Wikipiidia
kuswiki
https://kus.wikipedia.org/wiki/Zug_lakir
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Miidia
Lakir kanɛ bɛ di kɔn
Sɔnsʋg zin'ig
Tʋmtʋm
Tʋmtʋm sɔnsʋg zin'ig
Wikipiidia
Wikipiidia sɔnsʋg zin'ig
Faal
Faal sɔnsʋg zin'ig
MiidiaWiki
MiidiaWiki sɔnsʋg zin'ig
Tɛmpilet
Tɛmpilet sɔnsʋg zin'ig
Sʋŋir zin'ig
Sʋŋir sɔnsʋg zin'ig
Bɛn
Bɛn sɔnsʋg zin'ig
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Banga soup
0
2362
18400
18377
2026-07-16T12:12:18Z
Ndeego
425
I edited text
18400
wikitext
text/x-wiki
{{databox|item=Q17005230}}
'''Palm nut soup''' bԑԑ '''banga''' bԑԑ '''Abԑ zԑԑnd''' anԑ zԑԑnd kanԑ ka ba nͻk Abԑ’ wala<ref>Saffery, D. (2007). ''[https://books.google.com/books?id=tSVcQFoIsDIC&pg=PA50 The Ghana Cookery Book]''. Jeppestown Press. p. 50. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-0-9553936-6-2|978-0-9553936-6-2]]</bdi>.</ref><ref>Yussif, E. (2013). ''[https://books.google.com/books?id=Ueo4AAAAQBAJ&pg=PA53 The Facet of Black Culture]''. Trafford Publishing. p. 53. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/978-1-4669-8847-7|978-1-4669-8847-7]]</bdi>.</ref> maal ka ba diti li bԑ Cameroon, Sierra Leone, [[Ghana]], Nigeria, Democratic Republic of Congo nԑ Ivory Coast. Ban mͻr si’eli maan zԑԑnd la anԑ abԑ’ bʋʋlʋm nԑ ni’im, li kaskas anԑ ni’im ma’asa banԑ ka ba ʋʋnl. Ba mͻri li dit nԑ [[garri]] sa’ab, [[fufu]], [[Omo tuo|mui gbila]], [[Banku (dish)|banku]], bԑԑ [[mui]] wasawasa.
== Tԑŋ-tԑŋ ==
=== Cameroon ===
''Mbanga'' zԑԑnd anԑ yʋʋr kanԑ ka Cameroon dim<ref>Osseo-Asare, Fran (November 24, 2005). ''[https://books.google.com/books?id=1s-a7EMM6BgC&dq=Mbanga+soup&pg=PA147 Food Culture in Sub-Saharan Africa]''. Greenwood Publishing Group. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780313324888|9780313324888]]</bdi> – via Google Books.</ref><ref>Crush, Jonathan; Battersby, Jane (September 23, 2016). ''[https://books.google.com/books?id=41UiDQAAQBAJ&dq=Mbanga+soup&pg=PA147 Rapid Urbanisation, Urban Food Deserts and Food Security in Africa]''. Springer. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9783319435671|9783319435671]]</bdi> – via Google Books.</ref> pʋd abԑ’ zԑԑnd nԑ [[West Africa|West African]] sʋ’ʋlim.<ref>[https://www.africanbites.com/mbangapalmnut-soup/ "Mbanga/Palmnut Soup"]. February 13, 2013.</ref> Ba mͻri li dit nԑ kwacoco. Cameroon dimi buon abԑ' zԑԑnd si’em mԑ la, zԑԑnd kanԑ ka ba nidib diti bԑ Nigeria. Cameroon dim mͻr abԑ’ ma’asa maan mbanga. Banԑ bԑ lalli mͻr biili banԑ ka ba su kͻliba nԑ ye li da san’am la maan.<ref>[https://web.archive.org/web/20210805141214/http://www.congocookbook.com/soup-and-stew-recipes/mbanga-palm-nut-soup/ "Mbanga (Palm Nut) Soup"]. Jul 21, 2018. Archived from [http://www.congocookbook.com/soup-and-stew-recipes/mbanga-palm-nut-soup/ the original] on August 5, 2021. Retrieved Jul 11, 2021.</ref>
=== Nigeria ===
Banga anԑ abԑ’ zԑԑndi bԑ Ya’dagͻbug (Niger Delta) Nigeria, lin bԑ si’el tita’am anԑ itsekiri, isoko, ijaw nԑ urhobo buudi ni.<ref>[https://allnigerianfoods.com/banga-soup/ "Banga Soup | Original Recipe from Delta State Nigeria"].</ref> Nwa’ bԑԑ li kͻn’ nԑ ofe akwụ, lin anԑ li buudi bԑ Igbo sʋ’ʋlim. Binis mͻr zԑԑnd ka ba mͻr abԑ’ dʋgʋd ka li mԑ wan ofe akwu, la’ad banԑ ka ba mͻri maan nԑ li maalig suor dͻl taaba.<ref>[https://www.allnigerianrecipes.com/soups/banga-soup/ "Banga Soup (Ofe Akwu)"]. ''All Nigerian Recipes''. Retrieved 2020-06-04.</ref><ref>[https://sisijemimah.com/2015/09/22/ofe-akwu/ "Ofe Akwu - Igbo Style Banga Soup"]. ''Sisi Jemimah''. 2015-09-22. Retrieved 2020-06-04.</ref> Itsekiri nidib buoni li ye obieyen, Urhobo nidib buoni li ame edi, isoko dim buoni li Izuwo ibiedi.<ref>[https://artsandculture.google.com/story/six-savoury-and-sumptuous-soups/6QUBPDixwYYcKA "Six Savoury and Sumptuous Soups"]. ''Google Arts & Culture''. Retrieved 2024-05-20.</ref><ref>[https://afrifoodnetwork.com/recipes/soup-stew-recipes/banga-soup-recipe/ "Banga Soup Recipe - African Food Network"]. 2024-05-21. Retrieved 2026-02-10.</ref>
Nigeria sʋ’ʋlim ni, ba mͻr zԑԑnd nwa dit nԑ ''usi'' nԑ ''Eba'', kaskas itsekiri buudi banԑ Delta State, Nigeria, banԑ da pin’il gari maalig ban da paam bͻͻdie yi Europeans la nu’usin ka ba pa’ali ba li maalig la zug.<ref>Dapper, Olfert (1670). ''[[iarchive:bim_early-english-books-1641-1700_africa-being-an-accurat_dapper-olfert_1670|Africa: being an accurate description, ... 1670]]''. Internet Archive.</ref><ref>Barbot, Jean (1732). ''[[iarchive:descriptionofcoa00barb|A description of the coasts of north and south-Guinea, and of Ethiopia inferior, vulgarly Angola ... And a new relation of the province of Guiana, and of the great rivers of Amazons and Oronoque in South-America. With an appendix being a general account of the first discoveries of America, in the fourteenth century, and some observations thereon. And a geographical, political, and natural history of the Antilles-Islands, in the North-Sea of America]] .'' Duke University Libraries.</ref> Igbo dim mͻr abԑ’ maan zԑԑnd nԑ sitiu. Ofe akwu anԑ linԑ ka ba maal ka li an sitiu ka ba mͻri dit nԑ mui amaa Anambra state ka ba mͻr abԑ’ bʋʋlʋm la dʋgʋd oha nԑ onugbu zԑԑnd, ba mͻri dit nԑ utara/akpu nԑ nni oka.
Ba yisi da abԑ’ abԑ’tiig zugin, li nya’aŋ ka ba pie li nyain dʋgʋ li tua yisi li kpaam la, kpaam la ka ba mͻri dʋgʋd banga zԑԑnd la.
Ba mͻr vaand sia ka ba paasid Banga zԑԑnd ni ka li mͻr nyʋʋg ka ba buoni li ye obenetietien, ba sԑԑd [[gabʋ]] paasid, ka nԑԑm [[Ziiŋ|zimi]], [[Nanzʋ'ʋs|nanzʋ’ʋs]] nԑ yaaarim gԑndig. Ba dit zԑԑnd la nԑ bͻͻdie bԑԑ mui tita’am bԑ ya’dagͻbʋg Nigeria sʋ’ʋlim. Banga zԑԑnd dʋgʋd nԑ zimma’asa, ziŋ-ͻͻnla bԑԑ kpi’ema bԑԑ ni’im. Si’eba paasid ma’ana.<ref>Saffery, David (2007). ''The Ghana Cookery Book''. Jeppestown Press. pp. 50, 51. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9780955393662|9780955393662]]</bdi>.</ref> Ba mͻr agiŋʋ kpaam kanԑ bԑ abԑ’ biili pʋʋgin la maan.<ref>[https://igboists.forumotion.com/t10-how-to-prepare-banga-soup-or-obe-eyin "How to prepare Banga Soup or Obe Eyin"]. ''igboists.forumotion.com''. Retrieved 2024-05-20.</ref><ref>[https://artsandculture.google.com/story/six-savoury-and-sumptuous-soups/6QUBPDixwYYcKA "Six Savoury and Sumptuous Soups"]. ''Google Arts & Culture''. Retrieved 2024-05-20.</ref><ref>9jafoodie (2014-12-15). [https://9jafoodie.com/iresi-eyin-yoruba-style-local-jollof/ "Iresi Eyin- Yoruba Style Local Jollof"]. ''9jafoodie | Nigerian Food Recipes''. Retrieved 2024-05-20.</ref> Lin nya’aŋ ka ba paas zimi, ni’im nԑ nanzʋ’ʋs nam. Ba mͻri li dit nԑ eba (gari) bԑԑ usi. Abԑ’ diib.<ref>[http://www.sisiyemmie.com/2014/08/banga-soup-recipe-and-starch-niger.html?m=1 "Banga Soup Recipe and Starch - the Niger Delta Way!!!"].</ref>
== Fotonam ==
<gallery widths=180>
Palm nut soup with fish.jpg|Abԑ’ zԑԑnd nԑ zimi
Palm nut soup.jpg|Abԑ’ zԑԑnd
Akan Ghanaian Palm Nut Soup.jpg|Akan Ghana Abԑ’ zԑԑnd
Palm nut soup close up.jpg|Abԑ’ zԑԑnd
Palm nut soup on fire.jpg|Abԑ’ zԑԑnd
Fufu with palm nut soup, snail and tilapia.JPG|Sa’atuodim nԑ Abԑ’ zԑԑnd, wilisiŋ nԑ tilapia
</gallery>
== Gbanvԑԑnsa ==
gn9ph2h2qqcy5dtnwaqzcl0umpvhk4p
Zoomkoom
0
2370
18401
18399
2026-07-17T09:18:41Z
Poasana Regina
160
I added a sections
18401
wikitext
text/x-wiki
Zoomkoom ka ti buon zɔmku'om la anɛ daam kanɛ ka ba mi’ilim ka yinɛ Burkina Faso nɛ Northern Ghanaɩ, ka mɔri malsim nɔɔrin.(1)
“zoom” nɛ “koom” anɛ zɔm nɛ ku’om Mooré pian’adin. Li yu’or mɛ lɛn anɛ “zonkuon” Dagara pian’adin la, “zon” anɛ zɔm ka “kuon” an ku’om, li nwɛn nɛ Mooré pian’ad la. Zɔmku’om bɛ. zɔmku’om bɛ gʋn-gʋn, linɛ da dɛŋ la, nɛ linɛ ka ba yʋʋn maan la. Kʋdimin din la mɔri aam si’im ka nananna din la an pielig, bɔzugɔ ba yʋʋn mɔri zaa maan ka bas bɛlikɔ la maalʋg, ka mɛ pʋ lɛm paasid tan’aŋ kpaam.
== Li la’adnam ==
* Kakaduro
* Ki
* Kanaafir
* Nanzʋ’ʋs sabil
* Nanzʋ’ʋs zian (ka li zɛmis fʋ yambɔɔdim tʋʋlʋg)
* Ta’aŋ kpaam (fʋ yambɔɔdim)
* Fʋ yamlɛug mimilim buudi (fʋ yambɔɔdim, .e.siind, dabiinu, sikir, vanmimilig)
* Ki / bɛlkɔ
== Li maalig ==
Pusa linɛ pigis wʋ’ʋl ku’omin, ka kɛ dʋgil ka li lɛ’ɛg ka fʋ paas sikir. Ki zɔm ka, nanzʋ’ʋs nɛ kakaduro na paas, ka li wʋsa la’asi gɛndigi lieb bʋnyiŋ. Daam la nuud nɛ li ya’a ma’as bʋʋr.(2)
== Li tʋʋma ==
* “Zɔmku’om” tit n yɛt ka an kɛn-kɛn m yin pʋʋg, ka li tittɛ saam
* Buudi malima ni
Gbamvɛɛnsa
p050zdtwdffvgn4eono6bs6cyo014pp