Википедия krcwiki https://krc.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88_%D0%B1%D0%B5%D1%82 MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медиа Къуллукъ Сюзюу Къошулуучу Къошулуучуну сюзюу Википедия Википедия сюзюу Файл Файлны сюзюу MediaWiki MediaWiki-ни сюзюу Шаблон Шаблонну сюзюу Болушлукъ Болушлукъну сюзюу Категория Категорияны сюзюу TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси 0 1399 129751 125049 2026-10-30T18:09:09Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Къралланы территорияларына кёре тизме]] бетни атын [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] деб тюрлендирди: Халатлы аты 125049 wikitext text/x-wiki Майданлары ич суула ([[кёл]]ле, суу сакъланнган джерле, [[къобан]]ла) бла бериледи<ref>[https://web.archive.org/web/20070509144154/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/rankorder/2147rank.html CIA World Factbook], 21 April, 2005</ref>. {| class="wikitable" |- bgcolor="# efefef " ! № !! Кърал !! Майданы ([[км²]]) |- | 1 || {{Байракъландырыу|Россия}} || align=right | 17 075 400 |- | 2 || {{Байракъландырыу|Канада}} || align=right | 9 984 670 |- | rowspan=4 | 3 || {{Байракъландырыу|Къытай}} (континент кесеги) || align=right | 9 596 960<ref name="Unnamed-20230318185758">Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005</ref><ref name="Unnamed_2-20230318185758">[https://web.archive.org/web/20110806042839/http://www.uniintech.ru/index.php option=com_content&task=view&id=10&Itemid=37 Атлас мира, обзорно-географический, ИПУ РАН, ООО «УНИИНТЕХ», Москва, 2004]</ref> |- | {{Байракъландырыу|Гонконг}} || align=right | 1092 |- | {{Байракъландырыу|Макао}} || align=right | 33 |- | Бютеулей|| align=right | 9 598 085 |- | rowspan=16 | 4 || {{Байракъландырыу|АБШ}} || align=right | 9 518 900 <ref name="Unnamed-20230318185758"/><ref name="Unnamed_2-20230318185758"/> / 9 522 057 км²<ref>http://www.britannica.com/eb/article-9111233/United-States United States. Encyclopedia Britannica</ref> |- | [[Американ Самоа]] || align=right | 199 |- | [[Бейкер айрымкан|Бейкер, айрымкан]] || align=right | 1 |- | [[Гуам]] || align=right | 548 |- | [[Хаулэнд айрымкан|Хауленд]] || align=right | 1 |- | [[Джарвис]] || align=right | 4 |- | [[Джонстон, атолл]] || align=right | 3 |- | [[Кингмен риф]] || align=right | 1 |- | [[Мидуэй (айрымкан)|Мидуэй]], атолл || align=right | 6 |- | [[Навасса айрымкан|Навасса, айрымкан]] || align=right | 5 |- | [[Шимал Мариан айрымканла]] || align=right | 477 |- | [[Пальмира атолл]] || align=right | 12 |- | {{Байракъландырыу|Пуэрто-Рико}} || align=right | 9104 |- | [[Американ Виргин айрымканла]] || align=right | 352 |- | [[Уэйк атолл|Уэйк]] || align=right | 6 |- | Бютеулей || align=right | 9 529 619 / 9 532 776 |- | 5 || {{Байракъландырыу|Бразилия}} || align=right | 8 511 965 |- | rowspan=8 | 6 || {{Байракъландырыу|Австралия}} || align=right | 7 686 850 |- | [[Ашмор бла Картье айрымканла]] || align=right | 5 |- | [[Рождествону айрымканы (Австралия)|Рождествону айрымканы]] || align=right | 135 |- | [[Кокос айрымканла (Килинг)]] || align=right | 14 |- | [[Коралл тенгизни айрымканларыны территориясы|Коралл тенгизни айрымканлары]] || align=right | 3 |- | [[Херд бла Макдоналд айрымканла]] || align=right | 412 |- | [[Норфолк айрымкан|Норфолк, айрымкан]] || align=right | 34 |- | Бютеулей || align=right | 7 687 453 |- | 7 || {{Байракъландырыу|Индия}} || align=right | 3 287 590 |- | 8 || {{Байракъландырыу|Аргентина}} || align=right | 2 766 890 |- | 9 || {{Байракъландырыу|Къазахстан}} || align=right | 2 727 300 |- | 10 || {{Байракъландырыу|Судан}} || align=right | 2 505 810 |- | 11 || {{Байракъландырыу|Алжир}} || align=right | 2 381 740 |- | 12 || {{Байракъландырыу|Конго ДР}} || align=right | 2 345 410 |- | 13 || {{Байракъландырыу|Сауд Арабия}} || align=right | 2 218 000 |- | rowspan=4 | 14 || {{Байракъландырыу|Дания}} || align=right | 43 094 |- | {{Байракъландырыу|Гренландия}} || align=right | 2 166 086 |- | {{Байракъландырыу|Фарер айрымканла}} || align=right | 1399 |- | Бютеулей || align=right | 2 210 579 |- | 15 || {{Байракъландырыу|Мексика}} || align=right | 1 972 550 |- | 16 || {{Байракъландырыу|Индонезия}} || align=right | 1 904 556 |- | 17 || {{Байракъландырыу|Ливия}} || align=right | 1 759 540 |- | 18 || {{Байракъландырыу|Иран}} || align=right | 1 648 000 |- | 19 || {{Байракъландырыу|Монголия}} || align=right | 1 564 116 |- | 20 || {{Байракъландырыу|Перу}} || align=right | 1 285 220 |- | 21 || {{Байракъландырыу|Чад}} || align=right | 1 284 000 |- | 22 || {{Байракъландырыу|Нигер}} || align=right | 1 267 000 |- | 23 || {{Байракъландырыу|Ангола}} || align=right | 1 246 700 |- | 24 || {{Байракъландырыу|Мали}} || align=right | 1 240 000 |- | 25 || {{Байракъландырыу|КъАР}} || align=right | 1 219 912 |- | 26 || {{Байракъландырыу|Колумбия}} || align=right | 1 138 910 |- | 27 || {{Байракъландырыу|Эфиопия}} || align=right | 1 127 127 |- | 28 || {{Байракъландырыу|Боливия}} || align=right | 1 098 580 |- | 29 || {{Байракъландырыу|Мавритания}} || align=right | 1 030 700 |- | 30 || {{Байракъландырыу|Мисир}} || align=right | 1 001 450 |- | 31 || {{Байракъландырыу|Танзания}} || align=right | 948 087 |- | 32 || {{Байракъландырыу|Нигерия}} || align=right | 923 768 |- | 33 || {{Байракъландырыу|Венесуэла}} || align=right | 912 050 |- | 34 || {{Байракъландырыу|Намибия}} || align=right | 825 418 |- | 35 || {{Байракъландырыу|Пакистан}} || align=right | 803 940 |- | 36 || {{Байракъландырыу|Мозамбик}} || align=right | 801 590 |- | 37 || {{Байракъландырыу|Тюрк}} || align=right | 780 580 |- | 38 || {{Байракъландырыу|Чили}} || align=right | 756 950 |- | 39 || {{Байракъландырыу|Замбия}} || align=right | 752 614 |- | 40 || {{Байракъландырыу|Мьянма}} || align=right | 678 500 |- | rowspan=20 | 41 || {{Байракъландырыу|Франция}} || align=right | 547 030 |- | [[Бассас-да-Индия|Бассас-да-Индия айрымканла]] || align=right | 0,2 |- | [[Клиппертон]] || align=right | 6 |- | [[Европа (айрымкан)|Европа айрымкан]] || align=right | 28 |- | [[Француз Къыбыла эмда Антарктика Территорияла]] || align=right | 7829 |- | [[Француз Гвиана]] || align=right | 91 000 |- | [[Француз Полинезия]] || align=right | 4167 |- | [[Глорьёз айрымкан]] || align=right | 5 |- | [[Гваделупа]] || align=right | 1780 |- | [[Жуан-ди-Нова|Жуан-ди-Нова айрымкан]] || align=right | 4 |- | [[Мартиника]] || align=right | 1100 |- | [[Майотта]] || align=right | 374 |- | [[Джангы Каледония]] || align=right | 19 060 |- | [[Реюньон]] || align=right | 2517 |- | [[Сен-Бартельми]] || align=right | 21 |- | [[Сен-Мартен]] || align=right | 53,2 |- | [[Сен-Пьер бла Микелон]] || align=right | 242 |- | [[Тромлен айрымкан]] || align=right | 1 |- | [[Уоллис бла Футуна айрымканла]] || align=right | 274 |- | Бютеулей || align=right | 675 491,4 |- | 42 || {{Байракъландырыу|Афганистан}} || align=right | 647 500 |- | 43 || {{Байракъландырыу|Сомали}} || align=right | 637 657 |- | 44 || {{Байракъландырыу|ААР}} || align=right | 622 984 |- | 45 || {{Байракъландырыу|Украина}} || align=right | 603 700 |- | 46 || {{Байракъландырыу|Ботсвана}} || align=right | 600 370 |- | 47 || {{Байракъландырыу|Мадагаскар}} || align=right | 587 040 |- | 48 || {{Байракъландырыу|Кения}} || align=right | 582 650 |- | 49 || {{Байракъландырыу|Йемен}} || align=right | 527 970 |- | 50 || {{Байракъландырыу|Таиланд}} || align=right | 514 000 |- | rowspan=5 | 51 || {{Байракъландырыу|Испания}} ([[Балеар айрымканла]] бла бирге) || align=right | 497 304 |- | [[Сеута]] || align=right | 19 |- | [[Мелилья]] || align=right | 12 |- | [[Канар айрымканла]] || align=right | 7 447 |- | Бютеулей || align=right | 504 782 |- | 52 || {{Байракъландырыу|Тюркменистан}} || align=right | 491 200 <ref>[https://web.archive.org/web/20100305142618/http://www.turkmenbusiness.org/index.php go=Content&id=3&SNS=07d3b9f3d65f8b86071b3d04cc183638 turkmenbusiness.org]</ref> |- | 53 || {{Байракъландырыу|Камерун}} || align=right | 475 440 |- | 54 || {{Байракъландырыу|Папуа — Джангы Гвинея}}|| align="right" | 462 840 |- | 55 || {{Байракъландырыу|Швеция}} || align=right | 449 964 |- | 56 || {{Байракъландырыу|Юзбекистан}} || align=right | 447 400 |- | 57 || {{Байракъландырыу|Марокко}} || align=right | 446 550 |- | 58 || {{Байракъландырыу|Иракъ}} || align=right | 437 072 |- | 59 || {{Байракъландырыу|Парагвай}} || align=right | 406 750 |- | 60 || {{Байракъландырыу|Зимбабве}} || align=right | 390 580 |- | rowspan=5 | 61 || {{Байракъландырыу|Норвегия}} || align=right | 324 220 |- | [[Буве]] || align=right | 58 |- | [[Ян-Майен]] || align=right | 373 |- | [[Шпицберген]] || align=right | 62 049 |- | Бютеулей || align=right | 386 700 |- | 62 || {{Байракъландырыу|Япония}} || align=right | 377 835 |- | 63 || {{Байракъландырыу|Германия}} || align=right | 357 021 |- | 64 || {{Байракъландырыу|Конго Республика}} || align=right | 342 000 |- | 65 || {{Байракъландырыу|Финляндия}} || align=right | 337 030 |- | 66 || {{Байракъландырыу|Малайзия}} || align=right | 329 750 |- | 67 || {{Байракъландырыу|Вьетнам}} || align=right | 329 560 |- | 68 || {{Байракъландырыу|Кот-д’Ивуар}} || align=right | 322 460 |- | 69 || {{Байракъландырыу|Польша}} || align=right | 312 685 |- | 70 || {{Байракъландырыу|Оман}} || align=right | 309 500 |- | 71 || {{Байракъландырыу|Италия}} || align=right | 301 230 |- | 72 || {{Байракъландырыу|Филиппинле}} || align=right | 300 000 |- | 73 || {{Байракъландырыу|Эквадор}} || align=right | 283 560 |- | 74 || {{Байракъландырыу|Буркина Фасо}} || align=right | 274 200 |- | rowspan=5 | 75 || {{Байракъландырыу|Джангы Зеландия}} || align=right | 268 680 |- | [[Кукну айрымканлары]] || align=right | 240 |- | [[Ниуэ]] || align=right | 260 |- | [[Токелау]] || align=right | 12 |- | Бютеулей || align=right | 269 190 |- | 76 || {{Байракъландырыу|Габон}} || align=right | 267 667 |- | -- || {{Байракъландырыу|САДР}} || align=right | 266 000 |- | rowspan=17 | 77 || {{Байракъландырыу|Уллу Британия}}|| align="right" | 244 820 |- | [[Ангилья]] || align=right | 100 |- | [[Индий океанны Британ территориясы]] || align=right | 60 |- | [[Британ Виргин айрымканла]] || align=right | 153 |- | [[Бермуд айрымканла]] || align=right | 53 |- | [[Кайман айрымканла]] || align=right | 262 |- | [[Фолкленд айрымканла]] || align=right | 12 173 |- | [[Гибралтар]] || align=right | 6 |- | [[Гернси]] || align=right | 78 |- | [[Мэн айрымкан]] || align=right | 572 |- | [[Джерси]] || align=right | 116 |- | [[Монтсеррат]] || align=right | 102 |- | [[Питкэрн]] || align=right | 47 |- | [[Сыйлы Еленаны (айрымкан)|Сыйлы Еленаны айрымканы]] || align=right | 410 |- | [[Къыбыла Георгия бла Къыбыла Сандвич айрымканла]] || align=right | 3903 |- | [[Тёркс бла Кайкос айрымканла]] || align=right | 430 |- | Бютеулей || align=right | 263 287 |- | 78 || {{Байракъландырыу|Гвинея}} || align=right | 245 857 |- | 79 || {{Байракъландырыу|Гана}} || align=right | 238 540 |- | 80 || {{Байракъландырыу|Румыния}} || align=right | 237 500 |- | 81 || {{Байракъландырыу|Лаос}} || align=right | 236 800 |- | 82 || {{Байракъландырыу|Уганда}} || align=right | 236 040 |- | 83 || {{Байракъландырыу|Гайана}} || align=right | 214 970 |- | 84 || {{Байракъландырыу|Белоруссия}} || align=right | 207 600 |- | 85 || {{Байракъландырыу|Къыргъызстан}} || align=right | 198 500 |- | 86 || {{Байракъландырыу|Сенегал}} || align=right | 196 190 |- | 87 || {{Байракъландырыу|Сурия}} || align=right | 185 180 |- | 88 || {{Байракъландырыу|Камбоджия}} || align=right | 181 040 |- | 89 || {{Байракъландырыу|Уругвай}} || align=right | 176 220 |- | 90 || {{Байракъландырыу|Тунис}} || align=right | 163 610 |- | 91 || {{Байракъландырыу|Суринам}} || align=right | 163 270 |- | 92 || {{Байракъландырыу|Бангладеш}} || align=right | 144 000 |- | 93 || {{Байракъландырыу|Таджикистан}} || align=right | 143 100 |- | 94 || {{Байракъландырыу|Непал}} || align=right | 140 800 |- | 95 || {{Байракъландырыу|Греция}} || align=right | 131 940 |- | 96 || {{Байракъландырыу|Никарагуа}} || align=right | 129 494 |- | 97 || {{Байракъландырыу|Эритрея}} || align=right | 121 320 |- | 98 || {{Байракъландырыу|КХДР}} || align=right | 120 540 |- | 99 || {{Байракъландырыу|Малави}} || align=right | 118 480 |- | 100 || {{Байракъландырыу|Бенин}} || align=right | 112 620 |- | 101 || {{Байракъландырыу|Гондурас}} || align=right | 112 090 |- | 102 || {{Байракъландырыу|Либерия}} || align=right | 111 370 |- | 103 || {{Байракъландырыу|Болгария}} || align=right | 110 910 |- | 104 || {{Байракъландырыу|Куба}} || align=right | 110 860 |- | 105 || {{Байракъландырыу|Гватемала}} || align=right | 108 890 |- | 106 || {{Байракъландырыу|Исландия}} || align=right | 103 000 |- | 107 || {{Байракъландырыу|Къыбыла Корея}} || align=right | 98 480 |- | 108 || {{Байракъландырыу|Маджар}} || align=right | 93 030 |- | rowspan=4 | 109 || {{Байракъландырыу|Португалия}} || align=right | 88 953 |- | [[Мадейра]] || align=right | 794 |- | [[Азор айрымканла]] || align=right | 2 335 |- | Всего || align=right | 92 082 |- | 110 || {{Байракъландырыу|Урдун}} || align=right | 89 400 |- | 111 || {{Байракъландырыу|Сербия}} || align=right | 88 361 |- | 112 || {{Байракъландырыу|Азербайджан}} || align=right |86 600 км² |- | 113 || {{Байракъландырыу|Австрия}} || align=right | 83 858 |- | 114 || {{Байракъландырыу|Бирлешген Араб Эмиратла}} || align=right | 82 880 |- | 115 || {{Байракъландырыу|Чехия}} || align=right | 78 866 |- | 116 || {{Байракъландырыу|Панама}} || align=right | 78 200 |- | 117 || {{Байракъландырыу|Сьерра-Леоне}} || align=right | 71 740 |- | 118 || {{Байракъландырыу|Ирландия}} || align=right | 70 273 |- | 119 || {{Байракъландырыу|Гюрджю}} || align=right | 69 700 |- | 120 || {{Байракъландырыу|Шри-Ланка}} || align=right | 65 610 |- | 121 || {{Байракъландырыу|Литва}} || align=right | 65 200 |- | 122 || {{Байракъландырыу|Латвия}} || align=right | 64 589 |- | 123 || {{Байракъландырыу|Того}} || align=right | 56 785 |- | 124 || {{Байракъландырыу|Хорватия}} || align=right | 56 542 |- | 125 || {{Байракъландырыу|Босния эм Герцеговина}} || align=right | 51 129 |- | 126 || {{Байракъландырыу|Коста-Рика}} || align=right | 51 100 |- | 127 || {{Байракъландырыу|Словакия}} || align=right | 48 845 |- | 128 || {{Байракъландырыу|Доминикан Республика}} || align=right | 48 730 |- | 129 || {{Байракъландырыу|Бутан}} || align=right | 47 000 |- | 130 || {{Байракъландырыу|Эстония}} || align=right | 45 226 |- | rowspan=4 | 131 || {{Байракъландырыу|Нидерландла}} || align=right | 41 526 |- | [[Аруба]] || align=right | 193 |- | [[Нидерланд Антиль айрымканла]] || align=right | 960 |- | Бютеулей || align=right | 42 679 |- | 132 || {{Байракъландырыу|Швейцария}} || align=right | 41 290 |- | 133 || {{Байракъландырыу|Гвинея-Бисау}} || align=right | 36 120 |- | 134 || {{Байракъландырыу|Къытай Республика}} ([[Тайвань]], [[Кемой]], [[Мацзу (айрымканла)|Мацзу]]) || align="right" | 35 980 |- | 135 || {{Байракъландырыу|Молдавия}} || align=right | 35 846 |- | 136 || {{Байракъландырыу|Бельгия}} || align=right | 32 545 |- | 137 || {{Байракъландырыу|Лесото}} || align=right | 30 355 |- | 138 || {{Байракъландырыу|Албания}} || align=right | 28 748 |- | 139 || {{Байракъландырыу|Соломонну Айрымканлары}}|| align="right" | 28 450 |- | 140 || {{Байракъландырыу|Экваториал Гвинея}} || align=right | 28 051 |- | 141 || {{Байракъландырыу|Бурунди}} || align=right | 27 830 |- | 142 || {{Байракъландырыу|Гаити}} || align=right | 27 750 |- | 143 || {{Байракъландырыу|Руанда}} || align=right | 26 338 |- | 144 || {{Байракъландырыу|Македония}} || align=right | 25 333 |- | 145 || {{Байракъландырыу|Белиз}} || align=right | 22 966 |- | 146 || {{Байракъландырыу|Джибути}} || align=right | 22 000 |- | 147 || {{Байракъландырыу|Сальвадор}} || align=right | 21 040 |- | 148 || [[Израиль]] || align=right | 14 0000-20 770 |- | 149 || {{Байракъландырыу|Словения}} || align=right | 20 253 |- | 150 || {{Байракъландырыу|Фиджи}} || align=right | 18 270 |- | 151 || {{Байракъландырыу|Кувейт}} || align=right | 17 820 |- | 152 || {{Байракъландырыу|Эсватини}} || align=right | 17 363 |- | 153 || {{Байракъландырыу|Кюнчыгъыш Тимор}} || align=right | 14 874 |- | 154 || {{Байракъландырыу|Черногория}} || align=right | 14 026 |- | 155 || {{Байракъландырыу|Багам Айрымканла}} || align=right | 13 940 |- | 156 || {{Байракъландырыу|Вануату}} || align=right | 12 200 |- | 157 || {{Байракъландырыу|Къатар}} || align=right | 11 437 |- | 158 || {{Байракъландырыу|Гамбия}} || align=right | 11 300 |- | 159 || {{Байракъландырыу|Ямайка}} || align=right | 10 990 |- | 160 || {{Байракъландырыу|Любнан}} || align=right | 10 452 |- | 161 || {{Байракъландырыу|Кипр}} || align=right | 9 250 |- | 162 || {{Байракъландырыу|Филистин кърал}} || align=right | 6 020 |- | 163 || {{Байракъландырыу|Бруней}} || align=right | 5770 |- | 164 || {{Байракъландырыу|Тринидад эм Тобаго}} || align=right | 5128 |- | 165 || {{Байракъландырыу|Кабо-Верде}} || align=right | 4033 |- | 166 || {{Байракъландырыу|Самоа}} || align=right | 2860 |- | 167 || {{Байракъландырыу|Люксембург}}] || align=right | 2586 |- | 168 || {{Байракъландырыу|Комор айрымканла}} || align=right | 2170 |- | 169 || {{Байракъландырыу|Маврикий}} || align=right | 1860 |- | 170 || {{Байракъландырыу|Сан-Томе эм Принсипи}} || align=right | 1001 |- | 171 || {{Байракъландырыу|Доминика}} || align=right | [[1 E8 м²|754]] |- | 172 || {{Байракъландырыу|Тонга}} || align=right | 748 |- | 173 || {{Байракъландырыу|Кирибати}} || align=right | 717 |- | 174 || {{Байракъландырыу|Микронезия}}|| align="right" | 702 |- | 175 || {{Байракъландырыу|Сингапур}} || align=right | 692,7 |- | 176 || {{Байракъландырыу|Бахрейн}} || align=right | 665 |- | 177 || {{Байракъландырыу|Сент-Люсия}} || align=right | 620 |- | 178 || {{Байракъландырыу|Андорра}} || align=right | 468 |- | 179 || {{Байракъландырыу|Палау}} || align=right | 458 |- | 180 || {{Байракъландырыу|Сейшел айрымканла}} || align=right | 455 |- | 181 || {{Байракъландырыу|Антигуа эм Барбуда}} || align=right | 442 |- | 182 || {{Байракъландырыу|Барбадос}} || align=right | 430 |- | 183 || {{Байракъландырыу|Сент-Винсент эм Гренадинле}} || align=right | 389 |- | 184 || {{Байракъландырыу|Гренада}} || align=right | 340 |- | 185 || {{Байракъландырыу|Мальта}} || align=right | 316 |- | 186 || {{Байракъландырыу|Мальдивле}} || align=right | 300 |- | 187 || {{Байракъландырыу|Сент-Китс эм Невис}} || align=right | 261 |- | 188 || {{Байракъландырыу|Маршаллны айрымканлары}}|| align="right" | 181 |- | 189 || {{Байракъландырыу|Лихтенштейн}} || align=right | 160 |- | 190 || {{Байракъландырыу|Сан-Марино}} || align=right | 61,2 |- | 191 || {{Байракъландырыу|Тувалу}} || align=right | 26 |- | 192 || {{Байракъландырыу|Науру}} || align=right | 21 |- | 193 || {{Байракъландырыу|Монако}} || align=right | 2,02 |- | 194 || {{Байракъландырыу|Ватикан}} || align=right | 0,44 |} == Белгиле == {{Белгиле}} [[Категория:Къралла]] cd61pto3wkhq1hjxj42aif5gk8cv2pp 129753 129751 2026-10-30T18:09:48Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] бетни атын [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] деб тюрлендирди 125049 wikitext text/x-wiki Майданлары ич суула ([[кёл]]ле, суу сакъланнган джерле, [[къобан]]ла) бла бериледи<ref>[https://web.archive.org/web/20070509144154/https://www.cia.gov/cia//publications/factbook/rankorder/2147rank.html CIA World Factbook], 21 April, 2005</ref>. {| class="wikitable" |- bgcolor="# efefef " ! № !! Кърал !! Майданы ([[км²]]) |- | 1 || {{Байракъландырыу|Россия}} || align=right | 17 075 400 |- | 2 || {{Байракъландырыу|Канада}} || align=right | 9 984 670 |- | rowspan=4 | 3 || {{Байракъландырыу|Къытай}} (континент кесеги) || align=right | 9 596 960<ref name="Unnamed-20230318185758">Атлас мира, ПКО «Картография» федеральной службы геодезии и картографии России, Москва, 2005</ref><ref name="Unnamed_2-20230318185758">[https://web.archive.org/web/20110806042839/http://www.uniintech.ru/index.php option=com_content&task=view&id=10&Itemid=37 Атлас мира, обзорно-географический, ИПУ РАН, ООО «УНИИНТЕХ», Москва, 2004]</ref> |- | {{Байракъландырыу|Гонконг}} || align=right | 1092 |- | {{Байракъландырыу|Макао}} || align=right | 33 |- | Бютеулей|| align=right | 9 598 085 |- | rowspan=16 | 4 || {{Байракъландырыу|АБШ}} || align=right | 9 518 900 <ref name="Unnamed-20230318185758"/><ref name="Unnamed_2-20230318185758"/> / 9 522 057 км²<ref>http://www.britannica.com/eb/article-9111233/United-States United States. Encyclopedia Britannica</ref> |- | [[Американ Самоа]] || align=right | 199 |- | [[Бейкер айрымкан|Бейкер, айрымкан]] || align=right | 1 |- | [[Гуам]] || align=right | 548 |- | [[Хаулэнд айрымкан|Хауленд]] || align=right | 1 |- | [[Джарвис]] || align=right | 4 |- | [[Джонстон, атолл]] || align=right | 3 |- | [[Кингмен риф]] || align=right | 1 |- | [[Мидуэй (айрымкан)|Мидуэй]], атолл || align=right | 6 |- | [[Навасса айрымкан|Навасса, айрымкан]] || align=right | 5 |- | [[Шимал Мариан айрымканла]] || align=right | 477 |- | [[Пальмира атолл]] || align=right | 12 |- | {{Байракъландырыу|Пуэрто-Рико}} || align=right | 9104 |- | [[Американ Виргин айрымканла]] || align=right | 352 |- | [[Уэйк атолл|Уэйк]] || align=right | 6 |- | Бютеулей || align=right | 9 529 619 / 9 532 776 |- | 5 || {{Байракъландырыу|Бразилия}} || align=right | 8 511 965 |- | rowspan=8 | 6 || {{Байракъландырыу|Австралия}} || align=right | 7 686 850 |- | [[Ашмор бла Картье айрымканла]] || align=right | 5 |- | [[Рождествону айрымканы (Австралия)|Рождествону айрымканы]] || align=right | 135 |- | [[Кокос айрымканла (Килинг)]] || align=right | 14 |- | [[Коралл тенгизни айрымканларыны территориясы|Коралл тенгизни айрымканлары]] || align=right | 3 |- | [[Херд бла Макдоналд айрымканла]] || align=right | 412 |- | [[Норфолк айрымкан|Норфолк, айрымкан]] || align=right | 34 |- | Бютеулей || align=right | 7 687 453 |- | 7 || {{Байракъландырыу|Индия}} || align=right | 3 287 590 |- | 8 || {{Байракъландырыу|Аргентина}} || align=right | 2 766 890 |- | 9 || {{Байракъландырыу|Къазахстан}} || align=right | 2 727 300 |- | 10 || {{Байракъландырыу|Судан}} || align=right | 2 505 810 |- | 11 || {{Байракъландырыу|Алжир}} || align=right | 2 381 740 |- | 12 || {{Байракъландырыу|Конго ДР}} || align=right | 2 345 410 |- | 13 || {{Байракъландырыу|Сауд Арабия}} || align=right | 2 218 000 |- | rowspan=4 | 14 || {{Байракъландырыу|Дания}} || align=right | 43 094 |- | {{Байракъландырыу|Гренландия}} || align=right | 2 166 086 |- | {{Байракъландырыу|Фарер айрымканла}} || align=right | 1399 |- | Бютеулей || align=right | 2 210 579 |- | 15 || {{Байракъландырыу|Мексика}} || align=right | 1 972 550 |- | 16 || {{Байракъландырыу|Индонезия}} || align=right | 1 904 556 |- | 17 || {{Байракъландырыу|Ливия}} || align=right | 1 759 540 |- | 18 || {{Байракъландырыу|Иран}} || align=right | 1 648 000 |- | 19 || {{Байракъландырыу|Монголия}} || align=right | 1 564 116 |- | 20 || {{Байракъландырыу|Перу}} || align=right | 1 285 220 |- | 21 || {{Байракъландырыу|Чад}} || align=right | 1 284 000 |- | 22 || {{Байракъландырыу|Нигер}} || align=right | 1 267 000 |- | 23 || {{Байракъландырыу|Ангола}} || align=right | 1 246 700 |- | 24 || {{Байракъландырыу|Мали}} || align=right | 1 240 000 |- | 25 || {{Байракъландырыу|КъАР}} || align=right | 1 219 912 |- | 26 || {{Байракъландырыу|Колумбия}} || align=right | 1 138 910 |- | 27 || {{Байракъландырыу|Эфиопия}} || align=right | 1 127 127 |- | 28 || {{Байракъландырыу|Боливия}} || align=right | 1 098 580 |- | 29 || {{Байракъландырыу|Мавритания}} || align=right | 1 030 700 |- | 30 || {{Байракъландырыу|Мисир}} || align=right | 1 001 450 |- | 31 || {{Байракъландырыу|Танзания}} || align=right | 948 087 |- | 32 || {{Байракъландырыу|Нигерия}} || align=right | 923 768 |- | 33 || {{Байракъландырыу|Венесуэла}} || align=right | 912 050 |- | 34 || {{Байракъландырыу|Намибия}} || align=right | 825 418 |- | 35 || {{Байракъландырыу|Пакистан}} || align=right | 803 940 |- | 36 || {{Байракъландырыу|Мозамбик}} || align=right | 801 590 |- | 37 || {{Байракъландырыу|Тюрк}} || align=right | 780 580 |- | 38 || {{Байракъландырыу|Чили}} || align=right | 756 950 |- | 39 || {{Байракъландырыу|Замбия}} || align=right | 752 614 |- | 40 || {{Байракъландырыу|Мьянма}} || align=right | 678 500 |- | rowspan=20 | 41 || {{Байракъландырыу|Франция}} || align=right | 547 030 |- | [[Бассас-да-Индия|Бассас-да-Индия айрымканла]] || align=right | 0,2 |- | [[Клиппертон]] || align=right | 6 |- | [[Европа (айрымкан)|Европа айрымкан]] || align=right | 28 |- | [[Француз Къыбыла эмда Антарктика Территорияла]] || align=right | 7829 |- | [[Француз Гвиана]] || align=right | 91 000 |- | [[Француз Полинезия]] || align=right | 4167 |- | [[Глорьёз айрымкан]] || align=right | 5 |- | [[Гваделупа]] || align=right | 1780 |- | [[Жуан-ди-Нова|Жуан-ди-Нова айрымкан]] || align=right | 4 |- | [[Мартиника]] || align=right | 1100 |- | [[Майотта]] || align=right | 374 |- | [[Джангы Каледония]] || align=right | 19 060 |- | [[Реюньон]] || align=right | 2517 |- | [[Сен-Бартельми]] || align=right | 21 |- | [[Сен-Мартен]] || align=right | 53,2 |- | [[Сен-Пьер бла Микелон]] || align=right | 242 |- | [[Тромлен айрымкан]] || align=right | 1 |- | [[Уоллис бла Футуна айрымканла]] || align=right | 274 |- | Бютеулей || align=right | 675 491,4 |- | 42 || {{Байракъландырыу|Афганистан}} || align=right | 647 500 |- | 43 || {{Байракъландырыу|Сомали}} || align=right | 637 657 |- | 44 || {{Байракъландырыу|ААР}} || align=right | 622 984 |- | 45 || {{Байракъландырыу|Украина}} || align=right | 603 700 |- | 46 || {{Байракъландырыу|Ботсвана}} || align=right | 600 370 |- | 47 || {{Байракъландырыу|Мадагаскар}} || align=right | 587 040 |- | 48 || {{Байракъландырыу|Кения}} || align=right | 582 650 |- | 49 || {{Байракъландырыу|Йемен}} || align=right | 527 970 |- | 50 || {{Байракъландырыу|Таиланд}} || align=right | 514 000 |- | rowspan=5 | 51 || {{Байракъландырыу|Испания}} ([[Балеар айрымканла]] бла бирге) || align=right | 497 304 |- | [[Сеута]] || align=right | 19 |- | [[Мелилья]] || align=right | 12 |- | [[Канар айрымканла]] || align=right | 7 447 |- | Бютеулей || align=right | 504 782 |- | 52 || {{Байракъландырыу|Тюркменистан}} || align=right | 491 200 <ref>[https://web.archive.org/web/20100305142618/http://www.turkmenbusiness.org/index.php go=Content&id=3&SNS=07d3b9f3d65f8b86071b3d04cc183638 turkmenbusiness.org]</ref> |- | 53 || {{Байракъландырыу|Камерун}} || align=right | 475 440 |- | 54 || {{Байракъландырыу|Папуа — Джангы Гвинея}}|| align="right" | 462 840 |- | 55 || {{Байракъландырыу|Швеция}} || align=right | 449 964 |- | 56 || {{Байракъландырыу|Юзбекистан}} || align=right | 447 400 |- | 57 || {{Байракъландырыу|Марокко}} || align=right | 446 550 |- | 58 || {{Байракъландырыу|Иракъ}} || align=right | 437 072 |- | 59 || {{Байракъландырыу|Парагвай}} || align=right | 406 750 |- | 60 || {{Байракъландырыу|Зимбабве}} || align=right | 390 580 |- | rowspan=5 | 61 || {{Байракъландырыу|Норвегия}} || align=right | 324 220 |- | [[Буве]] || align=right | 58 |- | [[Ян-Майен]] || align=right | 373 |- | [[Шпицберген]] || align=right | 62 049 |- | Бютеулей || align=right | 386 700 |- | 62 || {{Байракъландырыу|Япония}} || align=right | 377 835 |- | 63 || {{Байракъландырыу|Германия}} || align=right | 357 021 |- | 64 || {{Байракъландырыу|Конго Республика}} || align=right | 342 000 |- | 65 || {{Байракъландырыу|Финляндия}} || align=right | 337 030 |- | 66 || {{Байракъландырыу|Малайзия}} || align=right | 329 750 |- | 67 || {{Байракъландырыу|Вьетнам}} || align=right | 329 560 |- | 68 || {{Байракъландырыу|Кот-д’Ивуар}} || align=right | 322 460 |- | 69 || {{Байракъландырыу|Польша}} || align=right | 312 685 |- | 70 || {{Байракъландырыу|Оман}} || align=right | 309 500 |- | 71 || {{Байракъландырыу|Италия}} || align=right | 301 230 |- | 72 || {{Байракъландырыу|Филиппинле}} || align=right | 300 000 |- | 73 || {{Байракъландырыу|Эквадор}} || align=right | 283 560 |- | 74 || {{Байракъландырыу|Буркина Фасо}} || align=right | 274 200 |- | rowspan=5 | 75 || {{Байракъландырыу|Джангы Зеландия}} || align=right | 268 680 |- | [[Кукну айрымканлары]] || align=right | 240 |- | [[Ниуэ]] || align=right | 260 |- | [[Токелау]] || align=right | 12 |- | Бютеулей || align=right | 269 190 |- | 76 || {{Байракъландырыу|Габон}} || align=right | 267 667 |- | -- || {{Байракъландырыу|САДР}} || align=right | 266 000 |- | rowspan=17 | 77 || {{Байракъландырыу|Уллу Британия}}|| align="right" | 244 820 |- | [[Ангилья]] || align=right | 100 |- | [[Индий океанны Британ территориясы]] || align=right | 60 |- | [[Британ Виргин айрымканла]] || align=right | 153 |- | [[Бермуд айрымканла]] || align=right | 53 |- | [[Кайман айрымканла]] || align=right | 262 |- | [[Фолкленд айрымканла]] || align=right | 12 173 |- | [[Гибралтар]] || align=right | 6 |- | [[Гернси]] || align=right | 78 |- | [[Мэн айрымкан]] || align=right | 572 |- | [[Джерси]] || align=right | 116 |- | [[Монтсеррат]] || align=right | 102 |- | [[Питкэрн]] || align=right | 47 |- | [[Сыйлы Еленаны (айрымкан)|Сыйлы Еленаны айрымканы]] || align=right | 410 |- | [[Къыбыла Георгия бла Къыбыла Сандвич айрымканла]] || align=right | 3903 |- | [[Тёркс бла Кайкос айрымканла]] || align=right | 430 |- | Бютеулей || align=right | 263 287 |- | 78 || {{Байракъландырыу|Гвинея}} || align=right | 245 857 |- | 79 || {{Байракъландырыу|Гана}} || align=right | 238 540 |- | 80 || {{Байракъландырыу|Румыния}} || align=right | 237 500 |- | 81 || {{Байракъландырыу|Лаос}} || align=right | 236 800 |- | 82 || {{Байракъландырыу|Уганда}} || align=right | 236 040 |- | 83 || {{Байракъландырыу|Гайана}} || align=right | 214 970 |- | 84 || {{Байракъландырыу|Белоруссия}} || align=right | 207 600 |- | 85 || {{Байракъландырыу|Къыргъызстан}} || align=right | 198 500 |- | 86 || {{Байракъландырыу|Сенегал}} || align=right | 196 190 |- | 87 || {{Байракъландырыу|Сурия}} || align=right | 185 180 |- | 88 || {{Байракъландырыу|Камбоджия}} || align=right | 181 040 |- | 89 || {{Байракъландырыу|Уругвай}} || align=right | 176 220 |- | 90 || {{Байракъландырыу|Тунис}} || align=right | 163 610 |- | 91 || {{Байракъландырыу|Суринам}} || align=right | 163 270 |- | 92 || {{Байракъландырыу|Бангладеш}} || align=right | 144 000 |- | 93 || {{Байракъландырыу|Таджикистан}} || align=right | 143 100 |- | 94 || {{Байракъландырыу|Непал}} || align=right | 140 800 |- | 95 || {{Байракъландырыу|Греция}} || align=right | 131 940 |- | 96 || {{Байракъландырыу|Никарагуа}} || align=right | 129 494 |- | 97 || {{Байракъландырыу|Эритрея}} || align=right | 121 320 |- | 98 || {{Байракъландырыу|КХДР}} || align=right | 120 540 |- | 99 || {{Байракъландырыу|Малави}} || align=right | 118 480 |- | 100 || {{Байракъландырыу|Бенин}} || align=right | 112 620 |- | 101 || {{Байракъландырыу|Гондурас}} || align=right | 112 090 |- | 102 || {{Байракъландырыу|Либерия}} || align=right | 111 370 |- | 103 || {{Байракъландырыу|Болгария}} || align=right | 110 910 |- | 104 || {{Байракъландырыу|Куба}} || align=right | 110 860 |- | 105 || {{Байракъландырыу|Гватемала}} || align=right | 108 890 |- | 106 || {{Байракъландырыу|Исландия}} || align=right | 103 000 |- | 107 || {{Байракъландырыу|Къыбыла Корея}} || align=right | 98 480 |- | 108 || {{Байракъландырыу|Маджар}} || align=right | 93 030 |- | rowspan=4 | 109 || {{Байракъландырыу|Португалия}} || align=right | 88 953 |- | [[Мадейра]] || align=right | 794 |- | [[Азор айрымканла]] || align=right | 2 335 |- | Всего || align=right | 92 082 |- | 110 || {{Байракъландырыу|Урдун}} || align=right | 89 400 |- | 111 || {{Байракъландырыу|Сербия}} || align=right | 88 361 |- | 112 || {{Байракъландырыу|Азербайджан}} || align=right |86 600 км² |- | 113 || {{Байракъландырыу|Австрия}} || align=right | 83 858 |- | 114 || {{Байракъландырыу|Бирлешген Араб Эмиратла}} || align=right | 82 880 |- | 115 || {{Байракъландырыу|Чехия}} || align=right | 78 866 |- | 116 || {{Байракъландырыу|Панама}} || align=right | 78 200 |- | 117 || {{Байракъландырыу|Сьерра-Леоне}} || align=right | 71 740 |- | 118 || {{Байракъландырыу|Ирландия}} || align=right | 70 273 |- | 119 || {{Байракъландырыу|Гюрджю}} || align=right | 69 700 |- | 120 || {{Байракъландырыу|Шри-Ланка}} || align=right | 65 610 |- | 121 || {{Байракъландырыу|Литва}} || align=right | 65 200 |- | 122 || {{Байракъландырыу|Латвия}} || align=right | 64 589 |- | 123 || {{Байракъландырыу|Того}} || align=right | 56 785 |- | 124 || {{Байракъландырыу|Хорватия}} || align=right | 56 542 |- | 125 || {{Байракъландырыу|Босния эм Герцеговина}} || align=right | 51 129 |- | 126 || {{Байракъландырыу|Коста-Рика}} || align=right | 51 100 |- | 127 || {{Байракъландырыу|Словакия}} || align=right | 48 845 |- | 128 || {{Байракъландырыу|Доминикан Республика}} || align=right | 48 730 |- | 129 || {{Байракъландырыу|Бутан}} || align=right | 47 000 |- | 130 || {{Байракъландырыу|Эстония}} || align=right | 45 226 |- | rowspan=4 | 131 || {{Байракъландырыу|Нидерландла}} || align=right | 41 526 |- | [[Аруба]] || align=right | 193 |- | [[Нидерланд Антиль айрымканла]] || align=right | 960 |- | Бютеулей || align=right | 42 679 |- | 132 || {{Байракъландырыу|Швейцария}} || align=right | 41 290 |- | 133 || {{Байракъландырыу|Гвинея-Бисау}} || align=right | 36 120 |- | 134 || {{Байракъландырыу|Къытай Республика}} ([[Тайвань]], [[Кемой]], [[Мацзу (айрымканла)|Мацзу]]) || align="right" | 35 980 |- | 135 || {{Байракъландырыу|Молдавия}} || align=right | 35 846 |- | 136 || {{Байракъландырыу|Бельгия}} || align=right | 32 545 |- | 137 || {{Байракъландырыу|Лесото}} || align=right | 30 355 |- | 138 || {{Байракъландырыу|Албания}} || align=right | 28 748 |- | 139 || {{Байракъландырыу|Соломонну Айрымканлары}}|| align="right" | 28 450 |- | 140 || {{Байракъландырыу|Экваториал Гвинея}} || align=right | 28 051 |- | 141 || {{Байракъландырыу|Бурунди}} || align=right | 27 830 |- | 142 || {{Байракъландырыу|Гаити}} || align=right | 27 750 |- | 143 || {{Байракъландырыу|Руанда}} || align=right | 26 338 |- | 144 || {{Байракъландырыу|Македония}} || align=right | 25 333 |- | 145 || {{Байракъландырыу|Белиз}} || align=right | 22 966 |- | 146 || {{Байракъландырыу|Джибути}} || align=right | 22 000 |- | 147 || {{Байракъландырыу|Сальвадор}} || align=right | 21 040 |- | 148 || [[Израиль]] || align=right | 14 0000-20 770 |- | 149 || {{Байракъландырыу|Словения}} || align=right | 20 253 |- | 150 || {{Байракъландырыу|Фиджи}} || align=right | 18 270 |- | 151 || {{Байракъландырыу|Кувейт}} || align=right | 17 820 |- | 152 || {{Байракъландырыу|Эсватини}} || align=right | 17 363 |- | 153 || {{Байракъландырыу|Кюнчыгъыш Тимор}} || align=right | 14 874 |- | 154 || {{Байракъландырыу|Черногория}} || align=right | 14 026 |- | 155 || {{Байракъландырыу|Багам Айрымканла}} || align=right | 13 940 |- | 156 || {{Байракъландырыу|Вануату}} || align=right | 12 200 |- | 157 || {{Байракъландырыу|Къатар}} || align=right | 11 437 |- | 158 || {{Байракъландырыу|Гамбия}} || align=right | 11 300 |- | 159 || {{Байракъландырыу|Ямайка}} || align=right | 10 990 |- | 160 || {{Байракъландырыу|Любнан}} || align=right | 10 452 |- | 161 || {{Байракъландырыу|Кипр}} || align=right | 9 250 |- | 162 || {{Байракъландырыу|Филистин кърал}} || align=right | 6 020 |- | 163 || {{Байракъландырыу|Бруней}} || align=right | 5770 |- | 164 || {{Байракъландырыу|Тринидад эм Тобаго}} || align=right | 5128 |- | 165 || {{Байракъландырыу|Кабо-Верде}} || align=right | 4033 |- | 166 || {{Байракъландырыу|Самоа}} || align=right | 2860 |- | 167 || {{Байракъландырыу|Люксембург}}] || align=right | 2586 |- | 168 || {{Байракъландырыу|Комор айрымканла}} || align=right | 2170 |- | 169 || {{Байракъландырыу|Маврикий}} || align=right | 1860 |- | 170 || {{Байракъландырыу|Сан-Томе эм Принсипи}} || align=right | 1001 |- | 171 || {{Байракъландырыу|Доминика}} || align=right | [[1 E8 м²|754]] |- | 172 || {{Байракъландырыу|Тонга}} || align=right | 748 |- | 173 || {{Байракъландырыу|Кирибати}} || align=right | 717 |- | 174 || {{Байракъландырыу|Микронезия}}|| align="right" | 702 |- | 175 || {{Байракъландырыу|Сингапур}} || align=right | 692,7 |- | 176 || {{Байракъландырыу|Бахрейн}} || align=right | 665 |- | 177 || {{Байракъландырыу|Сент-Люсия}} || align=right | 620 |- | 178 || {{Байракъландырыу|Андорра}} || align=right | 468 |- | 179 || {{Байракъландырыу|Палау}} || align=right | 458 |- | 180 || {{Байракъландырыу|Сейшел айрымканла}} || align=right | 455 |- | 181 || {{Байракъландырыу|Антигуа эм Барбуда}} || align=right | 442 |- | 182 || {{Байракъландырыу|Барбадос}} || align=right | 430 |- | 183 || {{Байракъландырыу|Сент-Винсент эм Гренадинле}} || align=right | 389 |- | 184 || {{Байракъландырыу|Гренада}} || align=right | 340 |- | 185 || {{Байракъландырыу|Мальта}} || align=right | 316 |- | 186 || {{Байракъландырыу|Мальдивле}} || align=right | 300 |- | 187 || {{Байракъландырыу|Сент-Китс эм Невис}} || align=right | 261 |- | 188 || {{Байракъландырыу|Маршаллны айрымканлары}}|| align="right" | 181 |- | 189 || {{Байракъландырыу|Лихтенштейн}} || align=right | 160 |- | 190 || {{Байракъландырыу|Сан-Марино}} || align=right | 61,2 |- | 191 || {{Байракъландырыу|Тувалу}} || align=right | 26 |- | 192 || {{Байракъландырыу|Науру}} || align=right | 21 |- | 193 || {{Байракъландырыу|Монако}} || align=right | 2,02 |- | 194 || {{Байракъландырыу|Ватикан}} || align=right | 0,44 |} == Белгиле == {{Белгиле}} [[Категория:Къралла]] cd61pto3wkhq1hjxj42aif5gk8cv2pp Къыбыла-Африкан Республика 0 4395 129766 124024 2026-10-31T10:08:07Z DarqaviPalladin 4737 129766 wikitext text/x-wiki {{Кърал |Аты =Къыбыла-Африкан Республика |Оригинал аты =[[африкаанс тил|африк.]] Republiek van Suid-Afrika<br />[[ингилиз тил|ингил.]] Republic of South Africa |Байракъ =Flag of South Africa.svg |Герб = Coat of arms of South Africa (heraldic).svg |Герб орнуна = |Гимн =[[Къыбыла-Африкан Республиканы гимни|КъАР-ни гимни]] |Гимнни кёчюрмеси = |Аудио =South Africa National Anthem.ogg |Кърал оноуну формасы =[[президент-парламент республика]]<ref>[http://www.safrica.ru/uar/government/ Южная Африка — государственное устройство.] {{Wayback|url=http://www.safrica.ru/uar/government/ |date=20180925141957 }} 2010 © Южная Африка. Путешествия в Южную Африку.</ref> |Кърал дини = |Карта =South Africa (orthographic projection).svg |Девиз =!ke e: ǀxarra ǁke |Девизни кёчюрмеси =Кёб тюрлюлюкде бирлик |Тил =[[Ингилиз тил|ингилиз]], [[африкаанс]], [[венда (тил)|венда]], [[зулу]], [[Коса (тил)|коса]], [[ндебеле (тил)|ндебеле]], [[свати]], [[шимал сото]], [[сесото]], [[тсвана (тил)|тсвана]] эмда [[тсонга (языктилтсонга]]. |Эркинлик =[[31 май]] [[1961]] |Къуралгъанды = |Кимден эркинлик =[[Уллу Британия]]дан |Ара шахар =[[Кейптаун]] (закончыгъарыучу)<br />[[Претория]] (административ)<br />[[Блумфонтейн]] (сюдлюк) |Эм уллу шахарла =[[Йоханнесбург]], Кейптаун, [[Соуэто]], [[Гебеха]], Претория, [[Дурбан]] |Территориясыны орну =24-чю |Территория =1 219 090<ref>{{Статья|ссылка=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/|заглавие=South Africa|язык=en|издание=The World Factbook|издательство=Central Intelligence Agency|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110042951/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa}}</ref> |Суу =0,38 |Халкъыны орну =23 |Халкъ ={{ёсюу}}62 027 503 |Джыл =2022 |Басыннганы =50.8 |БИП ={{ёсюу}}479,964 млрд |БИП джылы =2026 |БИП орну =39 |Адам башына БИП ={{ёсюу}}7 503 |Валютасы =[[Къыбыла-африкан рэнд]] |Домен =[[.za]] |Телефон коду =[[27]] |Заман бёлюмю =[[+2]] |Белги = <!-- шаблонну ичинде белгиле (сноскала) салынсала, былайгъа <references/> салыныргъа керкди --> |Байракъгъа_джибериу=Къыбыла-Африкан Республиканы байрагъы|Гербге_джибериу=Къыбыла-Африкан Республиканы герби|Башчыны постуну аты=[[Президент]]|Башчы=[[Сирил Рамафоса]]|Башчыны постуну аты2=[[Къыбыла-Африкан Республиканы вице-президенти|Вице-президент]]|Башчы2=[[Пол Машатиле]]|Адам башына БИП джылы=2026|Адам башына БИП орну=107|iso3166-1=[[ZA]]|ААИ джылы=2023|IDH={{ёсюу}}0.741|ААИ={{ёсюу}}0.741|ААИ орну=106|ААИ категориясы=<span style="color:#090;">'''мийик'''</span>}} '''Къыбыла-Африкан Республика''' (КъАР) ({{lang-af|Republiek van Suid-Afrika}}; {{lang-en|Republic of South Africa}}) — [[Африка]] [[континент]]ни къыбыла кесегинде орналгъан [[кърал]]ды. Шималда [[Намибия]], [[Ботсвана]] эмда [[Зимбабве]] бла чеклешеди, шимал-кюнчыгъышда — [[Мозамбик]] эмда [[Эсватини]] бла. КъАР-ни [[территория]]сыны ичинде [[Лесото]] [[анклав]] кърал — орналыбды<ref name="afmap">[https://web.archive.org/web/20130314051532/http://www.africa.org.ua/map/index.htm Африканы политика картасы]</ref>. КъАР-ни тарихи бла политикасыны эм магъаналы кесеги — къара кёбчюлюк бла акъ азчылыкъны арасында раса конфликтди. Кесини кульминациясына ол [[1948]] джыл, 1990-чы джыллагъа дери баргъан [[апартеид]] режим киргизилген сагъатда, джетгенди. [[дискриминация|Дискриминациялыкъ]] законланы кизгизиуюню инициатору [[Миллет партия (КъАР)|Миллет партия]] болгъанды. Халкъла арасы джамагъатны басымы бла 1990-чы джыллада правительство апартеидни джасакълагъанды эмда политика система ауушханды<ref name="history">[https://web.archive.org/web/20081222023748/http://southafrican.cc/blogcategory/istoriya-yuar/ КъАР-ни тарихи], Southafrican</ref>. «Джангы КъАР-ге» — «Джанкъылыч кърал» дейдиле — ол терминни [[Десмонд Туту]] [[архиепископ]], джангы мультикультуралы эмда мультиэтникалы джамагъатны метафорасы кибик, къурагъанды<ref>[https://web.archive.org/web/20120127221623/http://www.torizm.ru/vokrug/uar/ Джанкъылыч кърал], Turizm.ru</ref>. КъАР — [[КъАР-ни ядро программасы|ядролу сауутну]] къураб, алай а кеси унамай къойгъан, къралды. == Джибериуле == * [http://www.gov.za/ КъАР-ни правительствосуну сайты] {{ref-en}} * [http://www.saembassy.ru/ КъАР-ни Россия Федерацияда посольствосуну сайты] {{ref-ru}} * [http://www.vokrugsveta.ru/country/?vs=1&country_id=287 «Вокруг Света» журналны сайтында КъАР-ни юсюнден статьяла бла сюжетле] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20130530094903/http://www.velesova-sloboda.org/right/zhukov-aparteid.html Дмитрий Жуков. Апартеид. История режима] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20100311051103/http://proyuar.ru/ КъАР-ни юсюнден] {{ref-ru}} == Белгиле == {{белгиле}} {{Африканы къраллары}} {{миллетлени биригиую}} {{Commons|South Africa}} {{stub}} [[Категория:Къралла]] [[Категория:КъАР]] [[Категория:Африка]] g22xeyudr65favc46omhwu4vwbrh6zb Шаблон:Бюгюннгю кюнде болгъанла:10-31 10 5862 129781 92572 2026-10-31T11:06:42Z DarqaviPalladin 4737 129781 wikitext text/x-wiki [[Файл:Conan doyle.jpg|right|80px|Артур Конан Дойль]] * &nbsp;&nbsp;475 — [[Кюнбатыш Рим империя]]ны [[Флавий Ромул Август|ахыр императору]] тахха миннгенди. * [[1517]] — [[Мартин Лютер]], [[Виттенберг]]де клисаны эшигине [[95 тезис]]ин ургъанды, аны бла [[Реформация]] башланнганды. * [[1864]] — [[Невада]] [[АБШ]]-ны къурамына киргенди. * [[1892]] — [[Артур Конан Дойль]] (''суратда''), «[[Шерлок Холмс|Шерлок Холмсну болуулары]]» китабын чыгъаргъанды. * [[1922]] — [[Муссолини]]ни [[къаракёлеклиле]]ри [[Рим]]ге кириб [[Квиринал къала|патчах къаланы]] аллы бла [[Римге марш|ётгендиле]]. * [[1956]] — [[Суэц кризис]]: [[Уллу Британия]] бла [[Франция]] Суэц илипинни ачдырыр нюзюр бла [[Мисир]]ни бомбалаб башлагъандыла. * [[1961]] — [[Иосиф Сталин]]ни ёлюгюню [[Ленинни кешенеси|Ленинни-Сталинни кешенесинден]] чыгъарылыуу. * [[2000]] — [[Multics]] [[операцион система]] бла ишлеген ахыр [[компьютер]] тыйылгъанды. <noinclude>[[Категория:Кюнледе болгъанла]]</noinclude> sltqgg9ffik6f5yve8vrm588d0rz7ag Малкъарла 0 15659 129739 127928 2026-10-30T14:59:25Z TauluAlan 12233 129739 wikitext text/x-wiki {{Миллет |аты = Малкъарлыла |сурат = Ethnic flag of the Balkar and Karachay peoples (Karachay-Balkaria).svg |ачыкълау = |бют.саны = 135 000 |дж.джер = {{Байракъ|Россия}} [[Россия Федерация|Россей]]: 125 044 (2020)<ref name="GKS_AREA">{{cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Национальный_состав_России|title=Россейни тергеу 2020|lang=|publisher=}}</ref> *{{флагификация|Къабарты-Малкъар}}: 120 898 *{{Байракъ|Къарачай-Черкесия}} [[Къарачай-Черкесия|Къарачай-Черкес]]: 973 *{{флагификация|Ставрополь край}}: 634 *{{флагификация|Москва}}: 611 {{Байракъ|Къазакъстан}} [[Къазакъстан|Къазахстан]]: 2 347 (2021)<ref>[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/100842/file/ru/ Къазахстанны халкъыны санау (2021 жылда).]</ref><br /> {{флагификация|АБШ}}: 2 000<ref>[http://joshuaproject.net/countries/KZ%7Ctitle=Country Борлакова Ф.А. Таулу диаспора АБШ-да]</ref><br /> {{флагификация|Къыргъызстан}}: 1 500<ref>[https://joshuaproject.net/countries/KG?page=1 Адам къауумла Къыргъызстанда]</ref><br /> {{флагификация|Тюрк}}: 1 000<ref>[https://joshuaproject.net/countries/TU Адам къауумла Тюркде]</ref> |тил = [[къарачай-малкъар тил]] |раса = [[европ раса]] [[(кавкасионла)]], [[туранидле]] |дин = [[Ислам]] |къуралгъанды =[[аланладан]], [[булгъарладан]], [[кавказ миллетледен]], [[къыпчакъладан]] |джууукъла = [[къарачайлыла]],<br/>[[къумукълула]], <br/>[[къырым татарлыла]] |арх.культура =[[къобан культура]] }} '''Малкъарла''' неда кеслерини тарих аты '''Таулула''' ''(аланла)''— [[Къабарты-Малкъар|Къабарты-Малкъарда]] таулу эм дуппурлу джерде джашагъан миллет. Битеу саны 135 минг адам чакълы бирди (дагъыда Чегем, Басхан, Черек эм Бызынгы ауузладан чыкъгъанла). Таулула талай джамагъатха бёлюнедиле: # '''Малкъар''' джамагъат —Черек ёзенде джашагъанла. Цокать эм зокать этген диалектде сёлешедиле. Зол / дзол, цац. # '''Урусбий''' джамагъат ('''Бахсан''') — Бахсан ёзенде джашагъанла. Къарачай тилге чокать эм джокать этген эм джуукъ диалектде сёлешедиле. Джол, чач. # '''Чегем''' джамагъат — Чегем ёзенде джашагъанла. Чокать эм жокать этген диалектде сёлешедиле. Жол, чач. # '''Холам''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. Бызынгы джамагъат бла бирге чегем бла малкъар диалектлени къатыш диалектде сёлешедиле. Цац / чач, жол / зол. # '''Бызынгы''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. == Белгиле == [[Категория:Шимал Кавказ]] [[Категория:Къабарты-Малкъар]] [[Категория:Россияны миллетлери]] [[Категория:Тюрк миллетле]] [[Категория:Кавказны миллетлери]] 76k09t6yiw7r13owahcs240pg1e913d 129740 129739 2026-10-30T14:59:38Z TauluAlan 12233 129740 wikitext text/x-wiki {{Миллет |аты = Малкъарлыла |сурат = Ethnic flag of the Balkar and Karachay peoples (Karachay-Balkaria).svg |ачыкълау = |бют.саны = 135 000 |дж.джер = {{Байракъ|Россия}} [[Россия Федерация|Россей]]: 125 044 (2020)<ref name="GKS_AREA">{{cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Национальный_состав_России|title=Россейни тергеу 2020|lang=|publisher=}}</ref> *{{флагификация|Къабарты-Малкъар}}: 120 898 *{{Байракъ|Къарачай-Черкесия}} [[Къарачай-Черкесия|Къарачай-Черкес]]: 973 *{{флагификация|Ставрополь край}}: 634 *{{флагификация|Москва}}: 611 {{Байракъ|Къазакъстан}} [[Къазакъстан|Къазахстан]]: 2 347 (2021)<ref>[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/100842/file/ru/ Къазахстанны халкъыны санау (2021 жылда).]</ref><br /> {{флагификация|АБШ}}: 2 000<ref>[http://joshuaproject.net/countries/KZ%7Ctitle=Country Борлакова Ф.А. Таулу диаспора АБШ-да]</ref><br /> {{флагификация|Къыргъызстан}}: 1 500<ref>[https://joshuaproject.net/countries/KG?page=1 Адам къауумла Къыргъызстанда]</ref><br /> {{флагификация|Тюрк}}: 1 000<ref>[https://joshuaproject.net/countries/TU Адам къауумла Тюркде]</ref> |тил = [[къарачай-малкъар тил]] |раса = [[европ раса]] [[(кавкасионла)]], [[туранидле]] |дин = [[Ислам]] |къуралгъанды =[[аланладан]], [[булгъарладан]], [[кавказ миллетледен]], [[къыпчакъладан]] |джууукъла = [[къарачайлыла]],<br/>[[къумукълула]], <br/>[[къырым татарлыла]] |арх.культура =[[къобан культура]] }} '''Малкъарла''' неда кеслерини тарих аты '''Таулула''' ''(аланла)''— [[Къабарты-Малкъар|Къабарты-Малкъарда]] таулу эм дуппурлу джерде джашагъан миллет. Битеу саны 135 минг адам чакълы бирди (дагъыда Чегем, Басхан, Черек эм Бызынгы ауузладан чыкъгъанла). Таулула талай джамагъатха бёлюнедиле: # '''Малкъар''' джамагъат — Черек ёзенде джашагъанла. Цокать эм зокать этген диалектде сёлешедиле. Зол / дзол, цац. # '''Урусбий''' джамагъат ('''Бахсан''') — Бахсан ёзенде джашагъанла. Къарачай тилге чокать эм джокать этген эм джуукъ диалектде сёлешедиле. Джол, чач. # '''Чегем''' джамагъат — Чегем ёзенде джашагъанла. Чокать эм жокать этген диалектде сёлешедиле. Жол, чач. # '''Холам''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. Бызынгы джамагъат бла бирге чегем бла малкъар диалектлени къатыш диалектде сёлешедиле. Цац / чач, жол / зол. # '''Бызынгы''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. == Белгиле == [[Категория:Шимал Кавказ]] [[Категория:Къабарты-Малкъар]] [[Категория:Россияны миллетлери]] [[Категория:Тюрк миллетле]] [[Категория:Кавказны миллетлери]] ctfj0ppand6exv160yqk6ng0plt2eda 129742 129740 2026-10-30T15:00:20Z TauluAlan 12233 129742 wikitext text/x-wiki {{Миллет |аты = Малкъарлыла |сурат = Ethnic flag of the Balkar and Karachay peoples (Karachay-Balkaria).svg |ачыкълау = |бют.саны = 135 000 |дж.джер = {{Байракъ|Россия}} [[Россия Федерация|Россей]]: 125 044 (2020)<ref name="GKS_AREA">{{cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Национальный_состав_России|title=Россейни тергеу 2020|lang=|publisher=}}</ref> *{{флагификация|Къабарты-Малкъар}}: 120 898 *{{Байракъ|Къарачай-Черкесия}} [[Къарачай-Черкесия|Къарачай-Черкес]]: 973 *{{флагификация|Ставрополь край}}: 634 *{{флагификация|Москва}}: 611 {{Байракъ|Къазакъстан}} [[Къазакъстан|Къазахстан]]: 2 347 (2021)<ref>[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/100842/file/ru/ Къазахстанны халкъыны санау (2021 жылда).]</ref><br /> {{флагификация|АБШ}}: 2 000<ref>[http://joshuaproject.net/countries/KZ%7Ctitle=Country Борлакова Ф.А. Таулу диаспора АБШ-да]</ref><br /> {{флагификация|Къыргъызстан}}: 1 500<ref>[https://joshuaproject.net/countries/KG?page=1 Адам къауумла Къыргъызстанда]</ref><br /> {{флагификация|Тюрк}}: 1 000<ref>[https://joshuaproject.net/countries/TU Адам къауумла Тюркде]</ref> |тил = [[къарачай-малкъар тил]] |раса = [[европ раса]] [[(кавкасионла)]], [[туранидле]] |дин = [[Ислам]] |къуралгъанды =[[аланладан]], [[булгъарладан]], [[кавказ миллетледен]], [[къыпчакъладан]] |джууукъла = [[къарачайлыла]],<br/>[[къумукълула]], <br/>[[къырым татарлыла]] |арх.культура =[[къобан культура]] }} '''Малкъарла''' неда кеслерини тарих атлары '''Таулула''' ''(аланла)''— [[Къабарты-Малкъар|Къабарты-Малкъарда]] таулу эм дуппурлу джерде джашагъан миллет. Битеу саны 135 минг адам чакълы бирди (дагъыда Чегем, Басхан, Черек эм Бызынгы ауузладан чыкъгъанла). Таулула талай джамагъатха бёлюнедиле: # '''Малкъар''' джамагъат — Черек ёзенде джашагъанла. Цокать эм зокать этген диалектде сёлешедиле. Зол / дзол, цац. # '''Урусбий''' джамагъат ('''Бахсан''') — Бахсан ёзенде джашагъанла. Къарачай тилге чокать эм джокать этген эм джуукъ диалектде сёлешедиле. Джол, чач. # '''Чегем''' джамагъат — Чегем ёзенде джашагъанла. Чокать эм жокать этген диалектде сёлешедиле. Жол, чач. # '''Холам''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. Бызынгы джамагъат бла бирге чегем бла малкъар диалектлени къатыш диалектде сёлешедиле. Цац / чач, жол / зол. # '''Бызынгы''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. == Белгиле == [[Категория:Шимал Кавказ]] [[Категория:Къабарты-Малкъар]] [[Категория:Россияны миллетлери]] [[Категория:Тюрк миллетле]] [[Категория:Кавказны миллетлери]] di29w40u0ykoxin0ni86cym6v95irxq 129745 129742 2026-10-30T15:09:04Z TauluAlan 12233 129745 wikitext text/x-wiki {{Миллет |аты = Малкъарлыла |сурат = Ethnic flag of the Balkar and Karachay peoples (Karachay-Balkaria).svg |ачыкълау = |бют.саны = 135 000 |дж.джер = {{Байракъ|Россия}} [[Россия Федерация|Россей]]: 125 044 (2020)<ref name="GKS_AREA">{{cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/Национальный_состав_России|title=Россейни тергеу 2020|lang=|publisher=}}</ref> *{{флагификация|Къабарты-Малкъар}}: 120 898 *{{Байракъ|Къарачай-Черкесия}} [[Къарачай-Черкесия|Къарачай-Черкес]]: 973 *{{флагификация|Ставрополь край}}: 634 *{{флагификация|Москва}}: 611 {{Байракъ|Къазакъстан}} [[Къазакъстан|Къазахстан]]: 2 347 (2021)<ref>[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/100842/file/ru/ Къазахстанны халкъыны санау (2021 жылда).]</ref><br /> {{флагификация|АБШ}}: 2 000<ref>[http://joshuaproject.net/countries/KZ%7Ctitle=Country Борлакова Ф.А. Таулу диаспора АБШ-да]</ref><br /> {{флагификация|Къыргъызстан}}: 1 500<ref>[https://joshuaproject.net/countries/KG?page=1 Адам къауумла Къыргъызстанда]</ref><br /> {{флагификация|Тюрк}}: 1 000<ref>[https://joshuaproject.net/countries/TU Адам къауумла Тюркде]</ref> |тил = [[къарачай-малкъар тил]] |раса = [[европ раса]] [[(кавкасионла)]], [[туранидле]] |дин = [[Ислам]] |къуралгъанды =[[аланладан]], [[булгъарладан]], [[кавказ миллетледен]], [[къыпчакъладан]] |джууукъла = [[къарачайлыла]],<br/>[[къумукълула]], <br/>[[къырым татарлыла]] |арх.культура =[[къобан культура]] }} '''Малкъарла''' неда кеслерини тарих атлары '''Таулула''' ''(аланла)''— [[Къабарты-Малкъар|Къабарты-Малкъарда]] таулу эм дуппурлу джерде джашагъан миллет. Битеу саны 135 минг адам чакълы бирди (дагъыда Чегем, Басхан, Черек эм Бызынгы ауузладан чыкъгъанла). Таулула талай джамагъатха бёлюнедиле: # '''Малкъар''' джамагъат — Черек ёзенде джашагъан эм уллу джамагъатды. Цокать эм зокать этген диалектде сёлешедиле. Зол / дзол, цац. # '''Урусбий''' джамагъат ('''Бахсан''') — Бахсан ёзенде джашагъанла. Къарачай тилге чокать эм джокать этген эм джуукъ диалектде сёлешедиле. Джол, чач. # '''Чегем''' джамагъат — Чегем ёзенде джашагъанла. Чокать эм жокать этген диалектде сёлешедиле. Жол, чач. # '''Холам''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. Бызынгы джамагъат бла бирге чегем бла малкъар диалектлени къатыш диалектде сёлешедиле. Цац / чач, жол / зол. # '''Бызынгы''' джамагъат — Холам-Бызынгы ёзенде джашагъанла. == Белгиле == [[Категория:Шимал Кавказ]] [[Категория:Къабарты-Малкъар]] [[Категория:Россияны миллетлери]] [[Категория:Тюрк миллетле]] [[Категория:Кавказны миллетлери]] nyvz96cci9g7jed4z4ub5hyfxv6wl6x Къралланы территорияларына кёре список 0 18490 129756 121791 2026-10-30T18:12:26Z Xqbot 32 Бот: [[Къралланы территорияларына кёре тизме]] бетден [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] бетге экили джолландырыуну тюзетиу 129756 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] aq8o2qv6q43r5cyco8sst4d03lntnx7 Къошулуучу:TauluAlan 2 19696 129759 129556 2026-10-30T21:17:18Z TauluAlan 12233 129759 wikitext text/x-wiki == [[User:TauluAlan|TauluAlan]] {{QAR}} == <div style="float: right; border: 1px solid #aaa; background: #fff; width: 248px; padding: 0; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Статистика</div> {{Викистаж|14|09|2026}} {{Шаблон:Къоруулаучу}} {{Userbox | id = 1353 | id-c = #7EB6EE | info = Бу къошулуучу [[Википедия|къарачай-малкъар Википедияда]] 1353 тюзетиу этгенди | info-c = #C4D8EE }} {{Userbox | id = 94 | id-c = #90EE90 | info = Бу къошулуучу [[:ru:Википедия|орус Википедияда]] 94 тюзетиу этгенди | info-c = #59EE74 }} <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Тилле</div> {{#babel:plain=1|krc}} {{#babel:plain=1|ru-5}} {{#babel:plain=1|eng-1}} {{#babel:plain=1|cym-2}} {{#babel:plain=1|otk-2}} {{#babel:plain=1|qwm-3}} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Проектле</div> {{Userbox/Тарих проектни къошулуучусу}} {{Userbox |id = 📖 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''история проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} {{Userbox |id = 📚 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''лингвистика проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Къалгъаны</div> {{Userbox|#A2A2D0|#E0E8FF|[[Файл:Timurid Empire flag.svg|42px|Флаг империи Тимуридов]]|<center>Бу къошулуучу - [[Тюркология|'''Тюрколог''']]</center>}} </div> === Къуралгъан бетле: === # [[Нарсана]] # '''[[Алтын Орда]]'''{{V}} # [[Шимал Кипрни Тюрк Республикасы]] # [[Кюнчыгъыш-тюрк къагъанлыкъ]] # [[Монгол империя]] # '''[[Ниуэ]]{{V}}''' # [[Ниуэ тил]] # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]]'''[[Рим республика]] {{V}}''' # '''[[Юлийле]]''' # [[Аланд айрымканла]] # [[Халкъны къалынлыгъы]] # [[Парламент республика]] # '''[[Грек тил]]''' # [[Дунияны тиллери]] # [[Тиллени генетика классификациялары]] # [[Саха тил]] # [[Саха республика]] # [[Къумукъ тил]] # [[Косово Республика]] # '''[[Къылыччы]]''' # [[Кюбе]] # [[Байрамукъланы Джатдай]] # [[Болурланы Наны]] # [[Къарт-Джурт]] # [[Буруннгу грек тил]] # [[Силенд]] # [[Молоссия]] # [[Виртуал кърал]] # [[Тирания]] # [[Туура демократия]] # [[Либерал демократия]] # '''[[Къызгъылдым чегет къумурсха]]''' # [[Мэн айрымкан]] # '''[[Грекле]]''' # [[Ортаджер]] # [[Темир]] # [[Тенгизден мийиклик]] # [[Гернси]] # '''[[I Наполеон Бонапарт]]''' # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]][[Уллу кёллю Тарквиний|II Тарквиний]] '''{{V}}''' # <bdi>[[Къызгъылдым чегет къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги тири къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги оракъчы-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары ийисли-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кулда къумурсха]]</bdi> # <bdi>'''[[Къумурсхала]]'''</bdi> # <bdi>[[Къызгъылдым мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Джыйрыкълы мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Къызгъанч мутхуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къызыл-джаякълы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чунгурлу бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Джер тюбдеги окъсуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кёкюреги кесилген джууукъ къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къылычлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Садрач этиучю къара къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къумлу кюл къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чегетдеги къонгур къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къанлы-къызыл къул-джекген къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Мутхуз чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара башлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Окъ-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Гитче нохталы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къысха понера]]</bdi> # <bdi>[[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]]</bdi> ===== Шаблонла ===== # [[Шаблон:Викистаж]] - бу шаблонну кесигизни профилигизге къошаргъа боллукъсуз.<ref>Юсюне бассагъыз документациясын ачарыкъсыз</ref>{{V}} # [[Шаблон:Тукъум]] # [[Шаблон:Userbox/Тарих проектни къошулуучусу]] # [[Шаблон:Тарих проектни статьясы]] # [[Шаблон:Тил2]] # [[Шаблон:Кърал2]] # [[Шаблон:Таксон2]] # [[Шаблон:Джалгъан джер]] # [[Шаблон:Миллет2]] # Шаблон:Белгили адамла ===== Википедия ===== # [[Википедия:автомат бегитилген къошулуучула]] # [[Проект:Тарих]] ===== Бусагъатда джумуш этиледи: ===== * '''[[Грек тил]]''' * '''[[Рим республика]]''' ==== [[:ru:Орхоно-енисейский язык|Эски тюрк джазмада]] ==== 𐰚𐰀𐰘:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐱃𐰆𐰺𐰆𐰍𐰆𐰔:𐰆𐰞𐰞𐰆:𐱃𐰀𐰆𐰞𐰀:𐰉𐰆𐰖𐰀𐰞𐰀:𐰴𐰃𐰔𐰃𐰞:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐰀𐰞𐰀𐰣:𐰴𐰀𐰞𐰴𐰃𐰢:𐰋𐰃𐰼𐰓𐰀𐰼:𐱃𐰆𐰺𐰍𐰀𐰣𐰉𐰃𐰔 <nowiki>:</nowiki>𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰑𐰀:𐰉𐰆𐰞𐰍𐰀𐰣𐰀:𐰢𐰆𐰺𐰑𐰀𐰺:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐱅𐰀𐰭𐰃𐰔:𐰆𐰆𐰆:𐰇𐰔𐰀𐰤𐰠𐰀𐰏𐰀:𐰪𐰀𐱅𐰏𐰀𐰤𐰓𐰃:𐰀𐰞𐱃𐰃𐰤:𐱁𐰀𐱁𐰞𐰃:𐰚𐰇𐰚:𐰚𐰇𐰔𐰠𐰇𐰠𐰀:𐰴𐰀𐰖𐰑𐰀𐰽𐰃𐰔: 𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰤𐰃:𐰴𐰃𐰞𐰃𐰲𐰠𐰣𐰃:𐰪𐰃𐰞𐱃𐰃𐰺𐰀𐱃𐰃𐰉:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰃𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐰲𐰃𐰍𐰃𐰍𐰃𐰔 == Айыртыула == {{Белгиле|group="айырт."}} == Белгиле == c5f1oybs93qjgvf395u8ovllr4l9sx8 129760 129759 2026-10-30T21:18:04Z TauluAlan 12233 129760 wikitext text/x-wiki == [[User:TauluAlan|TauluAlan]] {{QAR}} == <div style="float: right; border: 1px solid #aaa; background: #fff; width: 248px; padding: 0; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Статистика</div> {{Викистаж|14|09|2026}} {{Шаблон:Къоруулаучу}} {{Userbox | id = 1353 | id-c = #7EB6EE | info = Бу къошулуучу [[Википедия|къарачай-малкъар Википедияда]] 1353 тюзетиу этгенди | info-c = #C4D8EE }} {{Userbox | id = 94 | id-c = #90EE90 | info = Бу къошулуучу [[:ru:Википедия|орус Википедияда]] 94 тюзетиу этгенди | info-c = #59EE74 }} <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Тилле</div> {{#babel:plain=1|krc}} {{#babel:plain=1|ru-5}} {{#babel:plain=1|eng-1}} {{#babel:plain=1|cym-2}} {{#babel:plain=1|otk-2}} {{#babel:plain=1|qwm-3}} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Проектле</div> {{Userbox/Тарих проектни къошулуучусу}} {{Userbox |id = 📖 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''история проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} {{Userbox |id = 📚 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''лингвистика проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Къалгъаны</div> {{Userbox|#A2A2D0|#E0E8FF|[[Файл:Timurid Empire flag.svg|42px|Флаг империи Тимуридов]]|<center>Бу къошулуучу - [[Тюркология|'''Тюрколог''']]</center>}} </div> === Къуралгъан бетле: === # [[Нарсана]] # '''[[Алтын Орда]]'''{{V}} # [[Шимал Кипрни Тюрк Республикасы]] # [[Кюнчыгъыш-тюрк къагъанлыкъ]] # [[Монгол империя]] # '''[[Ниуэ]]{{V}}''' # [[Ниуэ тил]] # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]]'''[[Рим республика]] {{V}}''' # '''[[Юлийле]]''' # [[Аланд айрымканла]] # [[Халкъны къалынлыгъы]] # [[Парламент республика]] # '''[[Грек тил]]''' # [[Дунияны тиллери]] # [[Тиллени генетика классификациялары]] # [[Саха тил]] # [[Саха республика]] # [[Къумукъ тил]] # [[Косово Республика]] # '''[[Къылыччы]]''' # [[Кюбе]] # [[Байрамукъланы Джатдай]] # [[Болурланы Наны]] # [[Къарт-Джурт]] # [[Буруннгу грек тил]] # [[Силенд]] # [[Молоссия]] # [[Виртуал кърал]] # [[Тирания]] # [[Туура демократия]] # [[Либерал демократия]] # '''[[Къызгъылдым чегет къумурсха]]''' # [[Мэн айрымкан]] # '''[[Грекле]]''' # [[Ортаджер]] # [[Темир]] # [[Тенгизден мийиклик]] # [[Гернси]] # '''[[I Наполеон Бонапарт]]''' # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]][[Уллу кёллю Тарквиний|II Тарквиний]] '''{{V}}''' # <bdi>[[Тюздеги тири къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги оракъчы-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары ийисли-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кулда къумурсха]]</bdi> # <bdi>'''[[Къумурсхала]]'''</bdi> # <bdi>[[Къызгъылдым мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Джыйрыкълы мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Къызгъанч мутхуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къызыл-джаякълы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чунгурлу бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Джер тюбдеги окъсуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кёкюреги кесилген джууукъ къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къылычлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Садрач этиучю къара къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къумлу кюл къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чегетдеги къонгур къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къанлы-къызыл къул-джекген къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Мутхуз чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара башлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Окъ-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Гитче нохталы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къысха понера]]</bdi> # <bdi>[[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]]</bdi> ===== Шаблонла ===== # [[Шаблон:Викистаж]] - бу шаблонну кесигизни профилигизге къошаргъа боллукъсуз.<ref>Юсюне бассагъыз документациясын ачарыкъсыз</ref>{{V}} # [[Шаблон:Тукъум]] # [[Шаблон:Userbox/Тарих проектни къошулуучусу]] # [[Шаблон:Тарих проектни статьясы]] # [[Шаблон:Тил2]] # [[Шаблон:Кърал2]] # [[Шаблон:Таксон2]] # [[Шаблон:Джалгъан джер]] # [[Шаблон:Миллет2]] # Шаблон:Белгили адамла ===== Википедия ===== # [[Википедия:автомат бегитилген къошулуучула]] # [[Проект:Тарих]] ===== Бусагъатда джумуш этиледи: ===== * '''[[Грек тил]]''' * '''[[Рим республика]]''' ==== [[:ru:Орхоно-енисейский язык|Эски тюрк джазмада]] ==== 𐰚𐰀𐰘:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐱃𐰆𐰺𐰆𐰍𐰆𐰔:𐰆𐰞𐰞𐰆:𐱃𐰀𐰆𐰞𐰀:𐰉𐰆𐰖𐰀𐰞𐰀:𐰴𐰃𐰔𐰃𐰞:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐰀𐰞𐰀𐰣:𐰴𐰀𐰞𐰴𐰃𐰢:𐰋𐰃𐰼𐰓𐰀𐰼:𐱃𐰆𐰺𐰍𐰀𐰣𐰉𐰃𐰔 <nowiki>:</nowiki>𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰑𐰀:𐰉𐰆𐰞𐰍𐰀𐰣𐰀:𐰢𐰆𐰺𐰑𐰀𐰺:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐱅𐰀𐰭𐰃𐰔:𐰆𐰆𐰆:𐰇𐰔𐰀𐰤𐰠𐰀𐰏𐰀:𐰪𐰀𐱅𐰏𐰀𐰤𐰓𐰃:𐰀𐰞𐱃𐰃𐰤:𐱁𐰀𐱁𐰞𐰃:𐰚𐰇𐰚:𐰚𐰇𐰔𐰠𐰇𐰠𐰀:𐰴𐰀𐰖𐰑𐰀𐰽𐰃𐰔: 𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰤𐰃:𐰴𐰃𐰞𐰃𐰲𐰠𐰣𐰃:𐰪𐰃𐰞𐱃𐰃𐰺𐰀𐱃𐰃𐰉:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰃𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐰲𐰃𐰍𐰃𐰍𐰃𐰔 == Айыртыула == {{Белгиле|group="айырт."}} == Белгиле == to4nyfunivx14nrit0hkbviuwkiw44t 129761 129760 2026-10-30T21:18:26Z TauluAlan 12233 129761 wikitext text/x-wiki == [[User:TauluAlan|TauluAlan]] {{QAR}} == <div style="float: right; border: 1px solid #aaa; background: #fff; width: 248px; padding: 0; margin-left: 1em; margin-bottom: 0.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.1);"> <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Статистика</div> {{Викистаж|14|09|2026}} {{Шаблон:Къоруулаучу}} {{Userbox | id = 1453 | id-c = #7EB6EE | info = Бу къошулуучу [[Википедия|къарачай-малкъар Википедияда]] 1453 тюзетиу этгенди | info-c = #C4D8EE }} {{Userbox | id = 94 | id-c = #90EE90 | info = Бу къошулуучу [[:ru:Википедия|орус Википедияда]] 94 тюзетиу этгенди | info-c = #59EE74 }} <div style="background: #fff; text-align: center; font-weight: bold; padding: 6px; font-size: 110%; border-bottom: 1px solid #aaa;">Тилле</div> {{#babel:plain=1|krc}} {{#babel:plain=1|ru-5}} {{#babel:plain=1|eng-1}} {{#babel:plain=1|cym-2}} {{#babel:plain=1|otk-2}} {{#babel:plain=1|qwm-3}} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Проектле</div> {{Userbox/Тарих проектни къошулуучусу}} {{Userbox |id = 📖 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''история проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} {{Userbox |id = 📚 |id-c = #E0FFF7 |info = Бу къошулуучу рувикиде '''лингвистика проектдеди.''' |info-c = #F0FFF0 |border-c = #8FBC8F }} <div style="background: #f2f2f2; text-align: center; font-weight: bold; padding: 4px; border-top: 1px solid #aaa; border-bottom: 1px solid #aaa;">Къалгъаны</div> {{Userbox|#A2A2D0|#E0E8FF|[[Файл:Timurid Empire flag.svg|42px|Флаг империи Тимуридов]]|<center>Бу къошулуучу - [[Тюркология|'''Тюрколог''']]</center>}} </div> === Къуралгъан бетле: === # [[Нарсана]] # '''[[Алтын Орда]]'''{{V}} # [[Шимал Кипрни Тюрк Республикасы]] # [[Кюнчыгъыш-тюрк къагъанлыкъ]] # [[Монгол империя]] # '''[[Ниуэ]]{{V}}''' # [[Ниуэ тил]] # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]]'''[[Рим республика]] {{V}}''' # '''[[Юлийле]]''' # [[Аланд айрымканла]] # [[Халкъны къалынлыгъы]] # [[Парламент республика]] # '''[[Грек тил]]''' # [[Дунияны тиллери]] # [[Тиллени генетика классификациялары]] # [[Саха тил]] # [[Саха республика]] # [[Къумукъ тил]] # [[Косово Республика]] # '''[[Къылыччы]]''' # [[Кюбе]] # [[Байрамукъланы Джатдай]] # [[Болурланы Наны]] # [[Къарт-Джурт]] # [[Буруннгу грек тил]] # [[Силенд]] # [[Молоссия]] # [[Виртуал кърал]] # [[Тирания]] # [[Туура демократия]] # [[Либерал демократия]] # '''[[Къызгъылдым чегет къумурсха]]''' # [[Мэн айрымкан]] # '''[[Грекле]]''' # [[Ортаджер]] # [[Темир]] # [[Тенгизден мийиклик]] # [[Гернси]] # '''[[I Наполеон Бонапарт]]''' # [[Файл:Silverwiki 2.png| 20px]][[Уллу кёллю Тарквиний|II Тарквиний]] '''{{V}}''' # <bdi>[[Тюздеги тири къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги оракъчы-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Сары ийисли-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кулда къумурсха]]</bdi> # <bdi>'''[[Къумурсхала]]'''</bdi> # <bdi>[[Къызгъылдым мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Джыйрыкълы мирмика]]</bdi> # <bdi>[[Къызгъанч мутхуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къызыл-джаякълы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чунгурлу бачха-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Джер тюбдеги окъсуз къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Кёкюреги кесилген джууукъ къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къылычлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Садрач этиучю къара къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къумлу кюл къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Чегетдеги къонгур къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къанлы-къызыл къул-джекген къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Тюздеги чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Мутхуз чабыучу къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къара башлы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Окъ-къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Гитче нохталы къумурсха]]</bdi> # <bdi>[[Къысха понера]]</bdi> # <bdi>[[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]]</bdi> ===== Шаблонла ===== # [[Шаблон:Викистаж]] - бу шаблонну кесигизни профилигизге къошаргъа боллукъсуз.<ref>Юсюне бассагъыз документациясын ачарыкъсыз</ref>{{V}} # [[Шаблон:Тукъум]] # [[Шаблон:Userbox/Тарих проектни къошулуучусу]] # [[Шаблон:Тарих проектни статьясы]] # [[Шаблон:Тил2]] # [[Шаблон:Кърал2]] # [[Шаблон:Таксон2]] # [[Шаблон:Джалгъан джер]] # [[Шаблон:Миллет2]] # Шаблон:Белгили адамла ===== Википедия ===== # [[Википедия:автомат бегитилген къошулуучула]] # [[Проект:Тарих]] ===== Бусагъатда джумуш этиледи: ===== * '''[[Грек тил]]''' * '''[[Рим республика]]''' ==== [[:ru:Орхоно-енисейский язык|Эски тюрк джазмада]] ==== 𐰚𐰀𐰘:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐱃𐰆𐰺𐰆𐰍𐰆𐰔:𐰆𐰞𐰞𐰆:𐱃𐰀𐰆𐰞𐰀:𐰉𐰆𐰖𐰀𐰞𐰀:𐰴𐰃𐰔𐰃𐰞:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐰀𐰞𐰀𐰣:𐰴𐰀𐰞𐰴𐰃𐰢:𐰋𐰃𐰼𐰓𐰀𐰼:𐱃𐰆𐰺𐰍𐰀𐰣𐰉𐰃𐰔 <nowiki>:</nowiki>𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰑𐰀:𐰉𐰆𐰞𐰍𐰀𐰣𐰀:𐰢𐰆𐰺𐰑𐰀𐰺:𐰴𐰀𐰣𐰬𐰀:𐱅𐰀𐰭𐰃𐰔:𐰆𐰆𐰆:𐰇𐰔𐰀𐰤𐰠𐰀𐰏𐰀:𐰪𐰀𐱅𐰏𐰀𐰤𐰓𐰃:𐰀𐰞𐱃𐰃𐰤:𐱁𐰀𐱁𐰞𐰃:𐰚𐰇𐰚:𐰚𐰇𐰔𐰠𐰇𐰠𐰀:𐰴𐰀𐰖𐰑𐰀𐰽𐰃𐰔: 𐰚𐰇𐰋𐰀𐰠𐰀𐰤𐰃:𐰴𐰃𐰞𐰃𐰲𐰠𐰣𐰃:𐰪𐰃𐰞𐱃𐰃𐰺𐰀𐱃𐰃𐰉:𐰀𐰞𐰀𐰣𐰞𐰃𐰞𐰀:𐰴𐰀𐰔𐰀𐰆𐰀𐱃𐰴𐰀:𐰲𐰃𐰍𐰃𐰍𐰃𐰔 == Айыртыула == {{Белгиле|group="айырт."}} == Белгиле == oc03zkvbsyq5y5lh289grxas2g2z49y Шаблон:Джангыдан джибериу 10 19743 129755 127836 2026-10-30T18:12:02Z Къарачайлы 96 129755 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{see other values|Излем|{{{1|}}}|бери джолландырылады|{{{2|}}}|{{{3|}}}}}{{#ifeq:{{{1}}}|{{PAGENAME}}|[[Категория:Статьи с ошибочным использованием шаблона Перенаправление]]}}</includeonly><noinclude> {{doc}}<!-- категории и интервики должны добавляться на страницу документации --> </noinclude> 450ykkxkqjay7o27oamns2wlq7as0yu Къошулуучуну сюзюу:TauluAlan 3 19807 129771 128273 2026-10-31T10:40:06Z DarqaviPalladin 4737 129771 wikitext text/x-wiki == Патруль == Салам алейкум, къауумланы атларын ингилизча джазсанг керек эди:'''autoreviewer(autopatrolled), reviewer (pending changes reviewer)''', эм '''rollbacker''' деб . [[Къошулуучу:Къарачайлы|Къарачайлы]] ([[Къошулуучуну сюзюу:Къарачайлы|сюзюу]]) 16:27, 9 октябрь 2026 (UTC) :Уа алейкум салам. Биз излеген юч къауумну джазгъанма: откатчик, патрулирующий, автопатрулируемый - rollbacker, autoreview, editor.[[Къошулуучу:TauluAlan|TauluAlan]] ([[Къошулуучуну сюзюу:TauluAlan|сюзюу]]) 17:56, 9 октябрь 2026 (UTC) == Адамланы атлары == Салам алейкум! Айиб этме къарачай-малкъар адамны юсюнде статьялада, статьяны атында толу ат джазылмайды, [[Байрамукъланы Джатдай|Байрамукъланы Джатдай]], [[Байрамукъланы Халимат]] неда башхалагъа алай кибик джазылады. Статьяны ичинде уа толу джазаргъа керекти. Сени тюз атынг къалайды? Бир кере соргъамма джууаб бермегенсе.--[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 19:06, 15 октябрь 2026 (UTC) :алейкум салам, [[Байрамукъланы Джатдай|Джатдайны]] тюзетдинг сен, [[Болурланы Наны|Наны]] ны мен да этдим. Ол соруунга джууаб эте Гитче Къарачайданма [[Къошулуучу:TauluAlan|TauluAlan]] ([[Къошулуучуну сюзюу:TauluAlan|сюзюу]]) 20:50, 15 октябрь 2026 (UTC) ::Да районда сенден сора 42 622 адам джашайды. :)))) Атынг айтма эсенг къой да олтур. Мен кесим нарсаначима, атым да Али. [[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 14:58, 16 октябрь 2026 (UTC) == Сёзлюк деген статья == Сен эльбрусоидну сёзлюкню юсюнден статьяны джазаргъа сюе эдинг? Неда битеу сёзлюклени юсюнден англамадым, айиб этме. --[[Къошулуучу:DarqaviPalladin|DarqaviPalladin]] ([[Къошулуучуну сюзюу:DarqaviPalladin|сюзюу]]) 10:40, 31 октябрь 2026 (UTC) rc6ck6o2323effw86o0q26izjisz48q Таулула 0 20031 129741 129013 2026-10-30T15:00:02Z TauluAlan 12233 Джангдына джибериу нюзюрю [[Къарачай-Малкъар миллет]] орнуна [[Малкъарла]] болуб тюрленди 129741 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Малкъарла]] 4vojkuqqqp77mda29216ofos4m4g5nx Сёзлюк 0 20054 129762 129215 2026-10-31T08:18:20Z CommonsDelinker 2752 Removing [[:c:File:Эльбрусоидни_Сёзлюгюнде_хайырланнган_джорукъла_эм_къайнакъла.webp|Эльбрусоидни_Сёзлюгюнде_хайырланнган_джорукъла_эм_къайнакъла.webp]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No license since 23 October 2026. 129762 wikitext text/x-wiki '''Сёзлюк''' — [[:ru:Эльбрусоид|Эльбрусоидни]] приложениеси. == Суратла == [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюк приложениени стиллери.webp|слева|мини|393x393пкс|Сёзлюкню кёрюнюу башхалары]] [[Файл:Эльбрусоидны Сёзлюгюнде профил статистикасы.webp|слева|мини|378x378пкс|Сёзлюкде профил статистика]] [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюгюнде сёз сезиу ойнау.webp|мини|375x375пкс|Сёзлюкде сёз-сезиу ойнау]] jq8eqvr1xdol70yn381f5aumz43flvw 129763 129762 2026-10-31T09:42:34Z TauluAlan 12233 129763 wikitext text/x-wiki '''Сёзлюк''' — [[:ru:Эльбрусоид|Эльбрусоидни]] приложениеси. == Суратла == [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюк приложениени стиллери.webp|слева|мини|393x393пкс|Сёзлюкню кёрюнюу башхалары]] [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюгюнде сёз сезиу ойнау.webp|мини|364x364px|Сёзлюкде сёз-сезиу ойнау]] [[Файл:Эльбрусоидны Сёзлюгюнде профил статистикасы.webp|слева|мини|378x378пкс|Сёзлюкде профил статистика]] kiklkrwc9il7gb9sa7ql7nb1u36u9xl 129770 129763 2026-10-31T10:31:28Z DarqaviPalladin 4737 129770 wikitext text/x-wiki '''Сёзлюк''' — сёзлени (неда морфемаланы, сёз тутушланы, идиомаланы) магъаналарыны, джазыуларыны, айтыуларыны, къайдан чыкъгъанларыны ангылатыулары неда башха тилге кёчюрюлгенлери бла джыйышдырылгъан справка болгъан басма. == Суратла == [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюк приложениени стиллери.webp|слева|мини|393x393пкс|Сёзлюкню кёрюнюу башхалары]] [[Файл:Эльбрусоидни Сёзлюгюнде сёз сезиу ойнау.webp|мини|364x364px|Сёзлюкде сёз-сезиу ойнау]] [[Файл:Эльбрусоидны Сёзлюгюнде профил статистикасы.webp|слева|мини|378x378пкс|Сёзлюкде профил статистика]] kn2tminkbr71cpzao8hwo7zlz2wc18p Кейптаун 0 20167 129764 129724 2026-10-31T10:05:32Z DarqaviPalladin 4737 129764 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Кейптаун|ориг. аты={{lang-en|Cape Town}}<br>{{lang-af|Kaapstad}}<br>{{lang-xh|iKapa}}<br>{{lang-st|Motse Kapa}}|фото=Cape Town Montage.png|байракъ=Flag of Cape Town, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Cape Town, South Africa.png|гербини юсюнден статья=Кейптаунну герби|байрагъыны юсюнден статья=Кейптаунну байрагъы|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=5|майдан=2444,97|сагъат бёлге=UTC+2:00|Къуралгъанды=1652 джылда|телефон=+2721|почта=8099|web=http://www.capetown.gov.za/|башчы=Джордин Хилл-Льюис|Commons категория=Cape Town|статус=Провинцияны ара шахары|халкъ=4 772 846<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic">{{Cite web |title=City of Cape Town Census 2022 Infographic |url=https://www.capetown.gov.za/media/qtch1tlt/census_2022_infographic.pdf |publisher=The City of Cape Town}}</ref>|саналгъан джыл=2022|басыннганы=1952}} '''Кейптаун''' ({{lang-en|Cape Town}}, {{lang-af|Kaapstad}}, {{lang-xh|iKapa}}, {{lang-st|Motse Kapa}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны къыбыла-кюнбатыш кесегинде, [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Иги Умутну мысы|Иги Умутну мысдан]] узакъ болмай джерде орналгъан, [[Кюнбатыш Кап провинция|Кюнбатыш Кап провинцияны]] ара шахары болгъан, къралны адам саны бла экинчи шахар. Кейптаунда КъАР-ни парламенти бла кёб правительство учрежденияла орналадыла. Шахар кесини гаваны эмда бютеу дуниягъа белгили сейирлик джерлери бла белгилиди, сёз ючюн: Ашхана тау, Иги Умутну мысы, [[Кейп-Пойнт]] эмда башха. Кейптаун Къыбыла Африканы туристлери бек кёп джюрюген шахарыды. == Белгиле == {{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Кейптаун]] t7z146xwzphnpbx2lr57kytk9c59xli 129765 129764 2026-10-31T10:05:50Z DarqaviPalladin 4737 129765 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Кейптаун|ориг. аты={{lang-en|Cape Town}}<br>{{lang-af|Kaapstad}}<br>{{lang-xh|iKapa}}<br>{{lang-st|Motse Kapa}}|фото=Cape Town Montage.png|байракъ=Flag of Cape Town, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Cape Town, South Africa.png|гербини юсюнден статья=Кейптаунну герби|байрагъыны юсюнден статья=Кейптаунну байрагъы|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=5|майдан=2444,97|сагъат бёлге=UTC+2:00|Къуралгъанды=1652 джылда|телефон=+2721|почта=8099|web=http://www.capetown.gov.za/|башчы=Джордин Хилл-Льюис|Commons категория=Cape Town|статус=Провинцияны ара шахары|халкъ=4 772 846<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic">{{Cite web |title=City of Cape Town Census 2022 Infographic |url=https://www.capetown.gov.za/media/qtch1tlt/census_2022_infographic.pdf |publisher=The City of Cape Town}}</ref>|саналгъан джыл=2022|басыннганы=1952}} '''Кейптаун''' ({{lang-en|Cape Town}}, {{lang-af|Kaapstad}}, {{lang-xh|iKapa}}, {{lang-st|Motse Kapa}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны къыбыла-кюнбатыш кесегинде, [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Иги Умутну мысы|Иги Умутну мысдан]] узакъ болмай джерде орналгъан, [[Кюнбатыш Кап провинция|Кюнбатыш Кап провинцияны]] ара шахары болгъан, къралны адам саны бла экинчи шахар. Кейптаунда КъАР-ни парламенти бла кёб правительство учрежденияла орналадыла. Шахар кесини гаваны эмда бютеу дуниягъа белгили сейирлик джерлери бла белгилиди, сёз ючюн: Ашхана тау, Иги Умутну мысы, [[Кейп-Пойнт]] эмда башха. Кейптаун Къыбыла Африканы туристлери бек кёп джюрюген шахарыды. == Белгиле == [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Кейптаун]] <references />{{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} g2r9q33u1h5dz0ve3nnve6z916u11ej 129772 129765 2026-10-31T10:46:11Z DarqaviPalladin 4737 129772 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Кейптаун|ориг. аты={{lang-en|Cape Town}}<br>{{lang-af|Kaapstad}}<br>{{lang-xh|iKapa}}<br>{{lang-st|Motse Kapa}}|фото=Cape Town Montage.png|байракъ=Flag of Cape Town, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Cape Town, South Africa.png|гербини юсюнден статья=Кейптаунну герби|байрагъыны юсюнден статья=Кейптаунну байрагъы|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=5|майдан=2444,97|сагъат бёлге=UTC+2:00|Къуралгъанды=1652 джылда|телефон=+2721|почта=8099|web=http://www.capetown.gov.za/|башчы=Джордин Хилл-Льюис|Commons категория=Cape Town|статус=Провинцияны ара шахары|халкъ=4 772 846<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic">{{Cite web |title=City of Cape Town Census 2022 Infographic |url=https://www.capetown.gov.za/media/qtch1tlt/census_2022_infographic.pdf |publisher=The City of Cape Town}}</ref>|саналгъан джыл=2022|басыннганы=1952|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Кюнбатыш Кап}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Кейптаун (шахар округ)|Кейптаун округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]}} '''Кейптаун''' ({{lang-en|Cape Town}}, {{lang-af|Kaapstad}}, {{lang-xh|iKapa}}, {{lang-st|Motse Kapa}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны къыбыла-кюнбатыш кесегинде, [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Иги Умутну мысы|Иги Умутну мысдан]] узакъ болмай джерде орналгъан, [[Кюнбатыш Кап провинция|Кюнбатыш Кап провинцияны]] ара шахары болгъан, къралны адам саны бла экинчи шахар. Кейптаунда КъАР-ни парламенти бла кёб правительство учрежденияла орналадыла. Шахар кесини гаваны эмда бютеу дуниягъа белгили сейирлик джерлери бла белгилиди, сёз ючюн: Ашхана тау, Иги Умутну мысы, [[Кейп-Пойнт]] эмда башха. Кейптаун Къыбыла Африканы туристлери бек кёп джюрюген шахарыды. == Белгиле == [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Кейптаун]] <references />{{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} 4w0wv1yy4nirl3y17v42dj6ec43x5xx 129774 129772 2026-10-31T10:48:28Z DarqaviPalladin 4737 129774 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Кейптаун|ориг. аты={{lang-en|Cape Town}}<br>{{lang-af|Kaapstad}}<br>{{lang-xh|iKapa}}<br>{{lang-st|Motse Kapa}}|фото=Cape Town Montage.png|байракъ=Flag of Cape Town, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Cape Town, South Africa.png|гербини юсюнден статья=Кейптаунну герби|байрагъыны юсюнден статья=Кейптаунну байрагъы|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=5|майдан=2444,97|сагъат бёлге=[[UTC+2:00]]|Къуралгъанды=[[1652 джыл]]да|телефон=+2721|почта=8099|web=http://www.capetown.gov.za/|башчы=Джордин Хилл-Льюис|Commons категория=Cape Town|статус=Провинцияны ара шахары|халкъ=4 772 846<ref name="City of Cape Town Census 2022 Infographic">{{Cite web |title=City of Cape Town Census 2022 Infographic |url=https://www.capetown.gov.za/media/qtch1tlt/census_2022_infographic.pdf |publisher=The City of Cape Town}}</ref>|саналгъан джыл=2022|басыннганы=1952|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Кюнбатыш Кап}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Кейптаун (шахар округ)|Кейптаун округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]}} '''Кейптаун''' ({{lang-en|Cape Town}}, {{lang-af|Kaapstad}}, {{lang-xh|iKapa}}, {{lang-st|Motse Kapa}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны къыбыла-кюнбатыш кесегинде, [[Атлантика океан|Атлантика океанны]] джагъасында, [[Иги Умутну мысы|Иги Умутну мысдан]] узакъ болмай джерде орналгъан, [[Кюнбатыш Кап провинция|Кюнбатыш Кап провинцияны]] ара шахары болгъан, къралны адам саны бла экинчи шахар. Кейптаунда КъАР-ни парламенти бла кёб правительство учрежденияла орналадыла. Шахар кесини гаваны эмда бютеу дуниягъа белгили сейирлик джерлери бла белгилиди, сёз ючюн: Ашхана тау, Иги Умутну мысы, [[Кейп-Пойнт]] эмда башха. Кейптаун Къыбыла Африканы туристлери бек кёп джюрюген шахарыды. == Белгиле == [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Кейптаун]] <references />{{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} f0xuia2ckz06qj79bxmnhcvv5u6v9ov Претория 0 20168 129767 129708 2026-10-31T10:17:16Z DarqaviPalladin 4737 129767 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Претория|байракъ=Flag of Pretoria, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Pretoria.svg|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=1339|гербини юсюнден статья=Преторияны герби|байрагъыны юсюнден статья=Преторияны байрагъы|фото=Montage of Pretoria.jpg|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Гаутенг}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Цване|Цване округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]|Къуралгъанды=[[1855 джыл]]да|майдан=687,54<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 |title=Census 2011 — Main Place “Pretoria” |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140731081139/http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 |url-status=live }}</ref>|телефон=+27 12|почта=0002|web=https://www.tshwane.gov.za/|башчы=[[Рэндалл Уильямс]]|Commons категория=Pretoria|ориг. аты={{lang2|af|en|Pretoria}}<br>{{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}|сагъат бёлге=[[UTC+2]]}} '''Прето́рия''' ({{lang2|af|en|Pretoria}}, {{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Гаутенг провинцияда орналгъан къралны ара шахары. Преторияда КъАР-ны толтуруучу власть органла орналадыла. [[Африка|Африканы]] бек шёндюгю шахарларындан бириси. == Белгиле == {{Африканы ара шахарлары}} [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Претория]] qkkp5d87bhaupqwy9g0yi9xf6ucxoxz 129769 129767 2026-10-31T10:26:33Z DarqaviPalladin 4737 129769 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Претория|байракъ=Flag of Pretoria, South Africa.svg|герб=Coat of arms of Pretoria.svg|кърал=КъАР|тенгизден мийиклик=1339|гербини юсюнден статья=Преторияны герби|байрагъыны юсюнден статья=Преторияны байрагъы|фото=Montage of Pretoria.jpg|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Гаутенг}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Цване|Цване округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]|Къуралгъанды=[[1855 джыл]]да|майдан=687,54<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 |title=Census 2011 — Main Place “Pretoria” |access-date=2014-09-26 |archive-date=2014-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140731081139/http://census2011.adrianfrith.com/place/799035 |url-status=live }}</ref>|телефон=+27 12|почта=0002|web=https://www.tshwane.gov.za/|башчы=[[Рэндалл Уильямс]]|Commons категория=Pretoria|ориг. аты={{lang2|af|en|Pretoria}}<br>{{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}|сагъат бёлге=[[UTC+2]]|халкъ=1 104 479|саналгъан джыл=2022|агломерация=1 815 889}} '''Прето́рия''' ({{lang2|af|en|Pretoria}}, {{lang2|zu|xh|E-Pitoli}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Гаутенг провинцияда орналгъан къралны ара шахары. Преторияда КъАР-ны толтуруучу власть органла орналадыла. [[Африка|Африканы]] бек шёндюгю шахарларындан бириси. == Белгиле == [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Претория]] <references />{{Африканы ара шахарлары}} 1ib0m9oj3bcigssm30iiatbwby5w0ul Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха 0 20181 129738 129730 2026-10-30T14:48:49Z TauluAlan 12233 129738 wikitext text/x-wiki [[Файл:Red Harvester Ants (Pogonomyrmex barbatus) (53497440015).jpg|мини|328x328пкс|Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха]] Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха 8lqkhdaumhtne3s0m1ahpkmpqrrwg44 129743 129738 2026-10-30T15:06:29Z TauluAlan 12233 129743 wikitext text/x-wiki {{Таксон2 |Латин аты = {{lang-la|Pogonomyrmex barbatus}} |name = Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха |image = Red Harvester Ants (Pogonomyrmex barbatus) (53497440015).jpg |width = 360 |length = 360 |Домен = Эукариотла |Патчахлыкъ = Хайыуанла |Тип = Джикаякъла |Класс = Къурт-къумурсха |Отряд = Къабукъ-къанатлыла |Юйюр = [[Къумурсхала]] |Тюбюйюр = [[Мирмицинле|Myrmicinae (Мирмицинле)]] |Тукъум = Pogonomyrmex (Погономирмекс; Оракъчы-къумурсхала) |Тюбтукъум = |Тюрлюсю = Pogonomyrmex barbatus (Погономирмекс барбатус) |Миллет арасы аты = ''Pogonomyrmex barbatus'' (Smith, 1858) }} Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха dhvzpdcubh0g29fx6ezx08edi8qscjd 129744 129743 2026-10-30T15:07:00Z TauluAlan 12233 129744 wikitext text/x-wiki {{Таксон2 |Латин аты = {{lang-la|Pogonomyrmex barbatus}} |name = Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха |image = Red Harvester Ants (Pogonomyrmex barbatus) (53497440015).jpg |width = 360 |length = 360 |Домен = Эукариотла |Патчахлыкъ = Хайыуанла |Тип = Джикаякъла |Класс = Къурт-къумурсха |Отряд = Къабукъ-къанатлыла |Юйюр = [[Къумурсхала]] |Тюбюйюр = [[Мирмицинле|Myrmicinae (Мирмицинле)]] |Тукъум = Pogonomyrmex (Погономирмекс; Оракъчы-къумурсхала) |Тюбтукъум = |Тюрлюсю = Pogonomyrmex barbatus (Погономирмекс барбатус) |Миллет арасы аты = ''Pogonomyrmex barbatus'' (Smith, 1858) }} Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха == Белгиле == lb210uq52g9ws4z9m78gspf67fetx7v 129746 129744 2026-10-30T17:07:06Z TauluAlan 12233 TauluAlan, [[Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха]] бетни атын [[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]] деб тюрлендирди 129744 wikitext text/x-wiki {{Таксон2 |Латин аты = {{lang-la|Pogonomyrmex barbatus}} |name = Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха |image = Red Harvester Ants (Pogonomyrmex barbatus) (53497440015).jpg |width = 360 |length = 360 |Домен = Эукариотла |Патчахлыкъ = Хайыуанла |Тип = Джикаякъла |Класс = Къурт-къумурсха |Отряд = Къабукъ-къанатлыла |Юйюр = [[Къумурсхала]] |Тюбюйюр = [[Мирмицинле|Myrmicinae (Мирмицинле)]] |Тукъум = Pogonomyrmex (Погономирмекс; Оракъчы-къумурсхала) |Тюбтукъум = |Тюрлюсю = Pogonomyrmex barbatus (Погономирмекс барбатус) |Миллет арасы аты = ''Pogonomyrmex barbatus'' (Smith, 1858) }} Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха == Белгиле == lb210uq52g9ws4z9m78gspf67fetx7v 129748 129746 2026-10-30T17:07:23Z TauluAlan 12233 129748 wikitext text/x-wiki {{Таксон2 |Латин аты = {{lang-la|Pogonomyrmex barbatus}} |name = Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха |image = Red Harvester Ants (Pogonomyrmex barbatus) (53497440015).jpg |width = 360 |length = 360 |Домен = Эукариотла |Патчахлыкъ = Хайыуанла |Тип = Джикаякъла |Класс = Къурт-къумурсха |Отряд = Къабукъ-къанатлыла |Юйюр = [[Къумурсхала]] |Тюбюйюр = [[Мирмицинле|Myrmicinae (Мирмицинле)]] |Тукъум = Pogonomyrmex (Погономирмекс; Оракъчы-къумурсхала) |Тюбтукъум = |Тюрлюсю = Pogonomyrmex barbatus (Погономирмекс барбатус) |Миллет арасы аты = ''Pogonomyrmex barbatus'' (Smith, 1858) }} Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха == Белгиле == 0bs1ju67kvjozzgc0gmhi0jiimdolps Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха 0 20182 129747 2026-10-30T17:07:06Z TauluAlan 12233 TauluAlan, [[Къызыл Америкадагъы оракъчы-къумурсха]] бетни атын [[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]] деб тюрлендирди 129747 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Америкадагъы къызыл оракъчы-къумурсха]] hp6o2mhzu0jszjqch51rvp8gtoh7wn1 Шаблон:← 10 20183 129749 2026-10-30T18:00:23Z Къарачайлы 96 [[Шаблон:Джолландырыу]] бетге джиберилди 129749 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Шаблон:Джолландырыу]] bpmn96nkx5suxfe3flvxeajm2e6jsg7 129750 129749 2026-10-30T18:01:17Z Къарачайлы 96 [[Шаблон:Джолландырыу]] бетге этилген джолландырыу къоратылды 129750 wikitext text/x-wiki [[Шаблон:Джангыдан джибериу]] 80rkq14l9cfk3ug7cam31iuefhy46u0 Къралланы территорияларына кёре тизме 0 20184 129752 2026-10-30T18:09:10Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Къралланы территорияларына кёре тизме]] бетни атын [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] деб тюрлендирди: Халатлы аты 129752 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] edq0j4xmphd17ipe5eox2jjuig8pg4q 129757 129752 2026-10-30T18:12:45Z Xqbot 32 Бот: [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] бетден [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] бетге экили джолландырыуну тюзетиу 129757 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] aq8o2qv6q43r5cyco8sst4d03lntnx7 Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси 0 20185 129754 2026-10-30T18:09:49Z Къарачайлы 96 Къарачайлы, [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы территорияларына кёре тизмеси]] бетни атын [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] деб тюрлендирди 129754 wikitext text/x-wiki #джибериу [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси]] aq8o2qv6q43r5cyco8sst4d03lntnx7 Федератив кърал 0 20186 129758 2026-10-30T18:28:11Z Къарачайлы 96 Бет къуралды: '{{←|Федерация}} [[Файл:Map of unitary and federal states.svg|мини|{{legend|#00e000;|Федерацияла}} {{legend|#0000b0;|[[Унитар кърал|Унитар къралла]]}}]] '''Федерати́в''' '''кърал''', '''федера́ция''' ({{lang-lat|fœderātiō}} — бирлик, бирлешиу<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «Русский язык (издательство)|Русск...' 129758 wikitext text/x-wiki {{←|Федерация}} [[Файл:Map of unitary and federal states.svg|мини|{{legend|#00e000;|Федерацияла}} {{legend|#0000b0;|[[Унитар кърал|Унитар къралла]]}}]] '''Федерати́в''' '''кърал''', '''федера́ция''' ({{lang-lat|fœderātiō}} — бирлик, бирлешиу<ref>Словарь иностранных слов. — М.: «[[Русский язык (издательство)|Русский язык]]», 1989. — 624 с. ISBN 5-200-00408-8</ref>), '''бирикген''' '''кърал''', '''бирлешген''' '''къралла''' — къралны кесеклери федерацияны ичинде белгили бир [[политика]]лыкъ эркинликлери болгъан [[кърал]]лыкъ къуралышла болгъан [[кърал къурулушну формасы]]ды,. Федерация ючюн кърал-территориялыкъ къуралышла - ''федерацияны субъектлери'' болууу баш шартды. Аланы кёбюсю [[Къралланы эм бойсуннган территорияланы майданларына кёре тизмеси|дунияны эм уллу къралларыдыла]], юлгюге, [[Россия]], [[Американы Бирлешген Штатлары]], [[Канада]], [[Бразилия]], [[Германия]], [[Индия]], [[Австралия]], [[Мексика]], [[Аргентина]], [[Пакистан]]. '''[[Федерацияны субъекти]]''' — кърал шартланы бир къаууму болгъан, алай а керти кърал [[суверенитет]]и болмагъан политика-территориялыкъ къуралышды. == Федерализм == Федерацияны баш принципи — '''[[федерализм|федерали́зм]]ди'''<ref name="автоссылка1">{{ВТ-МЭСБЕ|Федерализм}}</ref> ({{lang-fr|fédéralisme}}, тамалы {{lang-lat|foedus}} «келишиу, бирлешиу»). Ол къралны федератив къуралышыны идеалгъа санау, талай айры къралны бир федерациягъа бирлешдириу неда [[унитар кърал]]ны федератив къралгъа буруу магъананы джюрютедид. «Федералистлени» тамамы чюйреси — «[[Унитар кърал|унитаристледиле]]»<ref name="автоссылка1" />. [[Европа|Европачы]] федерализм урушдан сора Европада джаратылгъанды, бу сюремде эм магъаналы инциативагъа [[Черчилль, Уинстон|Уинстон Черчиллни]] [[Цюрих]] [[1946 джыл]]дагъы сёлешиую болгъанды<ref>{{Cite web |url=http://www.churchill-society-london.org.uk/astonish.html |title=Winston Churchill’s speech in Zurich in 1946 |access-date=2020-02-02 |archive-date=2012-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120422233906/http://www.churchill-society-london.org.uk/astonish.html |url-status=live }}</ref>. == Къралны федерализациясыны факторлары == {{Main|Федерализация}} Существует ряд предпосылок, которые самостоятельно или в своей совокупности становятся причинами постепенной '''федерализа́ции''' государства. Так, важнейшим фактором является территориальный. Разделение государственной территории естественными барьерами, такими как горные цепи или проливы и иные большие водные объекты может способствовать федерализации, однако она будет иметь место только в совокупности с фактором накопления индивидуальных черт внутри тех территорий, которые отделены от основной. В ином случае, если явных культурных различий нет, то федерализация далеко не является неизбежной. Безусловно, важнейшей предпосылкой возможной федерализации в будущем является [[Многонациональное государство|многонациональность]] государства. Однако здесь, помимо культурных различий между народами, важно ещё и наличие у народов желания получить национальную независимость, реализовать своё [[право на самоопределение]] в пределах государства, не отделяясь от него. Исторически также представляется возможной федерализация, формирование федеративного государства в результате объединения территорий в процессе перехода от [[феодализм]]а к следующей ступени развития<ref name="Баранов">{{Cite web|url=https://nicbar.ru/politology/study/kurs-politicheskaya-regionalistika/186-lektsiya-7-sovremennyj-federalizm-i-federatsii|title=Современный федерализм и федерации|author=Николай Баранов|website=|date=|publisher=|access-date=2020-01-27|archive-date=2020-01-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200127182323/https://nicbar.ru/politology/study/kurs-politicheskaya-regionalistika/186-lektsiya-7-sovremennyj-federalizm-i-federatsii|url-status=live}}</ref>. == Федеративная трансформация == Под федеративной трансформацией понимается переход государства от унитарной территориальной формы к федеративной. В современном мире такой процесс чаще всего детерминируется необходимостью решения национального вопроса, проблемы этнического сепаратизма. Федеративная трансформация в таком случае становится неизбежной, если государство хочет сохранить свою территориальную целостность. Примером федеративной трансформации можно считать опыт [[Бельгия|Бельгии]], которая изначально включала в себя три крупных региона, а кроме того, в ней существовали три яркие этнолингвистические общности<ref name="Баранов" />. == Основные признаки федеративного государства == В федеративном государстве, в отличие от [[унитарное государство|унитарного]], имеются две системы высших органов власти: федеральные и субъектов федерации. Наряду с федеральной [[конституция|конституцией]] субъекты федерации издают собственные нормативные правовые акты учредительного характера (например, конституции, [[устав]]ы, основные законы). Они наделены правом издавать региональные [[Закон (право)|законы]]. У субъектов ряда федераций нередко имеется собственный институт [[гражданство|гражданства]], [[столица]], [[герб]] и иные элементы конституционно-правового статуса государства, за исключением [[суверенитет|государственного суверенитета]]. При этом субъект федерации не может быть субъектом [[Международные отношения|международных отношений]], не выйдя из состава федерации ([[сецессия]]). Субъекты федерации могут иметь различные наименования, которые, как правило, определяются историческими или правовыми факторами: [[Штат (территория)|штаты]], [[провинция|провинции]], [[Область (административная единица)|области]], [[край|края]], республики, земли (как например [[Земли Германии|Земли в Германии]] или федеральные земли в [[федеральная земля (Австрия)|Австрии]]) и иное. Федерацию следует отличать от [[конфедерация|конфедерации]], которая является международно-правовым союзом суверенных государств. Однако на практике различить правовую природу тех или иных образований бывает весьма затруднительно — многие существовавшие или ныне существующие [[конфедерация|конфедерации]] по своему устройству очень близки к федерациям или даже почти или фактически являются федерациями. Например, [[Швейцария]] (официально Швейцарская Конфедерация, {{lang-lat|Confoederatio Helvetica}}), до сих пор провозглашаемая как конфедерация, [[де-факто]] есть федерация, в которой [[кантон (Швейцария)|кантоны]] давно превратились в классические субъекты федерации. [[Советский Союз]], не определявшийся ни федерацией, ни конфедерацией, по конституции был ближе к последней, декларируясь как союз суверенных государств (с конституционным правом быть самостоятельными субъектами международных отношений и иметь собственные вооружённые силы),<ref>Только на закате существования СССР в 70 статье Конституции 1977 года появляется дополнение ''«образованное на основе принципа социалистического [[федерализм]]а»'' (термин, исторически употреблявшийся и применительно к конфедерациям); также упразднено упоминание о республиканских войсковых формированиях (статья 18-б Конституции 1936 года, введена Законом СССР от 1 февраля 1944 года).</ref> на практике же на протяжении всей своей истории выступая жёсткой федерацией. [[Европейский Союз|Евросоюз]], напротив, являет собой пример классической [[конфедерация|конфедерации]], но не определяется как государство. Можно выделить наиболее общие черты, характерные для большинства федеративных государств: * Территория федерации состоит из территорий её отдельных субъектов: [[Штат (административная единица)|штатов]], [[провинция|провинций]], {{d-l|кантон|кантонов}}, [[Республика (административная единица)|республик]], [[эмират]]ов и т. д.; * В федеративном государстве верховная [[законодательная власть|законодательная]], [[исполнительная власть|исполнительная]] и [[судебная власть]] принадлежит федеральным государственным органам законодательной, исполнительной и судебной властей соответственно. Компетенция между федерацией и её субъектами разграничивается федеральной [[Конституция|конституцией]]; * В некоторых федерациях субъекты обладают правом принятия собственной конституции, имеют собственные внутренние верховные законодательные, исполнительные и судебные органы; * Основную общегосударственную внешнеполитическую деятельность в федерациях осуществляют федеральные государственные органы. Они официально представляют федеративное государство в межгосударственных отношениях ([[США]], [[Российская Федерация]], [[Германия|ФРГ]], [[Бразилия]], [[Индия]] и др.); * Обязательным признаком федеративности государства считается двухпалатная структура федерального [[парламент]]а. Нижняя палата является органом общегосударственного представительства, и депутаты в неё избираются со всей страны. Верхняя палата — орган представительства субъектов федерации. == Центр и субъекты в Конституциях федераций == В Конституциях различных федеративных моделей мира отражаются разные способы разграничения предметов ведения федерального центра и субъектов государства. В каких-то странах полномочия распределяются в пользу субъектов по остаточному принципу, в каких-то, наоборот, таким образом определяются полномочия центра. Выделяют следующие модели конституционного распределения полномочий: # Определение полномочий только федерального центра. В конституциях некоторых государств конституционно определены компетенции исключительно самой федерации, а субъекты получают полномочия по остаточному принципу. Однако при таком подходе возможна чрезмерная узурпация власти федеральным центром; # Закрепление в конституции сфер ведения федерального центра и совместного ведения. Подобная модель действует и в РФ, что отражено в [[Федеративное устройство России|ст. 71-72]] [[Конституция Российской Федерации|Конституции РФ]]; # Определение сфер ведения отдельно федерального центра и субъектов. В таких моделях федеративных конституций присутствуют главы, где точно определены сферы деятельности федерации и регионов. Кроме того, например, в [[Конституция США|Конституции США]] также присутствуют положения о том, какие меры федеральному центру запрещается применять по отношению к субъектам; # В конституциях ряда других стран присутствуют главы, посвящённые всем трём видам компетенций: федеральным, региональным и совместным. Это последний из ныне существующих способов конституционного разграничения полномочий субъектов в федеративном государстве. Своеобразная система взаимодействия федерального и регионального законодательства в связи с этим установлена в [[Германия|Германии]]: субъекты имеют право принимать необходимые законы на своей территории, однако, если центр издаёт закон, регулирующий те же отношения, то региональный нормативный акт автоматически теряет свою силу<ref name="Баранов" />. == Парламент в федеративном государстве == Обязательным признаком федерации и одновременно её характерной чертой является наличие ''[[Двухпалатный парламент|двухпалатного парламента]]''. Нижняя палата, как правило, избирается на всенародном голосовании, а верхняя, в которой осуществляется представительство субъектов государства, может формироваться разными способами. Одним из путей формирования верхней палаты является проведение выборов представителей в субъектах федерации. Таким образом представители регионов избираются, например, в [[Конгресс США|США]], [[Федеральное собрание (Швейцария)|Швейцарии]], [[Национальный конгресс Бразилии|Бразилии]] и др. Второй способ рекрутирования представителей субъектов — пропорциональное населённости субъекта количество представителей, избираемых в легислатуре. Данная система действует в [[Парламент Австрии|Австрии]]. Ещё один путь избрания представителей — назначение их различными органами государственной власти. Так, в одних странах депутаты избираются главами субъектов, в других — [[генерал-губернатор]]ами по поручению правительства и иными методами. Различные вариации такого метода встречаются в таких странах как [[Россия]], [[Бундестаг|Германия]], [[Парламент Канады|Канада]] и др.<ref name="Баранов"/> == Виды федераций == По особенностям конституционно-правового статуса субъектов федеративного государства выделяют: * [[Симметричная федерация|симметричные]]; * [[Асимметричная федерация|асимметричные]]. В симметричных федерациях субъекты обладают одинаковым конституционно-правовым статусом (например, [[Федеративная Демократическая Республика Эфиопия]], [[Соединённые Штаты Америки]]), в асимметричных — [[Конституция|конституционно-правовой]] статус субъектов различен (например, [[Республика Индия]], [[Малайзия]]). По особенностям формирования федерации выделяют: * территориальные; * национальные; * национально-территориальные (смешанные). При формировании территориальных федераций используется территориальный географический признак (например, [[Соединённые Штаты Америки|США]], [[Германия]]). В национальных — по национальному признаку (например, бывшие федерации [[Чехословакия]], [[Югославия]]). В смешанных федерациях формирование идёт по обоим признакам (например, [[Россия]]). Способы формирования федерации в значительной мере определяют характер, содержание, структуру государственного устройства. Более стабильными считаются территориальные федерации. Это связывается с тем, что при таком типе формирования субъектов наиболее низок риск сепаратизма отдельных регионов. В противовес территориальным, национальные и этнонациональные образования в гораздо большей степени склонны к распаду из-за возможности возникновения у отдельного народа желания реализовать свои [[Право на самоопределение|права]]. Самыми устойчивыми можно назвать смешанные федерации, в которых гармонично сочетается ряд признаков, по которым образуются субъекты<ref name="Баранов" />. По способу образования федерации делятся на: * договорные; * конституционные. Конституционные федерации часто возникают на базе ранее существовавшего [[Унитарное государство|унитарного]] государства (нередко [[империя|империи]]). Вопреки распространённому заблуждению, в [[конституция]]х таких федераций, как правило, прописан принцип территориальной целостности страны и субъекты федерации не имеют права свободного выхода из состава государства (например, [[Германия]], [[Бразилия]], [[Россия]]). Договорные федерации образуются путём заключения договора между независимыми государствами, существовавшими самостоятельно, но осознавшими необходимость государственного объединения для совместного отстаивания общих интересов (например, [[Швейцарский союз (1291—1798)|Швейцарский союз]], [[Тринадцать колоний]]). По степени централизации: * [[Централизация|централизованные]] ([[Аргентина]], [[Германия]], [[Россия]]); * [[Децентрализация|децентрализованные]] ([[Швейцария]], [[Соединённые Штаты Америки|США]]). == «Мягкая федерация» == «Мягкая федерация» — федерация, субъекты которой имеют право [[сецессия|сецессии]]. Ранее мягкой федерацией по итогам [[Всесоюзный референдум о сохранении СССР|всесоюзного референдума]] должен был стать обновлённый Союз ССР — [[Союз Суверенных Государств#ССГ-федерация (Союз Советских Суверенных Республик)|Союз Суверенных Государств]], но после [[Августовский путч|августовского путча]] проект потерпел крах. Чертами мягкой федерации формально<ref>Выход Литовской Республики из состава СССР в 1990 году не был признан Съездом народных депутатов СССР, против восстановленного независимого государства применялись меры экономического и военного воздействия; независимость стран Балтии была признана только 6 сентября 1991 года новообразованным Государственным Советом СССР.</ref> обладал [[Союз Советских Социалистических Республик|Советский Союз]], который, однако, не определялся конституционно как федерация, его субъекты, согласно союзной и республиканским конституциям, обладали, помимо права сецессии, декларированным государственным суверенитетом (ограниченным по ряду вопросов, отданных в общесоюзное ведение) и возможностью самостоятельного международного представительства, что нехарактерно для федераций. В настоящее время единственной официальной мягкой федерацией является [[Эфиопия]]. [[Европейский союз]] обладает чертами мягкой федерации, однако не считается [[государство]]м в смысле [[Международное право|международного права]]. Также черты мягкой федерации ярко выражены у [[Швейцария|Швейцарии]], но формально она является [[Конфедерация|конфедерацией]]. == Современные федеративные государства == [[Файл:Map of federal states.svg|thumb|center|797x797px|Современные федеративные государства на карте мира, показаны зелёным]] {{col-begin}} {{col-break}} [[Европа]] # {{Флаг России}} [[Российская Федерация]]<ref>Также частично расположена в [[Азия|Азии]].</ref> # {{Флаг Австрии}} [[Австрийская Республика]] # {{Флаг Германии}} [[Федеративная Республика Германия]] # {{Флаг Боснии и Герцеговины}} [[Босния и Герцеговина]] # {{Флаг Бельгии}} [[Королевство Бельгия]] # {{Флаг Швейцарии}} [[Швейцарская Конфедерация]] {{col-break}} [[Азия]] # {{Флаг Пакистана}} [[Исламская Республика Пакистан]] # {{Флаг Малайзии}} [[Малайзия]] # {{Флаг ОАЭ}} [[Объединённые Арабские Эмираты]] # {{Флаг Индии}} [[Республика Индия]] # {{Флаг Ирака}} [[Республика Ирак]] # {{Флаг Непала}} [[Федеративная Демократическая Республика Непал]] {{col-break}} [[Африка]] # {{Флаг Судана}} [[Республика Судан]] # {{Флаг Комор}} [[Союз Коморы]] # {{Флаг Эфиопии}} [[Федеративная Демократическая Республика Эфиопия]] # {{Флаг Нигерии}} [[Федеративная Республика Нигерия]] # {{Флаг Южного Судана}} [[Республика Южный Судан]] # {{Флаг Сомали}} [[Федеративная Республика Сомали]] {{col-break}} [[Америка]] # {{Флаг Аргентины}} [[Аргентинская Республика]] # {{Флаг Венесуэлы}} [[Боливарианская Республика Венесуэла]] # {{Флаг Канады}} [[Канада]] # {{Флаг Мексики}} [[Мексиканские Соединённые Штаты]] # {{Флаг США}} [[Соединённые Штаты Америки]] # {{Флаг Бразилии}} [[Федеративная Республика Бразилия]] # {{Флаг Сент-Китс и Невис}} [[Федерация Сент-Китс и Невис]] {{col-break}} [[Австралия]] и [[Океания]] # {{Флаг Австралии}} [[Австралийский Союз]] # {{Флаг Микронезии}} [[Федеративные Штаты Микронезии]] {{col-end}} * ''Конституция и законы Боснии и Герцеговины, а также [[Дейтонское соглашение]] не определяют данное государство как федерацию. Вывод о федеративном государственном устройстве (а некоторыми исследователями — даже как о конфедеративном<ref>{{книга|автор=Моисеев А. А.|заглавие=Суверенитет государства в международном праве: учебное пособие|ссылка=|место=|издательство=Восток-Запад|год=2009|страницы=75|isbn=}}</ref><ref>{{книга|автор=Романенко С. А.|заглавие=Югославия|ссылка=|место=|издательство=Московский общественный научный фонд|год=2000|страницы=241|isbn=}}</ref><ref>{{книга|автор=Бухвальд Е. М.|заглавие=Российский федерализм|ссылка=|место=|издательство=Узорочье|год=2002|страницы=20|isbn=}}</ref>, но без права [[сецессия|сецессии]]) делается по ряду внешних признаков. Формально Босния и Герцеговина является децентрализованным унитарным государством с широкими полномочиями входящих в него субъектов ([[энтитет]]ов).'' == Федеративные государства, существовавшие в прошлом == === [[Европа]] === * {{Флаг Испании (1873—1875)}} [[Первая Испанская республика|Федеративная Республика Испания]] ([[1873]]—[[1874]]). * {{Флаг СССР}} [[Союз Советских Социалистических Республик]] ([[1922]]—[[1991]])<ref>Формально не попадает под определение федерации: республики согласно своим и союзной конституциям обладали декларированным суверенитетом и субъектностью международного права (вплоть до членства УССР и БССР в ООН)</ref>. * {{Флаг|Югославия|НОАЮ}} [[Демократическая Федеративная Югославия]] (1945), {{Флаг|СФРЮ}} [[Социалистическая Федеративная Республика Югославия]] ([[1945]]—[[1992]]): ** {{Флаг|СРЮ}} [[Союзная Республика Югославия]] ([[1992]]—[[2003]]), {{Флаг|Сербия и Черногория}} [[Государственный Союз Сербии и Черногории]] ([[2003]]—[[2006]]) — «Малая Югославия». * {{Флаг Чехословакии}} [[Вторая Чехословацкая республика|Чехо-Словацкая Республика]] ([[1938]]—[[1939]]), позднее — [[Чехословацкая Социалистическая Республика]] ([[1968]]—[[1990]]) и [[Чешская и Словацкая Федеративная Республика]] ([[1990]]—[[1992]]). * {{Флаг Германии (1871—1918)}} [[Германская империя]] (1871—1918), {{Флаг|Германия}} [[Веймарская республика]] (1918—1933). * [[Файл:Flaga Rzeczypospolitej Obojga Narodow ogolna.svg|23px]] [[Речь Посполитая]] (1569—1795). На границе [[Европа|Европы]] и [[Азия|Азии]]: * {{Флаг Закавказской СФСР}} [[Закавказская Социалистическая Федеративная Советская Республика]] (Закавказская Федерация, ЗСФСР) в составе СССР ([[1922]]—[[1936]]). === [[Азия]] === * [[Файл:Flag of the Federated Malay States (1895 - 1946).svg|22px]] [[Федерированные малайские государства|Федеративные Малайские Штаты]] ([[1896 год|1896]]—[[1946 год|1946]]), {{Флаг Малайи}} [[Малайский Союз]] ([[1946]]—[[1948]]), {{Флаг Малайзии}} [[Малайская Федерация]] ([[1948]]—[[1963]]). * {{Флаг Индонезии}} [[Соединённые Штаты Индонезии]] ([[1949]]—[[1950]]). * {{флаг|Федерация Южной Аравии}} [[Федерация Южной Аравии]] ([[1962]]—[[1967]]). === [[Африка]] === * {{Флаг Франции}} [[Французская Западная Африка]] ([[1904]]—[[1958]]). * {{Флаг Франции}} [[Французская Экваториальная Африка]] ([[1910]]—[[1960]]). * {{Флаг Ливии (1951—1969)}} [[Королевство Ливия|Соединённое Королевство Ливия]] ([[1951]]—[[1963]]). * {{Флаг Федерации Родезии и Ньясаленда}} [[Федерация Родезии и Ньясаленда]] ([[1953]]—[[1963]]). * {{Флаг ОАР}} [[Объединённая Арабская Республика]] (ОАР, [[1958]]—[[1971]]). * {{Флаг Мали (1959—1961)}} [[Малийская Федерация]] ([[1959]]—[[1960]]). * {{Флаг Камеруна (1961—1975)}} [[Камерун|Федеративная Республика Камерун]] ([[1961]]—[[1972]]). * {{Флаг Уганды}} [[Уганда]] ([[1962]]—[[1967]]). * {{Флаг ДР Конго (1966—1971)}} [[Республика Конго (Леопольдвиль)|Демократическая Республика Конго]] ([[1960]]—[[1971]]). * {{Флаг Танзании}} [[Объединённая Республика Танзания]]. === [[Америка]] === * {{Флаг Никарагуа}} [[Соединённые Провинции Центральной Америки]] ([[1823]]—[[1838]]). * {{Флаг КША (1865)}} [[Конфедеративные Штаты Америки]] ([[1861]]—[[1865]]). * {{Флагификация|Великая Колумбия}} (1819—1831), {{Флагификация|Республика Новая Гранада}} ([[1855]]—[[1886]]). * {{Флаг Федерации Вест-Индии}} [[Вест-Индская Федерация]] ([[1958]]—[[1962]]). == Вымышленные федерации == Вымышленные федерации довольно часто встречаются в вымышленных фантастических вселенных. Яркие примеры вымышленных федераций: # [[Объединённая федерация планет]] ([[Звёздный путь]]); # [[Галактическая Республика|Старая Республика]] и Новая Республика ([[Звёздные войны]]); # Земной Альянс и Минбарская федерация ([[Вавилон-5]]); # Федерация (одна из трёх сверхдержав во вселенной [[Elite: Dangerous]]); # Объединённая федерация ([[Papers, Please]]). == Примечания == {{примечания|2}} == Литература == * ''П. Мижуев'', «Важнейшие федерации Старого и Нового Света», {{СПб}}, 1907. * {{ВТ-ЭСБЕ|Союзное государство}} * {{ВТ-ЭСГ|Союзные государства}} * {{книга |автор=[[Червонюк, Владимир Иванович|Червонюк В. И.]] |часть=Федеративное государство |ссылка часть=https://slovari.yandex.ru/~книги/Конституционное%20право%20РФ/Федеративное%20государство |заглавие=[[Иванец, Галина Ивановна|Иванец Г. И.]], Калинский И. В., Червонюк В. И. Конституционное право России: энциклопедический словарь|оригинал= |ссылка= |ответственный=Под общей ред. В. И. Червонюка |издание= |место=М. |издательство=[[Юридическая литература]]|год=2002 |страницы= |столбцы= |страниц=432 |серия= |isbn= |тираж= |ref=Червонюк}} * Бредихин А. Л. Федеративная система Российской Федерации. Учебное пособие. — Москва: Литрес: Самиздат, 2019. — 120 с. {{ТГП}} {{Этнополитика}} {{ВС}} {{нет ссылок|дата=2016-07-17}} {{DEFAULTSORT:Федерация}} [[Категория:Федеративные государства|*]] [[Категория:Федерализм| ]] [[Категория:Формы государственного устройства]] o3thg4do5ywewe9eft4qj9vbflhkxui Шаблон:Байракъландырыу/Гаутенг 10 20187 129768 2026-10-31T10:18:59Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: '{{ {{{1<noinclude>|байракъландырыу/байракъ</noinclude>}}} | alias = Гаутенг | flag alias = Flag of the Gauteng Province.png }}<noinclude> </noinclude>' 129768 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|байракъландырыу/байракъ</noinclude>}}} | alias = Гаутенг | flag alias = Flag of the Gauteng Province.png }}<noinclude> </noinclude> rs7yzgmyuw2vkua2jrmzlhvubr705uy Шаблон:Байракъландырыу/Кюнбатыш Кап 10 20188 129773 2026-10-31T10:47:37Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: '{{ {{{1<noinclude>|байракъландырыу/байракъ</noinclude>}}} | alias = Кюнбатыш Кап | flag alias = Flag of the Western Cape Province.png }}<noinclude> </noinclude>' 129773 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|байракъландырыу/байракъ</noinclude>}}} | alias = Кюнбатыш Кап | flag alias = Flag of the Western Cape Province.png }}<noinclude> </noinclude> 151bp6r6hfalwpucp186cm80uab86ei Йоханнесбург 0 20189 129775 2026-10-31T10:57:43Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: ''''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}}''Johannesburg'' {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}}''Johannesburg'' {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}''iGoli'', {{lang-xh|iRhawutini}}''iRhawutini'') — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмд...' 129775 wikitext text/x-wiki '''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}}''Johannesburg'' {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}}''Johannesburg'' {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}''iGoli'', {{lang-xh|iRhawutini}}''iRhawutini'') — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмда эм бай [[Гаутенг]] провинцияны административ арасы. [[2000 джыл|2000 джылда]] Йоханнесбург шахардан эмда аны тёгерегиндеги территорияладан джангы административ бирлиги Йоханнесбург шахар округну къуралгъандыла. Йоханнесбургда КъАР-ны Конституция сюдю орналады. Шахарны тёгерекдеги таулада къазылгъан алтын бла налмазланы кенг сатыу-алыуну аралыгъыды. == Белгиле == bkce31qa6oqoz7d2otdijsfymzhy97k 129776 129775 2026-10-31T11:01:45Z DarqaviPalladin 4737 129776 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Йоханнесбург|байракъ=Flag of Johannesburg, South Africa.svg|герб=Coat of Arms of Johannesburg.svg|фото=Montage Johannesburg.jpg|кърал=КъАР|сагъат бёлге=UTC+2:00|тенгизден мийиклик=1753|Къуралгъанды=1886 джылда|майдан=1644|башчы=Дада Мореро|телефон=+2711|почта=2001 эм 2000|web=http://www.joburg.org.za/|Commons категория=Johannesburg|статус=Провинцияны ара шахары}} '''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}} {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}} {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}, {{lang-xh|iRhawutini}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмда эм бай [[Гаутенг]] провинцияны ара шахары. [[2000 джыл|2000 джылда]] Йоханнесбург шахардан эмда аны тёгерегиндеги территорияладан джангы административ бирлиги Йоханнесбург шахар округну къуралгъандыла. Йоханнесбургда КъАР-ны Конституция сюдю орналады. Шахарны тёгерекдеги таулада къазылгъан алтын бла налмазланы кенг сатыу-алыуну аралыгъыды. == Белгиле == {{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} rwpq0jzw605dtuwb0pusmo2vs990cou 129777 129776 2026-10-31T11:02:15Z DarqaviPalladin 4737 /* Белгиле */ 129777 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Йоханнесбург|байракъ=Flag of Johannesburg, South Africa.svg|герб=Coat of Arms of Johannesburg.svg|фото=Montage Johannesburg.jpg|кърал=КъАР|сагъат бёлге=UTC+2:00|тенгизден мийиклик=1753|Къуралгъанды=1886 джылда|майдан=1644|башчы=Дада Мореро|телефон=+2711|почта=2001 эм 2000|web=http://www.joburg.org.za/|Commons категория=Johannesburg|статус=Провинцияны ара шахары}} '''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}} {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}} {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}, {{lang-xh|iRhawutini}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмда эм бай [[Гаутенг]] провинцияны ара шахары. [[2000 джыл|2000 джылда]] Йоханнесбург шахардан эмда аны тёгерегиндеги территорияладан джангы административ бирлиги Йоханнесбург шахар округну къуралгъандыла. Йоханнесбургда КъАР-ны Конституция сюдю орналады. Шахарны тёгерекдеги таулада къазылгъан алтын бла налмазланы кенг сатыу-алыуну аралыгъыды. == Белгиле == {{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Йоханнесбург]] 9g67ft6m6rarpk3ejsvmlsaerbu5h7t 129779 129777 2026-10-31T11:04:56Z DarqaviPalladin 4737 129779 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Йоханнесбург|байракъ=Flag of Johannesburg, South Africa.svg|герб=Coat of Arms of Johannesburg.svg|фото=Montage Johannesburg.jpg|кърал=КъАР|сагъат бёлге=UTC+2:00|тенгизден мийиклик=1753|Къуралгъанды=1886 джылда|майдан=1644|башчы=Дада Мореро|телефон=+2711|почта=2001 эм 2000|web=http://www.joburg.org.za/|Commons категория=Johannesburg|статус=Провинцияны ара шахары|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Гаутенг}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Йоханнесбург (шахар округ)|Йоханнесбург округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]}} '''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}} {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}} {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}, {{lang-xh|iRhawutini}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмда эм бай [[Гаутенг]] провинцияны ара шахары. [[2000 джыл|2000 джылда]] Йоханнесбург шахардан эмда аны тёгерегиндеги территорияладан джангы административ бирлиги Йоханнесбург шахар округну къуралгъандыла. Йоханнесбургда КъАР-ны Конституция сюдю орналады. Шахарны тёгерекдеги таулада къазылгъан алтын бла налмазланы кенг сатыу-алыуну аралыгъыды. == Белгиле == {{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Йоханнесбург]] gs8u2lmrjty6a0fkj57mw2tu8axpeaf 129780 129779 2026-10-31T11:05:41Z DarqaviPalladin 4737 129780 wikitext text/x-wiki {{Джерлешим|аты=Йоханнесбург|байракъ=Flag of Johannesburg, South Africa.svg|герб=Coat of Arms of Johannesburg.svg|фото=Montage Johannesburg.jpg|кърал=КъАР|сагъат бёлге=UTC+2:00|тенгизден мийиклик=1753|Къуралгъанды=1886 джылда|майдан=1644|башчы=Дада Мореро|телефон=+2711|почта=2001 эм 2000|web=http://www.joburg.org.za/|Commons категория=Johannesburg|статус=Провинцияны ара шахары|баш.къошакъ.параметр=[[КъАР-ны административ бёлюнюую|Провинция]]|баш.параметрни.ачыкълау={{Байракъландырыу|Гаутенг}}|тюб.параметрни.ачыкълау=[[Йоханнесбург (шахар округ)|Йоханнесбург округу]]|тюб.къошакъ.параметр=[[Шахар округ (КъАР)|Шахар округу]]|ориг. аты={{lang2|en|af|Johannesburg}}|гербини юсюнден статья=Йоханнесбургну герби|байрагъыны юсюнден статья=Йоханнесбургну байрагъы}} '''Йоханнесбург''' ({{lang-en|Johannesburg}} {{IPA|[dʒoʊˈhænɪsbɜrɡ]}}, {{lang-af|Johannesburg}} {{IPA|[joˈhɑnəsbʏrx]}}, {{lang-zu|iGoli}}, {{lang-xh|iRhawutini}}) — [[Къыбыла-Африкан Республика|КъАР]]-ны шимал-кюнчыгъышда, Хайвелд платода орналгъан къралны адам аны бла эм уллу шахар эмда эм бай [[Гаутенг]] провинцияны ара шахары. [[2000 джыл|2000 джылда]] Йоханнесбург шахардан эмда аны тёгерегиндеги территорияладан джангы административ бирлиги Йоханнесбург шахар округну къуралгъандыла. Йоханнесбургда КъАР-ны Конституция сюдю орналады. Шахарны тёгерекдеги таулада къазылгъан алтын бла налмазланы кенг сатыу-алыуну аралыгъыды. == Белгиле == {{КъАР-ны провинцияланы ара шахарлары}} [[Категория:КъАР-ны шахарлары]] [[Категория:Йоханнесбург]] pyclhankzttt97vzfphmpmi8jyg3hja Категория:Йоханнесбург 14 20190 129778 2026-10-31T11:02:35Z DarqaviPalladin 4737 Бет къуралды: '{{catmain}} [[Категория:КъАР-ны шахарларыны категориялары]]' 129778 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категория:КъАР-ны шахарларыны категориялары]] 4vn6eb63ls4z6r2z55kz79uh3yqnmqi