Wikipiidia
kuswiki
https://kus.wikipedia.org/wiki/Zug_lakir
MediaWiki 1.47.0-wmf.12
first-letter
Miidia
Lakir kanɛ bɛ di kɔn
Sɔnsʋg zin'ig
Tʋmtʋm
Tʋmtʋm sɔnsʋg zin'ig
Wikipiidia
Wikipiidia sɔnsʋg zin'ig
Faal
Faal sɔnsʋg zin'ig
MiidiaWiki
MiidiaWiki sɔnsʋg zin'ig
Tɛmpilet
Tɛmpilet sɔnsʋg zin'ig
Sʋŋir zin'ig
Sʋŋir sɔnsʋg zin'ig
Bɛn
Bɛn sɔnsʋg zin'ig
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Zoomkoom
0
2370
18402
18401
2026-07-22T02:38:36Z
Hannah Anasco
144
I added a references and databox
18402
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q85852488}}
'''Zoomkoom''' ka ti buon zɔm [[ku'om]] la anɛ [[Daam kuan'ab|daam]] kanɛ ka ba mi’ilim ka yinɛ [[Burnkina Faso|Burkina Faso]] nɛ Northern [[Ghana|Ghanaɩ]], ka mɔri malsim nɔɔrin.<ref>Berwick, Donald M. (2013-11-25). [https://books.google.com/books?id=0cVPAQAAQBAJ&q=zoomkoom&pg=PA182 ''Promising Care: How We Can Rescue Health Care by Improving It''.] John Wiley & Sons. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]] <bdi>[[:en:Special:BookSources/9781118795880|9781118795880]]</bdi>.</ref>
“zoom” nɛ “koom” anɛ zɔm nɛ ku’om Mooré pian’adin. Li yʋ'ʋr mɛ lɛn anɛ “zonkuon” Dagara pian’adin la, “zon” anɛ zɔm ka “kuon” an [[Ku'om|ku’om]], li nwɛn nɛ Mooré pian’ad la. Zɔm ku’om bɛ. Zɔmku’om bɛ gʋn-gʋn, linɛ da dɛŋ la, nɛ linɛ ka ba yʋ'ʋn maan la. Kʋdimin din la mɔri aam si’im ka nananna din la an pielig, bɔzugɔ ba yʋʋn mɔri zaa maan ka bas bɛlikɔ la maalʋg, ka mɛ pʋ lɛm paasid tan’aŋ kpaam.
== La’adbanɛ mɔri maan ==
* Kakaduro
* Ki
* Kanaafir
* Nanzʋ’ʋs sabil
* Nanzʋ’ʋs zian (ka li zɛmis fʋ yambɔɔdim tʋʋlʋg)
* Ta’aŋ kpaam (fʋ yambɔɔdim)
* Fʋ yamlɛug mimilim buudi (fʋ yambɔɔdim, .e.siind, dabiinu, sikir, vanmimilig)
* Ki / bɛlkɔ
== Li maalig suor ==
Pusa linɛ pigis wʋ’ʋl ku’omin, ka kɛ dʋgil ka li lɛ’ɛg ka fʋ paas sikir. Ki zɔm ka, nanzʋ’ʋs nɛ kakaduro na paas, ka li wʋsa la’asi gɛndigi lieb bʋnyiŋ. Daam la nuud nɛ li ya’a ma’as bʋʋr.<ref>[https://web.archive.org/web/20240614083841/https://www.peacecorps.gov/educators/resources/recipe-zoom-koom/ "Zoom Koom"]. ''www.peacecorps.gov''. Archived from [https://www.peacecorps.gov/educators/resources/recipe-zoom-koom/ the original] on 2024-06-14. Retrieved 2019-07-14.</ref>
== Li tʋʋma ==
* “Zɔmku’om” tit n yɛt ka an kɛn-kɛn m yin pʋʋg, ka li tittɛ saam
* Buudi malima ni
== Gbanvɛɛnsa ==
2rz9cgn9q83l47kfemmll5ws4zdu9m1
Zobo (drink)
0
2371
18403
2026-07-22T03:03:47Z
Hannah Anasco
144
I created new article
18403
wikitext
text/x-wiki
'''Zobo''' anɛ tii tis West Africa dim, ka ba nᴐk roselle (''Hibiscus sabdariffa'') maali li, ka paas tiwala nɛ gandisim. Ba buoni linɛ '''zobo''' bɛ Nigeria ka buon ye '''sobolo''' bɛ Ghana. Ba nuudi linɛ ma’asʋg ka di mᴐr nyuug anwana malisiŋa.
Daam nwa widigi yi Africa paae Caribbean dᴐlisidnɛ Atlantic slave trade la ni. Zobo yʋ’ʋn anɛ dinɛ ka ba mᴐr gandisa kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐbi maan ka di ka’ din da an si’em la ya’asa. Zobo mᴐr biim nwɛnɛ vitamins, minerals nɛ antioxidants.
Zobo kuan’ab
Zobo anɛ dinɛ ka ba mᴐr hibiscus sepals kpi’ema maan, dinɛ ka ba pie di nyain, dʋgi li ka di malisim nɛ nyuug la yina sʋ’ʋŋa. Ba ya’a dʋgʋl ka di lɛ’ɛg, gandisa nwɛnnɛ suruwisa, cinnamon stick, kakaduro nɛ nanzʋ’ʋsi paas. Sieba paasid star anise bɛɛ gandis sieba. Ba tun’e dʋgi li nɛ abʋrʋbɛ pa’ad bɛɛ bʋʋlʋm, ba mɛ tun’e dʋgi li naae ka pɛn’ abʋrʋbɛ ku’om gɛndig.
Sieba mɛ tun’e paas lɛɛmu ku’om. Ba ɛɛnti gɛndig sikir bɛɛ siind ka di paas daam la malisim. Ba ya’a maal nɛ’ wʋsa naae, asɛɛ ka ba zi’el daam la ka di ma’ae ka ba nyaan nu.
Buudi-buudi
Daam la mᴐr buudi kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb dinɛ maalʋgʋ an na’ana ka di bɛ Caribbean ka di dᴐlisid Africa ni, ka ba buoni di ye ''sorrel bɛ'' Jamaica. Di naani ani widigi paae Latin America, ka ba buoni li ye ''agua de Jamaica'' bɛ Mexico.
Gbanvɛɛnsa
2vteafim7nz1i47m1nyypmfy3x44ny5
18404
18403
2026-07-22T03:15:36Z
Hannah Anasco
144
I added a references and databox
18404
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q107357156}}
'''Zobo''' anɛ tii tis [[West Africa]] dim, ka ba nᴐk roselle (''Hibiscus sabdariffa'') maali li, ka paas tiwala nɛ gandisim.<ref>Ojileh, Prince C.; Okechukwu, Queency N. (2023-09-01). [https://fptt.ru/en/issues/22025/21993/ "Value-Added Zobo Drink with Date Juice".] ''Техника и технология пищевых производств''. '''53''' (3): 545–553. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.21603/2074-9414-2023-3-2453|10.21603/2074-9414-2023-3-2453]]. [[:en:ISSN_(identifier)|ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/2074-9414 2074-9414.]</ref><ref>Nwizu, Dr Chima (2024-07-04). [https://weightclinicatfpgreeley.com/2024/07/04/discovering-zobo-a-refreshing-tradition-with-health-benefits-2/ "Discovering Zobo: A Refreshing Tradition with Health Benefits"]. ''Chima Nwizu, MD''. Retrieved 2026-01-09.</ref> Ba buoni linɛ '''zobo''' bɛ Nigeria ka buon ye '''sobolo''' bɛ [[Ghana]]. Ba nuudi linɛ ma’asʋg ka di mᴐr nyuug anwana malisiŋa.
[[Daam Kʋ'ab|Daam]] nwa widigi yi [[Africa yɛla|Africa]] paae Caribbean dᴐlisidnɛ Atlantic slave trade la ni.<ref>[https://www.seriouseats.com/hibiscus-african-diaspora "The History of Hibiscus Drinks in the African Diaspora"]. ''Serious Eats''. Retrieved 2026-01-09.</ref> Zobo yʋ’ʋn anɛ dinɛ ka ba mᴐr gandisa kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐbi maan ka di ka’ din da an si’em la ya’asa. Zobo mᴐr biim nwɛnɛ vitamins, minerals nɛ antioxidants.<ref>Oluwasola, E. I.; Ahmad, A. L.; Robinson, J. G.; Arinola, S. O.; Balogun, O. S (2021-01-01). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214785320396590 "Micronutrients profiles and nutraceutical potential of developed instant zero "Zobo" blends for a diabetics".] ''Materials Today: Proceedings''. International Conference of Chemical Engineering & Industrial Biotechnology. '''42''': 234–239. [[:en:Doi_(identifier)|doi]]:[[doi:10.1016/j.matpr.2020.11.983|10.1016/j.matpr.2020.11.983]]. [[:en:ISSN_(identifier)|ISSN]] [https://search.worldcat.org/issn/2214-7853 2214-7853].</ref>
== Zobo kuan’ab ==
Zobo anɛ dinɛ ka ba mᴐr hibiscus sepals kpi’ema maan, dinɛ ka ba pie di nyain, dʋgi li ka di malisim nɛ nyuug la yina sʋ’ʋŋa.<ref>Kitchen, Kauna (2013-06-14). [https://kaunakitchen.com/zobo-drink/ "Zobo Drink Recipe".] ''Kauna Kitchen''. Retrieved 2026-01-09.</ref> Ba ya’a dʋgʋl ka di lɛ’ɛg, gandisa nwɛnnɛ suruwisa, cinnamon stick, kakaduro nɛ nanzʋ’ʋsi paas.<ref>[https://proveg.org/ng/recipes/zobo-drink/ "Zobo drink"]. ''ProVeg Nigeria''. Retrieved 2026-01-09.</ref> Sieba paasid star anise bɛɛ gandis sieba. Ba tun’e dʋgi li nɛ abʋrʋbɛ pa’ad bɛɛ bʋʋlʋm, ba mɛ tun’e dʋgi li naae ka pɛn’ abʋrʋbɛ ku’om gɛndig.
Sieba mɛ tun’e paas lɛɛmu [[Ku'om|ku’om]]. Ba ɛɛnti gɛndig sikir bɛɛ siind ka di paas daam la malisim. Ba ya’a maal nɛ’ wʋsa naae, asɛɛ ka ba zi’el daam la ka di ma’ae ka ba nyaan nu.<ref>Nigeria, Guardian (2017-08-31). [https://guardian.ng/life/food/how-to-make-zobo-drink-in-ten-easy-steps/ "How To Make Zobo Drink In Ten Easy Steps"]. ''[[:en:The_Guardian_(Nigeria)|The Guardian]]''. Lagos, Nigeria. Retrieved 2026-01-09.</ref>
== Buudi-buudi ==
Daam la mᴐr buudi kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb dinɛ maalʋgʋ an na’ana ka di bɛ Caribbean ka di dᴐlisid Africa ni, ka ba buoni di ye ''sorrel bɛ'' Jamaica. Di naani ani widigi paae Latin America, ka ba buoni li ye ''agua de Jamaica'' bɛ Mexico.<ref>Lois (2018-03-17). [https://www.yummymedley.com/hibiscus-iced-tea-zobo-with-a-twist/ "Zobo Drink (Sobolo/Bissap Juice): African Hibiscus Tea".] ''Yummy Medley''. Retrieved 2026-01-09.</ref>
== Gbanvɛɛnsa ==
5seuyneo8mp92lctz96w3i442z0ltz1
Bolinhos de mandioca com mel
0
2372
18405
2026-07-22T03:24:40Z
Hannah Anasco
144
I created new article
18405
wikitext
text/x-wiki
'''Bolinhos de mandioca com mel''' ("manioc gbil bibis nɛ siind") ka di an dikpɛŋ tis Cape Verdean dim.
Di maalig ni, ba ɛɛnti nᴐknɛ gɛl mum gɛndig nɛ molasses (dinɛ ka Portuguese buon ye "cane honey" la). Ba ɛɛnti paasnɛ ku’om, aguardente liquor, nɛ kpaam. Ka yʋ’ʋn gbilimi li bɛ manioc zᴐm ni ka li lieb gbila gbila ka ba yʋ’ʋn sɛn’ di.
== Gbanvɛɛnsa ==
cl5elfrm2uirpecu8zuqrydtqwnbq3g
18406
18405
2026-07-22T03:29:26Z
Hannah Anasco
144
I added a reference
18406
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q4939470}}
'''Bolinhos de mandioca com mel''' ("manioc gbil bibis nɛ siind") ka di an dikpɛŋ tis Cape Verdean dim.
Di maalig ni, ba ɛɛnti nᴐknɛ gɛl mum gɛndig nɛ molasses (dinɛ ka Portuguese buon ye "cane honey" la). Ba ɛɛnti paasnɛ ku’om, aguardente liquor, nɛ kpaam. Ka yʋ’ʋn gbilimi li bɛ manioc zᴐm ni ka li lieb gbila gbila ka ba yʋ’ʋn sɛn’ di.<ref>Maria Augusta Carvalho (2013). ''C[https://books.google.com/books?id=KVUAAAAAQBAJ&pg=PT129 omeres de África Falados em Português]''[https://books.google.com/books?id=KVUAAAAAQBAJ&pg=PT129 .] Casa das Letras. p. 129. [[:en:ISBN_(identifier)|ISBN]].[[:en:Special:BookSources/978-972-46-2188-3|978-972-46-2188-3]]</ref>
== Gbanvɛɛnsa ==
otp6hw4mbak8juro2rr62mdztz5nvux
Bongo'o
0
2373
18407
2026-07-22T03:37:13Z
Hannah Anasco
144
I created new article
18407
wikitext
text/x-wiki
'''Bongo'o''' (or '''Mbongo'''), ka sieba mɛ buon ye '''ebony sauce''' bɛɛ '''black stew''', anɛ sitᴐ sabil kanɛ Bassa buudi banɛ bɛ Cameroon la maan.
Di sabilim la yinɛ ban ɛɛnti nɛɛm kakaduro daʋg ka li lieb zᴐm, four corner spice, calabash nutmeg, gɛɛn, njangsa biili, nɛ si’elnam bɛdigʋ la zug.
Ba tun’e maali di nɛ protein biim nam kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb, nwɛnnɛ Bongo'o Tjobi (bɛɛ Mbongo Tchobi) pa’an dinɛ ka ba nᴐk zimi maal fish (Tjobi bɛ Bassa).
Bongô anɛ dinɛ ka bad it nɛ steamed macabo bɛɛ banki. Ba mɛ ditti li nɛ bᴐᴐdiɛ dʋgʋda.
== Gbanvɛɛnsa ==
4vcykyaspzgz6kdjiexi40t272cxyai
18408
18407
2026-07-22T03:43:23Z
Hannah Anasco
144
I added a references and databox
18408
wikitext
text/x-wiki
{{Databox|item=Q28498840}}
'''Bongo'o''' (or '''Mbongo'''), ka sieba mɛ buon ye '''ebony sauce''' bɛɛ '''black stew''', anɛ sitᴐ sabil kanɛ Bassa buudi banɛ bɛ Cameroon la maan.<ref name=":0">Kouagheu, Josiane (2020-08-12). [https://www.lemonde.fr/afrique/article/2020/08/12/au-cameroun-la-recette-du-mbongo-se-transmet-de-mere-en-fille_6048817_3212.html "Au Cameroun, la recette du « mbongo » se transmet de mère en fille".] [https://archive.wikiwix.com/cache/?url=https%3A%2F%2Fwww.lemonde.fr%2Fafrique%2Farticle%2F2020%2F08%2F12%2Fau-cameroun-la-recette-du-mbongo-se-transmet-de-mere-en-fille_6048817_3212.html Archived] from the original on 2022-04-10.</ref>
Di sabilim la yinɛ ban ɛɛnti nɛɛm kakaduro daʋg ka li lieb zᴐm, four corner spice, calabash nutmeg, gɛɛn, njangsa biili, nɛ si’elnam bɛdigʋ la zug.<ref name=":0" /><ref>[https://tamtamdumboa.com/comment-reussir-la-recette-du-mbongo-tchobi-une-sauce-traditionnelle-originaire-de-bassa-cameroun-ingredients-et-cuisson/ "COMMENT REUSSIR LA RECETTE DU MBONGO TCHOBI ? UNE SAUCE TRADITIONNELLE ORIGINAIRE DE BASSA – CAMEROUN : INGRÉDIENTS ET CUISSON".] ''Le Tamtam du Mboa'' (in French). 2019-01-08. Retrieved 2026-04-17.</ref>
Ba tun’e maali di nɛ protein biim nam kᴐn’ᴐb-kᴐn’ᴐb, nwɛnnɛ Bongo'o Tjobi (bɛɛ Mbongo Tchobi) pa’an dinɛ ka ba nᴐk zimi maal fish (Tjobi bɛ Bassa).
Bongô anɛ dinɛ ka bad it nɛ steamed macabo bɛɛ banki. Ba mɛ ditti li nɛ bᴐᴐdiɛ dʋgʋda.<ref>[http://mmmmdouceursmaison.com/article-mbongotchobi-67518014.html "Mbongô Tchobi"]. ''mmmmdouceursmaison.com''. Retrieved 12 July 2016.</ref>
== Gbanvɛɛnsa ==
6rac0kbc2adceelpg1utni432w9dkbj
France
0
2374
18409
2026-07-22T07:31:42Z
Odiosmas
1207
France anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ Belgium, Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, andorra, mɛ Monaco.
18409
wikitext
text/x-wiki
'''France''' anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ Belgium, Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, andorra, mɛ Monaco.
[[File:Flag of France.svg|thumb]]
[[File:EU-France.svg|thumb]]
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|thumb|Paris]]
[[File:Mont-Saint-Michel vu du ciel.jpg|thumb|Mont-Saint-Michel]]
[[File:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb]]
bchuzhoicskxknamce7q1v005rshyk8
18410
18409
2026-07-22T07:32:34Z
Odiosmas
1207
/* */ Chambord
18410
wikitext
text/x-wiki
'''France''' anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ Belgium, Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, andorra, mɛ Monaco.
[[File:Flag of France.svg|thumb]]
[[File:EU-France.svg|thumb]]
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|thumb|Paris]]
[[File:Mont-Saint-Michel vu du ciel.jpg|thumb|Mont-Saint-Michel]]
[[File:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|Chambord]]
p6r7k92b3ch5mz8njokftbqogqcbc1g
18411
18410
2026-07-22T07:33:38Z
Odiosmas
1207
/* */ France tɛŋgbanɛ anɛ Paris
18411
wikitext
text/x-wiki
'''France''' anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ Belgium, Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, andorra, mɛ Monaco.
France tɛŋgbanɛ anɛ [[Paris]].
[[File:Flag of France.svg|thumb]]
[[File:EU-France.svg|thumb]]
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|thumb|Paris]]
[[File:Mont-Saint-Michel vu du ciel.jpg|thumb|Mont-Saint-Michel]]
[[File:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|Chambord]]
rtq8eo2x3jcawdfdobworbazx7pbb1j
18412
18411
2026-07-22T15:18:28Z
Jacques Ballieu
1209
18412
wikitext
text/x-wiki
'''France''' anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ [[Belgium]], Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, andorra, mɛ Monaco.
France tɛŋgbanɛ anɛ [[Paris]].
[[File:Flag of France.svg|thumb]]
[[File:EU-France.svg|thumb]]
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|thumb|Paris]]
[[File:Mont-Saint-Michel vu du ciel.jpg|thumb|Mont-Saint-Michel]]
[[File:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|Chambord]]
6hbxsd5henbkh7h6ceu9ilcqnrvlsm1
18413
18412
2026-07-22T15:19:04Z
Jacques Ballieu
1209
18413
wikitext
text/x-wiki
'''France''' anɛ teŋ kanɛ bɛ Europe sʋꞌʋlim kpɛla. France tɔndnɛ titɔndis nɛ [[Belgium]], Luxembourg, Germany, Switzerland, Italy, Spain, Andorra, mɛ Monaco.
France tɛŋgbanɛ anɛ [[Paris]].
[[File:Flag of France.svg|thumb]]
[[File:EU-France.svg|thumb]]
[[File:Tour Eiffel Wikimedia Commons (cropped).jpg|thumb|Paris]]
[[File:Mont-Saint-Michel vu du ciel.jpg|thumb|Mont-Saint-Michel]]
[[File:France Loir-et-Cher Chambord Chateau 03.jpg|thumb|Chambord]]
ppg4olxm3wpuzofezrc2tap9noe90rh
Belgium
0
2375
18414
2026-07-22T15:26:26Z
Jacques Ballieu
1209
Created page with "'''Belgium''' anɛ teŋ kanɛ bɛ [[Europe]] sʋꞌʋlim kpɛla. Belgium tɛŋgbanɛ anɛ [[Brussels]] (Bruxelles). [[File:Flag of Belgium.svg|thumb]]"
18414
wikitext
text/x-wiki
'''Belgium''' anɛ teŋ kanɛ bɛ [[Europe]] sʋꞌʋlim kpɛla. Belgium tɛŋgbanɛ anɛ [[Brussels]] (Bruxelles).
[[File:Flag of Belgium.svg|thumb]]
0g80xsihbvve7bfwmht7ckf7bez2s7j