وِکیٖپیٖڈیا kswiki https://ks.wikipedia.org/wiki/%D8%A7%D9%8E%DB%81%D9%8E%D9%85_%D8%B5%D9%8E%D9%81%DB%81%D9%95 MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter میڈیا خاص کَتھ رُکُن رُکُن کَتھ وِکیٖپیٖڈیا وِکیٖپیٖڈیا کَتھ فَیِل فَیِل کَتھ میٖڈیاوِکی میٖڈیاوِکی کَتھ فرما فرما کَتھ مَدَتھ مَدَتھ کَتھ زٲژ زٲژ کَتھ TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk کٲشُر کھؠن 0 6241 137286 137203 2026-05-06T18:01:02Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137286 wikitext text/x-wiki {{حَوالہٕ وَرٲے}} {{Dead end|date=اَگست ٢٠٢١}} کٲشُر کھؠن چھُ وادی کٔشیٖرِ ہُنٛد ضِیاف۔ یِمَن ضِیافتن ہُنٛد چھُ وسطی ایشیا تہٕ برصغیر پاک و ہندَس مَنٛز ہمسایہِ علاقو پؠٹھ زبردست اثر۔ کٔشیٖرِ مَنٛز چھُ قٔدیٖم زمانہٕ پیٚٹھٕ توٚمُل اَکھ اَہَم کھیٚن روٗدمُت۔ کٲشِرِس مَنٛز "ژۆٹ تہٕ تھنہٕ" فقرس برابر چھُ ہاکھ بتہٕ۔ کٲشرؠ کھؠن چھُ پوٗرِ عالمس مَنٛز مَشہوٗر یتھِ پٲٹھؠ زن ؛ وازٕوان چھُ کشیرِ مَنٛز مٗوجٗود أکس بڈس داوتس خٲطرٕ یوان تیار کَرنہٕ یَتھ مَنٛز واریاہ سِنؠ آسان چھِ مثلن؛ ۱۔[[یَخٕنؠ]] ۲۔[[رِستہٕ]] ۳۔ [[روغَن جوش]] ۴۔ [[قۄرمہٕ]] ۵۔ [[آب گوش]] ۶۔ [[کَباب]] ۷۔ [[میٖتھِ ماز]] ۸۔ [[شٲمی کَباب]] ۹۔ [[تَبَق ماز]] ۱۰۔ [[مَرژٕوانٛگَن قۄرمہٕ]] تہٕ بؠترے [[زٲژ:کٔشیٖر]] [[زٲژ:کھؠن]] nbekl06medfr5e6apqlccksknf8ha5g Module:Language/data/iana languages 828 7187 137264 108595 2026-05-06T15:36:19Z آیات محراج 11062 137264 Scribunto text/plain -- File-Date: 2021-03-05 local active = { ["aa"] = {"Afar"}, ["ab"] = {"Abkhazian"}, ["ae"] = {"Avestan"}, ["af"] = {"Afrikaans"}, ["ak"] = {"Akan"}, ["am"] = {"Amharic"}, ["an"] = {"Aragonese"}, ["ar"] = {"عَربی"}, ["as"] = {"Assamese"}, ["av"] = {"Avaric"}, ["ay"] = {"Aymara"}, ["az"] = {"Azerbaijani"}, ["ba"] = {"Bashkir"}, ["be"] = {"Belarusian"}, ["bg"] = {"Bulgarian"}, ["bh"] = {"Bihari languages"}, ["bi"] = {"Bislama"}, ["bm"] = {"Bambara"}, ["bn"] = {"بَنٛگٲلؠ"}, ["bo"] = {"Tibetan"}, ["br"] = {"Breton"}, ["bs"] = {"Bosnian"}, ["ca"] = {"Catalan", "Valencian"}, ["ce"] = {"Chechen"}, ["ch"] = {"Chamorro"}, ["co"] = {"Corsican"}, ["cr"] = {"Cree"}, ["cs"] = {"Czech"}, ["cu"] = {"Church Slavic", "Church Slavonic", "Old Bulgarian", "Old Church Slavonic", "Old Slavonic"}, ["cv"] = {"Chuvash"}, ["cy"] = {"Welsh"}, ["da"] = {"Danish"}, ["de"] = {"جَرمَن"}, ["dv"] = {"Dhivehi", "Divehi", "Maldivian"}, ["dz"] = {"Dzongkha"}, ["ee"] = {"Ewe"}, ["el"] = {"یوٗنٲنؠ"}, ["en"] = {"اَنٛگریٖزی"}, ["eo"] = {"Esperanto"}, ["es"] = {"ہِسپٲنوی"}, ["et"] = {"Estonian"}, ["eu"] = {"Basque"}, ["fa"] = {"فارسی"}, ["ff"] = {"Fulah"}, ["fi"] = {"Finnish"}, ["fj"] = {"Fijian"}, ["fo"] = {"Faroese"}, ["fr"] = {"French"}, ["fy"] = {"Western Frisian"}, ["ga"] = {"Irish"}, ["gd"] = {"Scottish Gaelic", "Gaelic"}, ["gl"] = {"Galician"}, ["gn"] = {"Guarani"}, ["gu"] = {"گُجرٲتؠ"}, ["gv"] = {"Manx"}, ["ha"] = {"Hausa"}, ["he"] = {"عبرٲنؠ"}, ["hi"] = {"ہِندی"}, ["ho"] = {"Hiri Motu"}, ["hr"] = {"Croatian"}, ["ht"] = {"Haitian", "Haitian Creole"}, ["hu"] = {"Hungarian"}, ["hy"] = {"Armenian"}, ["hz"] = {"Herero"}, ["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"}, ["id"] = {"Indonesian"}, ["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"}, ["ig"] = {"Igbo"}, ["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"}, ["ik"] = {"Inupiaq"}, ["io"] = {"Ido"}, ["is"] = {"Icelandic"}, ["it"] = {"اِطٲلوی"}, ["iu"] = {"Inuktitut"}, ["ja"] = {"جاپٲنؠ"}, ["jv"] = {"Javanese"}, ["ka"] = {"Georgian"}, ["kg"] = {"Kongo"}, ["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"}, ["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"}, ["kk"] = {"Kazakh"}, ["kl"] = {"Kalaallisut", "Greenlandic"}, ["km"] = {"Khmer", "Central Khmer"}, ["kn"] = {"کَنَڑ"}, ["ko"] = {"Korean"}, ["kr"] = {"Kanuri"}, ["ks"] = {"کٲشُر"}, ["ku"] = {"Kurdish"}, ["kv"] = {"Komi"}, ["kw"] = {"Cornish"}, ["ky"] = {"Kirghiz", "Kyrgyz"}, ["la"] = {"لاطیٖنی"}, ["lb"] = {"Luxembourgish", "Letzeburgesch"}, ["lg"] = {"Ganda", "Luganda"}, ["li"] = {"Limburgan", "Limburger", "Limburgish"}, ["ln"] = {"Lingala"}, ["lo"] = {"Lao"}, ["lt"] = {"Lithuanian"}, ["lu"] = {"Luba-Katanga"}, ["lv"] = {"Latvian"}, ["mg"] = {"Malagasy"}, ["mh"] = {"Marshallese"}, ["mi"] = {"Maori"}, ["mk"] = {"Macedonian"}, ["ml"] = {"مَلیٲلؠ"}, ["mn"] = {"Mongolian"}, ["mr"] = {"مَرٲٹھؠ"}, ["ms"] = {"Malay (macrolanguage)"}, ["mt"] = {"Maltese"}, ["my"] = {"Burmese"}, ["na"] = {"Nauru"}, ["nb"] = {"Norwegian Bokmål"}, ["nd"] = {"North Ndebele"}, ["ne"] = {"Nepali (macrolanguage)"}, ["ng"] = {"Ndonga"}, ["nl"] = {"Dutch", "Flemish"}, ["nn"] = {"Norwegian Nynorsk"}, ["no"] = {"Norwegian"}, ["nr"] = {"South Ndebele"}, ["nv"] = {"Navajo", "Navaho"}, ["ny"] = {"Nyanja", "Chewa", "Chichewa"}, ["oc"] = {"Occitan (post 1500)"}, ["oj"] = {"Ojibwa"}, ["om"] = {"Oromo"}, ["or"] = {"Oriya (macrolanguage)", "Odia (macrolanguage)"}, ["os"] = {"Ossetian", "Ossetic"}, ["pa"] = {"Panjabi", "Punjabi"}, ["pi"] = {"Pali"}, ["pl"] = {"Polish"}, ["ps"] = {"پَستوٗ", "پَشتوٗ"}, ["pt"] = {"پُرتَگیٖز"}, ["qu"] = {"Quechua"}, ["rm"] = {"Romansh"}, ["rn"] = {"Rundi"}, ["ro"] = {"Romanian", "Moldavian", "Moldovan"}, ["ru"] = {"Russian"}, ["rw"] = {"Kinyarwanda"}, ["sa"] = {"Sanskrit"}, ["sc"] = {"Sardinian"}, ["sd"] = {"Sindhi"}, ["se"] = {"Northern Sami"}, ["sg"] = {"Sango"}, ["sh"] = {"Serbo-Croatian"}, ["si"] = {"Sinhala", "Sinhalese"}, ["sk"] = {"Slovak"}, ["sl"] = {"Slovenian"}, ["sm"] = {"Samoan"}, ["sn"] = {"Shona"}, ["so"] = {"Somali"}, ["sq"] = {"Albanian"}, ["sr"] = {"Serbian"}, ["ss"] = {"Swati"}, ["st"] = {"Southern Sotho"}, ["su"] = {"Sundanese"}, ["sv"] = {"Swedish"}, ["sw"] = {"Swahili (macrolanguage)"}, ["ta"] = {"Tamil"}, ["te"] = {"Telugu"}, ["tg"] = {"Tajik"}, ["th"] = {"Thai"}, ["ti"] = {"Tigrinya"}, ["tk"] = {"Turkmen"}, ["tl"] = {"Tagalog"}, ["tn"] = {"Tswana"}, ["to"] = {"Tonga (Tonga Islands)"}, ["tr"] = {"Turkish"}, ["ts"] = {"Tsonga"}, ["tt"] = {"Tatar"}, ["tw"] = {"Twi"}, ["ty"] = {"Tahitian"}, ["ug"] = {"Uighur", "Uyghur"}, ["uk"] = {"Ukrainian"}, ["ur"] = {"اُردوٗ"}, ["uz"] = {"Uzbek"}, ["ve"] = {"Venda"}, ["vi"] = {"Vietnamese"}, ["vo"] = {"Volapük"}, ["wa"] = {"Walloon"}, ["wo"] = {"Wolof"}, ["xh"] = {"Xhosa"}, ["yi"] = {"Yiddish"}, ["yo"] = {"Yoruba"}, ["za"] = {"Zhuang", "Chuang"}, ["zh"] = {"Chinese"}, ["zu"] = {"زوٗلو"}, ["aaa"] = {"Ghotuo"}, ["aab"] = {"Alumu-Tesu"}, ["aac"] = {"Ari"}, ["aad"] = {"Amal"}, ["aae"] = {"Arbëreshë Albanian"}, ["aaf"] = {"Aranadan"}, ["aag"] = {"Ambrak"}, ["aah"] = {"Abu' Arapesh"}, ["aai"] = {"Arifama-Miniafia"}, ["aak"] = {"Ankave"}, ["aal"] = {"Afade"}, ["aan"] = {"Anambé"}, ["aao"] = {"Algerian Saharan Arabic"}, ["aap"] = {"Pará Arára"}, ["aaq"] = {"Eastern Abnaki"}, ["aas"] = {"Aasáx"}, ["aat"] = {"Arvanitika Albanian"}, ["aau"] = {"Abau"}, ["aav"] = {"Austro-Asiatic languages"}, ["aaw"] = {"Solong"}, ["aax"] = {"Mandobo Atas"}, ["aaz"] = {"Amarasi"}, ["aba"] = {"Abé"}, ["abb"] = {"Bankon"}, ["abc"] = {"Ambala Ayta"}, ["abd"] = {"Manide"}, ["abe"] = {"Western Abnaki"}, ["abf"] = {"Abai Sungai"}, ["abg"] = {"Abaga"}, ["abh"] = {"Tajiki Arabic"}, ["abi"] = {"Abidji"}, ["abj"] = {"Aka-Bea"}, ["abl"] = {"Lampung Nyo"}, ["abm"] = {"Abanyom"}, ["abn"] = {"Abua"}, ["abo"] = {"Abon"}, ["abp"] = {"Abellen Ayta"}, ["abq"] = {"Abaza"}, ["abr"] = {"Abron"}, ["abs"] = {"Ambonese Malay"}, ["abt"] = {"Ambulas"}, ["abu"] = {"Abure"}, ["abv"] = {"Baharna Arabic"}, ["abw"] = {"Pal"}, ["abx"] = {"Inabaknon"}, ["aby"] = {"Aneme Wake"}, ["abz"] = {"Abui"}, ["aca"] = {"Achagua"}, ["acb"] = {"Áncá"}, ["acd"] = {"Gikyode"}, ["ace"] = {"Achinese"}, ["acf"] = {"Saint Lucian Creole French"}, ["ach"] = {"Acoli"}, ["aci"] = {"Aka-Cari"}, ["ack"] = {"Aka-Kora"}, ["acl"] = {"Akar-Bale"}, ["acm"] = {"Mesopotamian Arabic"}, ["acn"] = {"Achang"}, ["acp"] = {"Eastern Acipa"}, ["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni Arabic"}, ["acr"] = {"Achi"}, ["acs"] = {"Acroá"}, ["act"] = {"Achterhoeks"}, ["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"}, ["acv"] = {"Achumawi"}, ["acw"] = {"Hijazi Arabic"}, ["acx"] = {"Omani Arabic"}, ["acy"] = {"Cypriot Arabic"}, ["acz"] = {"Acheron"}, ["ada"] = {"Adangme"}, ["adb"] = {"Atauran"}, ["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"}, ["ade"] = {"Adele"}, ["adf"] = {"Dhofari Arabic"}, ["adg"] = {"Andegerebinha"}, ["adh"] = {"Adhola"}, ["adi"] = {"Adi"}, ["adj"] = {"Adioukrou"}, ["adl"] = {"Galo"}, ["adn"] = {"Adang"}, ["ado"] = {"Abu"}, ["adq"] = {"Adangbe"}, ["adr"] = {"Adonara"}, ["ads"] = {"Adamorobe Sign Language"}, ["adt"] = {"Adnyamathanha"}, ["adu"] = {"Aduge"}, ["adw"] = {"Amundava"}, ["adx"] = {"Amdo Tibetan"}, ["ady"] = {"Adyghe", "Adygei"}, ["adz"] = {"Adzera"}, ["aea"] = {"Areba"}, ["aeb"] = {"Tunisian Arabic"}, ["aec"] = {"Saidi Arabic"}, ["aed"] = {"Argentine Sign Language"}, ["aee"] = {"Northeast Pashai", "Northeast Pashayi"}, ["aek"] = {"Haeke"}, ["ael"] = {"Ambele"}, ["aem"] = {"Arem"}, ["aen"] = {"Armenian Sign Language"}, ["aeq"] = {"Aer"}, ["aer"] = {"Eastern Arrernte"}, ["aes"] = {"Alsea"}, ["aeu"] = {"Akeu"}, ["aew"] = {"Ambakich"}, ["aey"] = {"Amele"}, ["aez"] = {"Aeka"}, ["afa"] = {"Afro-Asiatic languages"}, ["afb"] = {"Gulf Arabic"}, ["afd"] = {"Andai"}, ["afe"] = {"Putukwam"}, ["afg"] = {"Afghan Sign Language"}, ["afh"] = {"Afrihili"}, ["afi"] = {"Akrukay", "Chini"}, ["afk"] = {"Nanubae"}, ["afn"] = {"Defaka"}, ["afo"] = {"Eloyi"}, ["afp"] = {"Tapei"}, ["afs"] = {"Afro-Seminole Creole"}, ["aft"] = {"Afitti"}, ["afu"] = {"Awutu"}, ["afz"] = {"Obokuitai"}, ["aga"] = {"Aguano"}, ["agb"] = {"Legbo"}, ["agc"] = {"Agatu"}, ["agd"] = {"Agarabi"}, ["age"] = {"Angal"}, ["agf"] = {"Arguni"}, ["agg"] = {"Angor"}, ["agh"] = {"Ngelima"}, ["agi"] = {"Agariya"}, ["agj"] = {"Argobba"}, ["agk"] = {"Isarog Agta"}, ["agl"] = {"Fembe"}, ["agm"] = {"Angaataha"}, ["agn"] = {"Agutaynen"}, ["ago"] = {"Tainae"}, ["agq"] = {"Aghem"}, ["agr"] = {"Aguaruna"}, ["ags"] = {"Esimbi"}, ["agt"] = {"Central Cagayan Agta"}, ["agu"] = {"Aguacateco"}, ["agv"] = {"Remontado Dumagat"}, ["agw"] = {"Kahua"}, ["agx"] = {"Aghul"}, ["agy"] = {"Southern Alta"}, ["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"}, ["aha"] = {"Ahanta"}, ["ahb"] = {"Axamb"}, ["ahg"] = {"Qimant"}, ["ahh"] = {"Aghu"}, ["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"}, ["ahk"] = {"Akha"}, ["ahl"] = {"Igo"}, ["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"}, ["ahn"] = {"Àhàn"}, ["aho"] = {"Ahom"}, ["ahp"] = {"Aproumu Aizi"}, ["ahr"] = {"Ahirani"}, ["ahs"] = {"Ashe"}, ["aht"] = {"Ahtena"}, ["aia"] = {"Arosi"}, ["aib"] = {"Ainu (China)"}, ["aic"] = {"Ainbai"}, ["aid"] = {"Alngith"}, ["aie"] = {"Amara"}, ["aif"] = {"Agi"}, ["aig"] = {"Antigua and Barbuda Creole English"}, ["aih"] = {"Ai-Cham"}, ["aii"] = {"Assyrian Neo-Aramaic"}, ["aij"] = {"Lishanid Noshan"}, ["aik"] = {"Ake"}, ["ail"] = {"Aimele"}, ["aim"] = {"Aimol"}, ["ain"] = {"Ainu (Japan)"}, ["aio"] = {"Aiton"}, ["aip"] = {"Burumakok"}, ["aiq"] = {"Aimaq"}, ["air"] = {"Airoran"}, ["ait"] = {"Arikem"}, ["aiw"] = {"Aari"}, ["aix"] = {"Aighon"}, ["aiy"] = {"Ali"}, ["aja"] = {"Aja (South Sudan)"}, ["ajg"] = {"Aja (Benin)"}, ["aji"] = {"Ajië"}, ["ajn"] = {"Andajin"}, ["ajp"] = {"South Levantine Arabic"}, ["ajt"] = {"Judeo-Tunisian Arabic"}, ["aju"] = {"Judeo-Moroccan Arabic"}, ["ajw"] = {"Ajawa"}, ["ajz"] = {"Amri Karbi"}, ["akb"] = {"Batak Angkola"}, ["akc"] = {"Mpur"}, ["akd"] = {"Ukpet-Ehom"}, ["ake"] = {"Akawaio"}, ["akf"] = {"Akpa"}, ["akg"] = {"Anakalangu"}, ["akh"] = {"Angal Heneng"}, ["aki"] = {"Aiome"}, ["akj"] = {"Aka-Jeru"}, ["akk"] = {"Akkadian"}, ["akl"] = {"Aklanon"}, ["akm"] = {"Aka-Bo"}, ["ako"] = {"Akurio"}, ["akp"] = {"Siwu"}, ["akq"] = {"Ak"}, ["akr"] = {"Araki"}, ["aks"] = {"Akaselem"}, ["akt"] = {"Akolet"}, ["aku"] = {"Akum"}, ["akv"] = {"Akhvakh"}, ["akw"] = {"Akwa"}, ["akx"] = {"Aka-Kede"}, ["aky"] = {"Aka-Kol"}, ["akz"] = {"Alabama"}, ["ala"] = {"Alago"}, ["alc"] = {"Qawasqar"}, ["ald"] = {"Alladian"}, ["ale"] = {"Aleut"}, ["alf"] = {"Alege"}, ["alg"] = {"Algonquian languages"}, ["alh"] = {"Alawa"}, ["ali"] = {"Amaimon"}, ["alj"] = {"Alangan"}, ["alk"] = {"Alak"}, ["all"] = {"Allar"}, ["alm"] = {"Amblong"}, ["aln"] = {"Gheg Albanian"}, ["alo"] = {"Larike-Wakasihu"}, ["alp"] = {"Alune"}, ["alq"] = {"Algonquin"}, ["alr"] = {"Alutor"}, ["als"] = {"Tosk Albanian"}, ["alt"] = {"Southern Altai"}, ["alu"] = {"'Are'are"}, ["alv"] = {"Atlantic-Congo languages"}, ["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"}, ["alx"] = {"Amol"}, ["aly"] = {"Alyawarr"}, ["alz"] = {"Alur"}, ["ama"] = {"Amanayé"}, ["amb"] = {"Ambo"}, ["amc"] = {"Amahuaca"}, ["ame"] = {"Yanesha'"}, ["amf"] = {"Hamer-Banna"}, ["amg"] = {"Amurdak"}, ["ami"] = {"Amis"}, ["amj"] = {"Amdang"}, ["amk"] = {"Ambai"}, ["aml"] = {"War-Jaintia"}, ["amm"] = {"Ama (Papua New Guinea)"}, ["amn"] = {"Amanab"}, ["amo"] = {"Amo"}, ["amp"] = {"Alamblak"}, ["amq"] = {"Amahai"}, ["amr"] = {"Amarakaeri"}, ["ams"] = {"Southern Amami-Oshima"}, ["amt"] = {"Amto"}, ["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"}, ["amv"] = {"Ambelau"}, ["amw"] = {"Western Neo-Aramaic"}, ["amx"] = {"Anmatyerre"}, ["amy"] = {"Ami"}, ["amz"] = {"Atampaya"}, ["ana"] = {"Andaqui"}, ["anb"] = {"Andoa"}, ["anc"] = {"Ngas"}, ["and"] = {"Ansus"}, ["ane"] = {"Xârâcùù"}, ["anf"] = {"Animere"}, ["ang"] = {"Old English (ca. 450-1100)"}, ["anh"] = {"Nend"}, ["ani"] = {"Andi"}, ["anj"] = {"Anor"}, ["ank"] = {"Goemai"}, ["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"}, ["anm"] = {"Anal"}, ["ann"] = {"Obolo"}, ["ano"] = {"Andoque"}, ["anp"] = {"Angika"}, ["anq"] = {"Jarawa (India)"}, ["anr"] = {"Andh"}, ["ans"] = {"Anserma"}, ["ant"] = {"Antakarinya", "Antikarinya"}, ["anu"] = {"Anuak"}, ["anv"] = {"Denya"}, ["anw"] = {"Anaang"}, ["anx"] = {"Andra-Hus"}, ["any"] = {"Anyin"}, ["anz"] = {"Anem"}, ["aoa"] = {"Angolar"}, ["aob"] = {"Abom"}, ["aoc"] = {"Pemon"}, ["aod"] = {"Andarum"}, ["aoe"] = {"Angal Enen"}, ["aof"] = {"Bragat"}, ["aog"] = {"Angoram"}, ["aoi"] = {"Anindilyakwa"}, ["aoj"] = {"Mufian"}, ["aok"] = {"Arhö"}, ["aol"] = {"Alor"}, ["aom"] = {"Ömie"}, ["aon"] = {"Bumbita Arapesh"}, ["aor"] = {"Aore"}, ["aos"] = {"Taikat"}, ["aot"] = {"Atong (India)", "A'tong"}, ["aou"] = {"A'ou"}, ["aox"] = {"Atorada"}, ["aoz"] = {"Uab Meto"}, ["apa"] = {"Apache languages"}, ["apb"] = {"Sa'a"}, ["apc"] = {"North Levantine Arabic"}, ["apd"] = {"Sudanese Arabic"}, ["ape"] = {"Bukiyip"}, ["apf"] = {"Pahanan Agta"}, ["apg"] = {"Ampanang"}, ["aph"] = {"Athpariya"}, ["api"] = {"Apiaká"}, ["apj"] = {"Jicarilla Apache"}, ["apk"] = {"Kiowa Apache"}, ["apl"] = {"Lipan Apache"}, ["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua Apache"}, ["apn"] = {"Apinayé"}, ["apo"] = {"Ambul"}, ["app"] = {"Apma"}, ["apq"] = {"A-Pucikwar"}, ["apr"] = {"Arop-Lokep"}, ["aps"] = {"Arop-Sissano"}, ["apt"] = {"Apatani"}, ["apu"] = {"Apurinã"}, ["apv"] = {"Alapmunte"}, ["apw"] = {"Western Apache"}, ["apx"] = {"Aputai"}, ["apy"] = {"Apalaí"}, ["apz"] = {"Safeyoka"}, ["aqa"] = {"Alacalufan languages"}, ["aqc"] = {"Archi"}, ["aqd"] = {"Ampari Dogon"}, ["aqg"] = {"Arigidi"}, ["aqk"] = {"Aninka"}, ["aql"] = {"Algic languages"}, ["aqm"] = {"Atohwaim"}, ["aqn"] = {"Northern Alta"}, ["aqp"] = {"Atakapa"}, ["aqr"] = {"Arhâ"}, ["aqt"] = {"Angaité"}, ["aqz"] = {"Akuntsu"}, ["arb"] = {"Standard Arabic"}, ["arc"] = {"Official Aramaic (700-300 BCE)", "Imperial Aramaic (700-300 BCE)"}, ["ard"] = {"Arabana"}, ["are"] = {"Western Arrarnta"}, ["arh"] = {"Arhuaco"}, ["ari"] = {"Arikara"}, ["arj"] = {"Arapaso"}, ["ark"] = {"Arikapú"}, ["arl"] = {"Arabela"}, ["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"}, ["aro"] = {"Araona"}, ["arp"] = {"Arapaho"}, ["arq"] = {"Algerian Arabic"}, ["arr"] = {"Karo (Brazil)"}, ["ars"] = {"Najdi Arabic"}, ["art"] = {"Artificial languages"}, ["aru"] = {"Aruá (Amazonas State)", "Arawá"}, ["arv"] = {"Arbore"}, ["arw"] = {"Arawak"}, ["arx"] = {"Aruá (Rodonia State)"}, ["ary"] = {"Moroccan Arabic"}, ["arz"] = {"Egyptian Arabic"}, ["asa"] = {"Asu (Tanzania)"}, ["asb"] = {"Assiniboine"}, ["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"}, ["ase"] = {"American Sign Language"}, ["asf"] = {"Auslan", "Australian Sign Language"}, ["asg"] = {"Cishingini"}, ["ash"] = {"Abishira"}, ["asi"] = {"Buruwai"}, ["asj"] = {"Sari"}, ["ask"] = {"Ashkun"}, ["asl"] = {"Asilulu"}, ["asn"] = {"Xingú Asuriní"}, ["aso"] = {"Dano"}, ["asp"] = {"Algerian Sign Language"}, ["asq"] = {"Austrian Sign Language"}, ["asr"] = {"Asuri"}, ["ass"] = {"Ipulo"}, ["ast"] = {"Asturian", "Asturleonese", "Bable", "Leonese"}, ["asu"] = {"Tocantins Asurini"}, ["asv"] = {"Asoa"}, ["asw"] = {"Australian Aborigines Sign Language"}, ["asx"] = {"Muratayak"}, ["asy"] = {"Yaosakor Asmat"}, ["asz"] = {"As"}, ["ata"] = {"Pele-Ata"}, ["atb"] = {"Zaiwa"}, ["atc"] = {"Atsahuaca"}, ["atd"] = {"Ata Manobo"}, ["ate"] = {"Atemble"}, ["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"}, ["ath"] = {"Athapascan languages"}, ["ati"] = {"Attié"}, ["atj"] = {"Atikamekw"}, ["atk"] = {"Ati"}, ["atl"] = {"Mt. Iraya Agta"}, ["atm"] = {"Ata"}, ["atn"] = {"Ashtiani"}, ["ato"] = {"Atong (Cameroon)"}, ["atp"] = {"Pudtol Atta"}, ["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"}, ["atr"] = {"Waimiri-Atroari"}, ["ats"] = {"Gros Ventre"}, ["att"] = {"Pamplona Atta"}, ["atu"] = {"Reel"}, ["atv"] = {"Northern Altai"}, ["atw"] = {"Atsugewi"}, ["atx"] = {"Arutani"}, ["aty"] = {"Aneityum"}, ["atz"] = {"Arta"}, ["aua"] = {"Asumboa"}, ["aub"] = {"Alugu"}, ["auc"] = {"Waorani"}, ["aud"] = {"Anuta"}, ["auf"] = {"Arauan languages"}, ["aug"] = {"Aguna"}, ["auh"] = {"Aushi"}, ["aui"] = {"Anuki"}, ["auj"] = {"Awjilah"}, ["auk"] = {"Heyo"}, ["aul"] = {"Aulua"}, ["aum"] = {"Asu (Nigeria)"}, ["aun"] = {"Molmo One"}, ["auo"] = {"Auyokawa"}, ["aup"] = {"Makayam"}, ["auq"] = {"Anus", "Korur"}, ["aur"] = {"Aruek"}, ["aus"] = {"Australian languages"}, ["aut"] = {"Austral"}, ["auu"] = {"Auye"}, ["auw"] = {"Awyi"}, ["aux"] = {"Aurá"}, ["auy"] = {"Awiyaana"}, ["auz"] = {"Uzbeki Arabic"}, ["avb"] = {"Avau"}, ["avd"] = {"Alviri-Vidari"}, ["avi"] = {"Avikam"}, ["avk"] = {"Kotava"}, ["avl"] = {"Eastern Egyptian Bedawi Arabic"}, ["avm"] = {"Angkamuthi"}, ["avn"] = {"Avatime"}, ["avo"] = {"Agavotaguerra"}, ["avs"] = {"Aushiri"}, ["avt"] = {"Au"}, ["avu"] = {"Avokaya"}, ["avv"] = {"Avá-Canoeiro"}, ["awa"] = {"Awadhi"}, ["awb"] = {"Awa (Papua New Guinea)"}, ["awc"] = {"Cicipu"}, ["awd"] = {"Arawakan languages"}, ["awe"] = {"Awetí"}, ["awg"] = {"Anguthimri"}, ["awh"] = {"Awbono"}, ["awi"] = {"Aekyom"}, ["awk"] = {"Awabakal"}, ["awm"] = {"Arawum"}, ["awn"] = {"Awngi"}, ["awo"] = {"Awak"}, ["awr"] = {"Awera"}, ["aws"] = {"South Awyu"}, ["awt"] = {"Araweté"}, ["awu"] = {"Central Awyu"}, ["awv"] = {"Jair Awyu"}, ["aww"] = {"Awun"}, ["awx"] = {"Awara"}, ["awy"] = {"Edera Awyu"}, ["axb"] = {"Abipon"}, ["axe"] = {"Ayerrerenge"}, ["axg"] = {"Mato Grosso Arára"}, ["axk"] = {"Yaka (Central African Republic)"}, ["axl"] = {"Lower Southern Aranda"}, ["axm"] = {"Middle Armenian"}, ["axx"] = {"Xârâgurè"}, ["aya"] = {"Awar"}, ["ayb"] = {"Ayizo Gbe"}, ["ayc"] = {"Southern Aymara"}, ["ayd"] = {"Ayabadhu"}, ["aye"] = {"Ayere"}, ["ayg"] = {"Ginyanga"}, ["ayh"] = {"Hadrami Arabic"}, ["ayi"] = {"Leyigha"}, ["ayk"] = {"Akuku"}, ["ayl"] = {"Libyan Arabic"}, ["ayn"] = {"Sanaani Arabic"}, ["ayo"] = {"Ayoreo"}, ["ayp"] = {"North Mesopotamian Arabic"}, ["ayq"] = {"Ayi (Papua New Guinea)"}, ["ayr"] = {"Central Aymara"}, ["ays"] = {"Sorsogon Ayta"}, ["ayt"] = {"Magbukun Ayta"}, ["ayu"] = {"Ayu"}, ["ayz"] = {"Mai Brat"}, ["aza"] = {"Azha"}, ["azb"] = {"South Azerbaijani"}, ["azc"] = {"Uto-Aztecan languages"}, ["azd"] = {"Eastern Durango Nahuatl"}, ["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"}, ["azj"] = {"North Azerbaijani"}, ["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"}, ["azn"] = {"Western Durango Nahuatl"}, ["azo"] = {"Awing"}, ["azt"] = {"Faire Atta"}, ["azz"] = {"Highland Puebla Nahuatl"}, ["baa"] = {"Babatana"}, ["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"}, ["bac"] = {"Badui"}, ["bad"] = {"Banda languages"}, ["bae"] = {"Baré"}, ["baf"] = {"Nubaca"}, ["bag"] = {"Tuki"}, ["bah"] = {"Bahamas Creole English"}, ["bai"] = {"Bamileke languages"}, ["baj"] = {"Barakai"}, ["bal"] = {"Baluchi"}, ["ban"] = {"Balinese"}, ["bao"] = {"Waimaha"}, ["bap"] = {"Bantawa"}, ["bar"] = {"Bavarian"}, ["bas"] = {"Basa (Cameroon)"}, ["bat"] = {"Baltic languages"}, ["bau"] = {"Bada (Nigeria)"}, ["bav"] = {"Vengo"}, ["baw"] = {"Bambili-Bambui"}, ["bax"] = {"Bamun"}, ["bay"] = {"Batuley"}, ["bba"] = {"Baatonum"}, ["bbb"] = {"Barai"}, ["bbc"] = {"Batak Toba"}, ["bbd"] = {"Bau"}, ["bbe"] = {"Bangba"}, ["bbf"] = {"Baibai"}, ["bbg"] = {"Barama"}, ["bbh"] = {"Bugan"}, ["bbi"] = {"Barombi"}, ["bbj"] = {"Ghomálá'"}, ["bbk"] = {"Babanki"}, ["bbl"] = {"Bats"}, ["bbm"] = {"Babango"}, ["bbn"] = {"Uneapa"}, ["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"}, ["bbp"] = {"West Central Banda"}, ["bbq"] = {"Bamali"}, ["bbr"] = {"Girawa"}, ["bbs"] = {"Bakpinka"}, ["bbt"] = {"Mburku"}, ["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"}, ["bbv"] = {"Karnai"}, ["bbw"] = {"Baba"}, ["bbx"] = {"Bubia"}, ["bby"] = {"Befang"}, ["bca"] = {"Central Bai"}, ["bcb"] = {"Bainouk-Samik"}, ["bcc"] = {"Southern Balochi"}, ["bcd"] = {"North Babar"}, ["bce"] = {"Bamenyam"}, ["bcf"] = {"Bamu"}, ["bcg"] = {"Baga Pokur"}, ["bch"] = {"Bariai"}, ["bci"] = {"Baoulé"}, ["bcj"] = {"Bardi"}, ["bck"] = {"Bunuba"}, ["bcl"] = {"Central Bikol"}, ["bcm"] = {"Bannoni"}, ["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"}, ["bco"] = {"Kaluli"}, ["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"}, ["bcq"] = {"Bench"}, ["bcr"] = {"Babine"}, ["bcs"] = {"Kohumono"}, ["bct"] = {"Bendi"}, ["bcu"] = {"Awad Bing"}, ["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"}, ["bcw"] = {"Bana"}, ["bcy"] = {"Bacama"}, ["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"}, ["bda"] = {"Bayot"}, ["bdb"] = {"Basap"}, ["bdc"] = {"Emberá-Baudó"}, ["bdd"] = {"Bunama"}, ["bde"] = {"Bade"}, ["bdf"] = {"Biage"}, ["bdg"] = {"Bonggi"}, ["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"}, ["bdi"] = {"Burun"}, ["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"}, ["bdk"] = {"Budukh"}, ["bdl"] = {"Indonesian Bajau"}, ["bdm"] = {"Buduma"}, ["bdn"] = {"Baldemu"}, ["bdo"] = {"Morom"}, ["bdp"] = {"Bende"}, ["bdq"] = {"Bahnar"}, ["bdr"] = {"West Coast Bajau"}, ["bds"] = {"Burunge"}, ["bdt"] = {"Bokoto"}, ["bdu"] = {"Oroko"}, ["bdv"] = {"Bodo Parja"}, ["bdw"] = {"Baham"}, ["bdx"] = {"Budong-Budong"}, ["bdy"] = {"Bandjalang"}, ["bdz"] = {"Badeshi"}, ["bea"] = {"Beaver"}, ["beb"] = {"Bebele"}, ["bec"] = {"Iceve-Maci"}, ["bed"] = {"Bedoanas"}, ["bee"] = {"Byangsi"}, ["bef"] = {"Benabena"}, ["beg"] = {"Belait"}, ["beh"] = {"Biali"}, ["bei"] = {"Bekati'"}, ["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"}, ["bek"] = {"Bebeli"}, ["bem"] = {"Bemba (Zambia)"}, ["beo"] = {"Beami"}, ["bep"] = {"Besoa"}, ["beq"] = {"Beembe"}, ["ber"] = {"Berber languages"}, ["bes"] = {"Besme"}, ["bet"] = {"Guiberoua Béte"}, ["beu"] = {"Blagar"}, ["bev"] = {"Daloa Bété"}, ["bew"] = {"Betawi"}, ["bex"] = {"Jur Modo"}, ["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"}, ["bez"] = {"Bena (Tanzania)"}, ["bfa"] = {"Bari"}, ["bfb"] = {"Pauri Bareli"}, ["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"}, ["bfd"] = {"Bafut"}, ["bfe"] = {"Betaf", "Tena"}, ["bff"] = {"Bofi"}, ["bfg"] = {"Busang Kayan"}, ["bfh"] = {"Blafe"}, ["bfi"] = {"British Sign Language"}, ["bfj"] = {"Bafanji"}, ["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"}, ["bfl"] = {"Banda-Ndélé"}, ["bfm"] = {"Mmen"}, ["bfn"] = {"Bunak"}, ["bfo"] = {"Malba Birifor"}, ["bfp"] = {"Beba"}, ["bfq"] = {"Badaga"}, ["bfr"] = {"Bazigar"}, ["bfs"] = {"Southern Bai"}, ["bft"] = {"Balti"}, ["bfu"] = {"Gahri"}, ["bfw"] = {"Bondo"}, ["bfx"] = {"Bantayanon"}, ["bfy"] = {"Bagheli"}, ["bfz"] = {"Mahasu Pahari"}, ["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"}, ["bgb"] = {"Bobongko"}, ["bgc"] = {"Haryanvi"}, ["bgd"] = {"Rathwi Bareli"}, ["bge"] = {"Bauria"}, ["bgf"] = {"Bangandu"}, ["bgg"] = {"Bugun"}, ["bgi"] = {"Giangan"}, ["bgj"] = {"Bangolan"}, ["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"}, ["bgl"] = {"Bo (Laos)"}, ["bgn"] = {"Western Balochi"}, ["bgo"] = {"Baga Koga"}, ["bgp"] = {"Eastern Balochi"}, ["bgq"] = {"Bagri"}, ["bgr"] = {"Bawm Chin"}, ["bgs"] = {"Tagabawa"}, ["bgt"] = {"Bughotu"}, ["bgu"] = {"Mbongno"}, ["bgv"] = {"Warkay-Bipim"}, ["bgw"] = {"Bhatri"}, ["bgx"] = {"Balkan Gagauz Turkish"}, ["bgy"] = {"Benggoi"}, ["bgz"] = {"Banggai"}, ["bha"] = {"Bharia"}, ["bhb"] = {"Bhili"}, ["bhc"] = {"Biga"}, ["bhd"] = {"Bhadrawahi"}, ["bhe"] = {"Bhaya"}, ["bhf"] = {"Odiai"}, ["bhg"] = {"Binandere"}, ["bhh"] = {"Bukharic"}, ["bhi"] = {"Bhilali"}, ["bhj"] = {"Bahing"}, ["bhl"] = {"Bimin"}, ["bhm"] = {"Bathari"}, ["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"}, ["bho"] = {"Bhojpuri"}, ["bhp"] = {"Bima"}, ["bhq"] = {"Tukang Besi South"}, ["bhr"] = {"Bara Malagasy"}, ["bhs"] = {"Buwal"}, ["bht"] = {"Bhattiyali"}, ["bhu"] = {"Bhunjia"}, ["bhv"] = {"Bahau"}, ["bhw"] = {"Biak"}, ["bhx"] = {"Bhalay"}, ["bhy"] = {"Bhele"}, ["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"}, ["bia"] = {"Badimaya"}, ["bib"] = {"Bissa", "Bisa"}, ["bid"] = {"Bidiyo"}, ["bie"] = {"Bepour"}, ["bif"] = {"Biafada"}, ["big"] = {"Biangai"}, ["bik"] = {"Bikol"}, ["bil"] = {"Bile"}, ["bim"] = {"Bimoba"}, ["bin"] = {"Bini", "Edo"}, ["bio"] = {"Nai"}, ["bip"] = {"Bila"}, ["biq"] = {"Bipi"}, ["bir"] = {"Bisorio"}, ["bit"] = {"Berinomo"}, ["biu"] = {"Biete"}, ["biv"] = {"Southern Birifor"}, ["biw"] = {"Kol (Cameroon)"}, ["bix"] = {"Bijori"}, ["biy"] = {"Birhor"}, ["biz"] = {"Baloi"}, ["bja"] = {"Budza"}, ["bjb"] = {"Banggarla"}, ["bjc"] = {"Bariji"}, ["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"}, ["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"}, ["bjg"] = {"Bidyogo"}, ["bjh"] = {"Bahinemo"}, ["bji"] = {"Burji"}, ["bjj"] = {"Kanauji"}, ["bjk"] = {"Barok"}, ["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"}, ["bjm"] = {"Bajelani"}, ["bjn"] = {"Banjar"}, ["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"}, ["bjp"] = {"Fanamaket"}, ["bjr"] = {"Binumarien"}, ["bjs"] = {"Bajan"}, ["bjt"] = {"Balanta-Ganja"}, ["bju"] = {"Busuu"}, ["bjv"] = {"Bedjond"}, ["bjw"] = {"Bakwé"}, ["bjx"] = {"Banao Itneg"}, ["bjy"] = {"Bayali"}, ["bjz"] = {"Baruga"}, ["bka"] = {"Kyak"}, ["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"}, ["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"}, ["bkf"] = {"Beeke"}, ["bkg"] = {"Buraka"}, ["bkh"] = {"Bakoko"}, ["bki"] = {"Baki"}, ["bkj"] = {"Pande"}, ["bkk"] = {"Brokskat"}, ["bkl"] = {"Berik"}, ["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"}, ["bkn"] = {"Bukitan"}, ["bko"] = {"Kwa'"}, ["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"}, ["bkq"] = {"Bakairí"}, ["bkr"] = {"Bakumpai"}, ["bks"] = {"Northern Sorsoganon"}, ["bkt"] = {"Boloki"}, ["bku"] = {"Buhid"}, ["bkv"] = {"Bekwarra"}, ["bkw"] = {"Bekwel"}, ["bkx"] = {"Baikeno"}, ["bky"] = {"Bokyi"}, ["bkz"] = {"Bungku"}, ["bla"] = {"Siksika"}, ["blb"] = {"Bilua"}, ["blc"] = {"Bella Coola"}, ["bld"] = {"Bolango"}, ["ble"] = {"Balanta-Kentohe"}, ["blf"] = {"Buol"}, ["blh"] = {"Kuwaa"}, ["bli"] = {"Bolia"}, ["blj"] = {"Bolongan"}, ["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"}, ["bll"] = {"Biloxi"}, ["blm"] = {"Beli (South Sudan)"}, ["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"}, ["blo"] = {"Anii"}, ["blp"] = {"Blablanga"}, ["blq"] = {"Baluan-Pam"}, ["blr"] = {"Blang"}, ["bls"] = {"Balaesang"}, ["blt"] = {"Tai Dam"}, ["blv"] = {"Kibala", "Bolo"}, ["blw"] = {"Balangao"}, ["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"}, ["bly"] = {"Notre"}, ["blz"] = {"Balantak"}, ["bma"] = {"Lame"}, ["bmb"] = {"Bembe"}, ["bmc"] = {"Biem"}, ["bmd"] = {"Baga Manduri"}, ["bme"] = {"Limassa"}, ["bmf"] = {"Bom-Kim"}, ["bmg"] = {"Bamwe"}, ["bmh"] = {"Kein"}, ["bmi"] = {"Bagirmi"}, ["bmj"] = {"Bote-Majhi"}, ["bmk"] = {"Ghayavi"}, ["bml"] = {"Bomboli"}, ["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"}, ["bmo"] = {"Bambalang"}, ["bmp"] = {"Bulgebi"}, ["bmq"] = {"Bomu"}, ["bmr"] = {"Muinane"}, ["bms"] = {"Bilma Kanuri"}, ["bmt"] = {"Biao Mon"}, ["bmu"] = {"Somba-Siawari"}, ["bmv"] = {"Bum"}, ["bmw"] = {"Bomwali"}, ["bmx"] = {"Baimak"}, ["bmz"] = {"Baramu"}, ["bna"] = {"Bonerate"}, ["bnb"] = {"Bookan"}, ["bnc"] = {"Bontok"}, ["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"}, ["bne"] = {"Bintauna"}, ["bnf"] = {"Masiwang"}, ["bng"] = {"Benga"}, ["bni"] = {"Bangi"}, ["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"}, ["bnk"] = {"Bierebo"}, ["bnl"] = {"Boon"}, ["bnm"] = {"Batanga"}, ["bnn"] = {"Bunun"}, ["bno"] = {"Bantoanon"}, ["bnp"] = {"Bola"}, ["bnq"] = {"Bantik"}, ["bnr"] = {"Butmas-Tur"}, ["bns"] = {"Bundeli"}, ["bnt"] = {"Bantu languages"}, ["bnu"] = {"Bentong"}, ["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"}, ["bnw"] = {"Bisis"}, ["bnx"] = {"Bangubangu"}, ["bny"] = {"Bintulu"}, ["bnz"] = {"Beezen"}, ["boa"] = {"Bora"}, ["bob"] = {"Aweer"}, ["boe"] = {"Mundabli"}, ["bof"] = {"Bolon"}, ["bog"] = {"Bamako Sign Language"}, ["boh"] = {"Boma"}, ["boi"] = {"Barbareño"}, ["boj"] = {"Anjam"}, ["bok"] = {"Bonjo"}, ["bol"] = {"Bole"}, ["bom"] = {"Berom"}, ["bon"] = {"Bine"}, ["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"}, ["bop"] = {"Bonkiman"}, ["boq"] = {"Bogaya"}, ["bor"] = {"Borôro"}, ["bot"] = {"Bongo"}, ["bou"] = {"Bondei"}, ["bov"] = {"Tuwuli"}, ["bow"] = {"Rema"}, ["box"] = {"Buamu"}, ["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"}, ["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"}, ["bpa"] = {"Daakaka"}, ["bpd"] = {"Banda-Banda"}, ["bpe"] = {"Bauni"}, ["bpg"] = {"Bonggo"}, ["bph"] = {"Botlikh"}, ["bpi"] = {"Bagupi"}, ["bpj"] = {"Binji"}, ["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"}, ["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"}, ["bpm"] = {"Biyom"}, ["bpn"] = {"Dzao Min"}, ["bpo"] = {"Anasi"}, ["bpp"] = {"Kaure"}, ["bpq"] = {"Banda Malay"}, ["bpr"] = {"Koronadal Blaan"}, ["bps"] = {"Sarangani Blaan"}, ["bpt"] = {"Barrow Point"}, ["bpu"] = {"Bongu"}, ["bpv"] = {"Bian Marind"}, ["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"}, ["bpx"] = {"Palya Bareli"}, ["bpy"] = {"Bishnupriya"}, ["bpz"] = {"Bilba"}, ["bqa"] = {"Tchumbuli"}, ["bqb"] = {"Bagusa"}, ["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"}, ["bqd"] = {"Bung"}, ["bqf"] = {"Baga Kaloum"}, ["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"}, ["bqh"] = {"Baima"}, ["bqi"] = {"Bakhtiari"}, ["bqj"] = {"Bandial"}, ["bqk"] = {"Banda-Mbrès"}, ["bql"] = {"Bilakura"}, ["bqm"] = {"Wumboko"}, ["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"}, ["bqo"] = {"Balo"}, ["bqp"] = {"Busa"}, ["bqq"] = {"Biritai"}, ["bqr"] = {"Burusu"}, ["bqs"] = {"Bosngun"}, ["bqt"] = {"Bamukumbit"}, ["bqu"] = {"Boguru"}, ["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"}, ["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"}, ["bqx"] = {"Baangi"}, ["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"}, ["bqz"] = {"Bakaka"}, ["bra"] = {"Braj"}, ["brb"] = {"Lave"}, ["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"}, ["brd"] = {"Baraamu"}, ["brf"] = {"Bira"}, ["brg"] = {"Baure"}, ["brh"] = {"Brahui"}, ["bri"] = {"Mokpwe"}, ["brj"] = {"Bieria"}, ["brk"] = {"Birked"}, ["brl"] = {"Birwa"}, ["brm"] = {"Barambu"}, ["brn"] = {"Boruca"}, ["bro"] = {"Brokkat"}, ["brp"] = {"Barapasi"}, ["brq"] = {"Breri"}, ["brr"] = {"Birao"}, ["brs"] = {"Baras"}, ["brt"] = {"Bitare"}, ["bru"] = {"Eastern Bru"}, ["brv"] = {"Western Bru"}, ["brw"] = {"Bellari"}, ["brx"] = {"Bodo (India)"}, ["bry"] = {"Burui"}, ["brz"] = {"Bilbil"}, ["bsa"] = {"Abinomn"}, ["bsb"] = {"Brunei Bisaya"}, ["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"}, ["bse"] = {"Wushi"}, ["bsf"] = {"Bauchi"}, ["bsg"] = {"Bashkardi"}, ["bsh"] = {"Kati"}, ["bsi"] = {"Bassossi"}, ["bsj"] = {"Bangwinji"}, ["bsk"] = {"Burushaski"}, ["bsl"] = {"Basa-Gumna"}, ["bsm"] = {"Busami"}, ["bsn"] = {"Barasana-Eduria"}, ["bso"] = {"Buso"}, ["bsp"] = {"Baga Sitemu"}, ["bsq"] = {"Bassa"}, ["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"}, ["bss"] = {"Akoose"}, ["bst"] = {"Basketo"}, ["bsu"] = {"Bahonsuai"}, ["bsv"] = {"Baga Sobané"}, ["bsw"] = {"Baiso"}, ["bsx"] = {"Yangkam"}, ["bsy"] = {"Sabah Bisaya"}, ["bta"] = {"Bata"}, ["btc"] = {"Bati (Cameroon)"}, ["btd"] = {"Batak Dairi"}, ["bte"] = {"Gamo-Ningi"}, ["btf"] = {"Birgit"}, ["btg"] = {"Gagnoa Bété"}, ["bth"] = {"Biatah Bidayuh"}, ["bti"] = {"Burate"}, ["btj"] = {"Bacanese Malay"}, ["btk"] = {"Batak languages"}, ["btm"] = {"Batak Mandailing"}, ["btn"] = {"Ratagnon"}, ["bto"] = {"Rinconada Bikol"}, ["btp"] = {"Budibud"}, ["btq"] = {"Batek"}, ["btr"] = {"Baetora"}, ["bts"] = {"Batak Simalungun"}, ["btt"] = {"Bete-Bendi"}, ["btu"] = {"Batu"}, ["btv"] = {"Bateri"}, ["btw"] = {"Butuanon"}, ["btx"] = {"Batak Karo"}, ["bty"] = {"Bobot"}, ["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"}, ["bua"] = {"Buriat"}, ["bub"] = {"Bua"}, ["buc"] = {"Bushi"}, ["bud"] = {"Ntcham"}, ["bue"] = {"Beothuk"}, ["buf"] = {"Bushoong"}, ["bug"] = {"Buginese"}, ["buh"] = {"Younuo Bunu"}, ["bui"] = {"Bongili"}, ["buj"] = {"Basa-Gurmana"}, ["buk"] = {"Bugawac"}, ["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"}, ["bun"] = {"Sherbro"}, ["buo"] = {"Terei"}, ["bup"] = {"Busoa"}, ["buq"] = {"Brem"}, ["bus"] = {"Bokobaru"}, ["but"] = {"Bungain"}, ["buu"] = {"Budu"}, ["buv"] = {"Bun"}, ["buw"] = {"Bubi"}, ["bux"] = {"Boghom"}, ["buy"] = {"Bullom So"}, ["buz"] = {"Bukwen"}, ["bva"] = {"Barein"}, ["bvb"] = {"Bube"}, ["bvc"] = {"Baelelea"}, ["bvd"] = {"Baeggu"}, ["bve"] = {"Berau Malay"}, ["bvf"] = {"Boor"}, ["bvg"] = {"Bonkeng"}, ["bvh"] = {"Bure"}, ["bvi"] = {"Belanda Viri"}, ["bvj"] = {"Baan"}, ["bvk"] = {"Bukat"}, ["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"}, ["bvm"] = {"Bamunka"}, ["bvn"] = {"Buna"}, ["bvo"] = {"Bolgo"}, ["bvp"] = {"Bumang"}, ["bvq"] = {"Birri"}, ["bvr"] = {"Burarra"}, ["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"}, ["bvu"] = {"Bukit Malay"}, ["bvv"] = {"Baniva"}, ["bvw"] = {"Boga"}, ["bvx"] = {"Dibole"}, ["bvy"] = {"Baybayanon"}, ["bvz"] = {"Bauzi"}, ["bwa"] = {"Bwatoo"}, ["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"}, ["bwc"] = {"Bwile"}, ["bwd"] = {"Bwaidoka"}, ["bwe"] = {"Bwe Karen"}, ["bwf"] = {"Boselewa"}, ["bwg"] = {"Barwe"}, ["bwh"] = {"Bishuo"}, ["bwi"] = {"Baniwa"}, ["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"}, ["bwk"] = {"Bauwaki"}, ["bwl"] = {"Bwela"}, ["bwm"] = {"Biwat"}, ["bwn"] = {"Wunai Bunu"}, ["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"}, ["bwp"] = {"Mandobo Bawah"}, ["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"}, ["bwr"] = {"Bura-Pabir"}, ["bws"] = {"Bomboma"}, ["bwt"] = {"Bafaw-Balong"}, ["bwu"] = {"Buli (Ghana)"}, ["bww"] = {"Bwa"}, ["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"}, ["bwy"] = {"Cwi Bwamu"}, ["bwz"] = {"Bwisi"}, ["bxa"] = {"Tairaha"}, ["bxb"] = {"Belanda Bor"}, ["bxc"] = {"Molengue"}, ["bxd"] = {"Pela"}, ["bxe"] = {"Birale"}, ["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"}, ["bxg"] = {"Bangala"}, ["bxh"] = {"Buhutu"}, ["bxi"] = {"Pirlatapa"}, ["bxj"] = {"Bayungu"}, ["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"}, ["bxl"] = {"Jalkunan"}, ["bxm"] = {"Mongolia Buriat"}, ["bxn"] = {"Burduna"}, ["bxo"] = {"Barikanchi"}, ["bxp"] = {"Bebil"}, ["bxq"] = {"Beele"}, ["bxr"] = {"Russia Buriat"}, ["bxs"] = {"Busam"}, ["bxu"] = {"China Buriat"}, ["bxv"] = {"Berakou"}, ["bxw"] = {"Bankagooma"}, ["bxz"] = {"Binahari"}, ["bya"] = {"Batak"}, ["byb"] = {"Bikya"}, ["byc"] = {"Ubaghara"}, ["byd"] = {"Benyadu'"}, ["bye"] = {"Pouye"}, ["byf"] = {"Bete"}, ["byg"] = {"Baygo"}, ["byh"] = {"Bhujel"}, ["byi"] = {"Buyu"}, ["byj"] = {"Bina (Nigeria)"}, ["byk"] = {"Biao"}, ["byl"] = {"Bayono"}, ["bym"] = {"Bidjara"}, ["byn"] = {"Bilin", "Blin"}, ["byo"] = {"Biyo"}, ["byp"] = {"Bumaji"}, ["byq"] = {"Basay"}, ["byr"] = {"Baruya", "Yipma"}, ["bys"] = {"Burak"}, ["byt"] = {"Berti"}, ["byv"] = {"Medumba"}, ["byw"] = {"Belhariya"}, ["byx"] = {"Qaqet"}, ["byz"] = {"Banaro"}, ["bza"] = {"Bandi"}, ["bzb"] = {"Andio"}, ["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bzd"] = {"Bribri"}, ["bze"] = {"Jenaama Bozo"}, ["bzf"] = {"Boikin"}, ["bzg"] = {"Babuza"}, ["bzh"] = {"Mapos Buang"}, ["bzi"] = {"Bisu"}, ["bzj"] = {"Belize Kriol English"}, ["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"}, ["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"}, ["bzm"] = {"Bolondo"}, ["bzn"] = {"Boano (Maluku)"}, ["bzo"] = {"Bozaba"}, ["bzp"] = {"Kemberano"}, ["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"}, ["bzr"] = {"Biri"}, ["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"}, ["bzt"] = {"Brithenig"}, ["bzu"] = {"Burmeso"}, ["bzv"] = {"Naami"}, ["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"}, ["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"}, ["bzy"] = {"Obanliku"}, ["bzz"] = {"Evant"}, ["caa"] = {"Chortí"}, ["cab"] = {"Garifuna"}, ["cac"] = {"Chuj"}, ["cad"] = {"Caddo"}, ["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"}, ["caf"] = {"Southern Carrier"}, ["cag"] = {"Nivaclé"}, ["cah"] = {"Cahuarano"}, ["cai"] = {"Central American Indian languages"}, ["caj"] = {"Chané"}, ["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"}, ["cal"] = {"Carolinian"}, ["cam"] = {"Cemuhî"}, ["can"] = {"Chambri"}, ["cao"] = {"Chácobo"}, ["cap"] = {"Chipaya"}, ["caq"] = {"Car Nicobarese"}, ["car"] = {"Galibi Carib"}, ["cas"] = {"Tsimané"}, ["cau"] = {"Caucasian languages"}, ["cav"] = {"Cavineña"}, ["caw"] = {"Callawalla"}, ["cax"] = {"Chiquitano"}, ["cay"] = {"Cayuga"}, ["caz"] = {"Canichana"}, ["cba"] = {"Chibchan languages"}, ["cbb"] = {"Cabiyarí"}, ["cbc"] = {"Carapana"}, ["cbd"] = {"Carijona"}, ["cbg"] = {"Chimila"}, ["cbi"] = {"Chachi"}, ["cbj"] = {"Ede Cabe"}, ["cbk"] = {"Chavacano"}, ["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"}, ["cbn"] = {"Nyahkur"}, ["cbo"] = {"Izora"}, ["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"}, ["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"}, ["cbs"] = {"Cashinahua"}, ["cbt"] = {"Chayahuita"}, ["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"}, ["cbv"] = {"Cacua"}, ["cbw"] = {"Kinabalian"}, ["cby"] = {"Carabayo"}, ["ccc"] = {"Chamicuro"}, ["ccd"] = {"Cafundo Creole"}, ["cce"] = {"Chopi"}, ["ccg"] = {"Samba Daka"}, ["cch"] = {"Atsam"}, ["ccj"] = {"Kasanga"}, ["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"}, ["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"}, ["ccn"] = {"North Caucasian languages"}, ["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"}, ["ccp"] = {"Chakma"}, ["ccr"] = {"Cacaopera"}, ["ccs"] = {"South Caucasian languages"}, ["cda"] = {"Choni"}, ["cdc"] = {"Chadic languages"}, ["cdd"] = {"Caddoan languages"}, ["cde"] = {"Chenchu"}, ["cdf"] = {"Chiru"}, ["cdh"] = {"Chambeali"}, ["cdi"] = {"Chodri"}, ["cdj"] = {"Churahi"}, ["cdm"] = {"Chepang"}, ["cdn"] = {"Chaudangsi"}, ["cdo"] = {"Min Dong Chinese"}, ["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"}, ["cds"] = {"Chadian Sign Language"}, ["cdy"] = {"Chadong"}, ["cdz"] = {"Koda"}, ["cea"] = {"Lower Chehalis"}, ["ceb"] = {"Cebuano"}, ["ceg"] = {"Chamacoco"}, ["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"}, ["cel"] = {"Celtic languages"}, ["cen"] = {"Cen"}, ["cet"] = {"Centúúm"}, ["cey"] = {"Ekai Chin"}, ["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"}, ["cfd"] = {"Cara"}, ["cfg"] = {"Como Karim"}, ["cfm"] = {"Falam Chin"}, ["cga"] = {"Changriwa"}, ["cgc"] = {"Kagayanen"}, ["cgg"] = {"Chiga"}, ["cgk"] = {"Chocangacakha"}, ["chb"] = {"Chibcha"}, ["chc"] = {"Catawba"}, ["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"}, ["chf"] = {"Tabasco Chontal"}, ["chg"] = {"Chagatai"}, ["chh"] = {"Chinook"}, ["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"}, ["chk"] = {"Chuukese"}, ["chl"] = {"Cahuilla"}, ["chm"] = {"Mari (Russia)"}, ["chn"] = {"Chinook jargon"}, ["cho"] = {"Choctaw"}, ["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"}, ["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"}, ["chr"] = {"Cherokee"}, ["cht"] = {"Cholón"}, ["chw"] = {"Chuwabu"}, ["chx"] = {"Chantyal"}, ["chy"] = {"Cheyenne"}, ["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"}, ["cia"] = {"Cia-Cia"}, ["cib"] = {"Ci Gbe"}, ["cic"] = {"Chickasaw"}, ["cid"] = {"Chimariko"}, ["cie"] = {"Cineni"}, ["cih"] = {"Chinali"}, ["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"}, ["cim"] = {"Cimbrian"}, ["cin"] = {"Cinta Larga"}, ["cip"] = {"Chiapanec"}, ["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"}, ["ciw"] = {"Chippewa"}, ["ciy"] = {"Chaima"}, ["cja"] = {"Western Cham"}, ["cje"] = {"Chru"}, ["cjh"] = {"Upper Chehalis"}, ["cji"] = {"Chamalal"}, ["cjk"] = {"Chokwe"}, ["cjm"] = {"Eastern Cham"}, ["cjn"] = {"Chenapian"}, ["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"}, ["cjp"] = {"Cabécar"}, ["cjs"] = {"Shor"}, ["cjv"] = {"Chuave"}, ["cjy"] = {"Jinyu Chinese"}, ["ckb"] = {"Central Kurdish"}, ["ckh"] = {"Chak"}, ["ckl"] = {"Cibak"}, ["ckm"] = {"Chakavian"}, ["ckn"] = {"Kaang Chin"}, ["cko"] = {"Anufo"}, ["ckq"] = {"Kajakse"}, ["ckr"] = {"Kairak"}, ["cks"] = {"Tayo"}, ["ckt"] = {"Chukot"}, ["cku"] = {"Koasati"}, ["ckv"] = {"Kavalan"}, ["ckx"] = {"Caka"}, ["cky"] = {"Cakfem-Mushere"}, ["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"}, ["cla"] = {"Ron"}, ["clc"] = {"Chilcotin"}, ["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"}, ["cle"] = {"Lealao Chinantec"}, ["clh"] = {"Chilisso"}, ["cli"] = {"Chakali"}, ["clj"] = {"Laitu Chin"}, ["clk"] = {"Idu-Mishmi"}, ["cll"] = {"Chala"}, ["clm"] = {"Clallam"}, ["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"}, ["clt"] = {"Lautu Chin"}, ["clu"] = {"Caluyanun"}, ["clw"] = {"Chulym"}, ["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"}, ["cma"] = {"Maa"}, ["cmc"] = {"Chamic languages"}, ["cme"] = {"Cerma"}, ["cmg"] = {"Classical Mongolian"}, ["cmi"] = {"Emberá-Chamí"}, ["cml"] = {"Campalagian"}, ["cmm"] = {"Michigamea"}, ["cmn"] = {"Mandarin Chinese"}, ["cmo"] = {"Central Mnong"}, ["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"}, ["cms"] = {"Messapic"}, ["cmt"] = {"Camtho"}, ["cna"] = {"Changthang"}, ["cnb"] = {"Chinbon Chin"}, ["cnc"] = {"Côông"}, ["cng"] = {"Northern Qiang"}, ["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"}, ["cni"] = {"Asháninka"}, ["cnk"] = {"Khumi Chin"}, ["cnl"] = {"Lalana Chinantec"}, ["cno"] = {"Con"}, ["cnp"] = {"Northern Ping Chinese", "Northern Pinghua"}, ["cnr"] = {"Montenegrin"}, ["cns"] = {"Central Asmat"}, ["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"}, ["cnu"] = {"Chenoua"}, ["cnw"] = {"Ngawn Chin"}, ["cnx"] = {"Middle Cornish"}, ["coa"] = {"Cocos Islands Malay"}, ["cob"] = {"Chicomuceltec"}, ["coc"] = {"Cocopa"}, ["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"}, ["coe"] = {"Koreguaje"}, ["cof"] = {"Colorado"}, ["cog"] = {"Chong"}, ["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"}, ["coj"] = {"Cochimi"}, ["cok"] = {"Santa Teresa Cora"}, ["col"] = {"Columbia-Wenatchi"}, ["com"] = {"Comanche"}, ["con"] = {"Cofán"}, ["coo"] = {"Comox"}, ["cop"] = {"Coptic"}, ["coq"] = {"Coquille"}, ["cot"] = {"Caquinte"}, ["cou"] = {"Wamey"}, ["cov"] = {"Cao Miao"}, ["cow"] = {"Cowlitz"}, ["cox"] = {"Nanti"}, ["coz"] = {"Chochotec"}, ["cpa"] = {"Palantla Chinantec"}, ["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"}, ["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"}, ["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"}, ["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"}, ["cpg"] = {"Cappadocian Greek"}, ["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"}, ["cpn"] = {"Cherepon"}, ["cpo"] = {"Kpeego"}, ["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"}, ["cps"] = {"Capiznon"}, ["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"}, ["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"}, ["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"}, ["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"}, ["cra"] = {"Chara"}, ["crb"] = {"Island Carib"}, ["crc"] = {"Lonwolwol"}, ["crd"] = {"Coeur d'Alene"}, ["crf"] = {"Caramanta"}, ["crg"] = {"Michif"}, ["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"}, ["cri"] = {"Sãotomense"}, ["crj"] = {"Southern East Cree"}, ["crk"] = {"Plains Cree"}, ["crl"] = {"Northern East Cree"}, ["crm"] = {"Moose Cree"}, ["crn"] = {"El Nayar Cora"}, ["cro"] = {"Crow"}, ["crp"] = {"Creoles and pidgins"}, ["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"}, ["crr"] = {"Carolina Algonquian"}, ["crs"] = {"Seselwa Creole French"}, ["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"}, ["crv"] = {"Chaura"}, ["crw"] = {"Chrau"}, ["crx"] = {"Carrier"}, ["cry"] = {"Cori"}, ["crz"] = {"Cruzeño"}, ["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"}, ["csb"] = {"Kashubian"}, ["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"}, ["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"}, ["cse"] = {"Czech Sign Language"}, ["csf"] = {"Cuba Sign Language"}, ["csg"] = {"Chilean Sign Language"}, ["csh"] = {"Asho Chin"}, ["csi"] = {"Coast Miwok"}, ["csj"] = {"Songlai Chin"}, ["csk"] = {"Jola-Kasa"}, ["csl"] = {"Chinese Sign Language"}, ["csm"] = {"Central Sierra Miwok"}, ["csn"] = {"Colombian Sign Language"}, ["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"}, ["csp"] = {"Southern Ping Chinese", "Southern Pinghua"}, ["csq"] = {"Croatia Sign Language"}, ["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"}, ["css"] = {"Southern Ohlone"}, ["cst"] = {"Northern Ohlone"}, ["csu"] = {"Central Sudanic languages"}, ["csv"] = {"Sumtu Chin"}, ["csw"] = {"Swampy Cree"}, ["csx"] = {"Cambodian Sign Language"}, ["csy"] = {"Siyin Chin"}, ["csz"] = {"Coos"}, ["cta"] = {"Tataltepec Chatino"}, ["ctc"] = {"Chetco"}, ["ctd"] = {"Tedim Chin"}, ["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"}, ["ctg"] = {"Chittagonian"}, ["cth"] = {"Thaiphum Chin"}, ["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"}, ["ctm"] = {"Chitimacha"}, ["ctn"] = {"Chhintange"}, ["cto"] = {"Emberá-Catío"}, ["ctp"] = {"Western Highland Chatino"}, ["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"}, ["ctt"] = {"Wayanad Chetti"}, ["ctu"] = {"Chol"}, ["cty"] = {"Moundadan Chetty"}, ["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"}, ["cua"] = {"Cua"}, ["cub"] = {"Cubeo"}, ["cuc"] = {"Usila Chinantec"}, ["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"}, ["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"}, ["cui"] = {"Cuiba"}, ["cuj"] = {"Mashco Piro"}, ["cuk"] = {"San Blas Kuna"}, ["cul"] = {"Culina", "Kulina"}, ["cuo"] = {"Cumanagoto"}, ["cup"] = {"Cupeño"}, ["cuq"] = {"Cun"}, ["cur"] = {"Chhulung"}, ["cus"] = {"Cushitic languages"}, ["cut"] = {"Teutila Cuicatec"}, ["cuu"] = {"Tai Ya"}, ["cuv"] = {"Cuvok"}, ["cuw"] = {"Chukwa"}, ["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"}, ["cuy"] = {"Cuitlatec"}, ["cvg"] = {"Chug"}, ["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"}, ["cwa"] = {"Kabwa"}, ["cwb"] = {"Maindo"}, ["cwd"] = {"Woods Cree"}, ["cwe"] = {"Kwere"}, ["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"}, ["cwt"] = {"Kuwaataay"}, ["cya"] = {"Nopala Chatino"}, ["cyb"] = {"Cayubaba"}, ["cyo"] = {"Cuyonon"}, ["czh"] = {"Huizhou Chinese"}, ["czk"] = {"Knaanic"}, ["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"}, ["czo"] = {"Min Zhong Chinese"}, ["czt"] = {"Zotung Chin"}, ["daa"] = {"Dangaléat"}, ["dac"] = {"Dambi"}, ["dad"] = {"Marik"}, ["dae"] = {"Duupa"}, ["dag"] = {"Dagbani"}, ["dah"] = {"Gwahatike"}, ["dai"] = {"Day"}, ["daj"] = {"Dar Fur Daju"}, ["dak"] = {"Dakota"}, ["dal"] = {"Dahalo"}, ["dam"] = {"Damakawa"}, ["dao"] = {"Daai Chin"}, ["daq"] = {"Dandami Maria"}, ["dar"] = {"Dargwa"}, ["das"] = {"Daho-Doo"}, ["dau"] = {"Dar Sila Daju"}, ["dav"] = {"Taita", "Dawida"}, ["daw"] = {"Davawenyo"}, ["dax"] = {"Dayi"}, ["day"] = {"Land Dayak languages"}, ["daz"] = {"Dao"}, ["dba"] = {"Bangime"}, ["dbb"] = {"Deno"}, ["dbd"] = {"Dadiya"}, ["dbe"] = {"Dabe"}, ["dbf"] = {"Edopi"}, ["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"}, ["dbi"] = {"Doka"}, ["dbj"] = {"Ida'an"}, ["dbl"] = {"Dyirbal"}, ["dbm"] = {"Duguri"}, ["dbn"] = {"Duriankere"}, ["dbo"] = {"Dulbu"}, ["dbp"] = {"Duwai"}, ["dbq"] = {"Daba"}, ["dbr"] = {"Dabarre"}, ["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"}, ["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"}, ["dbv"] = {"Dungu"}, ["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"}, ["dby"] = {"Dibiyaso"}, ["dcc"] = {"Deccan"}, ["dcr"] = {"Negerhollands"}, ["dda"] = {"Dadi Dadi"}, ["ddd"] = {"Dongotono"}, ["dde"] = {"Doondo"}, ["ddg"] = {"Fataluku"}, ["ddi"] = {"West Goodenough"}, ["ddj"] = {"Jaru"}, ["ddn"] = {"Dendi (Benin)"}, ["ddo"] = {"Dido"}, ["ddr"] = {"Dhudhuroa"}, ["dds"] = {"Donno So Dogon"}, ["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"}, ["dec"] = {"Dagik"}, ["ded"] = {"Dedua"}, ["dee"] = {"Dewoin"}, ["def"] = {"Dezfuli"}, ["deg"] = {"Degema"}, ["deh"] = {"Dehwari"}, ["dei"] = {"Demisa"}, ["dek"] = {"Dek"}, ["del"] = {"Delaware"}, ["dem"] = {"Dem"}, ["den"] = {"Slave (Athapascan)"}, ["dep"] = {"Pidgin Delaware"}, ["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"}, ["der"] = {"Deori"}, ["des"] = {"Desano"}, ["dev"] = {"Domung"}, ["dez"] = {"Dengese"}, ["dga"] = {"Southern Dagaare"}, ["dgb"] = {"Bunoge Dogon"}, ["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"}, ["dgd"] = {"Dagaari Dioula"}, ["dge"] = {"Degenan"}, ["dgg"] = {"Doga"}, ["dgh"] = {"Dghwede"}, ["dgi"] = {"Northern Dagara"}, ["dgk"] = {"Dagba"}, ["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"}, ["dgn"] = {"Dagoman"}, ["dgo"] = {"Dogri (individual language)"}, ["dgr"] = {"Dogrib", "Tłı̨chǫ"}, ["dgs"] = {"Dogoso"}, ["dgt"] = {"Ndra'ngith"}, ["dgw"] = {"Daungwurrung"}, ["dgx"] = {"Doghoro"}, ["dgz"] = {"Daga"}, ["dhd"] = {"Dhundari"}, ["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"}, ["dhi"] = {"Dhimal"}, ["dhl"] = {"Dhalandji"}, ["dhm"] = {"Zemba"}, ["dhn"] = {"Dhanki"}, ["dho"] = {"Dhodia"}, ["dhr"] = {"Dhargari"}, ["dhs"] = {"Dhaiso"}, ["dhu"] = {"Dhurga"}, ["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"}, ["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"}, ["dhx"] = {"Dhungaloo"}, ["dia"] = {"Dia"}, ["dib"] = {"South Central Dinka"}, ["dic"] = {"Lakota Dida"}, ["did"] = {"Didinga"}, ["dif"] = {"Dieri", "Diyari"}, ["dig"] = {"Digo", "Chidigo"}, ["dih"] = {"Kumiai"}, ["dii"] = {"Dimbong"}, ["dij"] = {"Dai"}, ["dik"] = {"Southwestern Dinka"}, ["dil"] = {"Dilling"}, ["dim"] = {"Dime"}, ["din"] = {"Dinka"}, ["dio"] = {"Dibo"}, ["dip"] = {"Northeastern Dinka"}, ["diq"] = {"Dimli (individual language)"}, ["dir"] = {"Dirim"}, ["dis"] = {"Dimasa"}, ["diu"] = {"Diriku"}, ["diw"] = {"Northwestern Dinka"}, ["dix"] = {"Dixon Reef"}, ["diy"] = {"Diuwe"}, ["diz"] = {"Ding"}, ["dja"] = {"Djadjawurrung"}, ["djb"] = {"Djinba"}, ["djc"] = {"Dar Daju Daju"}, ["djd"] = {"Djamindjung", "Ngaliwurru"}, ["dje"] = {"Zarma"}, ["djf"] = {"Djangun"}, ["dji"] = {"Djinang"}, ["djj"] = {"Djeebbana"}, ["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"}, ["djm"] = {"Jamsay Dogon"}, ["djn"] = {"Jawoyn", "Djauan"}, ["djo"] = {"Jangkang"}, ["djr"] = {"Djambarrpuyngu"}, ["dju"] = {"Kapriman"}, ["djw"] = {"Djawi"}, ["dka"] = {"Dakpakha"}, ["dkg"] = {"Kadung"}, ["dkk"] = {"Dakka"}, ["dkr"] = {"Kuijau"}, ["dks"] = {"Southeastern Dinka"}, ["dkx"] = {"Mazagway"}, ["dlg"] = {"Dolgan"}, ["dlk"] = {"Dahalik"}, ["dlm"] = {"Dalmatian"}, ["dln"] = {"Darlong"}, ["dma"] = {"Duma"}, ["dmb"] = {"Mombo Dogon"}, ["dmc"] = {"Gavak"}, ["dmd"] = {"Madhi Madhi"}, ["dme"] = {"Dugwor"}, ["dmf"] = {"Medefaidrin"}, ["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"}, ["dmk"] = {"Domaaki"}, ["dml"] = {"Dameli"}, ["dmm"] = {"Dama"}, ["dmn"] = {"Mande languages"}, ["dmo"] = {"Kemedzung"}, ["dmr"] = {"East Damar"}, ["dms"] = {"Dampelas"}, ["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"}, ["dmv"] = {"Dumpas"}, ["dmw"] = {"Mudburra"}, ["dmx"] = {"Dema"}, ["dmy"] = {"Demta", "Sowari"}, ["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"}, ["dnd"] = {"Daonda"}, ["dne"] = {"Ndendeule"}, ["dng"] = {"Dungan"}, ["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"}, ["dnj"] = {"Dan"}, ["dnk"] = {"Dengka"}, ["dnn"] = {"Dzùùngoo"}, ["dno"] = {"Ndrulo", "Northern Lendu"}, ["dnr"] = {"Danaru"}, ["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"}, ["dnu"] = {"Danau"}, ["dnv"] = {"Danu"}, ["dnw"] = {"Western Dani"}, ["dny"] = {"Dení"}, ["doa"] = {"Dom"}, ["dob"] = {"Dobu"}, ["doc"] = {"Northern Dong"}, ["doe"] = {"Doe"}, ["dof"] = {"Domu"}, ["doh"] = {"Dong"}, ["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"}, ["dok"] = {"Dondo"}, ["dol"] = {"Doso"}, ["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"}, ["doo"] = {"Dongo"}, ["dop"] = {"Lukpa"}, ["doq"] = {"Dominican Sign Language"}, ["dor"] = {"Dori'o"}, ["dos"] = {"Dogosé"}, ["dot"] = {"Dass"}, ["dov"] = {"Dombe"}, ["dow"] = {"Doyayo"}, ["dox"] = {"Bussa"}, ["doy"] = {"Dompo"}, ["doz"] = {"Dorze"}, ["dpp"] = {"Papar"}, ["dra"] = {"Dravidian languages"}, ["drb"] = {"Dair"}, ["drc"] = {"Minderico"}, ["drd"] = {"Darmiya"}, ["dre"] = {"Dolpo"}, ["drg"] = {"Rungus"}, ["dri"] = {"C'Lela"}, ["drl"] = {"Paakantyi"}, ["drn"] = {"West Damar"}, ["dro"] = {"Daro-Matu Melanau"}, ["drq"] = {"Dura"}, ["drs"] = {"Gedeo"}, ["drt"] = {"Drents"}, ["dru"] = {"Rukai"}, ["dry"] = {"Darai"}, ["dsb"] = {"Lower Sorbian"}, ["dse"] = {"Dutch Sign Language"}, ["dsh"] = {"Daasanach"}, ["dsi"] = {"Disa"}, ["dsl"] = {"Danish Sign Language"}, ["dsn"] = {"Dusner"}, ["dso"] = {"Desiya"}, ["dsq"] = {"Tadaksahak"}, ["dta"] = {"Daur"}, ["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"}, ["dtd"] = {"Ditidaht"}, ["dth"] = {"Adithinngithigh"}, ["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"}, ["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"}, ["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"}, ["dtn"] = {"Daatsʼíin"}, ["dto"] = {"Tommo So Dogon"}, ["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"}, ["dtr"] = {"Lotud"}, ["dts"] = {"Toro So Dogon"}, ["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"}, ["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"}, ["dty"] = {"Dotyali"}, ["dua"] = {"Duala"}, ["dub"] = {"Dubli"}, ["duc"] = {"Duna"}, ["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"}, ["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"}, ["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"}, ["duh"] = {"Dungra Bhil"}, ["dui"] = {"Dumun"}, ["duk"] = {"Uyajitaya"}, ["dul"] = {"Alabat Island Agta"}, ["dum"] = {"Middle Dutch (ca. 1050-1350)"}, ["dun"] = {"Dusun Deyah"}, ["duo"] = {"Dupaninan Agta"}, ["dup"] = {"Duano"}, ["duq"] = {"Dusun Malang"}, ["dur"] = {"Dii"}, ["dus"] = {"Dumi"}, ["duu"] = {"Drung"}, ["duv"] = {"Duvle"}, ["duw"] = {"Dusun Witu"}, ["dux"] = {"Duungooma"}, ["duy"] = {"Dicamay Agta"}, ["duz"] = {"Duli-Gey"}, ["dva"] = {"Duau"}, ["dwa"] = {"Diri"}, ["dwk"] = {"Dawik Kui"}, ["dwr"] = {"Dawro"}, ["dws"] = {"Dutton World Speedwords"}, ["dwu"] = {"Dhuwal"}, ["dww"] = {"Dawawa"}, ["dwy"] = {"Dhuwaya"}, ["dwz"] = {"Dewas Rai"}, ["dya"] = {"Dyan"}, ["dyb"] = {"Dyaberdyaber"}, ["dyd"] = {"Dyugun"}, ["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"}, ["dyi"] = {"Djimini Senoufo"}, ["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"}, ["dyn"] = {"Dyangadi", "Dhanggatti"}, ["dyo"] = {"Jola-Fonyi"}, ["dyu"] = {"Dyula"}, ["dyy"] = {"Djabugay", "Dyaabugay"}, ["dza"] = {"Tunzu"}, ["dze"] = {"Djiwarli"}, ["dzg"] = {"Dazaga"}, ["dzl"] = {"Dzalakha"}, ["dzn"] = {"Dzando"}, ["eaa"] = {"Karenggapa"}, ["ebc"] = {"Beginci"}, ["ebg"] = {"Ebughu"}, ["ebk"] = {"Eastern Bontok"}, ["ebo"] = {"Teke-Ebo"}, ["ebr"] = {"Ebrié"}, ["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"}, ["ecr"] = {"Eteocretan"}, ["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"}, ["ecy"] = {"Eteocypriot"}, ["eee"] = {"E"}, ["efa"] = {"Efai"}, ["efe"] = {"Efe"}, ["efi"] = {"Efik"}, ["ega"] = {"Ega"}, ["egl"] = {"Emilian"}, ["ego"] = {"Eggon"}, ["egx"] = {"Egyptian languages"}, ["egy"] = {"Egyptian (Ancient)"}, ["ehs"] = {"Miyakubo Sign Language"}, ["ehu"] = {"Ehueun"}, ["eip"] = {"Eipomek"}, ["eit"] = {"Eitiep"}, ["eiv"] = {"Askopan"}, ["eja"] = {"Ejamat"}, ["eka"] = {"Ekajuk"}, ["eke"] = {"Ekit"}, ["ekg"] = {"Ekari"}, ["eki"] = {"Eki"}, ["ekk"] = {"Standard Estonian"}, ["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"}, ["ekm"] = {"Elip"}, ["eko"] = {"Koti"}, ["ekp"] = {"Ekpeye"}, ["ekr"] = {"Yace"}, ["eky"] = {"Eastern Kayah"}, ["ele"] = {"Elepi"}, ["elh"] = {"El Hugeirat"}, ["eli"] = {"Nding"}, ["elk"] = {"Elkei"}, ["elm"] = {"Eleme"}, ["elo"] = {"El Molo"}, ["elu"] = {"Elu"}, ["elx"] = {"Elamite"}, ["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"}, ["emb"] = {"Embaloh"}, ["eme"] = {"Emerillon"}, ["emg"] = {"Eastern Meohang"}, ["emi"] = {"Mussau-Emira"}, ["emk"] = {"Eastern Maninkakan"}, ["emm"] = {"Mamulique"}, ["emn"] = {"Eman"}, ["emp"] = {"Northern Emberá"}, ["emq"] = {"Eastern Minyag"}, ["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"}, ["emu"] = {"Eastern Muria"}, ["emw"] = {"Emplawas"}, ["emx"] = {"Erromintxela"}, ["emy"] = {"Epigraphic Mayan"}, ["emz"] = {"Mbessa"}, ["ena"] = {"Apali"}, ["enb"] = {"Markweeta"}, ["enc"] = {"En"}, ["end"] = {"Ende"}, ["enf"] = {"Forest Enets"}, ["enh"] = {"Tundra Enets"}, ["enl"] = {"Enlhet"}, ["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"}, ["enn"] = {"Engenni"}, ["eno"] = {"Enggano"}, ["enq"] = {"Enga"}, ["enr"] = {"Emumu", "Emem"}, ["enu"] = {"Enu"}, ["env"] = {"Enwan (Edu State)"}, ["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"}, ["enx"] = {"Enxet"}, ["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"}, ["epi"] = {"Epie"}, ["era"] = {"Eravallan"}, ["erg"] = {"Sie"}, ["erh"] = {"Eruwa"}, ["eri"] = {"Ogea"}, ["erk"] = {"South Efate"}, ["ero"] = {"Horpa"}, ["err"] = {"Erre"}, ["ers"] = {"Ersu"}, ["ert"] = {"Eritai"}, ["erw"] = {"Erokwanas"}, ["ese"] = {"Ese Ejja"}, ["esg"] = {"Aheri Gondi"}, ["esh"] = {"Eshtehardi"}, ["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"}, ["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"}, ["esl"] = {"Egypt Sign Language"}, ["esm"] = {"Esuma"}, ["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"}, ["eso"] = {"Estonian Sign Language"}, ["esq"] = {"Esselen"}, ["ess"] = {"Central Siberian Yupik"}, ["esu"] = {"Central Yupik"}, ["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"}, ["esy"] = {"Eskayan"}, ["etb"] = {"Etebi"}, ["etc"] = {"Etchemin"}, ["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"}, ["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"}, ["eto"] = {"Eton (Cameroon)"}, ["etr"] = {"Edolo"}, ["ets"] = {"Yekhee"}, ["ett"] = {"Etruscan"}, ["etu"] = {"Ejagham"}, ["etx"] = {"Eten"}, ["etz"] = {"Semimi"}, ["euq"] = {"Basque (family)"}, ["eve"] = {"Even"}, ["evh"] = {"Uvbie"}, ["evn"] = {"Evenki"}, ["ewo"] = {"Ewondo"}, ["ext"] = {"Extremaduran"}, ["eya"] = {"Eyak"}, ["eyo"] = {"Keiyo"}, ["eza"] = {"Ezaa"}, ["eze"] = {"Uzekwe"}, ["faa"] = {"Fasu"}, ["fab"] = {"Fa d'Ambu"}, ["fad"] = {"Wagi"}, ["faf"] = {"Fagani"}, ["fag"] = {"Finongan"}, ["fah"] = {"Baissa Fali"}, ["fai"] = {"Faiwol"}, ["faj"] = {"Faita"}, ["fak"] = {"Fang (Cameroon)"}, ["fal"] = {"South Fali"}, ["fam"] = {"Fam"}, ["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"}, ["fap"] = {"Paloor"}, ["far"] = {"Fataleka"}, ["fat"] = {"Fanti"}, ["fau"] = {"Fayu"}, ["fax"] = {"Fala"}, ["fay"] = {"Southwestern Fars"}, ["faz"] = {"Northwestern Fars"}, ["fbl"] = {"West Albay Bikol"}, ["fcs"] = {"Quebec Sign Language"}, ["fer"] = {"Feroge"}, ["ffi"] = {"Foia Foia"}, ["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"}, ["fgr"] = {"Fongoro"}, ["fia"] = {"Nobiin"}, ["fie"] = {"Fyer"}, ["fif"] = {"Faifi"}, ["fil"] = {"Filipino", "Pilipino"}, ["fip"] = {"Fipa"}, ["fir"] = {"Firan"}, ["fit"] = {"Tornedalen Finnish"}, ["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"}, ["fiw"] = {"Fiwaga"}, ["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"}, ["fkv"] = {"Kven Finnish"}, ["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"}, ["flh"] = {"Foau"}, ["fli"] = {"Fali"}, ["fll"] = {"North Fali"}, ["fln"] = {"Flinders Island"}, ["flr"] = {"Fuliiru"}, ["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"}, ["fmp"] = {"Fe'fe'"}, ["fmu"] = {"Far Western Muria"}, ["fnb"] = {"Fanbak"}, ["fng"] = {"Fanagalo"}, ["fni"] = {"Fania"}, ["fod"] = {"Foodo"}, ["foi"] = {"Foi"}, ["fom"] = {"Foma"}, ["fon"] = {"Fon"}, ["for"] = {"Fore"}, ["fos"] = {"Siraya"}, ["fox"] = {"Formosan languages"}, ["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"}, ["fqs"] = {"Fas"}, ["frc"] = {"Cajun French"}, ["frd"] = {"Fordata"}, ["frk"] = {"Frankish"}, ["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"}, ["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"}, ["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"}, ["frq"] = {"Forak"}, ["frr"] = {"Northern Frisian"}, ["frs"] = {"Eastern Frisian"}, ["frt"] = {"Fortsenal"}, ["fse"] = {"Finnish Sign Language"}, ["fsl"] = {"French Sign Language"}, ["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"}, ["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"}, ["fuc"] = {"Pulaar"}, ["fud"] = {"East Futuna"}, ["fue"] = {"Borgu Fulfulde"}, ["fuf"] = {"Pular"}, ["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"}, ["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"}, ["fuj"] = {"Ko"}, ["fum"] = {"Fum"}, ["fun"] = {"Fulniô"}, ["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"}, ["fur"] = {"Friulian"}, ["fut"] = {"Futuna-Aniwa"}, ["fuu"] = {"Furu"}, ["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"}, ["fuy"] = {"Fuyug"}, ["fvr"] = {"Fur"}, ["fwa"] = {"Fwâi"}, ["fwe"] = {"Fwe"}, ["gaa"] = {"Ga"}, ["gab"] = {"Gabri"}, ["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"}, ["gad"] = {"Gaddang"}, ["gae"] = {"Guarequena"}, ["gaf"] = {"Gende"}, ["gag"] = {"Gagauz"}, ["gah"] = {"Alekano"}, ["gai"] = {"Borei"}, ["gaj"] = {"Gadsup"}, ["gak"] = {"Gamkonora"}, ["gal"] = {"Galolen"}, ["gam"] = {"Kandawo"}, ["gan"] = {"Gan Chinese"}, ["gao"] = {"Gants"}, ["gap"] = {"Gal"}, ["gaq"] = {"Gata'"}, ["gar"] = {"Galeya"}, ["gas"] = {"Adiwasi Garasia"}, ["gat"] = {"Kenati"}, ["gau"] = {"Mudhili Gadaba"}, ["gaw"] = {"Nobonob"}, ["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"}, ["gay"] = {"Gayo"}, ["gaz"] = {"West Central Oromo"}, ["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"}, ["gbb"] = {"Kaytetye"}, ["gbd"] = {"Karajarri"}, ["gbe"] = {"Niksek"}, ["gbf"] = {"Gaikundi"}, ["gbg"] = {"Gbanziri"}, ["gbh"] = {"Defi Gbe"}, ["gbi"] = {"Galela"}, ["gbj"] = {"Bodo Gadaba"}, ["gbk"] = {"Gaddi"}, ["gbl"] = {"Gamit"}, ["gbm"] = {"Garhwali"}, ["gbn"] = {"Mo'da"}, ["gbo"] = {"Northern Grebo"}, ["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"}, ["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"}, ["gbr"] = {"Gbagyi"}, ["gbs"] = {"Gbesi Gbe"}, ["gbu"] = {"Gagadu"}, ["gbv"] = {"Gbanu"}, ["gbw"] = {"Gabi-Gabi"}, ["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"}, ["gby"] = {"Gbari"}, ["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"}, ["gcc"] = {"Mali"}, ["gcd"] = {"Ganggalida"}, ["gce"] = {"Galice"}, ["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"}, ["gcl"] = {"Grenadian Creole English"}, ["gcn"] = {"Gaina"}, ["gcr"] = {"Guianese Creole French"}, ["gct"] = {"Colonia Tovar German"}, ["gda"] = {"Gade Lohar"}, ["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"}, ["gdc"] = {"Gugu Badhun"}, ["gdd"] = {"Gedaged"}, ["gde"] = {"Gude"}, ["gdf"] = {"Guduf-Gava"}, ["gdg"] = {"Ga'dang"}, ["gdh"] = {"Gadjerawang", "Gajirrabeng"}, ["gdi"] = {"Gundi"}, ["gdj"] = {"Gurdjar"}, ["gdk"] = {"Gadang"}, ["gdl"] = {"Dirasha"}, ["gdm"] = {"Laal"}, ["gdn"] = {"Umanakaina"}, ["gdo"] = {"Ghodoberi"}, ["gdq"] = {"Mehri"}, ["gdr"] = {"Wipi"}, ["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"}, ["gdt"] = {"Kungardutyi"}, ["gdu"] = {"Gudu"}, ["gdx"] = {"Godwari"}, ["gea"] = {"Geruma"}, ["geb"] = {"Kire"}, ["gec"] = {"Gboloo Grebo"}, ["ged"] = {"Gade"}, ["gef"] = {"Gerai"}, ["geg"] = {"Gengle"}, ["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"}, ["gei"] = {"Gebe"}, ["gej"] = {"Gen"}, ["gek"] = {"Ywom"}, ["gel"] = {"ut-Ma'in"}, ["gem"] = {"Germanic languages"}, ["geq"] = {"Geme"}, ["ges"] = {"Geser-Gorom"}, ["gev"] = {"Eviya"}, ["gew"] = {"Gera"}, ["gex"] = {"Garre"}, ["gey"] = {"Enya"}, ["gez"] = {"Geez"}, ["gfk"] = {"Patpatar"}, ["gft"] = {"Gafat"}, ["gga"] = {"Gao"}, ["ggb"] = {"Gbii"}, ["ggd"] = {"Gugadj"}, ["gge"] = {"Gurr-goni"}, ["ggg"] = {"Gurgula"}, ["ggk"] = {"Kungarakany"}, ["ggl"] = {"Ganglau"}, ["ggt"] = {"Gitua"}, ["ggu"] = {"Gagu", "Gban"}, ["ggw"] = {"Gogodala"}, ["gha"] = {"Ghadamès"}, ["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"}, ["ghe"] = {"Southern Ghale"}, ["ghh"] = {"Northern Ghale"}, ["ghk"] = {"Geko Karen"}, ["ghl"] = {"Ghulfan"}, ["ghn"] = {"Ghanongga"}, ["gho"] = {"Ghomara"}, ["ghr"] = {"Ghera"}, ["ghs"] = {"Guhu-Samane"}, ["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"}, ["gia"] = {"Kija"}, ["gib"] = {"Gibanawa"}, ["gic"] = {"Gail"}, ["gid"] = {"Gidar"}, ["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"}, ["gig"] = {"Goaria"}, ["gih"] = {"Githabul"}, ["gii"] = {"Girirra"}, ["gil"] = {"Gilbertese"}, ["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"}, ["gin"] = {"Hinukh"}, ["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"}, ["giq"] = {"Green Gelao"}, ["gir"] = {"Red Gelao"}, ["gis"] = {"North Giziga"}, ["git"] = {"Gitxsan"}, ["giu"] = {"Mulao"}, ["giw"] = {"White Gelao"}, ["gix"] = {"Gilima"}, ["giy"] = {"Giyug"}, ["giz"] = {"South Giziga"}, ["gjk"] = {"Kachi Koli"}, ["gjm"] = {"Gunditjmara"}, ["gjn"] = {"Gonja"}, ["gjr"] = {"Gurindji Kriol"}, ["gju"] = {"Gujari"}, ["gka"] = {"Guya"}, ["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"}, ["gke"] = {"Ndai"}, ["gkn"] = {"Gokana"}, ["gko"] = {"Kok-Nar"}, ["gkp"] = {"Guinea Kpelle"}, ["gku"] = {"ǂUngkue"}, ["glb"] = {"Belning"}, ["glc"] = {"Bon Gula"}, ["gld"] = {"Nanai"}, ["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"}, ["glj"] = {"Gula Iro"}, ["glk"] = {"Gilaki"}, ["gll"] = {"Garlali"}, ["glo"] = {"Galambu"}, ["glr"] = {"Glaro-Twabo"}, ["glu"] = {"Gula (Chad)"}, ["glw"] = {"Glavda"}, ["gly"] = {"Gule"}, ["gma"] = {"Gambera"}, ["gmb"] = {"Gula'alaa"}, ["gmd"] = {"Mághdì"}, ["gme"] = {"East Germanic languages"}, ["gmg"] = {"Magɨyi"}, ["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"}, ["gml"] = {"Middle Low German"}, ["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"}, ["gmn"] = {"Gimnime"}, ["gmq"] = {"North Germanic languages"}, ["gmr"] = {"Mirning", "Mirniny"}, ["gmu"] = {"Gumalu"}, ["gmv"] = {"Gamo"}, ["gmw"] = {"West Germanic languages"}, ["gmx"] = {"Magoma"}, ["gmy"] = {"Mycenaean Greek"}, ["gmz"] = {"Mgbolizhia"}, ["gna"] = {"Kaansa"}, ["gnb"] = {"Gangte"}, ["gnc"] = {"Guanche"}, ["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"}, ["gne"] = {"Ganang"}, ["gng"] = {"Ngangam"}, ["gnh"] = {"Lere"}, ["gni"] = {"Gooniyandi"}, ["gnj"] = {"Ngen"}, ["gnk"] = {"ǁGana"}, ["gnl"] = {"Gangulu"}, ["gnm"] = {"Ginuman"}, ["gnn"] = {"Gumatj"}, ["gno"] = {"Northern Gondi"}, ["gnq"] = {"Gana"}, ["gnr"] = {"Gureng Gureng"}, ["gnt"] = {"Guntai"}, ["gnu"] = {"Gnau"}, ["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"}, ["gnz"] = {"Ganzi"}, ["goa"] = {"Guro"}, ["gob"] = {"Playero"}, ["goc"] = {"Gorakor"}, ["god"] = {"Godié"}, ["goe"] = {"Gongduk"}, ["gof"] = {"Gofa"}, ["gog"] = {"Gogo"}, ["goh"] = {"Old High German (ca. 750-1050)"}, ["goi"] = {"Gobasi"}, ["goj"] = {"Gowlan"}, ["gok"] = {"Gowli"}, ["gol"] = {"Gola"}, ["gom"] = {"Goan Konkani"}, ["gon"] = {"Gondi"}, ["goo"] = {"Gone Dau"}, ["gop"] = {"Yeretuar"}, ["goq"] = {"Gorap"}, ["gor"] = {"Gorontalo"}, ["gos"] = {"Gronings"}, ["got"] = {"Gothic"}, ["gou"] = {"Gavar"}, ["gow"] = {"Gorowa"}, ["gox"] = {"Gobu"}, ["goy"] = {"Goundo"}, ["goz"] = {"Gozarkhani"}, ["gpa"] = {"Gupa-Abawa"}, ["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"}, ["gpn"] = {"Taiap"}, ["gqa"] = {"Ga'anda"}, ["gqi"] = {"Guiqiong"}, ["gqn"] = {"Guana (Brazil)"}, ["gqr"] = {"Gor"}, ["gqu"] = {"Qau"}, ["gra"] = {"Rajput Garasia"}, ["grb"] = {"Grebo"}, ["grc"] = {"Ancient Greek (to 1453)"}, ["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"}, ["grg"] = {"Madi"}, ["grh"] = {"Gbiri-Niragu"}, ["gri"] = {"Ghari"}, ["grj"] = {"Southern Grebo"}, ["grk"] = {"Greek languages"}, ["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"}, ["gro"] = {"Groma"}, ["grq"] = {"Gorovu"}, ["grr"] = {"Taznatit"}, ["grs"] = {"Gresi"}, ["grt"] = {"Garo"}, ["gru"] = {"Kistane"}, ["grv"] = {"Central Grebo"}, ["grw"] = {"Gweda"}, ["grx"] = {"Guriaso"}, ["gry"] = {"Barclayville Grebo"}, ["grz"] = {"Guramalum"}, ["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"}, ["gsg"] = {"German Sign Language"}, ["gsl"] = {"Gusilay"}, ["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"}, ["gsn"] = {"Nema", "Gusan"}, ["gso"] = {"Southwest Gbaya"}, ["gsp"] = {"Wasembo"}, ["gss"] = {"Greek Sign Language"}, ["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"}, ["gta"] = {"Guató"}, ["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"}, ["gua"] = {"Shiki"}, ["gub"] = {"Guajajára"}, ["guc"] = {"Wayuu"}, ["gud"] = {"Yocoboué Dida"}, ["gue"] = {"Gurindji"}, ["guf"] = {"Gupapuyngu"}, ["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"}, ["guh"] = {"Guahibo"}, ["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"}, ["guk"] = {"Gumuz"}, ["gul"] = {"Sea Island Creole English"}, ["gum"] = {"Guambiano"}, ["gun"] = {"Mbyá Guaraní"}, ["guo"] = {"Guayabero"}, ["gup"] = {"Gunwinggu"}, ["guq"] = {"Aché"}, ["gur"] = {"Farefare"}, ["gus"] = {"Guinean Sign Language"}, ["gut"] = {"Maléku Jaíka"}, ["guu"] = {"Yanomamö"}, ["guw"] = {"Gun"}, ["gux"] = {"Gourmanchéma"}, ["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"}, ["gva"] = {"Guana (Paraguay)"}, ["gvc"] = {"Guanano"}, ["gve"] = {"Duwet"}, ["gvf"] = {"Golin"}, ["gvj"] = {"Guajá"}, ["gvl"] = {"Gulay"}, ["gvm"] = {"Gurmana"}, ["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"}, ["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"}, ["gvp"] = {"Pará Gavião"}, ["gvr"] = {"Gurung"}, ["gvs"] = {"Gumawana"}, ["gvy"] = {"Guyani"}, ["gwa"] = {"Mbato"}, ["gwb"] = {"Gwa"}, ["gwc"] = {"Gawri", "Kalami"}, ["gwd"] = {"Gawwada"}, ["gwe"] = {"Gweno"}, ["gwf"] = {"Gowro"}, ["gwg"] = {"Moo"}, ["gwi"] = {"Gwichʼin"}, ["gwj"] = {"ǀGwi"}, ["gwm"] = {"Awngthim"}, ["gwn"] = {"Gwandara"}, ["gwr"] = {"Gwere"}, ["gwt"] = {"Gawar-Bati"}, ["gwu"] = {"Guwamu"}, ["gww"] = {"Kwini"}, ["gwx"] = {"Gua"}, ["gxx"] = {"Wè Southern"}, ["gya"] = {"Northwest Gbaya"}, ["gyb"] = {"Garus"}, ["gyd"] = {"Kayardild"}, ["gye"] = {"Gyem"}, ["gyf"] = {"Gungabula"}, ["gyg"] = {"Gbayi"}, ["gyi"] = {"Gyele"}, ["gyl"] = {"Gayil"}, ["gym"] = {"Ngäbere"}, ["gyn"] = {"Guyanese Creole English"}, ["gyo"] = {"Gyalsumdo"}, ["gyr"] = {"Guarayu"}, ["gyy"] = {"Gunya"}, ["gyz"] = {"Geji", "Gyaazi"}, ["gza"] = {"Ganza"}, ["gzi"] = {"Gazi"}, ["gzn"] = {"Gane"}, ["haa"] = {"Han"}, ["hab"] = {"Hanoi Sign Language"}, ["hac"] = {"Gurani"}, ["had"] = {"Hatam"}, ["hae"] = {"Eastern Oromo"}, ["haf"] = {"Haiphong Sign Language"}, ["hag"] = {"Hanga"}, ["hah"] = {"Hahon"}, ["hai"] = {"Haida"}, ["haj"] = {"Hajong"}, ["hak"] = {"Hakka Chinese"}, ["hal"] = {"Halang"}, ["ham"] = {"Hewa"}, ["han"] = {"Hangaza"}, ["hao"] = {"Hakö"}, ["hap"] = {"Hupla"}, ["haq"] = {"Ha"}, ["har"] = {"Harari"}, ["has"] = {"Haisla"}, ["hav"] = {"Havu"}, ["haw"] = {"Hawaiian"}, ["hax"] = {"Southern Haida"}, ["hay"] = {"Haya"}, ["haz"] = {"Hazaragi"}, ["hba"] = {"Hamba"}, ["hbb"] = {"Huba"}, ["hbn"] = {"Heiban"}, ["hbo"] = {"Ancient Hebrew"}, ["hbu"] = {"Habu"}, ["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"}, ["hch"] = {"Huichol"}, ["hdn"] = {"Northern Haida"}, ["hds"] = {"Honduras Sign Language"}, ["hdy"] = {"Hadiyya"}, ["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"}, ["hed"] = {"Herdé"}, ["heg"] = {"Helong"}, ["heh"] = {"Hehe"}, ["hei"] = {"Heiltsuk"}, ["hem"] = {"Hemba"}, ["hgm"] = {"Haiǁom"}, ["hgw"] = {"Haigwai"}, ["hhi"] = {"Hoia Hoia"}, ["hhr"] = {"Kerak"}, ["hhy"] = {"Hoyahoya"}, ["hia"] = {"Lamang"}, ["hib"] = {"Hibito"}, ["hid"] = {"Hidatsa"}, ["hif"] = {"Fiji Hindi"}, ["hig"] = {"Kamwe"}, ["hih"] = {"Pamosu"}, ["hii"] = {"Hinduri"}, ["hij"] = {"Hijuk"}, ["hik"] = {"Seit-Kaitetu"}, ["hil"] = {"Hiligaynon"}, ["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"}, ["hio"] = {"Tsoa"}, ["hir"] = {"Himarimã"}, ["hit"] = {"Hittite"}, ["hiw"] = {"Hiw"}, ["hix"] = {"Hixkaryána"}, ["hji"] = {"Haji"}, ["hka"] = {"Kahe"}, ["hke"] = {"Hunde"}, ["hkh"] = {"Khah", "Poguli"}, ["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"}, ["hkn"] = {"Mel-Khaonh"}, ["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"}, ["hla"] = {"Halia"}, ["hlb"] = {"Halbi"}, ["hld"] = {"Halang Doan"}, ["hle"] = {"Hlersu"}, ["hlt"] = {"Matu Chin"}, ["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"}, ["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"}, ["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"}, ["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"}, ["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"}, ["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"}, ["hmf"] = {"Hmong Don"}, ["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"}, ["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"}, ["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"}, ["hmj"] = {"Ge", "Gejia"}, ["hmk"] = {"Maek"}, ["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"}, ["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"}, ["hmn"] = {"Hmong", "Mong"}, ["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"}, ["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"}, ["hmr"] = {"Hmar"}, ["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"}, ["hmt"] = {"Hamtai"}, ["hmu"] = {"Hamap"}, ["hmv"] = {"Hmong Dô"}, ["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"}, ["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"}, ["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"}, ["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"}, ["hna"] = {"Mina (Cameroon)"}, ["hnd"] = {"Southern Hindko"}, ["hne"] = {"Chhattisgarhi"}, ["hng"] = {"Hungu"}, ["hnh"] = {"ǁAni"}, ["hni"] = {"Hani"}, ["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"}, ["hnn"] = {"Hanunoo"}, ["hno"] = {"Northern Hindko"}, ["hns"] = {"Caribbean Hindustani"}, ["hnu"] = {"Hung"}, ["hoa"] = {"Hoava"}, ["hob"] = {"Mari (Madang Province)"}, ["hoc"] = {"Ho"}, ["hod"] = {"Holma"}, ["hoe"] = {"Horom"}, ["hoh"] = {"Hobyót"}, ["hoi"] = {"Holikachuk"}, ["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"}, ["hok"] = {"Hokan languages"}, ["hol"] = {"Holu"}, ["hom"] = {"Homa"}, ["hoo"] = {"Holoholo"}, ["hop"] = {"Hopi"}, ["hor"] = {"Horo"}, ["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"}, ["hot"] = {"Hote", "Malê"}, ["hov"] = {"Hovongan"}, ["how"] = {"Honi"}, ["hoy"] = {"Holiya"}, ["hoz"] = {"Hozo"}, ["hpo"] = {"Hpon"}, ["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"}, ["hra"] = {"Hrangkhol"}, ["hrc"] = {"Niwer Mil"}, ["hre"] = {"Hre"}, ["hrk"] = {"Haruku"}, ["hrm"] = {"Horned Miao"}, ["hro"] = {"Haroi"}, ["hrp"] = {"Nhirrpi"}, ["hrt"] = {"Hértevin"}, ["hru"] = {"Hruso"}, ["hrw"] = {"Warwar Feni"}, ["hrx"] = {"Hunsrik"}, ["hrz"] = {"Harzani"}, ["hsb"] = {"Upper Sorbian"}, ["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"}, ["hsl"] = {"Hausa Sign Language"}, ["hsn"] = {"Xiang Chinese"}, ["hss"] = {"Harsusi"}, ["hti"] = {"Hoti"}, ["hto"] = {"Minica Huitoto"}, ["hts"] = {"Hadza"}, ["htu"] = {"Hitu"}, ["htx"] = {"Middle Hittite"}, ["hub"] = {"Huambisa"}, ["huc"] = {"ǂHua", "ǂʼAmkhoe"}, ["hud"] = {"Huaulu"}, ["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"}, ["huf"] = {"Humene"}, ["hug"] = {"Huachipaeri"}, ["huh"] = {"Huilliche"}, ["hui"] = {"Huli"}, ["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"}, ["huk"] = {"Hulung"}, ["hul"] = {"Hula"}, ["hum"] = {"Hungana"}, ["huo"] = {"Hu"}, ["hup"] = {"Hupa"}, ["huq"] = {"Tsat"}, ["hur"] = {"Halkomelem"}, ["hus"] = {"Huastec"}, ["hut"] = {"Humla"}, ["huu"] = {"Murui Huitoto"}, ["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"}, ["huw"] = {"Hukumina"}, ["hux"] = {"Nüpode Huitoto"}, ["huy"] = {"Hulaulá"}, ["huz"] = {"Hunzib"}, ["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"}, ["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"}, ["hvk"] = {"Haveke"}, ["hvn"] = {"Sabu"}, ["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"}, ["hwa"] = {"Wané"}, ["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"}, ["hwo"] = {"Hwana"}, ["hya"] = {"Hya"}, ["hyw"] = {"Western Armenian"}, ["hyx"] = {"Armenian (family)"}, ["iai"] = {"Iaai"}, ["ian"] = {"Iatmul"}, ["iar"] = {"Purari"}, ["iba"] = {"Iban"}, ["ibb"] = {"Ibibio"}, ["ibd"] = {"Iwaidja"}, ["ibe"] = {"Akpes"}, ["ibg"] = {"Ibanag"}, ["ibh"] = {"Bih"}, ["ibl"] = {"Ibaloi"}, ["ibm"] = {"Agoi"}, ["ibn"] = {"Ibino"}, ["ibr"] = {"Ibuoro"}, ["ibu"] = {"Ibu"}, ["iby"] = {"Ibani"}, ["ica"] = {"Ede Ica"}, ["ich"] = {"Etkywan"}, ["icl"] = {"Icelandic Sign Language"}, ["icr"] = {"Islander Creole English"}, ["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"}, ["idb"] = {"Indo-Portuguese"}, ["idc"] = {"Idon", "Ajiya"}, ["idd"] = {"Ede Idaca"}, ["ide"] = {"Idere"}, ["idi"] = {"Idi"}, ["idr"] = {"Indri"}, ["ids"] = {"Idesa"}, ["idt"] = {"Idaté"}, ["idu"] = {"Idoma"}, ["ifa"] = {"Amganad Ifugao"}, ["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"}, ["ife"] = {"Ifè"}, ["iff"] = {"Ifo"}, ["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"}, ["ifm"] = {"Teke-Fuumu"}, ["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"}, ["ify"] = {"Keley-I Kallahan"}, ["igb"] = {"Ebira"}, ["ige"] = {"Igede"}, ["igg"] = {"Igana"}, ["igl"] = {"Igala"}, ["igm"] = {"Kanggape"}, ["ign"] = {"Ignaciano"}, ["igo"] = {"Isebe"}, ["igs"] = {"Interglossa"}, ["igw"] = {"Igwe"}, ["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"}, ["ihi"] = {"Ihievbe"}, ["ihp"] = {"Iha"}, ["ihw"] = {"Bidhawal"}, ["iin"] = {"Thiin"}, ["iir"] = {"Indo-Iranian languages"}, ["ijc"] = {"Izon"}, ["ije"] = {"Biseni"}, ["ijj"] = {"Ede Ije"}, ["ijn"] = {"Kalabari"}, ["ijo"] = {"Ijo languages"}, ["ijs"] = {"Southeast Ijo"}, ["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"}, ["iki"] = {"Iko"}, ["ikk"] = {"Ika"}, ["ikl"] = {"Ikulu"}, ["iko"] = {"Olulumo-Ikom"}, ["ikp"] = {"Ikpeshi"}, ["ikr"] = {"Ikaranggal"}, ["iks"] = {"Inuit Sign Language"}, ["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"}, ["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"}, ["ikw"] = {"Ikwere"}, ["ikx"] = {"Ik"}, ["ikz"] = {"Ikizu"}, ["ila"] = {"Ile Ape"}, ["ilb"] = {"Ila"}, ["ilg"] = {"Garig-Ilgar"}, ["ili"] = {"Ili Turki"}, ["ilk"] = {"Ilongot"}, ["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"}, ["ilo"] = {"Iloko"}, ["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"}, ["ils"] = {"International Sign"}, ["ilu"] = {"Ili'uun"}, ["ilv"] = {"Ilue"}, ["ima"] = {"Mala Malasar"}, ["imi"] = {"Anamgura"}, ["iml"] = {"Miluk"}, ["imn"] = {"Imonda"}, ["imo"] = {"Imbongu"}, ["imr"] = {"Imroing"}, ["ims"] = {"Marsian"}, ["imy"] = {"Milyan"}, ["inb"] = {"Inga"}, ["inc"] = {"Indic languages"}, ["ine"] = {"Indo-European languages"}, ["ing"] = {"Degexit'an"}, ["inh"] = {"Ingush"}, ["inj"] = {"Jungle Inga"}, ["inl"] = {"Indonesian Sign Language"}, ["inm"] = {"Minaean"}, ["inn"] = {"Isinai"}, ["ino"] = {"Inoke-Yate"}, ["inp"] = {"Iñapari"}, ["ins"] = {"Indian Sign Language"}, ["int"] = {"Intha"}, ["inz"] = {"Ineseño"}, ["ior"] = {"Inor"}, ["iou"] = {"Tuma-Irumu"}, ["iow"] = {"Iowa-Oto"}, ["ipi"] = {"Ipili"}, ["ipo"] = {"Ipiko"}, ["iqu"] = {"Iquito"}, ["iqw"] = {"Ikwo"}, ["ira"] = {"Iranian languages"}, ["ire"] = {"Iresim"}, ["irh"] = {"Irarutu"}, ["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"}, ["irk"] = {"Iraqw"}, ["irn"] = {"Irántxe"}, ["iro"] = {"Iroquoian languages"}, ["irr"] = {"Ir"}, ["iru"] = {"Irula"}, ["irx"] = {"Kamberau"}, ["iry"] = {"Iraya"}, ["isa"] = {"Isabi"}, ["isc"] = {"Isconahua"}, ["isd"] = {"Isnag"}, ["ise"] = {"Italian Sign Language"}, ["isg"] = {"Irish Sign Language"}, ["ish"] = {"Esan"}, ["isi"] = {"Nkem-Nkum"}, ["isk"] = {"Ishkashimi"}, ["ism"] = {"Masimasi"}, ["isn"] = {"Isanzu"}, ["iso"] = {"Isoko"}, ["isr"] = {"Israeli Sign Language"}, ["ist"] = {"Istriot"}, ["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"}, ["itb"] = {"Binongan Itneg"}, ["itc"] = {"Italic languages"}, ["itd"] = {"Southern Tidung"}, ["ite"] = {"Itene"}, ["iti"] = {"Inlaod Itneg"}, ["itk"] = {"Judeo-Italian"}, ["itl"] = {"Itelmen"}, ["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"}, ["ito"] = {"Itonama"}, ["itr"] = {"Iteri"}, ["its"] = {"Isekiri"}, ["itt"] = {"Maeng Itneg"}, ["itv"] = {"Itawit"}, ["itw"] = {"Ito"}, ["itx"] = {"Itik"}, ["ity"] = {"Moyadan Itneg"}, ["itz"] = {"Itzá"}, ["ium"] = {"Iu Mien"}, ["ivb"] = {"Ibatan"}, ["ivv"] = {"Ivatan"}, ["iwk"] = {"I-Wak"}, ["iwm"] = {"Iwam"}, ["iwo"] = {"Iwur"}, ["iws"] = {"Sepik Iwam"}, ["ixc"] = {"Ixcatec"}, ["ixl"] = {"Ixil"}, ["iya"] = {"Iyayu"}, ["iyo"] = {"Mesaka"}, ["iyx"] = {"Yaka (Congo)"}, ["izh"] = {"Ingrian"}, ["izr"] = {"Izere"}, ["izz"] = {"Izii"}, ["jaa"] = {"Jamamadí"}, ["jab"] = {"Hyam"}, ["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"}, ["jad"] = {"Jahanka"}, ["jae"] = {"Yabem"}, ["jaf"] = {"Jara"}, ["jah"] = {"Jah Hut"}, ["jaj"] = {"Zazao"}, ["jak"] = {"Jakun"}, ["jal"] = {"Yalahatan"}, ["jam"] = {"Jamaican Creole English"}, ["jan"] = {"Jandai"}, ["jao"] = {"Yanyuwa"}, ["jaq"] = {"Yaqay"}, ["jas"] = {"New Caledonian Javanese"}, ["jat"] = {"Jakati"}, ["jau"] = {"Yaur"}, ["jax"] = {"Jambi Malay"}, ["jay"] = {"Yan-nhangu", "Nhangu"}, ["jaz"] = {"Jawe"}, ["jbe"] = {"Judeo-Berber"}, ["jbi"] = {"Badjiri"}, ["jbj"] = {"Arandai"}, ["jbk"] = {"Barikewa"}, ["jbm"] = {"Bijim"}, ["jbn"] = {"Nafusi"}, ["jbo"] = {"Lojban"}, ["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"}, ["jbt"] = {"Jabutí"}, ["jbu"] = {"Jukun Takum"}, ["jbw"] = {"Yawijibaya"}, ["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"}, ["jct"] = {"Krymchak"}, ["jda"] = {"Jad"}, ["jdg"] = {"Jadgali"}, ["jdt"] = {"Judeo-Tat"}, ["jeb"] = {"Jebero"}, ["jee"] = {"Jerung"}, ["jeh"] = {"Jeh"}, ["jei"] = {"Yei"}, ["jek"] = {"Jeri Kuo"}, ["jel"] = {"Yelmek"}, ["jen"] = {"Dza"}, ["jer"] = {"Jere"}, ["jet"] = {"Manem"}, ["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"}, ["jgb"] = {"Ngbee"}, ["jge"] = {"Judeo-Georgian"}, ["jgk"] = {"Gwak"}, ["jgo"] = {"Ngomba"}, ["jhi"] = {"Jehai"}, ["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"}, ["jia"] = {"Jina"}, ["jib"] = {"Jibu"}, ["jic"] = {"Tol"}, ["jid"] = {"Bu (Kaduna State)"}, ["jie"] = {"Jilbe"}, ["jig"] = {"Jingulu", "Djingili"}, ["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"}, ["jii"] = {"Jiiddu"}, ["jil"] = {"Jilim"}, ["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"}, ["jio"] = {"Jiamao"}, ["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"}, ["jit"] = {"Jita"}, ["jiu"] = {"Youle Jinuo"}, ["jiv"] = {"Shuar"}, ["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"}, ["jje"] = {"Jejueo"}, ["jjr"] = {"Bankal"}, ["jka"] = {"Kaera"}, ["jkm"] = {"Mobwa Karen"}, ["jko"] = {"Kubo"}, ["jkp"] = {"Paku Karen"}, ["jkr"] = {"Koro (India)"}, ["jks"] = {"Amami Koniya Sign Language"}, ["jku"] = {"Labir"}, ["jle"] = {"Ngile"}, ["jls"] = {"Jamaican Sign Language"}, ["jma"] = {"Dima"}, ["jmb"] = {"Zumbun"}, ["jmc"] = {"Machame"}, ["jmd"] = {"Yamdena"}, ["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"}, ["jml"] = {"Jumli"}, ["jmn"] = {"Makuri Naga"}, ["jmr"] = {"Kamara"}, ["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"}, ["jmw"] = {"Mouwase"}, ["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"}, ["jna"] = {"Jangshung"}, ["jnd"] = {"Jandavra"}, ["jng"] = {"Yangman"}, ["jni"] = {"Janji"}, ["jnj"] = {"Yemsa"}, ["jnl"] = {"Rawat"}, ["jns"] = {"Jaunsari"}, ["job"] = {"Joba"}, ["jod"] = {"Wojenaka"}, ["jog"] = {"Jogi"}, ["jor"] = {"Jorá"}, ["jos"] = {"Jordanian Sign Language"}, ["jow"] = {"Jowulu"}, ["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"}, ["jpr"] = {"Judeo-Persian"}, ["jpx"] = {"Japanese (family)"}, ["jqr"] = {"Jaqaru"}, ["jra"] = {"Jarai"}, ["jrb"] = {"Judeo-Arabic"}, ["jrr"] = {"Jiru"}, ["jrt"] = {"Jakattoe"}, ["jru"] = {"Japrería"}, ["jsl"] = {"Japanese Sign Language"}, ["jua"] = {"Júma"}, ["jub"] = {"Wannu"}, ["juc"] = {"Jurchen"}, ["jud"] = {"Worodougou"}, ["juh"] = {"Hõne"}, ["jui"] = {"Ngadjuri"}, ["juk"] = {"Wapan"}, ["jul"] = {"Jirel"}, ["jum"] = {"Jumjum"}, ["jun"] = {"Juang"}, ["juo"] = {"Jiba"}, ["jup"] = {"Hupdë"}, ["jur"] = {"Jurúna"}, ["jus"] = {"Jumla Sign Language"}, ["jut"] = {"Jutish"}, ["juu"] = {"Ju"}, ["juw"] = {"Wãpha"}, ["juy"] = {"Juray"}, ["jvd"] = {"Javindo"}, ["jvn"] = {"Caribbean Javanese"}, ["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"}, ["jya"] = {"Jiarong"}, ["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"}, ["jyy"] = {"Jaya"}, ["kaa"] = {"Kara-Kalpak", "Karakalpak"}, ["kab"] = {"Kabyle"}, ["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"}, ["kad"] = {"Adara"}, ["kae"] = {"Ketangalan"}, ["kaf"] = {"Katso"}, ["kag"] = {"Kajaman"}, ["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"}, ["kai"] = {"Karekare"}, ["kaj"] = {"Jju"}, ["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"}, ["kam"] = {"Kamba (Kenya)"}, ["kao"] = {"Xaasongaxango"}, ["kap"] = {"Bezhta"}, ["kaq"] = {"Capanahua"}, ["kar"] = {"Karen languages"}, ["kav"] = {"Katukína"}, ["kaw"] = {"Kawi"}, ["kax"] = {"Kao"}, ["kay"] = {"Kamayurá"}, ["kba"] = {"Kalarko"}, ["kbb"] = {"Kaxuiâna"}, ["kbc"] = {"Kadiwéu"}, ["kbd"] = {"Kabardian"}, ["kbe"] = {"Kanju"}, ["kbg"] = {"Khamba"}, ["kbh"] = {"Camsá"}, ["kbi"] = {"Kaptiau"}, ["kbj"] = {"Kari"}, ["kbk"] = {"Grass Koiari"}, ["kbl"] = {"Kanembu"}, ["kbm"] = {"Iwal"}, ["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"}, ["kbo"] = {"Keliko"}, ["kbp"] = {"Kabiyè"}, ["kbq"] = {"Kamano"}, ["kbr"] = {"Kafa"}, ["kbs"] = {"Kande"}, ["kbt"] = {"Abadi"}, ["kbu"] = {"Kabutra"}, ["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"}, ["kbw"] = {"Kaiep"}, ["kbx"] = {"Ap Ma"}, ["kby"] = {"Manga Kanuri"}, ["kbz"] = {"Duhwa"}, ["kca"] = {"Khanty"}, ["kcb"] = {"Kawacha"}, ["kcc"] = {"Lubila"}, ["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"}, ["kce"] = {"Kaivi"}, ["kcf"] = {"Ukaan"}, ["kcg"] = {"Tyap"}, ["kch"] = {"Vono"}, ["kci"] = {"Kamantan"}, ["kcj"] = {"Kobiana"}, ["kck"] = {"Kalanga"}, ["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"}, ["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"}, ["kcn"] = {"Nubi"}, ["kco"] = {"Kinalakna"}, ["kcp"] = {"Kanga"}, ["kcq"] = {"Kamo"}, ["kcr"] = {"Katla"}, ["kcs"] = {"Koenoem"}, ["kct"] = {"Kaian"}, ["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"}, ["kcv"] = {"Kete"}, ["kcw"] = {"Kabwari"}, ["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"}, ["kcy"] = {"Korandje"}, ["kcz"] = {"Konongo"}, ["kda"] = {"Worimi"}, ["kdc"] = {"Kutu"}, ["kdd"] = {"Yankunytjatjara"}, ["kde"] = {"Makonde"}, ["kdf"] = {"Mamusi"}, ["kdg"] = {"Seba"}, ["kdh"] = {"Tem"}, ["kdi"] = {"Kumam"}, ["kdj"] = {"Karamojong"}, ["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"}, ["kdl"] = {"Tsikimba"}, ["kdm"] = {"Kagoma"}, ["kdn"] = {"Kunda"}, ["kdo"] = {"Kordofanian languages"}, ["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"}, ["kdq"] = {"Koch"}, ["kdr"] = {"Karaim"}, ["kdt"] = {"Kuy"}, ["kdu"] = {"Kadaru"}, ["kdw"] = {"Koneraw"}, ["kdx"] = {"Kam"}, ["kdy"] = {"Keder", "Keijar"}, ["kdz"] = {"Kwaja"}, ["kea"] = {"Kabuverdianu"}, ["keb"] = {"Kélé"}, ["kec"] = {"Keiga"}, ["ked"] = {"Kerewe"}, ["kee"] = {"Eastern Keres"}, ["kef"] = {"Kpessi"}, ["keg"] = {"Tese"}, ["keh"] = {"Keak"}, ["kei"] = {"Kei"}, ["kej"] = {"Kadar"}, ["kek"] = {"Kekchí"}, ["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"}, ["kem"] = {"Kemak"}, ["ken"] = {"Kenyang"}, ["keo"] = {"Kakwa"}, ["kep"] = {"Kaikadi"}, ["keq"] = {"Kamar"}, ["ker"] = {"Kera"}, ["kes"] = {"Kugbo"}, ["ket"] = {"Ket"}, ["keu"] = {"Akebu"}, ["kev"] = {"Kanikkaran"}, ["kew"] = {"West Kewa"}, ["kex"] = {"Kukna"}, ["key"] = {"Kupia"}, ["kez"] = {"Kukele"}, ["kfa"] = {"Kodava"}, ["kfb"] = {"Northwestern Kolami"}, ["kfc"] = {"Konda-Dora"}, ["kfd"] = {"Korra Koraga"}, ["kfe"] = {"Kota (India)"}, ["kff"] = {"Koya"}, ["kfg"] = {"Kudiya"}, ["kfh"] = {"Kurichiya"}, ["kfi"] = {"Kannada Kurumba"}, ["kfj"] = {"Kemiehua"}, ["kfk"] = {"Kinnauri"}, ["kfl"] = {"Kung"}, ["kfm"] = {"Khunsari"}, ["kfn"] = {"Kuk"}, ["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"}, ["kfp"] = {"Korwa"}, ["kfq"] = {"Korku"}, ["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"}, ["kfs"] = {"Bilaspuri"}, ["kft"] = {"Kanjari"}, ["kfu"] = {"Katkari"}, ["kfv"] = {"Kurmukar"}, ["kfw"] = {"Kharam Naga"}, ["kfx"] = {"Kullu Pahari"}, ["kfy"] = {"Kumaoni"}, ["kfz"] = {"Koromfé"}, ["kga"] = {"Koyaga"}, ["kgb"] = {"Kawe"}, ["kge"] = {"Komering"}, ["kgf"] = {"Kube"}, ["kgg"] = {"Kusunda"}, ["kgi"] = {"Selangor Sign Language"}, ["kgj"] = {"Gamale Kham"}, ["kgk"] = {"Kaiwá"}, ["kgl"] = {"Kunggari"}, ["kgm"] = {"Karipúna"}, ["kgn"] = {"Karingani"}, ["kgo"] = {"Krongo"}, ["kgp"] = {"Kaingang"}, ["kgq"] = {"Kamoro"}, ["kgr"] = {"Abun"}, ["kgs"] = {"Kumbainggar"}, ["kgt"] = {"Somyev"}, ["kgu"] = {"Kobol"}, ["kgv"] = {"Karas"}, ["kgw"] = {"Karon Dori"}, ["kgx"] = {"Kamaru"}, ["kgy"] = {"Kyerung"}, ["kha"] = {"Khasi"}, ["khb"] = {"Lü"}, ["khc"] = {"Tukang Besi North"}, ["khd"] = {"Bädi Kanum"}, ["khe"] = {"Korowai"}, ["khf"] = {"Khuen"}, ["khg"] = {"Khams Tibetan"}, ["khh"] = {"Kehu"}, ["khi"] = {"Khoisan languages"}, ["khj"] = {"Kuturmi"}, ["khk"] = {"Halh Mongolian"}, ["khl"] = {"Lusi"}, ["khn"] = {"Khandesi"}, ["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"}, ["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"}, ["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"}, ["khr"] = {"Kharia"}, ["khs"] = {"Kasua"}, ["kht"] = {"Khamti"}, ["khu"] = {"Nkhumbi"}, ["khv"] = {"Khvarshi"}, ["khw"] = {"Khowar"}, ["khx"] = {"Kanu"}, ["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"}, ["khz"] = {"Keapara"}, ["kia"] = {"Kim"}, ["kib"] = {"Koalib"}, ["kic"] = {"Kickapoo"}, ["kid"] = {"Koshin"}, ["kie"] = {"Kibet"}, ["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"}, ["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"}, ["kih"] = {"Kilmeri"}, ["kii"] = {"Kitsai"}, ["kij"] = {"Kilivila"}, ["kil"] = {"Kariya"}, ["kim"] = {"Karagas"}, ["kio"] = {"Kiowa"}, ["kip"] = {"Sheshi Kham"}, ["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"}, ["kis"] = {"Kis"}, ["kit"] = {"Agob"}, ["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"}, ["kiv"] = {"Kimbu"}, ["kiw"] = {"Northeast Kiwai"}, ["kix"] = {"Khiamniungan Naga"}, ["kiy"] = {"Kirikiri"}, ["kiz"] = {"Kisi"}, ["kja"] = {"Mlap"}, ["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"}, ["kjc"] = {"Coastal Konjo"}, ["kjd"] = {"Southern Kiwai"}, ["kje"] = {"Kisar"}, ["kjg"] = {"Khmu"}, ["kjh"] = {"Khakas"}, ["kji"] = {"Zabana"}, ["kjj"] = {"Khinalugh"}, ["kjk"] = {"Highland Konjo"}, ["kjl"] = {"Western Parbate Kham"}, ["kjm"] = {"Kháng"}, ["kjn"] = {"Kunjen"}, ["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"}, ["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"}, ["kjq"] = {"Western Keres"}, ["kjr"] = {"Kurudu"}, ["kjs"] = {"East Kewa"}, ["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"}, ["kju"] = {"Kashaya"}, ["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"}, ["kjx"] = {"Ramopa"}, ["kjy"] = {"Erave"}, ["kjz"] = {"Bumthangkha"}, ["kka"] = {"Kakanda"}, ["kkb"] = {"Kwerisa"}, ["kkc"] = {"Odoodee"}, ["kkd"] = {"Kinuku"}, ["kke"] = {"Kakabe"}, ["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"}, ["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"}, ["kkh"] = {"Khün"}, ["kki"] = {"Kagulu"}, ["kkj"] = {"Kako"}, ["kkk"] = {"Kokota"}, ["kkl"] = {"Kosarek Yale"}, ["kkm"] = {"Kiong"}, ["kkn"] = {"Kon Keu"}, ["kko"] = {"Karko"}, ["kkp"] = {"Gugubera", "Koko-Bera"}, ["kkq"] = {"Kaeku"}, ["kkr"] = {"Kir-Balar"}, ["kks"] = {"Giiwo"}, ["kkt"] = {"Koi"}, ["kku"] = {"Tumi"}, ["kkv"] = {"Kangean"}, ["kkw"] = {"Teke-Kukuya"}, ["kkx"] = {"Kohin"}, ["kky"] = {"Guugu Yimidhirr", "Guguyimidjir"}, ["kkz"] = {"Kaska"}, ["kla"] = {"Klamath-Modoc"}, ["klb"] = {"Kiliwa"}, ["klc"] = {"Kolbila"}, ["kld"] = {"Gamilaraay"}, ["kle"] = {"Kulung (Nepal)"}, ["klf"] = {"Kendeje"}, ["klg"] = {"Tagakaulo"}, ["klh"] = {"Weliki"}, ["kli"] = {"Kalumpang"}, ["klj"] = {"Khalaj"}, ["klk"] = {"Kono (Nigeria)"}, ["kll"] = {"Kagan Kalagan"}, ["klm"] = {"Migum"}, ["kln"] = {"Kalenjin"}, ["klo"] = {"Kapya"}, ["klp"] = {"Kamasa"}, ["klq"] = {"Rumu"}, ["klr"] = {"Khaling"}, ["kls"] = {"Kalasha"}, ["klt"] = {"Nukna"}, ["klu"] = {"Klao"}, ["klv"] = {"Maskelynes"}, ["klw"] = {"Tado", "Lindu"}, ["klx"] = {"Koluwawa"}, ["kly"] = {"Kalao"}, ["klz"] = {"Kabola"}, ["kma"] = {"Konni"}, ["kmb"] = {"Kimbundu"}, ["kmc"] = {"Southern Dong"}, ["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"}, ["kme"] = {"Bakole"}, ["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"}, ["kmg"] = {"Kâte"}, ["kmh"] = {"Kalam"}, ["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"}, ["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"}, ["kmk"] = {"Limos Kalinga"}, ["kml"] = {"Tanudan Kalinga"}, ["kmm"] = {"Kom (India)"}, ["kmn"] = {"Awtuw"}, ["kmo"] = {"Kwoma"}, ["kmp"] = {"Gimme"}, ["kmq"] = {"Kwama"}, ["kmr"] = {"Northern Kurdish"}, ["kms"] = {"Kamasau"}, ["kmt"] = {"Kemtuik"}, ["kmu"] = {"Kanite"}, ["kmv"] = {"Karipúna Creole French"}, ["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"}, ["kmx"] = {"Waboda"}, ["kmy"] = {"Koma"}, ["kmz"] = {"Khorasani Turkish"}, ["kna"] = {"Dera (Nigeria)"}, ["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"}, ["knc"] = {"Central Kanuri"}, ["knd"] = {"Konda"}, ["kne"] = {"Kankanaey"}, ["knf"] = {"Mankanya"}, ["kng"] = {"Koongo"}, ["kni"] = {"Kanufi"}, ["knj"] = {"Western Kanjobal"}, ["knk"] = {"Kuranko"}, ["knl"] = {"Keninjal"}, ["knm"] = {"Kanamarí"}, ["knn"] = {"Konkani (individual language)"}, ["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"}, ["knp"] = {"Kwanja"}, ["knq"] = {"Kintaq"}, ["knr"] = {"Kaningra"}, ["kns"] = {"Kensiu"}, ["knt"] = {"Panoan Katukína"}, ["knu"] = {"Kono (Guinea)"}, ["knv"] = {"Tabo"}, ["knw"] = {"Kung-Ekoka"}, ["knx"] = {"Kendayan", "Salako"}, ["kny"] = {"Kanyok"}, ["knz"] = {"Kalamsé"}, ["koa"] = {"Konomala"}, ["koc"] = {"Kpati"}, ["kod"] = {"Kodi"}, ["koe"] = {"Kacipo-Bale Suri"}, ["kof"] = {"Kubi"}, ["kog"] = {"Cogui", "Kogi"}, ["koh"] = {"Koyo"}, ["koi"] = {"Komi-Permyak"}, ["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"}, ["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"}, ["koo"] = {"Konzo"}, ["kop"] = {"Waube"}, ["koq"] = {"Kota (Gabon)"}, ["kos"] = {"Kosraean"}, ["kot"] = {"Lagwan"}, ["kou"] = {"Koke"}, ["kov"] = {"Kudu-Camo"}, ["kow"] = {"Kugama"}, ["koy"] = {"Koyukon"}, ["koz"] = {"Korak"}, ["kpa"] = {"Kutto"}, ["kpb"] = {"Mullu Kurumba"}, ["kpc"] = {"Curripaco"}, ["kpd"] = {"Koba"}, ["kpe"] = {"Kpelle"}, ["kpf"] = {"Komba"}, ["kpg"] = {"Kapingamarangi"}, ["kph"] = {"Kplang"}, ["kpi"] = {"Kofei"}, ["kpj"] = {"Karajá"}, ["kpk"] = {"Kpan"}, ["kpl"] = {"Kpala"}, ["kpm"] = {"Koho"}, ["kpn"] = {"Kepkiriwát"}, ["kpo"] = {"Ikposo"}, ["kpq"] = {"Korupun-Sela"}, ["kpr"] = {"Korafe-Yegha"}, ["kps"] = {"Tehit"}, ["kpt"] = {"Karata"}, ["kpu"] = {"Kafoa"}, ["kpv"] = {"Komi-Zyrian"}, ["kpw"] = {"Kobon"}, ["kpx"] = {"Mountain Koiali"}, ["kpy"] = {"Koryak"}, ["kpz"] = {"Kupsabiny"}, ["kqa"] = {"Mum"}, ["kqb"] = {"Kovai"}, ["kqc"] = {"Doromu-Koki"}, ["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"}, ["kqe"] = {"Kalagan"}, ["kqf"] = {"Kakabai"}, ["kqg"] = {"Khe"}, ["kqh"] = {"Kisankasa"}, ["kqi"] = {"Koitabu"}, ["kqj"] = {"Koromira"}, ["kqk"] = {"Kotafon Gbe"}, ["kql"] = {"Kyenele"}, ["kqm"] = {"Khisa"}, ["kqn"] = {"Kaonde"}, ["kqo"] = {"Eastern Krahn"}, ["kqp"] = {"Kimré"}, ["kqq"] = {"Krenak"}, ["kqr"] = {"Kimaragang"}, ["kqs"] = {"Northern Kissi"}, ["kqt"] = {"Klias River Kadazan"}, ["kqu"] = {"Seroa"}, ["kqv"] = {"Okolod"}, ["kqw"] = {"Kandas"}, ["kqx"] = {"Mser"}, ["kqy"] = {"Koorete"}, ["kqz"] = {"Korana"}, ["kra"] = {"Kumhali"}, ["krb"] = {"Karkin"}, ["krc"] = {"Karachay-Balkar"}, ["krd"] = {"Kairui-Midiki"}, ["kre"] = {"Panará"}, ["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"}, ["krh"] = {"Kurama"}, ["kri"] = {"Krio"}, ["krj"] = {"Kinaray-A"}, ["krk"] = {"Kerek"}, ["krl"] = {"Karelian"}, ["krn"] = {"Sapo"}, ["kro"] = {"Kru languages"}, ["krp"] = {"Korop"}, ["krr"] = {"Krung"}, ["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"}, ["krt"] = {"Tumari Kanuri"}, ["kru"] = {"Kurukh"}, ["krv"] = {"Kavet"}, ["krw"] = {"Western Krahn"}, ["krx"] = {"Karon"}, ["kry"] = {"Kryts"}, ["krz"] = {"Sota Kanum"}, ["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"}, ["ksb"] = {"Shambala"}, ["ksc"] = {"Southern Kalinga"}, ["ksd"] = {"Kuanua"}, ["kse"] = {"Kuni"}, ["ksf"] = {"Bafia"}, ["ksg"] = {"Kusaghe"}, ["ksh"] = {"Kölsch"}, ["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"}, ["ksj"] = {"Uare"}, ["ksk"] = {"Kansa"}, ["ksl"] = {"Kumalu"}, ["ksm"] = {"Kumba"}, ["ksn"] = {"Kasiguranin"}, ["kso"] = {"Kofa"}, ["ksp"] = {"Kaba"}, ["ksq"] = {"Kwaami"}, ["ksr"] = {"Borong"}, ["kss"] = {"Southern Kisi"}, ["kst"] = {"Winyé"}, ["ksu"] = {"Khamyang"}, ["ksv"] = {"Kusu"}, ["ksw"] = {"S'gaw Karen"}, ["ksx"] = {"Kedang"}, ["ksy"] = {"Kharia Thar"}, ["ksz"] = {"Kodaku"}, ["kta"] = {"Katua"}, ["ktb"] = {"Kambaata"}, ["ktc"] = {"Kholok"}, ["ktd"] = {"Kokata", "Kukatha"}, ["kte"] = {"Nubri"}, ["ktf"] = {"Kwami"}, ["ktg"] = {"Kalkutung"}, ["kth"] = {"Karanga"}, ["kti"] = {"North Muyu"}, ["ktj"] = {"Plapo Krumen"}, ["ktk"] = {"Kaniet"}, ["ktl"] = {"Koroshi"}, ["ktm"] = {"Kurti"}, ["ktn"] = {"Karitiâna"}, ["kto"] = {"Kuot"}, ["ktp"] = {"Kaduo"}, ["ktq"] = {"Katabaga"}, ["kts"] = {"South Muyu"}, ["ktt"] = {"Ketum"}, ["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"}, ["ktv"] = {"Eastern Katu"}, ["ktw"] = {"Kato"}, ["ktx"] = {"Kaxararí"}, ["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"}, ["ktz"] = {"Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"}, ["kub"] = {"Kutep"}, ["kuc"] = {"Kwinsu"}, ["kud"] = {"'Auhelawa"}, ["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"}, ["kuf"] = {"Western Katu"}, ["kug"] = {"Kupa"}, ["kuh"] = {"Kushi"}, ["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo", "Kalapalo"}, ["kuj"] = {"Kuria"}, ["kuk"] = {"Kepo'"}, ["kul"] = {"Kulere"}, ["kum"] = {"Kumyk"}, ["kun"] = {"Kunama"}, ["kuo"] = {"Kumukio"}, ["kup"] = {"Kunimaipa"}, ["kuq"] = {"Karipuna"}, ["kus"] = {"Kusaal"}, ["kut"] = {"Kutenai"}, ["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"}, ["kuv"] = {"Kur"}, ["kuw"] = {"Kpagua"}, ["kux"] = {"Kukatja"}, ["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"}, ["kuz"] = {"Kunza"}, ["kva"] = {"Bagvalal"}, ["kvb"] = {"Kubu"}, ["kvc"] = {"Kove"}, ["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"}, ["kve"] = {"Kalabakan"}, ["kvf"] = {"Kabalai"}, ["kvg"] = {"Kuni-Boazi"}, ["kvh"] = {"Komodo"}, ["kvi"] = {"Kwang"}, ["kvj"] = {"Psikye"}, ["kvk"] = {"Korean Sign Language"}, ["kvl"] = {"Kayaw"}, ["kvm"] = {"Kendem"}, ["kvn"] = {"Border Kuna"}, ["kvo"] = {"Dobel"}, ["kvp"] = {"Kompane"}, ["kvq"] = {"Geba Karen"}, ["kvr"] = {"Kerinci"}, ["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"}, ["kvu"] = {"Yinbaw Karen"}, ["kvv"] = {"Kola"}, ["kvw"] = {"Wersing"}, ["kvx"] = {"Parkari Koli"}, ["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"}, ["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"}, ["kwa"] = {"Dâw"}, ["kwb"] = {"Kwa"}, ["kwc"] = {"Likwala"}, ["kwd"] = {"Kwaio"}, ["kwe"] = {"Kwerba"}, ["kwf"] = {"Kwara'ae"}, ["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"}, ["kwh"] = {"Kowiai"}, ["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"}, ["kwj"] = {"Kwanga"}, ["kwk"] = {"Kwakiutl"}, ["kwl"] = {"Kofyar"}, ["kwm"] = {"Kwambi"}, ["kwn"] = {"Kwangali"}, ["kwo"] = {"Kwomtari"}, ["kwp"] = {"Kodia"}, ["kwr"] = {"Kwer"}, ["kws"] = {"Kwese"}, ["kwt"] = {"Kwesten"}, ["kwu"] = {"Kwakum"}, ["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"}, ["kww"] = {"Kwinti"}, ["kwx"] = {"Khirwar"}, ["kwy"] = {"San Salvador Kongo"}, ["kwz"] = {"Kwadi"}, ["kxa"] = {"Kairiru"}, ["kxb"] = {"Krobu"}, ["kxc"] = {"Konso", "Khonso"}, ["kxd"] = {"Brunei"}, ["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"}, ["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"}, ["kxi"] = {"Keningau Murut"}, ["kxj"] = {"Kulfa"}, ["kxk"] = {"Zayein Karen"}, ["kxm"] = {"Northern Khmer"}, ["kxn"] = {"Kanowit-Tanjong Melanau"}, ["kxo"] = {"Kanoé"}, ["kxp"] = {"Wadiyara Koli"}, ["kxq"] = {"Smärky Kanum"}, ["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"}, ["kxs"] = {"Kangjia"}, ["kxt"] = {"Koiwat"}, ["kxv"] = {"Kuvi"}, ["kxw"] = {"Konai"}, ["kxx"] = {"Likuba"}, ["kxy"] = {"Kayong"}, ["kxz"] = {"Kerewo"}, ["kya"] = {"Kwaya"}, ["kyb"] = {"Butbut Kalinga"}, ["kyc"] = {"Kyaka"}, ["kyd"] = {"Karey"}, ["kye"] = {"Krache"}, ["kyf"] = {"Kouya"}, ["kyg"] = {"Keyagana"}, ["kyh"] = {"Karok"}, ["kyi"] = {"Kiput"}, ["kyj"] = {"Karao"}, ["kyk"] = {"Kamayo"}, ["kyl"] = {"Kalapuya"}, ["kym"] = {"Kpatili"}, ["kyn"] = {"Northern Binukidnon"}, ["kyo"] = {"Kelon"}, ["kyp"] = {"Kang"}, ["kyq"] = {"Kenga"}, ["kyr"] = {"Kuruáya"}, ["kys"] = {"Baram Kayan"}, ["kyt"] = {"Kayagar"}, ["kyu"] = {"Western Kayah"}, ["kyv"] = {"Kayort"}, ["kyw"] = {"Kudmali"}, ["kyx"] = {"Rapoisi"}, ["kyy"] = {"Kambaira"}, ["kyz"] = {"Kayabí"}, ["kza"] = {"Western Karaboro"}, ["kzb"] = {"Kaibobo"}, ["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"}, ["kzd"] = {"Kadai"}, ["kze"] = {"Kosena"}, ["kzf"] = {"Da'a Kaili"}, ["kzg"] = {"Kikai"}, ["kzi"] = {"Kelabit"}, ["kzk"] = {"Kazukuru"}, ["kzl"] = {"Kayeli"}, ["kzm"] = {"Kais"}, ["kzn"] = {"Kokola"}, ["kzo"] = {"Kaningi"}, ["kzp"] = {"Kaidipang"}, ["kzq"] = {"Kaike"}, ["kzr"] = {"Karang"}, ["kzs"] = {"Sugut Dusun"}, ["kzu"] = {"Kayupulau"}, ["kzv"] = {"Komyandaret"}, ["kzw"] = {"Karirí-Xocó"}, ["kzx"] = {"Kamarian"}, ["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"}, ["kzz"] = {"Kalabra"}, ["laa"] = {"Southern Subanen"}, ["lab"] = {"Linear A"}, ["lac"] = {"Lacandon"}, ["lad"] = {"Ladino"}, ["lae"] = {"Pattani"}, ["laf"] = {"Lafofa"}, ["lag"] = {"Langi"}, ["lah"] = {"Lahnda"}, ["lai"] = {"Lambya"}, ["laj"] = {"Lango (Uganda)"}, ["lak"] = {"Laka (Nigeria)"}, ["lal"] = {"Lalia"}, ["lam"] = {"Lamba"}, ["lan"] = {"Laru"}, ["lap"] = {"Laka (Chad)"}, ["laq"] = {"Qabiao"}, ["lar"] = {"Larteh"}, ["las"] = {"Lama (Togo)"}, ["lau"] = {"Laba"}, ["law"] = {"Lauje"}, ["lax"] = {"Tiwa"}, ["lay"] = {"Lama Bai"}, ["laz"] = {"Aribwatsa"}, ["lbb"] = {"Label"}, ["lbc"] = {"Lakkia"}, ["lbe"] = {"Lak"}, ["lbf"] = {"Tinani"}, ["lbg"] = {"Laopang"}, ["lbi"] = {"La'bi"}, ["lbj"] = {"Ladakhi"}, ["lbk"] = {"Central Bontok"}, ["lbl"] = {"Libon Bikol"}, ["lbm"] = {"Lodhi"}, ["lbn"] = {"Rmeet"}, ["lbo"] = {"Laven"}, ["lbq"] = {"Wampar"}, ["lbr"] = {"Lohorung"}, ["lbs"] = {"Libyan Sign Language"}, ["lbt"] = {"Lachi"}, ["lbu"] = {"Labu"}, ["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"}, ["lbw"] = {"Tolaki"}, ["lbx"] = {"Lawangan"}, ["lby"] = {"Lamalama", "Lamu-Lamu"}, ["lbz"] = {"Lardil"}, ["lcc"] = {"Legenyem"}, ["lcd"] = {"Lola"}, ["lce"] = {"Loncong", "Sekak"}, ["lcf"] = {"Lubu"}, ["lch"] = {"Luchazi"}, ["lcl"] = {"Lisela"}, ["lcm"] = {"Tungag"}, ["lcp"] = {"Western Lawa"}, ["lcq"] = {"Luhu"}, ["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"}, ["lda"] = {"Kla-Dan"}, ["ldb"] = {"Dũya"}, ["ldd"] = {"Luri"}, ["ldg"] = {"Lenyima"}, ["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"}, ["ldi"] = {"Laari"}, ["ldj"] = {"Lemoro"}, ["ldk"] = {"Leelau"}, ["ldl"] = {"Kaan"}, ["ldm"] = {"Landoma"}, ["ldn"] = {"Láadan"}, ["ldo"] = {"Loo"}, ["ldp"] = {"Tso"}, ["ldq"] = {"Lufu"}, ["lea"] = {"Lega-Shabunda"}, ["leb"] = {"Lala-Bisa"}, ["lec"] = {"Leco"}, ["led"] = {"Lendu"}, ["lee"] = {"Lyélé"}, ["lef"] = {"Lelemi"}, ["leh"] = {"Lenje"}, ["lei"] = {"Lemio"}, ["lej"] = {"Lengola"}, ["lek"] = {"Leipon"}, ["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"}, ["lem"] = {"Nomaande"}, ["len"] = {"Lenca"}, ["leo"] = {"Leti (Cameroon)"}, ["lep"] = {"Lepcha"}, ["leq"] = {"Lembena"}, ["ler"] = {"Lenkau"}, ["les"] = {"Lese"}, ["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"}, ["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"}, ["lev"] = {"Lamma"}, ["lew"] = {"Ledo Kaili"}, ["lex"] = {"Luang"}, ["ley"] = {"Lemolang"}, ["lez"] = {"Lezghian"}, ["lfa"] = {"Lefa"}, ["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"}, ["lga"] = {"Lungga"}, ["lgb"] = {"Laghu"}, ["lgg"] = {"Lugbara"}, ["lgh"] = {"Laghuu"}, ["lgi"] = {"Lengilu"}, ["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"}, ["lgl"] = {"Wala"}, ["lgm"] = {"Lega-Mwenga"}, ["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"}, ["lgq"] = {"Logba"}, ["lgr"] = {"Lengo"}, ["lgt"] = {"Pahi"}, ["lgu"] = {"Longgu"}, ["lgz"] = {"Ligenza"}, ["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"}, ["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"}, ["lhi"] = {"Lahu Shi"}, ["lhl"] = {"Lahul Lohar"}, ["lhm"] = {"Lhomi"}, ["lhn"] = {"Lahanan"}, ["lhp"] = {"Lhokpu"}, ["lhs"] = {"Mlahsö"}, ["lht"] = {"Lo-Toga"}, ["lhu"] = {"Lahu"}, ["lia"] = {"West-Central Limba"}, ["lib"] = {"Likum"}, ["lic"] = {"Hlai"}, ["lid"] = {"Nyindrou"}, ["lie"] = {"Likila"}, ["lif"] = {"Limbu"}, ["lig"] = {"Ligbi"}, ["lih"] = {"Lihir"}, ["lij"] = {"Ligurian"}, ["lik"] = {"Lika"}, ["lil"] = {"Lillooet"}, ["lio"] = {"Liki"}, ["lip"] = {"Sekpele"}, ["liq"] = {"Libido"}, ["lir"] = {"Liberian English"}, ["lis"] = {"Lisu"}, ["liu"] = {"Logorik"}, ["liv"] = {"Liv"}, ["liw"] = {"Col"}, ["lix"] = {"Liabuku"}, ["liy"] = {"Banda-Bambari"}, ["liz"] = {"Libinza"}, ["lja"] = {"Golpa"}, ["lje"] = {"Rampi"}, ["lji"] = {"Laiyolo"}, ["ljl"] = {"Li'o"}, ["ljp"] = {"Lampung Api"}, ["ljw"] = {"Yirandali"}, ["ljx"] = {"Yuru"}, ["lka"] = {"Lakalei"}, ["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"}, ["lkc"] = {"Kucong"}, ["lkd"] = {"Lakondê"}, ["lke"] = {"Kenyi"}, ["lkh"] = {"Lakha"}, ["lki"] = {"Laki"}, ["lkj"] = {"Remun"}, ["lkl"] = {"Laeko-Libuat"}, ["lkm"] = {"Kalaamaya"}, ["lkn"] = {"Lakon", "Vure"}, ["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"}, ["lkr"] = {"Päri"}, ["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"}, ["lkt"] = {"Lakota"}, ["lku"] = {"Kungkari"}, ["lky"] = {"Lokoya"}, ["lla"] = {"Lala-Roba"}, ["llb"] = {"Lolo"}, ["llc"] = {"Lele (Guinea)"}, ["lld"] = {"Ladin"}, ["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"}, ["llf"] = {"Hermit"}, ["llg"] = {"Lole"}, ["llh"] = {"Lamu"}, ["lli"] = {"Teke-Laali"}, ["llj"] = {"Ladji Ladji"}, ["llk"] = {"Lelak"}, ["lll"] = {"Lilau"}, ["llm"] = {"Lasalimu"}, ["lln"] = {"Lele (Chad)"}, ["llp"] = {"North Efate"}, ["llq"] = {"Lolak"}, ["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"}, ["llu"] = {"Lau"}, ["llx"] = {"Lauan"}, ["lma"] = {"East Limba"}, ["lmb"] = {"Merei"}, ["lmc"] = {"Limilngan"}, ["lmd"] = {"Lumun"}, ["lme"] = {"Pévé"}, ["lmf"] = {"South Lembata"}, ["lmg"] = {"Lamogai"}, ["lmh"] = {"Lambichhong"}, ["lmi"] = {"Lombi"}, ["lmj"] = {"West Lembata"}, ["lmk"] = {"Lamkang"}, ["lml"] = {"Hano"}, ["lmn"] = {"Lambadi"}, ["lmo"] = {"Lombard"}, ["lmp"] = {"Limbum"}, ["lmq"] = {"Lamatuka"}, ["lmr"] = {"Lamalera"}, ["lmu"] = {"Lamenu"}, ["lmv"] = {"Lomaiviti"}, ["lmw"] = {"Lake Miwok"}, ["lmx"] = {"Laimbue"}, ["lmy"] = {"Lamboya"}, ["lna"] = {"Langbashe"}, ["lnb"] = {"Mbalanhu"}, ["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"}, ["lng"] = {"Langobardic"}, ["lnh"] = {"Lanoh"}, ["lni"] = {"Daantanai'"}, ["lnj"] = {"Leningitij"}, ["lnl"] = {"South Central Banda"}, ["lnm"] = {"Langam"}, ["lnn"] = {"Lorediakarkar"}, ["lno"] = {"Lango (South Sudan)"}, ["lns"] = {"Lamnso'"}, ["lnu"] = {"Longuda"}, ["lnw"] = {"Lanima"}, ["lnz"] = {"Lonzo"}, ["loa"] = {"Loloda"}, ["lob"] = {"Lobi"}, ["loc"] = {"Inonhan"}, ["loe"] = {"Saluan"}, ["lof"] = {"Logol"}, ["log"] = {"Logo"}, ["loh"] = {"Narim"}, ["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"}, ["loj"] = {"Lou"}, ["lok"] = {"Loko"}, ["lol"] = {"Mongo"}, ["lom"] = {"Loma (Liberia)"}, ["lon"] = {"Malawi Lomwe"}, ["loo"] = {"Lombo"}, ["lop"] = {"Lopa"}, ["loq"] = {"Lobala"}, ["lor"] = {"Téén"}, ["los"] = {"Loniu"}, ["lot"] = {"Otuho"}, ["lou"] = {"Louisiana Creole"}, ["lov"] = {"Lopi"}, ["low"] = {"Tampias Lobu"}, ["lox"] = {"Loun"}, ["loy"] = {"Loke"}, ["loz"] = {"Lozi"}, ["lpa"] = {"Lelepa"}, ["lpe"] = {"Lepki"}, ["lpn"] = {"Long Phuri Naga"}, ["lpo"] = {"Lipo"}, ["lpx"] = {"Lopit"}, ["lra"] = {"Rara Bakati'"}, ["lrc"] = {"Northern Luri"}, ["lre"] = {"Laurentian"}, ["lrg"] = {"Laragia"}, ["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"}, ["lrk"] = {"Loarki"}, ["lrl"] = {"Lari"}, ["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"}, ["lrn"] = {"Lorang"}, ["lro"] = {"Laro"}, ["lrr"] = {"Southern Yamphu"}, ["lrt"] = {"Larantuka Malay"}, ["lrv"] = {"Larevat"}, ["lrz"] = {"Lemerig"}, ["lsa"] = {"Lasgerdi"}, ["lsb"] = {"Burundian Sign Language", "Langue des Signes Burundaise"}, ["lsd"] = {"Lishana Deni"}, ["lse"] = {"Lusengo"}, ["lsh"] = {"Lish"}, ["lsi"] = {"Lashi"}, ["lsl"] = {"Latvian Sign Language"}, ["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"}, ["lsn"] = {"Tibetan Sign Language"}, ["lso"] = {"Laos Sign Language"}, ["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"}, ["lsr"] = {"Aruop"}, ["lss"] = {"Lasi"}, ["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"}, ["lsv"] = {"Sivia Sign Language"}, ["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"}, ["ltc"] = {"Late Middle Chinese"}, ["ltg"] = {"Latgalian"}, ["lth"] = {"Thur"}, ["lti"] = {"Leti (Indonesia)"}, ["ltn"] = {"Latundê"}, ["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"}, ["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"}, ["ltu"] = {"Latu"}, ["lua"] = {"Luba-Lulua"}, ["luc"] = {"Aringa"}, ["lud"] = {"Ludian"}, ["lue"] = {"Luvale"}, ["luf"] = {"Laua"}, ["lui"] = {"Luiseno"}, ["luj"] = {"Luna"}, ["luk"] = {"Lunanakha"}, ["lul"] = {"Olu'bo"}, ["lum"] = {"Luimbi"}, ["lun"] = {"Lunda"}, ["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"}, ["lup"] = {"Lumbu"}, ["luq"] = {"Lucumi"}, ["lur"] = {"Laura"}, ["lus"] = {"Lushai"}, ["lut"] = {"Lushootseed"}, ["luu"] = {"Lumba-Yakkha"}, ["luv"] = {"Luwati"}, ["luw"] = {"Luo (Cameroon)"}, ["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"}, ["luz"] = {"Southern Luri"}, ["lva"] = {"Maku'a"}, ["lvi"] = {"Lavi"}, ["lvk"] = {"Lavukaleve"}, ["lvs"] = {"Standard Latvian"}, ["lvu"] = {"Levuka"}, ["lwa"] = {"Lwalu"}, ["lwe"] = {"Lewo Eleng"}, ["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"}, ["lwh"] = {"White Lachi"}, ["lwl"] = {"Eastern Lawa"}, ["lwm"] = {"Laomian"}, ["lwo"] = {"Luwo"}, ["lws"] = {"Malawian Sign Language"}, ["lwt"] = {"Lewotobi"}, ["lwu"] = {"Lawu"}, ["lww"] = {"Lewo"}, ["lxm"] = {"Lakurumau"}, ["lya"] = {"Layakha"}, ["lyg"] = {"Lyngngam"}, ["lyn"] = {"Luyana"}, ["lzh"] = {"Literary Chinese"}, ["lzl"] = {"Litzlitz"}, ["lzn"] = {"Leinong Naga"}, ["lzz"] = {"Laz"}, ["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"}, ["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"}, ["mad"] = {"Madurese"}, ["mae"] = {"Bo-Rukul"}, ["maf"] = {"Mafa"}, ["mag"] = {"Magahi"}, ["mai"] = {"Maithili"}, ["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"}, ["mak"] = {"Makasar"}, ["mam"] = {"Mam"}, ["man"] = {"Mandingo", "Manding"}, ["map"] = {"Austronesian languages"}, ["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"}, ["mas"] = {"Masai"}, ["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"}, ["mau"] = {"Huautla Mazatec"}, ["mav"] = {"Sateré-Mawé"}, ["maw"] = {"Mampruli"}, ["max"] = {"North Moluccan Malay"}, ["maz"] = {"Central Mazahua"}, ["mba"] = {"Higaonon"}, ["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"}, ["mbc"] = {"Macushi"}, ["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"}, ["mbe"] = {"Molale"}, ["mbf"] = {"Baba Malay"}, ["mbh"] = {"Mangseng"}, ["mbi"] = {"Ilianen Manobo"}, ["mbj"] = {"Nadëb"}, ["mbk"] = {"Malol"}, ["mbl"] = {"Maxakalí"}, ["mbm"] = {"Ombamba"}, ["mbn"] = {"Macaguán"}, ["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"}, ["mbp"] = {"Malayo"}, ["mbq"] = {"Maisin"}, ["mbr"] = {"Nukak Makú"}, ["mbs"] = {"Sarangani Manobo"}, ["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"}, ["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"}, ["mbv"] = {"Mbulungish"}, ["mbw"] = {"Maring"}, ["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"}, ["mby"] = {"Memoni"}, ["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"}, ["mca"] = {"Maca"}, ["mcb"] = {"Machiguenga"}, ["mcc"] = {"Bitur"}, ["mcd"] = {"Sharanahua"}, ["mce"] = {"Itundujia Mixtec"}, ["mcf"] = {"Matsés"}, ["mcg"] = {"Mapoyo"}, ["mch"] = {"Maquiritari"}, ["mci"] = {"Mese"}, ["mcj"] = {"Mvanip"}, ["mck"] = {"Mbunda"}, ["mcl"] = {"Macaguaje"}, ["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"}, ["mcn"] = {"Masana"}, ["mco"] = {"Coatlán Mixe"}, ["mcp"] = {"Makaa"}, ["mcq"] = {"Ese"}, ["mcr"] = {"Menya"}, ["mcs"] = {"Mambai"}, ["mct"] = {"Mengisa"}, ["mcu"] = {"Cameroon Mambila"}, ["mcv"] = {"Minanibai"}, ["mcw"] = {"Mawa (Chad)"}, ["mcx"] = {"Mpiemo"}, ["mcy"] = {"South Watut"}, ["mcz"] = {"Mawan"}, ["mda"] = {"Mada (Nigeria)"}, ["mdb"] = {"Morigi"}, ["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"}, ["mdd"] = {"Mbum"}, ["mde"] = {"Maba (Chad)"}, ["mdf"] = {"Moksha"}, ["mdg"] = {"Massalat"}, ["mdh"] = {"Maguindanaon"}, ["mdi"] = {"Mamvu"}, ["mdj"] = {"Mangbetu"}, ["mdk"] = {"Mangbutu"}, ["mdl"] = {"Maltese Sign Language"}, ["mdm"] = {"Mayogo"}, ["mdn"] = {"Mbati"}, ["mdp"] = {"Mbala"}, ["mdq"] = {"Mbole"}, ["mdr"] = {"Mandar"}, ["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"}, ["mdt"] = {"Mbere"}, ["mdu"] = {"Mboko"}, ["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"}, ["mdw"] = {"Mbosi"}, ["mdx"] = {"Dizin"}, ["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"}, ["mdz"] = {"Suruí Do Pará"}, ["mea"] = {"Menka"}, ["meb"] = {"Ikobi"}, ["mec"] = {"Marra"}, ["med"] = {"Melpa"}, ["mee"] = {"Mengen"}, ["mef"] = {"Megam"}, ["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"}, ["mei"] = {"Midob"}, ["mej"] = {"Meyah"}, ["mek"] = {"Mekeo"}, ["mel"] = {"Central Melanau"}, ["mem"] = {"Mangala"}, ["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"}, ["meo"] = {"Kedah Malay"}, ["mep"] = {"Miriwoong"}, ["meq"] = {"Merey"}, ["mer"] = {"Meru"}, ["mes"] = {"Masmaje"}, ["met"] = {"Mato"}, ["meu"] = {"Motu"}, ["mev"] = {"Mano"}, ["mew"] = {"Maaka"}, ["mey"] = {"Hassaniyya"}, ["mez"] = {"Menominee"}, ["mfa"] = {"Pattani Malay"}, ["mfb"] = {"Bangka"}, ["mfc"] = {"Mba"}, ["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"}, ["mfe"] = {"Morisyen"}, ["mff"] = {"Naki"}, ["mfg"] = {"Mogofin"}, ["mfh"] = {"Matal"}, ["mfi"] = {"Wandala"}, ["mfj"] = {"Mefele"}, ["mfk"] = {"North Mofu"}, ["mfl"] = {"Putai"}, ["mfm"] = {"Marghi South"}, ["mfn"] = {"Cross River Mbembe"}, ["mfo"] = {"Mbe"}, ["mfp"] = {"Makassar Malay"}, ["mfq"] = {"Moba"}, ["mfr"] = {"Marrithiyel"}, ["mfs"] = {"Mexican Sign Language"}, ["mft"] = {"Mokerang"}, ["mfu"] = {"Mbwela"}, ["mfv"] = {"Mandjak"}, ["mfw"] = {"Mulaha"}, ["mfx"] = {"Melo"}, ["mfy"] = {"Mayo"}, ["mfz"] = {"Mabaan"}, ["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"}, ["mgb"] = {"Mararit"}, ["mgc"] = {"Morokodo"}, ["mgd"] = {"Moru"}, ["mge"] = {"Mango"}, ["mgf"] = {"Maklew"}, ["mgg"] = {"Mpumpong"}, ["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"}, ["mgi"] = {"Lijili"}, ["mgj"] = {"Abureni"}, ["mgk"] = {"Mawes"}, ["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"}, ["mgm"] = {"Mambae"}, ["mgn"] = {"Mbangi"}, ["mgo"] = {"Meta'"}, ["mgp"] = {"Eastern Magar"}, ["mgq"] = {"Malila"}, ["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"}, ["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"}, ["mgt"] = {"Mongol"}, ["mgu"] = {"Mailu"}, ["mgv"] = {"Matengo"}, ["mgw"] = {"Matumbi"}, ["mgy"] = {"Mbunga"}, ["mgz"] = {"Mbugwe"}, ["mha"] = {"Manda (India)"}, ["mhb"] = {"Mahongwe"}, ["mhc"] = {"Mocho"}, ["mhd"] = {"Mbugu"}, ["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"}, ["mhf"] = {"Mamaa"}, ["mhg"] = {"Margu"}, ["mhi"] = {"Ma'di"}, ["mhj"] = {"Mogholi"}, ["mhk"] = {"Mungaka"}, ["mhl"] = {"Mauwake"}, ["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"}, ["mhn"] = {"Mócheno"}, ["mho"] = {"Mashi (Zambia)"}, ["mhp"] = {"Balinese Malay"}, ["mhq"] = {"Mandan"}, ["mhr"] = {"Eastern Mari"}, ["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"}, ["mht"] = {"Mandahuaca"}, ["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"}, ["mhw"] = {"Mbukushu"}, ["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"}, ["mhy"] = {"Ma'anyan"}, ["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"}, ["mia"] = {"Miami"}, ["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"}, ["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"}, ["mid"] = {"Mandaic"}, ["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"}, ["mif"] = {"Mofu-Gudur"}, ["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"}, ["mih"] = {"Chayuco Mixtec"}, ["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"}, ["mij"] = {"Abar", "Mungbam"}, ["mik"] = {"Mikasuki"}, ["mil"] = {"Peñoles Mixtec"}, ["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"}, ["min"] = {"Minangkabau"}, ["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"}, ["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"}, ["miq"] = {"Mískito"}, ["mir"] = {"Isthmus Mixe"}, ["mis"] = {"Uncoded languages"}, ["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"}, ["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"}, ["miw"] = {"Akoye"}, ["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"}, ["miy"] = {"Ayutla Mixtec"}, ["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"}, ["mjb"] = {"Makalero"}, ["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"}, ["mjd"] = {"Northwest Maidu"}, ["mje"] = {"Muskum"}, ["mjg"] = {"Tu"}, ["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"}, ["mji"] = {"Kim Mun"}, ["mjj"] = {"Mawak"}, ["mjk"] = {"Matukar"}, ["mjl"] = {"Mandeali"}, ["mjm"] = {"Medebur"}, ["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"}, ["mjo"] = {"Malankuravan"}, ["mjp"] = {"Malapandaram"}, ["mjq"] = {"Malaryan"}, ["mjr"] = {"Malavedan"}, ["mjs"] = {"Miship"}, ["mjt"] = {"Sauria Paharia"}, ["mju"] = {"Manna-Dora"}, ["mjv"] = {"Mannan"}, ["mjw"] = {"Karbi"}, ["mjx"] = {"Mahali"}, ["mjy"] = {"Mahican"}, ["mjz"] = {"Majhi"}, ["mka"] = {"Mbre"}, ["mkb"] = {"Mal Paharia"}, ["mkc"] = {"Siliput"}, ["mke"] = {"Mawchi"}, ["mkf"] = {"Miya"}, ["mkg"] = {"Mak (China)"}, ["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"}, ["mki"] = {"Dhatki"}, ["mkj"] = {"Mokilese"}, ["mkk"] = {"Byep"}, ["mkl"] = {"Mokole"}, ["mkm"] = {"Moklen"}, ["mkn"] = {"Kupang Malay"}, ["mko"] = {"Mingang Doso"}, ["mkp"] = {"Moikodi"}, ["mkq"] = {"Bay Miwok"}, ["mkr"] = {"Malas"}, ["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"}, ["mkt"] = {"Vamale"}, ["mku"] = {"Konyanka Maninka"}, ["mkv"] = {"Mafea"}, ["mkw"] = {"Kituba (Congo)"}, ["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"}, ["mky"] = {"East Makian"}, ["mkz"] = {"Makasae"}, ["mla"] = {"Malo"}, ["mlb"] = {"Mbule"}, ["mlc"] = {"Cao Lan"}, ["mle"] = {"Manambu"}, ["mlf"] = {"Mal"}, ["mlh"] = {"Mape"}, ["mli"] = {"Malimpung"}, ["mlj"] = {"Miltu"}, ["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"}, ["mll"] = {"Malua Bay"}, ["mlm"] = {"Mulam"}, ["mln"] = {"Malango"}, ["mlo"] = {"Mlomp"}, ["mlp"] = {"Bargam"}, ["mlq"] = {"Western Maninkakan"}, ["mlr"] = {"Vame"}, ["mls"] = {"Masalit"}, ["mlu"] = {"To'abaita"}, ["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"}, ["mlw"] = {"Moloko"}, ["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"}, ["mlz"] = {"Malaynon"}, ["mma"] = {"Mama"}, ["mmb"] = {"Momina"}, ["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"}, ["mmd"] = {"Maonan"}, ["mme"] = {"Mae"}, ["mmf"] = {"Mundat"}, ["mmg"] = {"North Ambrym"}, ["mmh"] = {"Mehináku"}, ["mmi"] = {"Musar"}, ["mmj"] = {"Majhwar"}, ["mmk"] = {"Mukha-Dora"}, ["mml"] = {"Man Met"}, ["mmm"] = {"Maii"}, ["mmn"] = {"Mamanwa"}, ["mmo"] = {"Mangga Buang"}, ["mmp"] = {"Siawi"}, ["mmq"] = {"Musak"}, ["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"}, ["mmt"] = {"Malalamai"}, ["mmu"] = {"Mmaala"}, ["mmv"] = {"Miriti"}, ["mmw"] = {"Emae"}, ["mmx"] = {"Madak"}, ["mmy"] = {"Migaama"}, ["mmz"] = {"Mabaale"}, ["mna"] = {"Mbula"}, ["mnb"] = {"Muna"}, ["mnc"] = {"Manchu"}, ["mnd"] = {"Mondé"}, ["mne"] = {"Naba"}, ["mnf"] = {"Mundani"}, ["mng"] = {"Eastern Mnong"}, ["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"}, ["mni"] = {"Manipuri"}, ["mnj"] = {"Munji"}, ["mnk"] = {"Mandinka"}, ["mnl"] = {"Tiale"}, ["mnm"] = {"Mapena"}, ["mnn"] = {"Southern Mnong"}, ["mno"] = {"Manobo languages"}, ["mnp"] = {"Min Bei Chinese"}, ["mnq"] = {"Minriq"}, ["mnr"] = {"Mono (USA)"}, ["mns"] = {"Mansi"}, ["mnu"] = {"Mer"}, ["mnv"] = {"Rennell-Bellona"}, ["mnw"] = {"Mon"}, ["mnx"] = {"Manikion"}, ["mny"] = {"Manyawa"}, ["mnz"] = {"Moni"}, ["moa"] = {"Mwan"}, ["moc"] = {"Mocoví"}, ["mod"] = {"Mobilian"}, ["moe"] = {"Innu", "Montagnais"}, ["mog"] = {"Mongondow"}, ["moh"] = {"Mohawk"}, ["moi"] = {"Mboi"}, ["moj"] = {"Monzombo"}, ["mok"] = {"Morori"}, ["mom"] = {"Mangue"}, ["moo"] = {"Monom"}, ["mop"] = {"Mopán Maya"}, ["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"}, ["mor"] = {"Moro"}, ["mos"] = {"Mossi"}, ["mot"] = {"Barí"}, ["mou"] = {"Mogum"}, ["mov"] = {"Mohave"}, ["mow"] = {"Moi (Congo)"}, ["mox"] = {"Molima"}, ["moy"] = {"Shekkacho"}, ["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"}, ["mpa"] = {"Mpoto"}, ["mpb"] = {"Malak Malak", "Mullukmulluk"}, ["mpc"] = {"Mangarrayi"}, ["mpd"] = {"Machinere"}, ["mpe"] = {"Majang"}, ["mpg"] = {"Marba"}, ["mph"] = {"Maung"}, ["mpi"] = {"Mpade"}, ["mpj"] = {"Martu Wangka", "Wangkajunga"}, ["mpk"] = {"Mbara (Chad)"}, ["mpl"] = {"Middle Watut"}, ["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"}, ["mpn"] = {"Mindiri"}, ["mpo"] = {"Miu"}, ["mpp"] = {"Migabac"}, ["mpq"] = {"Matís"}, ["mpr"] = {"Vangunu"}, ["mps"] = {"Dadibi"}, ["mpt"] = {"Mian"}, ["mpu"] = {"Makuráp"}, ["mpv"] = {"Mungkip"}, ["mpw"] = {"Mapidian"}, ["mpx"] = {"Misima-Panaeati"}, ["mpy"] = {"Mapia"}, ["mpz"] = {"Mpi"}, ["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"}, ["mqb"] = {"Mbuko"}, ["mqc"] = {"Mangole"}, ["mqe"] = {"Matepi"}, ["mqf"] = {"Momuna"}, ["mqg"] = {"Kota Bangun Kutai Malay"}, ["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"}, ["mqi"] = {"Mariri"}, ["mqj"] = {"Mamasa"}, ["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"}, ["mql"] = {"Mbelime"}, ["mqm"] = {"South Marquesan"}, ["mqn"] = {"Moronene"}, ["mqo"] = {"Modole"}, ["mqp"] = {"Manipa"}, ["mqq"] = {"Minokok"}, ["mqr"] = {"Mander"}, ["mqs"] = {"West Makian"}, ["mqt"] = {"Mok"}, ["mqu"] = {"Mandari"}, ["mqv"] = {"Mosimo"}, ["mqw"] = {"Murupi"}, ["mqx"] = {"Mamuju"}, ["mqy"] = {"Manggarai"}, ["mqz"] = {"Pano"}, ["mra"] = {"Mlabri"}, ["mrb"] = {"Marino"}, ["mrc"] = {"Maricopa"}, ["mrd"] = {"Western Magar"}, ["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"}, ["mrf"] = {"Elseng"}, ["mrg"] = {"Mising"}, ["mrh"] = {"Mara Chin"}, ["mrj"] = {"Western Mari"}, ["mrk"] = {"Hmwaveke"}, ["mrl"] = {"Mortlockese"}, ["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"}, ["mrn"] = {"Cheke Holo"}, ["mro"] = {"Mru"}, ["mrp"] = {"Morouas"}, ["mrq"] = {"North Marquesan"}, ["mrr"] = {"Maria (India)"}, ["mrs"] = {"Maragus"}, ["mrt"] = {"Marghi Central"}, ["mru"] = {"Mono (Cameroon)"}, ["mrv"] = {"Mangareva"}, ["mrw"] = {"Maranao"}, ["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"}, ["mry"] = {"Mandaya"}, ["mrz"] = {"Marind"}, ["msb"] = {"Masbatenyo"}, ["msc"] = {"Sankaran Maninka"}, ["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"}, ["mse"] = {"Musey"}, ["msf"] = {"Mekwei"}, ["msg"] = {"Moraid"}, ["msh"] = {"Masikoro Malagasy"}, ["msi"] = {"Sabah Malay"}, ["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"}, ["msk"] = {"Mansaka"}, ["msl"] = {"Molof", "Poule"}, ["msm"] = {"Agusan Manobo"}, ["msn"] = {"Vurës"}, ["mso"] = {"Mombum"}, ["msp"] = {"Maritsauá"}, ["msq"] = {"Caac"}, ["msr"] = {"Mongolian Sign Language"}, ["mss"] = {"West Masela"}, ["msu"] = {"Musom"}, ["msv"] = {"Maslam"}, ["msw"] = {"Mansoanka"}, ["msx"] = {"Moresada"}, ["msy"] = {"Aruamu"}, ["msz"] = {"Momare"}, ["mta"] = {"Cotabato Manobo"}, ["mtb"] = {"Anyin Morofo"}, ["mtc"] = {"Munit"}, ["mtd"] = {"Mualang"}, ["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"}, ["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"}, ["mtg"] = {"Una"}, ["mth"] = {"Munggui"}, ["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"}, ["mtj"] = {"Moskona"}, ["mtk"] = {"Mbe'"}, ["mtl"] = {"Montol"}, ["mtm"] = {"Mator"}, ["mtn"] = {"Matagalpa"}, ["mto"] = {"Totontepec Mixe"}, ["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"}, ["mtq"] = {"Muong"}, ["mtr"] = {"Mewari"}, ["mts"] = {"Yora"}, ["mtt"] = {"Mota"}, ["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"}, ["mtv"] = {"Asaro'o"}, ["mtw"] = {"Southern Binukidnon"}, ["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"}, ["mty"] = {"Nabi"}, ["mua"] = {"Mundang"}, ["mub"] = {"Mubi"}, ["muc"] = {"Ajumbu"}, ["mud"] = {"Mednyj Aleut"}, ["mue"] = {"Media Lengua"}, ["mug"] = {"Musgu"}, ["muh"] = {"Mündü"}, ["mui"] = {"Musi"}, ["muj"] = {"Mabire"}, ["muk"] = {"Mugom"}, ["mul"] = {"Multiple languages"}, ["mum"] = {"Maiwala"}, ["mun"] = {"Munda languages"}, ["muo"] = {"Nyong"}, ["mup"] = {"Malvi"}, ["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"}, ["mur"] = {"Murle"}, ["mus"] = {"Creek"}, ["mut"] = {"Western Muria"}, ["muu"] = {"Yaaku"}, ["muv"] = {"Muthuvan"}, ["mux"] = {"Bo-Ung"}, ["muy"] = {"Muyang"}, ["muz"] = {"Mursi"}, ["mva"] = {"Manam"}, ["mvb"] = {"Mattole"}, ["mvd"] = {"Mamboru"}, ["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"}, ["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"}, ["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"}, ["mvh"] = {"Mulgi"}, ["mvi"] = {"Miyako"}, ["mvk"] = {"Mekmek"}, ["mvl"] = {"Mbara (Australia)"}, ["mvn"] = {"Minaveha"}, ["mvo"] = {"Marovo"}, ["mvp"] = {"Duri"}, ["mvq"] = {"Moere"}, ["mvr"] = {"Marau"}, ["mvs"] = {"Massep"}, ["mvt"] = {"Mpotovoro"}, ["mvu"] = {"Marfa"}, ["mvv"] = {"Tagal Murut"}, ["mvw"] = {"Machinga"}, ["mvx"] = {"Meoswar"}, ["mvy"] = {"Indus Kohistani"}, ["mvz"] = {"Mesqan"}, ["mwa"] = {"Mwatebu"}, ["mwb"] = {"Juwal"}, ["mwc"] = {"Are"}, ["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"}, ["mwf"] = {"Murrinh-Patha"}, ["mwg"] = {"Aiklep"}, ["mwh"] = {"Mouk-Aria"}, ["mwi"] = {"Labo", "Ninde"}, ["mwk"] = {"Kita Maninkakan"}, ["mwl"] = {"Mirandese"}, ["mwm"] = {"Sar"}, ["mwn"] = {"Nyamwanga"}, ["mwo"] = {"Central Maewo"}, ["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"}, ["mwq"] = {"Mün Chin"}, ["mwr"] = {"Marwari"}, ["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"}, ["mwt"] = {"Moken"}, ["mwu"] = {"Mittu"}, ["mwv"] = {"Mentawai"}, ["mww"] = {"Hmong Daw"}, ["mwz"] = {"Moingi"}, ["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"}, ["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"}, ["mxc"] = {"Manyika"}, ["mxd"] = {"Modang"}, ["mxe"] = {"Mele-Fila"}, ["mxf"] = {"Malgbe"}, ["mxg"] = {"Mbangala"}, ["mxh"] = {"Mvuba"}, ["mxi"] = {"Mozarabic"}, ["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"}, ["mxk"] = {"Monumbo"}, ["mxl"] = {"Maxi Gbe"}, ["mxm"] = {"Meramera"}, ["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"}, ["mxo"] = {"Mbowe"}, ["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"}, ["mxq"] = {"Juquila Mixe"}, ["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"}, ["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"}, ["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"}, ["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"}, ["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"}, ["mxw"] = {"Namo"}, ["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"}, ["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"}, ["mxz"] = {"Central Masela"}, ["myb"] = {"Mbay"}, ["myc"] = {"Mayeka"}, ["mye"] = {"Myene"}, ["myf"] = {"Bambassi"}, ["myg"] = {"Manta"}, ["myh"] = {"Makah"}, ["myj"] = {"Mangayat"}, ["myk"] = {"Mamara Senoufo"}, ["myl"] = {"Moma"}, ["mym"] = {"Me'en"}, ["myn"] = {"Mayan languages"}, ["myo"] = {"Anfillo"}, ["myp"] = {"Pirahã"}, ["myr"] = {"Muniche"}, ["mys"] = {"Mesmes"}, ["myu"] = {"Mundurukú"}, ["myv"] = {"Erzya"}, ["myw"] = {"Muyuw"}, ["myx"] = {"Masaaba"}, ["myy"] = {"Macuna"}, ["myz"] = {"Classical Mandaic"}, ["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"}, ["mzb"] = {"Tumzabt"}, ["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"}, ["mzd"] = {"Malimba"}, ["mze"] = {"Morawa"}, ["mzg"] = {"Monastic Sign Language"}, ["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"}, ["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"}, ["mzj"] = {"Manya"}, ["mzk"] = {"Nigeria Mambila"}, ["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"}, ["mzm"] = {"Mumuye"}, ["mzn"] = {"Mazanderani"}, ["mzo"] = {"Matipuhy"}, ["mzp"] = {"Movima"}, ["mzq"] = {"Mori Atas"}, ["mzr"] = {"Marúbo"}, ["mzs"] = {"Macanese"}, ["mzt"] = {"Mintil"}, ["mzu"] = {"Inapang"}, ["mzv"] = {"Manza"}, ["mzw"] = {"Deg"}, ["mzx"] = {"Mawayana"}, ["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"}, ["mzz"] = {"Maiadomu"}, ["naa"] = {"Namla"}, ["nab"] = {"Southern Nambikuára"}, ["nac"] = {"Narak"}, ["nae"] = {"Naka'ela"}, ["naf"] = {"Nabak"}, ["nag"] = {"Naga Pidgin"}, ["nah"] = {"Nahuatl languages"}, ["nai"] = {"North American Indian languages"}, ["naj"] = {"Nalu"}, ["nak"] = {"Nakanai"}, ["nal"] = {"Nalik"}, ["nam"] = {"Ngan'gityemerri"}, ["nan"] = {"Min Nan Chinese"}, ["nao"] = {"Naaba"}, ["nap"] = {"Neapolitan"}, ["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"}, ["nar"] = {"Iguta"}, ["nas"] = {"Naasioi"}, ["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"}, ["naw"] = {"Nawuri"}, ["nax"] = {"Nakwi"}, ["nay"] = {"Ngarrindjeri"}, ["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"}, ["nba"] = {"Nyemba"}, ["nbb"] = {"Ndoe"}, ["nbc"] = {"Chang Naga"}, ["nbd"] = {"Ngbinda"}, ["nbe"] = {"Konyak Naga"}, ["nbg"] = {"Nagarchal"}, ["nbh"] = {"Ngamo"}, ["nbi"] = {"Mao Naga"}, ["nbj"] = {"Ngarinyman"}, ["nbk"] = {"Nake"}, ["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"}, ["nbn"] = {"Kuri"}, ["nbo"] = {"Nkukoli"}, ["nbp"] = {"Nnam"}, ["nbq"] = {"Nggem"}, ["nbr"] = {"Numana"}, ["nbs"] = {"Namibian Sign Language"}, ["nbt"] = {"Na"}, ["nbu"] = {"Rongmei Naga"}, ["nbv"] = {"Ngamambo"}, ["nbw"] = {"Southern Ngbandi"}, ["nby"] = {"Ningera"}, ["nca"] = {"Iyo"}, ["ncb"] = {"Central Nicobarese"}, ["ncc"] = {"Ponam"}, ["ncd"] = {"Nachering"}, ["nce"] = {"Yale"}, ["ncf"] = {"Notsi"}, ["ncg"] = {"Nisga'a"}, ["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"}, ["nci"] = {"Classical Nahuatl"}, ["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"}, ["nck"] = {"Na-kara"}, ["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"}, ["ncm"] = {"Nambo"}, ["ncn"] = {"Nauna"}, ["nco"] = {"Sibe"}, ["ncq"] = {"Northern Katang"}, ["ncr"] = {"Ncane"}, ["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"}, ["nct"] = {"Chothe Naga"}, ["ncu"] = {"Chumburung"}, ["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"}, ["ncz"] = {"Natchez"}, ["nda"] = {"Ndasa"}, ["ndb"] = {"Kenswei Nsei"}, ["ndc"] = {"Ndau"}, ["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"}, ["ndf"] = {"Nadruvian"}, ["ndg"] = {"Ndengereko"}, ["ndh"] = {"Ndali"}, ["ndi"] = {"Samba Leko"}, ["ndj"] = {"Ndamba"}, ["ndk"] = {"Ndaka"}, ["ndl"] = {"Ndolo"}, ["ndm"] = {"Ndam"}, ["ndn"] = {"Ngundi"}, ["ndp"] = {"Ndo"}, ["ndq"] = {"Ndombe"}, ["ndr"] = {"Ndoola"}, ["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"}, ["ndt"] = {"Ndunga"}, ["ndu"] = {"Dugun"}, ["ndv"] = {"Ndut"}, ["ndw"] = {"Ndobo"}, ["ndx"] = {"Nduga"}, ["ndy"] = {"Lutos"}, ["ndz"] = {"Ndogo"}, ["nea"] = {"Eastern Ngad'a"}, ["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"}, ["nec"] = {"Nedebang"}, ["ned"] = {"Nde-Gbite"}, ["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"}, ["nef"] = {"Nefamese"}, ["neg"] = {"Negidal"}, ["neh"] = {"Nyenkha"}, ["nei"] = {"Neo-Hittite"}, ["nej"] = {"Neko"}, ["nek"] = {"Neku"}, ["nem"] = {"Nemi"}, ["nen"] = {"Nengone"}, ["neo"] = {"Ná-Meo"}, ["neq"] = {"North Central Mixe"}, ["ner"] = {"Yahadian"}, ["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"}, ["net"] = {"Nete"}, ["neu"] = {"Neo"}, ["nev"] = {"Nyaheun"}, ["new"] = {"Newari", "Nepal Bhasa"}, ["nex"] = {"Neme"}, ["ney"] = {"Neyo"}, ["nez"] = {"Nez Perce"}, ["nfa"] = {"Dhao"}, ["nfd"] = {"Ahwai"}, ["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"}, ["nfr"] = {"Nafaanra"}, ["nfu"] = {"Mfumte"}, ["nga"] = {"Ngbaka"}, ["ngb"] = {"Northern Ngbandi"}, ["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"}, ["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"}, ["nge"] = {"Ngemba"}, ["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"}, ["ngg"] = {"Ngbaka Manza"}, ["ngh"] = {"Nǁng"}, ["ngi"] = {"Ngizim"}, ["ngj"] = {"Ngie"}, ["ngk"] = {"Dalabon"}, ["ngl"] = {"Lomwe"}, ["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"}, ["ngn"] = {"Ngwo"}, ["ngp"] = {"Ngulu"}, ["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"}, ["ngr"] = {"Engdewu"}, ["ngs"] = {"Gvoko"}, ["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"}, ["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"}, ["ngv"] = {"Nagumi"}, ["ngw"] = {"Ngwaba"}, ["ngx"] = {"Nggwahyi"}, ["ngy"] = {"Tibea"}, ["ngz"] = {"Ngungwel"}, ["nha"] = {"Nhanda"}, ["nhb"] = {"Beng"}, ["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"}, ["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"}, ["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"}, ["nhf"] = {"Nhuwala"}, ["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"}, ["nhh"] = {"Nahari"}, ["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"}, ["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"}, ["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"}, ["nhn"] = {"Central Nahuatl"}, ["nho"] = {"Takuu"}, ["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"}, ["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"}, ["nhr"] = {"Naro"}, ["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"}, ["nhu"] = {"Noone"}, ["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"}, ["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"}, ["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"}, ["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"}, ["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"}, ["nia"] = {"Nias"}, ["nib"] = {"Nakame"}, ["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"}, ["nid"] = {"Ngandi"}, ["nie"] = {"Niellim"}, ["nif"] = {"Nek"}, ["nig"] = {"Ngalakgan"}, ["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"}, ["nii"] = {"Nii"}, ["nij"] = {"Ngaju"}, ["nik"] = {"Southern Nicobarese"}, ["nil"] = {"Nila"}, ["nim"] = {"Nilamba"}, ["nin"] = {"Ninzo"}, ["nio"] = {"Nganasan"}, ["niq"] = {"Nandi"}, ["nir"] = {"Nimboran"}, ["nis"] = {"Nimi"}, ["nit"] = {"Southeastern Kolami"}, ["niu"] = {"Niuean"}, ["niv"] = {"Gilyak"}, ["niw"] = {"Nimo"}, ["nix"] = {"Hema"}, ["niy"] = {"Ngiti"}, ["niz"] = {"Ningil"}, ["nja"] = {"Nzanyi"}, ["njb"] = {"Nocte Naga"}, ["njd"] = {"Ndonde Hamba"}, ["njh"] = {"Lotha Naga"}, ["nji"] = {"Gudanji"}, ["njj"] = {"Njen"}, ["njl"] = {"Njalgulgule"}, ["njm"] = {"Angami Naga"}, ["njn"] = {"Liangmai Naga"}, ["njo"] = {"Ao Naga"}, ["njr"] = {"Njerep"}, ["njs"] = {"Nisa"}, ["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"}, ["nju"] = {"Ngadjunmaya"}, ["njx"] = {"Kunyi"}, ["njy"] = {"Njyem"}, ["njz"] = {"Nyishi"}, ["nka"] = {"Nkoya"}, ["nkb"] = {"Khoibu Naga"}, ["nkc"] = {"Nkongho"}, ["nkd"] = {"Koireng"}, ["nke"] = {"Duke"}, ["nkf"] = {"Inpui Naga"}, ["nkg"] = {"Nekgini"}, ["nkh"] = {"Khezha Naga"}, ["nki"] = {"Thangal Naga"}, ["nkj"] = {"Nakai"}, ["nkk"] = {"Nokuku"}, ["nkm"] = {"Namat"}, ["nkn"] = {"Nkangala"}, ["nko"] = {"Nkonya"}, ["nkp"] = {"Niuatoputapu"}, ["nkq"] = {"Nkami"}, ["nkr"] = {"Nukuoro"}, ["nks"] = {"North Asmat"}, ["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"}, ["nku"] = {"Bouna Kulango"}, ["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"}, ["nkw"] = {"Nkutu"}, ["nkx"] = {"Nkoroo"}, ["nkz"] = {"Nkari"}, ["nla"] = {"Ngombale"}, ["nlc"] = {"Nalca"}, ["nle"] = {"East Nyala"}, ["nlg"] = {"Gela"}, ["nli"] = {"Grangali"}, ["nlj"] = {"Nyali"}, ["nlk"] = {"Ninia Yali"}, ["nll"] = {"Nihali"}, ["nlm"] = {"Mankiyali"}, ["nlo"] = {"Ngul"}, ["nlq"] = {"Lao Naga"}, ["nlu"] = {"Nchumbulu"}, ["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"}, ["nlw"] = {"Walangama"}, ["nlx"] = {"Nahali"}, ["nly"] = {"Nyamal"}, ["nlz"] = {"Nalögo"}, ["nma"] = {"Maram Naga"}, ["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"}, ["nmc"] = {"Ngam"}, ["nmd"] = {"Ndumu"}, ["nme"] = {"Mzieme Naga"}, ["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"}, ["nmg"] = {"Kwasio"}, ["nmh"] = {"Monsang Naga"}, ["nmi"] = {"Nyam"}, ["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"}, ["nmk"] = {"Namakura"}, ["nml"] = {"Ndemli"}, ["nmm"] = {"Manangba"}, ["nmn"] = {"ǃXóõ"}, ["nmo"] = {"Moyon Naga"}, ["nmp"] = {"Nimanbur"}, ["nmq"] = {"Nambya"}, ["nmr"] = {"Nimbari"}, ["nms"] = {"Letemboi"}, ["nmt"] = {"Namonuito"}, ["nmu"] = {"Northeast Maidu"}, ["nmv"] = {"Ngamini"}, ["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"}, ["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"}, ["nmy"] = {"Namuyi"}, ["nmz"] = {"Nawdm"}, ["nna"] = {"Nyangumarta"}, ["nnb"] = {"Nande"}, ["nnc"] = {"Nancere"}, ["nnd"] = {"West Ambae"}, ["nne"] = {"Ngandyera"}, ["nnf"] = {"Ngaing"}, ["nng"] = {"Maring Naga"}, ["nnh"] = {"Ngiemboon"}, ["nni"] = {"North Nuaulu"}, ["nnj"] = {"Nyangatom"}, ["nnk"] = {"Nankina"}, ["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"}, ["nnm"] = {"Namia"}, ["nnn"] = {"Ngete"}, ["nnp"] = {"Wancho Naga"}, ["nnq"] = {"Ngindo"}, ["nnr"] = {"Narungga"}, ["nnt"] = {"Nanticoke"}, ["nnu"] = {"Dwang"}, ["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"}, ["nnw"] = {"Southern Nuni"}, ["nny"] = {"Nyangga"}, ["nnz"] = {"Nda'nda'"}, ["noa"] = {"Woun Meu"}, ["noc"] = {"Nuk"}, ["nod"] = {"Northern Thai"}, ["noe"] = {"Nimadi"}, ["nof"] = {"Nomane"}, ["nog"] = {"Nogai"}, ["noh"] = {"Nomu"}, ["noi"] = {"Noiri"}, ["noj"] = {"Nonuya"}, ["nok"] = {"Nooksack"}, ["nol"] = {"Nomlaki"}, ["nom"] = {"Nocamán"}, ["non"] = {"Old Norse"}, ["nop"] = {"Numanggang"}, ["noq"] = {"Ngongo"}, ["nos"] = {"Eastern Nisu"}, ["not"] = {"Nomatsiguenga"}, ["nou"] = {"Ewage-Notu"}, ["nov"] = {"Novial"}, ["now"] = {"Nyambo"}, ["noy"] = {"Noy"}, ["noz"] = {"Nayi"}, ["npa"] = {"Nar Phu"}, ["npb"] = {"Nupbikha"}, ["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"}, ["nph"] = {"Phom Naga"}, ["npi"] = {"Nepali (individual language)"}, ["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"}, ["npn"] = {"Mondropolon"}, ["npo"] = {"Pochuri Naga"}, ["nps"] = {"Nipsan"}, ["npu"] = {"Puimei Naga"}, ["npx"] = {"Noipx"}, ["npy"] = {"Napu"}, ["nqg"] = {"Southern Nago"}, ["nqk"] = {"Kura Ede Nago"}, ["nql"] = {"Ngendelengo"}, ["nqm"] = {"Ndom"}, ["nqn"] = {"Nen"}, ["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"}, ["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"}, ["nqt"] = {"Nteng"}, ["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"}, ["nra"] = {"Ngom"}, ["nrb"] = {"Nara"}, ["nrc"] = {"Noric"}, ["nre"] = {"Southern Rengma Naga"}, ["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais"}, ["nrg"] = {"Narango"}, ["nri"] = {"Chokri Naga"}, ["nrk"] = {"Ngarla"}, ["nrl"] = {"Ngarluma"}, ["nrm"] = {"Narom"}, ["nrn"] = {"Norn"}, ["nrp"] = {"North Picene"}, ["nrr"] = {"Norra", "Nora"}, ["nrt"] = {"Northern Kalapuya"}, ["nru"] = {"Narua"}, ["nrx"] = {"Ngurmbur"}, ["nrz"] = {"Lala"}, ["nsa"] = {"Sangtam Naga"}, ["nsb"] = {"Lower Nossob"}, ["nsc"] = {"Nshi"}, ["nsd"] = {"Southern Nisu"}, ["nse"] = {"Nsenga"}, ["nsf"] = {"Northwestern Nisu"}, ["nsg"] = {"Ngasa"}, ["nsh"] = {"Ngoshie"}, ["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"}, ["nsk"] = {"Naskapi"}, ["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"}, ["nsm"] = {"Sumi Naga"}, ["nsn"] = {"Nehan"}, ["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"}, ["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"}, ["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"}, ["nsr"] = {"Maritime Sign Language"}, ["nss"] = {"Nali"}, ["nst"] = {"Tase Naga"}, ["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"}, ["nsv"] = {"Southwestern Nisu"}, ["nsw"] = {"Navut"}, ["nsx"] = {"Nsongo"}, ["nsy"] = {"Nasal"}, ["nsz"] = {"Nisenan"}, ["ntd"] = {"Northern Tidung"}, ["nte"] = {"Nathembo"}, ["ntg"] = {"Ngantangarra"}, ["nti"] = {"Natioro"}, ["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"}, ["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"}, ["ntm"] = {"Nateni"}, ["nto"] = {"Ntomba"}, ["ntp"] = {"Northern Tepehuan"}, ["ntr"] = {"Delo"}, ["ntu"] = {"Natügu"}, ["ntw"] = {"Nottoway"}, ["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"}, ["nty"] = {"Mantsi"}, ["ntz"] = {"Natanzi"}, ["nua"] = {"Yuanga"}, ["nub"] = {"Nubian languages"}, ["nuc"] = {"Nukuini"}, ["nud"] = {"Ngala"}, ["nue"] = {"Ngundu"}, ["nuf"] = {"Nusu"}, ["nug"] = {"Nungali"}, ["nuh"] = {"Ndunda"}, ["nui"] = {"Ngumbi"}, ["nuj"] = {"Nyole"}, ["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"}, ["nul"] = {"Nusa Laut"}, ["num"] = {"Niuafo'ou"}, ["nun"] = {"Anong"}, ["nuo"] = {"Nguôn"}, ["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"}, ["nuq"] = {"Nukumanu"}, ["nur"] = {"Nukuria"}, ["nus"] = {"Nuer"}, ["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"}, ["nuu"] = {"Ngbundu"}, ["nuv"] = {"Northern Nuni"}, ["nuw"] = {"Nguluwan"}, ["nux"] = {"Mehek"}, ["nuy"] = {"Nunggubuyu"}, ["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"}, ["nvh"] = {"Nasarian"}, ["nvm"] = {"Namiae"}, ["nvo"] = {"Nyokon"}, ["nwa"] = {"Nawathinehena"}, ["nwb"] = {"Nyabwa"}, ["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"}, ["nwe"] = {"Ngwe"}, ["nwg"] = {"Ngayawung"}, ["nwi"] = {"Southwest Tanna"}, ["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"}, ["nwo"] = {"Nauo"}, ["nwr"] = {"Nawaru"}, ["nwx"] = {"Middle Newar"}, ["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"}, ["nxa"] = {"Nauete"}, ["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"}, ["nxe"] = {"Nage"}, ["nxg"] = {"Ngad'a"}, ["nxi"] = {"Nindi"}, ["nxk"] = {"Koki Naga"}, ["nxl"] = {"South Nuaulu"}, ["nxm"] = {"Numidian"}, ["nxn"] = {"Ngawun"}, ["nxo"] = {"Ndambomo"}, ["nxq"] = {"Naxi"}, ["nxr"] = {"Ninggerum"}, ["nxx"] = {"Nafri"}, ["nyb"] = {"Nyangbo"}, ["nyc"] = {"Nyanga-li"}, ["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"}, ["nye"] = {"Nyengo"}, ["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"}, ["nyg"] = {"Nyindu"}, ["nyh"] = {"Nyikina"}, ["nyi"] = {"Ama (Sudan)"}, ["nyj"] = {"Nyanga"}, ["nyk"] = {"Nyaneka"}, ["nyl"] = {"Nyeu"}, ["nym"] = {"Nyamwezi"}, ["nyn"] = {"Nyankole"}, ["nyo"] = {"Nyoro"}, ["nyp"] = {"Nyang'i"}, ["nyq"] = {"Nayini"}, ["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"}, ["nys"] = {"Nyungar"}, ["nyt"] = {"Nyawaygi"}, ["nyu"] = {"Nyungwe"}, ["nyv"] = {"Nyulnyul"}, ["nyw"] = {"Nyaw"}, ["nyx"] = {"Nganyaywana"}, ["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"}, ["nza"] = {"Tigon Mbembe"}, ["nzb"] = {"Njebi"}, ["nzd"] = {"Nzadi"}, ["nzi"] = {"Nzima"}, ["nzk"] = {"Nzakara"}, ["nzm"] = {"Zeme Naga"}, ["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"}, ["nzu"] = {"Teke-Nzikou"}, ["nzy"] = {"Nzakambay"}, ["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"}, ["oaa"] = {"Orok"}, ["oac"] = {"Oroch"}, ["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"}, ["oav"] = {"Old Avar"}, ["obi"] = {"Obispeño"}, ["obk"] = {"Southern Bontok"}, ["obl"] = {"Oblo"}, ["obm"] = {"Moabite"}, ["obo"] = {"Obo Manobo"}, ["obr"] = {"Old Burmese"}, ["obt"] = {"Old Breton"}, ["obu"] = {"Obulom"}, ["oca"] = {"Ocaina"}, ["och"] = {"Old Chinese"}, ["ocm"] = {"Old Cham"}, ["oco"] = {"Old Cornish"}, ["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"}, ["oda"] = {"Odut"}, ["odk"] = {"Od"}, ["odt"] = {"Old Dutch"}, ["odu"] = {"Odual"}, ["ofo"] = {"Ofo"}, ["ofs"] = {"Old Frisian"}, ["ofu"] = {"Efutop"}, ["ogb"] = {"Ogbia"}, ["ogc"] = {"Ogbah"}, ["oge"] = {"Old Georgian"}, ["ogg"] = {"Ogbogolo"}, ["ogo"] = {"Khana"}, ["ogu"] = {"Ogbronuagum"}, ["oht"] = {"Old Hittite"}, ["ohu"] = {"Old Hungarian"}, ["oia"] = {"Oirata"}, ["oin"] = {"Inebu One"}, ["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"}, ["ojc"] = {"Central Ojibwa"}, ["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"}, ["ojp"] = {"Old Japanese"}, ["ojs"] = {"Severn Ojibwa"}, ["ojv"] = {"Ontong Java"}, ["ojw"] = {"Western Ojibwa"}, ["oka"] = {"Okanagan"}, ["okb"] = {"Okobo"}, ["okc"] = {"Kobo"}, ["okd"] = {"Okodia"}, ["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"}, ["okg"] = {"Koko Babangk"}, ["okh"] = {"Koresh-e Rostam"}, ["oki"] = {"Okiek"}, ["okj"] = {"Oko-Juwoi"}, ["okk"] = {"Kwamtim One"}, ["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"}, ["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"}, ["okn"] = {"Oki-No-Erabu"}, ["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"}, ["okr"] = {"Kirike"}, ["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"}, ["oku"] = {"Oku"}, ["okv"] = {"Orokaiva"}, ["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"}, ["okz"] = {"Old Khmer"}, ["ola"] = {"Walungge"}, ["old"] = {"Mochi"}, ["ole"] = {"Olekha"}, ["olk"] = {"Olkol"}, ["olm"] = {"Oloma"}, ["olo"] = {"Livvi"}, ["olr"] = {"Olrat"}, ["olt"] = {"Old Lithuanian"}, ["olu"] = {"Kuvale"}, ["oma"] = {"Omaha-Ponca"}, ["omb"] = {"East Ambae"}, ["omc"] = {"Mochica"}, ["omg"] = {"Omagua"}, ["omi"] = {"Omi"}, ["omk"] = {"Omok"}, ["oml"] = {"Ombo"}, ["omn"] = {"Minoan"}, ["omo"] = {"Utarmbung"}, ["omp"] = {"Old Manipuri"}, ["omq"] = {"Oto-Manguean languages"}, ["omr"] = {"Old Marathi"}, ["omt"] = {"Omotik"}, ["omu"] = {"Omurano"}, ["omv"] = {"Omotic languages"}, ["omw"] = {"South Tairora"}, ["omx"] = {"Old Mon"}, ["omy"] = {"Old Malay"}, ["ona"] = {"Ona"}, ["onb"] = {"Lingao"}, ["one"] = {"Oneida"}, ["ong"] = {"Olo"}, ["oni"] = {"Onin"}, ["onj"] = {"Onjob"}, ["onk"] = {"Kabore One"}, ["onn"] = {"Onobasulu"}, ["ono"] = {"Onondaga"}, ["onp"] = {"Sartang"}, ["onr"] = {"Northern One"}, ["ons"] = {"Ono"}, ["ont"] = {"Ontenu"}, ["onu"] = {"Unua"}, ["onw"] = {"Old Nubian"}, ["onx"] = {"Onin Based Pidgin"}, ["ood"] = {"Tohono O'odham"}, ["oog"] = {"Ong"}, ["oon"] = {"Önge"}, ["oor"] = {"Oorlams"}, ["oos"] = {"Old Ossetic"}, ["opa"] = {"Okpamheri"}, ["opk"] = {"Kopkaka"}, ["opm"] = {"Oksapmin"}, ["opo"] = {"Opao"}, ["opt"] = {"Opata"}, ["opy"] = {"Ofayé"}, ["ora"] = {"Oroha"}, ["orc"] = {"Orma"}, ["ore"] = {"Orejón"}, ["org"] = {"Oring"}, ["orh"] = {"Oroqen"}, ["orn"] = {"Orang Kanaq"}, ["oro"] = {"Orokolo"}, ["orr"] = {"Oruma"}, ["ors"] = {"Orang Seletar"}, ["ort"] = {"Adivasi Oriya"}, ["oru"] = {"Ormuri"}, ["orv"] = {"Old Russian"}, ["orw"] = {"Oro Win"}, ["orx"] = {"Oro"}, ["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"}, ["orz"] = {"Ormu"}, ["osa"] = {"Osage"}, ["osc"] = {"Oscan"}, ["osi"] = {"Osing"}, ["osn"] = {"Old Sundanese"}, ["oso"] = {"Ososo"}, ["osp"] = {"Old Spanish"}, ["ost"] = {"Osatu"}, ["osu"] = {"Southern One"}, ["osx"] = {"Old Saxon"}, ["ota"] = {"Ottoman Turkish (1500-1928)"}, ["otb"] = {"Old Tibetan"}, ["otd"] = {"Ot Danum"}, ["ote"] = {"Mezquital Otomi"}, ["oti"] = {"Oti"}, ["otk"] = {"Old Turkish"}, ["otl"] = {"Tilapa Otomi"}, ["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"}, ["otn"] = {"Tenango Otomi"}, ["oto"] = {"Otomian languages"}, ["otq"] = {"Querétaro Otomi"}, ["otr"] = {"Otoro"}, ["ots"] = {"Estado de México Otomi"}, ["ott"] = {"Temoaya Otomi"}, ["otu"] = {"Otuke"}, ["otw"] = {"Ottawa"}, ["otx"] = {"Texcatepec Otomi"}, ["oty"] = {"Old Tamil"}, ["otz"] = {"Ixtenco Otomi"}, ["oua"] = {"Tagargrent"}, ["oub"] = {"Glio-Oubi"}, ["oue"] = {"Oune"}, ["oui"] = {"Old Uighur"}, ["oum"] = {"Ouma"}, ["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"}, ["owi"] = {"Owiniga"}, ["owl"] = {"Old Welsh"}, ["oyb"] = {"Oy"}, ["oyd"] = {"Oyda"}, ["oym"] = {"Wayampi"}, ["oyy"] = {"Oya'oya"}, ["ozm"] = {"Koonzime"}, ["paa"] = {"Papuan languages"}, ["pab"] = {"Parecís"}, ["pac"] = {"Pacoh"}, ["pad"] = {"Paumarí"}, ["pae"] = {"Pagibete"}, ["paf"] = {"Paranawát"}, ["pag"] = {"Pangasinan"}, ["pah"] = {"Tenharim"}, ["pai"] = {"Pe"}, ["pak"] = {"Parakanã"}, ["pal"] = {"Pahlavi"}, ["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"}, ["pao"] = {"Northern Paiute"}, ["pap"] = {"Papiamento"}, ["paq"] = {"Parya"}, ["par"] = {"Panamint", "Timbisha"}, ["pas"] = {"Papasena"}, ["pau"] = {"Palauan"}, ["pav"] = {"Pakaásnovos"}, ["paw"] = {"Pawnee"}, ["pax"] = {"Pankararé"}, ["pay"] = {"Pech"}, ["paz"] = {"Pankararú"}, ["pbb"] = {"Páez"}, ["pbc"] = {"Patamona"}, ["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"}, ["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"}, ["pbg"] = {"Paraujano"}, ["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"}, ["pbi"] = {"Parkwa"}, ["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"}, ["pbm"] = {"Puebla Mazatec"}, ["pbn"] = {"Kpasam"}, ["pbo"] = {"Papel"}, ["pbp"] = {"Badyara"}, ["pbr"] = {"Pangwa"}, ["pbs"] = {"Central Pame"}, ["pbt"] = {"Southern Pashto"}, ["pbu"] = {"Northern Pashto"}, ["pbv"] = {"Pnar"}, ["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"}, ["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"}, ["pcb"] = {"Pear"}, ["pcc"] = {"Bouyei"}, ["pcd"] = {"Picard"}, ["pce"] = {"Ruching Palaung"}, ["pcf"] = {"Paliyan"}, ["pcg"] = {"Paniya"}, ["pch"] = {"Pardhan"}, ["pci"] = {"Duruwa"}, ["pcj"] = {"Parenga"}, ["pck"] = {"Paite Chin"}, ["pcl"] = {"Pardhi"}, ["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"}, ["pcn"] = {"Piti"}, ["pcp"] = {"Pacahuara"}, ["pcw"] = {"Pyapun"}, ["pda"] = {"Anam"}, ["pdc"] = {"Pennsylvania German"}, ["pdi"] = {"Pa Di"}, ["pdn"] = {"Podena", "Fedan"}, ["pdo"] = {"Padoe"}, ["pdt"] = {"Plautdietsch"}, ["pdu"] = {"Kayan"}, ["pea"] = {"Peranakan Indonesian"}, ["peb"] = {"Eastern Pomo"}, ["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"}, ["pee"] = {"Taje"}, ["pef"] = {"Northeastern Pomo"}, ["peg"] = {"Pengo"}, ["peh"] = {"Bonan"}, ["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"}, ["pej"] = {"Northern Pomo"}, ["pek"] = {"Penchal"}, ["pel"] = {"Pekal"}, ["pem"] = {"Phende"}, ["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"}, ["pep"] = {"Kunja"}, ["peq"] = {"Southern Pomo"}, ["pes"] = {"Iranian Persian"}, ["pev"] = {"Pémono"}, ["pex"] = {"Petats"}, ["pey"] = {"Petjo"}, ["pez"] = {"Eastern Penan"}, ["pfa"] = {"Pááfang"}, ["pfe"] = {"Pere"}, ["pfl"] = {"Pfaelzisch"}, ["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"}, ["pgd"] = {"Gāndhārī"}, ["pgg"] = {"Pangwali"}, ["pgi"] = {"Pagi"}, ["pgk"] = {"Rerep"}, ["pgl"] = {"Primitive Irish"}, ["pgn"] = {"Paelignian"}, ["pgs"] = {"Pangseng"}, ["pgu"] = {"Pagu"}, ["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"}, ["pha"] = {"Pa-Hng"}, ["phd"] = {"Phudagi"}, ["phg"] = {"Phuong"}, ["phh"] = {"Phukha"}, ["phi"] = {"Philippine languages"}, ["phk"] = {"Phake"}, ["phl"] = {"Phalura", "Palula"}, ["phm"] = {"Phimbi"}, ["phn"] = {"Phoenician"}, ["pho"] = {"Phunoi"}, ["phq"] = {"Phana'"}, ["phr"] = {"Pahari-Potwari"}, ["pht"] = {"Phu Thai"}, ["phu"] = {"Phuan"}, ["phv"] = {"Pahlavani"}, ["phw"] = {"Phangduwali"}, ["pia"] = {"Pima Bajo"}, ["pib"] = {"Yine"}, ["pic"] = {"Pinji"}, ["pid"] = {"Piaroa"}, ["pie"] = {"Piro"}, ["pif"] = {"Pingelapese"}, ["pig"] = {"Pisabo"}, ["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"}, ["pii"] = {"Pini"}, ["pij"] = {"Pijao"}, ["pil"] = {"Yom"}, ["pim"] = {"Powhatan"}, ["pin"] = {"Piame"}, ["pio"] = {"Piapoco"}, ["pip"] = {"Pero"}, ["pir"] = {"Piratapuyo"}, ["pis"] = {"Pijin"}, ["pit"] = {"Pitta Pitta"}, ["piu"] = {"Pintupi-Luritja"}, ["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"}, ["piw"] = {"Pimbwe"}, ["pix"] = {"Piu"}, ["piy"] = {"Piya-Kwonci"}, ["piz"] = {"Pije"}, ["pjt"] = {"Pitjantjatjara"}, ["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"}, ["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"}, ["pkc"] = {"Paekche"}, ["pkg"] = {"Pak-Tong"}, ["pkh"] = {"Pankhu"}, ["pkn"] = {"Pakanha"}, ["pko"] = {"Pökoot"}, ["pkp"] = {"Pukapuka"}, ["pkr"] = {"Attapady Kurumba"}, ["pks"] = {"Pakistan Sign Language"}, ["pkt"] = {"Maleng"}, ["pku"] = {"Paku"}, ["pla"] = {"Miani"}, ["plb"] = {"Polonombauk"}, ["plc"] = {"Central Palawano"}, ["pld"] = {"Polari"}, ["ple"] = {"Palu'e"}, ["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"}, ["plg"] = {"Pilagá"}, ["plh"] = {"Paulohi"}, ["plj"] = {"Polci"}, ["plk"] = {"Kohistani Shina"}, ["pll"] = {"Shwe Palaung"}, ["pln"] = {"Palenquero"}, ["plo"] = {"Oluta Popoluca"}, ["plq"] = {"Palaic"}, ["plr"] = {"Palaka Senoufo"}, ["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"}, ["plt"] = {"Plateau Malagasy"}, ["plu"] = {"Palikúr"}, ["plv"] = {"Southwest Palawano"}, ["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"}, ["ply"] = {"Bolyu"}, ["plz"] = {"Paluan"}, ["pma"] = {"Paama"}, ["pmb"] = {"Pambia"}, ["pmd"] = {"Pallanganmiddang"}, ["pme"] = {"Pwaamei"}, ["pmf"] = {"Pamona"}, ["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"}, ["pmi"] = {"Northern Pumi"}, ["pmj"] = {"Southern Pumi"}, ["pmk"] = {"Pamlico"}, ["pml"] = {"Lingua Franca"}, ["pmm"] = {"Pomo"}, ["pmn"] = {"Pam"}, ["pmo"] = {"Pom"}, ["pmq"] = {"Northern Pame"}, ["pmr"] = {"Paynamar"}, ["pms"] = {"Piemontese"}, ["pmt"] = {"Tuamotuan"}, ["pmw"] = {"Plains Miwok"}, ["pmx"] = {"Poumei Naga"}, ["pmy"] = {"Papuan Malay"}, ["pmz"] = {"Southern Pame"}, ["pna"] = {"Punan Bah-Biau"}, ["pnb"] = {"Western Panjabi"}, ["pnc"] = {"Pannei"}, ["pnd"] = {"Mpinda"}, ["pne"] = {"Western Penan"}, ["png"] = {"Pangu", "Pongu"}, ["pnh"] = {"Penrhyn"}, ["pni"] = {"Aoheng"}, ["pnj"] = {"Pinjarup"}, ["pnk"] = {"Paunaka"}, ["pnl"] = {"Paleni"}, ["pnm"] = {"Punan Batu 1"}, ["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"}, ["pno"] = {"Panobo"}, ["pnp"] = {"Pancana"}, ["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"}, ["pnr"] = {"Panim"}, ["pns"] = {"Ponosakan"}, ["pnt"] = {"Pontic"}, ["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"}, ["pnv"] = {"Pinigura"}, ["pnw"] = {"Banyjima", "Panytyima"}, ["pnx"] = {"Phong-Kniang"}, ["pny"] = {"Pinyin"}, ["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"}, ["poc"] = {"Poqomam"}, ["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"}, ["pof"] = {"Poke"}, ["pog"] = {"Potiguára"}, ["poh"] = {"Poqomchi'"}, ["poi"] = {"Highland Popoluca"}, ["pok"] = {"Pokangá"}, ["pom"] = {"Southeastern Pomo"}, ["pon"] = {"Pohnpeian"}, ["poo"] = {"Central Pomo"}, ["pop"] = {"Pwapwâ"}, ["poq"] = {"Texistepec Popoluca"}, ["pos"] = {"Sayula Popoluca"}, ["pot"] = {"Potawatomi"}, ["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"}, ["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"}, ["pox"] = {"Polabian"}, ["poy"] = {"Pogolo"}, ["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"}, ["ppe"] = {"Papi"}, ["ppi"] = {"Paipai"}, ["ppk"] = {"Uma"}, ["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"}, ["ppm"] = {"Papuma"}, ["ppn"] = {"Papapana"}, ["ppo"] = {"Folopa"}, ["ppp"] = {"Pelende"}, ["ppq"] = {"Pei"}, ["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"}, ["ppt"] = {"Pare"}, ["ppu"] = {"Papora"}, ["pqa"] = {"Pa'a"}, ["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"}, ["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"}, ["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"}, ["pra"] = {"Prakrit languages"}, ["prc"] = {"Parachi"}, ["prd"] = {"Parsi-Dari"}, ["pre"] = {"Principense"}, ["prf"] = {"Paranan"}, ["prg"] = {"Prussian"}, ["prh"] = {"Porohanon"}, ["pri"] = {"Paicî"}, ["prk"] = {"Parauk"}, ["prl"] = {"Peruvian Sign Language"}, ["prm"] = {"Kibiri"}, ["prn"] = {"Prasuni"}, ["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"}, ["prp"] = {"Parsi"}, ["prq"] = {"Ashéninka Perené"}, ["prr"] = {"Puri"}, ["prs"] = {"Dari", "Afghan Persian"}, ["prt"] = {"Phai"}, ["pru"] = {"Puragi"}, ["prw"] = {"Parawen"}, ["prx"] = {"Purik"}, ["prz"] = {"Providencia Sign Language"}, ["psa"] = {"Asue Awyu"}, ["psc"] = {"Persian Sign Language"}, ["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"}, ["pse"] = {"Central Malay"}, ["psg"] = {"Penang Sign Language"}, ["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"}, ["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"}, ["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"}, ["psm"] = {"Pauserna"}, ["psn"] = {"Panasuan"}, ["pso"] = {"Polish Sign Language"}, ["psp"] = {"Philippine Sign Language"}, ["psq"] = {"Pasi"}, ["psr"] = {"Portuguese Sign Language"}, ["pss"] = {"Kaulong"}, ["pst"] = {"Central Pashto"}, ["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"}, ["psw"] = {"Port Sandwich"}, ["psy"] = {"Piscataway"}, ["pta"] = {"Pai Tavytera"}, ["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"}, ["pti"] = {"Pindiini", "Wangkatha"}, ["ptn"] = {"Patani"}, ["pto"] = {"Zo'é"}, ["ptp"] = {"Patep"}, ["ptq"] = {"Pattapu"}, ["ptr"] = {"Piamatsina"}, ["ptt"] = {"Enrekang"}, ["ptu"] = {"Bambam"}, ["ptv"] = {"Port Vato"}, ["ptw"] = {"Pentlatch"}, ["pty"] = {"Pathiya"}, ["pua"] = {"Western Highland Purepecha"}, ["pub"] = {"Purum"}, ["puc"] = {"Punan Merap"}, ["pud"] = {"Punan Aput"}, ["pue"] = {"Puelche"}, ["puf"] = {"Punan Merah"}, ["pug"] = {"Phuie"}, ["pui"] = {"Puinave"}, ["puj"] = {"Punan Tubu"}, ["pum"] = {"Puma"}, ["puo"] = {"Puoc"}, ["pup"] = {"Pulabu"}, ["puq"] = {"Puquina"}, ["pur"] = {"Puruborá"}, ["put"] = {"Putoh"}, ["puu"] = {"Punu"}, ["puw"] = {"Puluwatese"}, ["pux"] = {"Puare"}, ["puy"] = {"Purisimeño"}, ["pwa"] = {"Pawaia"}, ["pwb"] = {"Panawa"}, ["pwg"] = {"Gapapaiwa"}, ["pwi"] = {"Patwin"}, ["pwm"] = {"Molbog"}, ["pwn"] = {"Paiwan"}, ["pwo"] = {"Pwo Western Karen"}, ["pwr"] = {"Powari"}, ["pww"] = {"Pwo Northern Karen"}, ["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"}, ["pye"] = {"Pye Krumen"}, ["pym"] = {"Fyam"}, ["pyn"] = {"Poyanáwa"}, ["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"}, ["pyu"] = {"Puyuma"}, ["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"}, ["pyy"] = {"Pyen"}, ["pzn"] = {"Para Naga"}, ["qua"] = {"Quapaw"}, ["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"}, ["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"}, ["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"}, ["quf"] = {"Lambayeque Quechua"}, ["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"}, ["quh"] = {"South Bolivian Quechua"}, ["qui"] = {"Quileute"}, ["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"}, ["qul"] = {"North Bolivian Quechua"}, ["qum"] = {"Sipacapense"}, ["qun"] = {"Quinault"}, ["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"}, ["quq"] = {"Quinqui"}, ["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"}, ["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"}, ["quv"] = {"Sacapulteco"}, ["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"}, ["qux"] = {"Yauyos Quechua"}, ["quy"] = {"Ayacucho Quechua"}, ["quz"] = {"Cusco Quechua"}, ["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"}, ["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"}, ["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"}, ["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"}, ["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"}, ["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"}, ["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"}, ["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"}, ["qvn"] = {"North Junín Quechua"}, ["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"}, ["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"}, ["qvs"] = {"San Martín Quechua"}, ["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"}, ["qvy"] = {"Queyu"}, ["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"}, ["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"}, ["qwc"] = {"Classical Quechua"}, ["qwe"] = {"Quechuan (family)"}, ["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"}, ["qwm"] = {"Kuman (Russia)"}, ["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"}, ["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"}, ["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"}, ["qxc"] = {"Chincha Quechua"}, ["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"}, ["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"}, ["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxp"] = {"Puno Quechua"}, ["qxq"] = {"Qashqa'i"}, ["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"}, ["qxs"] = {"Southern Qiang"}, ["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"}, ["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"}, ["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"}, ["qya"] = {"Quenya"}, ["qyp"] = {"Quiripi"}, ["raa"] = {"Dungmali"}, ["rab"] = {"Camling"}, ["rac"] = {"Rasawa"}, ["rad"] = {"Rade"}, ["raf"] = {"Western Meohang"}, ["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"}, ["rah"] = {"Rabha"}, ["rai"] = {"Ramoaaina"}, ["raj"] = {"Rajasthani"}, ["rak"] = {"Tulu-Bohuai"}, ["ral"] = {"Ralte"}, ["ram"] = {"Canela"}, ["ran"] = {"Riantana"}, ["rao"] = {"Rao"}, ["rap"] = {"Rapanui"}, ["raq"] = {"Saam"}, ["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"}, ["ras"] = {"Tegali"}, ["rat"] = {"Razajerdi"}, ["rau"] = {"Raute"}, ["rav"] = {"Sampang"}, ["raw"] = {"Rawang"}, ["rax"] = {"Rang"}, ["ray"] = {"Rapa"}, ["raz"] = {"Rahambuu"}, ["rbb"] = {"Rumai Palaung"}, ["rbk"] = {"Northern Bontok"}, ["rbl"] = {"Miraya Bikol"}, ["rbp"] = {"Barababaraba"}, ["rcf"] = {"Réunion Creole French"}, ["rdb"] = {"Rudbari"}, ["rea"] = {"Rerau"}, ["reb"] = {"Rembong"}, ["ree"] = {"Rejang Kayan"}, ["reg"] = {"Kara (Tanzania)"}, ["rei"] = {"Reli"}, ["rej"] = {"Rejang"}, ["rel"] = {"Rendille"}, ["rem"] = {"Remo"}, ["ren"] = {"Rengao"}, ["rer"] = {"Rer Bare"}, ["res"] = {"Reshe"}, ["ret"] = {"Retta"}, ["rey"] = {"Reyesano"}, ["rga"] = {"Roria"}, ["rge"] = {"Romano-Greek"}, ["rgk"] = {"Rangkas"}, ["rgn"] = {"Romagnol"}, ["rgr"] = {"Resígaro"}, ["rgs"] = {"Southern Roglai"}, ["rgu"] = {"Ringgou"}, ["rhg"] = {"Rohingya"}, ["rhp"] = {"Yahang"}, ["ria"] = {"Riang (India)"}, ["rif"] = {"Tarifit"}, ["ril"] = {"Riang Lang", "Riang (Myanmar)"}, ["rim"] = {"Nyaturu"}, ["rin"] = {"Nungu"}, ["rir"] = {"Ribun"}, ["rit"] = {"Ritharrngu"}, ["riu"] = {"Riung"}, ["rjg"] = {"Rajong"}, ["rji"] = {"Raji"}, ["rjs"] = {"Rajbanshi"}, ["rka"] = {"Kraol"}, ["rkb"] = {"Rikbaktsa"}, ["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"}, ["rki"] = {"Rakhine"}, ["rkm"] = {"Marka"}, ["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"}, ["rkw"] = {"Arakwal"}, ["rma"] = {"Rama"}, ["rmb"] = {"Rembarrnga"}, ["rmc"] = {"Carpathian Romani"}, ["rmd"] = {"Traveller Danish"}, ["rme"] = {"Angloromani"}, ["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"}, ["rmg"] = {"Traveller Norwegian"}, ["rmh"] = {"Murkim"}, ["rmi"] = {"Lomavren"}, ["rmk"] = {"Romkun"}, ["rml"] = {"Baltic Romani"}, ["rmm"] = {"Roma"}, ["rmn"] = {"Balkan Romani"}, ["rmo"] = {"Sinte Romani"}, ["rmp"] = {"Rempi"}, ["rmq"] = {"Caló"}, ["rms"] = {"Romanian Sign Language"}, ["rmt"] = {"Domari"}, ["rmu"] = {"Tavringer Romani"}, ["rmv"] = {"Romanova"}, ["rmw"] = {"Welsh Romani"}, ["rmx"] = {"Romam"}, ["rmy"] = {"Vlax Romani"}, ["rmz"] = {"Marma"}, ["rnd"] = {"Ruund"}, ["rng"] = {"Ronga"}, ["rnl"] = {"Ranglong"}, ["rnn"] = {"Roon"}, ["rnp"] = {"Rongpo"}, ["rnr"] = {"Nari Nari"}, ["rnw"] = {"Rungwa"}, ["roa"] = {"Romance languages"}, ["rob"] = {"Tae'"}, ["roc"] = {"Cacgia Roglai"}, ["rod"] = {"Rogo"}, ["roe"] = {"Ronji"}, ["rof"] = {"Rombo"}, ["rog"] = {"Northern Roglai"}, ["rol"] = {"Romblomanon"}, ["rom"] = {"Romany"}, ["roo"] = {"Rotokas"}, ["rop"] = {"Kriol"}, ["ror"] = {"Rongga"}, ["rou"] = {"Runga"}, ["row"] = {"Dela-Oenale"}, ["rpn"] = {"Repanbitip"}, ["rpt"] = {"Rapting"}, ["rri"] = {"Ririo"}, ["rro"] = {"Waima"}, ["rrt"] = {"Arritinngithigh"}, ["rsb"] = {"Romano-Serbian"}, ["rsl"] = {"Russian Sign Language"}, ["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"}, ["rtc"] = {"Rungtu Chin"}, ["rth"] = {"Ratahan"}, ["rtm"] = {"Rotuman"}, ["rts"] = {"Yurats"}, ["rtw"] = {"Rathawi"}, ["rub"] = {"Gungu"}, ["ruc"] = {"Ruuli"}, ["rue"] = {"Rusyn"}, ["ruf"] = {"Luguru"}, ["rug"] = {"Roviana"}, ["ruh"] = {"Ruga"}, ["rui"] = {"Rufiji"}, ["ruk"] = {"Che"}, ["ruo"] = {"Istro Romanian"}, ["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"}, ["ruq"] = {"Megleno Romanian"}, ["rut"] = {"Rutul"}, ["ruu"] = {"Lanas Lobu"}, ["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"}, ["ruz"] = {"Ruma"}, ["rwa"] = {"Rawo"}, ["rwk"] = {"Rwa"}, ["rwl"] = {"Ruwila"}, ["rwm"] = {"Amba (Uganda)"}, ["rwo"] = {"Rawa"}, ["rwr"] = {"Marwari (India)"}, ["rxd"] = {"Ngardi"}, ["rxw"] = {"Karuwali", "Garuwali"}, ["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"}, ["rys"] = {"Yaeyama"}, ["ryu"] = {"Central Okinawan"}, ["rzh"] = {"Rāziḥī"}, ["saa"] = {"Saba"}, ["sab"] = {"Buglere"}, ["sac"] = {"Meskwaki"}, ["sad"] = {"Sandawe"}, ["sae"] = {"Sabanê"}, ["saf"] = {"Safaliba"}, ["sah"] = {"Yakut"}, ["sai"] = {"South American Indian languages"}, ["saj"] = {"Sahu"}, ["sak"] = {"Sake"}, ["sal"] = {"Salishan languages"}, ["sam"] = {"Samaritan Aramaic"}, ["sao"] = {"Sause"}, ["saq"] = {"Samburu"}, ["sar"] = {"Saraveca"}, ["sas"] = {"Sasak"}, ["sat"] = {"Santali"}, ["sau"] = {"Saleman"}, ["sav"] = {"Saafi-Saafi"}, ["saw"] = {"Sawi"}, ["sax"] = {"Sa"}, ["say"] = {"Saya"}, ["saz"] = {"Saurashtra"}, ["sba"] = {"Ngambay"}, ["sbb"] = {"Simbo"}, ["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"}, ["sbd"] = {"Southern Samo"}, ["sbe"] = {"Saliba"}, ["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"}, ["sbg"] = {"Seget"}, ["sbh"] = {"Sori-Harengan"}, ["sbi"] = {"Seti"}, ["sbj"] = {"Surbakhal"}, ["sbk"] = {"Safwa"}, ["sbl"] = {"Botolan Sambal"}, ["sbm"] = {"Sagala"}, ["sbn"] = {"Sindhi Bhil"}, ["sbo"] = {"Sabüm"}, ["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"}, ["sbq"] = {"Sileibi"}, ["sbr"] = {"Sembakung Murut"}, ["sbs"] = {"Subiya"}, ["sbt"] = {"Kimki"}, ["sbu"] = {"Stod Bhoti"}, ["sbv"] = {"Sabine"}, ["sbw"] = {"Simba"}, ["sbx"] = {"Seberuang"}, ["sby"] = {"Soli"}, ["sbz"] = {"Sara Kaba"}, ["scb"] = {"Chut"}, ["sce"] = {"Dongxiang"}, ["scf"] = {"San Miguel Creole French"}, ["scg"] = {"Sanggau"}, ["sch"] = {"Sakachep"}, ["sci"] = {"Sri Lankan Creole Malay"}, ["sck"] = {"Sadri"}, ["scl"] = {"Shina"}, ["scn"] = {"Sicilian"}, ["sco"] = {"Scots"}, ["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"}, ["scq"] = {"Sa'och"}, ["scs"] = {"North Slavey"}, ["sct"] = {"Southern Katang"}, ["scu"] = {"Shumcho"}, ["scv"] = {"Sheni"}, ["scw"] = {"Sha"}, ["scx"] = {"Sicel"}, ["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"}, ["sdb"] = {"Shabak"}, ["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"}, ["sde"] = {"Surubu"}, ["sdf"] = {"Sarli"}, ["sdg"] = {"Savi"}, ["sdh"] = {"Southern Kurdish"}, ["sdj"] = {"Suundi"}, ["sdk"] = {"Sos Kundi"}, ["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"}, ["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"}, ["sdo"] = {"Bukar-Sadung Bidayuh"}, ["sdp"] = {"Sherdukpen"}, ["sdq"] = {"Semandang"}, ["sdr"] = {"Oraon Sadri"}, ["sds"] = {"Sened"}, ["sdt"] = {"Shuadit"}, ["sdu"] = {"Sarudu"}, ["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"}, ["sdx"] = {"Sibu Melanau"}, ["sdz"] = {"Sallands"}, ["sea"] = {"Semai"}, ["seb"] = {"Shempire Senoufo"}, ["sec"] = {"Sechelt"}, ["sed"] = {"Sedang"}, ["see"] = {"Seneca"}, ["sef"] = {"Cebaara Senoufo"}, ["seg"] = {"Segeju"}, ["seh"] = {"Sena"}, ["sei"] = {"Seri"}, ["sej"] = {"Sene"}, ["sek"] = {"Sekani"}, ["sel"] = {"Selkup"}, ["sem"] = {"Semitic languages"}, ["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"}, ["seo"] = {"Suarmin"}, ["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"}, ["seq"] = {"Senara Sénoufo"}, ["ser"] = {"Serrano"}, ["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"}, ["set"] = {"Sentani"}, ["seu"] = {"Serui-Laut"}, ["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"}, ["sew"] = {"Sewa Bay"}, ["sey"] = {"Secoya"}, ["sez"] = {"Senthang Chin"}, ["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"}, ["sfe"] = {"Eastern Subanen"}, ["sfm"] = {"Small Flowery Miao"}, ["sfs"] = {"South African Sign Language"}, ["sfw"] = {"Sehwi"}, ["sga"] = {"Old Irish (to 900)"}, ["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"}, ["sgc"] = {"Kipsigis"}, ["sgd"] = {"Surigaonon"}, ["sge"] = {"Segai"}, ["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"}, ["sgh"] = {"Shughni"}, ["sgi"] = {"Suga"}, ["sgj"] = {"Surgujia"}, ["sgk"] = {"Sangkong"}, ["sgm"] = {"Singa"}, ["sgn"] = {"Sign languages"}, ["sgp"] = {"Singpho"}, ["sgr"] = {"Sangisari"}, ["sgs"] = {"Samogitian"}, ["sgt"] = {"Brokpake"}, ["sgu"] = {"Salas"}, ["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"}, ["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"}, ["sgy"] = {"Sanglechi"}, ["sgz"] = {"Sursurunga"}, ["sha"] = {"Shall-Zwall"}, ["shb"] = {"Ninam"}, ["shc"] = {"Sonde"}, ["shd"] = {"Kundal Shahi"}, ["she"] = {"Sheko"}, ["shg"] = {"Shua"}, ["shh"] = {"Shoshoni"}, ["shi"] = {"Tachelhit"}, ["shj"] = {"Shatt"}, ["shk"] = {"Shilluk"}, ["shl"] = {"Shendu"}, ["shm"] = {"Shahrudi"}, ["shn"] = {"Shan"}, ["sho"] = {"Shanga"}, ["shp"] = {"Shipibo-Conibo"}, ["shq"] = {"Sala"}, ["shr"] = {"Shi"}, ["shs"] = {"Shuswap"}, ["sht"] = {"Shasta"}, ["shu"] = {"Chadian Arabic"}, ["shv"] = {"Shehri"}, ["shw"] = {"Shwai"}, ["shx"] = {"She"}, ["shy"] = {"Tachawit"}, ["shz"] = {"Syenara Senoufo"}, ["sia"] = {"Akkala Sami"}, ["sib"] = {"Sebop"}, ["sid"] = {"Sidamo"}, ["sie"] = {"Simaa"}, ["sif"] = {"Siamou"}, ["sig"] = {"Paasaal"}, ["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"}, ["sii"] = {"Shom Peng"}, ["sij"] = {"Numbami"}, ["sik"] = {"Sikiana"}, ["sil"] = {"Tumulung Sisaala"}, ["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"}, ["sio"] = {"Siouan languages"}, ["sip"] = {"Sikkimese"}, ["siq"] = {"Sonia"}, ["sir"] = {"Siri"}, ["sis"] = {"Siuslaw"}, ["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"}, ["siu"] = {"Sinagen"}, ["siv"] = {"Sumariup"}, ["siw"] = {"Siwai"}, ["six"] = {"Sumau"}, ["siy"] = {"Sivandi"}, ["siz"] = {"Siwi"}, ["sja"] = {"Epena"}, ["sjb"] = {"Sajau Basap"}, ["sjd"] = {"Kildin Sami"}, ["sje"] = {"Pite Sami"}, ["sjg"] = {"Assangori"}, ["sjk"] = {"Kemi Sami"}, ["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"}, ["sjm"] = {"Mapun"}, ["sjn"] = {"Sindarin"}, ["sjo"] = {"Xibe"}, ["sjp"] = {"Surjapuri"}, ["sjr"] = {"Siar-Lak"}, ["sjs"] = {"Senhaja De Srair"}, ["sjt"] = {"Ter Sami"}, ["sju"] = {"Ume Sami"}, ["sjw"] = {"Shawnee"}, ["ska"] = {"Skagit"}, ["skb"] = {"Saek"}, ["skc"] = {"Ma Manda"}, ["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"}, ["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"}, ["skf"] = {"Sakirabiá"}, ["skg"] = {"Sakalava Malagasy"}, ["skh"] = {"Sikule"}, ["ski"] = {"Sika"}, ["skj"] = {"Seke (Nepal)"}, ["skm"] = {"Kutong"}, ["skn"] = {"Kolibugan Subanon"}, ["sko"] = {"Seko Tengah"}, ["skp"] = {"Sekapan"}, ["skq"] = {"Sininkere"}, ["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"}, ["sks"] = {"Maia"}, ["skt"] = {"Sakata"}, ["sku"] = {"Sakao"}, ["skv"] = {"Skou"}, ["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"}, ["skx"] = {"Seko Padang"}, ["sky"] = {"Sikaiana"}, ["skz"] = {"Sekar"}, ["sla"] = {"Slavic languages"}, ["slc"] = {"Sáliba"}, ["sld"] = {"Sissala"}, ["sle"] = {"Sholaga"}, ["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"}, ["slg"] = {"Selungai Murut"}, ["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"}, ["sli"] = {"Lower Silesian"}, ["slj"] = {"Salumá"}, ["sll"] = {"Salt-Yui"}, ["slm"] = {"Pangutaran Sama"}, ["sln"] = {"Salinan"}, ["slp"] = {"Lamaholot"}, ["slq"] = {"Salchuq"}, ["slr"] = {"Salar"}, ["sls"] = {"Singapore Sign Language"}, ["slt"] = {"Sila"}, ["slu"] = {"Selaru"}, ["slw"] = {"Sialum"}, ["slx"] = {"Salampasu"}, ["sly"] = {"Selayar"}, ["slz"] = {"Ma'ya"}, ["sma"] = {"Southern Sami"}, ["smb"] = {"Simbari"}, ["smc"] = {"Som"}, ["smd"] = {"Sama"}, ["smf"] = {"Auwe"}, ["smg"] = {"Simbali"}, ["smh"] = {"Samei"}, ["smi"] = {"Sami languages"}, ["smj"] = {"Lule Sami"}, ["smk"] = {"Bolinao"}, ["sml"] = {"Central Sama"}, ["smm"] = {"Musasa"}, ["smn"] = {"Inari Sami"}, ["smp"] = {"Samaritan"}, ["smq"] = {"Samo"}, ["smr"] = {"Simeulue"}, ["sms"] = {"Skolt Sami"}, ["smt"] = {"Simte"}, ["smu"] = {"Somray"}, ["smv"] = {"Samvedi"}, ["smw"] = {"Sumbawa"}, ["smx"] = {"Samba"}, ["smy"] = {"Semnani"}, ["smz"] = {"Simeku"}, ["snb"] = {"Sebuyau"}, ["snc"] = {"Sinaugoro"}, ["sne"] = {"Bau Bidayuh"}, ["snf"] = {"Noon"}, ["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"}, ["sni"] = {"Sensi"}, ["snj"] = {"Riverain Sango"}, ["snk"] = {"Soninke"}, ["snl"] = {"Sangil"}, ["snm"] = {"Southern Ma'di"}, ["snn"] = {"Siona"}, ["sno"] = {"Snohomish"}, ["snp"] = {"Siane"}, ["snq"] = {"Sangu (Gabon)"}, ["snr"] = {"Sihan"}, ["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"}, ["snu"] = {"Senggi", "Viid"}, ["snv"] = {"Sa'ban"}, ["snw"] = {"Selee"}, ["snx"] = {"Sam"}, ["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"}, ["snz"] = {"Kou"}, ["soa"] = {"Thai Song"}, ["sob"] = {"Sobei"}, ["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"}, ["sod"] = {"Songoora"}, ["soe"] = {"Songomeno"}, ["sog"] = {"Sogdian"}, ["soh"] = {"Aka"}, ["soi"] = {"Sonha"}, ["soj"] = {"Soi"}, ["sok"] = {"Sokoro"}, ["sol"] = {"Solos"}, ["son"] = {"Songhai languages"}, ["soo"] = {"Songo"}, ["sop"] = {"Songe"}, ["soq"] = {"Kanasi"}, ["sor"] = {"Somrai"}, ["sos"] = {"Seeku"}, ["sou"] = {"Southern Thai"}, ["sov"] = {"Sonsorol"}, ["sow"] = {"Sowanda"}, ["sox"] = {"Swo"}, ["soy"] = {"Miyobe"}, ["soz"] = {"Temi"}, ["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"}, ["spc"] = {"Sapé"}, ["spd"] = {"Saep"}, ["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"}, ["spg"] = {"Sian"}, ["spi"] = {"Saponi"}, ["spk"] = {"Sengo"}, ["spl"] = {"Selepet"}, ["spm"] = {"Akukem"}, ["spn"] = {"Sanapaná"}, ["spo"] = {"Spokane"}, ["spp"] = {"Supyire Senoufo"}, ["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"}, ["spr"] = {"Saparua"}, ["sps"] = {"Saposa"}, ["spt"] = {"Spiti Bhoti"}, ["spu"] = {"Sapuan"}, ["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"}, ["spx"] = {"South Picene"}, ["spy"] = {"Sabaot"}, ["sqa"] = {"Shama-Sambuga"}, ["sqh"] = {"Shau"}, ["sqj"] = {"Albanian languages"}, ["sqk"] = {"Albanian Sign Language"}, ["sqm"] = {"Suma"}, ["sqn"] = {"Susquehannock"}, ["sqo"] = {"Sorkhei"}, ["sqq"] = {"Sou"}, ["sqr"] = {"Siculo Arabic"}, ["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"}, ["sqt"] = {"Soqotri"}, ["squ"] = {"Squamish"}, ["sqx"] = {"Kufr Qassem Sign Language (KQSL)"}, ["sra"] = {"Saruga"}, ["srb"] = {"Sora"}, ["src"] = {"Logudorese Sardinian"}, ["sre"] = {"Sara"}, ["srf"] = {"Nafi"}, ["srg"] = {"Sulod"}, ["srh"] = {"Sarikoli"}, ["sri"] = {"Siriano"}, ["srk"] = {"Serudung Murut"}, ["srl"] = {"Isirawa"}, ["srm"] = {"Saramaccan"}, ["srn"] = {"Sranan Tongo"}, ["sro"] = {"Campidanese Sardinian"}, ["srq"] = {"Sirionó"}, ["srr"] = {"Serer"}, ["srs"] = {"Sarsi"}, ["srt"] = {"Sauri"}, ["sru"] = {"Suruí"}, ["srv"] = {"Southern Sorsoganon"}, ["srw"] = {"Serua"}, ["srx"] = {"Sirmauri"}, ["sry"] = {"Sera"}, ["srz"] = {"Shahmirzadi"}, ["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"}, ["ssb"] = {"Southern Sama"}, ["ssc"] = {"Suba-Simbiti"}, ["ssd"] = {"Siroi"}, ["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"}, ["ssf"] = {"Thao"}, ["ssg"] = {"Seimat"}, ["ssh"] = {"Shihhi Arabic"}, ["ssi"] = {"Sansi"}, ["ssj"] = {"Sausi"}, ["ssk"] = {"Sunam"}, ["ssl"] = {"Western Sisaala"}, ["ssm"] = {"Semnam"}, ["ssn"] = {"Waata"}, ["sso"] = {"Sissano"}, ["ssp"] = {"Spanish Sign Language"}, ["ssq"] = {"So'a"}, ["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"}, ["sss"] = {"Sô"}, ["sst"] = {"Sinasina"}, ["ssu"] = {"Susuami"}, ["ssv"] = {"Shark Bay"}, ["ssx"] = {"Samberigi"}, ["ssy"] = {"Saho"}, ["ssz"] = {"Sengseng"}, ["sta"] = {"Settla"}, ["stb"] = {"Northern Subanen"}, ["std"] = {"Sentinel"}, ["ste"] = {"Liana-Seti"}, ["stf"] = {"Seta"}, ["stg"] = {"Trieng"}, ["sth"] = {"Shelta"}, ["sti"] = {"Bulo Stieng"}, ["stj"] = {"Matya Samo"}, ["stk"] = {"Arammba"}, ["stl"] = {"Stellingwerfs"}, ["stm"] = {"Setaman"}, ["stn"] = {"Owa"}, ["sto"] = {"Stoney"}, ["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"}, ["stq"] = {"Saterfriesisch"}, ["str"] = {"Straits Salish"}, ["sts"] = {"Shumashti"}, ["stt"] = {"Budeh Stieng"}, ["stu"] = {"Samtao"}, ["stv"] = {"Silt'e"}, ["stw"] = {"Satawalese"}, ["sty"] = {"Siberian Tatar"}, ["sua"] = {"Sulka"}, ["sub"] = {"Suku"}, ["suc"] = {"Western Subanon"}, ["sue"] = {"Suena"}, ["sug"] = {"Suganga"}, ["sui"] = {"Suki"}, ["suj"] = {"Shubi"}, ["suk"] = {"Sukuma"}, ["suo"] = {"Bouni"}, ["suq"] = {"Tirmaga-Chai Suri", "Suri"}, ["sur"] = {"Mwaghavul"}, ["sus"] = {"Susu"}, ["sut"] = {"Subtiaba"}, ["suv"] = {"Puroik"}, ["suw"] = {"Sumbwa"}, ["sux"] = {"Sumerian"}, ["suy"] = {"Suyá"}, ["suz"] = {"Sunwar"}, ["sva"] = {"Svan"}, ["svb"] = {"Ulau-Suain"}, ["svc"] = {"Vincentian Creole English"}, ["sve"] = {"Serili"}, ["svk"] = {"Slovakian Sign Language"}, ["svm"] = {"Slavomolisano"}, ["svs"] = {"Savosavo"}, ["svx"] = {"Skalvian"}, ["swb"] = {"Maore Comorian"}, ["swc"] = {"Congo Swahili"}, ["swf"] = {"Sere"}, ["swg"] = {"Swabian"}, ["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"}, ["swi"] = {"Sui"}, ["swj"] = {"Sira"}, ["swk"] = {"Malawi Sena"}, ["swl"] = {"Swedish Sign Language"}, ["swm"] = {"Samosa"}, ["swn"] = {"Sawknah"}, ["swo"] = {"Shanenawa"}, ["swp"] = {"Suau"}, ["swq"] = {"Sharwa"}, ["swr"] = {"Saweru"}, ["sws"] = {"Seluwasan"}, ["swt"] = {"Sawila"}, ["swu"] = {"Suwawa"}, ["swv"] = {"Shekhawati"}, ["sww"] = {"Sowa"}, ["swx"] = {"Suruahá"}, ["swy"] = {"Sarua"}, ["sxb"] = {"Suba"}, ["sxc"] = {"Sicanian"}, ["sxe"] = {"Sighu"}, ["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"}, ["sxk"] = {"Southern Kalapuya"}, ["sxl"] = {"Selian"}, ["sxm"] = {"Samre"}, ["sxn"] = {"Sangir"}, ["sxo"] = {"Sorothaptic"}, ["sxr"] = {"Saaroa"}, ["sxs"] = {"Sasaru"}, ["sxu"] = {"Upper Saxon"}, ["sxw"] = {"Saxwe Gbe"}, ["sya"] = {"Siang"}, ["syb"] = {"Central Subanen"}, ["syc"] = {"Classical Syriac"}, ["syd"] = {"Samoyedic languages"}, ["syi"] = {"Seki"}, ["syk"] = {"Sukur"}, ["syl"] = {"Sylheti"}, ["sym"] = {"Maya Samo"}, ["syn"] = {"Senaya"}, ["syo"] = {"Suoy"}, ["syr"] = {"Syriac"}, ["sys"] = {"Sinyar"}, ["syw"] = {"Kagate"}, ["syx"] = {"Samay"}, ["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"}, ["sza"] = {"Semelai"}, ["szb"] = {"Ngalum"}, ["szc"] = {"Semaq Beri"}, ["szd"] = {"Seru"}, ["sze"] = {"Seze"}, ["szg"] = {"Sengele"}, ["szl"] = {"Silesian"}, ["szn"] = {"Sula"}, ["szp"] = {"Suabo"}, ["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"}, ["szv"] = {"Isu (Fako Division)"}, ["szw"] = {"Sawai"}, ["szy"] = {"Sakizaya"}, ["taa"] = {"Lower Tanana"}, ["tab"] = {"Tabassaran"}, ["tac"] = {"Lowland Tarahumara"}, ["tad"] = {"Tause"}, ["tae"] = {"Tariana"}, ["taf"] = {"Tapirapé"}, ["tag"] = {"Tagoi"}, ["tai"] = {"Tai languages"}, ["taj"] = {"Eastern Tamang"}, ["tak"] = {"Tala"}, ["tal"] = {"Tal"}, ["tan"] = {"Tangale"}, ["tao"] = {"Yami"}, ["tap"] = {"Taabwa"}, ["taq"] = {"Tamasheq"}, ["tar"] = {"Central Tarahumara"}, ["tas"] = {"Tay Boi"}, ["tau"] = {"Upper Tanana"}, ["tav"] = {"Tatuyo"}, ["taw"] = {"Tai"}, ["tax"] = {"Tamki"}, ["tay"] = {"Atayal"}, ["taz"] = {"Tocho"}, ["tba"] = {"Aikanã"}, ["tbc"] = {"Takia"}, ["tbd"] = {"Kaki Ae"}, ["tbe"] = {"Tanimbili"}, ["tbf"] = {"Mandara"}, ["tbg"] = {"North Tairora"}, ["tbh"] = {"Dharawal", "Thurawal"}, ["tbi"] = {"Gaam"}, ["tbj"] = {"Tiang"}, ["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"}, ["tbl"] = {"Tboli"}, ["tbm"] = {"Tagbu"}, ["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"}, ["tbo"] = {"Tawala"}, ["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"}, ["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"}, ["tbr"] = {"Tumtum"}, ["tbs"] = {"Tanguat"}, ["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"}, ["tbu"] = {"Tubar"}, ["tbv"] = {"Tobo"}, ["tbw"] = {"Tagbanwa"}, ["tbx"] = {"Kapin"}, ["tby"] = {"Tabaru"}, ["tbz"] = {"Ditammari"}, ["tca"] = {"Ticuna"}, ["tcb"] = {"Tanacross"}, ["tcc"] = {"Datooga"}, ["tcd"] = {"Tafi"}, ["tce"] = {"Southern Tutchone"}, ["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"}, ["tcg"] = {"Tamagario"}, ["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"}, ["tci"] = {"Wára"}, ["tck"] = {"Tchitchege"}, ["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"}, ["tcm"] = {"Tanahmerah"}, ["tcn"] = {"Tichurong"}, ["tco"] = {"Taungyo"}, ["tcp"] = {"Tawr Chin"}, ["tcq"] = {"Kaiy"}, ["tcs"] = {"Torres Strait Creole", "Yumplatok"}, ["tct"] = {"T'en"}, ["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"}, ["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"}, ["tcx"] = {"Toda"}, ["tcy"] = {"Tulu"}, ["tcz"] = {"Thado Chin"}, ["tda"] = {"Tagdal"}, ["tdb"] = {"Panchpargania"}, ["tdc"] = {"Emberá-Tadó"}, ["tdd"] = {"Tai Nüa"}, ["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"}, ["tdf"] = {"Talieng"}, ["tdg"] = {"Western Tamang"}, ["tdh"] = {"Thulung"}, ["tdi"] = {"Tomadino"}, ["tdj"] = {"Tajio"}, ["tdk"] = {"Tambas"}, ["tdl"] = {"Sur"}, ["tdm"] = {"Taruma"}, ["tdn"] = {"Tondano"}, ["tdo"] = {"Teme"}, ["tdq"] = {"Tita"}, ["tdr"] = {"Todrah"}, ["tds"] = {"Doutai"}, ["tdt"] = {"Tetun Dili"}, ["tdv"] = {"Toro"}, ["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"}, ["tdy"] = {"Tadyawan"}, ["tea"] = {"Temiar"}, ["teb"] = {"Tetete"}, ["tec"] = {"Terik"}, ["ted"] = {"Tepo Krumen"}, ["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"}, ["tef"] = {"Teressa"}, ["teg"] = {"Teke-Tege"}, ["teh"] = {"Tehuelche"}, ["tei"] = {"Torricelli"}, ["tek"] = {"Ibali Teke"}, ["tem"] = {"Timne"}, ["ten"] = {"Tama (Colombia)"}, ["teo"] = {"Teso"}, ["tep"] = {"Tepecano"}, ["teq"] = {"Temein"}, ["ter"] = {"Tereno"}, ["tes"] = {"Tengger"}, ["tet"] = {"Tetum"}, ["teu"] = {"Soo"}, ["tev"] = {"Teor"}, ["tew"] = {"Tewa (USA)"}, ["tex"] = {"Tennet"}, ["tey"] = {"Tulishi"}, ["tez"] = {"Tetserret"}, ["tfi"] = {"Tofin Gbe"}, ["tfn"] = {"Tanaina"}, ["tfo"] = {"Tefaro"}, ["tfr"] = {"Teribe"}, ["tft"] = {"Ternate"}, ["tga"] = {"Sagalla"}, ["tgb"] = {"Tobilung"}, ["tgc"] = {"Tigak"}, ["tgd"] = {"Ciwogai"}, ["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"}, ["tgf"] = {"Chalikha"}, ["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"}, ["tgi"] = {"Lawunuia"}, ["tgj"] = {"Tagin"}, ["tgn"] = {"Tandaganon"}, ["tgo"] = {"Sudest"}, ["tgp"] = {"Tangoa"}, ["tgq"] = {"Tring"}, ["tgr"] = {"Tareng"}, ["tgs"] = {"Nume"}, ["tgt"] = {"Central Tagbanwa"}, ["tgu"] = {"Tanggu"}, ["tgv"] = {"Tingui-Boto"}, ["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"}, ["tgx"] = {"Tagish"}, ["tgy"] = {"Togoyo"}, ["tgz"] = {"Tagalaka"}, ["thd"] = {"Kuuk Thaayorre", "Thayore"}, ["the"] = {"Chitwania Tharu"}, ["thf"] = {"Thangmi"}, ["thh"] = {"Northern Tarahumara"}, ["thi"] = {"Tai Long"}, ["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"}, ["thl"] = {"Dangaura Tharu"}, ["thm"] = {"Aheu"}, ["thn"] = {"Thachanadan"}, ["thp"] = {"Thompson"}, ["thq"] = {"Kochila Tharu"}, ["thr"] = {"Rana Tharu"}, ["ths"] = {"Thakali"}, ["tht"] = {"Tahltan"}, ["thu"] = {"Thuri"}, ["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"}, ["thy"] = {"Tha"}, ["thz"] = {"Tayart Tamajeq"}, ["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"}, ["tic"] = {"Tira"}, ["tif"] = {"Tifal"}, ["tig"] = {"Tigre"}, ["tih"] = {"Timugon Murut"}, ["tii"] = {"Tiene"}, ["tij"] = {"Tilung"}, ["tik"] = {"Tikar"}, ["til"] = {"Tillamook"}, ["tim"] = {"Timbe"}, ["tin"] = {"Tindi"}, ["tio"] = {"Teop"}, ["tip"] = {"Trimuris"}, ["tiq"] = {"Tiéfo"}, ["tis"] = {"Masadiit Itneg"}, ["tit"] = {"Tinigua"}, ["tiu"] = {"Adasen"}, ["tiv"] = {"Tiv"}, ["tiw"] = {"Tiwi"}, ["tix"] = {"Southern Tiwa"}, ["tiy"] = {"Tiruray"}, ["tiz"] = {"Tai Hongjin"}, ["tja"] = {"Tajuasohn"}, ["tjg"] = {"Tunjung"}, ["tji"] = {"Northern Tujia"}, ["tjj"] = {"Tjungundji"}, ["tjl"] = {"Tai Laing"}, ["tjm"] = {"Timucua"}, ["tjn"] = {"Tonjon"}, ["tjo"] = {"Temacine Tamazight"}, ["tjp"] = {"Tjupany"}, ["tjs"] = {"Southern Tujia"}, ["tju"] = {"Tjurruru"}, ["tjw"] = {"Djabwurrung"}, ["tka"] = {"Truká"}, ["tkb"] = {"Buksa"}, ["tkd"] = {"Tukudede"}, ["tke"] = {"Takwane"}, ["tkf"] = {"Tukumanféd"}, ["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"}, ["tkl"] = {"Tokelau"}, ["tkm"] = {"Takelma"}, ["tkn"] = {"Toku-No-Shima"}, ["tkp"] = {"Tikopia"}, ["tkq"] = {"Tee"}, ["tkr"] = {"Tsakhur"}, ["tks"] = {"Takestani"}, ["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"}, ["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"}, ["tkv"] = {"Mur Pano"}, ["tkw"] = {"Teanu"}, ["tkx"] = {"Tangko"}, ["tkz"] = {"Takua"}, ["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"}, ["tlb"] = {"Tobelo"}, ["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"}, ["tld"] = {"Talaud"}, ["tlf"] = {"Telefol"}, ["tlg"] = {"Tofanma"}, ["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"}, ["tli"] = {"Tlingit"}, ["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"}, ["tlk"] = {"Taloki"}, ["tll"] = {"Tetela"}, ["tlm"] = {"Tolomako"}, ["tln"] = {"Talondo'"}, ["tlo"] = {"Talodi"}, ["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"}, ["tlq"] = {"Tai Loi"}, ["tlr"] = {"Talise"}, ["tls"] = {"Tambotalo"}, ["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"}, ["tlu"] = {"Tulehu"}, ["tlv"] = {"Taliabu"}, ["tlx"] = {"Khehek"}, ["tly"] = {"Talysh"}, ["tma"] = {"Tama (Chad)"}, ["tmb"] = {"Katbol", "Avava"}, ["tmc"] = {"Tumak"}, ["tmd"] = {"Haruai"}, ["tme"] = {"Tremembé"}, ["tmf"] = {"Toba-Maskoy"}, ["tmg"] = {"Ternateño"}, ["tmh"] = {"Tamashek"}, ["tmi"] = {"Tutuba"}, ["tmj"] = {"Samarokena"}, ["tmk"] = {"Northwestern Tamang"}, ["tml"] = {"Tamnim Citak"}, ["tmm"] = {"Tai Thanh"}, ["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"}, ["tmo"] = {"Temoq"}, ["tmq"] = {"Tumleo"}, ["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"}, ["tms"] = {"Tima"}, ["tmt"] = {"Tasmate"}, ["tmu"] = {"Iau"}, ["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"}, ["tmw"] = {"Temuan"}, ["tmy"] = {"Tami"}, ["tmz"] = {"Tamanaku"}, ["tna"] = {"Tacana"}, ["tnb"] = {"Western Tunebo"}, ["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"}, ["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"}, ["tng"] = {"Tobanga"}, ["tnh"] = {"Maiani"}, ["tni"] = {"Tandia"}, ["tnk"] = {"Kwamera"}, ["tnl"] = {"Lenakel"}, ["tnm"] = {"Tabla"}, ["tnn"] = {"North Tanna"}, ["tno"] = {"Toromono"}, ["tnp"] = {"Whitesands"}, ["tnq"] = {"Taino"}, ["tnr"] = {"Ménik"}, ["tns"] = {"Tenis"}, ["tnt"] = {"Tontemboan"}, ["tnu"] = {"Tay Khang"}, ["tnv"] = {"Tangchangya"}, ["tnw"] = {"Tonsawang"}, ["tnx"] = {"Tanema"}, ["tny"] = {"Tongwe"}, ["tnz"] = {"Ten'edn"}, ["tob"] = {"Toba"}, ["toc"] = {"Coyutla Totonac"}, ["tod"] = {"Toma"}, ["tof"] = {"Gizrra"}, ["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"}, ["toh"] = {"Gitonga"}, ["toi"] = {"Tonga (Zambia)"}, ["toj"] = {"Tojolabal"}, ["tol"] = {"Tolowa"}, ["tom"] = {"Tombulu"}, ["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"}, ["top"] = {"Papantla Totonac"}, ["toq"] = {"Toposa"}, ["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"}, ["tos"] = {"Highland Totonac"}, ["tou"] = {"Tho"}, ["tov"] = {"Upper Taromi"}, ["tow"] = {"Jemez"}, ["tox"] = {"Tobian"}, ["toy"] = {"Topoiyo"}, ["toz"] = {"To"}, ["tpa"] = {"Taupota"}, ["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"}, ["tpe"] = {"Tippera"}, ["tpf"] = {"Tarpia"}, ["tpg"] = {"Kula"}, ["tpi"] = {"Tok Pisin"}, ["tpj"] = {"Tapieté"}, ["tpk"] = {"Tupinikin"}, ["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"}, ["tpm"] = {"Tampulma"}, ["tpn"] = {"Tupinambá"}, ["tpo"] = {"Tai Pao"}, ["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"}, ["tpq"] = {"Tukpa"}, ["tpr"] = {"Tuparí"}, ["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"}, ["tpu"] = {"Tampuan"}, ["tpv"] = {"Tanapag"}, ["tpw"] = {"Tupí"}, ["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"}, ["tpy"] = {"Trumai"}, ["tpz"] = {"Tinputz"}, ["tqb"] = {"Tembé"}, ["tql"] = {"Lehali"}, ["tqm"] = {"Turumsa"}, ["tqn"] = {"Tenino"}, ["tqo"] = {"Toaripi"}, ["tqp"] = {"Tomoip"}, ["tqq"] = {"Tunni"}, ["tqr"] = {"Torona"}, ["tqt"] = {"Western Totonac"}, ["tqu"] = {"Touo"}, ["tqw"] = {"Tonkawa"}, ["tra"] = {"Tirahi"}, ["trb"] = {"Terebu"}, ["trc"] = {"Copala Triqui"}, ["trd"] = {"Turi"}, ["tre"] = {"East Tarangan"}, ["trf"] = {"Trinidadian Creole English"}, ["trg"] = {"Lishán Didán"}, ["trh"] = {"Turaka"}, ["tri"] = {"Trió"}, ["trj"] = {"Toram"}, ["trk"] = {"Turkic languages"}, ["trl"] = {"Traveller Scottish"}, ["trm"] = {"Tregami"}, ["trn"] = {"Trinitario"}, ["tro"] = {"Tarao Naga"}, ["trp"] = {"Kok Borok"}, ["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"}, ["trr"] = {"Taushiro"}, ["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"}, ["trt"] = {"Tunggare"}, ["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"}, ["trv"] = {"Taroko"}, ["trw"] = {"Torwali"}, ["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"}, ["try"] = {"Turung"}, ["trz"] = {"Torá"}, ["tsa"] = {"Tsaangi"}, ["tsb"] = {"Tsamai"}, ["tsc"] = {"Tswa"}, ["tsd"] = {"Tsakonian"}, ["tse"] = {"Tunisian Sign Language"}, ["tsg"] = {"Tausug"}, ["tsh"] = {"Tsuvan"}, ["tsi"] = {"Tsimshian"}, ["tsj"] = {"Tshangla"}, ["tsk"] = {"Tseku"}, ["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"}, ["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"}, ["tsp"] = {"Northern Toussian"}, ["tsq"] = {"Thai Sign Language"}, ["tsr"] = {"Akei"}, ["tss"] = {"Taiwan Sign Language"}, ["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"}, ["tsu"] = {"Tsou"}, ["tsv"] = {"Tsogo"}, ["tsw"] = {"Tsishingini"}, ["tsx"] = {"Mubami"}, ["tsy"] = {"Tebul Sign Language"}, ["tsz"] = {"Purepecha"}, ["tta"] = {"Tutelo"}, ["ttb"] = {"Gaa"}, ["ttc"] = {"Tektiteko"}, ["ttd"] = {"Tauade"}, ["tte"] = {"Bwanabwana"}, ["ttf"] = {"Tuotomb"}, ["ttg"] = {"Tutong"}, ["tth"] = {"Upper Ta'oih"}, ["tti"] = {"Tobati"}, ["ttj"] = {"Tooro"}, ["ttk"] = {"Totoro"}, ["ttl"] = {"Totela"}, ["ttm"] = {"Northern Tutchone"}, ["ttn"] = {"Towei"}, ["tto"] = {"Lower Ta'oih"}, ["ttp"] = {"Tombelala"}, ["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"}, ["ttr"] = {"Tera"}, ["tts"] = {"Northeastern Thai"}, ["ttt"] = {"Muslim Tat"}, ["ttu"] = {"Torau"}, ["ttv"] = {"Titan"}, ["ttw"] = {"Long Wat"}, ["tty"] = {"Sikaritai"}, ["ttz"] = {"Tsum"}, ["tua"] = {"Wiarumus"}, ["tub"] = {"Tübatulabal"}, ["tuc"] = {"Mutu"}, ["tud"] = {"Tuxá"}, ["tue"] = {"Tuyuca"}, ["tuf"] = {"Central Tunebo"}, ["tug"] = {"Tunia"}, ["tuh"] = {"Taulil"}, ["tui"] = {"Tupuri"}, ["tuj"] = {"Tugutil"}, ["tul"] = {"Tula"}, ["tum"] = {"Tumbuka"}, ["tun"] = {"Tunica"}, ["tuo"] = {"Tucano"}, ["tup"] = {"Tupi languages"}, ["tuq"] = {"Tedaga"}, ["tus"] = {"Tuscarora"}, ["tut"] = {"Altaic languages"}, ["tuu"] = {"Tututni"}, ["tuv"] = {"Turkana"}, ["tuw"] = {"Tungus languages"}, ["tux"] = {"Tuxináwa"}, ["tuy"] = {"Tugen"}, ["tuz"] = {"Turka"}, ["tva"] = {"Vaghua"}, ["tvd"] = {"Tsuvadi"}, ["tve"] = {"Te'un"}, ["tvk"] = {"Southeast Ambrym"}, ["tvl"] = {"Tuvalu"}, ["tvm"] = {"Tela-Masbuar"}, ["tvn"] = {"Tavoyan"}, ["tvo"] = {"Tidore"}, ["tvs"] = {"Taveta"}, ["tvt"] = {"Tutsa Naga"}, ["tvu"] = {"Tunen"}, ["tvw"] = {"Sedoa"}, ["tvx"] = {"Taivoan"}, ["tvy"] = {"Timor Pidgin"}, ["twa"] = {"Twana"}, ["twb"] = {"Western Tawbuid"}, ["twc"] = {"Teshenawa"}, ["twd"] = {"Twents"}, ["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"}, ["twf"] = {"Northern Tiwa"}, ["twg"] = {"Tereweng"}, ["twh"] = {"Tai Dón"}, ["twl"] = {"Tawara"}, ["twm"] = {"Tawang Monpa"}, ["twn"] = {"Twendi"}, ["two"] = {"Tswapong"}, ["twp"] = {"Ere"}, ["twq"] = {"Tasawaq"}, ["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"}, ["twt"] = {"Turiwára"}, ["twu"] = {"Termanu"}, ["tww"] = {"Tuwari"}, ["twx"] = {"Tewe"}, ["twy"] = {"Tawoyan"}, ["txa"] = {"Tombonuo"}, ["txb"] = {"Tokharian B"}, ["txc"] = {"Tsetsaut"}, ["txe"] = {"Totoli"}, ["txg"] = {"Tangut"}, ["txh"] = {"Thracian"}, ["txi"] = {"Ikpeng"}, ["txj"] = {"Tarjumo"}, ["txm"] = {"Tomini"}, ["txn"] = {"West Tarangan"}, ["txo"] = {"Toto"}, ["txq"] = {"Tii"}, ["txr"] = {"Tartessian"}, ["txs"] = {"Tonsea"}, ["txt"] = {"Citak"}, ["txu"] = {"Kayapó"}, ["txx"] = {"Tatana"}, ["txy"] = {"Tanosy Malagasy"}, ["tya"] = {"Tauya"}, ["tye"] = {"Kyanga"}, ["tyh"] = {"O'du"}, ["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"}, ["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"}, ["tyl"] = {"Thu Lao"}, ["tyn"] = {"Kombai"}, ["typ"] = {"Thaypan"}, ["tyr"] = {"Tai Daeng"}, ["tys"] = {"Tày Sa Pa"}, ["tyt"] = {"Tày Tac"}, ["tyu"] = {"Kua"}, ["tyv"] = {"Tuvinian"}, ["tyx"] = {"Teke-Tyee"}, ["tyy"] = {"Tiyaa"}, ["tyz"] = {"Tày"}, ["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"}, ["tzh"] = {"Tzeltal"}, ["tzj"] = {"Tz'utujil"}, ["tzl"] = {"Talossan"}, ["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"}, ["tzn"] = {"Tugun"}, ["tzo"] = {"Tzotzil"}, ["tzx"] = {"Tabriak"}, ["uam"] = {"Uamué"}, ["uan"] = {"Kuan"}, ["uar"] = {"Tairuma"}, ["uba"] = {"Ubang"}, ["ubi"] = {"Ubi"}, ["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"}, ["ubr"] = {"Ubir"}, ["ubu"] = {"Umbu-Ungu"}, ["uby"] = {"Ubykh"}, ["uda"] = {"Uda"}, ["ude"] = {"Udihe"}, ["udg"] = {"Muduga"}, ["udi"] = {"Udi"}, ["udj"] = {"Ujir"}, ["udl"] = {"Wuzlam"}, ["udm"] = {"Udmurt"}, ["udu"] = {"Uduk"}, ["ues"] = {"Kioko"}, ["ufi"] = {"Ufim"}, ["uga"] = {"Ugaritic"}, ["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"}, ["uge"] = {"Ughele"}, ["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"}, ["ugo"] = {"Ugong"}, ["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"}, ["uha"] = {"Uhami"}, ["uhn"] = {"Damal"}, ["uis"] = {"Uisai"}, ["uiv"] = {"Iyive"}, ["uji"] = {"Tanjijili"}, ["uka"] = {"Kaburi"}, ["ukg"] = {"Ukuriguma"}, ["ukh"] = {"Ukhwejo"}, ["uki"] = {"Kui (India)"}, ["ukk"] = {"Muak Sa-aak"}, ["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"}, ["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"}, ["ukq"] = {"Ukwa"}, ["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"}, ["uku"] = {"Ukue"}, ["ukv"] = {"Kuku"}, ["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"}, ["uky"] = {"Kuuk-Yak"}, ["ula"] = {"Fungwa"}, ["ulb"] = {"Ulukwumi"}, ["ulc"] = {"Ulch"}, ["ule"] = {"Lule"}, ["ulf"] = {"Usku", "Afra"}, ["uli"] = {"Ulithian"}, ["ulk"] = {"Meriam Mir"}, ["ull"] = {"Ullatan"}, ["ulm"] = {"Ulumanda'"}, ["uln"] = {"Unserdeutsch"}, ["ulu"] = {"Uma' Lung"}, ["ulw"] = {"Ulwa"}, ["uma"] = {"Umatilla"}, ["umb"] = {"Umbundu"}, ["umc"] = {"Marrucinian"}, ["umd"] = {"Umbindhamu"}, ["umg"] = {"Morrobalama", "Umbuygamu"}, ["umi"] = {"Ukit"}, ["umm"] = {"Umon"}, ["umn"] = {"Makyan Naga"}, ["umo"] = {"Umotína"}, ["ump"] = {"Umpila"}, ["umr"] = {"Umbugarla"}, ["ums"] = {"Pendau"}, ["umu"] = {"Munsee"}, ["una"] = {"North Watut"}, ["und"] = {"Undetermined"}, ["une"] = {"Uneme"}, ["ung"] = {"Ngarinyin"}, ["uni"] = {"Uni"}, ["unk"] = {"Enawené-Nawé"}, ["unm"] = {"Unami"}, ["unn"] = {"Kurnai"}, ["unr"] = {"Mundari"}, ["unu"] = {"Unubahe"}, ["unx"] = {"Munda"}, ["unz"] = {"Unde Kaili"}, ["upi"] = {"Umeda"}, ["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"}, ["ura"] = {"Urarina"}, ["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"}, ["urc"] = {"Urningangg"}, ["ure"] = {"Uru"}, ["urf"] = {"Uradhi"}, ["urg"] = {"Urigina"}, ["urh"] = {"Urhobo"}, ["uri"] = {"Urim"}, ["urj"] = {"Uralic languages"}, ["urk"] = {"Urak Lawoi'"}, ["url"] = {"Urali"}, ["urm"] = {"Urapmin"}, ["urn"] = {"Uruangnirin"}, ["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"}, ["urp"] = {"Uru-Pa-In"}, ["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"}, ["urt"] = {"Urat"}, ["uru"] = {"Urumi"}, ["urv"] = {"Uruava"}, ["urw"] = {"Sop"}, ["urx"] = {"Urimo"}, ["ury"] = {"Orya"}, ["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"}, ["usa"] = {"Usarufa"}, ["ush"] = {"Ushojo"}, ["usi"] = {"Usui"}, ["usk"] = {"Usaghade"}, ["usp"] = {"Uspanteco"}, ["uss"] = {"us-Saare"}, ["usu"] = {"Uya"}, ["uta"] = {"Otank"}, ["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"}, ["uth"] = {"ut-Hun"}, ["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"}, ["utr"] = {"Etulo"}, ["utu"] = {"Utu"}, ["uum"] = {"Urum"}, ["uun"] = {"Kulon-Pazeh"}, ["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"}, ["uuu"] = {"U"}, ["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"}, ["uvh"] = {"Uri"}, ["uvl"] = {"Lote"}, ["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"}, ["uya"] = {"Doko-Uyanga"}, ["uzn"] = {"Northern Uzbek"}, ["uzs"] = {"Southern Uzbek"}, ["vaa"] = {"Vaagri Booli"}, ["vae"] = {"Vale"}, ["vaf"] = {"Vafsi"}, ["vag"] = {"Vagla"}, ["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"}, ["vai"] = {"Vai"}, ["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"}, ["val"] = {"Vehes"}, ["vam"] = {"Vanimo"}, ["van"] = {"Valman"}, ["vao"] = {"Vao"}, ["vap"] = {"Vaiphei"}, ["var"] = {"Huarijio"}, ["vas"] = {"Vasavi"}, ["vau"] = {"Vanuma"}, ["vav"] = {"Varli"}, ["vay"] = {"Wayu"}, ["vbb"] = {"Southeast Babar"}, ["vbk"] = {"Southwestern Bontok"}, ["vec"] = {"Venetian"}, ["ved"] = {"Veddah"}, ["vel"] = {"Veluws"}, ["vem"] = {"Vemgo-Mabas"}, ["veo"] = {"Ventureño"}, ["vep"] = {"Veps"}, ["ver"] = {"Mom Jango"}, ["vgr"] = {"Vaghri"}, ["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"}, ["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"}, ["vid"] = {"Vidunda"}, ["vif"] = {"Vili"}, ["vig"] = {"Viemo"}, ["vil"] = {"Vilela"}, ["vin"] = {"Vinza"}, ["vis"] = {"Vishavan"}, ["vit"] = {"Viti"}, ["viv"] = {"Iduna"}, ["vka"] = {"Kariyarra"}, ["vkj"] = {"Kujarge"}, ["vkk"] = {"Kaur"}, ["vkl"] = {"Kulisusu"}, ["vkm"] = {"Kamakan"}, ["vkn"] = {"Koro Nulu"}, ["vko"] = {"Kodeoha"}, ["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"}, ["vkt"] = {"Tenggarong Kutai Malay"}, ["vku"] = {"Kurrama"}, ["vkz"] = {"Koro Zuba"}, ["vlp"] = {"Valpei"}, ["vls"] = {"Vlaams"}, ["vma"] = {"Martuyhunira"}, ["vmb"] = {"Barbaram"}, ["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"}, ["vmd"] = {"Mudu Koraga"}, ["vme"] = {"East Masela"}, ["vmf"] = {"Mainfränkisch"}, ["vmg"] = {"Lungalunga"}, ["vmh"] = {"Maraghei"}, ["vmi"] = {"Miwa"}, ["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"}, ["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"}, ["vml"] = {"Malgana"}, ["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"}, ["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"}, ["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"}, ["vmr"] = {"Marenje"}, ["vms"] = {"Moksela"}, ["vmu"] = {"Muluridyi"}, ["vmv"] = {"Valley Maidu"}, ["vmw"] = {"Makhuwa"}, ["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"}, ["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"}, ["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"}, ["vnk"] = {"Vano", "Lovono"}, ["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"}, ["vnp"] = {"Vunapu"}, ["vor"] = {"Voro"}, ["vot"] = {"Votic"}, ["vra"] = {"Vera'a"}, ["vro"] = {"Võro"}, ["vrs"] = {"Varisi"}, ["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"}, ["vsi"] = {"Moldova Sign Language"}, ["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"}, ["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"}, ["vto"] = {"Vitou"}, ["vum"] = {"Vumbu"}, ["vun"] = {"Vunjo"}, ["vut"] = {"Vute"}, ["vwa"] = {"Awa (China)"}, ["waa"] = {"Walla Walla"}, ["wab"] = {"Wab"}, ["wac"] = {"Wasco-Wishram"}, ["wad"] = {"Wamesa", "Wondama"}, ["wae"] = {"Walser"}, ["waf"] = {"Wakoná"}, ["wag"] = {"Wa'ema"}, ["wah"] = {"Watubela"}, ["wai"] = {"Wares"}, ["waj"] = {"Waffa"}, ["wak"] = {"Wakashan languages"}, ["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"}, ["wam"] = {"Wampanoag"}, ["wan"] = {"Wan"}, ["wao"] = {"Wappo"}, ["wap"] = {"Wapishana"}, ["waq"] = {"Wagiman"}, ["war"] = {"Waray (Philippines)"}, ["was"] = {"Washo"}, ["wat"] = {"Kaninuwa"}, ["wau"] = {"Waurá"}, ["wav"] = {"Waka"}, ["waw"] = {"Waiwai"}, ["wax"] = {"Watam", "Marangis"}, ["way"] = {"Wayana"}, ["waz"] = {"Wampur"}, ["wba"] = {"Warao"}, ["wbb"] = {"Wabo"}, ["wbe"] = {"Waritai"}, ["wbf"] = {"Wara"}, ["wbh"] = {"Wanda"}, ["wbi"] = {"Vwanji"}, ["wbj"] = {"Alagwa"}, ["wbk"] = {"Waigali"}, ["wbl"] = {"Wakhi"}, ["wbm"] = {"Wa"}, ["wbp"] = {"Warlpiri"}, ["wbq"] = {"Waddar"}, ["wbr"] = {"Wagdi"}, ["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"}, ["wbt"] = {"Warnman"}, ["wbv"] = {"Wajarri"}, ["wbw"] = {"Woi"}, ["wca"] = {"Yanomámi"}, ["wci"] = {"Waci Gbe"}, ["wdd"] = {"Wandji"}, ["wdg"] = {"Wadaginam"}, ["wdj"] = {"Wadjiginy"}, ["wdk"] = {"Wadikali"}, ["wdu"] = {"Wadjigu"}, ["wdy"] = {"Wadjabangayi"}, ["wea"] = {"Wewaw"}, ["wec"] = {"Wè Western"}, ["wed"] = {"Wedau"}, ["weg"] = {"Wergaia"}, ["weh"] = {"Weh"}, ["wei"] = {"Kiunum"}, ["wem"] = {"Weme Gbe"}, ["wen"] = {"Sorbian languages"}, ["weo"] = {"Wemale"}, ["wep"] = {"Westphalien"}, ["wer"] = {"Weri"}, ["wes"] = {"Cameroon Pidgin"}, ["wet"] = {"Perai"}, ["weu"] = {"Rawngtu Chin"}, ["wew"] = {"Wejewa"}, ["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"}, ["wga"] = {"Wagaya"}, ["wgb"] = {"Wagawaga"}, ["wgg"] = {"Wangkangurru", "Wangganguru"}, ["wgi"] = {"Wahgi"}, ["wgo"] = {"Waigeo"}, ["wgu"] = {"Wirangu"}, ["wgy"] = {"Warrgamay"}, ["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"}, ["whg"] = {"North Wahgi"}, ["whk"] = {"Wahau Kenyah"}, ["whu"] = {"Wahau Kayan"}, ["wib"] = {"Southern Toussian"}, ["wic"] = {"Wichita"}, ["wie"] = {"Wik-Epa"}, ["wif"] = {"Wik-Keyangan"}, ["wig"] = {"Wik Ngathan"}, ["wih"] = {"Wik-Me'anha"}, ["wii"] = {"Minidien"}, ["wij"] = {"Wik-Iiyanh"}, ["wik"] = {"Wikalkan"}, ["wil"] = {"Wilawila"}, ["wim"] = {"Wik-Mungkan"}, ["win"] = {"Ho-Chunk"}, ["wir"] = {"Wiraféd"}, ["wiu"] = {"Wiru"}, ["wiv"] = {"Vitu"}, ["wiy"] = {"Wiyot"}, ["wja"] = {"Waja"}, ["wji"] = {"Warji"}, ["wka"] = {"Kw'adza"}, ["wkb"] = {"Kumbaran"}, ["wkd"] = {"Wakde", "Mo"}, ["wkl"] = {"Kalanadi"}, ["wkr"] = {"Keerray-Woorroong"}, ["wku"] = {"Kunduvadi"}, ["wkw"] = {"Wakawaka"}, ["wky"] = {"Wangkayutyuru"}, ["wla"] = {"Walio"}, ["wlc"] = {"Mwali Comorian"}, ["wle"] = {"Wolane"}, ["wlg"] = {"Kunbarlang"}, ["wlh"] = {"Welaun"}, ["wli"] = {"Waioli"}, ["wlk"] = {"Wailaki"}, ["wll"] = {"Wali (Sudan)"}, ["wlm"] = {"Middle Welsh"}, ["wlo"] = {"Wolio"}, ["wlr"] = {"Wailapa"}, ["wls"] = {"Wallisian"}, ["wlu"] = {"Wuliwuli"}, ["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"}, ["wlw"] = {"Walak"}, ["wlx"] = {"Wali (Ghana)"}, ["wly"] = {"Waling"}, ["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"}, ["wmb"] = {"Wambaya"}, ["wmc"] = {"Wamas"}, ["wmd"] = {"Mamaindé"}, ["wme"] = {"Wambule"}, ["wmg"] = {"Western Minyag"}, ["wmh"] = {"Waima'a"}, ["wmi"] = {"Wamin"}, ["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"}, ["wmn"] = {"Waamwang"}, ["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"}, ["wms"] = {"Wambon"}, ["wmt"] = {"Walmajarri"}, ["wmw"] = {"Mwani"}, ["wmx"] = {"Womo"}, ["wnb"] = {"Wanambre"}, ["wnc"] = {"Wantoat"}, ["wnd"] = {"Wandarang"}, ["wne"] = {"Waneci"}, ["wng"] = {"Wanggom"}, ["wni"] = {"Ndzwani Comorian"}, ["wnk"] = {"Wanukaka"}, ["wnm"] = {"Wanggamala"}, ["wnn"] = {"Wunumara"}, ["wno"] = {"Wano"}, ["wnp"] = {"Wanap"}, ["wnu"] = {"Usan"}, ["wnw"] = {"Wintu"}, ["wny"] = {"Wanyi", "Waanyi"}, ["woa"] = {"Kuwema", "Tyaraity"}, ["wob"] = {"Wè Northern"}, ["woc"] = {"Wogeo"}, ["wod"] = {"Wolani"}, ["woe"] = {"Woleaian"}, ["wof"] = {"Gambian Wolof"}, ["wog"] = {"Wogamusin"}, ["woi"] = {"Kamang"}, ["wok"] = {"Longto"}, ["wom"] = {"Wom (Nigeria)"}, ["won"] = {"Wongo"}, ["woo"] = {"Manombai"}, ["wor"] = {"Woria"}, ["wos"] = {"Hanga Hundi"}, ["wow"] = {"Wawonii"}, ["woy"] = {"Weyto"}, ["wpc"] = {"Maco"}, ["wrb"] = {"Waluwarra", "Warluwara"}, ["wrd"] = {"Warduji"}, ["wrg"] = {"Warungu", "Gudjal"}, ["wrh"] = {"Wiradjuri"}, ["wri"] = {"Wariyangga"}, ["wrk"] = {"Garrwa"}, ["wrl"] = {"Warlmanpa"}, ["wrm"] = {"Warumungu"}, ["wrn"] = {"Warnang"}, ["wro"] = {"Worrorra"}, ["wrp"] = {"Waropen"}, ["wrr"] = {"Wardaman"}, ["wrs"] = {"Waris"}, ["wru"] = {"Waru"}, ["wrv"] = {"Waruna"}, ["wrw"] = {"Gugu Warra"}, ["wrx"] = {"Wae Rana"}, ["wry"] = {"Merwari"}, ["wrz"] = {"Waray (Australia)"}, ["wsa"] = {"Warembori"}, ["wsg"] = {"Adilabad Gondi"}, ["wsi"] = {"Wusi"}, ["wsk"] = {"Waskia"}, ["wsr"] = {"Owenia"}, ["wss"] = {"Wasa"}, ["wsu"] = {"Wasu"}, ["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"}, ["wtf"] = {"Watiwa"}, ["wth"] = {"Wathawurrung"}, ["wti"] = {"Berta"}, ["wtk"] = {"Watakataui"}, ["wtm"] = {"Mewati"}, ["wtw"] = {"Wotu"}, ["wua"] = {"Wikngenchera"}, ["wub"] = {"Wunambal"}, ["wud"] = {"Wudu"}, ["wuh"] = {"Wutunhua"}, ["wul"] = {"Silimo"}, ["wum"] = {"Wumbvu"}, ["wun"] = {"Bungu"}, ["wur"] = {"Wurrugu"}, ["wut"] = {"Wutung"}, ["wuu"] = {"Wu Chinese"}, ["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"}, ["wux"] = {"Wulna"}, ["wuy"] = {"Wauyai"}, ["wwa"] = {"Waama"}, ["wwb"] = {"Wakabunga"}, ["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"}, ["wwr"] = {"Warrwa"}, ["www"] = {"Wawa"}, ["wxa"] = {"Waxianghua"}, ["wxw"] = {"Wardandi"}, ["wya"] = {"Wyandot"}, ["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"}, ["wyi"] = {"Woiwurrung"}, ["wym"] = {"Wymysorys"}, ["wyr"] = {"Wayoró"}, ["wyy"] = {"Western Fijian"}, ["xaa"] = {"Andalusian Arabic"}, ["xab"] = {"Sambe"}, ["xac"] = {"Kachari"}, ["xad"] = {"Adai"}, ["xae"] = {"Aequian"}, ["xag"] = {"Aghwan"}, ["xai"] = {"Kaimbé"}, ["xaj"] = {"Ararandewára"}, ["xak"] = {"Máku"}, ["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"}, ["xam"] = {"ǀXam"}, ["xan"] = {"Xamtanga"}, ["xao"] = {"Khao"}, ["xap"] = {"Apalachee"}, ["xaq"] = {"Aquitanian"}, ["xar"] = {"Karami"}, ["xas"] = {"Kamas"}, ["xat"] = {"Katawixi"}, ["xau"] = {"Kauwera"}, ["xav"] = {"Xavánte"}, ["xaw"] = {"Kawaiisu"}, ["xay"] = {"Kayan Mahakam"}, ["xbb"] = {"Lower Burdekin"}, ["xbc"] = {"Bactrian"}, ["xbd"] = {"Bindal"}, ["xbe"] = {"Bigambal"}, ["xbg"] = {"Bunganditj"}, ["xbi"] = {"Kombio"}, ["xbj"] = {"Birrpayi"}, ["xbm"] = {"Middle Breton"}, ["xbn"] = {"Kenaboi"}, ["xbo"] = {"Bolgarian"}, ["xbp"] = {"Bibbulman"}, ["xbr"] = {"Kambera"}, ["xbw"] = {"Kambiwá"}, ["xby"] = {"Batjala", "Batyala"}, ["xcb"] = {"Cumbric"}, ["xcc"] = {"Camunic"}, ["xce"] = {"Celtiberian"}, ["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"}, ["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"}, ["xcl"] = {"Classical Armenian"}, ["xcm"] = {"Comecrudo"}, ["xcn"] = {"Cotoname"}, ["xco"] = {"Chorasmian"}, ["xcr"] = {"Carian"}, ["xct"] = {"Classical Tibetan"}, ["xcu"] = {"Curonian"}, ["xcv"] = {"Chuvantsy"}, ["xcw"] = {"Coahuilteco"}, ["xcy"] = {"Cayuse"}, ["xda"] = {"Darkinyung"}, ["xdc"] = {"Dacian"}, ["xdk"] = {"Dharuk"}, ["xdm"] = {"Edomite"}, ["xdo"] = {"Kwandu"}, ["xdy"] = {"Malayic Dayak"}, ["xeb"] = {"Eblan"}, ["xed"] = {"Hdi"}, ["xeg"] = {"ǁXegwi"}, ["xel"] = {"Kelo"}, ["xem"] = {"Kembayan"}, ["xep"] = {"Epi-Olmec"}, ["xer"] = {"Xerénte"}, ["xes"] = {"Kesawai"}, ["xet"] = {"Xetá"}, ["xeu"] = {"Keoru-Ahia"}, ["xfa"] = {"Faliscan"}, ["xga"] = {"Galatian"}, ["xgb"] = {"Gbin"}, ["xgd"] = {"Gudang"}, ["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"}, ["xgg"] = {"Goreng"}, ["xgi"] = {"Garingbal"}, ["xgl"] = {"Galindan"}, ["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"}, ["xgn"] = {"Mongolian languages"}, ["xgr"] = {"Garza"}, ["xgu"] = {"Unggumi"}, ["xgw"] = {"Guwa"}, ["xha"] = {"Harami"}, ["xhc"] = {"Hunnic"}, ["xhd"] = {"Hadrami"}, ["xhe"] = {"Khetrani"}, ["xhr"] = {"Hernican"}, ["xht"] = {"Hattic"}, ["xhu"] = {"Hurrian"}, ["xhv"] = {"Khua"}, ["xib"] = {"Iberian"}, ["xii"] = {"Xiri"}, ["xil"] = {"Illyrian"}, ["xin"] = {"Xinca"}, ["xir"] = {"Xiriâna"}, ["xis"] = {"Kisan"}, ["xiv"] = {"Indus Valley Language"}, ["xiy"] = {"Xipaya"}, ["xjb"] = {"Minjungbal"}, ["xjt"] = {"Jaitmatang"}, ["xka"] = {"Kalkoti"}, ["xkb"] = {"Northern Nago"}, ["xkc"] = {"Kho'ini"}, ["xkd"] = {"Mendalam Kayan"}, ["xke"] = {"Kereho"}, ["xkf"] = {"Khengkha"}, ["xkg"] = {"Kagoro"}, ["xki"] = {"Kenyan Sign Language"}, ["xkj"] = {"Kajali"}, ["xkk"] = {"Kaco'"}, ["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"}, ["xkn"] = {"Kayan River Kayan"}, ["xko"] = {"Kiorr"}, ["xkp"] = {"Kabatei"}, ["xkq"] = {"Koroni"}, ["xkr"] = {"Xakriabá"}, ["xks"] = {"Kumbewaha"}, ["xkt"] = {"Kantosi"}, ["xku"] = {"Kaamba"}, ["xkv"] = {"Kgalagadi"}, ["xkw"] = {"Kembra"}, ["xkx"] = {"Karore"}, ["xky"] = {"Uma' Lasan"}, ["xkz"] = {"Kurtokha"}, ["xla"] = {"Kamula"}, ["xlb"] = {"Loup B"}, ["xlc"] = {"Lycian"}, ["xld"] = {"Lydian"}, ["xle"] = {"Lemnian"}, ["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"}, ["xli"] = {"Liburnian"}, ["xln"] = {"Alanic"}, ["xlo"] = {"Loup A"}, ["xlp"] = {"Lepontic"}, ["xls"] = {"Lusitanian"}, ["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"}, ["xly"] = {"Elymian"}, ["xma"] = {"Mushungulu"}, ["xmb"] = {"Mbonga"}, ["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"}, ["xmd"] = {"Mbudum"}, ["xme"] = {"Median"}, ["xmf"] = {"Mingrelian"}, ["xmg"] = {"Mengaka"}, ["xmh"] = {"Kugu-Muminh"}, ["xmj"] = {"Majera"}, ["xmk"] = {"Ancient Macedonian"}, ["xml"] = {"Malaysian Sign Language"}, ["xmm"] = {"Manado Malay"}, ["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"}, ["xmo"] = {"Morerebi"}, ["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"}, ["xmq"] = {"Kuku-Mangk"}, ["xmr"] = {"Meroitic"}, ["xms"] = {"Moroccan Sign Language"}, ["xmt"] = {"Matbat"}, ["xmu"] = {"Kamu"}, ["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"}, ["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"}, ["xmx"] = {"Maden"}, ["xmy"] = {"Mayaguduna"}, ["xmz"] = {"Mori Bawah"}, ["xna"] = {"Ancient North Arabian"}, ["xnb"] = {"Kanakanabu"}, ["xnd"] = {"Na-Dene languages"}, ["xng"] = {"Middle Mongolian"}, ["xnh"] = {"Kuanhua"}, ["xni"] = {"Ngarigu"}, ["xnj"] = {"Ngoni (Tanzania)"}, ["xnk"] = {"Nganakarti"}, ["xnm"] = {"Ngumbarl"}, ["xnn"] = {"Northern Kankanay"}, ["xno"] = {"Anglo-Norman"}, ["xnq"] = {"Ngoni (Mozambique)"}, ["xnr"] = {"Kangri"}, ["xns"] = {"Kanashi"}, ["xnt"] = {"Narragansett"}, ["xnu"] = {"Nukunul"}, ["xny"] = {"Nyiyaparli"}, ["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"}, ["xoc"] = {"O'chi'chi'"}, ["xod"] = {"Kokoda"}, ["xog"] = {"Soga"}, ["xoi"] = {"Kominimung"}, ["xok"] = {"Xokleng"}, ["xom"] = {"Komo (Sudan)"}, ["xon"] = {"Konkomba"}, ["xoo"] = {"Xukurú"}, ["xop"] = {"Kopar"}, ["xor"] = {"Korubo"}, ["xow"] = {"Kowaki"}, ["xpa"] = {"Pirriya"}, ["xpb"] = {"Northeastern Tasmanian", "Pyemmairrener"}, ["xpc"] = {"Pecheneg"}, ["xpd"] = {"Oyster Bay Tasmanian"}, ["xpe"] = {"Liberia Kpelle"}, ["xpf"] = {"Southeast Tasmanian", "Nuenonne"}, ["xpg"] = {"Phrygian"}, ["xph"] = {"North Midlands Tasmanian", "Tyerrenoterpanner"}, ["xpi"] = {"Pictish"}, ["xpj"] = {"Mpalitjanh"}, ["xpk"] = {"Kulina Pano"}, ["xpl"] = {"Port Sorell Tasmanian"}, ["xpm"] = {"Pumpokol"}, ["xpn"] = {"Kapinawá"}, ["xpo"] = {"Pochutec"}, ["xpp"] = {"Puyo-Paekche"}, ["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"}, ["xpr"] = {"Parthian"}, ["xps"] = {"Pisidian"}, ["xpt"] = {"Punthamara"}, ["xpu"] = {"Punic"}, ["xpv"] = {"Northern Tasmanian", "Tommeginne"}, ["xpw"] = {"Northwestern Tasmanian", "Peerapper"}, ["xpx"] = {"Southwestern Tasmanian", "Toogee"}, ["xpy"] = {"Puyo"}, ["xpz"] = {"Bruny Island Tasmanian"}, ["xqa"] = {"Karakhanid"}, ["xqt"] = {"Qatabanian"}, ["xra"] = {"Krahô"}, ["xrb"] = {"Eastern Karaboro"}, ["xrd"] = {"Gundungurra"}, ["xre"] = {"Kreye"}, ["xrg"] = {"Minang"}, ["xri"] = {"Krikati-Timbira"}, ["xrm"] = {"Armazic"}, ["xrn"] = {"Arin"}, ["xrr"] = {"Raetic"}, ["xrt"] = {"Aranama-Tamique"}, ["xru"] = {"Marriammu"}, ["xrw"] = {"Karawa"}, ["xsa"] = {"Sabaean"}, ["xsb"] = {"Sambal"}, ["xsc"] = {"Scythian"}, ["xsd"] = {"Sidetic"}, ["xse"] = {"Sempan"}, ["xsh"] = {"Shamang"}, ["xsi"] = {"Sio"}, ["xsj"] = {"Subi"}, ["xsl"] = {"South Slavey"}, ["xsm"] = {"Kasem"}, ["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"}, ["xso"] = {"Solano"}, ["xsp"] = {"Silopi"}, ["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"}, ["xsr"] = {"Sherpa"}, ["xss"] = {"Assan"}, ["xsu"] = {"Sanumá"}, ["xsv"] = {"Sudovian"}, ["xsy"] = {"Saisiyat"}, ["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"}, ["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"}, ["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"}, ["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"}, ["xte"] = {"Ketengban"}, ["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"}, ["xth"] = {"Yitha Yitha"}, ["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"}, ["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"}, ["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"}, ["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"}, ["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"}, ["xto"] = {"Tokharian A"}, ["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"}, ["xtq"] = {"Tumshuqese"}, ["xtr"] = {"Early Tripuri"}, ["xts"] = {"Sindihui Mixtec"}, ["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"}, ["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"}, ["xtv"] = {"Thawa"}, ["xtw"] = {"Tawandê"}, ["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"}, ["xua"] = {"Alu Kurumba"}, ["xub"] = {"Betta Kurumba"}, ["xud"] = {"Umiida"}, ["xug"] = {"Kunigami"}, ["xuj"] = {"Jennu Kurumba"}, ["xul"] = {"Ngunawal", "Nunukul"}, ["xum"] = {"Umbrian"}, ["xun"] = {"Unggaranggu"}, ["xuo"] = {"Kuo"}, ["xup"] = {"Upper Umpqua"}, ["xur"] = {"Urartian"}, ["xut"] = {"Kuthant"}, ["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"}, ["xve"] = {"Venetic"}, ["xvi"] = {"Kamviri"}, ["xvn"] = {"Vandalic"}, ["xvo"] = {"Volscian"}, ["xvs"] = {"Vestinian"}, ["xwa"] = {"Kwaza"}, ["xwc"] = {"Woccon"}, ["xwd"] = {"Wadi Wadi"}, ["xwe"] = {"Xwela Gbe"}, ["xwg"] = {"Kwegu"}, ["xwj"] = {"Wajuk"}, ["xwk"] = {"Wangkumara"}, ["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"}, ["xwo"] = {"Written Oirat"}, ["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"}, ["xwt"] = {"Wotjobaluk"}, ["xww"] = {"Wemba Wemba"}, ["xxb"] = {"Boro (Ghana)"}, ["xxk"] = {"Ke'o"}, ["xxm"] = {"Minkin"}, ["xxr"] = {"Koropó"}, ["xxt"] = {"Tambora"}, ["xya"] = {"Yaygir"}, ["xyb"] = {"Yandjibara"}, ["xyj"] = {"Mayi-Yapi"}, ["xyk"] = {"Mayi-Kulan"}, ["xyl"] = {"Yalakalore"}, ["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"}, ["xyy"] = {"Yorta Yorta"}, ["xzh"] = {"Zhang-Zhung"}, ["xzm"] = {"Zemgalian"}, ["xzp"] = {"Ancient Zapotec"}, ["yaa"] = {"Yaminahua"}, ["yab"] = {"Yuhup"}, ["yac"] = {"Pass Valley Yali"}, ["yad"] = {"Yagua"}, ["yae"] = {"Pumé"}, ["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"}, ["yag"] = {"Yámana"}, ["yah"] = {"Yazgulyam"}, ["yai"] = {"Yagnobi"}, ["yaj"] = {"Banda-Yangere"}, ["yak"] = {"Yakama"}, ["yal"] = {"Yalunka"}, ["yam"] = {"Yamba"}, ["yan"] = {"Mayangna"}, ["yao"] = {"Yao"}, ["yap"] = {"Yapese"}, ["yaq"] = {"Yaqui"}, ["yar"] = {"Yabarana"}, ["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"}, ["yat"] = {"Yambeta"}, ["yau"] = {"Yuwana"}, ["yav"] = {"Yangben"}, ["yaw"] = {"Yawalapití"}, ["yax"] = {"Yauma"}, ["yay"] = {"Agwagwune"}, ["yaz"] = {"Lokaa"}, ["yba"] = {"Yala"}, ["ybb"] = {"Yemba"}, ["ybe"] = {"West Yugur"}, ["ybh"] = {"Yakha"}, ["ybi"] = {"Yamphu"}, ["ybj"] = {"Hasha"}, ["ybk"] = {"Bokha"}, ["ybl"] = {"Yukuben"}, ["ybm"] = {"Yaben"}, ["ybn"] = {"Yabaâna"}, ["ybo"] = {"Yabong"}, ["ybx"] = {"Yawiyo"}, ["yby"] = {"Yaweyuha"}, ["ych"] = {"Chesu"}, ["ycl"] = {"Lolopo"}, ["ycn"] = {"Yucuna"}, ["ycp"] = {"Chepya"}, ["yda"] = {"Yanda"}, ["ydd"] = {"Eastern Yiddish"}, ["yde"] = {"Yangum Dey"}, ["ydg"] = {"Yidgha"}, ["ydk"] = {"Yoidik"}, ["yea"] = {"Ravula"}, ["yec"] = {"Yeniche"}, ["yee"] = {"Yimas"}, ["yei"] = {"Yeni"}, ["yej"] = {"Yevanic"}, ["yel"] = {"Yela"}, ["yer"] = {"Tarok"}, ["yes"] = {"Nyankpa"}, ["yet"] = {"Yetfa"}, ["yeu"] = {"Yerukula"}, ["yev"] = {"Yapunda"}, ["yey"] = {"Yeyi"}, ["yga"] = {"Malyangapa"}, ["ygi"] = {"Yiningayi"}, ["ygl"] = {"Yangum Gel"}, ["ygm"] = {"Yagomi"}, ["ygp"] = {"Gepo"}, ["ygr"] = {"Yagaria"}, ["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"}, ["ygu"] = {"Yugul"}, ["ygw"] = {"Yagwoia"}, ["yha"] = {"Baha Buyang"}, ["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"}, ["yhl"] = {"Hlepho Phowa"}, ["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"}, ["yia"] = {"Yinggarda"}, ["yif"] = {"Ache"}, ["yig"] = {"Wusa Nasu"}, ["yih"] = {"Western Yiddish"}, ["yii"] = {"Yidiny"}, ["yij"] = {"Yindjibarndi"}, ["yik"] = {"Dongshanba Lalo"}, ["yil"] = {"Yindjilandji"}, ["yim"] = {"Yimchungru Naga"}, ["yin"] = {"Riang Lai", "Yinchia"}, ["yip"] = {"Pholo"}, ["yiq"] = {"Miqie"}, ["yir"] = {"North Awyu"}, ["yis"] = {"Yis"}, ["yit"] = {"Eastern Lalu"}, ["yiu"] = {"Awu"}, ["yiv"] = {"Northern Nisu"}, ["yix"] = {"Axi Yi"}, ["yiz"] = {"Azhe"}, ["yka"] = {"Yakan"}, ["ykg"] = {"Northern Yukaghir"}, ["yki"] = {"Yoke"}, ["ykk"] = {"Yakaikeke"}, ["ykl"] = {"Khlula"}, ["ykm"] = {"Kap"}, ["ykn"] = {"Kua-nsi"}, ["yko"] = {"Yasa"}, ["ykr"] = {"Yekora"}, ["ykt"] = {"Kathu"}, ["yku"] = {"Kuamasi"}, ["yky"] = {"Yakoma"}, ["yla"] = {"Yaul"}, ["ylb"] = {"Yaleba"}, ["yle"] = {"Yele"}, ["ylg"] = {"Yelogu"}, ["yli"] = {"Angguruk Yali"}, ["yll"] = {"Yil"}, ["ylm"] = {"Limi"}, ["yln"] = {"Langnian Buyang"}, ["ylo"] = {"Naluo Yi"}, ["ylr"] = {"Yalarnnga"}, ["ylu"] = {"Aribwaung"}, ["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"}, ["ymb"] = {"Yambes"}, ["ymc"] = {"Southern Muji"}, ["ymd"] = {"Muda"}, ["yme"] = {"Yameo"}, ["ymg"] = {"Yamongeri"}, ["ymh"] = {"Mili"}, ["ymi"] = {"Moji"}, ["ymk"] = {"Makwe"}, ["yml"] = {"Iamalele"}, ["ymm"] = {"Maay"}, ["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"}, ["ymo"] = {"Yangum Mon"}, ["ymp"] = {"Yamap"}, ["ymq"] = {"Qila Muji"}, ["ymr"] = {"Malasar"}, ["yms"] = {"Mysian"}, ["ymx"] = {"Northern Muji"}, ["ymz"] = {"Muzi"}, ["yna"] = {"Aluo"}, ["ynd"] = {"Yandruwandha"}, ["yne"] = {"Lang'e"}, ["yng"] = {"Yango"}, ["ynk"] = {"Naukan Yupik"}, ["ynl"] = {"Yangulam"}, ["ynn"] = {"Yana"}, ["yno"] = {"Yong"}, ["ynq"] = {"Yendang"}, ["yns"] = {"Yansi"}, ["ynu"] = {"Yahuna"}, ["yob"] = {"Yoba"}, ["yog"] = {"Yogad"}, ["yoi"] = {"Yonaguni"}, ["yok"] = {"Yokuts"}, ["yol"] = {"Yola"}, ["yom"] = {"Yombe"}, ["yon"] = {"Yongkom"}, ["yot"] = {"Yotti"}, ["yox"] = {"Yoron"}, ["yoy"] = {"Yoy"}, ["ypa"] = {"Phala"}, ["ypb"] = {"Labo Phowa"}, ["ypg"] = {"Phola"}, ["yph"] = {"Phupha"}, ["ypk"] = {"Yupik languages"}, ["ypm"] = {"Phuma"}, ["ypn"] = {"Ani Phowa"}, ["ypo"] = {"Alo Phola"}, ["ypp"] = {"Phupa"}, ["ypz"] = {"Phuza"}, ["yra"] = {"Yerakai"}, ["yrb"] = {"Yareba"}, ["yre"] = {"Yaouré"}, ["yrk"] = {"Nenets"}, ["yrl"] = {"Nhengatu"}, ["yrm"] = {"Yirrk-Mel"}, ["yrn"] = {"Yerong"}, ["yro"] = {"Yaroamë"}, ["yrs"] = {"Yarsun"}, ["yrw"] = {"Yarawata"}, ["yry"] = {"Yarluyandi"}, ["ysc"] = {"Yassic"}, ["ysd"] = {"Samatao"}, ["ysg"] = {"Sonaga"}, ["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"}, ["ysm"] = {"Myanmar Sign Language"}, ["ysn"] = {"Sani"}, ["yso"] = {"Nisi (China)"}, ["ysp"] = {"Southern Lolopo"}, ["ysr"] = {"Sirenik Yupik"}, ["yss"] = {"Yessan-Mayo"}, ["ysy"] = {"Sanie"}, ["yta"] = {"Talu"}, ["ytl"] = {"Tanglang"}, ["ytp"] = {"Thopho"}, ["ytw"] = {"Yout Wam"}, ["yty"] = {"Yatay"}, ["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"}, ["yub"] = {"Yugambal"}, ["yuc"] = {"Yuchi"}, ["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"}, ["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"}, ["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"}, ["yug"] = {"Yug"}, ["yui"] = {"Yurutí"}, ["yuj"] = {"Karkar-Yuri"}, ["yuk"] = {"Yuki"}, ["yul"] = {"Yulu"}, ["yum"] = {"Quechan"}, ["yun"] = {"Bena (Nigeria)"}, ["yup"] = {"Yukpa"}, ["yuq"] = {"Yuqui"}, ["yur"] = {"Yurok"}, ["yut"] = {"Yopno"}, ["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"}, ["yux"] = {"Southern Yukaghir"}, ["yuy"] = {"East Yugur"}, ["yuz"] = {"Yuracare"}, ["yva"] = {"Yawa"}, ["yvt"] = {"Yavitero"}, ["ywa"] = {"Kalou"}, ["ywg"] = {"Yinhawangka"}, ["ywl"] = {"Western Lalu"}, ["ywn"] = {"Yawanawa"}, ["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"}, ["ywr"] = {"Yawuru"}, ["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"}, ["ywu"] = {"Wumeng Nasu"}, ["yww"] = {"Yawarawarga"}, ["yxa"] = {"Mayawali"}, ["yxg"] = {"Yagara"}, ["yxl"] = {"Yardliyawarra"}, ["yxm"] = {"Yinwum"}, ["yxu"] = {"Yuyu"}, ["yxy"] = {"Yabula Yabula"}, ["yyr"] = {"Yir Yoront"}, ["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"}, ["yyz"] = {"Ayizi"}, ["yzg"] = {"E'ma Buyang"}, ["yzk"] = {"Zokhuo"}, ["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"}, ["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"}, ["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"}, ["zad"] = {"Cajonos Zapotec"}, ["zae"] = {"Yareni Zapotec"}, ["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"}, ["zag"] = {"Zaghawa"}, ["zah"] = {"Zangwal"}, ["zai"] = {"Isthmus Zapotec"}, ["zaj"] = {"Zaramo"}, ["zak"] = {"Zanaki"}, ["zal"] = {"Zauzou"}, ["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"}, ["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"}, ["zap"] = {"Zapotec"}, ["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"}, ["zar"] = {"Rincón Zapotec"}, ["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"}, ["zat"] = {"Tabaa Zapotec"}, ["zau"] = {"Zangskari"}, ["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"}, ["zaw"] = {"Mitla Zapotec"}, ["zax"] = {"Xadani Zapotec"}, ["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"}, ["zaz"] = {"Zari"}, ["zba"] = {"Balaibalan"}, ["zbc"] = {"Central Berawan"}, ["zbe"] = {"East Berawan"}, ["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"}, ["zbt"] = {"Batui"}, ["zbu"] = {"Bu (Bauchi State)"}, ["zbw"] = {"West Berawan"}, ["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"}, ["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"}, ["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"}, ["zea"] = {"Zeeuws"}, ["zeg"] = {"Zenag"}, ["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"}, ["zen"] = {"Zenaga"}, ["zga"] = {"Kinga"}, ["zgb"] = {"Guibei Zhuang"}, ["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"}, ["zgm"] = {"Minz Zhuang"}, ["zgn"] = {"Guibian Zhuang"}, ["zgr"] = {"Magori"}, ["zhb"] = {"Zhaba"}, ["zhd"] = {"Dai Zhuang"}, ["zhi"] = {"Zhire"}, ["zhn"] = {"Nong Zhuang"}, ["zhw"] = {"Zhoa"}, ["zhx"] = {"Chinese (family)"}, ["zia"] = {"Zia"}, ["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"}, ["zik"] = {"Zimakani"}, ["zil"] = {"Zialo"}, ["zim"] = {"Mesme"}, ["zin"] = {"Zinza"}, ["ziw"] = {"Zigula"}, ["ziz"] = {"Zizilivakan"}, ["zka"] = {"Kaimbulawa"}, ["zkb"] = {"Koibal"}, ["zkd"] = {"Kadu"}, ["zkg"] = {"Koguryo"}, ["zkh"] = {"Khorezmian"}, ["zkk"] = {"Karankawa"}, ["zkn"] = {"Kanan"}, ["zko"] = {"Kott"}, ["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"}, ["zkr"] = {"Zakhring"}, ["zkt"] = {"Kitan"}, ["zku"] = {"Kaurna"}, ["zkv"] = {"Krevinian"}, ["zkz"] = {"Khazar"}, ["zla"] = {"Zula"}, ["zle"] = {"East Slavic languages"}, ["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"}, ["zlm"] = {"Malay (individual language)"}, ["zln"] = {"Lianshan Zhuang"}, ["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"}, ["zls"] = {"South Slavic languages"}, ["zlw"] = {"West Slavic languages"}, ["zma"] = {"Manda (Australia)"}, ["zmb"] = {"Zimba"}, ["zmc"] = {"Margany"}, ["zmd"] = {"Maridan"}, ["zme"] = {"Mangerr"}, ["zmf"] = {"Mfinu"}, ["zmg"] = {"Marti Ke"}, ["zmh"] = {"Makolkol"}, ["zmi"] = {"Negeri Sembilan Malay"}, ["zmj"] = {"Maridjabin"}, ["zmk"] = {"Mandandanyi"}, ["zml"] = {"Matngala"}, ["zmm"] = {"Marimanindji", "Marramaninyshi"}, ["zmn"] = {"Mbangwe"}, ["zmo"] = {"Molo"}, ["zmp"] = {"Mpuono"}, ["zmq"] = {"Mituku"}, ["zmr"] = {"Maranunggu"}, ["zms"] = {"Mbesa"}, ["zmt"] = {"Maringarr"}, ["zmu"] = {"Muruwari"}, ["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"}, ["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"}, ["zmx"] = {"Bomitaba"}, ["zmy"] = {"Mariyedi"}, ["zmz"] = {"Mbandja"}, ["zna"] = {"Zan Gula"}, ["znd"] = {"Zande languages"}, ["zne"] = {"Zande (individual language)"}, ["zng"] = {"Mang"}, ["znk"] = {"Manangkari"}, ["zns"] = {"Mangas"}, ["zoc"] = {"Copainalá Zoque"}, ["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"}, ["zom"] = {"Zou"}, ["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"}, ["zoq"] = {"Tabasco Zoque"}, ["zor"] = {"Rayón Zoque"}, ["zos"] = {"Francisco León Zoque"}, ["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"}, ["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"}, ["zpc"] = {"Choapan Zapotec"}, ["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"}, ["zpe"] = {"Petapa Zapotec"}, ["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"}, ["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"}, ["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"}, ["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"}, ["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"}, ["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"}, ["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"}, ["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"}, ["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"}, ["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"}, ["zpp"] = {"El Alto Zapotec"}, ["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"}, ["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"}, ["zps"] = {"Coatlán Zapotec"}, ["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"}, ["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"}, ["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"}, ["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"}, ["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"}, ["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"}, ["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"}, ["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"}, ["zra"] = {"Kara (Korea)"}, ["zrg"] = {"Mirgan"}, ["zrn"] = {"Zerenkel"}, ["zro"] = {"Záparo"}, ["zrp"] = {"Zarphatic"}, ["zrs"] = {"Mairasi"}, ["zsa"] = {"Sarasira"}, ["zsk"] = {"Kaskean"}, ["zsl"] = {"Zambian Sign Language"}, ["zsm"] = {"Standard Malay"}, ["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"}, ["zsu"] = {"Sukurum"}, ["zte"] = {"Elotepec Zapotec"}, ["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"}, ["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"}, ["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"}, ["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"}, ["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"}, ["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"}, ["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"}, ["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"}, ["ztu"] = {"Güilá Zapotec"}, ["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"}, ["zty"] = {"Yatee Zapotec"}, ["zua"] = {"Zeem"}, ["zuh"] = {"Tokano"}, ["zum"] = {"Kumzari"}, ["zun"] = {"Zuni"}, ["zuy"] = {"Zumaya"}, ["zwa"] = {"Zay"}, ["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"}, ["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"}, ["zyg"] = {"Yang Zhuang"}, ["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"}, ["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"}, ["zyp"] = {"Zyphe Chin"}, ["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"}, ["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"} } local deprecated = { ["in"] = {"Indonesian"}, ["iw"] = {"Hebrew"}, ["ji"] = {"Yiddish"}, ["jw"] = {"Javanese"}, ["mo"] = {"Moldavian", "Moldovan"}, ["aam"] = {"Aramanik"}, ["adp"] = {"Adap"}, ["agp"] = {"Paranan"}, ["ais"] = {"Nataoran Amis"}, ["aoh"] = {"Arma"}, ["asd"] = {"Asas"}, ["aue"] = {"ǂKxʼauǁʼein"}, ["ayx"] = {"Ayi (China)"}, ["ayy"] = {"Tayabas Ayta"}, ["baz"] = {"Tunen"}, ["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"}, ["bgm"] = {"Baga Mboteni"}, ["bhk"] = {"Albay Bicolano"}, ["bic"] = {"Bikaru"}, ["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"}, ["bjd"] = {"Bandjigali"}, ["bjq"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bkb"] = {"Finallig"}, ["blg"] = {"Balau"}, ["bmy"] = {"Bemba (Democratic Republic of Congo)"}, ["bpb"] = {"Barbacoas"}, ["btb"] = {"Beti (Cameroon)"}, ["btl"] = {"Bhatola"}, ["bxx"] = {"Borna (Democratic Republic of Congo)"}, ["byy"] = {"Buya"}, ["cbe"] = {"Chipiajes"}, ["cbh"] = {"Cagua"}, ["cca"] = {"Cauca"}, ["ccq"] = {"Chaungtha"}, ["cdg"] = {"Chamari"}, ["cjr"] = {"Chorotega"}, ["cka"] = {"Khumi Awa Chin"}, ["cmk"] = {"Chimakum"}, ["coy"] = {"Coyaima"}, ["cqu"] = {"Chilean Quechua"}, ["cum"] = {"Cumeral"}, ["daf"] = {"Dan"}, ["dap"] = {"Nisi (India)"}, ["dgu"] = {"Degaru"}, ["dha"] = {"Dhanwar (India)"}, ["dit"] = {"Dirari"}, ["djl"] = {"Djiwarli"}, ["dkl"] = {"Kolum So Dogon"}, ["drh"] = {"Darkhat"}, ["drr"] = {"Dororo"}, ["drw"] = {"Darwazi"}, ["dud"] = {"Hun-Saare"}, ["duj"] = {"Dhuwal"}, ["dwl"] = {"Walo Kumbe Dogon"}, ["dzd"] = {"Daza"}, ["ekc"] = {"Eastern Karnic"}, ["elp"] = {"Elpaputih"}, ["emo"] = {"Emok"}, ["gav"] = {"Gabutamon"}, ["gbc"] = {"Garawa"}, ["gfx"] = {"Mangetti Dune ǃXung"}, ["ggn"] = {"Eastern Gurung"}, ["ggo"] = {"Southern Gondi"}, ["ggr"] = {"Aghu Tharnggalu"}, ["gio"] = {"Gelao"}, ["gji"] = {"Geji"}, ["gli"] = {"Guliguli"}, ["gti"] = {"Gbati-ri"}, ["guv"] = {"Gey"}, ["hrr"] = {"Horuru"}, ["iap"] = {"Iapama"}, ["ibi"] = {"Ibilo"}, ["ill"] = {"Iranun"}, ["ilw"] = {"Talur"}, ["ime"] = {"Imeraguen"}, ["izi"] = {"Izi-Ezaa-Ikwo-Mgbo"}, ["jar"] = {"Jarawa (Nigeria)"}, ["jeg"] = {"Jeng"}, ["kbf"] = {"Kakauhua"}, ["kdv"] = {"Kado"}, ["kgc"] = {"Kasseng"}, ["kgd"] = {"Kataang"}, ["kgh"] = {"Upper Tanudan Kalinga"}, ["kjf"] = {"Khalaj [Indo-Iranian]"}, ["koj"] = {"Sara Dunjo"}, ["kox"] = {"Coxima"}, ["kpp"] = {"Paku Karen"}, ["krm"] = {"Krim"}, ["ktr"] = {"Kota Marudu Tinagas"}, ["kvs"] = {"Kunggara"}, ["kwq"] = {"Kwak"}, ["kxe"] = {"Kakihum"}, ["kxl"] = {"Nepali Kurux"}, ["kxu"] = {"Kui (India)"}, ["kzh"] = {"Kenuzi-Dongola"}, ["kzj"] = {"Coastal Kadazan"}, ["kzt"] = {"Tambunan Dusun"}, ["lba"] = {"Lui"}, ["leg"] = {"Lengua"}, ["lii"] = {"Lingkhim"}, ["llo"] = {"Khlor"}, ["lmm"] = {"Lamam"}, ["lmz"] = {"Lumbee"}, ["lsg"] = {"Lyons Sign Language"}, ["meg"] = {"Mea"}, ["mgx"] = {"Omati"}, ["mhh"] = {"Maskoy Pidgin"}, ["mja"] = {"Mahei"}, ["mld"] = {"Malakhel"}, ["mnt"] = {"Maykulan"}, ["mof"] = {"Mohegan-Montauk-Narragansett"}, ["mst"] = {"Cataelano Mandaya"}, ["mvm"] = {"Muya"}, ["mwd"] = {"Mudbura"}, ["mwj"] = {"Maligo"}, ["mwx"] = {"Mediak"}, ["mwy"] = {"Mosiro"}, ["myd"] = {"Maramba"}, ["myi"] = {"Mina (India)"}, ["myq"] = {"Forest Maninka"}, ["myt"] = {"Sangab Mandaya"}, ["nad"] = {"Nijadali"}, ["nbf"] = {"Naxi"}, ["nbx"] = {"Ngura"}, ["ncp"] = {"Ndaktup"}, ["ngo"] = {"Ngoni"}, ["nln"] = {"Durango Nahuatl"}, ["nlr"] = {"Ngarla"}, ["nns"] = {"Ningye"}, ["nnx"] = {"Ngong"}, ["noo"] = {"Nootka"}, ["nts"] = {"Natagaimas"}, ["nxu"] = {"Narau"}, ["ome"] = {"Omejes"}, ["oun"] = {"ǃOǃung"}, ["pat"] = {"Papitalai"}, ["pbz"] = {"Palu"}, ["pcr"] = {"Panang"}, ["pgy"] = {"Pongyong"}, ["plp"] = {"Palpa"}, ["pmc"] = {"Palumata"}, ["pmu"] = {"Mirpur Panjabi"}, ["pod"] = {"Ponares"}, ["ppa"] = {"Pao"}, ["ppr"] = {"Piru"}, ["prb"] = {"Lua'"}, ["pry"] = {"Pray 3"}, ["puk"] = {"Pu Ko"}, ["puz"] = {"Purum Naga"}, ["rie"] = {"Rien"}, ["rmr"] = {"Caló"}, ["rna"] = {"Runa"}, ["rsi"] = {"Rennellese Sign Language"}, ["sap"] = {"Sanapaná"}, ["sca"] = {"Sansu"}, ["sdm"] = {"Semandang"}, ["sgl"] = {"Sanglechi-Ishkashimi"}, ["sgo"] = {"Songa"}, ["skk"] = {"Sok"}, ["snh"] = {"Shinabo"}, ["sul"] = {"Surigaonon"}, ["sum"] = {"Sumo-Mayangna"}, ["svr"] = {"Savara"}, ["tbb"] = {"Tapeba"}, ["tdu"] = {"Tempasuk Dusun"}, ["tgg"] = {"Tangga"}, ["thc"] = {"Tai Hang Tong"}, ["thw"] = {"Thudam"}, ["thx"] = {"The"}, ["tid"] = {"Tidong"}, ["tie"] = {"Tingal"}, ["tkk"] = {"Takpa"}, ["tlw"] = {"South Wemale"}, ["tmp"] = {"Tai Mène"}, ["tne"] = {"Tinoc Kallahan"}, ["tnf"] = {"Tangshewi"}, ["toe"] = {"Tomedes"}, ["tsf"] = {"Southwestern Tamang"}, ["unp"] = {"Worora"}, ["uok"] = {"Uokha"}, ["vki"] = {"Ija-Zuba"}, ["wgw"] = {"Wagawaga"}, ["wit"] = {"Wintu"}, ["wiw"] = {"Wirangu"}, ["wra"] = {"Warapu"}, ["xba"] = {"Kamba (Brazil)"}, ["xbx"] = {"Kabixí"}, ["xia"] = {"Xiandao"}, ["xip"] = {"Xipináwa"}, ["xkh"] = {"Karahawyana"}, ["xrq"] = {"Karranga"}, ["xtz"] = {"Tasmanian"}, ["ybd"] = {"Yangbye"}, ["yds"] = {"Yiddish Sign Language"}, ["yen"] = {"Yendang"}, ["yiy"] = {"Yir Yoront"}, ["yma"] = {"Yamphe"}, ["ymt"] = {"Mator-Taygi-Karagas"}, ["ynh"] = {"Yangho"}, ["yos"] = {"Yos"}, ["yri"] = {"Yarí"}, ["yuu"] = {"Yugh"}, ["zir"] = {"Ziriya"} } return { active = active, deprecated = deprecated, } fd7mqmfof8b57yb289gi5fitfn4dls6 گۄگجہِ گۄنٛڈ 0 9119 137301 66190 2026-05-06T18:21:03Z آیات محراج 11062 [[گۄگجِہ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[گۄگجہِ گُنُڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 66190 wikitext text/x-wiki '''گۄگجِہ گُنُڈ''' چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] ہُنٛد [[گانٛدَربَل ضِلہٕ|گانٛدَربَل ضِلُک]] اَکھ گام۔<ref>https://www.censusindia.gov.in/pca/final_pca.aspx</ref><ref>https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_0100.xlsx</ref> {{Infobox settlement |name = گۄگجِہ گُنُڈ، گانٛدَربَل |native_name = |official_name = گۄگجِہ گُنُڈ |settlement_type = گام |coordinates = |subdivision_type = مُلک|subdivision_name = {{flag|India|name=ہِندوستان}} |subdivision_type1 = رِیاسَتھ|subdivision_name1 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] |subdivision_type2 = ضِلہٕ|subdivision_name2 = [[گانٛدَربَل ضِلہٕ]] | demographics_type1 = زَبان | demographics1_title1 = سَرکٲری | demographics1_info1 = [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]], [[اُردُو زَبان|اُردٗو]], [[ہِندی زَبان|ہِندی]], [[ڈوگری زَبان|ڈوگری]], [[انٛگریٖزی زَبان|انٛگریٖزی]]<ref name="OfficialLang">{{cite web |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf |title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020 |publisher=The Gazette of India }}</ref><ref>{{cite news | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | work=Rising Kashmir | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=2021-10-16 | archivedate=2020-09-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=2020-09-24 }}</ref> }} ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} {{نامُکَمَل مَضموٗن}} [[زٲژ:گانٛدَربَل ضِلٕک گام]] frqeop82f6qkgws5wre61gonlajrq6y 137305 137301 2026-05-06T18:21:24Z آیات محراج 11062 [[گۄگجہِ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[گۄگجہِ گۄنٛڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 66190 wikitext text/x-wiki '''گۄگجِہ گُنُڈ''' چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] ہُنٛد [[گانٛدَربَل ضِلہٕ|گانٛدَربَل ضِلُک]] اَکھ گام۔<ref>https://www.censusindia.gov.in/pca/final_pca.aspx</ref><ref>https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_0100.xlsx</ref> {{Infobox settlement |name = گۄگجِہ گُنُڈ، گانٛدَربَل |native_name = |official_name = گۄگجِہ گُنُڈ |settlement_type = گام |coordinates = |subdivision_type = مُلک|subdivision_name = {{flag|India|name=ہِندوستان}} |subdivision_type1 = رِیاسَتھ|subdivision_name1 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] |subdivision_type2 = ضِلہٕ|subdivision_name2 = [[گانٛدَربَل ضِلہٕ]] | demographics_type1 = زَبان | demographics1_title1 = سَرکٲری | demographics1_info1 = [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]], [[اُردُو زَبان|اُردٗو]], [[ہِندی زَبان|ہِندی]], [[ڈوگری زَبان|ڈوگری]], [[انٛگریٖزی زَبان|انٛگریٖزی]]<ref name="OfficialLang">{{cite web |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf |title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020 |publisher=The Gazette of India }}</ref><ref>{{cite news | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | work=Rising Kashmir | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=2021-10-16 | archivedate=2020-09-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=2020-09-24 }}</ref> }} ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} {{نامُکَمَل مَضموٗن}} [[زٲژ:گانٛدَربَل ضِلٕک گام]] frqeop82f6qkgws5wre61gonlajrq6y 137309 137305 2026-05-06T18:22:05Z آیات محراج 11062 137309 wikitext text/x-wiki '''گۄگجہِ گۄنٛڈ''' چھُ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] ہُنٛد [[گانٛدَربَل ضِلہٕ|گانٛدَربَل ضِلُک]] اَکھ گام۔<ref>https://www.censusindia.gov.in/pca/final_pca.aspx</ref><ref>https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/DCHB_Village_Release_0100.xlsx</ref> {{Infobox settlement |name = گۄگجہِ گۄنٛڈ، گانٛدَربَل |native_name = |official_name = گۄگجہِ گۄنٛڈ |settlement_type = گام |coordinates = |subdivision_type = مُلک|subdivision_name = {{flag|India|name=ہِندوستان}} |subdivision_type1 = رِیاسَتھ|subdivision_name1 = [[جۆم تہٕ کٔشیٖر]] |subdivision_type2 = ضِلہٕ|subdivision_name2 = [[گانٛدَربَل ضِلہٕ]] | demographics_type1 = زَبان | demographics1_title1 = سَرکٲری | demographics1_info1 = [[کٲشِر زَبان|کٲشُر]], [[اُردُو زَبان|اُردٗو]], [[ہِندی زَبان|ہِندی]], [[ڈوگری زَبان|ڈوگری]], [[انٛگریٖزی زَبان|انٛگریٖزی]]<ref name="OfficialLang">{{cite web |url=http://egazette.nic.in/WriteReadData/2020/222037.pdf |title=The Jammu and Kashmir Official Languages Act, 2020 |publisher=The Gazette of India }}</ref><ref>{{cite news | title=Parliament passes JK Official Languages Bill, 2020 | work=Rising Kashmir | url=http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 | access-date=2021-10-16 | archivedate=2020-09-24 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200924141909/http://risingkashmir.com/news/parliament-passes-jk-official-languages-bill-2020 |date=2020-09-24 }}</ref> }} ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} {{نامُکَمَل مَضموٗن}} [[زٲژ:گانٛدَربَل ضِلٕک گام]] pwzniblwyoyst6fyscw1mijiccodf19 کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ 1 12170 137303 58571 2026-05-06T18:21:04Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:گۄگجِہ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 58571 wikitext text/x-wiki {{وِکی مَنصوٗب دَرجہٕ بٔندی |دَرجہِ=نامُکَمَل |اَہمِیَتھ=ناموٗلوم }} g63cecb98zcvt6ium7lr2ztj5z65cc9 137307 137303 2026-05-06T18:21:25Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 58571 wikitext text/x-wiki {{وِکی مَنصوٗب دَرجہٕ بٔندی |دَرجہِ=نامُکَمَل |اَہمِیَتھ=ناموٗلوم }} g63cecb98zcvt6ium7lr2ztj5z65cc9 وِکیٖپیٖڈیا:رُکُن فِہرِست اؠڈِٹ تَعداد مُطٲبِق 4 14505 137292 137178 2026-05-06T18:01:25Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 Updated List of Wikipedians 137292 wikitext text/x-wiki == List of Wikipedians by number of edits == <div style="direction:ltr"> {| class="wikitable" |- style="white-space:nowrap;" ! No. ! User ! Edit count |- | 1 | [[User: آیات محراج | آیات محراج]] | [[Special:Contributions/آیات محراج|28092]] |- | 2 | <small><sub><span style="color:grey;"> </span></sub></small>[[User:511KeV|<span style="font-family:sans-serif; color:#FF1100; text-shadow:.2em .2em .4em #AfAfB1;">'''511KeV'''</span>]] [[User_talk:511KeV|<sup> '' (کتھ باتھ)''</sup>]] | [[Special:Contributions/511KeV|21442]] |- | 3 | [[User:Nadeemulhaqmir-bot|<span style="font-weight: 700; font-family: cursive;color: #41bf14;text-shadow: -1px 1px 0px #030318;">Mir-Bot</span>🍁]][[User_talk:Nadeemulhaqmir-bot|<sup>Talk</sup>]] | [[Special:Contributions/Nadeemulhaqmir-bot|12455]] |- | 4 | [[User: Uhaas bot | Uhaas bot]] | [[Special:Contributions/Uhaas bot|11723]] |- | 5 | [[User: SieBot | SieBot]] | [[Special:Contributions/SieBot|2432]] |- | 6 | [[User: Xqbot | Xqbot]] | [[Special:Contributions/Xqbot|2374]] |- | 7 | [[User: Humzah Rouf Phumboo | Humzah Rouf Phumboo]] | [[Special:Contributions/Humzah Rouf Phumboo|2268]] |- | 8 | [[User: SakuraBot | SakuraBot]] | [[Special:Contributions/SakuraBot|2230]] |- | 9 | [[User: Koshur | Koshur]] | [[Special:Contributions/Koshur|2072]] |- | 10 | [[User:Rishabhbhat|Rishabhbhat]] ([[User talk:Rishabhbhat|कथ]]) | [[Special:Contributions/Rishabhbhat|1669]] |- |} </div> mg6mqile81jo9khq4gbtafj22v6h224 فرما:Infobox person/Wikidata 10 14934 137326 135622 2026-05-07T09:37:14Z آیات محراج 11062 /* */ 137326 wikitext text/x-wiki {{Infobox|child={{{child|}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{Br separated entries | 1 = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | 2 = <div class="fn" style="display:inline">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div> | 3 = {{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal; display:inline;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} }} | abovestyle = font-size:125%; {{{abovestyle|}}} | image = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P18 |name=image |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced=no |noicon=yes | maxvals=1 |{{{image|}}}}} |size={{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}} |sizedefault=frameless |upright={{{image_upright|1}}} |alt={{{alt|}}} |suppressplaceholder=yes}} | caption = {{#if:{{{image|}}}|{{{caption|}}}|{{#if:{{#invoke:WikidataIB |getValue | rank=best |P18 |qid={{#invoke:WikidataIB |getQid |qid={{{qid|}}} }} |fwd={{{fwd|ALL}}} |osd=no |noicon=y |qual=P585 |qualsonly=yes| maxvals=1}}|{{#invoke:WikidataIB |getValue | rank=best |P18 |qid={{#invoke:WikidataIB |getQid |qid={{{qid|}}} }} |fwd={{{fwd|ALL}}} |osd=no |noicon=y |qual=P585 |qualsonly=yes| maxvals=1}} ہَس مَنٛز|{{{caption|}}}}}}} | label1 = | data1 = {{#ifeq:{{{name|{{PAGENAMEBASE}}}}}|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1559 |name=native_name |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |noicon=yes | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{native_name|{{{native name|}}}}}} }}||<span class="nativename" colspan="2" style="text-align:center;font-size:125%; font-weight:bold">{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1559 |name=native_name |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{native_name|{{{native name|}}}}}} }}</span>}} <!-- non-wikidata version: {{#if:{{{native_name|}}}|<span class="nativename" {{#if:{{{native_name_lang|}}}|lang="{{{native_name_lang}}}"}}>{{{native_name}}}</span>}} --> | label2 = وۄشژار | data2 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=pronunciation |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{pronunciation|}}} }} | label10 = پٲدٲیِش | data10 = {{br separated entries |1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1477 |name=birth_name |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}}|{{{birth_name|}}}}} |2={{#if:{{{birth_date|}}}|{{{birth_date|}}}|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P569 |name=birth_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}}|{{{birth_date|}}} |df={{{dateformat|dmy}}} }} {{#if:{{{birth_date|}}}||{{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P570 |name=death_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_date|}}} | df={{{dateformat|dmy}}} }}|| {{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P569 |name=death_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_date|}}} | df={{{dateformat|dmy}}} }}|{{#ifexpr:{{#invoke:WikidataIB|getDatePrecision|P569|qid={{{qid|}}}}}>8|(وٲنٛس {{#expr: trunc ({{#time: Y.md}}-{{#time: Y.md|{{#titleparts:{{wikidata|property|raw|{{{qid|}}}|P569}}|1}}}})}})}}}}}}{{#ifeq:{{{refs|no}}}|yes|{{wikidata|references|normal+|{{{qid|}}}|P569}} }} }} }} |3={{if then show |1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P19 |qual=P17 |name=birth_place |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{birth_place|}}} }} |2=|3=<span class="birthplace"> |4=</span>}} }} | label11 = بَپتِسمَہ | data11 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1636 |name=baptised |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{baptised|}}} }} | label12 = غٲب | data12 = {{Br separated entries|1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=disappeared_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{disappeared_date|}}} }}|2={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=disappeared_place |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{disappeared_place|}}} }}}} | label13 = حثیَت | data13 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=status |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} }} | label14 =وَفات | data14 = {{br separated entries |1={{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P570 |name=death_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_date|}}} | df={{{dateformat|dmy}}} }}|{{#if:{{{death_date|}}}|{{{death_date|}}}|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P570 |name=death_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_date|}}} | df={{{dateformat|}}} }} {{#if:{{{death_date|}}}||{{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P569 |name=birth_date |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{birth_date|}}} | df={{{dateformat|dmy}}} }}|{{#ifexpr: {{#invoke:WikidataIB |getDatePrecision |P569 |qid={{{qid|}}}}} >= 11 and {{#invoke:WikidataIB |getDatePrecision |P570 |qid={{{qid|}}}}} >= 11 | (وٲنٛسہِ {{age in years|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P569 |name=birth_date| maxvals=1 |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes | df=ymd |{{{birth_date|}}}}}|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P570 |name=death_date| maxvals=1 |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes| df=ymd |{{{death_date|}}}}}}})|{{#ifexpr: {{#invoke:WikidataIB |getDatePrecision |P569 |qid={{{qid|}}}}} >= 9 and {{#invoke:WikidataIB |getDatePrecision |P570 |qid={{{qid|}}}}} >= 9| (وٲنٛسہِ {{age in years|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P569 |name=birth_date| maxvals=1 |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes | df=y |{{{birth_date|}}}}}|{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P570 |name=death_date| maxvals=1 |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon=yes| df=y |{{{death_date|}}}}}}})|}}}}}}}}}} {{#ifeq:{{{refs|no}}}|yes|{{wikidata|references|normal+|{{{qid|}}}|P570}} }}}} |2=<!--{{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P509 |name=death_cause |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_cause|}}} }}|<span class="deathcause">From {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P509 |name=death_cause |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{death_cause|}}} }}</span>}}--> |3={{if then show |1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P20 |qual=P17 |name=death_place |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{death_place|}}} }} |2=|3=<span class="deathplace"> |4=</span>}} }} | label15 = مرنُک وجہ | data15 = {{#invoke:WikidataIB |getValue |rank=best |P509 |name=death_cause |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}}|noicon={{{noicon|}}} |{{{death_cause|}}} }} | label16 = لاش دٔریافت | data16 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=discovered |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} }} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|دَفن جاے|ٲخری جاے}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P119 |name=restingplace |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = مجموعہ | data18 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=monuments |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{monuments|}}} }} | label20 = قومیتھ | data20 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=nationality |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{nationality|}}} }} | class20 = category | label21 = باقٕے ناو | data21 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1449 |name=othername |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{alias|}}}}}}}}}}}} }} | class21 = nickname | label23 = شَہَریَتھ | data23 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P27 |name=citizenship |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{citizenship|}}} }} | class23 = category | label24 = تٲلیٖم | data24 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P512 |name=education |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{education|}}} }} | label25 = طٲلبہٕ&nbsp;عٔلِم | data25 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P69 |name=alma |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |list={{{list|ubl}}}| {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} }} | label26 = پیٚیشہِ | data26 = {{#invoke:String2 | ucfirst | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P106 |name=occupation |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |list={{{list|}}} |qual=DATES |{{{occupation|}}} }} }} | class26 = role | label27 = عَملی ؤری | data27 = {{#if:{{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}} | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best | P2031 | qid={{{qid|}}} | suppressfields={{{suppressfields|}}} | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} | onlysourced={{{onlysourced|}}} | noicon={{{noicon|}}} }}{{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best | P2032 | qid={{{qid|}}} | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} | onlysourced={{{onlysourced|}}} | noicon={{{noicon|}}} }}| – {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best | P2032 | qid={{{qid|}}} | suppressfields={{{suppressfields|}}} | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} | onlysourced={{{onlysourced|}}} | noicon={{{noicon|}}} }}}} }} | label28 = دور | data28 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=era |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{era|}}} }} | class28 = category | label29 = مُلٲزِم | data29 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P108 |name=employer |qid={{{qid|}}} |qual=DATES |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |list={{{list|ubl}}} | sorted=yes | {{{employer|}}} }} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organisation|}}}|تَنظیٖم|تَنظیٖم}} | data30 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=organization |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}} }} | class30 = org | label31 = ایجنٛٹ | data31 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1875 |name=agent |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}}|onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon ={{{noicon|}}} |{{{agent|}}} }} | class31 = agent | label32 = زاننہٕ یوان | data32 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=known |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} }} | label33 = کٲم | data33 = {{br separated entries |1={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P800 |name=works |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |list={{{list|}}} |sorted=yes|noicon={{{noicon|}}} |{{{works|{{{credits|{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}}}}}} }} |2={{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1455 |name=list of works |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|no}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{list of works|{{{list_of_works|}}}}}} }}|See {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1455 |name=list of works |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|no}}} |list={{{list|}}} |sorted=yes|noicon={{{noicon|}}} |{{{list of works|{{{list_of_works|}}}}}} }}}}}} | label34 = انداز | data34 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P136 |name=style |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{style|}}} }} | class34 = category | label37 = گرٕ عَلاقہٕ | data37 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=home town |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{home town|{{{home_town|}}}}}} }} | label38 = تنخواہ | data38 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=salary |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{salary|}}} }}{{{salary|}}} | label39 = کُل قٟمت | data39 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=worth |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{net worth|{{{net_worth|{{{networth|}}}}}}}}} }} | label40 = تھزَر | data40 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label41 = وَزَن | data41 = {{#if:{{{weight_kg|}}}{{{weight_st|}}}{{{weight_lb|}}} | {{convinfobox|{{{weight_kg|}}}|kg|{{{weight_st|}}}|st|{{{weight_lb|}}}|lb}}}}{{#if:{{{weight|}}} | {{infobox person/weight|{{{weight|}}}}}}} | label42 = ٹی وی | data42 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=television |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{television|}}} }} | label43 = لَقَب | data43 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=title |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{title|}}} }} | class43 = title | label44 = اِصطلاح | data44 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=term |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{term|}}} }} | label45 = برٛونٛہہ اَدیٖکٲرؠ | data45 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=predecessor |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{predecessor|}}} }} | label46 = پتہِ اَدیٖکٲرؠ | data46 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=successor |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{successor|}}} }} | label47 = سِیٲسی جمٲژ | data47 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P102 |name=party |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{party|}}} }} | class47 = org | label48 = تٔحریٖک | data48 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P135 |name=movement |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |{{{movement|}}} }} | class48 = category | label49 = مُخٲلف | data49 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=opponents |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{opponents|}}} }} | label50 = بورٛڈ مؠمبر | data50 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=boards |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{boards|}}} }} | label53 = مُجرِمانہٕ جُرم | data53 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=criminal charge |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}} }} | label54 = مُجرِمانہٕ پینلٹی | data54 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=criminal penalty |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} }} | label55 = {{#if:{{{judicial_status|{{{judicial status|}}}}}}|عدالتی حیثیت|مُجرِمانہٕ حیثیت}} | data55 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=judicial |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} }} | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=criminal status |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} }} | class55 = category | label56 = بٲژ | data56 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P26 |name=spouse |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|NO}}} |noicon={{{noicon|}}} |list=bullet list |qual=DATES | {{{spouse|}}} }} | label57 = شریٖک | data57 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P451 |name=partner |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}}|noicon={{{noicon|}}}|list=bullet list|qual=dates |{{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|}}}}}}}}} }} | label58 = شُرؠ | data58 = {{#invoke:WikidataIB | getPreferredValue |P1971 |name=children |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced = {{{onlysourced|}}}| noicon={{{noicon|}}} | {{#invoke:WikidataIB | getPreferredValue |P40 |name=children |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced ={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} | {{{children|}}} }} }} | label59 = مول موج | data59 = {{#if:{{{parents|}}}| {{{parents}}} | {{Unbulleted list | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best | P22 | name=father | qid={{{qid|}}} | suppressfields={{{suppressfields|}}} | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} | onlysourced={{{onlysourced|}}} | noicon={{{noicon|}}} | {{{father|}}} }} | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best | P25 | name=mother | qid={{{qid|}}} | suppressfields={{{suppressfields|}}} | fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} | onlysourced={{{onlysourced|}}} | noicon={{{noicon|}}} | {{{mother|}}} }} }} }} | label60 = رشتہٕ دار | data60 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1038 |name=relatives |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon= {{{noicon|}}}|{{{relations|{{{relatives|}}}}}} }} | label61 = عَیال | data61 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P3373 |name=family |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{family|}}} }} | label62 = سلطنَت | data62 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best|P53||name=dynasty |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |{{{dynasty|}}} }} | label63 = کال (call) نِشان | data63 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=callsign |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{callsign|}}} }} | label64 = یَنام | data64 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P166 |name=awards |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|}}} |noicon={{{noicon|}}} |list={{{list|collapsible list}}} |qual=ALL | {{{awards|}}} }} | label65 = {{#if:{{{honours|}}}|اعزاز|اعزاز}} | data65 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P0 |name=honours |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |{{{honours|{{{honors|}}}}}} }} | label66 = وؠب سایِٹ | data66 = {{if empty | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P856 |name=website |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced=no |noicon={{{noicon|}}} | {{{website|{{{homepage|}}}}}} }} | {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P1581 |name=blog |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced={{{onlysourced|no}}} |noicon={{{noicon|}}} }} }} | label77 = عہدٕ رٹان | data77 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P39 |name=position |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced = {{{onlysourced|}}}|list=ubl|qual=P642,P580,P582 |{{{position_held|}}} }} | class77 = category | label78 = رینٛک | data78 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P410 |name=military rank |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |qual=DATES |{{{military_rank|}}} }} | label79 = شاخ | data79 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P241 | name=military branch |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |qual=DATES |{{{military_branch|}}} }} | label80 = عنوان | data80 = {{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P97 |name=noble title |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |qual=ALL |{{{noble_title|}}} }} | data67 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data68 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data69 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data70 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data71 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data72 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | header73 = {{#if:{{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P109 |name=signature |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced=no |noicon=yes|{{{signature|}}}}}|دستخط}} | data74 = {{#invoke:InfoboxImage |InfoboxImage |image={{#invoke:WikidataIB | getValue | rank=best |P109 |name=signature |qid={{{qid|}}} |suppressfields={{{suppressfields|}}} |fetchwikidata={{{fetchwikidata|}}} |onlysourced=no |noicon=yes |{{{signature|}}}}} |size={{{signature_size|}}} |sizedefault=150px |alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header75 = {{#if:{{{footnotes|}}}|نوٹ}} | data76 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;"> {{{footnotes}}}</div>}} | below = {{{below|}}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox person with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:Infobox person]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=y |qid |suppressfields |fetchwikidata |onlysourced |noicon | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_penalty | criminal_status | dateformat | death cause | death_cause | death_date | death_place | denomination | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | employer | era | ethnicity | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | home town | home_town | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | list | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | net worth | net_worth | networth | notable works | notable_works | occupation | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | parents | partner | party | position_held | predecessor | pronunciation | refs | relations | relatives | religion | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | salary | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | spouse | status | style | successor | television | term | title | URL | website | weight | weight_kg | weight_lb | weight_st | works | years active | years_active | yearsactive | noble_title | military_rank | military_branch }}<!-- -->{{Main other| {{#if:{{{1|}}}{{{2|}}}{{{3|}}}{{{4|}}}{{{5|}}}|[[Category:Infobox person using numbered parameter]]}}<!-- -->{{#if:{{{box_width|}}}|[[Category:Infobox person using boxwidth parameter]]}}<!-- -->{{#if:{{{death_date|}}}{{{death_place|}}}|{{#if:{{{salary|}}}{{{net worth|{{{net_worth|{{{networth|}}}}}}}}}|[[Category:Infobox person using certain parameters when dead]]}}}}<!-- -->{{#if:{{{influences|}}}{{{influenced|}}}|[[Category:Infobox person using influence]]}}<!-- -->{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}[[Category:Articles with hCards]] }}<includeonly>{{main other|{{#if:{{safesubst:#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown=1|preview=1|fetchwikidata|onlysourced|dateformat|noicon|list|suppressfields}}|<!-- Check for locally-defined parameters could go here-->|[[Category:Articles with infoboxes completely from Wikidata]]}}}}</includeonly> <includeonly>{{main other |[[Category:Articles using Template Infobox person Wikidata]]}}</includeonly><noinclude> {{Documentation}} </noinclude> 21pk5z6m2bskgebzlgkcskii1tiihap فرما:خبرن مَنٛز 10 18632 137327 135082 2026-05-07T09:43:00Z آیات محراج 11062 /* */ 137327 wikitext text/x-wiki {{Main page image/ITN | image = Ted Turner April 1985 (cropped).jpg<!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = | caption = ٹیٚڈ ٹرنر 1985تس مَنٛز | title = | alt = | link = | border = no <!-- only set if image has a light background --> | caption align = left }} *<!-- May 06 --> امریکی میٖڈیا ہُک مٲلِکھ تہٕ اِنسان دوس '''[[ٹیٚڈ ٹرنر]]''' ''(تَصویٖر مَنٛز)'' موٗد {{nowrap|87 وُہُر}}۔ *<!--Apr 09--> '''[[رازٕ پینگوئن]]''' ''(تَصویٖر مَنٛز)'' آیہِ خَطرٕ زٲژ مَنٛز [[آئی یوٗ سی این]] طرفہٕ دَرٕج کَرنہٕ [[آب و ہوا تبدیلی]] کہِ وجہ سٟتؠ۔ *<!--Feb 29--> اِسرٲیل تہٕ امریکن '''[[2026 اِسرٲیل-اَمریکُک ایرانس پؠٹھ حملہٕ|ایرانس پؠٹھ حملہٕ]]'''، سپریم لیڈر [[علی خامنہ ای]] آو'''[[علی خامنہ ای سُنٛد قتٕل|قتٕل]]''' کرنہٕ۔ *<!--Feb 27--> افغٲنِستانس تہٕ پٲکِستانس درمِیان چھُ '''[[2026 اَفغٲنِستان پٲکِستان جَنٛگ|فوجی تنازٕ بڑان]]''' ییٚلہِ مُلکَن ہِنٛدِ سرحدَس اَپارِ حملہٕ چھِ اَدلہٕ دِوان۔ *<!--Feb 17--> امریٖکی شہری حقوٗق رہنُما ''[[جیسی جیکسن]]'' موٗد {{nowrap|84}} وُہُر۔ *<!--Feb 12--> [[بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی|نیشنلسٹ پارٹی]]، یمچ قیادتس منٛز [[طاریق رحمان]]، زیوٗن ''''2026 بنگلہ دیشی عام چُناو''''۔ *<!--Jan 14--> تھائی لینڈَس منٛز [[2026 سیکھیو ریل آفت|اکھ کرین سفری ٹرینہِ پیٹھ پیوٚو]] تَمہِ وِزِ گٔیہِ دۄیہِ تٕرٛہ نَفر مارٕ۔ {{In the news/footer |nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}} |currentevents = <!--Post ongoing items in alphabetical order--> *<!--Mar 26 2025--> [[غزہ جنٛگ]] *<!--Mar 09 2022--> [[یوکرینَس پؠٹھ روٗسی حملہٕ]] *<!--14 Apr 2023--> [[سوڈان خانہٕ جنٛگی (2023-ازکال)|سوڈان خانہٕ جنٛگی]] |recentdeaths = <!--New items go on top, remove the last one when posting, 6 items maximum, consider {{nowrap|[[Name]]}} or non-breaking spaces (&nbsp;) for names with middle names or initials--> *[[اوزی اوسبورن]] *[[شاہِد بڈگٲمی]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> sp24kwo5mz779lra9h8k4lo8odmb9vw 137328 137327 2026-05-07T09:43:22Z آیات محراج 11062 /* */ 137328 wikitext text/x-wiki {{Main page image/ITN | image = Ted Turner April 1985 (cropped).jpg<!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = | caption = ٹیٚڈ ٹرنر 1985تس مَنٛز | title = | alt = | link = | border = no <!-- only set if image has a light background --> | caption align = left }} *<!-- May 06 --> امریکی میٖڈیا ہُک مٲلِکھ تہٕ اِنسان دوس '''[[ٹیٚڈ ٹرنر]]''' ''(تَصویٖر مَنٛز)'' موٗد {{nowrap|87 وُہُر}}۔ *<!--Apr 09--> '''[[رازٕ پینگوئن]]''' آیہِ خَطرٕ زٲژ مَنٛز [[آئی یوٗ سی این]] طرفہٕ دَرٕج کَرنہٕ [[آب و ہوا تبدیلی]] کہِ وجہ سٟتؠ۔ *<!--Feb 29--> اِسرٲیل تہٕ امریکن '''[[2026 اِسرٲیل-اَمریکُک ایرانس پؠٹھ حملہٕ|ایرانس پؠٹھ حملہٕ]]'''، سپریم لیڈر [[علی خامنہ ای]] آو'''[[علی خامنہ ای سُنٛد قتٕل|قتٕل]]''' کرنہٕ۔ *<!--Feb 27--> افغٲنِستانس تہٕ پٲکِستانس درمِیان چھُ '''[[2026 اَفغٲنِستان پٲکِستان جَنٛگ|فوجی تنازٕ بڑان]]''' ییٚلہِ مُلکَن ہِنٛدِ سرحدَس اَپارِ حملہٕ چھِ اَدلہٕ دِوان۔ *<!--Feb 17--> امریٖکی شہری حقوٗق رہنُما ''[[جیسی جیکسن]]'' موٗد {{nowrap|84}} وُہُر۔ *<!--Feb 12--> [[بنگلہ دیش نیشنلسٹ پارٹی|نیشنلسٹ پارٹی]]، یمچ قیادتس منٛز [[طاریق رحمان]]، زیوٗن ''''2026 بنگلہ دیشی عام چُناو''''۔ *<!--Jan 14--> تھائی لینڈَس منٛز [[2026 سیکھیو ریل آفت|اکھ کرین سفری ٹرینہِ پیٹھ پیوٚو]] تَمہِ وِزِ گٔیہِ دۄیہِ تٕرٛہ نَفر مارٕ۔ {{In the news/footer |nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}} |currentevents = <!--Post ongoing items in alphabetical order--> *<!--Mar 26 2025--> [[غزہ جنٛگ]] *<!--Mar 09 2022--> [[یوکرینَس پؠٹھ روٗسی حملہٕ]] *<!--14 Apr 2023--> [[سوڈان خانہٕ جنٛگی (2023-ازکال)|سوڈان خانہٕ جنٛگی]] |recentdeaths = <!--New items go on top, remove the last one when posting, 6 items maximum, consider {{nowrap|[[Name]]}} or non-breaking spaces (&nbsp;) for names with middle names or initials--> *[[اوزی اوسبورن]] *[[شاہِد بڈگٲمی]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> sf7umahbx90b3p135x7moevrp1hrb4h 137329 137328 2026-05-07T09:44:34Z آیات محراج 11062 /* */ 137329 wikitext text/x-wiki {{Main page image/ITN | image = Ted Turner April 1985 (cropped).jpg<!--NOTE: Do not use an unprotected Commons file. Our cascading protection will not apply. Either upload a local copy or list it at WP:CMP and wait for the bot to protect it at Commons. See WP:ITN/A for full instructions.--> | width = | caption = ٹیٚڈ ٹرنر 1985تس مَنٛز | title = | alt = | link = | border = no <!-- only set if image has a light background --> | caption align = left }} *<!-- May 06 --> امریکی میٖڈیا ہُک مٲلِکھ تہٕ اِنسان دوس '''[[ٹیٚڈ ٹرنر]]''' ''(تَصویٖر مَنٛز)'' موٗد {{nowrap|87 وُہُر}}۔ *<!--Apr 09--> '''[[رازٕ پینگوئن]]''' آیہِ خَطرٕ زٲژ مَنٛز [[آئی یوٗ سی این]] طرفہٕ دَرٕج کَرنہٕ [[آب و ہوا تبدیلی]] کہِ وجہ سٟتؠ۔ *<!--Feb 29--> اِسرٲیل تہٕ امریکن '''[[2026 اِسرٲیل-اَمریکُک ایرانس پؠٹھ حملہٕ|ایرانس پؠٹھ حملہٕ]]'''، سپریم لیڈر [[علی خامنہ ای]] آو'''[[علی خامنہ ای سُنٛد قتٕل|قتٕل]]''' کرنہٕ۔ *<!--Feb 27--> افغٲنِستانس تہٕ پٲکِستانس درمِیان چھُ '''[[2026 اَفغٲنِستان پٲکِستان جَنٛگ|فوجی تنازٕ بڑان]]''' ییٚلہِ مُلکَن ہِنٛدِ سرحدَس اَپارِ حملہٕ چھِ اَدلہٕ دِوان۔ *<!--Feb 17--> امریٖکی شہری حقوٗق رہنُما ''[[جیسی جیکسن]]'' موٗد {{nowrap|84}} وُہُر۔ {{In the news/footer |nocurrenteventslink = {{{nocurrenteventslink|}}} |currentevents = <!--Post ongoing items in alphabetical order--> *<!--Mar 26 2025--> [[غزہ جنٛگ]] *<!--Mar 09 2022--> [[یوکرینَس پؠٹھ روٗسی حملہٕ]] *<!--14 Apr 2023--> [[سوڈان خانہٕ جنٛگی (2023-ازکال)|سوڈان خانہٕ جنٛگی]] |recentdeaths = <!--New items go on top, remove the last one when posting, 6 items maximum, consider {{nowrap|[[Name]]}} or non-breaking spaces (&nbsp;) for names with middle names or initials--> *[[اوزی اوسبورن]] *[[شاہِد بڈگٲمی]] }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 60e2clyroykaxuraooetp1toxg97ndg ۂرؠ‌سہٕ 0 18940 137285 137213 2026-05-06T18:00:57Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137285 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ}} <ref>{{ویب حَوالہٕ|date=26 July 2013|title=Al Harees, traditional Emirati Cuisine|url=http://www.uaestylemagazine.com/26/al-harees-traditional-emirati-cuisine.html|website=UAE Style Magazine|access-date=24 February 2024|archive-date=13 April 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240413231227/http://www.uaestylemagazine.com/26/al-harees-traditional-emirati-cuisine.html|url-status=dead}}</ref> حریٖس (عربی: هریس) یَتھ کأشِرؠ پأٹھؠ '''ۂرؠ‌سہٕ''' چھِ اَکھ پاکنأیِتھ، پھٹِتھ، یا مۄٹ طور پٲٹھؠ زمینَس پؠٹھ پھٹِتھ کٕنکہٕ یا بُلگرِک کھؠن، یَتھ مَنٛز ماز تہٕ مزٕ دار چیٖز چھُ رلہٕ آسان۔کشیٖر مَنٛز چھِ عام طور پٲٹھؠ توٚمُل رلاوان۔امیک مستقِل مزاجی گرٕ۔ دانہٕ تہٕ گرولَس دانہٕ درمیان مختٔلِف آسان۔ ۂرؠ سہٕ چھُ اَکھ مشہوٗر پکوان یا کھؠن یُس پوٗرٕ ارمیناہس مَنٛز زاننہٕ چھِ یوان ییٚتہِ یہٕ ایسٹرکِس دۄہ پیش چھِ یِوان کرنہٕ، تہٕ عرب دُنؠ‌یا ییٚتہِ یہٕ عام طور پٲٹھؠ خلیج فارسی کؠن عرب ریاستَن مَنٛز [[رَمَضان|رمضان]] کِس رؠتَس مَنٛز، تہٕ [[عِراق|عراق]] لبنانی بہرین تہٕ [[کٔشیٖر]] مَنٛز تہِ مسلمانن ہِنٛد طرفہٕ [[عاشُر|اشوٗرؠ]] کِس دوران کھؠنہٕ یوان۔مَنٛز چھِ ۂرسہٕ وَنٛدس مَنٛز ژۄۆچو سٟتؠ کھؠنہٕ یوان۔ ==کٲشُر ۂرؠ سہٕ== [[File:Hareesa.JPG|thumb|کٲشُر ۂرؠ سہٕ]] '''ۂرؠ سہٕ''' ([[کٲشِر زَبان|کٲشُر]] :[hərjsɨ]) چھُ [[وَنٛدٕ|ونٛدَس]] مَنٛز تیار کرنہٕ یِوان (عام طور [[چِلَے کلان|چِلَے کلانس]] مَنٛز)، عام طور پٲٹھؠ مٹن تہٕ توٚملہٕ اوٹ سٟتؠ بناونہٕ یِوان تہٕ کٲشِرؠ ژۆچن سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان یَتھ '''گِردٕ''' ونان چھِ۔ یہِ چھُ زِیۆن سٟتہِ چلاونہٕ یِنہٕ والیٚن اوونَن مَنٛز تھاونہٕ آمٕتہِ بٔڑؠن دیگن (میٚژِ بانہٕ) مَنٛز رننہٕ یِوان۔ [[شہرِ خاص|شہرِ خاص سِریٖنَگَر]] چھُ [[کٔشیٖر|کٔشیٖرِ]] مَنٛز ۂرؠ سہٕ بناونُک مرکز مانٛنہٕ یِوان۔ == حَوالہٕ == g6jn4dv38l2x4trskhtcsjb4z13m6ea ہَنٛد 0 19322 137296 88319 2026-05-06T18:17:47Z آیات محراج 11062 [[ہَنٛدھ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[ہَنٛد]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 88319 wikitext text/x-wiki [[File:Dandelion_Stigma.jpg|thumb|ہَنٛدھ بیلوبیڈ سٹگما چھِ پولن تھاوان۔]] '''''ہَنٛدھ''''' (/təˈræksəkəm/′ چھِ ایسٹرسی۔ خاندانک کلؠ کٔٹؠ ہٕنٛز اَکھ بٔڑ [[جٲتؠ|جینس]] یۄس عام طور '''ڈینڈیلینس''' کہ ناوٕ سٟتؠ زانٛنہٕ ینہٕ واجنیٚن انواع پیٚٹھ مشتمل چھےٚ۔ جینس کس سائنسی تہٕ شوق کس مطالعس چھ ٹیراکسیکولوجی وننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Greenwood|first=Barbara|year=2015|title=Don't Dismiss the Dandelion|url=https://wirralwildlife.blogspot.com/2015/02/dont-dismiss-dandelion.html}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFGreenwood2015">Greenwood, Barbara (2015). </cite></ref> ہَنٛدھ چھِ کشیٖر مَنٛز سبزی طور اِستِمال یوان کرنہٕ تہٕ چھِ [[لوسہٕ توٗن]] آب شیرنہٕ وِزِ رننہٕ یوان. == حَوالہٕ == gvcwaiufvjnw3axade5odv2ac9f6edi 137298 137296 2026-05-06T18:18:03Z آیات محراج 11062 137298 wikitext text/x-wiki [[File:Dandelion_Stigma.jpg|thumb|ہَنٛد بیلوبیڈ سٹگما چھِ پولن تھاوان۔]] '''''ہَنٛد''''' (/təˈræksəkəm/′ چھِ ایسٹرسی۔ خاندانک کلؠ کٔٹؠ ہٕنٛز اَکھ بٔڑ [[جٲتؠ|جینس]] یۄس عام طور '''ڈینڈیلینس''' کہ ناوٕ سٟتؠ زانٛنہٕ ینہٕ واجنیٚن انواع پیٚٹھ مشتمل چھےٚ۔ جینس کس سائنسی تہٕ شوق کس مطالعس چھ ٹیراکسیکولوجی وننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Greenwood|first=Barbara|year=2015|title=Don't Dismiss the Dandelion|url=https://wirralwildlife.blogspot.com/2015/02/dont-dismiss-dandelion.html}}</ref> ہَنٛدھ چھِ کشیٖر مَنٛز سبزی طور اِستِمال یوان کرنہٕ تہٕ چھِ [[لوسہٕ توٗن]] آب شیرنہٕ وِزِ رننہٕ یوان. == حَوالہٕ == hgtcni7gr8rlpyd71xa02mlqiefe15s 137299 137298 2026-05-06T18:19:25Z آیات محراج 11062 137299 wikitext text/x-wiki {{Infobox species/Wikidata|color=Palegreen}}[[File:Dandelion_Stigma.jpg|thumb|ہَنٛد بیلوبیڈ سٹگما چھِ پولن تھاوان۔]] '''''ہَنٛد''''' (/təˈræksəkəm/′ چھِ ایسٹرسی۔ خاندانک کلؠ کٔٹؠ ہٕنٛز اَکھ بٔڑ [[جٲتؠ|جینس]] یۄس عام طور '''ڈینڈیلینس''' کہ ناوٕ سٟتؠ زانٛنہٕ ینہٕ واجنیٚن انواع پیٚٹھ مشتمل چھےٚ۔ جینس کس ساینسی تہٕ شوق کس مطالعس چھُ ٹیراکسیکولوجی وننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Greenwood|first=Barbara|year=2015|title=Don't Dismiss the Dandelion|url=https://wirralwildlife.blogspot.com/2015/02/dont-dismiss-dandelion.html}}</ref> ہَنٛد چھِ کشیٖر مَنٛز سبزی طور اِستِمال یوان کرنہٕ تہٕ چھِ [[لوسہٕ توٗن]] آب شیرنہٕ وِزِ رننہٕ یوان. == حَوالہٕ == a6hi9p8cnu3suluad9nfpkytiy99cov 137300 137299 2026-05-06T18:20:03Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:کُلؠ کٔٹؠ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137300 wikitext text/x-wiki {{Infobox species/Wikidata|color=Palegreen}}[[File:Dandelion_Stigma.jpg|thumb|ہَنٛد بیلوبیڈ سٹگما چھِ پولن تھاوان۔]] '''''ہَنٛد''''' (/təˈræksəkəm/′ چھِ ایسٹرسی۔ خاندانک کلؠ کٔٹؠ ہٕنٛز اَکھ بٔڑ [[جٲتؠ|جینس]] یۄس عام طور '''ڈینڈیلینس''' کہ ناوٕ سٟتؠ زانٛنہٕ ینہٕ واجنیٚن انواع پیٚٹھ مشتمل چھےٚ۔ جینس کس ساینسی تہٕ شوق کس مطالعس چھُ ٹیراکسیکولوجی وننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Greenwood|first=Barbara|year=2015|title=Don't Dismiss the Dandelion|url=https://wirralwildlife.blogspot.com/2015/02/dont-dismiss-dandelion.html}}</ref> ہَنٛد چھِ کشیٖر مَنٛز سبزی طور اِستِمال یوان کرنہٕ تہٕ چھِ [[لوسہٕ توٗن]] آب شیرنہٕ وِزِ رننہٕ یوان. == حَوالہٕ == [[زٲژ:کُلؠ کٔٹؠ]] ptevaechfzqxzfdtukvxl3k5c6vkz3e کٲفِر 0 19786 137232 91688 2026-05-06T14:05:26Z آیات محراج 11062 [[کأفِر]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کٲفِر]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 91688 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ}} '''کأفِر''' یَتھ [[عَربی زَبان|عربی زبان]] مَنٛز کافِر '''جمع(''' كَافِرُون kāfirūn, كُفَّار kuffār, or كَفَرَة kafara; feminine: كَافِرَة )ونان چھِ تتھ شخصس سٟتؠ مراد تھاوان یُس اسلامس مَنٛز خۄدایس پؠٹھ یقیٖن چھ نہٕ تھاوان، تیم سٕنٛد اختیارس انکار چھِ کران، اِسلام کہ اصولن مسترد چھ کران، یا صرف چھ نہٕ [[مُسلمان|مسلمان]]-سہٕ یُس نہٕ اسلامی نبی محمد صلی اللہ علیہ وسلم سٕنز ہدایتس پؠٹھ یقیٖن تھاوان کینٛہہ تَس چھِ کأفِر ونان۔ <ref name="auto1">{{ویب حَوالہٕ|last=Rabbani|first=Faraz|date=2016-06-06|title=Are All Non-Muslims Deemed "Kafir"?|url=https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621064238/https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-date=2023-06-21|access-date=2023-06-21|website=Seekers Guidance}}</ref><ref name="Schirrmacher 2020">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Schirrmacher|first=Christine|title=Handbook of Leaving Religion|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2020|isbn=978-90-04-33092-4|editor-last=Enstedt|editor-first=Daniel|series=Brill Handbooks on Contemporary Religion|volume=18|location=[[Leiden]] and [[Boston]]|pages=81–95|chapter=Chapter 7: Leaving Islam|doi=10.1163/9789004331471_008|issn=1874-6691|editor-last2=Larsson|editor-first2=Göran|editor-last3=Mantsinen|editor-first3=Teemu T.|chapter-url=https://brill.com/view/book/edcoll/9789004331471/BP000008.xml?body=pdf-43180|doi-access=free}}</ref><ref name="Glasse-2001-247">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Glasse|first=Cyril|url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247|title=The New Encyclopedia of Islam|date=1989|publisher=Altamira Press|isbn=978-0759101890|edition=Revised 2001|location=New York|page=[https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247 247]}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Sevinç|first=Kenan|last2=Coleman|first2=Thomas J.|last3=Hood|first3=Ralph W.|date=25 July 2018|title=Non-Belief: An Islamic Perspective|journal=Secularism and Nonreligion|volume=7|pages=5|doi=10.5334/snr.111|doi-access=free}}</ref> کأفِرک لغوی معنی چھِ سہُ یُس اِنکار کرِ یا یُس نہٕ بروس کرِ یا عام طور پٲٹھؠ غأر مُسلمان . یہٕ اصطلاح چھِ قرآنس مَنٛز مختلف طریقن سٟتؠ اِستِمال یوان کرنہٕ، یَتھ مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ بنیٲدی معنی چھ خۄدایس سٟتؠ ناشکردٕ کرٕنؠ۔ ''کفر'' ہنز مخالف اصطلاح opposite term چھِ ('کُفُر') چھ ''امین'' ('ایٖمان') تہٕ کا''فِر'' ہنٛز مخالف ('کأفِر') چھ ''مو 'من''('موٗمِن') ۔ اَکھ نفر یس خالق کس وجودس انکار چھ کران أمس چھ داہری۔ ونٛنہٕ یوان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Swartz|first=Merlin|url=https://books.google.com/books?id=_5dbo6vYOREC&q=dahriya&pg=PA96|title=A medieval critique of Anthropomorphism|date=30 January 2015|publisher=Brill|isbn=978-9004123762|page=96|access-date=27 July 2017}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Goldziher|first=I.|date=2012-04-24|title=Dahrīya|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-1/dahriya-SIM_1762?s.num=27&s.start=20|publisher=Brill Online|access-date=9 January 2019}}</ref> == حَوالہٕ == pu9qmpx6bwp6ko9xa4e0pvagn47ef6l 137236 137232 2026-05-06T14:05:49Z آیات محراج 11062 137236 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ}} '''کٲفِر''' یَتھ [[عَربی زَبان|عربی زبان]] مَنٛز کافِر '''جمع(''' كَافِرُون kāfirūn, كُفَّار kuffār, or كَفَرَة kafara; feminine: كَافِرَة )ونان چھِ تتھ شخصس سٟتؠ مراد تھاوان یُس اسلامس مَنٛز خۄدایس پؠٹھ یقیٖن چھ نہٕ تھاوان، تیم سٕنٛد اختیارس انکار چھِ کران، اِسلام کہ اصولن مسترد چھ کران، یا صرف چھ نہٕ [[مُسلمان|مسلمان]]-سہٕ یُس نہٕ اسلامی نبی محمد صلی اللہ علیہ وسلم سٕنز ہدایتس پؠٹھ یقیٖن تھاوان کینٛہہ تَس چھِ کأفِر ونان۔ <ref name="auto1">{{ویب حَوالہٕ|last=Rabbani|first=Faraz|date=2016-06-06|title=Are All Non-Muslims Deemed "Kafir"?|url=https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621064238/https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-date=2023-06-21|access-date=2023-06-21|website=Seekers Guidance}}</ref><ref name="Schirrmacher 2020">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Schirrmacher|first=Christine|title=Handbook of Leaving Religion|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2020|isbn=978-90-04-33092-4|editor-last=Enstedt|editor-first=Daniel|series=Brill Handbooks on Contemporary Religion|volume=18|location=[[Leiden]] and [[Boston]]|pages=81–95|chapter=Chapter 7: Leaving Islam|doi=10.1163/9789004331471_008|issn=1874-6691|editor-last2=Larsson|editor-first2=Göran|editor-last3=Mantsinen|editor-first3=Teemu T.|chapter-url=https://brill.com/view/book/edcoll/9789004331471/BP000008.xml?body=pdf-43180|doi-access=free}}</ref><ref name="Glasse-2001-247">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Glasse|first=Cyril|url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247|title=The New Encyclopedia of Islam|date=1989|publisher=Altamira Press|isbn=978-0759101890|edition=Revised 2001|location=New York|page=[https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247 247]}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Sevinç|first=Kenan|last2=Coleman|first2=Thomas J.|last3=Hood|first3=Ralph W.|date=25 July 2018|title=Non-Belief: An Islamic Perspective|journal=Secularism and Nonreligion|volume=7|pages=5|doi=10.5334/snr.111|doi-access=free}}</ref> کأفِرک لغوی معنی چھِ سہُ یُس اِنکار کرِ یا یُس نہٕ بروس کرِ یا عام طور پٲٹھؠ غأر مُسلمان . یہٕ اصطلاح چھِ قرآنس مَنٛز مختلف طریقن سٟتؠ اِستِمال یوان کرنہٕ، یَتھ مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ بنیٲدی معنی چھ خۄدایس سٟتؠ ناشکردٕ کرٕنؠ۔ ''کفر'' ہنز مخالف اصطلاح opposite term چھِ ('کُفُر') چھ ''امین'' ('ایٖمان') تہٕ کا''فِر'' ہنٛز مخالف ('کأفِر') چھ ''مو 'من''('موٗمِن') ۔ اَکھ نفر یس خالق کس وجودس انکار چھ کران أمس چھ داہری۔ ونٛنہٕ یوان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Swartz|first=Merlin|url=https://books.google.com/books?id=_5dbo6vYOREC&q=dahriya&pg=PA96|title=A medieval critique of Anthropomorphism|date=30 January 2015|publisher=Brill|isbn=978-9004123762|page=96|access-date=27 July 2017}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Goldziher|first=I.|date=2012-04-24|title=Dahrīya|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-1/dahriya-SIM_1762?s.num=27&s.start=20|publisher=Brill Online|access-date=9 January 2019}}</ref> == حَوالہٕ == hgyrjwzvf9k6tcmau92f2lc96x4f6o3 137283 137236 2026-05-06T18:00:47Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137283 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ}} '''کٲفِر''' یَتھ [[عَربی زَبان|عربی زبان]] مَنٛز کافِر '''جمع(''' كَافِرُون kāfirūn, كُفَّار kuffār, or كَفَرَة kafara; feminine: كَافِرَة )ونان چھِ تتھ شخصس سٟتؠ مراد تھاوان یُس اسلامس مَنٛز خۄدایس پؠٹھ یقیٖن چھ نہٕ تھاوان، تیم سٕنٛد اختیارس انکار چھِ کران، اِسلام کہ اصولن مسترد چھ کران، یا صرف چھ نہٕ [[مُسلمان|مسلمان]]-سہٕ یُس نہٕ اسلامی نبی محمد صلی اللہ علیہ وسلم سٟنٛز ہدایتس پؠٹھ یقیٖن تھاوان کینٛہہ تَس چھِ کأفِر ونان۔ <ref name="auto1">{{ویب حَوالہٕ|last=Rabbani|first=Faraz|date=2016-06-06|title=Are All Non-Muslims Deemed "Kafir"?|url=https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-url=https://web.archive.org/web/20230621064238/https://seekersguidance.org/answers/islamic-belief/non-muslims-deemed-kafir/|archive-date=2023-06-21|access-date=2023-06-21|website=Seekers Guidance}}</ref><ref name="Schirrmacher 2020">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Schirrmacher|first=Christine|title=Handbook of Leaving Religion|publisher=[[Brill Publishers]]|year=2020|isbn=978-90-04-33092-4|editor-last=Enstedt|editor-first=Daniel|series=Brill Handbooks on Contemporary Religion|volume=18|location=[[Leiden]] and [[Boston]]|pages=81–95|chapter=Chapter 7: Leaving Islam|doi=10.1163/9789004331471_008|issn=1874-6691|editor-last2=Larsson|editor-first2=Göran|editor-last3=Mantsinen|editor-first3=Teemu T.|chapter-url=https://brill.com/view/book/edcoll/9789004331471/BP000008.xml?body=pdf-43180|doi-access=free}}</ref><ref name="Glasse-2001-247">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Glasse|first=Cyril|url=https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247|title=The New Encyclopedia of Islam|date=1989|publisher=Altamira Press|isbn=978-0759101890|edition=Revised 2001|location=New York|page=[https://archive.org/details/newencyclopediao0000glas/page/247 247]}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Sevinç|first=Kenan|last2=Coleman|first2=Thomas J.|last3=Hood|first3=Ralph W.|date=25 July 2018|title=Non-Belief: An Islamic Perspective|journal=Secularism and Nonreligion|volume=7|pages=5|doi=10.5334/snr.111|doi-access=free}}</ref> کأفِرک لغوی معنی چھِ سُہ یُس اِنکار کرِ یا یُس نہٕ بروس کرِ یا عام طور پٲٹھؠ غأر مُسلمان . یہٕ اصطلاح چھِ قرآنس مَنٛز مختلف طریقن سٟتؠ اِستِمال یوان کرنہٕ، یَتھ مَنٛز سارِوٕے کھۄتہٕ بنیٲدی معنی چھ خۄدایس سٟتؠ ناشکردٕ کرٕنؠ۔ ''کفر'' ہِنٛز مُخٲلِف اصطلاح opposite term چھِ ('کُفُر') چھ ''امین'' ('ایٖمان') تہٕ کا''فِر'' ہنٛز مُخٲلِف ('کأفِر') چھ ''مو 'من''('موٗمِن') ۔ اَکھ نفر یس خالق کس وجودس انکار چھ کران أمس چھ داہری۔ ونٛنہٕ یوان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Swartz|first=Merlin|url=https://books.google.com/books?id=_5dbo6vYOREC&q=dahriya&pg=PA96|title=A medieval critique of Anthropomorphism|date=30 January 2015|publisher=Brill|isbn=978-9004123762|page=96|access-date=27 July 2017}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Goldziher|first=I.|date=2012-04-24|title=Dahrīya|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-1/dahriya-SIM_1762?s.num=27&s.start=20|publisher=Brill Online|access-date=9 January 2019}}</ref> == حَوالہٕ == icbr2w1fwybj9dkjqzuknf2cy4q87js کَتھ:کٲفِر 1 19787 137234 91427 2026-05-06T14:05:27Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:کأفِر]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:کٲفِر]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 91427 wikitext text/x-wiki {{dcw-k2}} 397lt7xjo1po02lcrckvvorvxzjx76i غٲرؠ 0 19921 137214 135814 2026-05-06T12:03:01Z آیات محراج 11062 [[غأرؠ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[غٲرؠ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 135814 wikitext text/x-wiki <references />{{Infobox species/Wikidata}} غأرؠ (Eleocharis dulcis، water chestnut)، چھِ [[ایشیا|ایشیاء]] ٹراپیکل افریقہ تہٕ اوشیانا مَنٛز کھسن وول اَکھ گاسُک ہیٚو قسٕم(سیج)sedge یُس کھؠنہٕ تہٕ چھِ یوان۔<ref>{{Cite web|title=Plants of the World Online &#124; Kew Science|url=https://powo.science.kew.org/?name_id=242450|access-date=2023-02-06|website=Plants of the World Online|language=en}}</ref> == حَوالہٕ == hijt6ucg0ytc4bchunik4a363crunyv 137216 137214 2026-05-06T12:03:16Z آیات محراج 11062 137216 wikitext text/x-wiki <references />{{Infobox species/Wikidata}} غٲرؠ (Eleocharis dulcis، water chestnut)، چھِ [[ایشیا|ایشیاء]] ٹراپیکل افریقہ تہٕ اوشیانا مَنٛز کھسن وول اَکھ گاسُک ہیٚو قسٕم(سیج)sedge یُس کھؠنہٕ تہٕ چھِ یوان۔<ref>{{Cite web|title=Plants of the World Online &#124; Kew Science|url=https://powo.science.kew.org/?name_id=242450|access-date=2023-02-06|website=Plants of the World Online|language=en}}</ref> == حَوالہٕ == n2fmxoncgv608bqpwadt18htqpl7mca ۂرسہٕ 0 20737 137331 99489 2026-05-07T09:53:20Z EmausBot 1793 Fixing double redirect from [[ۂرؠ سہٕ]] to [[ۂرؠ‌سہٕ]] 137331 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ۂرؠ‌سہٕ]] bh9qyfca5dc9vu6yh2mf16s7g8ja3cp دمہٕ ٲلَو 0 23907 137334 115262 2026-05-07T10:04:26Z آیات محراج 11062 137334 wikitext text/x-wiki {{کھؠن معلوٗمات ڈَبہٕ|name=دمہٕ ٲلَو|image=File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|image_size=250px|caption=دمہٕ ٲلَو|alternate_name=الوٗر دم|region=[[جۆم تہٕ کٔشیٖر]], [[بھوجپوٗری عَلاقہٕ]] {{ا|Uttar Pradesh}} شُک تہٕ [[بِہار]], [[مغربی بنگال]] لُک، [[ہِندوستان]]س منٛز|creator=|course=اہم|type=|served=|main_ingredient=[[ٲلوٕ]], [[ہندوستٲنؠ مَسالن ہِنٛز فہرست|ہندوستٲنؠ مَسالہٕ]], [[أدرک]], [[رۄہن]], [[گنڈٕ]], [[جڑی بوٗٹی|جڑی بوٗٹیہٕ]]|variations=|calories=|other=|national_cuisine=ہِنٛدوستٲنؠ تہٕ بنگلا دیشُک|alt=}} '''دمہٕ ٲلو''' یا '''دمہٕ اولَو''' چھُ [[ٲلو|ٲلوَس]] پؠٹھ مبنی رسہٕ درسِیوٚن۔ لفظ دم چھُ بخارٕ سٟتؠ رننہٕ یا وارٕ وارٕ رننہٕ آمُت، پؠٹھ مبنی چھُ۔<ref name=":0" /> یہِ چھ ہِندوستٲنؠ رِیاسَتھ [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)|جموں و کشمیر]] مَنٛز [[وادی کٔشیٖر|وادی کشمیر]] رؠوایتی [[کٲشِرؠ پنٛڈِت|کشمیری پنڈت]] [[کٲشُر کھؠن|کھینن]] ہنٛد اَکھ حصہٕ۔ ''دمہٕ ٲلو'' چھ [[ہِندوستان]] تہٕ [[پٲکِستان|پٲکستانس]] مَنٛز بٔڑس پیمانس پؠٹھ رنہٕ یوان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Martha Stone|url=https://books.google.com/books?id=KywYBgAAQBAJ&pg=PP16|title=Indian Slow Cooker:Getting to Know the Basics of Slow Cooked Indian Kitchen Delicacies|year=2015}}</ref> [[وراناسی|بنارسی]] تہٕ بنگٲلہِ تہِ چھے٘ مختلف قٕسٕم ۔<ref name=":0">{{Cite book|last=Punjabi|first=Camellia|title=The Great Curries of India|publisher=Simon & Schuster|year=1995|pages=148}}</ref> ==حَوالہٕ == ogpdjxthwpgu5b8r5ft6r6t5r3vprds ژ 0 26074 137267 136240 2026-05-06T17:07:20Z آیات محراج 11062 137267 wikitext text/x-wiki [[File:Uyghur - Arabic script - isolated form - ژ (IPA ʒ).svg|thumb|ژ]] '''ژ''' چھُ [[فارسی أچھَر|فارسی]] تہٕ کٲشُر اَچھَر ۔ فارسی مَنٛز چھُ امیُک وۄشژار ج {{IPAslink|ʒ}} {{IPA audio link|Voiced palato-alveolar sibilant.ogg}}پٲٹھؠ ہیو آسان مگر کٲشِرؠ زَبان مَنٛز چھِ امیُک وۄشژار چھِ ts پٲٹھؠ {{IPAslink|t͡s}} {{IPA audio link|Kashmiri pronunciation of ژ.ogg}}۔ أمؠ کِن چھُ فارسی تہٕ اُردوٗ پٲٹھؠ Television [[ٹؠلی وِجَن|ٹیلی ویژن]] پٲٹھؠ لؠکھنہٕ مگر کٲشِرؠ پٲٹھؠ چھِ یِوان '''ٹیلی وِجَن''' لؠکھنہٕ یِتھ کٔنی چھِ واریاہ لفظن مَنٛز فارسی زَبان مَنٛز ژ اِستِمال کران یَتھ کٲشِرؠ پٲٹھؠ ج چھُ یوان اِستِمال گژھان مَثلَن: Japan (فارسی: '''ژاپان)''' تہٕ کٲشِرؠ پٲٹھؠ '''جاپان''' یِتھ کٔنی چھُ واریاہ لفظن پؠٹھ یُتھُے نِظام ورتاونہٕ یِوان۔<ref>{{Cite journal |last=Orsatti |first=Paola |date=2019 |title=Persian Language in Arabic Script: The Formation of the Orthographic Standard and the Different Graphic Traditions of Iran in the First Centuries of the Islamic Era |journal=Creating Standards (Book)}}</ref> == ژھ == ژھ چھُ وۄشژار {{IPAslink|t͡sʰ}}{{IPA audio link|Kashmiri pronunciation of ژھ.wav}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:کٲشِرؠ اَچھَر]] nuxo79kp8v18xf9msd42mmnhi34cgd4 رُکُن:Nadeemulhaqmir-bot/log/2026/5 2 29410 137290 137177 2026-05-06T18:01:20Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ اَز دۄہُک لاگ مَحفوٗظ کَران. 137290 wikitext text/x-wiki ==1-5-2026== ==== [[شہلا رَشیٖد]] - ([[Special:Diff/136833|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki> # <nowiki> انسان </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسان</nowiki> # <nowiki> انسانی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِنسٲنی</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> خلاف </nowiki><b> -> </b><nowiki>خَلاف</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> شُروٗع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki> # <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki> # <nowiki> گۄڈٕنیُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki> # <nowiki> يٖ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یٖ</nowiki> # <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki> # <nowiki> یوٗنیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[ڈیبورا گرٛووَر]] - ([[Special:Diff/136834|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ج. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ج۔</nowiki> ==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (مَرکَزی عَلاقہٕ)]] - ([[Special:Diff/136835|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> مجموعی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُنی</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ٕ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٕ۔</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (اِشارٕ صَفہٕ)]] - ([[Special:Diff/136836|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> ==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (شاہزٲدؠ رِیاسَتھ)]] - ([[Special:Diff/136837|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> حکوٗمت </nowiki><b> -> </b><nowiki>حوٚکوٗمَتھ</nowiki> # <nowiki> رِیاسَت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٘ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٚ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر (رِیاسَتھ)]] - ([[Special:Diff/136838|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اگست </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَگَست</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> رِیاسَت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> سۭتہِ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتہِ</nowiki> # <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٘ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٚ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==2-5-2026== ==== [[گرٛوکیٖپیٖڈیا]] - ([[Special:Diff/136907|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ت. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ت۔</nowiki> ==== [[ڈِک-ڈِک]] - ([[Special:Diff/136908|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki> ==== [[اٹلانٹا]] - ([[Special:Diff/136909|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> ==== [[کانیے ویسٹ]] - ([[Special:Diff/136910|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> مشہور </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَشہوٗر</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[بُتہٕ راتھ]] - ([[Special:Diff/136911|فَرَق]]) ==== # <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki> # <nowiki> چَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھَ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> ==== [[پٲکِستان]] - ([[Special:Diff/136912|فَرَق]]) ==== # <nowiki> محیط </nowiki><b> -> </b><nowiki>پھٔہلِتھ</nowiki> ==== [[نار]] - ([[Special:Diff/136913|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ێ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یٚ</nowiki> ==== [[وولوف زَبان]] - ([[Special:Diff/136914|فَرَق]]) ==== # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> ==== [[ڈاکار]] - ([[Special:Diff/136915|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> ==== [[سینیگال]] - ([[Special:Diff/136916|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> آزادی </nowiki><b> -> </b><nowiki> آزادی</nowiki> # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> گھرٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>گرٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[سینیگال دٔرؠ‌یاو]] - ([[Special:Diff/136917|فَرَق]]) ==== # <nowiki> میل </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖل</nowiki> ==== [[منوہر کول]] - ([[Special:Diff/136918|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ستمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>سَتَمبَر</nowiki> # <nowiki> سری نگرس </nowiki><b> -> </b><nowiki>سِریٖنَگرَس</nowiki> # <nowiki> شُروٗع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> مجموعہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُن</nowiki> # <nowiki> مجموعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُن</nowiki> # <nowiki> مجموعن </nowiki><b> -> </b><nowiki>سۆمبرُنن</nowiki> # <nowiki> ہندوستٲنی </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[اداکار]] - ([[Special:Diff/136919|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki> ==== [[جۆم تہٕ کٔشیٖر منٛز سِیاحت]] - ([[Special:Diff/136920|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==== [[مایکَل جیکسَن]] - ([[Special:Diff/136921|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==== [[کُمیل نانجِیانی]] - ([[Special:Diff/136922|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==== [[سٹیو جابز]] - ([[Special:Diff/136923|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==== [[ٹیلی وِجَن]] - ([[Special:Diff/136924|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==== [[لانٛگُر (کشیٖر ہُینٛد)]] - ([[Special:Diff/136925|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> ==3-5-2026== ==== [[صِفَر-کھَجَر بےٚ رَلوُن]] - ([[Special:Diff/137012|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki> # <nowiki> ي </nowiki><b> -> </b><nowiki>ی</nowiki> ==== [[سالٹ لیک سِٹی]] - ([[Special:Diff/137013|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> ریاست </nowiki><b> -> </b><nowiki>رِیاسَتھ</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> ==== [[جے. کرٛیگ وینٹر]] - ([[Special:Diff/137014|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> ==== [[اَچھوٗت]] - ([[Special:Diff/137015|فَرَق]]) ==== # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki> ==== [[وِکرَم مِسری]] - ([[Special:Diff/137016|فَرَق]]) ==== # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> تعلیٖم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki> # <nowiki> جنوری </nowiki><b> -> </b><nowiki>جَنؤری</nowiki> # <nowiki> جولائی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جُلَے</nowiki> # <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki> # <nowiki> ہندوستٲنۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[اِسلام آباد]] - ([[Special:Diff/137017|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ؠ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ۔</nowiki> # [[وِکیٖپیٖڈیا:حَوالہٕ|حَوالہٕ]] وَرٲے مَضموٗن ٹیگ کَران ==== [[واشِنٛگٹَن ڈی سی]] - ([[Special:Diff/137018|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ؠ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ۔</nowiki> ==== [[کٲشُر لِکھٲرؠ نِظام]] - ([[Special:Diff/137019|فَرَق]]) ==== # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ٕ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٕ۔</nowiki> ==== [[رٲمبؠ آرٕ]] - ([[Special:Diff/137020|فَرَق]]) ==== # <nowiki> معاون </nowiki><b> -> </b><nowiki>سہارٕ</nowiki> ==== [[کانیے ویسٹ]] - ([[Special:Diff/137021|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہک</nowiki> ==== [[اِسلام]] - ([[Special:Diff/137022|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[مالی]] - ([[Special:Diff/137023|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہک</nowiki> ==== [[چیٚک جَمہوٗریہ]] - ([[Special:Diff/137024|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَکؠن </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَکؠن</nowiki> ==== [[مایکَل جیکسَن]] - ([[Special:Diff/137025|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[وِسکونسِن]] - ([[Special:Diff/137026|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[کِم کیٛون ہی]] - ([[Special:Diff/137027|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[کَپیکُلے]] - ([[Special:Diff/137028|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[سلمان رُشدی]] - ([[Special:Diff/137029|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[آب و ہواہٕچ تبدیٖلی]] - ([[Special:Diff/137030|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[رَمَضان]] - ([[Special:Diff/137031|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==== [[2026 ایٖران جَنٛگ]] - ([[Special:Diff/137032|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[سِٹیفن کنٛگ]] - ([[Special:Diff/137033|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[قۄدرت کہِ بَچاو خٲطرٕ عالمی یَکجوت]] - ([[Special:Diff/137034|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[ٹِم کُک]] - ([[Special:Diff/137035|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہٕکؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہٕکؠ</nowiki> ==== [[ٹیلی وِجَن]] - ([[Special:Diff/137036|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> ==== [[ہَتہٕ زَنٛگُل]] - ([[Special:Diff/137037|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہک</nowiki> ==== [[ڈیلی موشن]] - ([[Special:Diff/137038|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دُنیاہَس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہَس</nowiki> ==4-5-2026== ==== [[بارسِلونا فرٛانس ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137133|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> ==== [[بیکاسی تِمُر ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137134|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki> ==== [[ٹوکیو سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137135|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> ==== [[شِنجُکُہ سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137136|فَرَق]]) ==== # <nowiki> استعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> دنیاہک </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہک</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki> ==== [[2026 بیکاسی ٹرین حٲدثہٕ]] - ([[Special:Diff/137137|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[پَچھِم جاوا]] - ([[Special:Diff/137138|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> مربع </nowiki><b> -> </b><nowiki>چَکور</nowiki> ==== [[بیکاسی]] - ([[Special:Diff/137139|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki> ==5-5-2026== ==== [[مَژھ (دیو)]] - ([[Special:Diff/137172|فَرَق]]) ==== # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[مَژھ]] - ([[Special:Diff/137173|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اِستعمال </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِستِمال</nowiki> # <nowiki> مدد </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَدَتھ</nowiki> # <nowiki> ِ. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ِ۔</nowiki> # <nowiki> دَھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>دھَ</nowiki> ==== [[نٔو دِلہِ ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137174|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ہندوستٲنۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِندوستٲنؠ</nowiki> ==== [[وزارت ریلوے (پٲکِستان)]] - ([[Special:Diff/137175|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> ==== [[مارگَلَہ ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137176|فَرَق]]) ==== # <nowiki> آبادی </nowiki><b> -> </b><nowiki>آبٲدی</nowiki> # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> اسلام </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلام</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> دارالحکومت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> نومبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>نَوَمبَر</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==6-5-2026== ==== [[ژٕکِہِمے]] - ([[Special:Diff/137278|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> ٹیلی ویژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ٹیلی وِجَن</nowiki> # <nowiki> دسمبر </nowiki><b> -> </b><nowiki>دَسَمبَر</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ب. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ب۔</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[کٲشِرؠ کھؠنَن ہِنٛز فہرست]] - ([[Special:Diff/137279|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> امہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَمہِ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki> # <nowiki> منز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ورژن </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؤرجَن</nowiki> # <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki> # <nowiki> یہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یہِ</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ب. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ب۔</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[اِدریٖس تَرَنٛگزَیی]] - ([[Special:Diff/137280|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> اسلٲمی </nowiki><b> -> </b><nowiki>اِسلٲمی</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھٕ</nowiki> # <nowiki> پاکستانی </nowiki><b> -> </b><nowiki> پٲکِستٲنؠ</nowiki> # <nowiki> تعلیم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki> # <nowiki> تعلیٖم </nowiki><b> -> </b><nowiki>تٲلیٖم</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki> # <nowiki> ضلعس </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلس</nowiki> # <nowiki> قتل </nowiki><b> -> </b><nowiki>قَتٕل</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> ہُند </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہُنٛد</nowiki> # <nowiki> یونیورسٹی </nowiki><b> -> </b><nowiki>یوٗنِوَرسِٹی</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[چارسدہ]] - ([[Special:Diff/137281|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> پٮ۪ٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> تقریباً </nowiki><b> -> </b><nowiki>تَقریٖبَن</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> دارالحکوٗمت </nowiki><b> -> </b><nowiki>رازدٲنؠ</nowiki> # <nowiki> شہر </nowiki><b> -> </b><nowiki>شَہَر</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> میٹر </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖٹَر</nowiki> # <nowiki> میل </nowiki><b> -> </b><nowiki>میٖل</nowiki> ==== [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان]] - ([[Special:Diff/137282|فَرَق]]) ==== # <nowiki> ڈویژنُک </nowiki><b> -> </b><nowiki>ڈِویجَنُک</nowiki> # <nowiki> ضِلعہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ضِلہٕ</nowiki> ==== [[کٲفِر]] - ([[Special:Diff/137283|فَرَق]]) ==== # <nowiki> سہُ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سُہ</nowiki> # <nowiki> سٕنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟنٛز</nowiki> # <nowiki> مخالف </nowiki><b> -> </b><nowiki>مُخٲلِف</nowiki> # <nowiki> ہنز </nowiki><b> -> </b><nowiki>ہِنٛز</nowiki> ==== [[ژۄنی]] - ([[Special:Diff/137284|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[ۂرؠ‌سہٕ]] - ([[Special:Diff/137285|فَرَق]]) ==== # <nowiki> دنیا </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یا</nowiki> # <nowiki> سۭتہِ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتہِ</nowiki> # <nowiki> ن. </nowiki><b> -> </b><nowiki>ن۔</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[کٲشُر کھؠن]] - ([[Special:Diff/137286|فَرَق]]) ==== # <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki> # <nowiki> ۱. </nowiki><b> -> </b><nowiki>۱۔</nowiki> ==== [[میڈرِڈ اٹوچا ریلوے سِٹیشن]] - ([[Special:Diff/137288|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَتھ</nowiki> # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> تہ </nowiki><b> -> </b><nowiki>تہٕ</nowiki> # <nowiki> جنوبی </nowiki><b> -> </b><nowiki>جۆنوٗبی</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> ساروی </nowiki><b> -> </b><nowiki>سارِوٕے</nowiki> # <nowiki> شروع </nowiki><b> -> </b><nowiki>شۆروٗع</nowiki> # <nowiki> فروری </nowiki><b> -> </b><nowiki>فَرؤری</nowiki> # <nowiki> کھوتہٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>کھۄتہٕ</nowiki> # <nowiki> گوڑنک </nowiki><b> -> </b><nowiki>گۄڈنُیٛک</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> ==== [[چیٖنی کمیٛوٗنِسٹ پارٹی]] - ([[Special:Diff/137289|فَرَق]]) ==== # <nowiki> اکھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>اَکھ</nowiki> # <nowiki> پیٹھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>پؠٹھ</nowiki> # <nowiki> چِھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھِ</nowiki> # <nowiki> چُھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>چھُ</nowiki> # <nowiki> دنیاہس </nowiki><b> -> </b><nowiki>دُنؠ‌یاہس</nowiki> # <nowiki> زیادٕ </nowiki><b> -> </b><nowiki>زیٛادٕ</nowiki> # <nowiki> سٕتؠ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> سۭتۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>سٟتؠ</nowiki> # <nowiki> منٛز </nowiki><b> -> </b><nowiki>مَنٛز</nowiki> # <nowiki> یتھ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یَتھ</nowiki> # <nowiki> يٖ </nowiki><b> -> </b><nowiki>یٖ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ۍ</nowiki> # <nowiki> ۍ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> # <nowiki> ٮ۪ </nowiki><b> -> </b><nowiki>ؠ</nowiki> 4l9e8z1jsb835ob29wg4jhjw9b2ak6e چیٖنی کمیٛوٗنِسٹ پارٹی 0 29472 137289 137187 2026-05-06T18:01:12Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137289 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | کھٔٹِتھ = مٲلِکھ اِدارٕ | customheader = جَنٛڈٕ | data1 = [[File:Flag of the Chinese Communist Party.svg|150px]] }} '''چیٖنٕچ کمیونِسٹ پارٹی (سی پی سی)،''' یَتھ '''چیٖنی کمیونسٹ پارٹی''' تہِ ونان چھِ، چھِ [[چیٖن|عوامی جمہوریہ چینٕچ]] بُنیاد تہٕ حکمرٲنی سیٲسی جماعت۔<ref>{{Cite encyclopedia|title=Chinese Communist Party|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|url=https://www.britannica.com/topic/Chinese-Communist-Party|access-date=13 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20191002223447/https://www.britannica.com/topic/Chinese-Communist-Party|archive-date=2 October 2019|url-status=live}}</ref> کمیونسٹ پارٹی چھِ سرزمینہِ چیٖنَس مَنٛز وٲحِد حکومتی پارٹی یٔمؠ صرف ٲٹھَن باقی مٲہِر سیٲسی جماعتن وجودُک اجازت دِیُت۔ امچ بنیاد ٲس 1921 مَنٛز چیٖف ڈچی تہٕ لی ڈوزوہن ترٛٲومٕژ۔ کم وقتس مَنٛز، پارٹی بڑیو تیزی سان تہٕ 1949 مَنٛز کٔر أمؠ [[چیٖنی خانہٕ جَنٛگ|چیٖنی خانہٕ جنگہٕ]] پتہٕ قوم پرست کومٹینگ حکومت سرزمینہٕ چین منٛزٕ کڑنہٕ۔ پارٹی چھِ دُنیاہٕچ سارِوٕے کھۄتہٕ بٔڑؠ بچاو فوج، [[پیپلز لِبریشن آرمی]] تہِ کنٹرول کران۔ یہٕ پارٹی چھِ باضٲبطہٕ طور روٗسی مارکسسٹ لینن طرفہٕ وضع کردٕ جمہوری مرکزیت کس اصوٗلس پؠٹھ منظم کرنہٕ آمٕژ، یَتھ مطٲبق پالیسین پؠٹھ مِلژار راے خٲطرٕ چھُ جمہوریت تہٕ کھُلہٕ کتھ باتھہٕ ہنٛز ضرورت آسان۔ پارٹی ہُنٛد اعلیٰ اِدارٕ چھُ نیشنل کانگریس، یُس پرؠتھ پانٛژِ ؤرؠ یَس مَنٛز مُنعقد گژھان چھُ۔ مرکزی کمیٹی چھِ ساروٕے کھۄتہٕ زِیٛادٕ بااختیار آسان ییٚلہِ نہٕ نیشنل کانگریسُک اجلاس آسہِ آسان، مگر چونکہ مرکزی کمیٹی چھِ عام طور ؤریس مَنٛز صرف اکہِ لٹہِ اجلاس کران، اَمی مۄکھٕ چھِ زیٛادٕ تر فرٲیض تہٕ ذمہٕ دٲری پولیٹ بیورو تہٕ سٹینڈنگ کمیٹین نِش آسان، یِمن مَنٛز قٲیمہٕ کمیٹی آسان چھِ۔ پارٹی ہُنٛد رہنُما چھُ جنرل سیکرٹری (سیٲسی معاملَن ہُنٛد ذمہٕ دار)، سنٹرل ملٹری کمیشنُک چیئرمین (فوجی معاملَن ہُنٛد ذمہٕ دار) تہٕ رسمی ریاستی صدر آسان۔ پارٹی ہُنٛد موجودٕ رہنُما چھُ [[شی جِن پِنٛگ]]، یُس اکتوبر 2012 ہَس مَنٛز 18 ہِمِس نیشنل کانگریسَس خٲطرٕ مُنتخب اوس کرنہٕ آمُت۔ کمیونسٹ پارٹی چھِ سوشلزمس مَنٛز سرگرم تہٕ پریتھ وریہٕ چھِ مزدوٗرن تہٕ کمیونسٹ جماعتن ہنٛد اجلاس بلاوان۔ پارٹی ہٕنٛدِ ٲییٖنہٕ مُطٲبِق چھِ پارٹی مارکسزم-لیننزم، [[ماؤزے تُنٛگ]] سُنٛد نظریہٕ، چینی خصوصیاتَن سٟتؠ سوشلزم، [[دینٛگ شایپِنٛگ]] نظریہٕ ، ترےٚ نمایندٕ، ساینسی ترقی تہٕ شی جِن پنگ سوشلزم کؠن اصوٗلن پؠٹھ عمل کران۔ یہٕ چھُ چینچ معاشی اصلاحات خاطرٕ اَکھ سرکٲری وضاحت فراہم کران زِ ملک چھُ سوشلزم کس ابتدٲیی مراحلس مَنٛز تہٕ یہٕ زِ یہٕ مرحلہٕ چھُ پیداوار کس سرمایہٕ دارانہٕ قسمہٕ سٟتؠ ملان۔ ماؤزے تُنٛگ کس تحت قٲئم کرنہٕ آمژ منصوبہ بند معیشت چھِ سوشلسٹ مارکیٹ معیشتچ جاۓ بدلاونہٕ آمژ۔ موجودٕ اقتصٲدی نظام چھُ "عملہٕ خٲطرٕ کامل معیار" نعرس پؠٹھ مبنی۔ 1990 مَنٛز [[مشرقی یورپی کمیونسٹ حکومت|مشرقی یورپی کمیونسٹ حکومتن]] ہنٛد خٲتمہٕ تہٕ 1991 مَنٛز [[سوویت یوٗنین]] کہ گلنہٕ گژھنہٕ پتہٕ، کمیونسٹ پارٹی دِژ سوشلسٹ ریاستن ہنٛز حکمران جماعتن سٟتؠ "پارٹی پؠٹھ پارٹی" سٟتؠ تعلقاتن پؠٹھ زور۔ امی وقتہٕ، کوٚر أمؠ سٲرؠ‌سٕے دُنؠ‌یاہس مَنٛز غٲر حکمران کمیونسٹ جماعتن سٟتؠ تعلقات قٲیم، تہٕ 1980 پتہٕ کٔر أمؠ واریاہن غٲر کمیونسٹ جماعتن سٟتؠ تعلقات قٲیم۔ یِمو چھِ بٔڑؠن سوشل ڈیموکریٹک تہٕ پارٹی نواز جماعتن سٟتؠ تعلقات قٲیم کٔرؠ‌مٕتؠ۔ ==حَوالہٕ == [[زٲژ:چیٖنی سِیاسَتھ جمٲژٕ]] 0od5zltu62xygufrjbxoqrcchxun9vf میڈرِڈ اٹوچا ریلوے سِٹیشن 0 29475 137288 137199 2026-05-06T18:01:07Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137288 wikitext text/x-wiki {{Infobox station|alt=|tracks=24|passengers=110 مِلین<ref>{{cite web|url=https://parkimeter.com/es/blog/aparcar-estacion-atocha|title=Cómo aparcar junto a la estación de Atocha de Madrid|website=Parkimeter|date=27 March 2018|access-date=1 June 2021}}</ref> (2017 ہَس مَنٛز)}} میڈرڈ اٹوچا ([[ہِسپٲنوی زَبان|ہِسپانوی]]: Estación de Madrid Atocha)، یَتھ میڈرِڈ پورٹا ڈی اٹوچا-الموڈینا گرانڈیس تہٕ ناو چھُ، چھُ میڈرڈُک سارِوٕے کھۄتہٕ پرٛون ریلوے سِٹیشن۔یِم ٹرین خٕدمات چھِ سپینٕچ قومی ریل کمپنی، رینف چلاوان۔ 2019 ہس تام، چھِ سٹیشنس مارسیل، [[فرٛانٛس|فرٛانسس]] تام روزانہٕ سروِس کران۔ == تَوٲریٖخ == [[File:Atocha.jpg|thumb|نؠبرِم نظار پرٛانہِ اٹوچا سِٹیشنُک]] [[File:Invernadero de Atocha, Madrid - view 2.JPG|thumb|أنٛدرِم نظار پرٛانہِ اٹوچا سِٹیشنُک]] [[File:202112 HSR Waiting Area at Madrid-Atocha.jpg|thumb|تیز رفتار واجیٚنؠ ٹرین نٔو اٹوچا سِٹیشنس پؠٹھ]] میڈرڈک گۄڈنُیٛک ریلوے سِٹیشنُک افتتاح 9 فَرؤری 1851 مَنٛز Estación de Mediodía کس ناوٕ سٟتؠ آو کرنہٕ، پتہٕ آو اٹوچا ناو تھاونہٕ، یس اکس نزدیکی باسیلیکاہس سٟتؠ جُڑتھ اوس۔ نارٕ پتہٕ، یہٕ اوس 1892 مَنٛز والنہٕ آمُت تہٕ البرٹو ڈی پیلاسیو ایلیساگن دوبارٕ تعمیر کورمُت، یَتھ مَنٛز اَکھ مخصوٗص سِٹَیل تہٕ شیشُک چھَت شٲمل ٲس۔ 1985 مَنٛز شۆروٗع گژھن وٲلؠ سِٹیشنَس کٔر اہم دوبارٕ ماڈلنگ، یمہٕ سٟتؠ اصلی عمارت دُکانن تہٕ اشنکٹبندیی باغس سٟتؠ اکس کنکورسس مَنٛز تبدیٖل، یُس پیرسک اورسے میوزیمک مترادف چھُ۔ رافیل مونیو سنٛد ڈیزاین کۆرمُت اَکھ جدید ٹرمینل آو تیز رفتار تہٕ علاقٲیی ٹرینن خٲطرٕ شٲمل کرنہٕ، یَتھ مَنٛز زیر زمین پلیٹ فارم شمالس کُن پھٔہلتھ چھِ۔ زٕ میٚٹرو سِٹیشن چھِ اَتھ علاقس مَنٛز خدمت کران، یَتھ مَنٛز بیٛاکھ لایِن تعمیر۔ 2021 مَنٛز، سپینٕچ ریلوے صنعتس مَنٛز تبدیلین درمیان آو سٹیشنُک ناو "اٹوچا" مَنٛز آسان بناونہٕ۔ اضٲفی تبدیلین مَنٛز اوس مصنف المودینا گرانڈس اعزاز دنہٕ خٲطرٕ سٹیشنک جۆنوٗبی دروازٕ پورٹا ڈی اٹوچا اَکھ نوٚو ناو شٲمل۔ جوٗن 2023 مَنٛز منظور شُدٕ حالٕے €500 ملین بڑوُن منصوبہٕ، کَرِ سٹیشنَس ژور اضٲفی ٹریک تہٕ نوِ سرٕ سٔہوٗلِیاتَن سٟتؠ اضافہٕ۔ ==2004 میڈرِڈ ٹرین بَمبٲری== {{اَہَم|2004 میڈرِڈ ٹرین بَمبٲری}} ==2004رس مَنٛز حملہٕ خٲطرٕ یادگار== [[File:Interior del Monumento a las Victimas del 11-M en Madrid.jpg|thumb|أنٛدرِم نظار اٹوچا سِٹیشن یادگارُک]] 10 جوٗن 2004 مَنٛز، اَکھ غمگین تہٕ کم کھۄتہٕ کم اٹوچا سِٹیشن یادگار آو حملن ہنٛد متٲثرین خٲطرٕ وقف کرنہٕ۔ یادگارس مَنٛز چھُ اَکھ ورچوئل مزار شٲمل۔ حملہٕ شُدٕ سٹیشنَن پؠٹھ یِنہٕ وٲلؠ ہیکَن خاص مقصدٕکؠ کنسولز ذٔریعہٕ اَتھُک سلیوٹ تہٕ اَکھ پٲغام ترٛٲوِتھ۔ امہٕ تقریبچ دۆیم یادگار، یَتھ سپینس مَنٛز 11-M کہ ناوٕ سٔتؠ چھِ زاننہٕ یوان، اٹوچاہَس قریب پارک ڈیل بیوین ریٹروہس مَنٛز چھِ بوسک ڈیل ریکورڈو (یادگارک جنگل)۔ یہِ یادگار چھِ 192 زیتون تہٕ سایپرس کُلؠو سٟتؠ بنیمٕژ، پرٛؠتھ أکِس شخصس خٲطرٕ اَکھ یُس امہِ دۄہ مٔرؠ‌، تہٕ 3 اپریل 2004 مَنٛز مرن وٲلِس پُلیٖس افسر سٕنٛدِس یادس مَنٛز اَکھ کُل تہِ لگاونہٕ آمُت۔ سُہ موٗد واریاہن مُجرِمن رٹنٕچہِ کوٗششہِ دوران خۄدکش بم کِس نتیجس مَنٛز، یِمو مَنٛز ژور بم سٕتہِ مارٕ گٔیہِ۔ ابتدٲئی طورس پؠٹھ اوس بوسک ڈی لاس آسینٹس (فارسٹ آف دی ڈیپارٹڈ) کس طورس پؠٹھ افتتاح کورمُت، امہٕ سایِٹہٕ ہنٛد ناو آو تباہ کن حملہٕ کس گوڑنکس {{مانے|وۄہرٕوۆد|سالگرہ}} پؠٹھ تبدیل کرنہٕ۔ جَنٛگَل چھُ اَکہِ نالہٕ سٕتہِ أنٛدِ پٔکھِتھ، یَتھ مَنٛز آب زِنٛدگی ہِنٛز علامت چھُ درشاوان۔ ==حَوالہٕ== [[زٲژ:ریلوے سِٹیشن]] [[زٲژ:ہِسپٲنِیا]] ick4j3frtp3k2newg8p569s4ilq6g9r کٲشِرؠ کھؠنَن ہِنٛز فہرست 0 29477 137217 137210 2026-05-06T12:05:16Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352813472|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Breakfast" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137217 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} کرنہٕ خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> e4eg7kzvddxee4uf5km6e9v9vhe4p4r 137218 137217 2026-05-06T12:16:27Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352813472|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Wazwan dishes" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137218 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} کرنہٕ خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پیٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھٮ۪نس مَزٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چُھ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس منز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتۍ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یتھ ''دۄدٕ ماز'' تہ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ. g31bysxov9ont81pqen005h6wkl1hvs 137219 137218 2026-05-06T12:18:48Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352818121|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Soups" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137219 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} کرنہٕ خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پیٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھٮ۪نس مَزٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چُھ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس منز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتۍ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یتھ ''دۄدٕ ماز'' تہ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ. == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس eu11bmam5728ugpmgrw3lnowwdprzuv 137220 137219 2026-05-06T12:42:34Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352818121|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Domestic meat stews" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137220 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} کرنہٕ خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پیٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھٮ۪نس مَزٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چُھ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس منز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتۍ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یتھ ''دۄدٕ ماز'' تہ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ. == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان. * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٕتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس منٛز کشمیرس منٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم t1vwgowgi0l16dp0nwmyzsme59fnz1m 137221 137220 2026-05-06T12:46:07Z آیات محراج 11062 137221 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} کرنہٕ خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پیٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھٮ۪نس مَزٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چُھ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس منز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتۍ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یتھ ''دۄدٕ ماز'' تہ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ. == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان. * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٕتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس منٛز کشمیرس منٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم 7et483kfihxv8ocxi8qejos56z5so3r 137266 137221 2026-05-06T16:30:06Z آیات محراج 11062 137266 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اکھ ورژن چھُ سُہ یتھ منٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکۍ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پٮ۪ٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسۍ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سۭتۍ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سۭتۍ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب.<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس منٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یتھ منٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُند بانہٕ [[کانٛگٕر]] چُھ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھۍ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سۭتۍ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پیٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پٮ۪ٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٕتؠ شروع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرٮ۪تھ موسمَس منٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکۍ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان.یہ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکۍ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمۍ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] منٛز اوس اکھ بناون وول امہ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پیٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھٮ۪نس مَزٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چُھ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چُھ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس منز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتۍ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یتھ ''دۄدٕ ماز'' تہ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ. == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان. * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٕتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس منٛز کشمیرس منٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم cs5ibaweyqz2y7i01vaf46p3eb67fcv 137279 137266 2026-05-06T18:00:27Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137279 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب۔<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتؠ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔ == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔ * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم lqofqwxvm9rfwbem549u9r3x95caa9w 137330 137279 2026-05-07T09:52:54Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352858014|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Innards and offal" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137330 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب۔<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتؠ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔ == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔ * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم == تَلِتھ ژیٚٹؠ == * ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''<ref name="Uttarakhand-2021">{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}</ref> * [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ * ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ * ڈؠمنہِ یَخٕنؠ * بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ * ژَروَن * ژۄکہٕ ژَروَن * ژَروَن اولَو * کَلہٕ ماز * [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس 5ejvu56mkb765g3n52o9hsz1lvfjq6j 137333 137330 2026-05-07T09:59:11Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352858014|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Meatballs" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137333 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب۔<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتؠ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔ == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔ * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم == تَلِتھ ژیٚٹؠ == * ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''<ref name="Uttarakhand-2021">{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}</ref> * [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ * ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ * ڈؠمنہِ یَخٕنؠ * بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ * ژَروَن * ژۄکہٕ ژَروَن * ژَروَن اولَو * کَلہٕ ماز * [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس == رِستہٕ == وازَن چھُ صحیح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}</ref> رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ یِوان۔ <ref name="In search Wazwan">{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}</ref> [[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]] * [[گۄشتابہٕ]] * [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] * بَڈماز گۄشتابہٕ * پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان. * سفید رِستہٕ grwc71oiev13bx0xbtxnyty93y0yhse 137335 137333 2026-05-07T10:38:24Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352858014|List of Kashmiri dishes]]" ضفُک "Vegetarian sides" حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137335 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب۔<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتؠ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔ == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔ * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]]''یَخٕنؠ'' آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم == تَلِتھ ژیٚٹؠ == * ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''<ref name="Uttarakhand-2021">{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}</ref> * [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ * ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ * ڈؠمنہِ یَخٕنؠ * بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ * ژَروَن * ژۄکہٕ ژَروَن * ژَروَن اولَو * کَلہٕ ماز * [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس == رِستہٕ == وازَن چھُ صحیح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}</ref> رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ یِوان۔ <ref name="In search Wazwan">{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}</ref> [[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]] * [[گۄشتابہٕ]] * [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] * بَڈماز گۄشتابہٕ * پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان. * سفید رِستہٕ == سبزی == کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔<ref name="Wani-2023">{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}</ref> رؠوایتی کھؠن چھِ: [[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]] * [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]] * وۄزِلؠ ٲلوٕ * مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان. * [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ. * [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]] * گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]] * بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو * [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ * رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]] * [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]] * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]] * رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ * بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن * بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ * دۄدٕ وانٛگن * [[کَریل]] تہٕ وانٛگن * الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine. * ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان. * ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ * گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ * گَنڈٕ دۄد * ہۄچھ [[ہَنٛد]] * رُوانٛگن ہچہِ * [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]] * دمہٕ مۄنٛجہِ * دمہٕ پھُل گوٗپی * پھُل گوٗپی اولَو * [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے * [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]] * بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ * دٔگِتھ ہاکھ * گۄگجہِ ہاکھ * [[وۄپَل ہاکھ]] * وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل * ہاکھ ندٕرؠ * ہاکھ تہٕ اولَو * ہاکھ وانٛگن * [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora) * سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سۭتۍ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس منٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}</ref> * مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس * مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine * زامُت دۄد کور * اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے) * [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]] * ندٕرؠ روغَن جوش * ژھؠتہٕ گۄگجہِ * ژھؠتہٕ مُجہِ * ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی * ژۆکؠ ندٕرؠ * ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ * ژۆک ال * الہٕ یَخٕنؠ * [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ * ندٕرؠ یَخٕنؠ * نیٛوٗٹری یَخٕنؠ * [[کَریل]] یَخٕنؠ * وانٛگن یَخٕنؠ * پُدنہٕ اَل * [[تریل]] تہٕ وانٛگن * تریل تہٕ ٹماٹر * وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil rd8bcf55isk04nozgxnwe0wvba220l6 137336 137335 2026-05-07T10:43:30Z آیات محراج 11062 137336 wikitext text/x-wiki [[کٲشُر کھؠن]] چھُ مختٔلف قٕسمٕک کھؠن پؠٹھ مشتمل، یم بۄن چھِ دَرٕج۔ == تُجہِ == [[File:Sheekh_Kebabs.jpg|thumb|تُجہٕ تہٕ کباب]] [[File:Kabab_wazwan.jpg|thumb|کٲشِرؠ کباب ہؠکَو ناشتہٕ پٲٹھؠ یا بتس سٕتؠ کھؠتھ۔]] [[File:'Seekh-Kabaab'_hawker_in_Srinagar.jpg|thumb|سرینگرَس منٛز ژِنؠن پؠٹھ تُجہِ۔]] کبابن ہٕنٛز ابتدا ہُنٛد اَکھ ؤرجَن چھُ سُہ یَتھ مَنٛز تُرکی فوجی گۄڈنِچہِ لٹہِ مازٕکؠ ٹُکرٕ یلہٕ نارس پؠٹھ {{مانے|بٕزنہٕ|Grill}} خٲطرٕ زاننہٕ ٲسؠ یِوان۔<ref name="Bhowmik-2021">{{cite web|last1=Bhowmik|first1=Samarpan|date=15 March 2021|title=One chef, one recipe: Kashmiri Kebab by Chef Ghulam Rabbani|url=https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705030757/https://www.traveldine.com/one-chef-one-recipe-kashmiri-kebab-by-chef-ghulam-rabbani/|archive-date=5 July 2022|access-date=8 April 2022|website=Traveldine.com}}</ref> کٔشیٖرِ ہٕنٛدِ کباب چھِ مُقٲمی مَسالَو سٟتؠ رَننہٕ یِوان تہٕ ژؠٹنؠن سٟتؠ چھِ رَننہٕ یِوان:<ref name="Bhowmik-2021" /> * [[کَباب]]۔<ref name="Kilam1991">{{cite book|last1=Kaul Kilam|first1=Shyam Rani|title=Culinary Art of Kashmir (Kashmiri Cookbook)|date=1988|publisher=De Leij}}</ref> * کۄکر کباب۔<ref>{{cite book|last1=Razdan|first1=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=138}}</ref> * ''لٔہرٕ در کباب یا لہبہٕ کباب/موچہٕ کباب یہِ کباب'' چھُ [[ڈُنٛگہٕ|نایہِ]] ہِنٛدؠ پٲٹھؠ آسان''.'' * ''کۄکور لہابدار کباب رُوانٛگن'' کۄکر کباب مۄٹ رُوانٛگن رسس مَنٛز۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Waza & Mohan|first=Sharief, Shafi and Rafiq, & Rocky|title=Traditional Kashmiri Cuisine Wazwaan|date=2019|publisher=Lustre Press Roli Books|isbn=978-81-941109-3-4|location=New Delhi|page=56}}</ref> * ''شٲمی کباب'' وزوان طرزٕک ماز پیٹیز یَتھ مَنٛز چنہٕ، ٹھوٗل تہٕ کٲشِرؠ مسالہٕ چھِ۔<ref name="Kashmiri Kitchen-2021" /><ref name="Zomato-2022">{{ویب حَوالہٕ|title=Sarposh Menu|url=https://www.zomato.com/bangalore/sarposh-indiranagar-bangalore/order|access-date=19 March 2022|website=Zomato}}</ref> * '''چَمٛپ'''، کٹہٕ ٹُکرٕ<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Razdan|first=Sarla|title=Kashmiri Cuisine Through the Ages|date=2020|publisher=Roli Books|isbn=978-81-941109-4-1|location=New Delhi|page=52}}</ref> * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] مۄنٛڈ یا نَدٕرؠ مۄنٛجہِ * بُزِتھ [[ژامَن]]. * بُزِٹھ [[گاڈ]]۔ * بُزِتھ [[اولُو|اولَو]]، [[ٹھوٗل]]، [[ماز]] بیترِ، گول اووَن سٕتی پٔکِتھ میژِ ہُنٛد بانہٕ [[کانٛگٕر]] چھُ ٹھوٗل، ٲلو، مٹر بینز، ماز بیترِ کھیٚنہٕ خٲطرٕ اووَن پٲٹھؠ کٲم کران۔<ref>{{cite web|last1=Dubey|first1=Kavya|date=26 February 2020|title=The inevitable Kang'ir!|url=https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004094600/https://thekashmirwalla.com/the-inevitable-kangir/|archive-date=4 October 2021|access-date=4 October 2021|website=thekashmirwalla.com}}</ref><ref>{{cite web|last1=Bhat|first1=Riyaz|title=Kangir, savior of Kashmiris in bone chilling winter.|url=https://www.risingkashmir.com/Kangir--savior-of-Kashmiris-in-bone-chilling-winter-89270|access-date=4 October 2021|website=risingkashmir.com}}{{Dead link|date=March 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> * ''تَلِتھ گاڈ''۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|title=Flavours of Kashmir at Vedic Village|url=https://www.telegraphindia.com/culture/flavours-of-kashmir-at-vedic-village/cid/1379480|access-date=18 March 2022|website=The Telegraph Online}}</ref> * گاڈ تَلِتھ تہٕ [[بادام]] * تَلِتھ کۄکُر * [[تُجہِ]]. * گاڈ تُجہِ * ژامنہِ تُجہِ * ژھاپ ماز، sausages * کَلیٖنٛگ، موٚٹ میمبرین یُس [[کَٹھ|کٹن]] ہُنٛد کلہٕ، کلہٕ کھۄپٕر تہٕ سارِنٕے ؤلِتھ چھُ، موٚٹ ژٔٹِتھ تہٕ مسالہٕ تہٕ کم مایع سٟتؠ گھنٛٹہٕ وادن تام کم [[نار|اۆگنس]] پؠٹھ رنٛنہٕ خٲطرٕ تھاونہٕ یِوان۔ == صُبحُک کھؠن == عام کٲشِرِس خٲطرٕ چھُ ناشتہٕ عام طور مقٲمی کاندٕرؠ وان پؠٹھٕ تازٕ بریڈ تہٕ دوپہرُک اَکھ پیالہٕ چاے ([[نوٗنہٕ چاے]]) سٟتؠ شۆروٗع گژھان۔<ref name="livemint">{{cite web|last1=Mukherjee|first1=Sugato|date=4 February 2019|title=Keep warm in Kashmir with this breakfast of champions|url=https://www.livemint.com/mint-lounge/features/keep-warm-in-kashmir-with-this-breakfast-of-champions-1549264883567.html|access-date=8 April 2022|website=Livemint}}</ref> ییٚلہِ زن ژۆٹ پرؠتھ موسمَس مَنٛز ناشتہٕ خٲطرٕ آسان چھِ، امِکؠ سٲتھی چھِ بدلان۔<ref name="Kaul-2023">{{Cite web|last=Kaul|first=Prof Upendra|date=4 December 2023|title=Come Winter and Come our Special Cuisine|url=https://www.greaterkashmir.com/editorial-page-2/come-winter-and-come-our-special-cuisine/|access-date=8 February 2024|website=Greater Kashmir|language=en-US}}</ref> کینٛہہ سستہٕ عیش و عشرت چھِ شٲمِل: [[File:The_Great_Kashmiri_Salt_tea.png|thumb|کٲشُر نوٗنہٕ چاے ۔]] * [[ۂرؠ‌سہٕ]] تہٕ تیار کرن وٲلِس ۂرؠ‌سہٕ گۆر یا ۂرؠ‌سہٕ وول ونان۔یہِ کھؠن چھُ تیوٗت مزٕدار زِ 18 ہمہ صٔدی ہنٛد أکؠ افغان گورنر، یس افغان حکمرٲنی دوران ییٚتہ آو، چھ ماننہٕ یوان ز أمؠ اوس پانس زیٛادٕ ۂرؠ‌سہٕ کھیٛۆمُت تہٕ مٔرمُت۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Ahmed|first=F|date=2 December 2006|title=Eating it the Kashmiri way|url=https://www.hindustantimes.com/india/eating-it-the-kashmiri-way/story-iER5zKGwYoqi9AT6YK2TKL.html|access-date=14 June 2022|website=Hindustan Times}}</ref> * ۂرؠ‌سہٕ زعفرانی، یَتھ پؠٹھ کٲشُر [[کۄنٛگ]] چھکِتھ چھُ آسان۔ [[عٲلؠ کٔدٕل|عٲلؠ کٔدلس]] مَنٛز اوس اَکھ بناون وول اَمہِ خاص کھؠن خٲطرٕ زاننہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Shah|first=Tariq|date=12 October 2020|title=Harissa shops have started making the winter dish in Kashmir|url=https://voiceofvalley.com/2020/10/12/harissa-shops-have-started-making-the-winter-dish-in-kashmir/|access-date=17 May 2022|website=Voice of Valley}}</ref> * لُچہِ تہٕ حلوٕ، [[کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَر|کھیٖر بَوٲنی مَنٛدَرس]] نیؠر لُچہِ بناون والؠو ہنٛد ذریعہٕ۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bamzai|first=Kaveree|title=Why should Kashmiri Pandits return to sponsored lives in government dollhouses?|url=https://www.dailyo.in/politics/kashmiri-pandits-mufti-mohammed-sayeed-srinagar-kheer-bhawani-yasin-malik/story/1/3064.html|access-date=13 June 2022|website=daily O}}</ref> * [[مکاے وٕٹ]] * [[غأرؠ|غٲرؠ]] {{مانے|ؤگرٕ|Porridge}} * ''وُشکہٕ واٹھ،'' barley meal porridge۔ <ref name="ReferenceJ">{{کِتاب حَوالہٕ|last=Kilam|first=Shyam Rani & S.S Kaul|title=Culinary Art of Kashmir|date=1991|publisher=De Leij|location=New Delhi|page=36}}</ref> == وازٕوان کھؠن == [[File:TabakMaaz_wazwan.jpg|thumb|تَبَق ماز]] [[File:Kashmiri_Aab_Gosht.jpg|thumb|آبہٕ گوش]] برصغیر پاک و ہند کین زیٛادٕ تر ضیافتن برعکس ییتہِ نارس پؠٹھ رنٛنہٕ وِزِ کھؠنس مَزٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان، وازوان ذایقہٕ چھُ شٲمل کرنہٕ یوان ییٚلہِ سِنُک ذایقہٕ چھُ وُنہِ تہِ رَننہٕ آمُت آسان یا ذایقہٕ دار آبس مَنٛز پاکنٲوِتھ (اوسموسس):<ref name="Times of India-2021">{{cite news|title=The classic tale of royal Kashmiri Wazwan|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/the-classic-tale-of-royal-kashmiri-wazwan/articleshow/87685773.cms|newspaper=The Times of India|date=14 November 2021|access-date=9 April 2022}}</ref> * [[تَبَق ماز]]یہٕ چھ وٗچھنہٕ یوان ز یہِ چھ [[قازقستان|قازقستانہٕ]] پیٹھہٕ آمت یتہ یہٕ پنٛدٹھ ناو، قبرگاہ سٕتؠ زاننہٕ چھ یوان۔<ref name="Excelsior-2023">{{ویب حَوالہٕ|last=Excelsior|first=Daily|date=4 February 2023|title=Cuisines of Kashmir: A tradition and a treasure trove|url=https://www.dailyexcelsior.com/cuisines-of-kashmir-a-tradition-and-a-treasure-trove/|access-date=8 October 2023|website=Jammu Kashmir Latest News {{!}} Tourism {{!}} Breaking News J&K|language=en-US}}</ref> * [[ٹَنگ|ٹَنٛگ]] تہٕ لہبہٕ کباب * وازٕکۄکُر * سفید کۄکُر * [[File:Daniphol_wazwan.jpg|thumb|دَنہِ پھۄل]]دَنہِ پھۄل * آبہٕ گوش، یَتھ ''دۄدٕ ماز'' تہٕ ونان چھِ۔ * [[میتھہِ ماز]] * وازٕ [[ہیٚڑَر|ہیٚڑر]] * [[مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ]] * کۄکر مَرژٕوانٛگن قۄرمہٕ * اولَو بُخار قۄرمہٕ * بادام قۄرمہٕ * [[دانِوَل]] قۄرمہٕ * کۄکر دانِوَل قۄرمہٕ * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] کٲلؠ، مۄنٛجہِ گَنٛڈٕ رَسس مَنٛز تیار یوان کرنہٕ۔ == رَس == * ژھَٹہٕ رَس یا ماز رَس * چَنہٕ رَس == گرٕکؠ ماز سِنؠ == [[File:Shabdeg_Main_Ingredients.JPG|thumb|شب دیگ]] * [[File:Shabdeg1.jpg|thumb|شب دیگ ٹُکرٕ ہؠتھ]] [[File:Shabdeg..JPG|thumb|شب دیگ رِستہٕ ہؠتھ]] [[File:Rogan_josh02.jpg|thumb|''[[Rogan josh|روغن جوش]]'']] [[File:Yakhni_from_kashmir.jpg|thumb|یَخٕنؠ]] [[File:Shaljam_Gosht_(Shalgam_Gosht).JPG|thumb|[[گۄگٕج|گۄگجہِ]] تہٕ ماز ]]قٔلؠ‌یہِ، ماز سیٛۆن وۄزٕلؠ مَرژٕوانٛگنو رۆستُے * کۄکر قٔلؠ‌یہِ * [[شب دیگ]] * دٔنؠ، {{مانے|وسہِ أڈٕج|marrow-bone}} رسس مَنٛز * مَژھہِ گَنٛڈ * میتھہِ مَژھ * مَژھ تہٕ [[ژیر]] * اولَو بُخٲری بٔرِتھ مَژھ * میتھ تہٕ گول مَژھ * مَژھ تہٕ [[پھُل گوٗبی|پھُل گوٗپی]] * مَژھ تہٕ اولَو * ژیر کوفتہٕ * نَدٕرؠ تہٕ ماز * نَدٕرؠ، اولَو تہٕ ماز * ماز [[وانٛگُن]] * کۄکر ٲلوبُخار قۄرمہٕ * [[پالکھ|پالَکھ]] تہٕ کۄکُر * گَنٛڈٕ تہٕ کۄکُر * کۄکُر تہٕ [[تریل]] * [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] تہٕ ماز * گۄگجہِ آرٕ تہٕ ماز * گازرِ تہٕ ماز * بۄٹہٕ ژیر ماز * [[ہَنٛدھ|ہَنٛد]] تہٕ کۄکُر * ہَنٛد تہٕ ماز، پرٛون کھؠن دۄدٕ واجیٚنؠ ماجن خٲطرٕ * [[ہاکھ]] ماز * [[وۄستہٕ ہاکھ]] تہٕ ماز * [[مۄنٛجہٕ|مۄنٛجہِ]] تہٕ ماز * [[گول اَل]] سِیُٛن * [[تریل]] تہٕ ماز * مۄنٛجہِ قٔلؠ‌یہِ * [[روغَن جوش]] کٲشِرؠ مُسلمان چھِ [[پرٛان]] ترٛاوان۔ * کۄکُر روغَن جوش * ہِنٛدی روغَن جوش، روغَن جوش [[تَمبٕر|اِملی]] سٟتؠ * [[ووٗنٛٹ|ووٗنٛٹھ]] روغَن جوش عام طور [[عیٖداُلاضحٰی|بجہِ عیٖذ]] پؠٹھ * پَچہِ روغَن جوش، trotter in red gravy * [[یَخٕنؠ]] آو اکبر سٕنٛدس دور حکوٗمتس مَنٛز کشمیرس مَنٛز زاننہٕ۔<ref name="food.ndtv.com">{{ویب حَوالہٕ|last=Borah|first=Plavaneeta|title=Yakhni: Kashmiri Cuisine's Famous Slow-Cooked Dish Introduced by the Moghuls|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/yakhni-kashmiri-cuisine-s-famous-slow-cooked-dish-introduced-by-the-moghuls-1738756|access-date=27 July 2022|website=NDTV Food}}</ref> * کۄکر یَخٕنؠ * شیٛٲم، دگِتھ ماز مۄنٛجہِ [[زامُت دۄد|زامُت دۄدس]] مَنٛز رٔنِتھ * کۄکر شیٛٲم == تَلِتھ ژیٚٹؠ == * ''چُستہٕ،'' خۄشکھ ٹیٛۆٹھ ژھاوٕلؠ أنٛدرم رس''۔''<ref name="Uttarakhand-2021">{{cite web|title=Cuisine of Jammu and Kashmir and Himachal|url=https://www.uou.ac.in/sites/default/files/slm/BHM-502AT.pdf|access-date=30 September 2021|website=Uttarakhand Open University}}</ref> * [[نۆہ|نٔہؠ‌کَلہٕ]] تہٕ پھیندر یَخٕنؠ * ژھاگٕلؠ یَخٕنؠ * ڈؠمنہِ یَخٕنؠ * بۄکہٕ وچہٕ ژھاگٕلؠ * ژَروَن * ژۄکہٕ ژَروَن * ژَروَن اولَو * کَلہٕ ماز * [[File:Goshtaba_wazwan.jpg|thumb|گۄشہٕ تاب]]پاچہِ تہٕ ہیرِ رَس == رِستہٕ == وازَن چھُ صحیح ژٹُن تہٕ ماز مکمل پٲٹھؠ دگُن [[فَن|کلا]] ہیچھنہٕ خٲطرٕ ؤری وادن ہیٚچھناونہٕ یوان۔<ref>{{ویب حَوالہٕ|last=Bakhsh|first=Zenaira|date=15 July 2021|title=The origin, evolution of Kashmir's emblematic cuisine Wazwan|url=https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920071748/https://thekashmirwalla.com/the-origin-evolution-of-kashmirs-emblematic-cuisine-wazwan/|archive-date=20 September 2021|access-date=8 April 2022|website=Kashmir Walla}}</ref> رؠوٲیتی طور چھُ کٹہٕ ماز ڈوٗنؠ لٔکرِ سٟتؠ دَگنہٕ یِوان۔ <ref name="In search Wazwan">{{ویب حَوالہٕ|last=Jolly|first=Surjan Singh|title=In search Wazwan|url=https://www.telegraphindia.com/culture/food/in-search-wazwan/cid/1839845|access-date=8 May 2022|website=The Telegraph online}}</ref> [[File:Rista_wazwan.jpg|thumb|رِستہٕ ]] * [[گۄشتابہٕ]] * [[بَڈماز]] [[رِستہٕ]] * بَڈماز گۄشتابہٕ * پالَکھ رِستہٕ ، [[ترٛٲمؠ تہٕ سرپوش|ترٛامہِ]] پؠٹھ ترٛاونہٕ یِوان. * سفید رِستہٕ == سبزی == کٔشیٖر چھِ ٹَن واد سبزی تہٕ جنگلاتی پٲداوار پٲدٕ کران۔<ref name="Wani-2023">{{Cite news|last=Wani|first=Arif Shafi|date=27 January 2023|title=''When Gujaratis got bowled over by ethnic Kashmiri vegetarian dishes at Bhuj''|journal=Greater Kashmir|url=https://www.greaterkashmir.com/todays-paper/front-page/when-gujaratis-got-bowled-over-by-ethnic-kashmiri-vegetarian-dishes-at-bhuj|accessdate=21 May 2023}}</ref> رؠوایتی کھؠن چھِ: [[File:Kashmiri_Dum_aloo.jpeg|thumb|دم اولَو]] * [[دمہٕ ٲلَو|دم اولَو]] * وۄزِلؠ ٲلوٕ * مٹر ٲلوٕ، [[بتہٕ|بتس]] سٟتؠ کھؠنہٕ یِوان. * [[اولُو|اولَو]] [[زامُت دۄد|دۄد]] لٲیِتھ. * [[گَنڈٕ|گنٛڈٕ]] [[مَٹَر]] * گَنٛڈٕ تہٕ [[ہؠمبہٕ]] * بۄڈٕ رازمَہ تہٕ اولَو * [[File:Gobhi_Dum.jpg|thumb|دمہٕ پھُل گوٗپی]][[رازمَہ ہؠمبہٕ]] تہٕ ندٕرؠ * رازمَہ ہؠمبہٕ تہٕ [[وانٛگُن|وانٛگن]] * [[بَنٛدگوٗپی]] تہٕ [[رُوانٛگن|ٹماٹر]] * [[پَمپوش|نَدٕرؠ]] [[پالکھ|پالَکھ]] * رٔنِتھ [[بمہٕ ژوٗنٛٹھ|بمہٕ ژوٗنٛٹؠ]] کھنجہِ * بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ وانٛگَن * بَمہٕ ژوٗنٛٹؠ ندٕرؠ * دۄدٕ وانٛگن * [[کَریل]] تہٕ وانٛگن * الہٕ لانٕج تہٕ وانٛگن، pumpkin greens with aubergine. * ژوٗنٛٹھؠ وانٛگن،رننہٕ وِزِ چھِ تیٖلس مَنٛز [[یَنٛگہٕ]] ترٛاوان. * ژۄکہٕ وانٛگن ہَچہِ * گول اَل تہٕ ڈوٗنؠ گوجہٕ * گَنڈٕ دۄد * ہۄچھ [[ہَنٛد]] * رُوانٛگن ہچہِ * [[مۄنٛجہٕ ہاکھ]] * دمہٕ مۄنٛجہِ * دمہٕ پھُل گوٗپی * پھُل گوٗپی اولَو * [[ہاکھ]]، [[وۄستہٕ ہاکھ]]، ہٲنٛز ہاکھ، [[سۄژَل]]، [[کرٛؠژھ]]، [[ہَنٛد]]، [[اۆبُج]]، [[لِسہٕ]] تہٕ باقٕے * [[نُنَر (سبزی)|نُنَر]] * بٹہٕ ہاکھ یا سبز ہاکھ * دٔگِتھ ہاکھ * گۄگجہِ ہاکھ * [[وۄپَل ہاکھ]] * وۄستہٕ ہاکھ تہٕ زۆمبرٕ ٹھوٗل * ہاکھ ندٕرؠ * ہاکھ تہٕ اولَو * ہاکھ وانٛگن * [[سۄژَل ندرُر]] (Malva Parviflora) * سۄژَل وانٛگنیہِ کھؠن چھُ سۄژَل تہٕ ٹھوٗل وانگن سۭتۍ بناونہٕ یوان۔ ''ٹھوٗل-وانگن'' چھِ اکھ لۄکٹ وانٛگن یس نہٕ پننس پورٕ سایزس منٛز ووتمت چھُنہٕ آسان۔<ref>{{کِتاب حَوالہٕ|last=Khosa|first=Nancy|title=Kashmiri Cuisine Saffron Plate A Historic Perspective|date=2016|publisher=Utpal Publications|isbn=978-81-85217-34-5|location=Delhi|page=49}}</ref> * مُجہِ مُلِوین، دٔگِتھ مُچہٕ پٔترِ رَس * مُجہِ پٔتٕر تہٕ وانٛگن، radish leaves with aubergine * زامُت دۄد کور * اولَو بُم، اولَو سبزی یُس بُم (کُلؠ کۆٹ [[برِٛم پوش]] ہیٛوُے) * [[بَنٛدگوٗپی|بَنٛد]] [[روغَن جوش|روغن جوش]] * ندٕرؠ روغَن جوش * ژھؠتہٕ گۄگجہِ * ژھؠتہٕ مُجہِ * ژھؠتہِ بَنٛدگوِپی * ژۆکؠ ندٕرؠ * ژۆکؠ مُجہِ/مُجہِ کٲلہٕ * ژۆک ال * الہٕ یَخٕنؠ * [[ہیٚڑَر]] یَخٕنؠ * ندٕرؠ یَخٕنؠ * نیٛوٗٹری یَخٕنؠ * [[کَریل]] یَخٕنؠ * وانٛگن یَخٕنؠ * پُدنہٕ اَل * [[تریل]] تہٕ وانٛگن * تریل تہٕ ٹماٹر * وارِپھٔلؠ اولَو، potato with hot lentil 6o3mcjm1rh5f2g1ca2tq13162xjuf98 غأرؠ 0 29480 137215 2026-05-06T12:03:01Z آیات محراج 11062 [[غأرؠ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[غٲرؠ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137215 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[غٲرؠ]] 7322617bugnv8kdna7ts30my5w4l59m ژۄنی 0 29481 137222 2026-05-06T13:44:42Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1337617431|Indian 25-paisa coin]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137222 wikitext text/x-wiki '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یتھ عام طور پٲٹھۍ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}} jsgyisquedy7ws7d0rx5m5tuhlb9exq 137223 137222 2026-05-06T13:45:11Z آیات محراج 11062 137223 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ}} '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یتھ عام طور پٲٹھۍ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}}. tuwtmawbiscvkcuwhep5vpei4x2cjft 137225 137223 2026-05-06T13:46:59Z آیات محراج 11062 137225 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | تَصویٖر = Rupees 4.jpg }} '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یتھ عام طور پٲٹھۍ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}}. 81fgbxyh0ucjs3cew3fmqzxlre9ys8i 137226 137225 2026-05-06T13:47:25Z آیات محراج 11062 137226 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | تَصویٖر = Rupees 4.jpg }} '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یتھ عام طور پٲٹھۍ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}}.<ref>{{Cite web|title=Reserve Bank of India - Coins|url=https://rbi.org.in/Scripts/ic_coins_5.aspx#25}}</ref> ebn4qsugp0uehgzo4oyedg5dfpq4208 137227 137226 2026-05-06T13:48:18Z آیات محراج 11062 +[[زٲژ:پونٛسہٕ]]; +[[زٲژ:ہِندوستا]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137227 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | تَصویٖر = Rupees 4.jpg }} '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یتھ عام طور پٲٹھۍ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}}.<ref>{{Cite web|title=Reserve Bank of India - Coins|url=https://rbi.org.in/Scripts/ic_coins_5.aspx#25}}</ref> ==حَوالہٕ== [[زٲژ:پونٛسہٕ]] 32e8nefxf1b1u6bkc1bbhi28yvve9j3 137284 137227 2026-05-06T18:00:52Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137284 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | تَصویٖر = Rupees 4.jpg }} '''25[[فَیِل:Indian_Paisa_symbol.svg|10x10px]]''' وَٹہٕ پونٛسہٕ، یَتھ عام طور پٲٹھؠ '''ژۄنی''' ونان چھِ، چھُ [[ہِندوستٲنؠ رۄپَے]] ہُنٛد اَکھ برٛونٛہِم مالیت۔ 25 پٲنٛسہٕ سِکہٕ اوس اکہ [[رۄپَے]] (1 رۄپَے = 100 پونٛسہٕ) ہُنٛد {{frac|4}}.<ref>{{Cite web|title=Reserve Bank of India - Coins|url=https://rbi.org.in/Scripts/ic_coins_5.aspx#25}}</ref> ==حَوالہٕ== [[زٲژ:پونٛسہٕ]] p8stgdj52gnetes8u355ijk9hmxb3k5 Indian 25-paisa coin 0 29482 137224 2026-05-06T13:45:26Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137224 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ژۄنی]] oxr61p2va4so1hazruq0p48bh24ra3f اِدریٖس تَرَنٛگزَیی 0 29483 137228 2026-05-06T13:59:07Z آیات محراج 11062 Created page with "'''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ پٲکِستٲنؠ اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔" 137228 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ پٲکِستٲنؠ اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ 4sojn9jw17lqxi5oevqvmxizrp1981t 137229 137228 2026-05-06T14:02:23Z آیات محراج 11062 137229 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ 3qxwl5iy4ttu3sscf6kmidln8zqnl3l 137230 137229 2026-05-06T14:03:56Z آیات محراج 11062 137230 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ تغوتی عالم قتٕل"۔ 4053uej775lvomvuvg14si4ayg4m5cl 137231 137230 2026-05-06T14:04:38Z آیات محراج 11062 137231 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ b1m3oj77w4quy170936bo76f3sfjpps 137237 137231 2026-05-06T14:09:23Z آیات محراج 11062 137237 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ arzkku53o02749t74fvmzrlb7ij5v67 137238 137237 2026-05-06T14:14:14Z آیات محراج 11062 137238 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == i1ybprv16vgadr98qw31mmbke1tzbf4 137239 137238 2026-05-06T14:18:28Z آیات محراج 11062 137239 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم شہباز شریف تہٕ صدر آصف علی زرداری یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔ 8ib2gw92hpck7tdakzsr5qo46vnijhv 137240 137239 2026-05-06T14:19:15Z آیات محراج 11062 137240 wikitext text/x-wiki '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم شہباز شریف تہٕ صدر آصف علی زرداری یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== 0z3u3u0nppdxgkao7p257r2kkn1mh1u 137241 137240 2026-05-06T14:21:00Z آیات محراج 11062 +[[زٲژ:2026 وَفات]]; +[[زٲژ:2026 واقعات]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137241 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم شہباز شریف تہٕ صدر آصف علی زرداری یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] 0glemzl24weutzp91loc8c9zho8m1lc 137242 137241 2026-05-06T14:21:37Z آیات محراج 11062 137242 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] hhxw64jr9nysyahr2e2pbwm7nckis25 137262 137242 2026-05-06T15:17:25Z آیات محراج 11062 137262 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] de4bmp4h0mevppkvi0t9i9zx57r2516 137263 137262 2026-05-06T15:20:35Z آیات محراج 11062 137263 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes|native_name=محمد ادریس ترنگزئی}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( {{زَبان|ps|محمد ادریس ترنگزئی}} : 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسۍ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضلعس منٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تعلیم تہٕ پشاور یونیورسٹی مَنٛز عصری تعلیم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اسلٲمی عالمن ہُند وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس منٛز جے یو آیی ایفُک ضِلعہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پٮ۪ٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس منٛز قتل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قتل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پاکستانی حکومتُک وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس منٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سۭتۍ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس منٛز۔ أمۍ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس منٛز اکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سۭتۍ زانان۔ تٔمۍ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوۍ، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تعلیم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تعلیم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنۍ تعلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شہر اُتمانزیی منٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تعلیم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تعلیم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یونیورسٹی پٮ۪ٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تعلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ منٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس منٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلعہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس منٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پٮ۪ٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکۍ أکۍ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمۍ سٕنٛدِ زخمو سۭتۍ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پٮ۪ٹھٕ۔ اَتھ واقعَس منٛز گٔیہِ ڈیوٹی پٮ۪ٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] 7zt75wq7ygzo9ms68w0rf5qzgrvsde8 137280 137263 2026-05-06T18:00:32Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137280 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes|native_name=محمد ادریس ترنگزئی}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( {{زَبان|ps|محمد ادریس ترنگزئی}} : 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسؠ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اَکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلس مَنٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تٲلیٖم تہٕ پشاور یوٗنِوَرسِٹی مَنٛز عصری تٲلیٖم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اِسلٲمی عالمن ہُنٛد وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس مَنٛز جے یو آیی ایفُک ضِلہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پؠٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس مَنٛز قَتٕل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قَتٕل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پٲکِستٲنؠ حکومتُک وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس مَنٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سٟتؠ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس مَنٛز۔ أمؠ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس مَنٛز اَکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سٟتؠ زانان۔ تٔمؠ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوؠ‌، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنؠ تٲلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شَہَر اُتمانزیی مَنٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تٲلیٖم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تٲلیٖم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یوٗنِوَرسِٹی پؠٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تٲلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ مَنٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس مَنٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس مَنٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پؠٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکؠ أکؠ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمؠ سٕنٛدِ زخمو سٟتؠ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پؠٹھٕ۔ اَتھ واقعَس مَنٛز گٔیہِ ڈیوٹی پؠٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] nimqf3amnnk61cqz81xo38k12ttakim 137294 137280 2026-05-06T18:05:27Z آیات محراج 11062 137294 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes|native_name=محمد ادریس ترنگزئی|image=فَیِل:Shaikh Idrees.jpg}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( {{زَبان|ps|محمد ادریس ترنگزئی}} : 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسؠ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اَکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلس مَنٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تٲلیٖم تہٕ پشاور یوٗنِوَرسِٹی مَنٛز عصری تٲلیٖم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اِسلٲمی عالمن ہُنٛد وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس مَنٛز جے یو آیی ایفُک ضِلہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پؠٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس مَنٛز قَتٕل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قَتٕل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پٲکِستٲنؠ حکومتُک وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس مَنٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سٟتؠ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس مَنٛز۔ أمؠ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس مَنٛز اَکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سٟتؠ زانان۔ تٔمؠ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوؠ‌، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنؠ تٲلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شَہَر اُتمانزیی مَنٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تٲلیٖم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تٲلیٖم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یوٗنِوَرسِٹی پؠٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تٲلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ مَنٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس مَنٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس مَنٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پؠٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکؠ أکؠ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمؠ سٕنٛدِ زخمو سٟتؠ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پؠٹھٕ۔ اَتھ واقعَس مَنٛز گٔیہِ ڈیوٹی پؠٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] 9tp23oiat2i6kya6hojku009kyk829d 137295 137294 2026-05-06T18:05:54Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:1961 پٲدٲیِش]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137295 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder/Wikidata|noicon=Yes|native_name=محمد ادریس ترنگزئی|image=فَیِل:Shaikh Idrees.jpg}} '''محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی''' ( {{زَبان|ps|محمد ادریس ترنگزئی}} : 6 جولایی 1961 - 5 میی 2026) اوس اَکھ [[پٲکِستٲنؠ لوٗکھ|پٲکِستٲنؠ]] اِسلامی عٲلِم تہٕ سِیاسَتھ دان۔ یِم ٲسؠ جمعیت علماء الاسلام ایف (جے یو آئی-ایف) ہُک اَکھ سینیَر رُکُن تہٕ 2002 پیٹھٕ 2007 تام روٗد خیبر پختونخوا اسمبلی ہٕنٛدِ رُکُن تہِ خدمات انجام دِوان۔ صوبہٕ شمال مغربی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلس مَنٛز زامُت، تَرَنٛگزَیی یَن کٔر دارالعلوم حقانی نشہِ مذہبی تٲلیٖم تہٕ پشاور یوٗنِوَرسِٹی مَنٛز عصری تٲلیٖم حٲصِل۔ پتہٕ کٔر تمو پانہٕ دارالعلوم حقانیہ پرناوان تہٕ واریاہن اِسلٲمی عالمن ہُنٛد وۄستاد اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس جے یو آیی ایف کِس رہنُما مولانا فضل الرحمانس قریبی سٲتھی تہٕ بنیوو پانہٕ چارسدہ ضِلعس مَنٛز جے یو آیی ایفُک ضِلہٕ رہنُما۔ سُہ اوس [[اسلٲمی اِنتہا پسندی]] پؠٹھ سخت تنقیدٕ باپتھ زاننہٕ یِوان۔ تَرَنٛگزَیی آو 5 میی 2026 چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقس مَنٛز قَتٕل کرنہٕ۔ وہابی جہادی گروپ اسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) چھُ یہِ قَتٕل کرنٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کٔرمٕژ زِ "خلافت کیو فوجیَو کوٚر کٲفِر پٲکِستٲنؠ حکومتُک وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عالم قتٕل"۔ == شُروٲتی زِندگی == محمد اِدریٖس تَرَنٛگزَیی زاو 6 جولایی 1961 مغربی پٲکستان کِس شُمال مغرِبی سرحدی صوبہٕ کِس چارسدہ ضِلعس مَنٛز پشتوٗن کِس تَرَنٛگ زی قٔبیٖلَس سٟتؠ تعلُق تھاون وٲلِس أکِس علمی خاندانَس مَنٛز۔ أمؠ سُنٛد مول، حکیٖم عبدالحق، اوس پننِس زمانَس مَنٛز اَکھ مشہوٗر مذہبی شخصیت تہٕ سُہ اوس مقٲمی لوٗکھ مُنظیر الاسلام ناوٕ سٟتؠ زانان۔ تٔمؠ سُنٛد بٕڑِبب اوس مفتی شہزادہ، شیخ الحدیث تہٕ دارالعلوم دیوبندُک گریجویٹ اوس۔ تَرَنٛگزَیی اوس مشہوٗر مذہبی رہنُما تہٕ عٲلِم مولانا حسن جان سُنٛد زامتُر۔ أمِس چھِ زٕ نیٚچِوؠ‌، مولانا حافظ انیس احمد یُس دارالعلوم حقانی مَنٛز مذہبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ، تہٕ ڈاکٹر محمد سلمان یُس طِبی تٲلیٖم حٲصِل کران چھُ۔ == تٲلیٖم == تَرَنٛگزَیی یَن کٔر پنٕنؠ تٲلیٖم جامعہ نعمانیہ پیٹھہٕ پننِس آبٲیی شَہَر اُتمانزیی مَنٛز حٲصِل۔ اعلیٰ مذہبی تٲلیٖم (دورہِ حدیث) خٲطرٕ گٔیہِ سُہ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواہ]] کِس اکورا خٹکَس مَنٛز دارالعلوم حقانیہ مَنٛز۔ تَرَنٛگزَیی ین کٔر عصری تٲلیٖم تہِ حٲصِل تہٕ کٔرٕن پشاورٕ یوٗنِوَرسِٹی پؠٹھ اصٕل درجہٕ ہؠتھ ایم اے عربی تہٕ ایم اے اِسلامیت ڈِگری۔ == ہیٚچناون == پنٕنہِ تٲلیٖم پوٗرٕ کرنہٕ پتہٕ کٔر تَرَنٛگزَیی یَن جامعہ نومانیہ مَنٛز پرناونس تہٕ ادارٕک انتظام خٲطرٕ پنُن پان وقف۔ تم اوس جامع نعمانیہ مَنٛز شیخ الحدیث ۔ == سِیٲسی پیشہٕ == تَرَنٛگزَیی ین اوس مُلکہٕ چہِ سِیاسَتس مَنٛز تہِ سرگرمی سان حِصہٕ نِمُت۔ سُہ اوس چارسدہ ضِلعٕچ مقبوٗل اسلامی سیٲسی جماعت، جماعت علماء الاسلام (ایف) ہُک امیر روٗدمُت۔ سُہ اوس ضِلہٕ چارسدہ ہَس مَنٛز اَمی جمٲژ ہُنٛد سرپرستِ اعلیٰ۔ تَرَنٛگزَیی اوس خیبر پختونخوا صوبہٕ چہِ صوبٲیی اسمبلی ہُنٛد رُکُن تہِ روٗدمُت۔ سُہ اوس پریس کمیٹی ہُنٛد سٲبقہٕ چییَرمین تہٕ نفاذِ شریعت کونسلُک سٲبقہٕ رُکُن۔ ==قَتٕل== 5 میی 2026 کٔر نامولوٗم حملہ آورَو چارسدہ کِس اُتمانزیی علاقَس مَنٛز تارنگزئی نِنہٕ واجنہِ گاڑِ پؠٹھ گولہِ، تہٕ سُہ گوٚو شدیٖد زخمی۔ چارسدہ ہٕکؠ أکؠ ہسپتالَن کٔر پتہٕ أمؠ سٕنٛدِ زخمو سٟتؠ مرنُک تصدیٖق۔ پُلیٖسَن ووٚن زِ حملہ آور ژوٚل جُرُم کرنہٕ پتہٕ موقعہٕ پؠٹھٕ۔ اَتھ واقعَس مَنٛز گٔیہِ ڈیوٹی پؠٹھ موجود زٕ پولیس کانسٹیبل تہِ شدیٖد زخمی۔ اِسلامک سٹیٹ – خراسان صوبہٕ (آیی ایس-کے پی یا داعش-کے) کٔر حملٕچ ذمہٕ دٲری قبوٗل کران زِ "خلافت کیو فوجیو کوٚر کافر پٲکِستٲنؠ سرکارس وفادار اَکھ [[طاغوٗت|طاغوٗتی]] عٲلِم مٲرِتھ یُس مُحمد اِدریٖس ناو اوس"۔ ؤزیٖر اعظم [[شہباز شٔریٖف]] تہٕ صدر [[آصف علی زرداری]] یَن کٔر تَرَنٛگزَیی سٕنٛدِ قتلٕچ مذمت۔<ref>{{Cite web |title=President, PM condole over martyrdom of Maulana Muhammad Idrees Tarangzai |url=https://www.radio.gov.pk/05-05-2026/pm-condoles-over-martyrdom-of-maulana-muhammad-idrees-tarangzai}}</ref><ref>{{Cite web |last=ishtiaqahmedrao |date=2026-05-05 |title=President vows to wipe out terrorism as cleric martyred in Charsadda |url=https://www.app.com.pk/national/president-zardari-charsadda-terror-attack/ |access-date=2026-05-06 |language=en-US}}</ref> ==حَوالہٕ== {{حَوالہٕ}} [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:2026 واقعات]] [[زٲژ:1961 پٲدٲیِش]] 84xtctwc6dl1ntgel9argvwox63m859 کأفِر 0 29484 137233 2026-05-06T14:05:26Z آیات محراج 11062 [[کأفِر]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کٲفِر]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137233 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[کٲفِر]] 7ssubd4znc37nnytrhfqxf7bpqny9za کَتھ:کأفِر 1 29485 137235 2026-05-06T14:05:27Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:کأفِر]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:کٲفِر]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137235 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[کَتھ:کٲفِر]] em8ar045ce4n4j7a2xth8n0cewozw7g محمد ادریس ترنگزئی 0 29486 137243 2026-05-06T14:22:25Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137243 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[اِدریٖس_تَرَنٛگزَیی]] 33xximh5p8x4vw73twpdlzi4otb3ydo شیخ ادریس 0 29487 137244 2026-05-06T14:22:26Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137244 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[اِدریٖس_تَرَنٛگزَیی]] 33xximh5p8x4vw73twpdlzi4otb3ydo چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان 0 29488 137245 2026-05-06T14:30:43Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352575910|Charsadda District, Pakistan]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137245 wikitext text/x-wiki چارسدہ ضِلہٕ ([[پستوٗ زَبان|پشتوٗ]]:'''چارسده ولسوالۍ'''، [[اُردوٗ زَبان|اُردوٗ]]: '''ضلع چارسدہ''') چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ ۱۹۹۸ مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔ q68nmzzdfzwk7l3y4cr5qm5q9wyxk80 137251 137245 2026-05-06T14:47:36Z آیات محراج 11062 /* */ 137251 wikitext text/x-wiki چارسدہ ضِلہٕ ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}}، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ ۱۹۹۸ مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔ jljr6zc1mapo0ullx8di9gdmj1sjhde 137252 137251 2026-05-06T14:48:03Z آیات محراج 11062 /* */ 137252 wikitext text/x-wiki '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}}، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ ۱۹۹۸ مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔ 4izr6gzfi4r89kfewrrrf8v0xk0fx61 137253 137252 2026-05-06T14:48:22Z آیات محراج 11062 /* */ 137253 wikitext text/x-wiki '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}}، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ 1998 مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔ 85jh5uygkhz8ep4kqj252s3oxxgd6e7 137254 137253 2026-05-06T14:49:33Z آیات محراج 11062 137254 wikitext text/x-wiki '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}}، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ 1998 مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔<ref>Beal, Samuel, (ed. & trans.), (1884). [https://ia801607.us.archive.org/1/items/siyukibuddhistre01hsuoft/siyukibuddhistre01hsuoft_bw.pdf Si-yu-ki: Buddhist Records of the Wester World, Volume 1], Author: Huen Tsang, '''p. 112:''' "Outside the eastern gate of the town of Po-lu-sha is a sangharama with about fifty priests, who all study the Great Vehicle. Here is a stupa built by Asoka-raja [...] To the north-east of Po-lu-sha city about 20 li or so we come to Mount Dantaloka. Above a ridge of that mountain is a stupa built by Asoka-raja."</ref> r6bfka0d7fat8itzf85z6mk762hfyki 137255 137254 2026-05-06T14:52:30Z آیات محراج 11062 137255 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}} ، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ 1998 مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔<ref>Beal, Samuel, (ed. & trans.), (1884). [https://ia801607.us.archive.org/1/items/siyukibuddhistre01hsuoft/siyukibuddhistre01hsuoft_bw.pdf Si-yu-ki: Buddhist Records of the Wester World, Volume 1], Author: Huen Tsang, '''p. 112:''' "Outside the eastern gate of the town of Po-lu-sha is a sangharama with about fifty priests, who all study the Great Vehicle. Here is a stupa built by Asoka-raja [...] To the north-east of Po-lu-sha city about 20 li or so we come to Mount Dantaloka. Above a ridge of that mountain is a stupa built by Asoka-raja."</ref> a3ke7422gtdlzh90esgord1sjbn17f9 137256 137255 2026-05-06T14:54:46Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137256 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}} ، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈویژنُک اَکھ ضِلہٕ۔ 1998 مَنٛز اَکھ الگ ضِلعہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔<ref>Beal, Samuel, (ed. & trans.), (1884). [https://ia801607.us.archive.org/1/items/siyukibuddhistre01hsuoft/siyukibuddhistre01hsuoft_bw.pdf Si-yu-ki: Buddhist Records of the Wester World, Volume 1], Author: Huen Tsang, '''p. 112:''' "Outside the eastern gate of the town of Po-lu-sha is a sangharama with about fifty priests, who all study the Great Vehicle. Here is a stupa built by Asoka-raja [...] To the north-east of Po-lu-sha city about 20 li or so we come to Mount Dantaloka. Above a ridge of that mountain is a stupa built by Asoka-raja."</ref> ==حَوالہٕ== [[زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ]] puqokuipczrimrahzkr4m8ggk9fnyt9 137282 137256 2026-05-06T18:00:42Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137282 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ ضِلہٕ''' ({{زَبان|پستوٗ زَبان|چارسده ولسوالۍ}} ، {{زَبان|اُردوٗ زَبان|ضلع چارسدہ}}) چھُ پاکستان کِس صوبہٕ خیبر پختونخوا کِس پشاور ڈِویجَنُک اَکھ ضِلہٕ۔ 1998 مَنٛز اَکھ الگ ضِلہٕ قٲیِم کرنہٕ برٛونٛہہ اوس یہِ پشاور ضِلعَس مَنٛز اَکھ تحصیل۔<ref>Beal, Samuel, (ed. & trans.), (1884). [https://ia801607.us.archive.org/1/items/siyukibuddhistre01hsuoft/siyukibuddhistre01hsuoft_bw.pdf Si-yu-ki: Buddhist Records of the Wester World, Volume 1], Author: Huen Tsang, '''p. 112:''' "Outside the eastern gate of the town of Po-lu-sha is a sangharama with about fifty priests, who all study the Great Vehicle. Here is a stupa built by Asoka-raja [...] To the north-east of Po-lu-sha city about 20 li or so we come to Mount Dantaloka. Above a ridge of that mountain is a stupa built by Asoka-raja."</ref> ==حَوالہٕ== [[زٲژ:پاکستانِک صوٗبہٕ]] o5gmuctg2p7eie2wtrztb4ern9msg28 Module:GetLangName 828 29489 137246 2026-05-06T14:36:27Z آیات محراج 11062 Created page with "local p = {} local data = mw.loadData('Module:Lang/data') function p.main(frame) local code = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] if not code or code == '' then return "" end -- Read directly from Module:Lang/data tables if data.override and data.override[code] then return data.override[code][1] or data.override[code].name or code elseif data.languages and data.languages[code] then return data.languages[code][1] or data.langua..." 137246 Scribunto text/plain local p = {} local data = mw.loadData('Module:Lang/data') function p.main(frame) local code = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] if not code or code == '' then return "" end -- Read directly from Module:Lang/data tables if data.override and data.override[code] then return data.override[code][1] or data.override[code].name or code elseif data.languages and data.languages[code] then return data.languages[code][1] or data.languages[code].name or code end return code -- Returns the code itself if the name isn't found end return p oiml1oui9oo9dq4047oncubj2qnvvu7 137248 137246 2026-05-06T14:41:39Z آیات محراج 11062 137248 Scribunto text/plain local p = {} local data = mw.loadData('Module:Lang/data') function p.main(frame) local code = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] if not code or code == '' then return "" end -- 1. First, check Module:Lang/data for overrides or custom names if data.override and data.override[code] then return data.override[code][1] or data.override[code].name or code elseif data.languages and data.languages[code] then return data.languages[code][1] or data.languages[code].name or code elseif data[code] and data[code][1] then return data[code][1] end -- 2. If not found in the data module, fetch the native Kashmiri name from MediaWiki local nativeName = mw.language.fetchLanguageName(code, 'ks') if nativeName and nativeName ~= '' then return nativeName end -- 3. Fallback to just showing the code if absolutely nothing works return code end return p 9jwvxipicigcebnu570019gqq0qrdp7 137265 137248 2026-05-06T15:36:58Z آیات محراج 11062 137265 Scribunto text/plain local p = {} -- Load the IANA languages data module local ianaData = mw.loadData('Module:Language/data/iana languages') -- You can still keep a custom override list just in case you ever need to force a specific spelling local customNames = { -- ['code'] = 'Kashmiri Name', } function p.main(frame) local code = frame.args[1] or frame:getParent().args[1] if not code or code == '' then return "" end -- 1. Check custom override list FIRST (if you use it) if customNames[code] then return customNames[code] end -- 2. Check Module:Language/data/iana languages if ianaData[code] then -- This module usually stores names in a table/array if type(ianaData[code]) == "table" and ianaData[code][1] then return ianaData[code][1] elseif type(ianaData[code]) == "string" then return ianaData[code] end end -- 3. Fallback to MediaWiki's core system (just as a safety net) local nativeName = mw.language.fetchLanguageName(code, 'ks') if nativeName and nativeName ~= '' then return nativeName end -- 4. Fallback to showing the code if completely missing return code end return p as5k0xa6gp6dkqadkqwusie73n4ilia فرما:زَبان 10 29490 137247 2026-05-06T14:37:17Z آیات محراج 11062 Manually created 137247 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{#invoke:GetLangName|main|{{{1}}}}} language|{{#invoke:GetLangName|main|{{{1}}}}}]]: '''{{{2}}}'''</includeonly> mn21oaalnqegq5sp28hnxeblfj3zrk0 137249 137247 2026-05-06T14:43:28Z آیات محراج 11062 137249 wikitext text/x-wiki <includeonly>[[{{#invoke:GetLangName|main|{{{1}}}}}]] : '''{{{2}}}'''{{#if:{{{3|}}}| (''{{{3}}}'')}}</includeonly> hochl9nujg0zahzulqj5gn7rel9rdro فرما:Langx/doc 10 29491 137250 2026-05-06T14:44:37Z آیات محراج 11062 Created page with "Use this template [[فرما:زَبان]] a custom made template as langx isn't working properly in kashmiri" 137250 wikitext text/x-wiki Use this template [[فرما:زَبان]] a custom made template as langx isn't working properly in kashmiri 4l4sgizgtd7fvvwn47ank4dd8p9m39t چارسدہ 0 29492 137257 2026-05-06T15:00:27Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352823424|Charsadda]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137257 wikitext text/x-wiki چارسدہ چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس منٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ دارالحکوٗمت پشاور پیٹھٕ تقریباً 29 کلومیٹر (18 میل) کِس فٲصلَس پٮ۪ٹھ 276 میٹر (906 فٹ) تھزرَس پٮ۪ٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> 4rt7rytbzsibx2jxlfu29vm5wivzx6b 137258 137257 2026-05-06T15:03:48Z آیات محراج 11062 137258 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ''' چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس منٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ دارالحکوٗمت پشاور پیٹھٕ تقریباً 29 کلومیٹر (18 میل) کِس فٲصلَس پٮ۪ٹھ 276 میٹر (906 فٹ) تھزرَس پٮ۪ٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> == ناوُک آگُر == چارسدہ مطلب چھُ چار مطلب ژور تہٕ سدہ مطلب سڑک. == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == bk7u3d7l73vfcsqbrttu40yar8mj0c9 137259 137258 2026-05-06T15:04:49Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:پاکِستان]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137259 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ''' چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس منٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ دارالحکوٗمت پشاور پیٹھٕ تقریباً 29 کلومیٹر (18 میل) کِس فٲصلَس پٮ۪ٹھ 276 میٹر (906 فٹ) تھزرَس پٮ۪ٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> == ناوُک آگُر == چارسدہ مطلب چھُ چار مطلب ژور تہٕ سدہ مطلب سڑک. == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:پاکِستان]] djx7rxzr82kx6fkxgqs8tb6pwz1cwgl 137260 137259 2026-05-06T15:05:44Z آیات محراج 11062 137260 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ''' چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس منٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ دارالحکوٗمت پشاور پیٹھٕ تقریباً 29 کلومیٹر (18 میل) کِس فٲصلَس پٮ۪ٹھ 276 میٹر (906 فٹ) تھزرَس پٮ۪ٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> == ناوُک آگُر == چارسدہ مطلب چھُ '''چار''' مطلب '''ژور''' تہٕ '''سدہ''' مطلب '''سڑک'''. == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:پاکِستان]] 0x9ljh9oi4r86ed69gkgxcktt81kjdu 137261 137260 2026-05-06T15:15:38Z آیات محراج 11062 137261 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ''' چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس منٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ دارالحکوٗمت پشاور پیٹھٕ تقریباً 29 کلومیٹر (18 میل) کِس فٲصلَس پٮ۪ٹھ 276 میٹر (906 فٹ) تھزرَس پٮ۪ٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> == ناوُک آگُر == چارسدہ مطلب چھُ '''چار''' مطلب '''ژور''' تہٕ '''سدہ''' مطلب '''سڑک'''. == تَوٲریٖخ == چارسرہٕچ تَوٲریٖخ چھِ واریاہ پرٛٲنؠ۔ یہِ شہر اوس 6 مہِ صٔدی [[مسیٖح برٛونٛہہ]] پٮ۪ٹھ 2 مہِ صٔدی عیسوی تام [[گندھارا]] تہذیبُک مرکز۔ اَمیُک پرٛون ناو اوس "پُشکلاوتی"، ییٚمیُک مطلب چھُ [[پَمپوش|پمپوشُک]] شہر۔ یہِ اوس گندھارا سلطنتُک انتظٲمی مرکز۔ واریہو حملہ آورو چُھ تٲریخس منٛز اتھ جایہٕ پیٹھ حکومت کٔرمٕژ۔ یمن لوٗکن منٛز چھُ فارسی، [[سِکَندَرِ اعظم]]، مارییَن، ترک، کُشان تہٕ ہنزین شٲمل۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:پاکِستان]] 7et4woo1ug4rlj5v35e2qz2f5gdbwx8 137281 137261 2026-05-06T18:00:37Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137281 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} '''چارسدہ''' چھُ [[پٲکِستان]] کِس صوبہٕ [[خیبر پختونخوا|خیبر پختونخواَس]] مَنٛز [[چارسدہ ضِلہٕ، پٲکِستان|چارسدہ ضِلہٕ]] ہُک اَکھ قصبہٕ تہٕ صدرمُقام۔ وادی پشاورَس مَنٛز واقعہٕ، چارسدہ چھُ صوبہٕ رازدٲنؠ پشاور پیٹھٕ تَقریٖبَن 29 کلومیٹر (18 میٖل) کِس فٲصلَس پؠٹھ 276 میٖٹَر (906 فٹ) تھزرَس پؠٹھ واقعہٕ۔<ref name="Dani 1963">{{cite book|last1=Dani|first1=Ahmad Hasan|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.533479|title=Peshawar University Archaeological Guide Series 1: Pushkalavati|date=1963|publisher=University of Peshawar|location=Peshawar|pp=2-8|author1-link=Ahmad Hasan Dani|access-date=31 March 2023}}</ref> == ناوُک آگُر == چارسدہ مطلب چھُ '''چار''' مطلب '''ژور''' تہٕ '''سدہ''' مطلب '''سڑک'''. == تَوٲریٖخ == چارسرہٕچ تَوٲریٖخ چھِ واریاہ پرٛٲنؠ۔ یہِ شَہَر اوس 6 مہِ صٔدی [[مسیٖح برٛونٛہہ]] پؠٹھ 2 مہِ صٔدی عیسوی تام [[گندھارا]] تہذیبُک مرکز۔ اَمیُک پرٛون ناو اوس "پُشکلاوتی"، ییٚمیُک مطلب چھُ [[پَمپوش|پمپوشُک]] شَہَر۔ یہِ اوس گندھارا سلطنتُک انتظٲمی مرکز۔ واریہو حملہ آورو چھُ تٲریخس مَنٛز اَتھ جایہٕ پؠٹھ حکومت کٔرمٕژ۔ یمن لوٗکن مَنٛز چھُ فارسی، [[سِکَندَرِ اعظم]]، مارییَن، ترک، کُشان تہٕ ہنزین شٲمل۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:پاکِستان]] 9xobqqy9s7vlfha5nwwq90j73z2tlu2 ژٕکِہِمے 0 29493 137268 2026-05-06T17:41:08Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352315859|Tsukihime]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137268 wikitext text/x-wiki ژٕکِہِمے ('''月姫'''؛ مطلب. ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اکھ جاپٲنۍ بالغ انیمے ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمۍ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دسمبر 2000 منٛز ونٹر کومیکیٹَس منٛز جٲری کٔر۔ 2003 منٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی ویژن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی منٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس منٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یتھ منٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔ 2onjs54esz99s4uz764e2cmwvac7pt9 137270 137268 2026-05-06T17:44:20Z آیات محراج 11062 137270 wikitext text/x-wiki '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب. ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اکھ جاپٲنۍ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمۍ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دسمبر 2000 منٛز ونٹر کومیکیٹَس منٛز جٲری کٔر۔ 2003 منٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی ویژن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی منٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس منٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یتھ منٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> g151t96awlskrz9cwe0mfefh2agc4yf 137271 137270 2026-05-06T17:46:10Z آیات محراج 11062 137271 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | bgcolor = Lavender }} '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب. ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اکھ جاپٲنۍ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمۍ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دسمبر 2000 منٛز ونٹر کومیکیٹَس منٛز جٲری کٔر۔ 2003 منٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی ویژن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی منٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس منٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یتھ منٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> == حَوالہٕ == 4cna6lb3azkx76fkfupbvzd2vx84cuq 137272 137271 2026-05-06T17:47:28Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:کھیل]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137272 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | bgcolor = Lavender }} '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب. ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اکھ جاپٲنۍ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمۍ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دسمبر 2000 منٛز ونٹر کومیکیٹَس منٛز جٲری کٔر۔ 2003 منٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی ویژن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی منٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس منٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یتھ منٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:کھیل]] fqylxbrqo2y0p3701txbecxfan3qcem 137277 137272 2026-05-06T17:59:51Z آیات محراج 11062 137277 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | bgcolor = Lavender | تَصویٖر = Tsukihime.jpg | تَصویٖر_تَفصیٖل = تَصویٖری ناول کَوَر }} '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب. ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اکھ جاپٲنۍ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمۍ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دسمبر 2000 منٛز ونٹر کومیکیٹَس منٛز جٲری کٔر۔ 2003 منٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی ویژن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی منٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس منٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یتھ منٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:کھیل]] gt0r7hfi60sb7tkx2mwiqhwklprg2d8 137278 137277 2026-05-06T18:00:22Z Nadeemulhaqmir-bot 9480 باٹ چھُ غَلطی ٹھیٖکھ کَران [[وِکیٖپیٖڈیا:AutoWikiBrowser/Typos|غَلطی فِہرِست مُطٲبِق]] 137278 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | bgcolor = Lavender | تَصویٖر = Tsukihime.jpg | تَصویٖر_تَفصیٖل = تَصویٖری ناول کَوَر }} '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب۔ ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اَکھ جاپٲنؠ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمؠ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دَسَمبَر 2000 مَنٛز ونٹر کومیکیٹَس مَنٛز جٲری کٔر۔ 2003 مَنٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی وِجَن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی مَنٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اَکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس مَنٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یَتھ مَنٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:کھیل]] gu5wb2zghunqqw5a610jdup5c27jgob 137287 137278 2026-05-06T18:01:04Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:ویٖڈیو گیم]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137287 wikitext text/x-wiki {{مولوٗماتھ | bgcolor = Lavender | تَصویٖر = Tsukihime.jpg | تَصویٖر_تَفصیٖل = تَصویٖری ناول کَوَر }} '''ژٕکِہِمے''' ('''月姫'''؛ مطلب۔ ''''زوٗنہِ شاہزٲد'''<nowiki/>') چھُ اَکھ جاپٲنؠ بالغ {{مانے|تَصویٖری|visual}} ناول گیم یُس ٹایپ مونَن بنوومُت چھُ، ییٚمؠ یہِ گۄڈنِچہِ لَٹہِ دَسَمبَر 2000 مَنٛز ونٹر کومیکیٹَس مَنٛز جٲری کٔر۔ 2003 مَنٛز، آو یہٕ أکس اینیمی ٹیلی وِجَن سیریز، لونر لیجنڈ ژٕکِہِمے دۄشوٕنی مَنٛز پانناونہٕ، یُس جے سی سٹافن اینیمیٹ کوٚرمُت، تہٕ اَکھ مانگا سیریز، یس 2003 تہٕ 2010 ہس درمیان میڈیا ورکس شونن مانگا میگزین ڈینگیکی ڈایوہس مَنٛز سیریلایز کرنہٕ آو، یَتھ مَنٛز دہن جلدن ہٕنٛز ریلیز گٔیہٕ۔<ref>{{cite book|title=Kara no Kyoukai Special Pamphlet - Encyclopedia: Tsukihime [Others]|pages=36|language=ja}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:ویٖڈیو گیم]] 2es8pdaydkysv6g6kimwh41azksjl81 Tsukihime 0 29494 137269 2026-05-06T17:41:47Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137269 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ژٕکِہِمے]] oc7gha1hde7pqrx82b6t8yid9x7bqmb فَیِل:Tsukihime.jpg 6 29495 137273 2026-05-06T17:55:40Z آیات محراج 11062 {{Non-free use rationale video game cover | Article = ژٕکِہِمے | Use = Infobox <!-- ADDITIONAL INFORMATION --> | Name = Tsukihime | Distributor = | Publisher = | Type = | Website = | Owner = | Commentary = <!--OVERRIDE FIELDS --> | Description = | Source = https://www.steamgriddb.com/grid/48137 | Portion = | Low_resolution = | Purpose = <!-- Must be sp... 137273 wikitext text/x-wiki == خُلاصہٕ == {{Non-free use rationale video game cover | Article = ژٕکِہِمے | Use = Infobox <!-- ADDITIONAL INFORMATION --> | Name = Tsukihime | Distributor = | Publisher = | Type = | Website = | Owner = | Commentary = <!--OVERRIDE FIELDS --> | Description = | Source = https://www.steamgriddb.com/grid/48137 | Portion = | Low_resolution = | Purpose = <!-- Must be specified if Use is not Infobox / Header / Section / Artist --> | Replaceability = | other_information = }} == اِجازَت نامہ: == {{Non-free game cover}} bu5s7jklj8a05wgxtdela53bpabcgnl فرما:Non-free use rationale video game cover 10 29496 137274 2026-05-06T17:57:19Z آیات محراج 11062 Content copied from en wiki 137274 wikitext text/x-wiki <!-- Fair use tag, based on Template:Image-license-fairuse --> {{Non-free use rationale | Special_header= – non-free video game cover or boxart<!-- -->| Article={{#if:{{{Article<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{Article}}}|<!--<span style="color:red;">ERROR</span>—Must include parameter: ''Article=xxxxx''-->}} <!-- -->| Description=This is the cover art for <!-- -->{{#if:{{{Type|}}}| the {{{Type}}} |}} <!-- -->{{#if:{{{Name|}}}| ''{{{Name}}}'' |''{{{Article}}}'' }}. <!-- -->The cover art copyright is believed to belong to <!-- -->{{#if:{{{Owner|}}}|{{{Owner}}}|{{#if:{{{Distributor|}}}|the distributor of the video game, {{{Distributor}}},| the distributor of the game }} or {{#if:{{{Publisher|}}}|the publisher, {{{Publisher}}},|the publisher of the video game}} or {{#if:{{{Developer|}}}|the developers, {{{Developer}}}|the developers of the video game}}}}.{{#if:{{{Graphic Artist|}}}|<br/>'''Artist:''' {{{Graphic Artist}}}|}}&nbsp;<!-- -->{{#if:{{{Description|}}}|<br/>{{{Description}}}|}} | Source=<!-- -->{{#if:{{{Website|}}}|May be found at the following website: {{{Website}}}|}}<!-- -->{{#if:{{{Source|}}}|{{{Source}}}|{{#if:{{{Website|}}}||The box/cover art can or could be obtained from <!-- -->{{#if:{{{Owner|}}}| {{{Owner}}}|{{#if:{{{Distributor|}}}| {{{Distributor}}}| the distributor}}}}.}}}} | Portion=<!-- -->{{#if:{{{Portion|}}}|{{{Portion}}}|The entire cover: because the image is cover art, a form of product packaging, the entire image is needed to identify the product, properly convey the meaning and branding intended, and avoid tarnishing or misrepresenting the image.}} | Low_resolution=<!-- -->{{#if:{{{Low_resolution|{{{Low resolution|}}}}}}|{{{Low_resolution|{{{Low resolution|}}}}}}. |The copy is of sufficient resolution for commentary and identification but lower resolution than the original cover. Copies made from it will be of inferior quality, unsuitable as artwork on pirate versions or other uses that would compete with the commercial purpose of the original artwork.}} | Purpose =<!-- --><noinclude>''Choose from:'' <kbd>Infobox / Header / Section / Other</kbd></noinclude><!-- -->{{#if:{{{Use|}}}|{{#ifeq:{{{Use}}}|Infobox|Main infobox|{{{Use}}}}}. The image is used for identification in the context of critical commentary of the work for which it serves as cover art. It makes a significant contribution to the user's understanding of the article, which could not practically be conveyed by words alone.&nbsp;}}<!-- -->{{#switch:{{{Use|}}} |Infobox= The image is placed in the infobox at the top of the article discussing the work, to show a primary visual image associated with the work, and to help the user quickly identify the work and know they have found what they are looking for.&nbsp; |Header= The image is placed at the beginning of the article or section discussing the work, to help the user quickly identify the work and know they have found what they are looking for.&nbsp; |Section= The image is placed at the beginning of a section discussing the work, to help the user quickly identify the work and know they have found what they are looking for.&nbsp; |= |#default= {{#if:{{{Purpose|}}}||<span style="color:red">'''Purpose must be stated here.&nbsp;'''</span>}} }}<!-- -->{{#if:{{{Purpose|}}}|{{{Purpose}}}.&nbsp;}}<!-- -->{{#if:{{{Commentary|}}}| ''Commentary in the article about the cover art itself:'' {{{Commentary}}}.&nbsp;}}<!-- -->{{#if:{{{Use|}}}|Use for this purpose does not compete with the purposes of the original artwork, namely the creator providing graphic design services to relevant concerns and video game marketing to the public.&nbsp;}} | Replaceability =<!-- -->As cover art, the image is not replaceable by free content; any other image that shows the packaging of the item in question would also be copyrighted, and any version that is not true to the original would be inadequate for identification or commentary.&nbsp;<!-- -->{{#ifeq:{{{Use}}}|Header| Using a different image as a header would be misleading as to the identity of the work.&nbsp;}}<!-- -->{{#ifeq:{{{Use}}}|Section| Using a different image would be misleading as to the identity of the work.&nbsp;}}<!-- -->{{#ifeq:{{{Commentary}}}|yes| The commentary on the work necessitates an image of the work; no other image would do.&nbsp;}} <!-- -->{{#if:{{{Replaceability|}}}|{{{Replaceability}}}}} |other_information=<!-- -->{{#if:{{{other_information|{{{Other information|}}}}}}|{{{other_information|{{{Other information|}}}}}}| Use of the cover art in the article complies with Wikipedia [[Wikipedia:Non-free content criteria|non-free content policy]] and fair use under [[Fair use|United States copyright law]] as described above.}} }}<noinclude> {{Documentation}} </noinclude> km6krb8dgyp37rzq5kd7rwz14n2187h فرما:Non-free game cover 10 29497 137275 2026-05-06T17:58:26Z آیات محراج 11062 Content copied from en wiki 137275 wikitext text/x-wiki <!-- Fair use tag, based on Template:Image-license-fairuse -->{{imbox |type = license |image = {{WPVG icon|40px|WikiProject Video games}}<br/><br/>[[File:Red copyright.svg|40px|Copyrighted content]] |text = This image is '''cover art''' for a '''[[video game]]''', and its copyright is most likely held by the game's publisher or developer. It is believed that the use of low-resolution images of game cover art *to '''visually identify the game in question''' *on the [[English Wikipedia]], hosted on servers in the United States by the non-profit [[wmf:Home|Wikimedia Foundation]], constitutes '''[[fair use]]''' under [[United States copyright law]]. Other uses of this image may be [[copyright infringement]]. For more information, see [[Wikipedia:Non-free content]]. <span class="licensetpl_short licensetpl_long" style="display: none">Fair use</span> <span class="licensetpl_link" style="display: none">{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}</span> <span class="licensetpl_nonfree" style="display:none">true</span> |below={{#ifeq:{{{image_has_rationale|{{{image has rationale}}}}}}|yes| {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|File|[[Category:Wikipedia non-free files with NFUR stated]]}} |{{Uploader information|additional notes= # This tag should only be used for video game covers. # Either of the following may be helpful for stating the rationale: '''[[Template:Game rationale]]''' or '''[[Template:Non-free use rationale video game cover]]'''. #{{#if:{{{1|}}}||Additionally, please specify '''at least one platform''' in the first parameter. See usage below.}} {{#ifeq:{{{auto|}}}|yes|[[Category:Wikipedia non-free files with NFUR stated (bot-assessed)]]}}}}}} {{#ifeq:{{{1}}}|PC|<br /><span class="error">Possible tagging error: this image has been tagged as a "PC" game cover. This should only be done if it is for an ''unidentifiable'' personal computer platform. If the cover says "PC-CD/DVD-ROM", it most likely means ''Windows''.</span>}} }}<includeonly>{{{category|{{#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|arcade|[[Category:Arcade video game flyer images]]|[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{1|Video}}}}} game covers]]}}{{#if:{{{2|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{2}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{3|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{3}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{4|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{4}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{5|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{5}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{6|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{6}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{7|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{7}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{8|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{8}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{9|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{9}}}}} game covers]] }}}}}</includeonly>{{Non-free media}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> 30wbit8doizfnfq02oe421o5tpvasjx 137276 137275 2026-05-06T17:58:43Z آیات محراج 11062 /* */ 137276 wikitext text/x-wiki <!-- Fair use tag, based on Template:Image-license-fairuse -->{{imbox |type = license |image = {{WPVG icon|40px|WikiProject Video games}}<br/><br/>[[File:Red copyright.svg|40px|Copyrighted content]] |text = This image is '''cover art''' for a '''[[video game]]''', and its copyright is most likely held by the game's publisher or developer. It is believed that the use of low-resolution images of game cover art *to '''visually identify the game in question''' *on the [[کٲشُر وِکیٖپیٖڈیا]], hosted on servers in the United States by the non-profit [[wmf:Home|Wikimedia Foundation]], constitutes '''[[fair use]]''' under [[United States copyright law]]. Other uses of this image may be [[copyright infringement]]. For more information, see [[Wikipedia:Non-free content]]. <span class="licensetpl_short licensetpl_long" style="display: none">Fair use</span> <span class="licensetpl_link" style="display: none">{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}}}</span> <span class="licensetpl_nonfree" style="display:none">true</span> |below={{#ifeq:{{{image_has_rationale|{{{image has rationale}}}}}}|yes| {{#ifeq:{{NAMESPACE}}|File|[[Category:Wikipedia non-free files with NFUR stated]]}} |{{Uploader information|additional notes= # This tag should only be used for video game covers. # Either of the following may be helpful for stating the rationale: '''[[Template:Game rationale]]''' or '''[[Template:Non-free use rationale video game cover]]'''. #{{#if:{{{1|}}}||Additionally, please specify '''at least one platform''' in the first parameter. See usage below.}} {{#ifeq:{{{auto|}}}|yes|[[Category:Wikipedia non-free files with NFUR stated (bot-assessed)]]}}}}}} {{#ifeq:{{{1}}}|PC|<br /><span class="error">Possible tagging error: this image has been tagged as a "PC" game cover. This should only be done if it is for an ''unidentifiable'' personal computer platform. If the cover says "PC-CD/DVD-ROM", it most likely means ''Windows''.</span>}} }}<includeonly>{{{category|{{#ifeq:{{lc:{{{1|}}}}}|arcade|[[Category:Arcade video game flyer images]]|[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{1|Video}}}}} game covers]]}}{{#if:{{{2|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{2}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{3|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{3}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{4|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{4}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{5|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{5}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{6|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{6}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{7|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{7}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{8|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{8}}}}} game covers]] }}{{#if:{{{9|}}} |[[Category:{{Non-free video game cover/platform|{{{9}}}}} game covers]] }}}}}</includeonly>{{Non-free media}}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> sf13qnmyv5sjv5okjsopacnkdkbw7ig زٲژ:ویٖڈیو گیم 14 29498 137291 2026-05-06T18:01:24Z آیات محراج 11062 Created page with "[[زٲژ:کھیل]]" 137291 wikitext text/x-wiki [[زٲژ:کھیل]] tl3jdeqx90ddqbsv6xr8zaklg0s21nt فَیِل:Shaikh Idrees.jpg 6 29499 137293 2026-05-06T18:04:42Z آیات محراج 11062 {{Non-free use rationale 2 |Description = Shaikh Idrees (1961-2026), Pakistani politician and Islamic scholar |Source = '''Original publication''': unknown<br/> '''Immediate source''': [https://www.samaa.tv/2087350262-noted-cleric-maulana-idrees-martyred-in-charsadda-firing-incident Noted cleric Maulana Idrees martyred in Charsadda firing incident] |Author = unknown |Article = اِدریٖس تَرَنٛگزَیی |Purpose = for visual identification of the person in question, at the top of their biographica... 137293 wikitext text/x-wiki == خُلاصہٕ == {{Non-free use rationale 2 |Description = Shaikh Idrees (1961-2026), Pakistani politician and Islamic scholar |Source = '''Original publication''': unknown<br/> '''Immediate source''': [https://www.samaa.tv/2087350262-noted-cleric-maulana-idrees-martyred-in-charsadda-firing-incident Noted cleric Maulana Idrees martyred in Charsadda firing incident] |Author = unknown |Article = اِدریٖس تَرَنٛگزَیی |Purpose = for visual identification of the person in question, at the top of their biographical article |Replaceability = The subject is deceased, so it is not possible to take a free equivalent. |Minimality = The image serves as the primary means of visual identification of the subject, who is critically discussed in the article. |Commercial = Its low resolution and use in an educational article should not affect the value of the original work, or limit the copyright holder's rights or ability to distribute the original. |Other information = The subject of the photograph has been deceased since: 2026 }} == اِجازَت نامہ: == {{Non-free biog-pic}} 60hax8p4alzsnopukkqm0eyeq255h3g ہَنٛدھ 0 29500 137297 2026-05-06T18:17:47Z آیات محراج 11062 [[ہَنٛدھ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[ہَنٛد]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137297 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ہَنٛد]] 994b22ukhkfeprzl2f1ite0vzywgdtb گۄگجِہ گُنُڈ 0 29501 137302 2026-05-06T18:21:04Z آیات محراج 11062 [[گۄگجِہ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[گۄگجہِ گُنُڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137302 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[گۄگجہِ گُنُڈ]] n6zof66t831izcf9w2zssadctzx9byg 137310 137302 2026-05-06T18:23:28Z آیات محراج 11062 /* */ 137310 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[گۄگجہِ گۄنٛڈ]] kbz9x0emweaehpt3jvz1exava0jo533 کَتھ:گۄگجِہ گُنُڈ 1 29502 137304 2026-05-06T18:21:04Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:گۄگجِہ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137304 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] l3revu86cgvarrkv6666naair5vudr1 137332 137304 2026-05-07T09:53:30Z EmausBot 1793 Fixing double redirect from [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] to [[کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ]] 137332 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ]] am681w4nfexx3b9sg6w6v96oer6096l گۄگجہِ گُنُڈ 0 29503 137306 2026-05-06T18:21:25Z آیات محراج 11062 [[گۄگجہِ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[گۄگجہِ گۄنٛڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137306 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[گۄگجہِ گۄنٛڈ]] kbz9x0emweaehpt3jvz1exava0jo533 کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ 1 29504 137308 2026-05-06T18:21:25Z آیات محراج 11062 [[کَتھ:گۄگجہِ گُنُڈ]] صَفہٕ آو پَکناونہٕ [[کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ]] جاے، پَکناوَن وول صٲرف آیات محراج 137308 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[کَتھ:گۄگجہِ گۄنٛڈ]] am681w4nfexx3b9sg6w6v96oer6096l ٹیٚڈ ٹرنر 0 29505 137311 2026-05-07T06:30:04Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352952221|Ted Turner]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137311 wikitext text/x-wiki رابرٹ ایٚڈورڈ ٹرنر III (19 نومبر 1938 - 6 مئی 2026) اوس اکھ امریکی کاربٲر، ٹیلی ویژن پروڈیوسر، میٖڈیا پروپرایٹر تہٕ انسان دوست۔ تٔمۍ ترٛٲو CNN یٕچ بُنیاد، یُس گۄڈٕنِچ 24 گٲنٛٹن ہُنٛد کیبل نیوز چینل چھُ۔ امہٕ علاوٕ، تم ترٲو WTBS ہنٛز بنیاد، یم کیبل ٹیلی ویژنس سۭتۍ سۭتۍ ٹیلی ویژن نیٹ ؤرک TNT منٛز سپر سٹیشنک تصورچ ابتدا کٔر۔ بطورِ انسان دوست، دِژ تٔمۍ [[اقوام متحدٕچ فاؤنڈیشن]] بناونہٕ خٲطرٕ 1 بلین ڈالر، یُس اقوام متحدہٕ خٲطرٕ امریکی حمایت بٔڑ کرنہٕ خٲطرٕ اکھ عوٲمی خیرٲتی ادارٕ چھُ۔ ٹرنرن کٔر اقوام متحدہ فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرزک چیئرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔ امہٕ علاوٕ، 2001 منٛز، ٹرنرن تھٲو امریکی سینیٹر سیم نون (D-GA) سۭتۍ نیوکلییِر تھریٹ انیشیٹوچ مشترکہ بنیاد۔ این ٹی آی چھ اکھ غٲر جماعتی تنظیم یۄس عالمی سطحس پیٹھ {{مانے|دارمدٲدی|Dependence}} کم کرنہٕ تہٕ ایٹمی، [[رسایٚن|کیٖمیٲیی]] تہٕ حیاتیٲتی ہتھیارن ہٕنٛدس پھیلاؤ رُکاونہٕ خٲطرٕ وقف چھےٚ۔ تٔمۍ کٔر بورڈ آف ڈائریکٹرز کِس شریک چییَرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔<ref>{{Cite web|title=United Nations Foundation &#124; Helping the UN build a better world.|url=https://unfoundation.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816211443/https://unfoundation.org/|archive-date=August 16, 2024|access-date=October 21, 2021|website=Unfoundation.org}}</ref> ٹرنر سٕنٛز میڈیا سلطنتُک آغاز گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدس مٲلؠ سٕنٛدس بل بورڈ کاربار، ٹرنر آؤٹ ڈور ایڈورٹائزنگ سۭتۍ شروع، یُس تٔمۍ 53 ؤری وٲنٛسہِ منٛز مٲلؠ سٕنٛزِ خۄدکشی پتہٕ مارچ 1963 منٛز سمبول۔ امچ قٟمت ٲس 1 ملین ڈالر۔ 1970 منٛز اٹلانٹا یو ایچ ایف سٹیشنٕچ تٔمۍ سٕنٛزِ خٔریٖدٲری کوٚر ٹرنر براڈکاسٹنگ سِسٹم شروع۔ 1980 منٛز ترٲو تٔمۍ CNN ہٕچ بنیاد، یُس دنیاہک ساروٕے کھۄتہٕ نمایاں نیوز نیٹ ورکس منٛز اکھ چھُ۔ ٹرنرن بنوو اٹلانٹا بریوز بیس بال ٹیم قومی سطحس پیٹھ مقبوٗل فرنچایزس منٛز (یتھ منٛز تٔمۍ سٕنٛدس ملکیتس تحت 1995 ورلڈ سیریز زینٕنۍ تہٕ شٲمل چھ)، تہٕ کوٚرن خیرٲتی گڈ ول گیمز شروع۔ تٔمۍ کٔر [[جِم کروکیٹ پروموشنز]] ہیٚتھ پیشہٕ ورانہٕ ریسلنگس منٛز دلچسپی بحال کرنس منٛز مدد، یُس پتہٕ ورلڈ چیمپین شِپ ریسلنگ (ڈبلیو سی ڈبلیو) ناوٕ سۭتۍ دُبارٕ برانڈ آو کرنہٕ۔ ٹرنر سٕنٛدِ تنازٕ لد بیانن ہٕنٛدِ شوقہٕ کِنۍ دِیُت تٔمِس "دی ماؤتھ آف دی ساؤتھ" تہٕ "کیپٹن آوٹریجیس" لقب حٲصِل۔ تٔمۍ کٔر پنٕنۍ اثاثہٕ ماحولیٲتی وجوہاتن خٲطرٕ تہٕ وقف۔ سُہ اوس ریاستہٕ متحدُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ ذٲتی زمیندار یوٚتام [[جان سی میلون]] 2011 منٛز أمِس پتھ ترٲو۔ تٔمۍ کوٚر پنٕنۍ زیادٕ تر زمینہٕ کھیتن خٲطرٕ استعمال بایسن ماز دوبارٕ مقبوٗل بناونہٕ خٲطرٕ (پنٛنہ ٹیڈس مونٹانا گرل چین خٲطرٕ) تہٕ کوٚرُن دنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ کھیٚول جمع۔ تٔمۍ بنٲو ماحولیٲتی موضوٗع پیٚٹھ مبنی اینیمیٹڈ سیریز کیپٹن پلینیٹ تہٕ دی پلینیٹیرز تہٕ۔ mhm47lv1vien6ytjsk1p4jc1gehx6gq 137312 137311 2026-05-07T06:33:13Z آیات محراج 11062 137312 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}} رابرٹ ایٚڈورڈ ٹرنر III (19 نومبر 1938 - 6 مئی 2026) اوس اکھ امریکی کاربٲر، ٹیلی ویژن پروڈیوسر، میٖڈیا پروپرایٹر تہٕ انسان دوست۔ تٔمۍ ترٛٲو CNN یٕچ بُنیاد، یُس گۄڈٕنِچ 24 گٲنٛٹن ہُنٛد کیبل نیوز چینل چھُ۔ امہٕ علاوٕ، تم ترٲو WTBS ہنٛز بنیاد، یم کیبل ٹیلی ویژنس سۭتۍ سۭتۍ ٹیلی ویژن نیٹ ؤرک TNT منٛز سپر سٹیشنک تصورچ ابتدا کٔر۔ بطورِ انسان دوست، دِژ تٔمۍ [[اقوام متحدٕچ فاؤنڈیشن]] بناونہٕ خٲطرٕ 1 بلین ڈالر، یُس اقوام متحدہٕ خٲطرٕ امریکی حمایت بٔڑ کرنہٕ خٲطرٕ اکھ عوٲمی خیرٲتی ادارٕ چھُ۔ ٹرنرن کٔر اقوام متحدہ فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرزک چیئرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔ امہٕ علاوٕ، 2001 منٛز، ٹرنرن تھٲو امریکی سینیٹر سیم نون (D-GA) سۭتۍ نیوکلییِر تھریٹ انیشیٹوچ مشترکہ بنیاد۔ این ٹی آی چھ اکھ غٲر جماعتی تنظیم یۄس عالمی سطحس پیٹھ {{مانے|دارمدٲدی|Dependence}} کم کرنہٕ تہٕ ایٹمی، [[رسایٚن|کیٖمیٲیی]] تہٕ حیاتیٲتی ہتھیارن ہٕنٛدس پھیلاؤ رُکاونہٕ خٲطرٕ وقف چھےٚ۔ تٔمۍ کٔر بورڈ آف ڈائریکٹرز کِس شریک چییَرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔<ref>{{Cite web|title=United Nations Foundation &#124; Helping the UN build a better world.|url=https://unfoundation.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816211443/https://unfoundation.org/|archive-date=August 16, 2024|access-date=October 21, 2021|website=Unfoundation.org}}</ref> ٹرنر سٕنٛز میڈیا سلطنتُک آغاز گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدس مٲلؠ سٕنٛدس بل بورڈ کاربار، ٹرنر آؤٹ ڈور ایڈورٹائزنگ سۭتۍ شروع، یُس تٔمۍ 53 ؤری وٲنٛسہِ منٛز مٲلؠ سٕنٛزِ خۄدکشی پتہٕ مارچ 1963 منٛز سمبول۔ امچ قٟمت ٲس 1 ملین ڈالر۔ 1970 منٛز اٹلانٹا یو ایچ ایف سٹیشنٕچ تٔمۍ سٕنٛزِ خٔریٖدٲری کوٚر ٹرنر براڈکاسٹنگ سِسٹم شروع۔ 1980 منٛز ترٲو تٔمۍ CNN ہٕچ بنیاد، یُس دنیاہک ساروٕے کھۄتہٕ نمایاں نیوز نیٹ ورکس منٛز اکھ چھُ۔ ٹرنرن بنوو اٹلانٹا بریوز بیس بال ٹیم قومی سطحس پیٹھ مقبوٗل فرنچایزس منٛز (یتھ منٛز تٔمۍ سٕنٛدس ملکیتس تحت 1995 ورلڈ سیریز زینٕنۍ تہٕ شٲمل چھ)، تہٕ کوٚرن خیرٲتی گڈ ول گیمز شروع۔ تٔمۍ کٔر [[جِم کروکیٹ پروموشنز]] ہیٚتھ پیشہٕ ورانہٕ ریسلنگس منٛز دلچسپی بحال کرنس منٛز مدد، یُس پتہٕ ورلڈ چیمپین شِپ ریسلنگ (ڈبلیو سی ڈبلیو) ناوٕ سۭتۍ دُبارٕ برانڈ آو کرنہٕ۔ ٹرنر سٕنٛدِ تنازٕ لد بیانن ہٕنٛدِ شوقہٕ کِنۍ دِیُت تٔمِس "دی ماؤتھ آف دی ساؤتھ" تہٕ "کیپٹن آوٹریجیس" لقب حٲصِل۔ تٔمۍ کٔر پنٕنۍ اثاثہٕ ماحولیٲتی وجوہاتن خٲطرٕ تہٕ وقف۔ سُہ اوس ریاستہٕ متحدُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ ذٲتی زمیندار یوٚتام [[جان سی میلون]] 2011 منٛز أمِس پتھ ترٲو۔ تٔمۍ کوٚر پنٕنۍ زیادٕ تر زمینہٕ کھیتن خٲطرٕ استعمال بایسن ماز دوبارٕ مقبوٗل بناونہٕ خٲطرٕ (پنٛنہ ٹیڈس مونٹانا گرل چین خٲطرٕ) تہٕ کوٚرُن دنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ کھیٚول جمع۔ تٔمۍ بنٲو ماحولیٲتی موضوٗع پیٚٹھ مبنی اینیمیٹڈ سیریز کیپٹن پلینیٹ تہٕ دی پلینیٹیرز تہٕ۔ 6uhan6her7qlx6kmsvfoej5ft28kt65 137313 137312 2026-05-07T06:36:19Z آیات محراج 11062 137313 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}} رابرٹ ایٚڈورڈ ٹرنر III (19 نومبر 1938 - 6 مئی 2026) اوس اکھ امریکی کاربٲر، ٹیلی ویژن پروڈیوسر، میٖڈیا پروپرایٹر تہٕ انسان دوست۔ تٔمۍ ترٛٲو CNN یٕچ بُنیاد، یُس گۄڈٕنِچ 24 گٲنٛٹن ہُنٛد کیبل نیوز چینل چھُ۔ امہٕ علاوٕ، تم ترٲو WTBS ہنٛز بنیاد، یم کیبل ٹیلی ویژنس سۭتۍ سۭتۍ ٹیلی ویژن نیٹ ؤرک TNT منٛز سپر سٹیشنک تصورچ ابتدا کٔر۔ بطورِ انسان دوست، دِژ تٔمۍ [[اقوام متحدٕچ فاؤنڈیشن]] بناونہٕ خٲطرٕ 1 بلین ڈالر، یُس اقوام متحدہٕ خٲطرٕ امریکی حمایت بٔڑ کرنہٕ خٲطرٕ اکھ عوٲمی خیرٲتی ادارٕ چھُ۔ ٹرنرن کٔر اقوام متحدہ فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرزک چیئرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔ امہٕ علاوٕ، 2001 منٛز، ٹرنرن تھٲو امریکی سینیٹر سیم نون (D-GA) سۭتۍ نیوکلییِر تھریٹ انیشیٹوچ مشترکہ بنیاد۔ این ٹی آی چھ اکھ غٲر جماعتی تنظیم یۄس عالمی سطحس پیٹھ {{مانے|دارمدٲدی|Dependence}} کم کرنہٕ تہٕ ایٹمی، [[رسایٚن|کیٖمیٲیی]] تہٕ حیاتیٲتی ہتھیارن ہٕنٛدس پھیلاؤ رُکاونہٕ خٲطرٕ وقف چھےٚ۔ تٔمۍ کٔر بورڈ آف ڈائریکٹرز کِس شریک چییَرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔<ref>{{Cite web|title=United Nations Foundation &#124; Helping the UN build a better world.|url=https://unfoundation.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816211443/https://unfoundation.org/|archive-date=August 16, 2024|access-date=October 21, 2021|website=Unfoundation.org}}</ref> ٹرنر سٕنٛز میڈیا سلطنتُک آغاز گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدس مٲلؠ سٕنٛدس بل بورڈ کاربار، ٹرنر آؤٹ ڈور ایڈورٹائزنگ سۭتۍ شروع، یُس تٔمۍ 53 ؤری وٲنٛسہِ منٛز مٲلؠ سٕنٛزِ خۄدکشی پتہٕ مارچ 1963 منٛز سمبول۔ امچ قٟمت ٲس 1 ملین ڈالر۔ 1970 منٛز اٹلانٹا یو ایچ ایف سٹیشنٕچ تٔمۍ سٕنٛزِ خٔریٖدٲری کوٚر ٹرنر براڈکاسٹنگ سِسٹم شروع۔ 1980 منٛز ترٲو تٔمۍ CNN ہٕچ بنیاد، یُس دنیاہک ساروٕے کھۄتہٕ نمایاں نیوز نیٹ ورکس منٛز اکھ چھُ۔ ٹرنرن بنوو اٹلانٹا بریوز بیس بال ٹیم قومی سطحس پیٹھ مقبوٗل فرنچایزس منٛز (یتھ منٛز تٔمۍ سٕنٛدس ملکیتس تحت 1995 ورلڈ سیریز زینٕنۍ تہٕ شٲمل چھ)، تہٕ کوٚرن خیرٲتی گڈ ول گیمز شروع۔ تٔمۍ کٔر [[جِم کروکیٹ پروموشنز]] ہیٚتھ پیشہٕ ورانہٕ ریسلنگس منٛز دلچسپی بحال کرنس منٛز مدد، یُس پتہٕ ورلڈ چیمپین شِپ ریسلنگ (ڈبلیو سی ڈبلیو) ناوٕ سۭتۍ دُبارٕ برانڈ آو کرنہٕ۔ ٹرنر سٕنٛدِ تنازٕ لد بیانن ہٕنٛدِ شوقہٕ کِنۍ دِیُت تٔمِس "دی ماؤتھ آف دی ساؤتھ" تہٕ "کیپٹن آوٹریجیس" لقب حٲصِل۔ تٔمۍ کٔر پنٕنۍ اثاثہٕ ماحولیٲتی وجوہاتن خٲطرٕ تہٕ وقف۔ سُہ اوس ریاستہٕ متحدُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ ذٲتی زمیندار یوٚتام [[جان سی میلون]] 2011 منٛز أمِس پتھ ترٲو۔ تٔمۍ کوٚر پنٕنۍ زیادٕ تر زمینہٕ کھیتن خٲطرٕ استعمال بایسن ماز دوبارٕ مقبوٗل بناونہٕ خٲطرٕ (پنٛنہ ٹیڈس مونٹانا گرل چین خٲطرٕ) تہٕ کوٚرُن دنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ کھیٚول جمع۔ تٔمۍ بنٲو ماحولیٲتی موضوٗع پیٚٹھ مبنی اینیمیٹڈ سیریز کیپٹن پلینیٹ تہٕ دی پلینیٹیرز تہٕ۔ == موتھ == ٹیٚڈ ٹرنر موٗد 06 میی پننِس گرس مَنٛز87 وُہُر. أمِس اوس لیوی بوڈی ڈیمینشیا سٕتؠ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیٖص]] کوٚرمت. == حَوالہٕ == 06gr24hit8huuttreap67gt6b9c8mka 137314 137313 2026-05-07T06:38:33Z آیات محراج 11062 +[[زٲژ:1938 پٲدٲیِش]]; +[[زٲژ:2026 وَفات]]; +[[زٲژ:اَمریٖکی سِیاسَتھ دان]]; +[[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137314 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}} رابرٹ ایٚڈورڈ ٹرنر III (19 نومبر 1938 - 6 مئی 2026) اوس اکھ امریکی کاربٲر، ٹیلی ویژن پروڈیوسر، میٖڈیا پروپرایٹر تہٕ انسان دوست۔ تٔمۍ ترٛٲو CNN یٕچ بُنیاد، یُس گۄڈٕنِچ 24 گٲنٛٹن ہُنٛد کیبل نیوز چینل چھُ۔ امہٕ علاوٕ، تم ترٲو WTBS ہنٛز بنیاد، یم کیبل ٹیلی ویژنس سۭتۍ سۭتۍ ٹیلی ویژن نیٹ ؤرک TNT منٛز سپر سٹیشنک تصورچ ابتدا کٔر۔ بطورِ انسان دوست، دِژ تٔمۍ [[اقوام متحدٕچ فاؤنڈیشن]] بناونہٕ خٲطرٕ 1 بلین ڈالر، یُس اقوام متحدہٕ خٲطرٕ امریکی حمایت بٔڑ کرنہٕ خٲطرٕ اکھ عوٲمی خیرٲتی ادارٕ چھُ۔ ٹرنرن کٔر اقوام متحدہ فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرزک چیئرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔ امہٕ علاوٕ، 2001 منٛز، ٹرنرن تھٲو امریکی سینیٹر سیم نون (D-GA) سۭتۍ نیوکلییِر تھریٹ انیشیٹوچ مشترکہ بنیاد۔ این ٹی آی چھ اکھ غٲر جماعتی تنظیم یۄس عالمی سطحس پیٹھ {{مانے|دارمدٲدی|Dependence}} کم کرنہٕ تہٕ ایٹمی، [[رسایٚن|کیٖمیٲیی]] تہٕ حیاتیٲتی ہتھیارن ہٕنٛدس پھیلاؤ رُکاونہٕ خٲطرٕ وقف چھےٚ۔ تٔمۍ کٔر بورڈ آف ڈائریکٹرز کِس شریک چییَرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔<ref>{{Cite web|title=United Nations Foundation &#124; Helping the UN build a better world.|url=https://unfoundation.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816211443/https://unfoundation.org/|archive-date=August 16, 2024|access-date=October 21, 2021|website=Unfoundation.org}}</ref> ٹرنر سٕنٛز میڈیا سلطنتُک آغاز گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدس مٲلؠ سٕنٛدس بل بورڈ کاربار، ٹرنر آؤٹ ڈور ایڈورٹائزنگ سۭتۍ شروع، یُس تٔمۍ 53 ؤری وٲنٛسہِ منٛز مٲلؠ سٕنٛزِ خۄدکشی پتہٕ مارچ 1963 منٛز سمبول۔ امچ قٟمت ٲس 1 ملین ڈالر۔ 1970 منٛز اٹلانٹا یو ایچ ایف سٹیشنٕچ تٔمۍ سٕنٛزِ خٔریٖدٲری کوٚر ٹرنر براڈکاسٹنگ سِسٹم شروع۔ 1980 منٛز ترٲو تٔمۍ CNN ہٕچ بنیاد، یُس دنیاہک ساروٕے کھۄتہٕ نمایاں نیوز نیٹ ورکس منٛز اکھ چھُ۔ ٹرنرن بنوو اٹلانٹا بریوز بیس بال ٹیم قومی سطحس پیٹھ مقبوٗل فرنچایزس منٛز (یتھ منٛز تٔمۍ سٕنٛدس ملکیتس تحت 1995 ورلڈ سیریز زینٕنۍ تہٕ شٲمل چھ)، تہٕ کوٚرن خیرٲتی گڈ ول گیمز شروع۔ تٔمۍ کٔر [[جِم کروکیٹ پروموشنز]] ہیٚتھ پیشہٕ ورانہٕ ریسلنگس منٛز دلچسپی بحال کرنس منٛز مدد، یُس پتہٕ ورلڈ چیمپین شِپ ریسلنگ (ڈبلیو سی ڈبلیو) ناوٕ سۭتۍ دُبارٕ برانڈ آو کرنہٕ۔ ٹرنر سٕنٛدِ تنازٕ لد بیانن ہٕنٛدِ شوقہٕ کِنۍ دِیُت تٔمِس "دی ماؤتھ آف دی ساؤتھ" تہٕ "کیپٹن آوٹریجیس" لقب حٲصِل۔ تٔمۍ کٔر پنٕنۍ اثاثہٕ ماحولیٲتی وجوہاتن خٲطرٕ تہٕ وقف۔ سُہ اوس ریاستہٕ متحدُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ ذٲتی زمیندار یوٚتام [[جان سی میلون]] 2011 منٛز أمِس پتھ ترٲو۔ تٔمۍ کوٚر پنٕنۍ زیادٕ تر زمینہٕ کھیتن خٲطرٕ استعمال بایسن ماز دوبارٕ مقبوٗل بناونہٕ خٲطرٕ (پنٛنہ ٹیڈس مونٹانا گرل چین خٲطرٕ) تہٕ کوٚرُن دنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ کھیٚول جمع۔ تٔمۍ بنٲو ماحولیٲتی موضوٗع پیٚٹھ مبنی اینیمیٹڈ سیریز کیپٹن پلینیٹ تہٕ دی پلینیٹیرز تہٕ۔ == موتھ == ٹیٚڈ ٹرنر موٗد 06 میی پننِس گرس مَنٛز87 وُہُر. أمِس اوس لیوی بوڈی ڈیمینشیا سٕتؠ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیٖص]] کوٚرمت. == حَوالہٕ == [[زٲژ:1938 پٲدٲیِش]] [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:اَمریٖکی سِیاسَتھ دان]] [[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]] 4cd25dtn4i82qy8hnr1xv2lnc4aluhs 137316 137314 2026-05-07T06:40:18Z آیات محراج 11062 137316 wikitext text/x-wiki {{Infobox person/Wikidata|fetchwikidata=ALL|onlysourced=No}} رابرٹ ایٚڈورڈ ٹرنر III (19 نومبر 1938 - 6 مئی 2026) اوس اکھ امریکی کاربٲر، ٹیلی ویژن پروڈیوسر، میٖڈیا پروپرایٹر تہٕ انسان دوست۔ تٔمۍ ترٛٲو CNN یٕچ بُنیاد، یُس گۄڈٕنِچ 24 گٲنٛٹن ہُنٛد کیبل نیوز چینل چھُ۔ امہٕ علاوٕ، تم ترٲو WTBS ہنٛز بنیاد، یم کیبل ٹیلی ویژنس سۭتۍ سۭتۍ ٹیلی ویژن نیٹ ؤرک TNT منٛز سپر سٹیشنک تصورچ ابتدا کٔر۔ بطورِ انسان دوست، دِژ تٔمۍ [[اقوام متحدٕچ فاؤنڈیشن]] بناونہٕ خٲطرٕ 1 بلین ڈالر، یُس اقوام متحدہٕ خٲطرٕ امریکی حمایت بٔڑ کرنہٕ خٲطرٕ اکھ عوٲمی خیرٲتی ادارٕ چھُ۔ ٹرنرن کٔر اقوام متحدہ فاؤنڈیشن بورڈ آف ڈائریکٹرزک چیئرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔ امہٕ علاوٕ، 2001 منٛز، ٹرنرن تھٲو امریکی سینیٹر سیم نون (D-GA) سۭتۍ نیوکلییِر تھریٹ انیشیٹوچ مشترکہ بنیاد۔ این ٹی آی چھ اکھ غٲر جماعتی تنظیم یۄس عالمی سطحس پیٹھ {{مانے|دارمدٲدی|Dependence}} کم کرنہٕ تہٕ ایٹمی، [[رسایٚن|کیٖمیٲیی]] تہٕ حیاتیٲتی ہتھیارن ہٕنٛدس پھیلاؤ رُکاونہٕ خٲطرٕ وقف چھےٚ۔ تٔمۍ کٔر بورڈ آف ڈائریکٹرز کِس شریک چییَرمین سٕنٛدِ حثیتہٕ کٲم۔<ref>{{Cite web|title=United Nations Foundation &#124; Helping the UN build a better world.|url=https://unfoundation.org/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240816211443/https://unfoundation.org/|archive-date=August 16, 2024|access-date=October 21, 2021|website=Unfoundation.org}}</ref> ٹرنر سٕنٛز میڈیا سلطنتُک آغاز گٔیہٕ تٔمۍ سٕنٛدس مٲلؠ سٕنٛدس بل بورڈ کاربار، ٹرنر آؤٹ ڈور ایڈورٹائزنگ سۭتۍ شروع، یُس تٔمۍ 53 ؤری وٲنٛسہِ منٛز مٲلؠ سٕنٛزِ خۄدکشی پتہٕ مارچ 1963 منٛز سمبول۔ امچ قٟمت ٲس 1 ملین ڈالر۔ 1970 منٛز اٹلانٹا یو ایچ ایف سٹیشنٕچ تٔمۍ سٕنٛزِ خٔریٖدٲری کوٚر ٹرنر براڈکاسٹنگ سِسٹم شروع۔ 1980 منٛز ترٲو تٔمۍ CNN ہٕچ بنیاد، یُس دنیاہک ساروٕے کھۄتہٕ نمایاں نیوز نیٹ ورکس منٛز اکھ چھُ۔ ٹرنرن بنوو اٹلانٹا بریوز بیس بال ٹیم قومی سطحس پیٹھ مقبوٗل فرنچایزس منٛز (یتھ منٛز تٔمۍ سٕنٛدس ملکیتس تحت 1995 ورلڈ سیریز زینٕنۍ تہٕ شٲمل چھ)، تہٕ کوٚرن خیرٲتی گڈ ول گیمز شروع۔ تٔمۍ کٔر [[جِم کروکیٹ پروموشنز]] ہیٚتھ پیشہٕ ورانہٕ ریسلنگس منٛز دلچسپی بحال کرنس منٛز مدد، یُس پتہٕ ورلڈ چیمپین شِپ ریسلنگ (ڈبلیو سی ڈبلیو) ناوٕ سۭتۍ دُبارٕ برانڈ آو کرنہٕ۔ ٹرنر سٕنٛدِ تنازٕ لد بیانن ہٕنٛدِ شوقہٕ کِنۍ دِیُت تٔمِس "دی ماؤتھ آف دی ساؤتھ" تہٕ "کیپٹن آوٹریجیس" لقب حٲصِل۔ تٔمۍ کٔر پنٕنۍ اثاثہٕ ماحولیٲتی وجوہاتن خٲطرٕ تہٕ وقف۔ سُہ اوس ریاستہٕ متحدُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ ذٲتی زمیندار یوٚتام [[جان سی میلون]] 2011 منٛز أمِس پتھ ترٲو۔ تٔمۍ کوٚر پنٕنۍ زیادٕ تر زمینہٕ کھیتن خٲطرٕ استعمال بایسن ماز دوبارٕ مقبوٗل بناونہٕ خٲطرٕ (پنٛنہ ٹیڈس مونٹانا گرل چین خٲطرٕ) تہٕ کوٚرُن دنیاہُک ساروٕے کھۄتہٕ بوٚڑ کھیٚول جمع۔ تٔمۍ بنٲو ماحولیٲتی موضوٗع پیٚٹھ مبنی اینیمیٹڈ سیریز کیپٹن پلینیٹ تہٕ دی پلینیٹیرز تہٕ۔ == موتھ == ٹیٚڈ ٹرنر موٗد 06 میی 2026 ہس منز پننِس گرس مَنٛز87 وُہُر. أمِس اوس لیوی بوڈی ڈیمینشیا سٕتؠ [[تَشخیٖص (طِب)|تشخیٖص]] کوٚرمت. == حَوالہٕ == [[زٲژ:1938 پٲدٲیِش]] [[زٲژ:2026 وَفات]] [[زٲژ:اَمریٖکی سِیاسَتھ دان]] [[زٲژ:اَمریٖکی لوٗکھ]] od0oiiovjv6mmxdqbln9q84ln51qjdp ٹیڈ ٹرنر 0 29506 137315 2026-05-07T06:38:58Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137315 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ٹیٚڈ_ٹرنر]] p9lft986guk53p6dlde51hm2i76f6lj سِنسِناٹی 0 29507 137317 2026-05-07T09:18:02Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352586753|Cincinnati]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137317 wikitext text/x-wiki سِنسِناٹی چھُ امریکی ریاست [[اوہایو]] ہُک اکھ شہر۔<ref name="GR6">{{cite web|title=Find a County|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608061745/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=June 8, 2011|access-date=June 7, 2011|publisher=National Association of Counties}}</ref> 6hpxncqhqa2zfpcv8wb12r95qcm02en 137318 137317 2026-05-07T09:21:48Z آیات محراج 11062 137318 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} '''سِنسِناٹی''' چھُ امریکی ریاست [[اوہایو]] ہُک اکھ شہر۔<ref name="GR6">{{cite web|title=Find a County|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608061745/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=June 8, 2011|access-date=June 7, 2011|publisher=National Association of Counties}}</ref> سِنسِناٹی ہُک رۄقبہٕ چُھ 206.01 کلومیٹر² تہٕ آبادی چِھ 296,943۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == f109wac5xpi6pktqtevji6ohx70ozrm 137320 137318 2026-05-07T09:22:37Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:اَمریٖکہ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137320 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement/Wikidata}} '''سِنسِناٹی''' چھُ امریکی ریاست [[اوہایو]] ہُک اکھ شہر۔<ref name="GR6">{{cite web|title=Find a County|url=http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608061745/http://www.naco.org/Counties/Pages/FindACounty.aspx|archive-date=June 8, 2011|access-date=June 7, 2011|publisher=National Association of Counties}}</ref> سِنسِناٹی ہُک رۄقبہٕ چُھ 206.01 کلومیٹر² تہٕ آبادی چِھ 296,943۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == حَوالہٕ == [[زٲژ:اَمریٖکہ]] jw1eaj9lp48ejekrgfvch4bkha30jon سنسناٹی 0 29508 137319 2026-05-07T09:22:16Z آیات محراج 11062 رَجوٗع مُکَرر تَخلیٖق کَران 137319 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[سِنسِناٹی]] kwuwujya1lvltc9z01nhexm7go90idw لیمونٛٹ، فلوریڈا 0 29509 137321 2026-05-07T09:29:25Z آیات محراج 11062 "[[:en:Special:Redirect/revision/1352870770|Lamont, Florida]]" ضفُک اِنتدٲیی حِصُک تَرجَمہٕ طور تَخلیق کَرنہٕ آمُت 137321 wikitext text/x-wiki لیمونٛٹ چھُ [[جیفرسن کاؤنٹی، فلوریڈا]] ، امریکس منٛز اکھ غٲر شامل کمیونٹی تہٕ مردم شمٲری خٲطرٕ نامزد جاے (CDP)۔ 2020 چہِ مردم شمٲری تام ٲس آبادی 170، یۄس 2010 چہِ مردم شمٲری منٛز 178 کھوتہٕ کم ٲس۔ یہٕ چُھ ٹلہاسی میٹروپولیٹن علاقُک حصہٕ۔ p80g20jau5gb27s2ddealh828q2kx1m 137322 137321 2026-05-07T09:30:58Z آیات محراج 11062 137322 wikitext text/x-wiki لیمونٛٹ چھُ [[جیفرسن کاؤنٹی، فلوریڈا]] ، امریکس منٛز اکھ غٲر شامل کمیونٹی تہٕ مردم شمٲری خٲطرٕ نامزد جاے (CDP)۔ 2020 چہِ مردم شمٲری تام ٲس آبادی 170، یۄس 2010 چہِ مردم شمٲری منٛز 178 کھوتہٕ کم ٲس۔ یہٕ چُھ ٹلہاسی میٹروپولیٹن علاقُک حصہٕ۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == ناماوار لوٗکھ == [[ٹیٚڈ ٹرنر]] == حَوالہٕ == jljjcr3xx3law811h5244j84npvv1dk 137323 137322 2026-05-07T09:31:50Z آیات محراج 11062 137323 wikitext text/x-wiki لیمونٛٹ چھُ [[جیفرسن کاؤنٹی، فلوریڈا]] ، امریکس منٛز اکھ غٲر شامل کمیونٹی تہٕ مردم شمٲری خٲطرٕ نامزد جاے (CDP)۔ 2020 چہِ مردم شمٲری تام ٲس آبادی 170، یۄس 2010 چہِ مردم شمٲری منٛز 178 کھوتہٕ کم ٲس۔ یہٕ چُھ ٹلہاسی میٹروپولیٹن علاقُک حصہٕ۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == ناماوار لوٗکھ == [[ٹیٚڈ ٹرنر]] (موٗد 2026)<ref>{{cite news|url=https://www.philanthropy.com/news/ted-turner-who-dared-fellow-billionaires-to-give-dies-at-87/|title=Ted Turner, Who Dared Fellow Billionaires to Give, Dies at 87|work=Chronicle of Philanthropy|quote="He died on Wednesday at his home in Lamont, Fla."|date=May 6, 2026|accessdate=May 6, 2026}}</ref> == حَوالہٕ == nro7w1nkwy3ry9nk91jcbxp0n820eax 137324 137323 2026-05-07T09:32:37Z آیات محراج 11062 مِلاوُن [[زٲژ:اَمریٖکہ]] تٔژ زٲژ کِہ مَرَتھہٕ سٲتؠ 137324 wikitext text/x-wiki لیمونٛٹ چھُ [[جیفرسن کاؤنٹی، فلوریڈا]] ، امریکس منٛز اکھ غٲر شامل کمیونٹی تہٕ مردم شمٲری خٲطرٕ نامزد جاے (CDP)۔ 2020 چہِ مردم شمٲری تام ٲس آبادی 170، یۄس 2010 چہِ مردم شمٲری منٛز 178 کھوتہٕ کم ٲس۔ یہٕ چُھ ٹلہاسی میٹروپولیٹن علاقُک حصہٕ۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == ناماوار لوٗکھ == [[ٹیٚڈ ٹرنر]] (موٗد 2026)<ref>{{cite news|url=https://www.philanthropy.com/news/ted-turner-who-dared-fellow-billionaires-to-give-dies-at-87/|title=Ted Turner, Who Dared Fellow Billionaires to Give, Dies at 87|work=Chronicle of Philanthropy|quote="He died on Wednesday at his home in Lamont, Fla."|date=May 6, 2026|accessdate=May 6, 2026}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:اَمریٖکہ]] sv4m7kkfgunnvaoy8xkkfe6ys2gdp0g 137325 137324 2026-05-07T09:33:32Z آیات محراج 11062 137325 wikitext text/x-wiki {{Infobox political geography}} لیمونٛٹ چھُ [[جیفرسن کاؤنٹی، فلوریڈا]] ، امریکس منٛز اکھ غٲر شامل کمیونٹی تہٕ مردم شمٲری خٲطرٕ نامزد جاے (CDP)۔ 2020 چہِ مردم شمٲری تام ٲس آبادی 170، یۄس 2010 چہِ مردم شمٲری منٛز 178 کھوتہٕ کم ٲس۔ یہٕ چُھ ٹلہاسی میٹروپولیٹن علاقُک حصہٕ۔ == آبٲدی == {{Historical populations/Wikidata}} == ناماوار لوٗکھ == [[ٹیٚڈ ٹرنر]] (موٗد 2026)<ref>{{cite news|url=https://www.philanthropy.com/news/ted-turner-who-dared-fellow-billionaires-to-give-dies-at-87/|title=Ted Turner, Who Dared Fellow Billionaires to Give, Dies at 87|work=Chronicle of Philanthropy|quote="He died on Wednesday at his home in Lamont, Fla."|date=May 6, 2026|accessdate=May 6, 2026}}</ref> == حَوالہٕ == [[زٲژ:اَمریٖکہ]] 9fhbtv3gkw6t4iven7du050egz9pc06