"
|-
! colspan="5" | Лоан кадісь кывйыввез
|-
! Мортін !! Такöтікö !! Соссикö
|-
! colspan="5" | Öтікö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -о || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уг -(ы)
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -од || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уд -(ы)
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -оз || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уз -(ы)
|-
! colspan="5" | Унаö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -ом(ы) || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | ум -э(лэ)
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -оды || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уд -э(лэ)
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -озы || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | уз -э(лэ)
|}
{| border=1 align="center" cellspacing="0" cellpadding="2"
|-
! colspan="5" | Чулалöм кадісь кывйыввез
|-
! Мортін !! Такöтікö !! Соссикö
|-
! colspan="5" | Öтікö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -и || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öй -(ы)
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -ид || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öд -(ы)
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -из || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öз -(ы)
|-
! colspan="5" | Унаö лыддян
|-
| 1' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -им(ы) || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öм -э
|-
| 2' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -иды || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öд -э
|-
| 3' || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | -изы || bgcolor="FFDEAD" width="80" align="center" | öз -э
|}
Мыччалам, кыдз вежласьö '''карыны''' кадакыв.
Императивын вежласьöм:
===== Кадакывлöн инфинит формаэз =====
Инфинитив
Партициппез
Герунддэз
===== Кывбӧррез =====
===== Йитассэз =====
===== Тороккез =====
===== Ыкӧстаннэз =====
===== Серкыввез =====
=== Синтаксис ===
== Лексика да терминология ==
== Удмурт кыв туяліссез да велӧтіссез ==
Удмурттэз коласісь ассиныс кывнысӧ '''наука''' ладӧрсянь туялісӧ кӧркӧ нето ӧні туялӧны:
* [[Алатырев Василий Иванович]] (1908—1984)
* [[Архипов Георгий Архипович]]
* [[Атаманов Михаил Гаврилович]] (*1945)
* [[Вахрушев Василий Максимович]]
* [[Верещагин Григорий Егорович]] (1851-1930)
* [[Воронцов Пётр Иванович]]
* [[Егоров Александр Викторович]] (*1980)
* [[Едыгарова-Мантель Светлана Валериевна]] (*1981)
* [[Ефремов Дмитрий Анатольевич]] (*1975)
* [[Загуляева Бибинур Шараповна]]
* [[Ившин Леонид Михайлович]] (*1975)
* [[Каракулов Борис Иванович]]
* [[Карпова Людмила Леонидовна]] (*1962)
* [[Кельмаков Валей Кельмакович]] (*1942)
* [[Кириллова Людмила Евгеньевна]]
* [[Кондратьева Наталья Владимировна]] (*1976)
* [[Лесникова Галина Николаевна]]
* [[Максимов Сергей Анатольевич]] (*1967)
* [[Насибуллин Риф Шахрисламович]] (*1936)
* [[Перевощиков Пётр Николаевич]]
* [[Самарова Мира Анатольевна]]
* [[Соколов Серафим Васильевич]]
* [[Стрелкова Ольга Борисовна]] (*1982)
* [[Тараканов Иван Васильевич]] (*1928)
* [[Тепляшина Тамара Ивановна]] (*1924)
* [[Тимерханова Надежда Николаевна]] (*1972)
* [[Титова Ольга Владимировна]] (*1978)
* [[Ушаков Геннадий Афанасьевич]] (1938-2009)
* [[Шутов Александр Фёдорович]] (*1947)
== Видзӧт сідзжӧ ==
* [[Удмурт отир]]
* [[Удмурт диалекттэз]]
* [[Удмурт лыддьӧтан]]
* [[Коми кыв]]
== Ыстісяннэз ==
<references/>
== Лыддьöтан ==
'''Кывкуддэз'''
'''Грамматикаэз'''
'''Туялӧммез'''
== Ыстӧттэз ==
* [http://www.udmurt.info/udmurt/ Удмуртология сайт]
* [http://www.udmurt.info/pdf/library/alatyrev/alatyrev-grammar.pdf Краткий грамматический очерк удмуртского языка. В. И. Алатырев (эл. версия, PDF 614 кбайт)]
* [http://www.fulib.ru/ Чудь-йöгралöн электрон библиотека]
* [https://web.archive.org/web/20120413102425/http://dict.marlamuter.ru/ Удмурт-роч онлайн-кывкуд]
{{Фин-йӧгра кыввез}}
[[Категория:Удмуртму]]
[[Категория:Удмурт кыв]]
[[Категория:Чудь-йӧгра кыввез]]
3wqvjc76id33vxh9f4dkymzilxg99z8
Тусяпу
0
7747
64276
61715
2026-06-29T02:50:09Z
InternetArchiveBot
7210
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
64276
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Juniper-berries-green FI-EU 2007-Sep-09 by-RAM.jpg|мини|250px|thumb|]]
[[Файл:Juniperus communis fruits - Keila.jpg|мини|250px|]]
'''Тусяпу''' нето '''миян тусяпу''' ({{кыв+la|Juníperus commúnis}}) — [[кипарис котыр]]ись [[верӧс увтыр]]ись пырвиж лысъя пу.
== Ним йылісь ==
Верӧссӧ мукӧд коми диалекттэзын да [[коми (зыряна) кыв|зыряна кыл]]ын шуӧны '''тусяпу'''.
== Быдманін ==
== Гижалӧм ==
== Таксонимия ==
== Дзарпассэз ==
<gallery>
L%C3%BCneburger_Heide_006.jpg|
Jeneverbes.jpg|
Jun_com_cones.jpg|
JuniperusCommunisAlpina.jpg|
</gallery>
== Лыддьӧтан ==
== Ыстӧттэз ==
* [https://web.archive.org/web/20140814025813/http://flower.onego.ru/conifer/junipe_co.html Можжевельник обыкновенный в Энциклопедии декоративных садовых растений.]
* [http://rbg-web2.rbge.org.uk/cgi-bin/nph-readbtree.pl/feout?FAMILY_XREF=&GENUS_XREF=Juniperus&SPECIES_XREF=communis&TAXON_NAME_XREF=&RANK= Flora Europaea: ''Juniperus communis'']
== Ыстісяннэз ==
[[Категория:Тусяпу увтыр]]
nmcinaead9f1gx49d42o24rxstijljj
Шаблон:Potd/2026-06-29
10
14916
64274
2026-06-28T16:02:52Z
Frhdkazan
3778
Лӧсьӧтӧма "TriosePhosphateIsomerase Ribbon pastel photo.png"-а лист бок
64274
wikitext
text/x-wiki
TriosePhosphateIsomerase Ribbon pastel photo.png
scsccrq9bb4bu10ruue6funincr5wf5
Шаблон:Motd/2026-06-29
10
14917
64275
2026-06-28T16:07:28Z
Frhdkazan
3778
Лӧсьӧтӧма ""Kjölens bit" - SMV - SVA BA 0015 03.wav"-а лист бок
64275
wikitext
text/x-wiki
"Kjölens bit" - SMV - SVA BA 0015 03.wav
2r4em26aierwyjh59s98vlzw4yig4no