Wîkîpediya:Gotar

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="ku">
  <siteinfo>
    <sitename>Wîkîpediya</sitename>
    <dbname>kuwiki</dbname>
    <base>https://ku.wikipedia.org/wiki/Destp%C3%AAk</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.1</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Medya</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Taybet</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Gotûbêj</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Bikarhêner</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Gotûbêja bikarhêner</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wîkîpediya</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Gotûbêja Wîkîpediyayê</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Wêne</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Gotûbêja wêneyî</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Gotûbêja MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Şablon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Gotûbêja şablonê</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Alîkarî</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Gotûbêja alîkariyê</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorî</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Gotûbêja kategoriyê</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Gotûbêja portalê</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Gotûbêja modulê</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wîkîpediya:Gotar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>738</id>
    <revision>
      <id>2008123</id>
      <parentid>2008006</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|talk]]) to last revision by MikaelF ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])</comment>
      <origin>2008123</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3185" sha1="rz3kxh8qdvfu400hd66ryz84gw1ab87" xml:space="preserve">{{dîrektîv|WP:}}
{{Alîkarî}}
Ev rûpel rêberekî alîkar ji bo çêkirin û nivîsandina gotarên nû di Wîkîpediya Kurdî de ye.

== Gotar ==
Di Wîkîpediya Kurdî de [[gotar]] (meqale, bend) nivîsarek e ku li ser mijareke ensîklopedîk tê nivîsandin. Gotareke rêkûpêk a ku bi awayekî zelal û [[Alîkarî:Nêrîna bêalî|bêalî]] û bi alîkariya jêderên pêbawer agahiyan li ser mijaran dide.

=== Gotarên zelal ===
Gotara xwe bi peyvên xwe binivîse, ji kopiya nivîsên kesên din baştir e. Heke mimkin be, ji bikaranîna alîkarên wergerinê wek Google translate û IA bireve. Zimanê kurdî zimanê te ye, bi zimanê xwe û bav û kalan ê zelal binivîse!

=== Gotarên bêalî û ensîklopedîk ===
Agahiyên gotarê nikarin wek [[reklam]] (reklama siyasî, reklama malper û blogên kesane, reklama kirîn û firotinê, reklama kesên ne ensîklopedîk (cîranê min, hevala min, [[instagramer]], [[tîktoker]] û navdarên YouTubê û hwd) çêbin û divên bi alîkariya [[çavkaniya tersiyer|çavkaniyên tersiyer]] (yên di rêza sêyem de) bên nivîsandin. Heke tu li ser mirovekî zindî binivîsî, divê tu taybetmendiyên vî kesî binîvisî (ji xwe pirs bike: ew çima ensîklopedîk e?) û bi çavkaniyên tersiyer (ji rojname, kitêb, kovar û malperên fermî) pêşkêş bikî!

=== Gotarên bi çavkaniyên pêbawer ===
Bingeha nivîsandina gotaran li ser Wîkîpediya Kurdî bikaranîna çavkaniyan e. Divê çavkanî [[çavkaniya tersiyer|jêderên tersiyer]] (bi inglîzî: ''tertiary sources'' [https://en.wikipedia.org/wiki/Tertiary_source]) bin. Divên agahî ji jêderên pêbawer bin, ne afirandina nivîskarê gotarê.

== Gotareke nû çêke ==
Ji bo çêkirina rûpeleke nû, sernavê têxin qutiya li jêr û bişkoja &quot;Rûpeleke nû çêke&quot; bitikîne. Bala xwe bidinê ku sernavê gotarê bi naveroka pelê rêbaz Wîkîpediya re hevgirtî be.

&lt;inputbox&gt;
type=create
break=no
buttonlabel=Rûpeleke nû çêke
&lt;/inputbox&gt;

=== Teşedan ===
* [[Girêdan]]: Bi parantezên bikoşe tê çêkirin. &lt;nowiki&gt;[[Serûpel]]&lt;/nowiki&gt; dibe [[Serûpel]].
* Stûr: Bi se tîpên ', ango &lt;nowiki&gt;'''girîng'''&lt;/nowiki&gt; dibe '''girîng'''.
* Paldayî: Bi dû tîpên ', ango &lt;nowiki&gt;''peyv''&lt;/nowiki&gt; dibe ''peyv''.

== Guhartina naveroka gotaran ==
=== Ma tu ser rûpelekê rastî xeletiyeke mijarê yan rastnivîsînê hatî? ===
Heke tu tiştekî xelet bibînî, ser &quot;Biguherîne&quot; bitikîne û sererast bike. Lê belê, ya giring ew e ku tu jêdereke pêbawer lê zêde bikî û guhertina xwe bidî zanîn, anku te çima gotar sererast kiriye? Bi &quot;Berê temaşe bike&quot; encamê karê xwe binêre û eger tamam be bi &quot;Rûpelê tomar bike&quot; qeyd bike.

=== Dirêjkirina gotaran ===
Gelek ji gotarên Wîkîpediya Kurdî bi lez hatine nivîsandin û [[şitil]] (gotarên kurt) in. Karê dirêjtirkirina gotaran jî karekî xêr e û bi hêsanî tê kirin: Disa ser &quot;Biguherîne&quot; bitikîne û mijarê dirêjtir bike, çavkaniyên xwe lê zêde bike, &quot;Berê&quot; binêre û bi alîkariya &quot;Qeyd bike&quot; sererastkirinên xwe tomar bike.

== Mijarên têkildar ==
* [[Alîkarî:Têketin|Ez gotareke nû çawa binivîsim?]]

[[Kategorî:!Wîkîpediya]]</text>
      <sha1>rz3kxh8qdvfu400hd66ryz84gw1ab87</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Quran</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2642</id>
    <revision>
      <id>2008154</id>
      <parentid>2008024</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T11:58:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008154</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28429" sha1="n61ki1y73hmt1jieosd6v6tpx5c9mv3" xml:space="preserve">{{Xebat|şirove=Di wan rojan de gotar teye nûkirin û bi rewşeke ensîklopedîk berfireh kirin}}
[[Wêne:Quran, Tunisia.JPG|thumb|Qur'ana Pîroz ya Misilmanan]]
{{Quran}}
{{Îslam}}
'''Quran''' an jî '''Qur'an''' ({{bi-ar|القرآن}}), wekî '''Quran î-Kerîm''' jî tê naskirin, pirtûka pîroz a [[Îslam]]ê ye ku li gorî [[misilman]]ên bawermend, [[Peyxam|wehya]] rastîn a Xwedê (bi erebî: الله, Allah) ji [[Muhemmed]] re hatiye şandin û despêkirina şandina Qur'anê di şeva ''[[Şeva Qedrê|leyletûl qadirê]]'' hatiye despêkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Cambridge Companion to the Qur'ān |paşnav=McAuliffe |pêşnav=Jane Dammen |weşanger=Cambridge University Press |tarîx=2006-11-23 |isbn=978-0-521-53934-0 |ziman=en |url=https://books.google.com.tr/books?id=F2oLiXT_66EC&amp;printsec=frontcover&amp;dq=quran&amp;hl=tr&amp;sa=X&amp;ei=8Yc0UrPFIorGtAbn9oDwAg&amp;redir_esc=y }}&lt;/ref&gt; Ew bi şêweyekî taybetî yê qafiyekirî hatiye nivîsandin ku bi erebî wekê ''Sac'' tê zanîn. Quran ji 114 [[sûre]]yan pêk hatiye ku her yek ji van ayetan bi hejmareke cûda yên ayetan (آيات/[[ayet]]) hatine destnîşankirin. Çapa Qahîreyê ya Quranê bi awayekî [[ortografî]] ya standardkirî hatiye nivîsandin ku ji aliyê [[Zanîngeha Ezherê]] ve li [[Qahîre]]yê di sala 1924an de ji bo hemî çapên nû yê otorîteyê hatiye weşandin.

Quran ji 114 sûreyan, 6.236 ayetan û 77.934 (77.437) gotinan pêk tê. Taybetmendiyeke girîng a Quranê xwe-referansebûna wê ye. Ev tê vê wateyê ku Quran di gelek cihan de xwe dinirxîne. Piraniya doktrînên misilmanan ên di derbarê Quranê de jî li ser van daxuyaniyên xwe-referanse ên di Quranê de ne.

== Quran wekî bingeha baweriyê ==
Quran çavkaniya sereke ya qanûna îslamî ye ku wekî [[şerîet]] tê zanîn. Çavkaniyên din ên Şerîetê [[sinet]]a pêxember Muhemmed e. Quran herwiha wekî modelek estetîkî ji bo retorîk û helbesta [[Zimanê erebî|erebî]] xizmet dike. Wekê din, zimanê Qur'anê bandorek mezin li ser pêşveçûna rêzimana erebî kiriye. Li kêleka perçeyên mayî yên helbestvanên berê îslamê, erebiya Quranê ji bo îfadeya rast a zimanî standard bûye û berdewam dike.

Di zimanê erebî de, Quran bi taybetmendiya ''karîm'' (&quot;esilzade, hêja&quot;) hatiye wesfandin.

Li gorî riwayeta pismamê Muhemmed [[Ebdullah bin Ebas]] û xwendekarê wî Mucahîd îbn Cebr, wehya yekem di [[Şikefta Hirayê|şikefta çiyayê Hirayê]] de pêk hatiye. Ev pênc ayetên pêşîn ên sûreya 96 in. Ew bi van gotinan destpê dike:

{{Quote|«اقرأ باسم ربّك الّذي خلق»
„iqraʾ bi-smi rabbika ’llaḏī ḫalaq“

„Navê birêzê xwe re xûya bike, ew ku afirandî dide!“}}

Bi gelemperî hatiye bawerkirin ku Muhemmed ne dixwendiye û ne jî dinivîsand, ji ber vê yekê misilman bawer dikin ku [[Cibrayîl|Melek Cibrayîl]] ferman daye wî ku tiştê ku jê re hatiye wehîkirin bixwîne an jî dubare bike. Ev jî eslê navê Quranê ye: &quot;xwendin&quot;.

Li gorî kevneşopiya îslamî wêjeya [[siyer]] û şîrovekirina Quranê ([[Tefsîr]]), piştî wehya yekem, Muhemmed ji şikeftê derket û firîşte Cibraîl li ber wî xuya bû, rûyê wî ber bi her alî ve bû. Tê gotin ku Muhemmed ji vê serpêhatiyê ewqas hejiya ku ew bi lerizîn vegeriya cem jina xwe [[Xedîce bint Xuweylid|Xedîce]] ku wê ew bi betaniyekê pêça, li ser vê yekê [[Mudesir|sûreya 74]] hatiye wehyê kirin.

{{Quote|&quot;Ey hûn ên ku xwe (bi cilên xwe) pêçaye, rabin û (gelê xwe ji ezabê Xwedê) hişyar bikin! Û Xwedayê xwe pesn bidin...&quot;}}Li gorî rêûresmê, [[Elî|Elî îbn Ebî Talîb]] şahidê wehya yekem bû. Di 22 salên piştre de, tevahiya Quranê ji Muhemmed re hatiye wehyakirin ku gelek ayet behsa bûyerên rojane yên wê demê dikin. Ayetên din behsa pêxemberan dikin ([[Adem]], Birahîm, [[Nûh]], Yûsif, Mûsa, [[Îsa]] û yên din), û yên din jî ferz û prensîbên giştî yên baweriyê dihewînin. Quran ji hemû mirovan re, tevî bêbaweran û endamên dînên din, xîtabî wan dike.

== Dabeşbûna nivîsê ==

=== Sûre û ayet ===

==== Sûre û navên sûreyan ====
Quran ji 114 [[sûre]]yên bi nav pêk tê. Her çiqas li cîhana ne-îslamî de gotinên Quranê bi gelemperî bi hejmara wan têne dayîn jî, weşanên misilmanan bi gelemperî behsa navên wan ên erebî dikin. Navê sûreyekê ji peyvek taybetî ya ku di nav sûreyê de de tê dîtin tê girtin lê ev ne hewce ye ku naveroka wê ya sereke rave bike. Gelek sûre wekî mijarî ji hev cuda têne hesibandin - wek mînak, [[Nîsa (sûre)|''Sûreya En-Nîsa'']] (Jin) hinek beşên girîng ên Quranê yên têkildarî jinan dihewîne lê di heman demê de li ser qanûna mîratê û rêgezên giştî yên baweriyê jî nîqaş dike. Bi heman awayî, [[Beqere|sûreya duyem]] (''al-baqara'' - Ga), her çend çîrokeke li ser ga wekî qurbaniyekê dihewîne jî, beşek mezin ji qaîdeyên qanûnî û prensîbên baweriyê vedibêje. Ji aliyekî din ve, carinan dibe ku sûreyên yekser li pey hev, wekî [[Duha]] û [[Înşirah]], li ser heman mijarê - di vê rewşê de, bîranîna nîmetên Xwedê re mijûl dibin û ji ber vê yekê pir caran bi hev re têne xwendin.

Rêza sûreyan li gorî tu şêwazekî tematîk naçe; lêbelê, ji bilî sûreya yekem, [[Fatîhe]], sûre bi awayekî texmînî li gorî dirêjahiyê hatine rêzkirin (ji ya herî dirêj destpê dikin). Bo nimûne, [[Kewser|sûreya 108]], bi tenê sê ayet û 42 an 43 tîpan, ger Hemze wekî tîpek were hesibandin, ya herî kurt e. Gelek sûreyên din jî ji vê rêza dirêjahiyê dûr dikevin ku misilman vê yekê wekî nîşanek dibînin ku rêzkirin ne keyfî bû. Misilman bawer in ku rêza sûreyan ji aliyê pêxember Muhemmed ve bi vî rengî hatiye veguhastin. Misilman bawer in ku rêza sureyan ji aliyê pêxember Muhammed ve bi vî rengî hatiye veguhastin. Ji ber vê yekê, li gorî kevneşopiyê, xwendina sûreyek paşîn berî sûreyek berê di nimêjê de nayê xwestin. Berevajî Tenaxê [[Cihûtî|cihûyan]] û [[Încîl]]ê, nivîsarên pîroz ên mezhebên xiristiyan ku bi girîngî ji pirtûkên dîrokê yên bi rêza kronolojîk hatine rêzkirin pêk tên, di nav sûreyan de an jî di rêzkirina wan de rêzek wisa tune ye, her çend rêza kronolojîk a sûreyan wekî diyarker tê hesibandin.

Ji bilî [[Tewbe|sûreya 9]], hemû sûreyên Quranê bi formula ''Besmelayê'' destpê dikin (''bi-smi llāhi r-rahmâni r-rahīm''/بسم الله الرحمن الرحيم/'Bi navê Xwedayê Mezin, Yê Dilovan.'). Di destpêka 29 sûreyan de hin tîpên cuda hene ku ji ber wateya wan a nezelal, wekî &quot;tîmên sirrî&quot; an &quot;tîmên nepenî&quot; jî hatine binavkirin. Ji bo şîrovekirina van tîpên cuda gelek nêzîkatî hene. Mînakî, [[Celaledînê Rûmî]] wan bi awayekî mîstîk şîrove kiriye, û pêşniyar kiriye ku mirov dikare di wan de hêza wehya Xwedê nas bike. Lêbelê [[Reşad Xelîfe]], [[Biyokîmya|kîmyager]] û [[Qurantî|quranîst]] yê misirî-amerîkî, van tîpan wekî nîşana kodek tevlihev a matematîkî di Quranê de şîrove dike ku jê re ''koda Quranê'' jî tê gotin. Di çapên nû ên Quranê de, ji bilî nav, hejmara ayetan û cihê wehyê - [[Meke]] an [[Medîne]] - di destpêka sûreyan de, ji bilî nav, têne dayîn.

==== Jimartinên cuda yên ayetan ====
Her sûre ji hejmareke cuda ya ayetan (''āyāt'', sg. ''āya'') pêk tê. Heft sîstemên bingehîn ji bo jimartina ayetan hene ku di sedsala 8an de destpê kirine û navên wan ji navendên sereke yên zanistiya Quranê hatine girtin: [[Kufe]], [[Besre]], [[Şam]], [[Hims]], Meke, Medîne I û Medîne II. Lêbelê, tenê du ji van sîsteman hejmartinên ayetan ên sabît û bê guman hene, ango 6,236 ji bo Kufe û 6,204 ji bo Besre. Jimartina ayetan a îro bi gelemperî li gorî çapa standard a misirî ya di sala 1924an de hatiye weşandin ku li gorî jimartina ayetan a kufî ye, tê meşandin. Ji bilî van jimartina ayetan, di edebiyata rojhilatnasî ya kevintir de sîstemeke din a jimartina ayetan tê dîtin ku vedigere heta Gustav Flügel û ne girêdayî tu kevneşopiya jimartina ayetan a îslamî ye.

Cureyek din a jimara ayetan di çapa [[Ehmediya]] ya Quranê de tê dîtin. Berevajî çapa standard a misirî, ev çap ''Besmele'' wekî ayeta yekem digire nav xwe û jimara ayetên paşîn bi yekê diguhezîne (mînak, 2:30 → 2:31). Di çapên Quranê yên li ser bingeha çapa misirî de, ''Besmele'' tenê wekî ayetek cuda di sûreya yekem, [[Fatîhe]] de tê hesibandin. Ji ber ku hejmarên ayetan wekî beşek ji wehyê nayên hesibandin, ew di pirtûkên Quranê yên pir caran bi xemilandî bi rêya sinorekê ji nivîsa wehyê hatine derxistin. Hejmarên rûpelên din jî li derveyî nivîsa wehyê dimînin ku bi zelalî hatiye destnîşankirin.

=== Dabeşkirina ji bo armancên wêjeyî ===
Her çiqas sûre û ayet ji aliyê dirêjahiya wan ve pir cuda dibin jî, çend beşên din ên Quranê hene ku ev beş bi dirêjahiyeke wekhev hatine nivîsandin. Ev bi giranî di ayînan de têne bikaranîn û wekî yekîneyên pîvandinê ji bo destnîşankirina rêjeya [[nimêj]]ê kar dikin. Ya herî girîng ji van yekîneyan beşa 30ê a Quranê ye ku jê re ''Juzʾ'' (جزء/ǧuzʾ, pirjimar أجزاء/aǧzāʾ) tê gotin, û beşa 60ê a Quranê ye ku jê re ''Hizb'' (حزب/ḥizb, pirjimar أحزاب/aḥzāb) tê gotin. Sinorên di navbera beşên Juzʾ û Hizbê yên ferdî de bi gelemperî di nav sûrekê de têne dîtin.

Dabeşkirina Quranê bo sî beş bi taybetî ji bo meha [[Remezan (meh)|Remezanê]] girîng e, ji ber ku ew adetek navdar e ku meriv ''çatma'' bike, xwendinek tevahî ya Quranê ku li ser sî şevên Remezanê belav dibe. Dabeşkirinên Juz û Hizb bi gelemperî di qiraxên destnivîsên Quranê de têne nîşankirin; carinan jî çaryekên ferdî yên Hizbê têne destnîşan kirin.

Ji bo xwendina Quranê ya hevbeş di merasîman de, di demên pêş-nûjên de beşên juzê bi gelemperî bi ferdî dihatin pakkirin û di qutiyek darîn a taybetî de dihatin danîn ku jê re ''rabʿa'' digotin. Gelek hikûmdarên misilman ên dîrokî, wekî siltan Qaitbeg, qutiyên ''rabʿa'' yên bi sêwiranên xemilandî ferman didan û pêşkêşî cihên pîroz ên li Meke, Medîne û [[Orşelîm]]ê dikirin. Xwendevanên Quranê yên perwerdekirî erkê xwendina rojane ji wan dihat girtin.

== Dîrok ==

=== Ji xwendin heta pirtûkê ===
Quran di heyameke nêzîkî du dehsalan de hatiye nivîsandin. Li gorî cihê daketinê, cudahî di navbera sûreyên [[meke]]yî û [[medîne]]yî de tê kirin. Sûreyên mekeyî bêtir dibin sûreyên mekeyî yên destpêk, navîn û dereng.

Pêvajoya ku Quran dibe pirtûkek dikare bi rêya pêşveçûna zû ya peyva erebî ''qurʾān'' were şopandin ku bingeha peyva kurdî &quot;Quran&quot; e. Ew di Quranê de bi qasî 70 caran xuya dibe. Wateya wê ya resen &quot;gotar, xwendin, vegotin&quot; e. Bi vê wateyê, ew, bo nimûne, di du beşên ji serdema Meke ya navîn de xuya dibe ku tê de Xwedê bang li Muhemmed dike:

{{Quote|&quot;Û heta ku îlhama wê temam nebe, xwendina (Qur'anê) lez neke.&quot;&lt;br /&gt;- [[Tahe|Sûre 20]]:114|&quot;Nimêj ji rojavabûnê heta tarîbûna şevê bike, û Quranê jî di sibehê de bixwîne. Divê mirov tê de amade be.&quot;&lt;br /&gt;- [[Qiyamet (sûre)|Sûre 75]]:16-18}}Di kevneşopiya hînkirina îslamê de, ev peyv wekî navdêrek devkî tê şîrovekirin ku ji lêkera erebî ''qaraʾa'' (قرأ/'xwendin, vegotin') hatiye wergirtin. Christoph Luxenberg pêşniyar kiriye ku ew ji peyva [[Zimanê suryanî|suryanî]] ''qeryânâ'' hatiye wergirtin ku di ayîna xiristiyanî de xwendina perîkopan nîşan dide. Lêbelê, ev peyv di demên berî Quranê de di erebî de nehatiye pejirandin.

Di hin ayetan de ku ew jî ji serdema mekeyê navîn in, peyva ''Quran'' jixwe behsa nivîsek ku tê xwendin dike. Mînakî, di [[Cin (sûre)|sûreya 72:1f]] de, pêxember tê agahdarkirin ku komek [[cin]]an guhdarî kirine û dûv re gotine: &quot;Bi rastî, me Quranek ecêb bihîstiye ku rêya rast rêber dike, û em niha baweriya xwe pê tînin.&quot;

Bi demê re, ev têgeh wateya berhevokek ji wehyan wergirt ku di forma pirtûkekê de têne pêşkêş kirin. Bi vî awayî, di gelek beşên ku ji serdema destpêkê ya Medîneyê ve têne vegotin (sûreyên 12:1f; 41:2f; 43:2f), Quran wekî guhertoya erebî ya &quot;Pirtûkê&quot; (''el-kitab'') tê nas kirin. Di Sureya 9:111 de, beşek ku dîroka wê vedigere sala 630ê, Quran di dawiyê de wekî pirtûkek pîroz li kêleka [[Tewrat]]ê û [[Încîl]]ê xuya dike. Her çend pêvajoya bûyîna pirtûkekê hîn temam nebûbe jî, eşkere ye ku Quran berê wekî pirtûkek hatibû fikirîn. Yek ji ayetên dawî yên Quranê yên ku hatine eşkerekirin sûreya 5:3 ye. Tê vegotin ku Muhemmed ev ayet çend meh berî mirina xwe di dema Heca Xatirxwestinê de cara yekem ji bawermendan re xwendiye.

=== Berhevkirina Quranê ===
Berî mirina pêxember Muhemmed, gelek beşên Quranê hatibûn nivîsandin û piştî şêwirîna bi hemû kesên ku Quran hem bi devkî (''[[Hafiz]]'') û hem jî bi nivîskî parastibûn, yekem kodeksa Quranê (مصحف ''muṣḥaf'') piştî mirina Muhemmed di sala 11ê Hicrî (632 {{Pz}}) de di serdema [[Xelîfetî|xelîfeyê]] yekem [[Ebûbekir]] de hate afirandin, da ku ew ji windabûn an tevlihevkirina bi gotinên din ên pêxember Muhemmed re were parastin.

Xelîfeyê sêyem, [[Osman|Osman îbn Efan]] (644–656), ev nivîsarên Quranê yên pêşîn ku hin ji wan bi zaravayên ji bilî zaravayê [[Qureyş (eşîr)|qureyşî]] - zaravayê pêxember Muhemmed - hatine nivîsandin, berhevkirin û şewitandin da ku Quranek bi fermî derbasdar çêbikin. Ji bo her ayetekê herî kêm du zilam diviyabû şahidiyê bidin ku wan rasterast ji devê pêxember bihîstiye. Lêbelê, şeş ayetên di Quranê de bi vî rengî tenê ji aliyê yek şahidî ve hatine piştrast kirin, ango [[Zeyd bin Sabit]], xulamê berê yê pêxember. Rastiya ku ev ayet îro di Quranê de cih digirin ji ber qebûlkirina bêhempa ya şahidiya Zeyd ji aliya xelîfe ve ye.

Li gorî kevneşopiya Îslamî, pênc nusxeyên kodeksa osmanî ji bajarên cuda re hatine şandin: Medîne, Meke, [[Kufe]], [[Besre]] û [[Şam]]. Di heman demê de, fermanek hat dayîn ku hemû nusxeyên taybet ên Quranê werin şewitandin da ku rê li ber belavbûna kevneşopiyên derew were girtin. Berê bawer dihat kirin ku nusxeya ku ji Medîneyê re hatiye şandin niha li [[Taşkend]]ê ye, û nusxeyek duyem li Muzexaneya Topkapiyê ya li [[Stembol]]ê dihat parastin. Lêbelê, her du nusxe bi tîpên kûfî hatine nivîsandin ku dikarin werin dîroka sedsala 9an a {{Pz}}, û ji ber vê yekê muhtemelen ne zûtirî 200 sal piştî Muhemmed derketine holê. Di sala 2015an de, du pelên pergamentê di çapeke dawiya sedsala 7an a Quranê de li Pirtûkxaneya Lêkolînê ya Cadbury li [[Birmingham]]ê hatin dîtin. Ev pel, ku bi radyokarbonê di navbera salên 568 û 645an de hatine nivîsandin, beşên ji sûreyên 18 heta 20ê dihewînin ku bi şêweyekî kevin ê [[Alfabeya erebî|tîpên erebî]], hîcazî, bi mîmarî hatine nivîsandin. Ev yek wan dike yek ji kevintirîn perçeyên Quranê yên cîhanê.

Hejmara û rêzkirina sureyan a niha jî vedigere serdemên çapkirina Osman. Kodeksa Quranê ya [[Ebdullah bin Mesûd]] ku piştî danasîna kodeksa Osman demekê berdewam kiriye, tenê 110 an 112 sûre hebûn ku bi awayekî cuda hatibûn rêzkirin. Komên Xaricîtî li [[Îran|Farisê]] înkar kirin ku sûreya 12 û sûreya 42 beşek ji Qurana orîjînal bûn. Destnivîsên li Mizgefta Mezin a Senayê nîşan didin ku kodîkên Quranê yên ji sedsala yekem a misilmanan (sedsala 7an a {{Pz}}) di rastnivîs, xwendin (ango naverok) û rêzkirina sûreyan de cudahiyên girîng nîşan didin.

Nivîsa erebî ya kodeksa Osman hîn nîşanên dîakritîk ên wekî yên ku di nivîsa erebî ya nû de ji bo cudakirina [[dengdar]]ên dişibin hev nayên bikaranîn, tunebûn. Ji ber vê yekê, serweriya devkî ya nivîsê pir girîng bû û forma nivîskî ya Rasmê bi giranî wekî amûrek bîranînê xizmet dikir.

Li cihên ku nusxeyên kodeksa Osman hebûn, xwendinên curbecur ên Quranê pêş ketin. Kevneşopiya îslamê paşê heft kevneşopiyên xwendinê yên weha wekî &quot;kanonîk&quot; nas kir. Tenê di destpêka sedsala 8an de tîpên di nivîsa Quranê de bi nîşanên dîakritîk hatin nîşankirin. Ev destpêşxerî ji el-Hacjac îbn Yûsif, waliyê [[Xanedana Emewiyan|xelîfeyê emewî]] [[Ebdulmelik]] li [[Iraq]]ê hatiye ku dixwest bi vî rengî hemî nezelaliyên di veguhestina Quranê de ji holê rake. Delîlên yekem ên girîngiya Quranê di jiyana giştî ya misilmanan de jî ji vê serdemê ne, ji ber ku Ebdulmelik pereyên ku wî çêkirine û nivîsên li ser Qubbeya Kevirê ku wî ava kiriye bi îqtibasên Quranê hatine nivîsandin (bi taybetî [[Îxlas|sûreya 112]]).

=== Gotûbêjên teolojîk li ser xwezaya Quranê ===
Quran bi xwe çend gotinan li ser eslê xwe yê ezmanî dihewîne. Bo nimûne, [[Burûc|sûreya 85]]:22 behsa &quot;tabletek baş parastî&quot; (''lauḥ maḥfūẓ'') dike ku tê gotin Quran li ser wê ye û [[Zuxruf|sûreya 43]]:3f dibêje ku &quot;pirtûkek eslî&quot; (''Umm al-kitāb'') ji bo Qurana erebî heye ku li cem Xwedê ye. Herwiha tê gotin ku Quran ji aliyê Xwedê ve di meha [[Remezan (meh)|Remezanê]] de (sûreya 2:185) û di &quot;[[Şeva Qedrê]]&quot; de (sûreya 97 &quot;El-Qadr&quot;) hatiye daxistin. Paşê, di nav [[Sunîtî|îslama sunî]] de, ev gotin hatine şîrovekirin ku Quran di &quot;Şeva Qedrê&quot; de bo qada ezmanî ya herî nizm hatiye şandin û ji wir di bîst salên wî yên wekî pêxember de, di demên wehyê yên têkildar de, bi beşên cuda ji Muhemmed re hatiye şandin. Li gorî gotinên jorîn ên di Quranê de, bi gelemperî hate encamdan ku Quran xwedî xwezayek serxwezayî ye.

Lêbelê, li dora nîvê sedsala 8an, nîqaşên germ derketin holê dema ku gelek teologên ji dibistana Murcî hebûna pêşwext a Quranê pirsî û teoriya afirandinê (''ḫalq al-Qur'ān'') pêşkêş kirin. Her çend kevneperest li dijî vê teoriyê derketin jî, ew ji aliyê mutezilî û îbediyan ve hate pejirandin û bêtir hate pêşve xistin. Her sê xelîfeyên Memûm, Mitasim, û Wasiq heta doktrîna neafirandina Quranê di [[Xanedana Ebasiyan|xelîfeya ebasiyan]] de bilind kirin doktrîna fermî û hemî kesên ku red kirin ku wê qebûl bikin di bin ''Mihne'' de zilmek lêpirsînê kirin. Di vê çarçoveyê de, teolog Îbn Kuleb bi cudakirina di navbera naveroka wehyê û &quot;îfadeya&quot; wê (''ʿibāra'') de helwestek navîn pêş xistiye. Wî hîn kiriye ku tenê ya berê neafirandî ye û herheyî orîjînal e, lê forma îfadeya axaftina Xwedê dikare bi demê re biguhere. Ev doktrîn paşê ji hêla Eşariyê ve hatiye pejirandin.

Her çend muteziliyan xwezaya neafirandî ya Quranê înkar kirine jî, wan dogmaya &quot;xwezaya bêhempa ya Quranê&quot; (''î'caz el-qur'an'') pêşxistine. Ev li ser gelek beşên Quranê hatiye damezrandin ku tê de ji bêbaweran tê xwestin ku qebûl bikin ku ew nikarin tiştekî bi Quranê re berawird bikin (bnr. Sûre 2:223; 11:13), an jî tê de bi eşkere tê gotin ku her çend mirov û [[cin]] hêzên xwe bikin yek jî, ew nikarin tiştekî bi berawird bikin (bnr. Sûre 17:88). Ji ber vê yekê Quran di heman demê de wekî &quot;mucîzeya rastkirinê&quot; ji bo îdiaya pêxemberî ya Muhemmed tê hesibandin. Ev dogmaya îcazê paşê di Îslamê de pejirandinek berfireh bi dest xistiye.

=== Pêşveçûna zanistên Quranê yên îslamî ===
Gelek zanistên cuda li dora Quranê pêş ketin. Ji pêwîstiya şîrovekirina naveroka eşkerekirî, zanista şîrovekirina Quranê (''ʿilm et-tefsîr'') pêş ketiye. Şîroveyên berfireh ku pir caran bi dehan cildan tijî dikin, ji sedsala 2an a misilmanan û pê ve (sedsala 8an a {{Pz}}) derketin holê; di nav yên herî navdar de yên [[Teberî (zanyar)|Teberî]] (miriye 923), [[Zemahşerî]] (miriye 1144), [[Fexredîn Razî]] (miriye 1209), [[Qurtubî]] (miriye 1272), [[Beyzawî]] (miriye 1290), û [[Îbn Kesîr]] (miriye 1373) ne.

Mijarên din ên girîng ên ku di xebatên Quranê de têne nîqaşkirin Sebeb-î Nûsil, xwendinên cuda yên Quranê, ayetên Quranê yên betalkirî, û xwendina Quranê ne.

== Naverok ==
Naveroka Quranê bi baweriyên bingehîn ên îslamî ve girêdayî ye, di nav de hebûna [[Xweda|Xwedê]] û qiyametê. Vegotinên pêxemberên pêşîn, mijarên exlaqî û qanûnî, bûyerên dîrokî yên serdema Muhemmed, xêrxwazî ​​û nimêj jî di Quranê de xuya dibin. Ayetên Quranê şîretên giştî yên di derbarê rast û xelet de dihewînin û bûyerên dîrokî bi destnîşankirina dersên exlaqî yên giştî ve girêdayî ne. Şêwaza Quranê wekî &quot;îşaret&quot; hatiye binavkirin, û şîroveyên pêwîst ji bo ravekirina tiştê ku tê behs kirin hewce ne - &quot;bûyer têne behs kirin, lê nayên vegotin; nakokî bêyî ku werin ravekirin têne nîqaş kirin; mirov û cih têne behs kirin, lê kêm caran nav lê têne kirin.&quot; Di demekê de ku [[tefsîr]] di [[Alim|zanistên îslamî]] de hewldana têgihîştina îfadeyên veşartî û nepenî yên Quranê diyar dike, [[fiqih]] behsa hewldanên berfirehkirina wateya îfadeyan dike, nemaze di [[Ehkam|ayetên têkildarî]] bendan de, û herwiha têgihîştina wê.

Lêkolînên Quranê diyar dikin ku, di çarçoveya dîrokî de, naveroka Quranê bi wêjeya [[Cihûtî|rebî]], [[Cihûtî|cihû]]-[[Încîl|mesîhî]], [[suryanî]]-[[Xiristiyanî|mesîhî]] û [[Helenîzm|helenîk]], û herwiha [[Nîvgirava Erebistanê|Erebistana]] berî-îslamê ve girêdayî ye. Gelek cih, mijar û kesayetên mîtolojîk di [[Ereb|çanda ereban]] û gelek neteweyan de li cîranên wan ên dîrokî, nemaze çîrokên cihû-mesîhî, di Quranê de bi îşaretên piçûk, referans an carinan vegotinên piçûk ên wekî ''cinnat ʿadn'', ''cehennam'', [[Heft xortên razayî yên Efesê|Heft Xewçî]], [[Keybanûya Şebayê|Şahbanûya Şebayê]] û hwd. têne nav kirin. Çîrokên [[Yûsuf (sûre)|Yûsif û Zuleyxa]], [[Mûsa]], [[Alî Îmran|Malbata]] [[Alî Îmran|Emram]] (li gorî Quranê dê û bavên Meryemê) û lehengê sirrî Zulqelreyn (&quot;zilamê bi du qiloçan&quot;) ku li hember Gog û Mecûc astengiyek ava kiriye ku dê heta dawiya demê bimîne, çîrokên berfirehtir û dirêjtir in. Ji bilî bûyer û kesayetên nîv-dîrokî yên wekî [[Silêman (pêxember)|Qiral Silêman]] û [[Dawid]], li ser dîroka cihûyan û herwiha derketina îsraêliyan ji Misirê, çîrokên pêxemberên cihû yên ku di Îslamê de têne pejirandin, wekî afirandin, [[Tofan (mîtolojî)|Tofan]], [[Îbrahîm|têkoşîna Îbrahîm]] bi [[Nemrûd (key)|Qiral Nemrûd]] re, qurbankirina kurê wî cihekî fireh di Quranê de digirin.

Hin fîlozof û zanyar wekî [[Mihemed Arkûn]] ku girîngiyê didin naveroka mîtolojîk a Quranê, di nav derdorên îslamî de bi helwestên redker re rû bi rû dimînin. Di bersiva wê rastiyê de ku mirovên ku behsa wan tê kirin bi kesayetiyên dîrokî yên naskirî re li hev nakin, hin şîrovekarên nû pêşniyar kirine ku divê ev kesayet wekî kesayetiyên temsîlkar ên ku hin karakteran nîşan didin, ne yên rastîn, werin fêmkirin. Wekî din, dema ku encamên dibistana revîzyonîst a lêkolînên îslamî têne hesibandin, eşkere ye ku îfadeya hin têgehên vegotinê di Quranê de ku behsa cih, mirov û bûyeran dikin (wek [[Qureyş]], [[Ebabil]], û [[Ebû Leheb]]) bi yek peyvek an çend hevokên kurt dê şîrove û wateyên nû hewce bike ku ji vegotina kevneşopî di vê çarçoveya têgihîştinê de cûda bibin.

=== Afirandin û Xwedê ===
Mijara navendî ya Quranê [[Monoteyîzm|yekxwedêyî]] ye. Xwedê wekî zindî, herheyî, her tiştzan û hertiştpêker tê xuyang kirin (mînak, Quran 2:20, 2:29, 2:255 binêre). Ew afirînerê her tiştî ye, ya ezmanan û erdê û tiştên di navbera wan de (mînak, Quran 13:16, 2:253, 50:38, hwd.). Hemû mirov di girêdayîbûna xwe ya tevahî bi Xwedê re wekhev in, û refaha wan bi qebûlkirina wê rastiyê û jiyana li gorî wê ve girêdayî ye. Quran di ayetên cuda de argumanên kozmolojîk û şertî bikar tîne bêyî ku behsa şertan bike da ku hebûna Xwedê îspat bike. Ji ber vê yekê, [[gerdûn]] ji destpêkê ve hatî afirandin û pêdivî bi afirînerek heye, û her tiştê ku heye divê sedemek têr ji bo hebûna xwe hebe. Ji bilî vê, sêwirana gerdûnê pir caran wekî xalek hizirkirinê tê binav kirin: &quot;Ew e ku heft ezman bi hev re afirandiye. Hûn nikarin di afirandina Xwedê de ti xeletî bibînin; dûv re dîsa binêrin: Ma hûn dikarin ti xeletî bibînin?&quot;

&quot;Qur'an israr dike ku Muhemmed û peyrewên wî heman Xwedayê ku cihûyan dihebînin (29:46). Xwedayê Quranê heman Xwedayê Afirîner e ku bi Îbrahîm re peyman çêkiriye&quot;. Francis Edward Peters dibêje ku Quran Xwedê hem wekî Yahweh bihêztir û hem jî dûrtir, û hem jî wekî xwedayekî gerdûnî nîşan dide, berevajî Yahweh ku ji nêz ve li dû [[îsraêl]]iyan e. Lêbelê, Yahweh di Quran û metnên îslamî de qet ji bo Xwedê nayê bikaranîn, lê &quot;Rabb&quot; peyvek erebî ye ku ji Xwedê re tê wateya ''Xudan'' û Quran di gelek cihan de wekî di [[Fatîhe]] de wiha dibêje; &quot;Hemû Pesn û Spas ji Xwedê re, ''Xudanê'' hemû Gerdûnê ye&quot;.

Her çend misilman gumanê li ser hebûn û [[Tewhîd|yekîtiya Xwedê]] nakin jî, dibe ku wan helwestên cuda qebûl kiribin ku di seranserê dîrokê de di derbarê xwezaya wî (taybetmendî), nav û têkiliya wî bi afirandinê re guheriye û pêş ketiye. Berevajî [[Pirxwedayî|pirxwedatiya]] erebî ya berî îslamê, wekî ku lêkolînerê alman Gerhard Böwering gotiye, Xwedê di îslamê de ne hevkar û hemşîre hene, ne jî di navbera Xwedê û [[cin]]an de xizmek heye. Erebên berî îslamê baweriya xwe bi çarenûsek kor, bihêz, bêrawestan û bêhest dianîn ku mirov li ser wê tu kontrol tunebû. Ev bi baweriya îslamî ya kontrola Xwedayek bihêz lê dilovan û dilovan li ser jiyana mirovan hate guhertin. Di serdemên destpêkê yên îslamê de, têgeha Xwedê wekî xwedayekî şexsî [[Navên Xwedê di îslamê de|ku li ezmanan dijî]], hatiye damezrandin. Ev têgihîştin bi demê re di bin bandora teolojiya îslamî de pêş ketiye û karekterekî transandantal bi dest xist. Lêbelê, berevajî vê têgeha mutleq a Xwedê ku di nav elîtan de hatibû damezrandin, raya giştî û [[Sofîtî|sofîtiyê]] têgihîştina kevneşopî ya li ser Xwedê parastin. Herwiha kiryar û taybetmendiyên wekî hatin, çûn, rûniştin, razîbûn, hêrs û xemgînî û hwd. yên dişibin mirovan ku di Quranê de ji bo vî Xwedêyî hatine bikar anîn, ji hêla zanyarên paşîn ve wekî ''muteşabîhat'' - &quot;ji bilî Xwedê kes şîroveya wê nizane&quot; (Quran 3:7) - dihatin hesibandin û digotin ku Xwedê bi tu awayî ji dişibiya mirovan bêpar e.

=== Çîrokên pêxemberî ===

== Qur'ana bi kurdî ==
{{Gotara bingehîn|Qurana kurdî}}
Qur'anê, berê Mamoste [[Hejar]] zivirand zimanê Kurdî piştê wî ji aliyê [[Husein Muhammed]] ve hate wergerandin. Li tirkîye ji di sala 1997an de ji alîye [[Abdullah M. Varlı]] ve ziviri zimane kurdi.
Wegereke din di malpera al-shia.com de heye.
Qur'an ji aliyê Mele Muhemmed Şirîn ve hatiye wergerandin. Bi navê Tefsîra Şirîn.

[[Kamiran Alî Bedirxan]] di gelek hejmarên kovara [[Hawar (kovar)|Hawar]] û ên [[Roja Nû (rojname)|Roja Nûwê]] de qeteke bi navê &quot;Tefsîra Quranê&quot; diweşand. Di sala 1971ê de hinek jê (bi navê &quot;Ji Tefsîra Quranê&quot;) û di sala 2020ê de ev kitêb hemû hate weşandin. Lê di kitêbê de hemû sûre û ayetên Qur'anê nînin û ne li gora rêzimanê hatiye nivîsandin. Ji ber wê divê yek dêhnê xwe bidiyê wextê ko yek dixwîne deqena yek xelet fêm nekê.

== Binêre ==

* [[Mucîzeyên Quranê]]

== Girêdanên derve ==
* [http://al-quran.info Al-Quran online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090129090725/http://al-quran.info/ |date=2009-01-29 }}
* [http://www.quran.com/ Quran.com]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Mijarên îslamê}}
{{Sûreyên Quranê}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Pirtûkên pîroz]]
[[Kategorî:Pirtûkên sedsala 7an]]
[[Kategorî:Quran| ]]
[[Kategorî:Termînolojiya îslamê]]
[[Kategorî:Wêjeya serdema navîn]]</text>
      <sha1>n61ki1y73hmt1jieosd6v6tpx5c9mv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Reg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4427</id>
    <revision>
      <id>2008091</id>
      <parentid>2007967</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Biyolojiyabikurdi</username>
        <id>31567</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Stûna lûleyî */</comment>
      <origin>2008091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29888" sha1="57riay3mbsi7vbv0zcgnbxlebsp9kvm" xml:space="preserve">[[Wêne:Landare angiospermoaren oinarrizko atalak ku.jpg|thumb|398x398px|Di riwekên lûleyî de reg pêkhateyên binerd in û sîstema regê pêk tînin.]]
'''Reg'''&lt;ref&gt;İzoli, D. (1992). Ferheng: Kurdî-Tirkî, Türkçe-Kürtçe. Weşanên Deng Stenbol .&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; TMMOB Komxebata zaravên teknik 2013 Amed&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; M.Anter (1967) Ferhenga Kurdî Tirkî  Stenbol&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Botî&quot;&gt; Botî K, (2006) Ferhenga Kamêran .kurdî-kurdî. weşanxaneya spîrêz. Hewlêr &lt;/ref&gt;&lt;ref&gt; U.Demirhan (2007) Ferhenga destî -kurdî bi kurdî Stenbol&lt;/ref&gt; an jî reh (bi înglîzî: ''root'') beşek riwekên lûleyî ye ko bi gelemperî li bin erdê de dirêj dibe, riwekê bi axê ve diçespîne, av û mîneralan dimijîne û diguhazîne bo qedê.&lt;ref&gt;Britannica Editors. &quot;root&quot;. Encyclopedia Britannica, 13 Oct. 2025, [https://www.britannica.com/science/root-plant]. Accessed 30 November 2025.&lt;/ref&gt;

Di riwekên lûleyî de reg pêkhateyên binerd in û sîstema regê (bi înglîzî: ''root system'') pêk tînin. Pêkhateyên sererd ên wekî [[qed]], [[pel]] û kulîlk jî sîstema ajê (bi înglîzî: ''shoot'' ''system'') ya riwekê pêk tînin. Ne sîstema regê ne jî sîstema ajê nikarin ji hev cûda, bi tena serê xwe bijîn. Ji ber ko reg di nav axê de di tariyê de ne û xaneyên regê bê [[kloroplast]] in, nikarin bi [[fotosentez]]ê xurekemadeyên endamî berhem bikin. Ango xaneyên regê, xurekên endamî ji qed û pelê, ji sîstema ajê dabîn dikin. Herwisa xaneyên qed û pelê jî bi navbeynkariya regê av û mîneralan dabîn dikin.&lt;ref name=&quot;Biology with Physiology&quot;/&gt;

== Erkên regê ==

Di riwekên tovdar de sê karên serekî yên regê heye:

I. Girêdana riwekê bi axê ve,

II. Mijîna av û mîneralan û ber bi jor ve guhaztina wan.

III. Embarkirina berhemên fotosentezê. Herwisa çêkirina hin hormanan jî yek ji karên girîng ên regan e

Bi axê ve çespandina bi mukum, ji bo sîstema ajê ya riwekê girîng e. Heke riwek bi axê ve bi awayekî xurt hatibe girêdan, pel, kulîlk û fêkîyên riwekê li ser riwekê de bi awayekî guncav cih dibin. Bi vî awayê pel dikarin hê pirtir tîrojên rojê bimijin, perîner (bi înglîzî: ''pollinator'') hê baştir kulîlkan diperînin û fêkîyên riwekê li her aliyê riwekê de geşe dibin. Herwîsa heke çespandina riwekê bi axê ve bi têra xwe qayim be, di rewşên neyînî yên hawirdorê de, wekî mînak, bahoz, tofan û lehiyan de riwek wernagere.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt;

Reg av û mîneralên (xurekên neendamî) wekî fosfat, sulfat û nîtratan ji axê dimijînê, riwek mîneralan ji bo çêkirina awêteyên endamî bi kar tînin.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot;&gt; Solomon, E., Martin, C., Martin, D., &amp; Berg, L. (2015).Biology. Stamford: Cengage Learning.&lt;/ref&gt;

Gellek corên riwekan de reg karê embarkirina xurekên endamî an jî avê dike. Piraniya regan li jêrê erdê ne, lê regên hin riwekan li ser rûyê erdê ye.&lt;ref name=&quot;OpenStax, Biology&quot;&gt; Rye, C., Wise, R., Jurukovski, V., Desaix, J., Choi, J., &amp; Avissar, Y. (2017).Biology. Houston, Texas : OpenStax College, Rice University,&lt;/ref&gt; Wekî mînak, rega orkîdeyan an jî rega dara mangrov.

== Corê regan ==

=== Rega singî ===
[[Wêne:Dicotyledoneae Asteraceae herb - root system, primary root becomes tap root and lateral roots.JPG|thumb|398x398px|Regên piraniya riwekên dulep û riwekên tovrût, rega singî ye.]]
Regên piraniya riwekên dulep û riwekên tovrût rega singî (bi înglîzî: ''taproot'') ye. Rega singî hin caran wekî rega mixî jî tê navkirin. Rega singî regek serekî ya stûr û berbiçav e, regên tenîştî bi rega serekî ve girêdayîne, lê bi qasî rega serekî geşe nabin û hê ziravtir dimînin. Rega singî ji rega embriyonî ya bi navi regoke (bi înglîzî: ''radicle'') diperise. Regoke pêşî beşek tovê ye, piştî zîldanê, regoke bi firehî geşe dibe û di sîstema regê de li gor regên teniştî dibin rega herî gir û stûr. Wekî mînak gezêr, tivir, silq bi eslê xwe regên singî yên riwekê ne. Di van riwekan de gelek regên teniştî (bi înglîzî: ''lateral roots'') jî bi rega singî ve girêdayîne, lê piştê hilberînê, regên teniştî tên durxistin û paşê tên şandin bo bazarê.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt;

Di hin riwekên dulep de rega singî û regên teniştî hema bi heman qebareyê ne, lê ji bo bûyîna rega singî pîvan ev e ko rega singî ji regokeyê geşe dibe.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt;Regên teniştî ji rega singî dirêj dibin, lê paşê ji wan regan jî regên tenîştî yên nû dirêj dibin. Bi vî awayî di nav xakê de tora sîstema regê ava dibe..

=== Rega rîşalî ===
[[Wêne:Zwiebel-Allium cepa-Stubby root nematodes, Paratrichodorus-3-Howard F. Schwartz, Colorado State University.jpg|thumb|398x398px|Di riwaka pîvazê de rega rîşalî.]]
Di piraniya riwekên yekep û hin riwekên dulep de, ji qedê riwekê bi heman dirêjî û stûriyê, gelek reg dirêj dibin û sîstema rega rîşalî ava dikin. Di van riwekan de di dema zîldanê an jî hema paşê zîldana tovê, regoke dimire.&lt;ref name=&quot;ENCYCLOPEDIA OF Life Science&quot;&gt;Cullen, K. E. (2009).Encyclopedia of Life Science. Newyork: Facts On File, Inc&lt;/ref&gt; Ji binê regokeyê gopika regê dirêj dibe û sîstema rega rîşalî ava dike. Her ko riwek geşe dibe, hê pirtir gopikên regê îcar ji qedê zîl didin. Ji ber ko regên rîşalî (bi înglîzî: ''fibrous roots'') wekî regên sêwî ne, ango ji regên heyî dirêj nabin û ji regokeyê çênabin, ev reg wekî regên palpiştî (bi înglîzî: ''adventitious'' ''roots'') tên navkirin.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt; Riwekên wekî riweka genim, riweka garis, riweka ceh û pîvaz, riwekên bi rega rîşalî ne.

Piraniya riwekan, sîstema rega singî an jî sîstema rega rîşalî bi kar tînin. Gellek corên riwekan jî kombînasyona herdu sistemên regê bi kar tîninin.&lt;ref name=&quot;plant biology&quot;&gt;TBidlack, J.E., Jansky, S. and Stern, K.R. (2018) Stern’s introductory plant biology. 14th edn. New York, NY: McGraw-Hill.&lt;/ref&gt;

Asta kûrahiya axê ya av û mîneral jê tê dabînkirin, li cem sîstema rega singî û rega rîşalî de ne yek e. Riwekên bi rega singî dikarin regên xwe dirêjê kurahiya bi qasî 40-50 mêtreyan bikin û ava binerdê bimijînin. Regen riwekên bi rega rîşalî, bi gelemperî nêzîkê rûyê erdê de cih digirin û ji qadek fireh ava baranê ya nav axê dimijînin.

== Pêkhateya birgeha dirêjkî ya serikê regê ==

 {{Gotara bingehîn|Kulavê regê}}
[[Wêne:Root tip structure ku.png|thumb|399x399px|Birgeheha dirêjkî ya serikê regê.]]
Lûtkeya serikê regê ji aliyê derve bi [[kulavê regê]] ve dapoşî ye. Kulavê regê an jî kalîptra (bi înglîzî: ''root cap- calyptra'') endamek piçûk e ko serikê regê ji bandora neyînî ya hawirdorê diparêze.

Di birgeha dirêjkî (bi înglîzî: ''longitudinal section'') de pêkhateya navî ya serikê regê ji sê beşên serekî pêk tê:

I.Başa dabeşbûna xaneyan (bi înglîzî: ''zone of cell division''),
 
II.Beşa dirêjbûnê (bi înglîzî: ''zone of elongation'') û

III. Beşa pêgihîştinê (bi înglîzî: ''zone of maturation'').&lt;ref name=&quot;Biology&quot;&gt;Brooker, R., Widmaier, E., Graham, L., &amp; Stiling, P. (2017). Biology (4th ed.).&lt;/ref&gt;
 
Geşeya seretayî ya regê di van beşan de rû dide.&lt;ref name=&quot;Campbell&quot;&gt;Reece, Jane B. Campbell Biology : Jane B. Reece ... [et Al.]. 9th ed., Boston, Ma, Benjamin Cummings, 2011.&lt;/ref&gt;

=== Beşa dabeşbûna xaneyan ===

Xaneyên beşa dabeşbûna xaneyan, ji [[Şaneya merîstemî|merîstema lûtkeyî]] pêk tên. Merîstema lûtkeyî di navenda serikê regê de cih digire. Loma beşa [[Dabeşbûna xaneyê|dabeşbûna xaneyan]] hin caran wekî beşa merîstemî jî tê navkirin. Piraniya dabeşbûna xaneyan, di xaneyên peravê şaneya merîstemê, li kêleka kulavê regê de rû dide. Xaneyên vê beşê 12 heta 36 saetan de carek dabeş dibin.&lt;ref name=&quot; plant biology &quot;/&gt; Di beşa dabeşbûna xaneyan de [[xane]] bi şêweyî şeşpalû (kubîk) ne, [[vakuol]]ên wan piçûk in û xwediyê [[navik]]ek gir a navendî ne.&lt;ref name=&quot;McGraw-Hill&quot;/&gt;

Di navenda merîstema lûtkeyî de komek xane hene ko leza dabeşbûna wan li gor xaneyên peravê, gellek hêdî rû dide, ji cihê van xaneyan re tê gotin navenda bêdengiyê (bi înglîzî: ''quiescent center''). Xaneyên navenda bêdengiyê 200 heta 500 saetan carek dabeş dibin.&lt;ref name=&quot;plant biology&quot; /&gt; Navenda bêdengiyê wekî çavkaniya xaneyên bineretî (bi înglîzî: ''stem cells'') kar dike û nûbûn û berdewamiya meristema lûtkeyî ya regê dabîn dike.&lt;ref&gt;Root development: Quiescent center not so mute after all. Doerner, Peter. Current Biology VL - 8.SP R42 EP R44 - 1998/01/15/ SN - 0960-9822 DO [https://doi.org/10.1016/S0960-9822(98)70030-2]&lt;/ref&gt;

Xaneyên merîstema lûtkeyî yên ber bi aliyê serikê regê, bi dabeşbûnê, xaneyên stûnî çêdikin û bi vî awayî reg ber bi jêr ve dirêj dibe. Xaneyên stûnî kar dikin bo têgihîştina temas, hêm, pesto û erdkêşê. Xaneyên merîstemî yên li tenîştên navenda bêdengiyê, xaneyên teniştî yên kulavê regê çêdikin. Xaneyên merîstemî yên ber bi aliyê qedê jî xaneyên şaneyên navî yên regê çêdikin.&lt;ref name=&quot;Biology&quot;/&gt;

Merîstema lûtkeyî ya reg û qedê, di geşe û peresîna riwekê de dabeşê sê beşên merîstemî dibin:

I.Protoderm, [[şaneya rûpoşî]] (epîdermîs) çêdike.

II. Merîstema binçîne, li aliyê navî yê protodermê de [[Xaneya riwekan|xaneyên parenkîma]] yên tûkilê berhem dike.

III. Prokambiyum, di navenda regê de wekî stûnek lûleyî peyda dibe û [[Şaneya niyan|niyana]] seretayî û [[Şaneya darik|darika]] seretayî çêdike.

Kirok (bi înglîzî: ''pith'') ji xaneyên parenkîma pêk tê û ji merîstema binçîne peyda dibe. Qedên piraniya riwekan, kirok lixwe digirin. Bi gelemperî di regên riwekên dulep (bi înglîzî: ''dicot plants'') de kirok tune ye, lê regên piraniya riwekên yeklep de kirok heye.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot;/&gt;

=== Beşa dirêjbûnê ===

Geşeya seretayî ya regê bi dabeşbûna xaneyên merîstema lûtkeyî û dirêjbûna xaneyên beşa dirêjbûnê rû dide.&lt;ref name=&quot;Biology with Physiology&quot;/&gt; Di serikê regê de, hema li paş merîstema lûtkeyî, beşa dirêjbûnê cih digire. Di vê beşê de hin çalakiyên merîstemî rû didin, lê bi gelemperî li vir xane dirêj dibin û qebareya xaneyan diguhere. Xaneyên beşa dirêjbûnê ji hawirdora xwe av werdigirin û bi awayekî berçav dirêj dibin, diguherin. Bi dabeşbûna xaneyên merîstemê û dirêjbûna wan, merîstema lûtkeyî ya regê û kulavê regê di nav axê de ber bi jêr tên paldan. Beşên din ên regê yên li jorê beşa dirêjbûnê ne, dirêj nabin lê di riwekên pirsalî de stûriya regê zêde dibe.&lt;ref name=&quot; plant biology &quot;/&gt;

Di beşa dirêjbûnê de xaneyên derveyî, protoderm in û diguherin bo epîdermîsê. Di navenda beşa dirêjbûnê de şaneya pêşengê lûleyan (bi înglîzî: ''provascular tissue'') heye û bi guherîna wê, niyana seretayî û darika seretayî peyda dibe. Ango pêşî [[şaneya lûleyî]] çêdibe paşê regemû (mûyên regê) di beşa pêgihîştinê de peyda dibin. Di navbera şaneya pêşengê lûlelyan û protodermê de şaneya binçîne (bi înglîzî: ''ground tissue'') cih digire. Şaneya binçîne ji xaneyên parenkîma pêk tê û diguhere bo tûkila reg.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt;
=== Beşa pêgihîştinê ===

Xaneyên ko di beşa dirêjbûnê de hatin dirêjkirin, di beşa pêgihîştinê de tên guhartin bo xaneyên taybet. Xaneyên li rûyê regê bi gorankariyê dibin xaneyên epîdermîsê. Hin xaneyên epîdermîsê regemû (bi înglîzî: ''root hairs'') lixwe digirin.&lt;ref name=&quot;McGraw-Hill&quot;/&gt;

Beşa pêgihîştinê bi hebûna regemûyan, ji beşên din ên regê cudatir xuya dibe. Regemû ji epîdermîsê dirêj dibin. Ango regemû bi tena serê xwe xane nîn in lê niçikên lûleyî ne ko ji xaneyên epîdermîsê ber bi derve dirêj dibin.&lt;ref name=&quot;plant biology&quot; /&gt;Regemû bi firehkirina rûberê regê, şîyana mijînê ya regê zêdetir dikin.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot; /&gt;Dirêjiya regemûyan dibe ko bigihîje 1.3 cm. Tîreya regemûyan bi qasî 10 µm ye. Ji ber ko tîreya wan zirav e, regemû dikarin ji nav kunên piçûk ên nav axê, av û mîneralan bimijînin. [[Parzûna plazmayê]] ya regemûyan bi proteînên hilgir (bi înglîzî: ''carrier protein'' ) ve dewlemend e. Proteînên hilgir, enerjiya [[Adenozîna trîfosfat|ATP]]-yê ji bo mijîna hin madeyan bi kar tînin.&lt;ref name=&quot;Biology&quot; /&gt;Regemû pir nazik in, gava reg di nav axê de geşe dibê, madeyên nav axê ziyan digihînin regemûyan. Regemû bi qasî 4-5 rojan dijî loma di beşên jorê beşa gihîştinê de regemû tune. Reg di beşa pêgihîştinê de li dewsa regemûyên mirî, bi awayekî berdewam regemûyên nû çêdike.&lt;ref name=&quot;Biology&quot; /&gt;
== Pêkhateya panîbirgeh a serikê regê ==
[[Wêne:Panîbirgeha regê ku.png|thumb|399x399px|Panîbirgeha serikê rega dulep û yeklep.]]
Heke beşa pêgihîştinê ya serikê regê bi berwarî were jêkirin, panîbirgeha (bi înglîzî: ''cross section'') serikê regê tê bidestxistin. Panîbirgeha serikê regê ji aliyê derve ber bi navî, ji epîdermîs, tûkil, endodermîs û stûna lûleyî pêk tê.

=== Epîdermis ===

Çîna epîdermîs ji qorek xaneyên epîdermîsî pêk tê. Dîwarê xaneyê yê xaneyên epîdermîsê tenik in û xane bi gelemperî bi şêweyî lakêşe ne. Di beşa pêgihîştînê de gelek xaneyên epîdermisê diguherin bo xaneyên regemûyan.&lt;ref name=&quot;leland&quot;/&gt;
 
=== Tûkil ===

Epîdermîsa regên pêgihîştî stûnek(sîlîndîr) xaneyên parenkîma ya bi navê tûkila regê (bi înglîzî: ''root cortex'') dorpêç dikin.&lt;ref name=&quot;Biology&quot;/&gt; Xaneyên tûkila regê bi awayekî sist rêz dibin. Di navbera xaneyên tûkilê de valahiyên fireh hene, ji bo embarkirina oksîjenê û ji bo guhaztina av û mîneralan bi rêya apoplastî, valahiyên navbera xaneyan tên bikaranîn. Di navbera xaneyên tûkilê yên cîran de pira sîtoplazmayê ango plazmodezma (bi înglîzî: yekjimar “''plasmodesma''”, pirjimar &quot;''plasmodesmata''&quot;) hene. Plazmodezma cogên sîtoplazmî ne, madeyên ji axê hatine mijîn bi navbeynkariya plazmodezmayan ji xaneyek tûkilê ber bi xaneya din ve tên guhaztin. Di tûkilê de guhaztina av û mîneralan bi belavbûnê (dîfuzyon) di dîwarên xaneyan de, an jî di valahiya navbera xaneyan de rû dide.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot;/&gt;Herwisa valahiyên navbera xaneyên tûkilê, ji bo guhaztina (bi dîfuzyonê) oksîjenê jî kar dikin. Oksîjen ji axê an jî ji qedê ber bi xaneyên regê va tê guhaztin.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot;/&gt;Xaneyên tûkilê xurekemade jî embar dikin.Bi gelemperî xurekên endamî bi şeweyî nîşa di amîloplastên xaneyên parenkîmî yên tûkilê de tên embarkirin.

=== Endodermîs ===

Di beşa pêgihîştinê de çîna navî ya xaneyên tûkilê diguherin bo endodermîsê. Endodermîs lûleyek e bi stûriya yek xaneyê ye. Erkê serkî yê endodermîsê kontolkirina derbasûna av û mîneralan ji tûkilê bo lûleya stûnî ye. Xaneyên endodermîsê bi şerîda Caspary pêçayî ne. Şerîda Caspary ligînîn û suberîn lixwe digire û dijav e, loma rê nade madeyên bi rêya apoplast tên guhaztin bi serbestî xwe bigihînin şaneya lûleleyan.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot;/&gt;

Tu kontrola xaneyên tûkilê li ser guhaztina madeyên bi rêya apoplastî (bi înglîzî: ''apoplastic pathway'') tune. Heke ne ji endodermîsê ba, her cor mîneral wê ji axê bi serbestî derbasê valahiya navbera xaneyan û dîwarê xaneyan biban, xwe bigihîştina darikê û belavê hemû beşên riwekê biban. Lê ji ber ko şerîda Caspary rê nade av û mîneralan, divê ew pêşî derbasê nav [[sîtoplazma]]ya xaneyên endodermîsê bibin.&lt;ref name=&quot;leland&quot; /&gt;Di bin kontrola endodermîsê, mîneralên ko pêdiwiya riwekê bi wan heye û ne ziyanbexş in, dikarin derbasî şaneya darik bibin.&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot;&gt;SMauseph. (1998). Botany An Introduction To Plant Biology. Jones &amp; Bartlett Pub &lt;/ref&gt;
=== Stûna lûleyî ===
[[Wêne:Salix root L.jpg|thumb|Weneyê  panîbirgehî yê rega dara biyê (salix) di bin mîkroskobê de. A- Epîdermîs,  B- Tûkil, C- Stûna lûleyî, D- Endodermîs, E- Rega teniştî|400x400px]]
Hemû şaneyên li binê çîna endodermîsê de cih digirin, wekî stûna lûleyî (bi înglîzî: ''stele- vascular cylinder'') tên navkirin.&lt;ref name=&quot;McGraw-Hill&quot;/&gt;Stûna lûleyî ji çêwebazine û şaneya lûleyî pêk tê. Di navbera endodermîs û şaneya lûleyî de herêmek bêtertîb a ji xaneyên parenkîmî heye û wekî çêwebazine (bi înglîzî: ''pericycle'') tê navkirin. Xaneyên çêwebazine dikarin dabeş bibin û xaneyên nû çêbikin. Ango di xaneyên çêwebazine de taybetmendiya merîstemî heye. Heke di regê de rêjeya [[hormon]]a oksîn (bi înglîzî: ''auxin'') bigihîje astek diyarkirî, çêwebazine çalak dibe û bi dabeşbûna xaneyan, regên teniştî çêdike. Regên teniştî xaneyên tûkilê û epîdermîsê diqelişînin û ber bi derve dirêj dibin.&lt;ref name=&quot;Biology&quot;/&gt;Herwisa di stûna lûleyî ya riwekên pirsalî yên dulep û riwekên tovrût de, ji bo geşeya duyem, kambiyuma lûleyî (bi înglîzî: ''vascular cambium'') û kambiyuma tepedorî (bi înglîzî: cork cambium) jî cih digirin.&lt;ref name=&quot;McGraw-Hill&quot;&gt; Losos, J., Mason, K., Johnson,G., Raven, P., &amp; Singer, S. (2016). Biology (11th ed.). New York, NY: McGraw-Hill Education.&lt;/ref&gt; Kambiyuma lûleyî ji qorek xaneyên merîstemî pêk tê û di navbera darik û niyanê de cih digire. Kambiyûma lûleyî darikên duyem û niyanên duyem çêdike. Kambiyuma tepedorî li aliyê derveyî kambiyuma lûleyî de şaneya tepedorî (perîderm) çêdike. Xaneyên perîdermê yên pêgihîştî mirî ne û suberîn lixwe digirin,regê ji bandorên neyînî yên hawirdorê diparêzin.&lt;ref name=&quot; plant biology &quot;/&gt;

Şaneya lûleyî di beşa navî ya stûna lûleyî de cih digire. Av û mîneral ji aliyê şaneya darik ve ji regê bo hemû beşên riwekê tên guhaztin. Şaneya niyan ji bo guhaztina xurekên endamî kar dike.&lt;ref name=&quot;BIOLOGY (the study of life)&quot;&gt; Schraer D.W, Stoltze H.J,(1995). Biology (6th ed.). USA: prentice Hall, ISBN 0-13-806630-2.&lt;/ref&gt;

Di regên riwekên dulep de darik û niyan di stûna lûleyî de li dû hev bi şêweyî tîpa x rêz dibin, lê regên yeklêp de şaneya lûleyî bi şeweyê xelek li dora kirokê rêz dibin.&lt;ref name=&quot;OpenStax, Biology&quot; /&gt;

== Guhaztina avê di regê de ==
[[Wêne:Into the stele ku.svg|thumb|399x399px|Guhaztina av û mîneralan bi du rêbazan rû dide; rêya apoplastî û rêya sîmplstî.]]
Di regê riwekan de piraniya av û mîneral di beşa serikê regê de tên mijandin.&lt;ref name=&quot;ENCYCLOPEDIA OF Life Science&quot; /&gt;Di beşa pêgihîştinê de xaneyên tûkilê karên guhaztina av û mîneralan ji epîdermîsê ber bi şaneya lûleyî ve didin destpêkirinê. Di tûkilê de du beş ji hev hatine cihêkirin: apoplast ango cihê vala (bi înglîzî: ''apoplast-free space'') û sîmplast ango tora sîtoplazmayê (bi înglîzî:''symplast'' -''cytoplasmic network'' ) Guhaztina av û mîneralan bi van herdu rêyan rû dide.

Ji ber ko ava nav xaneyên regê bi berdewamî tê guhaztin bo şaneya darik û şaneya darik jî avê heta stomayên pelê diguhazîne, di xaneyên tûkila regê de xestiya avê ji xestiya ava nav axê kêmtir e. Loma ava nav axê meyl dike ko ber bi xaneyên regê ve biherike.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot; /&gt;Di tûkilê de guhaztina av bi belavbûnê (dîfuzyon) rû dide. Heke av di nav selûloza dîwarên xaneyan de, an jî di valahiya navbera xaneyan de ber bi stûna lûleyî ve were guhaztin, ji vê guhaztinê re te gotin guhaztina apoplastî (bi înglîzî: ''apoplastic transport'').&lt;ref name=&quot;Botany An Introduction To Plant Biology&quot; /&gt; Av di endodermîsê de derbasî nav sîtoplazmayê dibe û tê guhaztin bû şaneya darik.

Bi guhaztina sîmplstî av ji aliyê xaneyên epidermîsê, bi regemûyan, ji axê bi [[osmoz]]ê tê wergirtin û di xaneyên tûkilê de, di nav sîtoplazmayê de bi navbeynkariya pirên sîtoplazmayê, ango plazmodezmayan ji xaneyek ber bi xaneya din ve tên guhaztin.

== Guhaztina mîneralan di regê de ==

Îyonên mîneralan di nav avê de di valahiyên gelek piçûk ên axa derdora regê de cih digirin. Ji bo bikevin nav riwekê, divê mîneral ji [[parzûna xaneyê]] yên epîdermîsê an jî xaneyên tûkilê de derbasî nav sîtoplazmayê bibin. Îyon bi dîfuzyona sade (bi înglîzî: ''simple diffusion''), dîfuzyona asankirî (bi înglîzî: ''facilitated diffusion'') û guhaztina çalak (bi înglîz: ''active'' ''transport'') dikevin nav riwekê.

Heke xestiya mîneralek li axê de zêde be lê di xaneyên regê de kêm be, vê gavê ew mîneral bi rêya dîfuzyona sade, di nav avê de derbasî nav xaneyên riwekê dibe. Lê di mijîna mîneralan de rêbaza dîfuzyona sade, bi qasî rêbazên din girîng nîne. Di rêbaza dîfuzyona asankirî û guhaztina çalak de di parzûna xaneyê de hin molekulên guhêzer hene û dikarin hin mîneralan ji hev derbixin û bibijêrin. Di difuzyona asankirî de jî mîneral li nav axê de bi xestiyek bilind e û di riwekê de xestiya wê mîneralê kêm e, lê di parzûna xaneyê de derbasbûna mîneralê ji aliyê proteînên guhêzer ve tê rêkxistin.&lt;ref name=&quot;leland&quot; /&gt;

Ji bo mijîna mîneralan rêbaza herî girîng, guhaztina çalak e. Di [[guhaztina çalak]] de li gel [[proteîn]]ên guhêzer, enerjiya ATP-yê jî tê bikaranîn. Di guhaztina çalak de riwek biryar dide ka ji axê kîjan mîneral were girtin. Ji bo guhaztina çalak ne hewceye ko xestiya mînarala nav axê, ji ya nav regê zêdetir be. Dibe ko xestiya mînerala nav axê ji ya nav xaneyên regê kêmtir be an jî xestiya mînarale li herdu aliyan jî yeksan be.

Bi kîjan rêbazê dibe bila bibe, carek mîneral ket nav tora sîtoplazmayê, bi navbeynkariya plazmodesmayan ,mînearal di xaneyên tûkilê de derbasî nav xaneyên endodermîsê dibe, ji wir jî dikeve nav xaneyên stûna lûleyî û derbasî darikê dibe.&lt;ref name=&quot;leland&quot;&gt; Johnson, L. G. (1987). Biology. Dubuque, Iowa: Wm. C. Brown.&lt;/ref&gt;

Av û mîneral ji axê ber bi şaneya darik, bi berwarî tên guhaztin. Arasteya guhaztinê ji epîdermîsê ber bi stûna lûleyî ye.

Regemû/ Epîdermîs → Tûkil → Endodermîs → Çêwebazine → Darik
== Geşeya seretayî ya regê ==
[[Wêne:Primary and secondary growth ku.png|thumb|399x399px|Hemû cor riwek bi geşeya seretayî çêdibin, piraniya riwekên giyayî (riwekên yeksalî) de tenê geşeya seretayî rû dide. Lê di hin riwekên giyayî û hemû riwekên pirsalî de piştî geşeya seretayî, geşeya duyem jî rû dide.]]
Hemû cor riwek bi geşeya seretayî çêdibin, piraniya riwekên giyayî (riwekên yeksalî) de tenê geşeya seretayî rû dide. Lê di hin riwekên giyayî û hemû riwekên pirsalî de piştî geşeya seretayî, geşeya duyem jî rû dide.

Di riwekên tovdar de li aliyê jêrê embriyoyê de pêkhateyek merîstematî ya bi navê regoke (bi înglîzî: ''radicle'') heye, dema zîldana tovê de ev beş diperisê bo regê rîwekê. Geşeya seretayî ya regê bi dabeşbûna merîstema lûtkeyî ya regê ve tê revebirin. Ji aliyê merîstema lûtkeyî xaneyên nû tê çêkirin, hinek ji xaneyên nû di merîstemê de dimînin û hê pirtir xane çêdikin. Hinek ji xaneyên merîstemê jî tên guncandin bo çêkirina [[Şane (biyolojî)|şane]] û endamên nû yên riwekê.&lt;ref name=&quot;Campbell&quot; /&gt;

Di beşa stûna lûleyî de çêwebazine û şaneya lûleyî cih digire. Darik û nîyana şaneya lûleyî ya ji aliyê merîstema lûtkeyî ve hatine çêkirin, wekî darika seretayî û niyana seretayî tên navkirin.&lt;ref name=&quot;Biology with Physiology&quot;&gt;Simon, E. J., Dickey, J.L., Reece, J. B., &amp; Burton, R. A. (2018).Campbell Essential Biology with Physiology (6th ed.). Newyork, United States: Pearson.&lt;/ref&gt;

Bi geşeya seretayî dirêjiya regê zêde dibe. Di bin axê de dibe ko dirêjiya reg û liqên regê bi çendan metre bin. Lê di regê riwekê de tenê beşek piçûk, a serikê regê dirêj dibe. Beşên din ên regê dirêj nabin, di riwekên pirsalî de ev beşên regê stûr dibin.&lt;ref name=&quot;BIOLOGY (the study of life)&quot; /&gt;

== Geşeya duyem a regê ==

Geşeya duyem a regê, di riwekên pirsalî de rû dide. Çêwebazine û hin xaneyên paşmayî yên prokambiyumê, kambiyuma lûleyî û kambiyuma tepedorî çêdikin. Kambiyuma lûleyî di navbera darika seretayî û niyana seretayî de cih digire. Bi çêkirina darika duyem û niyana duyem, tîreya regê zêde dibe. Kambiyuma tepedorî li aliyê derveyî çêwebazine tê çêkirin. Kambiyuma tepedorî li aliyê navî ya regê, şaneya felodermê (bi înglîzî: ''phelloderm'') çêdike. Şaneya feloderm ji bo embarkirina xurekan kar dike. Kambiyuma tepedorî ber bi aliyê derveyî regê jî, ji xaneyên mîrî yên parêzer,çînek ava dike, ji vê çîne re tê gotin tepedor (bi înglîzî: ''cork'').Şaneya feloderm, kambiyuma tepedorî û çîna tepedor hersê bi hev re wekî perîderm tên navkirin. Perîderm endodermîs, tûkil û epîdermîsê diqelişîne û ber bi derve geşe dibe. Xaneyên ev hersê pêkhateyan dimirin û diweşin. Ango di riwekên pirsalî de, çîna derveyî ya beşa rega pirsalî ne epîdermîs, lê perîdermîs e.

== Hevkarîgeriya sîmbiyozî ==

Regên riwekên bejayî bi hin [[karok]] û [[Bakterî|bakteriyên]] nav axê ve têkiliyên sîmbiyozî yên mutalîzmî (bi înglîzî: ''mutualistic'') ava dikin. Riwek dikare hin mîneralên pêwîst ên ko di axê de xestiya wan pir kêm e, bi sîmbiyozê dabîn bike.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot;/&gt; Sîmbiyoza navbera reg û hin karokan wekî mîkorîza (bi înglîzî: ''mycorrhizae'') tê navkirin. Bi hevkariya mîkorîza, karok ji regê riwekê xurekên endamî yên berhemên fotosentezê werdigire. Di heman demê de, mîneralên pêwîst ên wekî fosfor, ji karokê tê guhaztin bo regê riweka mêvandar. Tîreya mîselyuma karorokê ji tîreya regê ziravtir e, loma karok dikare xwe bigihîne her aliyê axê û mîneralan bimijîne. Di hin corên mîkorîzayan de karok, regê mîna kalanek dipêçîne. Di hin coran de jî karok dirêjê nav dîwarê xaneyên tûkila regê dibin.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot;/&gt;

Hin bakteriyên [[Çerxa nîtrojenê|çespandina nîtrojenê]] wekî bakteriyên rîzobiyum (bi înglîzî:''Rhizobium'') tên navkirin. Rîzobiyum bi regên riwekên mîna fasûli, nok, nîsk û polkeyê re têkiliya sîmbîyozê ya mutualîzmî ava dikin. Bakterî di regê riwekan de, di nav girêyan de dijîn. Bakterî ji riwekê berhemên fotosentezê werdigirin. Bakterî ji nîtrojena atmosferê, amonyak berhem dikin û diguhazînin riwekê, riwek amonyakê ji bo çêkirina awêteyên nîtrojenî wekî çavkanî bi kar tîne.&lt;ref name=&quot;VILLEE&quot;/&gt;

== Xweguncandinên regê ==
[[Wêne:Raphanus sativus.jpg|thumb|Rega embarê di riweka tivir de.]]
Di hin riwekan de reg bi gorankariyi xwe guncandiye û li gel mijîna av û mîneralan, hin karên taybet jî bi rê ve dibe. Regên ji bo karek taybet hatiye guncandin, dibe ko ji regê an jî ji qedê hatibe çêkirin. Hin reg bi guncandinê, hê pirtir palpiştî dide riwekê û riwekê hê baştir bi axê ve dibestîne. Hin regên hatine gucandin jî bo embarkirina av û xurekên endamî, an jî ji bo wergirtina oksîjenê ji atmosferê kar dikin.&lt;ref name=&quot;Campbell&quot; /&gt;

Piraniya riwek di qed û regên xwe de hinek xurek embar dikin, lê hinek corên riwekan di regê xwe de ji nîşa û karbohîdratên din gelek xurek tê embarkirin, loma qebareya regê zêde dibe û reg diwerime, ji vê regê re tê gotin rega embarê. Wekî mînak, kartola şîrîn (''Ipomea batatas''), gêzer û silq (''Beta vulgaris'' ) bi eslê xwe regên embarê ne.‌&lt;ref name=&quot;Botany illustrated&quot;&gt;Glimn-Lacy, J., &amp; Kaufman, P. B. (2006). Botany illustrated: Introduction to plants, major groups, flowering plant families (2nd ed.). Janice Glimn-Lacy and Peter B. Kaufman. &lt;/ref&gt; Di gêzer û silqê de li gel rega singî, beşek ji qedê jî tevlê rega embarê dibin. Wekî mînak, bi qasî 2cm ên gêzerê ji qedê riweka gezerê pêk tê, lê ev beş ji derve xuya nabe. Heke gêzer bi dirêjkî were dabeşkirin bo du parçeyan, beşa regê baş xuya dibe.&lt;ref name=&quot;plant biology&quot; /&gt;
[[Wêne:Prop roots of Maize plant.jpg|thumb|251x251px|Di riweka garisê de, ji qedê riwekê, rega palpiştî derdikeve û ber bi axê ve dirêj dibe.]]
Hin reg palpiştî didin riwekê ko xwe bi axê ve xurt bibestîne û qedê riwekê bi awayekî tîk bimîne. Wekî mînak, di riweka garis (lazût) de li gel regên rîşalî yên binerd, ji qedê riwekê jî reg çêdibin û xwe digihînên axê.Ji vê regê re tê gotin rega palpiştî (bi înglîzî: ''adventitious root'')

Hin reg li ser rûyê erdê bi atmosferê ve temas dikin, ji van regan re tê gotin rega hewayî (bi înglîzî: ''aerial root''). Wekî mînak, hin corên orkîdeyan (bi înglîzî: ''orchids'') li ser daran dijîn, regên wan ber bi jêr, di nav hewayê de deliqandî ye, nagihîje axê. Orkîde bi regên xwe ji mijê an jî ji baranê ava hewayê dimijînin. Regên mangrovê ji hewayê oksîjen werdigirin.

== Girêdanên derve ==
* [https://drive.google.com/file/d/1YnuTBjHKTr0mo5cEZ7dkhY-LBKlqo91T/view?usp=sharing Ferhenga Biyolojiyê]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

[[Kategorî:Biyolojî]]
[[Kategorî:Riwek]]</text>
      <sha1>57riay3mbsi7vbv0zcgnbxlebsp9kvm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Çiyayê Sîpanê</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7013</id>
    <revision>
      <id>2008025</id>
      <parentid>1972202</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2652" sha1="c63hm9prackjg4h0v335k2963wlwlnn" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]]-[[Xelat]]-[[Milazgir]]-[[Panos]], [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Sîpanê Xelatê''' yan jî bi navkirineke din '''Çiyayê Sîpanê''' yek ji çiyayên [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>c63hm9prackjg4h0v335k2963wlwlnn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008026</id>
      <parentid>2008025</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:21:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2655" sha1="0e9jstwk5lxnvjylcft4h0s26pjhc0x" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]] a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Sîpanê Xelatê''' yan jî bi navkirineke din '''Çiyayê Sîpanê''' yek ji çiyayên [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>0e9jstwk5lxnvjylcft4h0s26pjhc0x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008027</id>
      <parentid>2008026</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:22:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2654" sha1="herg64fz2nrux4v840k95afpjomcv8l" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Sîpanê Xelatê''' yan jî bi navkirineke din '''Çiyayê Sîpanê''' yek ji çiyayên [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>herg64fz2nrux4v840k95afpjomcv8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008028</id>
      <parentid>2008027</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Penaber49î/ê navê [[Sîpanê Xelatê]] weke [[Çiyayê Sîpanê]] guhart: Ev nav êdî gelemperî ye</comment>
      <origin>2008027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2654" sha1="herg64fz2nrux4v840k95afpjomcv8l" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Sîpanê Xelatê''' yan jî bi navkirineke din '''Çiyayê Sîpanê''' yek ji çiyayên [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>herg64fz2nrux4v840k95afpjomcv8l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008032</id>
      <parentid>2008028</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2644" sha1="hpijtsyt9c55yg370pobn0qf0ncidsb" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>hpijtsyt9c55yg370pobn0qf0ncidsb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008033</id>
      <parentid>2008032</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2837" sha1="jpovjie3hx8avumokc31gvxpi7l14q2" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>jpovjie3hx8avumokc31gvxpi7l14q2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008034</id>
      <parentid>2008033</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:33:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2982" sha1="rvpzakmk2uk4rqdl7r135ipf36uomma" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene. Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>rvpzakmk2uk4rqdl7r135ipf36uomma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008035</id>
      <parentid>2008034</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:35:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3102" sha1="p5cldgzheao77cjonh7l76ddwjc7or8" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene. Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>p5cldgzheao77cjonh7l76ddwjc7or8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008036</id>
      <parentid>2008035</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:38:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3408" sha1="9mm8nae1t76yn27y6ei8h8w9da2k3tg" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Northern Kurdistan: An Architectural &amp; Archaeological Survey, Volume I |paşnav=Sinclair |pêşnav=T. A. |weşanger=Pindar Press |tarîx=1989-12-31 |isbn=978-0-907132-32-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=EK1EBAAAQBAJ&amp;pg=PA272}}&lt;/ref&gt; Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>9mm8nae1t76yn27y6ei8h8w9da2k3tg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008037</id>
      <parentid>2008036</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:41:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3430" sha1="fjl2zw8qs7xeeejlf59fjiyag9xpjlo" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas bûye ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Northern Kurdistan: An Architectural &amp; Archaeological Survey, Volume I |paşnav=Sinclair |pêşnav=T. A. |weşanger=Pindar Press |tarîx=1989-12-31 |isbn=978-0-907132-32-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=EK1EBAAAQBAJ&amp;pg=PA272}}&lt;/ref&gt; Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]

[[en:Mount Süphan]]</text>
      <sha1>fjl2zw8qs7xeeejlf59fjiyag9xpjlo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008038</id>
      <parentid>2008037</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:42:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3429" sha1="7gdbh7udd60g0qcm0nld4c9ojgod66m" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas dibe ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Northern Kurdistan: An Architectural &amp; Archaeological Survey, Volume I |paşnav=Sinclair |pêşnav=T. A. |weşanger=Pindar Press |tarîx=1989-12-31 |isbn=978-0-907132-32-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=EK1EBAAAQBAJ&amp;pg=PA272}}&lt;/ref&gt; Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]

[[en:Mount Süphan]]</text>
      <sha1>7gdbh7udd60g0qcm0nld4c9ojgod66m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008055</id>
      <parentid>2008038</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:32:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (Navên ref-an rast kir.)</comment>
      <origin>2008055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3449" sha1="ckw5r1ldy26i1ua406iu8etjcjgm8g0" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas dibe ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.&lt;ref name=&quot;Sinclair1989&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Northern Kurdistan: An Architectural &amp; Archaeological Survey, Volume I |paşnav=Sinclair |pêşnav=T. A. |weşanger=Pindar Press |tarîx=1989-12-31 |isbn=978-0-907132-32-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=EK1EBAAAQBAJ&amp;pg=PA272}}&lt;/ref&gt; Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.&lt;ref name=&quot;Sinclair1989&quot; /&gt;

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]

[[en:Mount Süphan]]</text>
      <sha1>ckw5r1ldy26i1ua406iu8etjcjgm8g0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008063</id>
      <parentid>2008055</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VikiAzad</username>
        <id>99135</id>
      </contributor>
      <origin>2008063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3427" sha1="hz1sjyh69caiwri0feb4xjnrewqpzyr" xml:space="preserve">{{Agahîdank çiya
| nav                = Sîpanê Xelatê
| nav1               = 
| wêne               = Suphan 01.jpg
| wêne_sernav        = 
| bilindayî          = 4.058
| cih                = [[Elcewaz]],[[Xelat]], [[Milazgir]], [[Panos]]a [[Bakurê Kurdistanê]]
| zincîreçiya        = 
| nexşeya_cihan      = Bakurê Kurdistanê#Bidlîs
| koordînat          = {{Koord|38|55|00|N|42|49|00|E|type:mountain|display=inline, title}}
| cure               = [[Stratovolkan]]
| çalakbûna_dawî     = Holosen
}}
'''Çiyayê Sîpanê''' yan jî bi navkirineke din '''Sîpanê Xelatê''' yek ji [[stratovolkan]]ên [[Bakurê Kurdistanê]] ye ku bi bilindahiya 4.058 mêtreyê piştî [[Çiyayê Agiriyê]] û [[Cîlo|Çiyayê Cîloyê]] sêyem çiyayê herî bilind ê [[Bakurê Kurdistan]]ê ye. Çiyayê Sîpanê li perava bakurê [[Gola Wanê]] bilind bûye û di çîroka mîtolojîk a [[Siyabend û Xecê]] derbas dibe ku li gorî mîtolojiyê her du evîndar li vî çiyayê jiyana xwe jidest dane. Ji ber çîroka Siyabend û Xecê Çiyayê Sîpanê di wêjeya kurdî de ciheke girîng girtiye.

Çiyayê Sîpanê ji du bilindeyên bi navê bilindeya rojhilat û bilindeya rojava pêk hatiye ku ji hev bi navberek 1,5 km fireh ji hev cuda ne û di vê navberê de du golên piçûk hene.&lt;ref name=&quot;Sinclair1989&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Northern Kurdistan: An Architectural &amp; Archaeological Survey, Volume I |paşnav=Sinclair |pêşnav=T. A. |weşanger=Pindar Press |tarîx=1989-12-31 |isbn=978-0-907132-32-5 |ziman=en |url=https://books.google.com/books?id=EK1EBAAAQBAJ&amp;pg=PA272}}&lt;/ref&gt; Bilindeya rojhilat ji aliyê rûberê ve pir mezintir e û ji &quot;platformek fireh a qeşagirtî ya ji kevirên tazî yên li ser hev&quot; pêk hatiye. Bilindahiya rojava ya biçûktir ji kevirên lavê pêk hatiye û navbereke teng her du bilindeyan bi hev ve girêdaye.&lt;ref name=&quot;Sinclair1989&quot; /&gt;

== Cîh ==
Çiyayê Sîpanê li bakurê [[Gola Wanê]] ye û di navbera navçeyên [[Panos]] û [[Elcewaz]]ê de bilind dibe. Jibo rapelîna Çiyayê Sîpanê destûr ji aliyê rayedarên navçeya [[Elcewaz]] ve tê dayîn.
== Taybetmendî ==
Li Çiyayê Sîpanê herî dawî di sala 8050yê {{pz}} de çalakiya volkanîkî pêk hatiye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=213021 |sernav=Global Volcanism Program {{!}} Süphan Dagi |malper=Smithsonian Institution {{!}} Global Volcanism Program |ziman=en |tarîxa-gihiştinê=2022-12-10 }}&lt;/ref&gt; Piştî [[Çiyayê Agirî]] yê duyemîn çiyayê herî bilind a li [[Bakurê Kurdistanê]] ye û [[stratovolkan]]a herî demdirêja razayî ya li [[Bakurê Kurdistan]]ê ye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 Wêneyine Sîpanê Xelatê] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100419063402/http://www.osmansoysal.com/photos/view/1.html#5281502142882747713/1 |date=2010-04-19 }}
* [https://www.dengeamerika.com/a/sipane/4640143.html?withmediaplayer=1 Çîyayê Sîpanê: Warê Sîyabend û Xecê]

[[Wêne:Suphan peak.jpg|thumb|700px|çep|Panoramaya Çiyayê Sîpanê Xelatê]]

{{Çiyayên Kurdistanê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Çiyayên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Çiyayên Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Elcewaz]]
[[Kategorî:Erdîş]]
[[Kategorî:Patnos]]
[[Kategorî:Stratovolkanên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>hz1sjyh69caiwri0feb4xjnrewqpzyr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karolînaya Başûr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15953</id>
    <revision>
      <id>2008049</id>
      <parentid>1713585</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28043-95</username>
        <id>152478</id>
      </contributor>
      <origin>2008049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="481" sha1="g6dqrjjedax1nhfroyeffgxh8z5qnng" xml:space="preserve">{{Agahîdank wargeh/wîkîdane}}
'''Karolînaya Başûr''' (bi [[îngilîzî]]: ''South Carolina'') yek ji herêmên federal ên [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] ye.

{{Kategoriya Commonsê|South Carolina}}

{{Dewletên DYAyê}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Avabûnên 1788an li DYAyê]]
[[Kategorî:Dewletên DYAyê]]
[[Kategorî:Dewlet û herêmên ku di 1788an de hatine avakirin]]
[[Kategorî:DYAya Parzemînê]]
[[Kategorî:Karolînaya Başûr| ]]</text>
      <sha1>g6dqrjjedax1nhfroyeffgxh8z5qnng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harmegedon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16580</id>
    <revision>
      <id>2008117</id>
      <parentid>2008010</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|talk]]): Sansûr  ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])</comment>
      <origin>2008117</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2362" sha1="eid9p094ruw91oo68cvzwhf61v1ssv6" xml:space="preserve">{{Çend problem|
{{Sêwî|tarîx=tebax 2024}}
{{Bêçavkanî|tarîx=tebax 2024}}
{{Kêm|tarîx=tebax 2024}}

}}
{{Agahîdanka giştî
| wêne               = תל מגידו.JPG
| sernavê_wêne       = Tel Megîdo (Tell Megiddo), îro li bakurê Îsraêlê ye.
}}
'''Harmegedon''' bêjeke ji [[Încîl]]ê ya [[peyxama Yûhenna]] ye. Li gorî wê cihê şerê dawî berî hatina [[Mesih]]ê ye.

Bêjeya yewnanî '''Har Magedón''' ku gelek wergerwan bikar tînin, bi mane û wateya &quot;Çiyayê Megîdo&quot;, yanî çiyayê li Rojhilata Navîn, yan jî &quot;Çiyayê Kombûyîna Leşkeran&quot; tê fêhmkirin.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=tebax 2024}} Ev gotin jî dîsa ji bêjeya îbranî hatiye stendin û maneya wê jî dîsa bi &quot;çiyayê Megîdo&quot; ye. Ev bêje cara yekem di peyxamên Xwedê de tê ziman û ji wê bi wêjeya cîhanê belev bûye. Şandiyê Yûhenna ev gotin cara yekem di Peyxamê de aniye ziman. Pirtûka Pîroz vî navî bi tevkujî û holokosta çekên nukliyerî û dendikî ve girê nade. Lê bi „cenga Roja Mezina Xwedayê karîndarê her tiştî“ ve girê dide (li [[Peyxama Yûhenna]] 16:14, 16). Ev nav bi taybetî vê maneyê tîne holê, „cîhê [bi [[Yewnanî]]: tópon, e yanî rewş û hal e]“ ku, di wê rewşê de wê serwerê siyasî yên cîhanê xwe li dijî Afirandêr û padîşahiya Mesîhê wî kom bikin. Wê ev hereket û hewldayîna dijberî, bi destê hewldayînek cîhangerî dijî xizmetkarên Xwedê yektayên li ser zemîn be. Jiber ku, ev kes nûnerên Padîşahiya Xwedê ne. Êrişa Harmegedon yan jî Armagedonê ji aliyekî ve dişibe êrişa Gogê ji welatê Magogê.

:„Xudan, XUDA wusa dibêje: dê ew roja wusa bibe ku, dê hinek tişt bên aqilê te û tuyê ramanên xerab bifikirî û tuyê bibêjî: Ez hilkişim warê gundên bêdîwar, ez bi ser yên ku di rehetiyê de nr û di ewlekariyê de rûdinin herim, gişt bêyî dîwar rûniştine û çilmêriyên deriyên wan û deriyên wan nîne. Tuyê bona talan û yexme kirinê û bona ku li dijî cîhên çawa xera bûbûn, lê niha mirov lê rûdininê û neteweya ku ji gelan ve hatine civandin destê xwe bizivirînî hilkişî, ew netewa ku dewar û mal qezenc kiriye, di navika dinê de rûdine“
:([[Hêzekîêl]] beşa 38 ayetên 10 – 12).

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Xirîstiyanî]]</text>
      <sha1>eid9p094ruw91oo68cvzwhf61v1ssv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nîvgirava Sîna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17955</id>
    <revision>
      <id>2008086</id>
      <parentid>1995871</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T02:03:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>45060</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2008086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3154" sha1="1lzrxyfkrr6s54s9qvg5dh5ox68ae16" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
}}
[[Wêne:Sinai_Peninsula_from_Southeastern_Mediterranean_panorama_STS040-152-180.jpg|thumb|rast|Nîvgirava Sîna, [[Kendava Suweyş]], [[Kendava Eqeba]] ji esmên de]]

'''Nîvgirava Sîna''' an '''Sîna''' (bi [[erebiya misirî]]: سينا, ''Sîna'', [[zimanê îbranî|bi îbranî]]: סיני, ''Si-nai'') [[nîvgirav]]a navbera Derya Navîn û [[Derya Sor]] de li sînorên [[Misir]] de dimê ye. Rûerda wê nêzî 60.000 km².

== Erdnîgarî ==
Ew li rojava bi [[Kanala Suezê]] li bakur-rojhelat bi sînora [[Îsraêl]] û [[Misir]] sînorkirî ye. Ew li başûr-rojhava [[Asya]] dikeve.

Nîvgirava Sîna bi gelemperî çiayayî ye. Li wan Çiyayê [[Katerîna]] çiyayê herî bilindî Misirê ye.

== Dîrok ==
Demên pêşin de li Nîvgirava Sîna [[monitu]]yan bi cih bû bûn.

Di demên nêzik de, di navbera [[1260]] û [[1518]]an de [[memlûk]]an Misir kontrol kir. Ji pê împeratorê [[Osmanan]] [[Selîm]] Cenga [[Mercîdabik]] û [[Rîdanîye]] de bin xistin re ew dera keta kergara Osmanan. Ji pê wê de heta [[sedsala 20an]] ew dera wek ''Paşatiya Misir'' di kergara [[Împeratoriya Osmanî]] de ma. Di [[1906]]an de derbaza [[Împeratoriya Brîtanî]] bû.

Di [[1948]]an de [[Misir]]ê li ser Sîna re êrîşa dewleta nû saz kirî [[Îsraêl]]ê kir. Di Dema [[Şerê Ereban û îsraêlê]] de Îsraêl keta bakur rojavaya nîvgirava Sîna. Lê bi çap kirina [[Amerîka]] û [[Brîtanya]] re li Sîna şunda vekişî bû. Ji pê [[Peymana Armîstîk]]a 1949 (Armistice Agreement) di [[1949]] re wek [[Şirîta Xezeyê]] bi sînora Îsraêl û Misir be şunda derbaza Misir bû.

Di [[1956]]an di [[Qeyrana Suezê]] de Îsraêlê bi alikariya dijwarên [[Fransa]] û [[Înglistan]] ve çend rojan de Sîna dagir kir. Çend mehan şunda Îsraêlê bi çap kirina [[Yekîtiya Komarên Sovyet ên Sosyalîst|Rûsya]] Amerîka leşkerên xwe şunda vekişandin.

Di [[1967]]an de [[Şerê Şeş Rojan]] de Îsraêl şunda kontrola nîvgiravê dest xwe xist û Kanala Suezê girtin.

Bi dawî di [[1979]]an de pê peymana navbera [[Misir]] û [[Îsraêl]]ê re Sîna şunda hundira zakên Misirê bû.

== Bibîne ==
* [[Kanala Suezê]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html The History of the Ancient Near East] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210512094846/http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html |date=2021-05-12 }}
* [http://www.geographia.com/egypt/sinai/ Geographia: Sîna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210421144543/http://www.geographia.com/egypt/sinai/ |date=2021-04-21 }}
* [http://www.odd-stuff.info/gallery/egypt/menusharm.htm Wêneyên Çola Sîna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120307184923/http://www.odd-stuff.info/gallery/egypt/menusharm.htm |date=2012-03-07 }}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Asyaya Rojava]]
[[Kategorî:Dîroka Rojhilata Navîn]]
[[Kategorî:Erdnîgariya Asyaya Rojava]]
[[Kategorî:Misir]]
[[Kategorî:Nîvgirav]]
[[Kategorî:Şiklên erdê yên Asyaya Rojava]]
[[Kategorî:Şiklên erdê yên Rojhilata Navîn]]</text>
      <sha1>1lzrxyfkrr6s54s9qvg5dh5ox68ae16</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dewletên DYAyê</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21072</id>
    <revision>
      <id>2008050</id>
      <parentid>1716875</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-28043-95</username>
        <id>152478</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4987" sha1="kc1xmfgg1nhsjtb62ql632d7dw6zjav" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
}}

'''Dewletên [[Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê]] yê''' ji 50 dewletan (''state'') pêk tên:

{|
|-----
! Nav
! Koda postayê&lt;br /&gt;bi kurtasî
! Navê îngilîzî
! Paytext
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | A
|-----
| [[Alabama]] ||  AL ||  ''Alabama''
| [[Montgomery]]
|-----
| [[Alaska]] ||  AK ||  ''Alaska'' ||  [[Juneau]]
|-----
| [[Arîzona]] ||  AZ ||  ''Arizona''
| [[Phoenix (Arizona)|Phoenix]]
|-----
| [[Arkansas]] ||  AR ||  ''Arkansas''
| [[Little Rock]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | C
|-----
| [[Kalîforniya]] ||  CA ||  ''California''
| [[Sacramento]]
|-----
| [[Karolînaya Bakur]] ||  NC ||  ''North Carolina''
| [[Raleigh]]
|-----
| [[Karolînaya Başûr]] ||  SC ||  ''South Carolina''
| [[Columbia (Caroline du Sud)|Columbia]]
|-----
| [[Kolorado]] ||  CO ||  ''Colorado''
| [[Denver]]
|-----
| [[Connecticut]] || CT ||  ''Connecticut''
| [[Hartford]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | D
|-----
| [[Dakotaya Bakur]] || ND ||  ''North Dakota''
| [[Bismarck (Dakota du Nord)|Bismarck]]
|-----
| [[Dakotaya Başûr]] || SD ||  ''South Dakota''
| [[Pierre]]
|-----
| [[Delaware]] || DE ||  ''Delaware''
| [[Dover]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | F
|-----
| [[Florîda]] || FL ||  ''Florida''
| [[Tallahassee]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | G
|-----
| [[Georgia]] || GA ||  ''Georgia''
| [[Atlanta]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | H
|-----
| [[Hawaî]] || HI ||  ''Hawaii'' ||  [[Honolulu]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | I
|-----
| [[Idaho]] || ID ||  ''Idaho'' ||  [[Boise]]
|-----
| [[Illinois]] || IL ||  ''Illinois''
| [[Springfield]]
|-----
| [[Indiana]] || IN ||  ''Indiana'' ||  [[Indianapolis]]
|-----
| [[Iowa]] || IA ||  ''Iowa'' ||  [[Des Moines]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | K
|-----
| [[Kansas]] || KS ||  ''Kansas'' ||  [[Topeka]]
|-----
| [[Kentucky]] || KY ||  ''Kentucky''
| [[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | L
|-----
| [[Louisiana]] || LA ||  ''Louisiana''
| [[Baton Rouge]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | M
|-----
| [[Maine (Dewlet)|Main]] || ME ||  ''Maine''
| [[Augusta (Maine)|Augusta]]
|-----
| [[Maryland]] || MD ||  ''Maryland''
| [[Annapolis]]
|-----
| [[Massachusetts]] || MA ||  ''Massachusetts''
| [[Boston]]
|-----
| [[Michigan]] || MI ||  ''Michigan''
| [[Lansing]]
|-----
| [[Minnesota]] || MN ||  ''Minnesota''
| [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]]
|-----
| [[Mississippi]]
| MS ||  ''Mississippi'' ||  [[Jackson (Mississippi)|Jackson]]
|-----
| [[Missouri]] || MO ||  ''Missouri''
| [[Jefferson City]]
|-----
| [[Montana]] || MT ||  ''Montana''
| [[Helena (Montana)|Helena]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | N
|-----
| [[Nebraska]] || NE ||  ''Nebraska''
| [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]]
|-----
| [[Nevada]] || NV ||  ''Nevada'' ||  [[Carson City]]
|-----
| [[Nû Hampshire]]|| NH ||  ''New Hampshire''
| [[Concord (New Hampshire)|Concord]]
|-----
| [[Nû Jersey]]|| NJ ||  ''New Jersey''
| [[Trenton (New Jersey)|Trenton]]
|-----
| [[Nû Meksîk]]|| NM ||  ''New Mexico''
| [[Santa Fe]]
|-----
| [[New York]] ||  NY ||  ''New York''
| [[Albany (New York)|Albany]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | O
|-----
| [[Ohio]] || OH ||  ''Ohio'' ||  [[Columbus (Ohio)|Columbus]]
|-----
| [[Oklahoma]] || OK ||  ''Oklahoma''
| [[Oklahoma City]]
|-----
| [[Oregon]] || OR ||  ''Oregon'' ||  [[Salem (Oregon)|Salem]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | P
|-----
| [[Pensîlvanya]] ||  PA ||  ''Pennsylvania''
| [[Harrisburg]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | R
|-----
| [[Rhode Island]] || RI ||  ''Rhode Island''
| [[Providence (Rhode Island)|Providence]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | T
|-----
| [[Tennessee]] || TN ||  ''Tennessee''
| [[Nashville]]
|-----
| [[Teksas]] || TX ||  ''Texas'' ||  [[Austin (Texas)|Austin]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | U
|-----
| [[Utah]] || UT ||  ''Utah'' ||  [[Salt Lake City]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | V
|-----
| [[Vermont]] || VT ||  ''Vermont''
| [[Montpelier]]
|-----
| [[Vîrjînya (dewlet)|Vîrjînya]] || VA ||  ''Virginia''
| [[Richmond (Virginie)|Richmond]]
|-----
| [[Vîrjînyaya Rojava]] || WV ||  ''West Virginia''
| [[Charleston (Vîrjînya-Rojava)|Charleston]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | W
|-----
| [[Washington (dewlet)|Washington]] || WA
| ''Washington'' ||  [[Olympia (Washington)|Olympia]]
|-----
| [[Wisconsin]] || WI ||  ''Wisconsin''
| [[Madison (Wisconsin)|Madison]]
|-----
| [[Wyoming]] || WY ||  ''Wyoming''
| [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]]
|}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Erdnîgarî-DYA-şitil}}

[[Kategorî:Cureyên dabeşkirina îdarî]]
[[Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta yekem li gorî welatan]]
[[Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li Amerîkaya Bakur]]
[[Kategorî:Dewletên DYAyê| ]]
[[Kategorî:Erdnîgariya DYAyê]]</text>
      <sha1>kc1xmfgg1nhsjtb62ql632d7dw6zjav</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008052</id>
      <parentid>2008050</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:16:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4983" sha1="lj0de9ngejuodo1maa6f3p69me0g104" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
}}

'''Dewletên Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê yê''' ji 50 dewletan (''state'') pêk tên:

{|
|-----
! Nav
! Koda postayê&lt;br /&gt;bi kurtasî
! Navê îngilîzî
! Paytext
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | A
|-----
| [[Alabama]] ||  AL ||  ''Alabama''
| [[Montgomery]]
|-----
| [[Alaska]] ||  AK ||  ''Alaska'' ||  [[Juneau]]
|-----
| [[Arîzona]] ||  AZ ||  ''Arizona''
| [[Phoenix (Arizona)|Phoenix]]
|-----
| [[Arkansas]] ||  AR ||  ''Arkansas''
| [[Little Rock]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | C
|-----
| [[Kalîforniya]] ||  CA ||  ''California''
| [[Sacramento]]
|-----
| [[Karolînaya Bakur]] ||  NC ||  ''North Carolina''
| [[Raleigh]]
|-----
| [[Karolînaya Başûr]] ||  SC ||  ''South Carolina''
| [[Columbia (Caroline du Sud)|Columbia]]
|-----
| [[Kolorado]] ||  CO ||  ''Colorado''
| [[Denver]]
|-----
| [[Connecticut]] || CT ||  ''Connecticut''
| [[Hartford]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | D
|-----
| [[Dakotaya Bakur]] || ND ||  ''North Dakota''
| [[Bismarck (Dakota du Nord)|Bismarck]]
|-----
| [[Dakotaya Başûr]] || SD ||  ''South Dakota''
| [[Pierre]]
|-----
| [[Delaware]] || DE ||  ''Delaware''
| [[Dover]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | F
|-----
| [[Florîda]] || FL ||  ''Florida''
| [[Tallahassee]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | G
|-----
| [[Georgia]] || GA ||  ''Georgia''
| [[Atlanta]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | H
|-----
| [[Hawaî]] || HI ||  ''Hawaii'' ||  [[Honolulu]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | I
|-----
| [[Idaho]] || ID ||  ''Idaho'' ||  [[Boise]]
|-----
| [[Illinois]] || IL ||  ''Illinois''
| [[Springfield]]
|-----
| [[Indiana]] || IN ||  ''Indiana'' ||  [[Indianapolis]]
|-----
| [[Iowa]] || IA ||  ''Iowa'' ||  [[Des Moines]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | K
|-----
| [[Kansas]] || KS ||  ''Kansas'' ||  [[Topeka]]
|-----
| [[Kentucky]] || KY ||  ''Kentucky''
| [[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | L
|-----
| [[Louisiana]] || LA ||  ''Louisiana''
| [[Baton Rouge]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | M
|-----
| [[Maine (Dewlet)|Main]] || ME ||  ''Maine''
| [[Augusta (Maine)|Augusta]]
|-----
| [[Maryland]] || MD ||  ''Maryland''
| [[Annapolis]]
|-----
| [[Massachusetts]] || MA ||  ''Massachusetts''
| [[Boston]]
|-----
| [[Michigan]] || MI ||  ''Michigan''
| [[Lansing]]
|-----
| [[Minnesota]] || MN ||  ''Minnesota''
| [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]]
|-----
| [[Mississippi]]
| MS ||  ''Mississippi'' ||  [[Jackson (Mississippi)|Jackson]]
|-----
| [[Missouri]] || MO ||  ''Missouri''
| [[Jefferson City]]
|-----
| [[Montana]] || MT ||  ''Montana''
| [[Helena (Montana)|Helena]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | N
|-----
| [[Nebraska]] || NE ||  ''Nebraska''
| [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]]
|-----
| [[Nevada]] || NV ||  ''Nevada'' ||  [[Carson City]]
|-----
| [[Nû Hampshire]]|| NH ||  ''New Hampshire''
| [[Concord (New Hampshire)|Concord]]
|-----
| [[Nû Jersey]]|| NJ ||  ''New Jersey''
| [[Trenton (New Jersey)|Trenton]]
|-----
| [[Nû Meksîk]]|| NM ||  ''New Mexico''
| [[Santa Fe]]
|-----
| [[New York]] ||  NY ||  ''New York''
| [[Albany (New York)|Albany]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | O
|-----
| [[Ohio]] || OH ||  ''Ohio'' ||  [[Columbus (Ohio)|Columbus]]
|-----
| [[Oklahoma]] || OK ||  ''Oklahoma''
| [[Oklahoma City]]
|-----
| [[Oregon]] || OR ||  ''Oregon'' ||  [[Salem (Oregon)|Salem]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | P
|-----
| [[Pensîlvanya]] ||  PA ||  ''Pennsylvania''
| [[Harrisburg]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | R
|-----
| [[Rhode Island]] || RI ||  ''Rhode Island''
| [[Providence (Rhode Island)|Providence]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | T
|-----
| [[Tennessee]] || TN ||  ''Tennessee''
| [[Nashville]]
|-----
| [[Teksas]] || TX ||  ''Texas'' ||  [[Austin (Texas)|Austin]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | U
|-----
| [[Utah]] || UT ||  ''Utah'' ||  [[Salt Lake City]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | V
|-----
| [[Vermont]] || VT ||  ''Vermont''
| [[Montpelier]]
|-----
| [[Vîrjînya (dewlet)|Vîrjînya]] || VA ||  ''Virginia''
| [[Richmond (Virginie)|Richmond]]
|-----
| [[Vîrjînyaya Rojava]] || WV ||  ''West Virginia''
| [[Charleston (Vîrjînya-Rojava)|Charleston]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | W
|-----
| [[Washington (dewlet)|Washington]] || WA
| ''Washington'' ||  [[Olympia (Washington)|Olympia]]
|-----
| [[Wisconsin]] || WI ||  ''Wisconsin''
| [[Madison (Wisconsin)|Madison]]
|-----
| [[Wyoming]] || WY ||  ''Wyoming''
| [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]]
|}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Erdnîgarî-DYA-şitil}}

[[Kategorî:Cureyên dabeşkirina îdarî]]
[[Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta yekem li gorî welatan]]
[[Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li Amerîkaya Bakur]]
[[Kategorî:Dewletên DYAyê| ]]
[[Kategorî:Erdnîgariya DYAyê]]</text>
      <sha1>lj0de9ngejuodo1maa6f3p69me0g104</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008053</id>
      <parentid>2008052</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="i97riyck6xj4ixqen3vtlrcqxlajfw6" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
}}

Lîsteya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ku ji 50 dewletan (''state'') pêk tên:

{|
|-----
! Nav
! Koda postayê&lt;br /&gt;bi kurtasî
! Navê îngilîzî
! Paytext
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | A
|-----
| [[Alabama]] ||  AL ||  ''Alabama''
| [[Montgomery]]
|-----
| [[Alaska]] ||  AK ||  ''Alaska'' ||  [[Juneau]]
|-----
| [[Arîzona]] ||  AZ ||  ''Arizona''
| [[Phoenix (Arizona)|Phoenix]]
|-----
| [[Arkansas]] ||  AR ||  ''Arkansas''
| [[Little Rock]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | C
|-----
| [[Kalîforniya]] ||  CA ||  ''California''
| [[Sacramento]]
|-----
| [[Karolînaya Bakur]] ||  NC ||  ''North Carolina''
| [[Raleigh]]
|-----
| [[Karolînaya Başûr]] ||  SC ||  ''South Carolina''
| [[Columbia (Caroline du Sud)|Columbia]]
|-----
| [[Kolorado]] ||  CO ||  ''Colorado''
| [[Denver]]
|-----
| [[Connecticut]] || CT ||  ''Connecticut''
| [[Hartford]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | D
|-----
| [[Dakotaya Bakur]] || ND ||  ''North Dakota''
| [[Bismarck (Dakota du Nord)|Bismarck]]
|-----
| [[Dakotaya Başûr]] || SD ||  ''South Dakota''
| [[Pierre]]
|-----
| [[Delaware]] || DE ||  ''Delaware''
| [[Dover]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | F
|-----
| [[Florîda]] || FL ||  ''Florida''
| [[Tallahassee]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | G
|-----
| [[Georgia]] || GA ||  ''Georgia''
| [[Atlanta]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | H
|-----
| [[Hawaî]] || HI ||  ''Hawaii'' ||  [[Honolulu]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | I
|-----
| [[Idaho]] || ID ||  ''Idaho'' ||  [[Boise]]
|-----
| [[Illinois]] || IL ||  ''Illinois''
| [[Springfield]]
|-----
| [[Indiana]] || IN ||  ''Indiana'' ||  [[Indianapolis]]
|-----
| [[Iowa]] || IA ||  ''Iowa'' ||  [[Des Moines]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | K
|-----
| [[Kansas]] || KS ||  ''Kansas'' ||  [[Topeka]]
|-----
| [[Kentucky]] || KY ||  ''Kentucky''
| [[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | L
|-----
| [[Louisiana]] || LA ||  ''Louisiana''
| [[Baton Rouge]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | M
|-----
| [[Maine (Dewlet)|Main]] || ME ||  ''Maine''
| [[Augusta (Maine)|Augusta]]
|-----
| [[Maryland]] || MD ||  ''Maryland''
| [[Annapolis]]
|-----
| [[Massachusetts]] || MA ||  ''Massachusetts''
| [[Boston]]
|-----
| [[Michigan]] || MI ||  ''Michigan''
| [[Lansing]]
|-----
| [[Minnesota]] || MN ||  ''Minnesota''
| [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]]
|-----
| [[Mississippi]]
| MS ||  ''Mississippi'' ||  [[Jackson (Mississippi)|Jackson]]
|-----
| [[Missouri]] || MO ||  ''Missouri''
| [[Jefferson City]]
|-----
| [[Montana]] || MT ||  ''Montana''
| [[Helena (Montana)|Helena]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | N
|-----
| [[Nebraska]] || NE ||  ''Nebraska''
| [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]]
|-----
| [[Nevada]] || NV ||  ''Nevada'' ||  [[Carson City]]
|-----
| [[Nû Hampshire]]|| NH ||  ''New Hampshire''
| [[Concord (New Hampshire)|Concord]]
|-----
| [[Nû Jersey]]|| NJ ||  ''New Jersey''
| [[Trenton (New Jersey)|Trenton]]
|-----
| [[Nû Meksîk]]|| NM ||  ''New Mexico''
| [[Santa Fe]]
|-----
| [[New York]] ||  NY ||  ''New York''
| [[Albany (New York)|Albany]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | O
|-----
| [[Ohio]] || OH ||  ''Ohio'' ||  [[Columbus (Ohio)|Columbus]]
|-----
| [[Oklahoma]] || OK ||  ''Oklahoma''
| [[Oklahoma City]]
|-----
| [[Oregon]] || OR ||  ''Oregon'' ||  [[Salem (Oregon)|Salem]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | P
|-----
| [[Pensîlvanya]] ||  PA ||  ''Pennsylvania''
| [[Harrisburg]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | R
|-----
| [[Rhode Island]] || RI ||  ''Rhode Island''
| [[Providence (Rhode Island)|Providence]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | T
|-----
| [[Tennessee]] || TN ||  ''Tennessee''
| [[Nashville]]
|-----
| [[Teksas]] || TX ||  ''Texas'' ||  [[Austin (Texas)|Austin]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | U
|-----
| [[Utah]] || UT ||  ''Utah'' ||  [[Salt Lake City]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | V
|-----
| [[Vermont]] || VT ||  ''Vermont''
| [[Montpelier]]
|-----
| [[Vîrjînya (dewlet)|Vîrjînya]] || VA ||  ''Virginia''
| [[Richmond (Virginie)|Richmond]]
|-----
| [[Vîrjînyaya Rojava]] || WV ||  ''West Virginia''
| [[Charleston (Vîrjînya-Rojava)|Charleston]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | W
|-----
| [[Washington (dewlet)|Washington]] || WA
| ''Washington'' ||  [[Olympia (Washington)|Olympia]]
|-----
| [[Wisconsin]] || WI ||  ''Wisconsin''
| [[Madison (Wisconsin)|Madison]]
|-----
| [[Wyoming]] || WY ||  ''Wyoming''
| [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]]
|}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Erdnîgarî-DYA-şitil}}

[[Kategorî:Cureyên dabeşkirina îdarî]]
[[Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta yekem li gorî welatan]]
[[Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li Amerîkaya Bakur]]
[[Kategorî:Dewletên DYAyê| ]]
[[Kategorî:Erdnîgariya DYAyê]]</text>
      <sha1>i97riyck6xj4ixqen3vtlrcqxlajfw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008054</id>
      <parentid>2008053</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4975" sha1="iqqs2ste8sqpamvkrfl5sw9j0tz67jm" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
}}

Lîsteya Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê ku ji 50 dewletan (''state'') pêk tên.

{|
|-----
! Nav
! Koda postayê&lt;br /&gt;bi kurtasî
! Navê îngilîzî
! Paytext
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | A
|-----
| [[Alabama]] ||  AL ||  ''Alabama''
| [[Montgomery]]
|-----
| [[Alaska]] ||  AK ||  ''Alaska'' ||  [[Juneau]]
|-----
| [[Arîzona]] ||  AZ ||  ''Arizona''
| [[Phoenix (Arizona)|Phoenix]]
|-----
| [[Arkansas]] ||  AR ||  ''Arkansas''
| [[Little Rock]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | C
|-----
| [[Kalîforniya]] ||  CA ||  ''California''
| [[Sacramento]]
|-----
| [[Karolînaya Bakur]] ||  NC ||  ''North Carolina''
| [[Raleigh]]
|-----
| [[Karolînaya Başûr]] ||  SC ||  ''South Carolina''
| [[Columbia (Caroline du Sud)|Columbia]]
|-----
| [[Kolorado]] ||  CO ||  ''Colorado''
| [[Denver]]
|-----
| [[Connecticut]] || CT ||  ''Connecticut''
| [[Hartford]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | D
|-----
| [[Dakotaya Bakur]] || ND ||  ''North Dakota''
| [[Bismarck (Dakota du Nord)|Bismarck]]
|-----
| [[Dakotaya Başûr]] || SD ||  ''South Dakota''
| [[Pierre]]
|-----
| [[Delaware]] || DE ||  ''Delaware''
| [[Dover]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | F
|-----
| [[Florîda]] || FL ||  ''Florida''
| [[Tallahassee]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | G
|-----
| [[Georgia]] || GA ||  ''Georgia''
| [[Atlanta]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | H
|-----
| [[Hawaî]] || HI ||  ''Hawaii'' ||  [[Honolulu]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | I
|-----
| [[Idaho]] || ID ||  ''Idaho'' ||  [[Boise]]
|-----
| [[Illinois]] || IL ||  ''Illinois''
| [[Springfield]]
|-----
| [[Indiana]] || IN ||  ''Indiana'' ||  [[Indianapolis]]
|-----
| [[Iowa]] || IA ||  ''Iowa'' ||  [[Des Moines]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | K
|-----
| [[Kansas]] || KS ||  ''Kansas'' ||  [[Topeka]]
|-----
| [[Kentucky]] || KY ||  ''Kentucky''
| [[Frankfort (Kentucky)|Frankfort]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | L
|-----
| [[Louisiana]] || LA ||  ''Louisiana''
| [[Baton Rouge]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | M
|-----
| [[Maine (Dewlet)|Main]] || ME ||  ''Maine''
| [[Augusta (Maine)|Augusta]]
|-----
| [[Maryland]] || MD ||  ''Maryland''
| [[Annapolis]]
|-----
| [[Massachusetts]] || MA ||  ''Massachusetts''
| [[Boston]]
|-----
| [[Michigan]] || MI ||  ''Michigan''
| [[Lansing]]
|-----
| [[Minnesota]] || MN ||  ''Minnesota''
| [[Saint Paul (Minnesota)|Saint Paul]]
|-----
| [[Mississippi]]
| MS ||  ''Mississippi'' ||  [[Jackson (Mississippi)|Jackson]]
|-----
| [[Missouri]] || MO ||  ''Missouri''
| [[Jefferson City]]
|-----
| [[Montana]] || MT ||  ''Montana''
| [[Helena (Montana)|Helena]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | N
|-----
| [[Nebraska]] || NE ||  ''Nebraska''
| [[Lincoln (Nebraska)|Lincoln]]
|-----
| [[Nevada]] || NV ||  ''Nevada'' ||  [[Carson City]]
|-----
| [[Nû Hampshire]]|| NH ||  ''New Hampshire''
| [[Concord (New Hampshire)|Concord]]
|-----
| [[Nû Jersey]]|| NJ ||  ''New Jersey''
| [[Trenton (New Jersey)|Trenton]]
|-----
| [[Nû Meksîk]]|| NM ||  ''New Mexico''
| [[Santa Fe]]
|-----
| [[New York]] ||  NY ||  ''New York''
| [[Albany (New York)|Albany]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | O
|-----
| [[Ohio]] || OH ||  ''Ohio'' ||  [[Columbus (Ohio)|Columbus]]
|-----
| [[Oklahoma]] || OK ||  ''Oklahoma''
| [[Oklahoma City]]
|-----
| [[Oregon]] || OR ||  ''Oregon'' ||  [[Salem (Oregon)|Salem]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | P
|-----
| [[Pensîlvanya]] ||  PA ||  ''Pennsylvania''
| [[Harrisburg]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | R
|-----
| [[Rhode Island]] || RI ||  ''Rhode Island''
| [[Providence (Rhode Island)|Providence]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | T
|-----
| [[Tennessee]] || TN ||  ''Tennessee''
| [[Nashville]]
|-----
| [[Teksas]] || TX ||  ''Texas'' ||  [[Austin (Texas)|Austin]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | U
|-----
| [[Utah]] || UT ||  ''Utah'' ||  [[Salt Lake City]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | V
|-----
| [[Vermont]] || VT ||  ''Vermont''
| [[Montpelier]]
|-----
| [[Vîrjînya (dewlet)|Vîrjînya]] || VA ||  ''Virginia''
| [[Richmond (Virginie)|Richmond]]
|-----
| [[Vîrjînyaya Rojava]] || WV ||  ''West Virginia''
| [[Charleston (Vîrjînya-Rojava)|Charleston]]
|-----
| colspan=&quot;4&quot; style=&quot;background:#EEE&quot; | W
|-----
| [[Washington (dewlet)|Washington]] || WA
| ''Washington'' ||  [[Olympia (Washington)|Olympia]]
|-----
| [[Wisconsin]] || WI ||  ''Wisconsin''
| [[Madison (Wisconsin)|Madison]]
|-----
| [[Wyoming]] || WY ||  ''Wyoming''
| [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]]
|}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Erdnîgarî-DYA-şitil}}

[[Kategorî:Cureyên dabeşkirina îdarî]]
[[Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta yekem li gorî welatan]]
[[Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li Amerîkaya Bakur]]
[[Kategorî:Dewletên DYAyê| ]]
[[Kategorî:Erdnîgariya DYAyê]]</text>
      <sha1>iqqs2ste8sqpamvkrfl5sw9j0tz67jm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Çiyayê Sîpan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28882</id>
    <redirect title="Çiyayê Sîpanê" />
    <revision>
      <id>2008084</id>
      <parentid>308664</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T00:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>3029</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Beralîkirina ducarî li ser [[Çiyayê Sîpanê]] hat sererastkirin</comment>
      <origin>2008084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0" xml:space="preserve">#BERALÎKIRIN [[Çiyayê Sîpanê]]</text>
      <sha1>hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lîdya</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29243</id>
    <revision>
      <id>2008039</id>
      <parentid>2008023</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:45:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7055" sha1="hia6fqs9njeykxvfgsfalt5hsqerui3" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>hia6fqs9njeykxvfgsfalt5hsqerui3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008040</id>
      <parentid>2008039</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:46:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7067" sha1="lgico8t7g0t6og4itcm1xhpopbfm9bo" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>lgico8t7g0t6og4itcm1xhpopbfm9bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008041</id>
      <parentid>2008040</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kok */</comment>
      <origin>2008041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7459" sha1="1x877o1qznt3az3e6x45n76boylm86w" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>1x877o1qznt3az3e6x45n76boylm86w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008042</id>
      <parentid>2008041</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:51:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kok */</comment>
      <origin>2008042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7659" sha1="su589mylz291y5cyvqgyjao4wxv6o0z" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>su589mylz291y5cyvqgyjao4wxv6o0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008043</id>
      <parentid>2008042</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7797" sha1="po5463um6vpsig7bhrucw96t7o0dg2d" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>po5463um6vpsig7bhrucw96t7o0dg2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008044</id>
      <parentid>2008043</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7908" sha1="md395vsz1f3nvmbsakmrj9trdv8yj3y" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>md395vsz1f3nvmbsakmrj9trdv8yj3y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008045</id>
      <parentid>2008044</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8017" sha1="qwc3vqyealh1a6wmd4qfby1kalls3gb" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>qwc3vqyealh1a6wmd4qfby1kalls3gb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008046</id>
      <parentid>2008045</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:03:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8371" sha1="ncx3cihw6fpdno7ofypveuci5e089ho" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û Heraklîd ku tê gotin berê sala 685ê {{bz}} de bi qasî bîst û du nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>ncx3cihw6fpdno7ofypveuci5e089ho</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008047</id>
      <parentid>2008046</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:04:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8398" sha1="8yxkrmsvhap9ncarzbmr54pejonxyfc" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û Heraklîd ku tê gotin berê sala 685ê {{bz}} de bi qasî bîst û du nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.
=== Keyaniya Lîdyayê ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>8yxkrmsvhap9ncarzbmr54pejonxyfc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008048</id>
      <parentid>2008047</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:06:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8408" sha1="rjd584rrikbww22nchgb3aacyjciwbi" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û Heraklîd ku tê gotin berê sala 685ê {{bz}} de bi qasî bîst û du nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.
=== Keyaniya Lîdyayê ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>rjd584rrikbww22nchgb3aacyjciwbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008051</id>
      <parentid>2008048</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T15:10:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kok */</comment>
      <origin>2008051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8535" sha1="r9nht72w2a3nvsj732k36wqe3zkhfcx" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û Heraklîd ku tê gotin berê sala 685ê {{bz}} de bi qasî bîst û du nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>r9nht72w2a3nvsj732k36wqe3zkhfcx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008057</id>
      <parentid>2008051</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8539" sha1="sj1xljtwy2xx01bgqr1fz88pv5lhnmu" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>sj1xljtwy2xx01bgqr1fz88pv5lhnmu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008058</id>
      <parentid>2008057</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:04:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8638" sha1="5a0k4pgodbil89oyruvaiaff7rf7l58" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>5a0k4pgodbil89oyruvaiaff7rf7l58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008059</id>
      <parentid>2008058</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Keyaniya Lîdyayê */</comment>
      <origin>2008059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8656" sha1="9smfynra5t547iwphddhn39eetedprt" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
=== Kandaules ===

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>9smfynra5t547iwphddhn39eetedprt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008060</id>
      <parentid>2008059</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:11:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8979" sha1="8p5zz81413d8jyu2uk2odicah45qj80" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
=== Kandaules ===
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>8p5zz81413d8jyu2uk2odicah45qj80</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008061</id>
      <parentid>2008060</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:14:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kandaules */</comment>
      <origin>2008061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9172" sha1="mdgcn3myc47ju8ln57nqc8559djep46" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye. Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>mdgcn3myc47ju8ln57nqc8559djep46</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008062</id>
      <parentid>2008061</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T17:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kandaules */</comment>
      <origin>2008062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9223" sha1="eftbyvtw3ql4hffiib8hfn1v0x2gwa7" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye. Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>eftbyvtw3ql4hffiib8hfn1v0x2gwa7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008089</id>
      <parentid>2008062</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:27:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10030" sha1="0wxgkw90plcjjil050zjemmwl3d3u5z" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sardisexpedition.org/en/essays/latw-roosevelt-lydia-before-lydians |sernav=The Archaeological Exploration of Sardis |malper=sardisexpedition.org |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Late Bronze Age in the West and the Aegean |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-11-21 |cild=1 |ziman=en |paşnavê-edîtor=McMahon |pêşnavê-edîtor=Gregory |url=https://academic.oup.com/edited-volume/36332/chapter/318717500 |paşnavê-edîtor2=Steadman |pêşnavê-edîtor2=Sharon |doi=10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0015}}&lt;/ref&gt;

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Payne |pêşnav=Annick |tarîx=2025-08-18 |sernav=The Lydian Empire |url=https://www.academia.edu/1838086/The_Lydian_Empire |kovar=academia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye. Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>0wxgkw90plcjjil050zjemmwl3d3u5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008090</id>
      <parentid>2008089</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T06:29:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10803" sha1="g12zn7m34ax779ly798ei5a1dqa7hpz" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sardisexpedition.org/en/essays/latw-roosevelt-lydia-before-lydians |sernav=The Archaeological Exploration of Sardis |malper=sardisexpedition.org |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Late Bronze Age in the West and the Aegean |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-11-21 |cild=1 |ziman=en |paşnavê-edîtor=McMahon |pêşnavê-edîtor=Gregory |url=https://academic.oup.com/edited-volume/36332/chapter/318717500 |paşnavê-edîtor2=Steadman |pêşnavê-edîtor2=Sharon |doi=10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0015}}&lt;/ref&gt;

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Payne |pêşnav=Annick |tarîx=2025-08-18 |sernav=The Lydian Empire |url=https://www.academia.edu/1838086/The_Lydian_Empire |kovar=academia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Language as a marker of ethnicity in Herodotus and contemporaries |paşnav=Figueira |pêşnav=Thomas |weşanger=Routledge |tarîx=2020-01-16 |rr=43–71 |isbn=978-1-315-20908-1 |url=https://doi.org/10.4324/9781315209081-4}}&lt;/ref&gt; Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Language as a marker of ethnicity in Herodotus and contemporaries |paşnav=Figueira |pêşnav=Thomas |weşanger=Routledge |tarîx=2020-01-16 |rr=43–71 |isbn=978-1-315-20908-1 |url=https://doi.org/10.4324/9781315209081-4}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Introduction |paşnav=Bury |pêşnav=J. B. |weşanger=Macmillan Education UK |tarîx=1975 |rr=1–3 |isbn=978-0-333-15493-9 |cih=London |url=https://doi.org/10.1007/978-1-349-02099-7_1 |paşnav2=Meiggs |pêşnav2=Russell}}&lt;/ref&gt;
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>g12zn7m34ax779ly798ei5a1dqa7hpz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008092</id>
      <parentid>2008090</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:34:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (Nav li ref-ê zêde kir, Navên ref-an rast kir.)</comment>
      <origin>2008092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10591" sha1="e7zjutbzgrb5y930j8jmmv6z94gojys" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sardisexpedition.org/en/essays/latw-roosevelt-lydia-before-lydians |sernav=The Archaeological Exploration of Sardis |malper=sardisexpedition.org |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Late Bronze Age in the West and the Aegean |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-11-21 |cild=1 |ziman=en |paşnavê-edîtor=McMahon |pêşnavê-edîtor=Gregory |url=https://academic.oup.com/edited-volume/36332/chapter/318717500 |paşnavê-edîtor2=Steadman |pêşnavê-edîtor2=Sharon |doi=10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0015}}&lt;/ref&gt;

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Payne |pêşnav=Annick |tarîx=2025-08-18 |sernav=The Lydian Empire |url=https://www.academia.edu/1838086/The_Lydian_Empire |kovar=academia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Language as a marker of ethnicity in Herodotus and contemporaries |paşnav=Figueira |pêşnav=Thomas |weşanger=Routledge |tarîx=2020-01-16 |rr=43–71 |isbn=978-1-315-20908-1 |url=https://doi.org/10.4324/9781315209081-4}}&lt;/ref&gt; Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Introduction |paşnav=Bury |pêşnav=J. B. |weşanger=Macmillan Education UK |tarîx=1975 |rr=1–3 |isbn=978-0-333-15493-9 |cih=London |url=https://doi.org/10.1007/978-1-349-02099-7_1 |paşnav2=Meiggs |pêşnav2=Russell}}&lt;/ref&gt;
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>e7zjutbzgrb5y930j8jmmv6z94gojys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008119</id>
      <parentid>2008092</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:59:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Restored revision 2008007 by [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|talk]]) ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])</comment>
      <origin>2008119</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5071" sha1="46qt728h61982h7souwqwu6fd6gctxe" xml:space="preserve">{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]] 
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştî fetihkirina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>46qt728h61982h7souwqwu6fd6gctxe</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008120</id>
      <parentid>2008119</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Guhartoya [[Special:Diff/2008119|2008119]] yê [[Special:Contributions/Wikihez|Wikihez]] ([[User talk:Wikihez|gotûbêj]]) şûnde kir</comment>
      <origin>2008120</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10591" sha1="e7zjutbzgrb5y930j8jmmv6z94gojys" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Key]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sardisexpedition.org/en/essays/latw-roosevelt-lydia-before-lydians |sernav=The Archaeological Exploration of Sardis |malper=sardisexpedition.org |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Late Bronze Age in the West and the Aegean |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-11-21 |cild=1 |ziman=en |paşnavê-edîtor=McMahon |pêşnavê-edîtor=Gregory |url=https://academic.oup.com/edited-volume/36332/chapter/318717500 |paşnavê-edîtor2=Steadman |pêşnavê-edîtor2=Sharon |doi=10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0015}}&lt;/ref&gt;

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Payne |pêşnav=Annick |tarîx=2025-08-18 |sernav=The Lydian Empire |url=https://www.academia.edu/1838086/The_Lydian_Empire |kovar=academia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Language as a marker of ethnicity in Herodotus and contemporaries |paşnav=Figueira |pêşnav=Thomas |weşanger=Routledge |tarîx=2020-01-16 |rr=43–71 |isbn=978-1-315-20908-1 |url=https://doi.org/10.4324/9781315209081-4}}&lt;/ref&gt; Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Introduction |paşnav=Bury |pêşnav=J. B. |weşanger=Macmillan Education UK |tarîx=1975 |rr=1–3 |isbn=978-0-333-15493-9 |cih=London |url=https://doi.org/10.1007/978-1-349-02099-7_1 |paşnav2=Meiggs |pêşnav2=Russell}}&lt;/ref&gt;
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>e7zjutbzgrb5y930j8jmmv6z94gojys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008122</id>
      <parentid>2008120</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:00:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Guhartoya [[Special:Diff/2008007|2008007]] yê [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|gotûbêj]]) şûnde kir</comment>
      <origin>2008122</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10597" sha1="cawaaqeopsphzd0ocjylgfywk5axfrz" xml:space="preserve">{{Xebat}}
{{Agahîdank dewleta dîrokî
| nav                = 
| nav xwemalî        = 
| nav kurdî          = Lîdya
| sal destpêk        = 1200 {{bz}}
| nav ziman          = 
| nav2               = 
| nav2 ziman         = 
| nav3               = 
| nav3 ziman         = 
| sal dawî           = 546 {{bz}}
| al                 = 
| nîşan              = 
| nexşe              = Kingdom of Lydia.png
| binnexşe           = Li dora sala 547ê {{bz}} nexşeya Lîdyayê.
| paytext            = [[Sardîs]]
| ziman              = [[Zimanê lîdî]]
| dîn                = [[Dînê lîdî]]
| rêveberî           = [[Monarşî]]
| sernav serokA      = [[Padîşah]]
| serokA1            = Gîges (rêveberê pêşîn)
| serokA2            = Krosus (rêveberê dawî)
| serokA1 sal        = 680–644 {{bz}}
| serokA2 sal        = 585–546 {{bz}}
| serokA3            = 
| serokA3 sal        = 
| serokA4            = 
| serokA4 sal        = 
| serokA5            = 
| serokA5 sal        = 
| serokA6            = 
| serokA6 sal        = 
| bûyer1             = 
| rûerd              = 
| rûerd sal          = 
| bûyer1 sal         = 
| bûyer2             = 
| bûyer3             = 
| bûyer4             = 
| bûyer2 sal         = 
| bûyer3 sal         = 
| bûyer4 sal         = 
| berê1              = Hîtît
| berê1 al           = 
| berê2              = 
| berê2 al           = 
| berê3              = 
| berê3 al           = 
| berê4              = 
| paşê1              = Hexemenîşî
| paşê1 al           = 
| paşê2              = 
}}
'''Lîdya''' ({{Bi-grc|Λυδία|Ludía}}, {{Bi-la|Lydia}}; {{Bi-fa|لیدییه|Lîdîya}}) keyaniyeke serdema hesinî bû ku li herêmeke berfireh ê rojavayê [[Anatolya]]yê desthilatdarî kiribû ku paytexta keyaniyê bajarê [[Sardîs]]ê bû. Piştê ku [[Gelê Farsê|faris]] û [[Romaya kevnare|romayiyan]] li Anatolyayê hikûm kirine keyaniya Lîdyayê bi rêze ve pêşî bûye parêzgeheke girîng a [[Împeratoriya Hexamenişî]] û piştre jî bûye parêzgeheke [[Împeratoriya Romê|Împeratoriya Romayê]].

Gelê lîdyayî li dora sala 800ê {{bz}} de gelê gihîşt asteke diyarkirî ya hevgirtina siyasî û di salên 600ê {{bz}} de jî de wekê padîşahiyeke serbixwe derketine holê. Lîdyayî di sedsala 7ê a berê zayînê de, di asta herî bilind de, tevahiya rojavayê Anatolyayê kontrol kirine. Di sala 546ê berê zayînê de, Lîdya bûye satrapiya Împeratoriya Hexamenişî ku di farsiya kevin de wekê Sparda hatiye zanîn.

Piştê hexamenişîyan Lîdya di sala 133ê {{bz}} de bûye beşek ji parêzgeha Asyayê ya Împeratoriya Romayê.

Pereyên Lîdyayê ji elektrûmê hatine çêkirin û di nav kevintirîn pereyên heyî de ne ku dîroka pereyê ji dora sedsala 7ê berî zayînê vedigere.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Forgham‐Healey |pêşnav=Nicola |tarîx=2011-05-03 |sernav=Dictionary of Biomedicine2011172(Advisory editor Christopher O'Callaghan). ''Dictionary of Biomedicine''. Oxford: Oxford University Press 2010. ix + 608 pp., ISBN: 978 0 19 954935 1 £12.99; $18.95 Oxford Paperback Reference |url=https://doi.org/10.1108/09504121111134025 |kovar=Reference Reviews |cild=25 |hejmar=4 |rr=37–38 |doi=10.1108/09504121111134025 |issn=0950-4125}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.britishmuseum.org/explore/themes/money/the_origins_of_coinage.aspx |sernav=British Museum - The origins of coinage |malper=www.britishmuseum.org |roja-gihiştinê=2026-05-07 |ziman=en-GB}}&lt;/ref&gt;

== Erdnîgarî ==
[[Wêne:Map of Lydia ancient times.jpg|thumb|çep|Di dema serweriya Krosusê de sinorên Lîdyayê]]
Lîdya bi gelemperî li rojhilatê Îyonyaya kevnar ku di nav de parêzgehên rojavayê Tirkiyeya îro [[Uşak (parêzgeh)|Uşak]], [[Manîsa (parêzgeh)|Manîsa]] û ji parêzgeha [[Îzmîr (parêzgeh)|Îzmîrê]] pêk hatibû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Jacquemin |pêşnav=Anne |tarîx=2012 |sernav=P. J. Rhodes: A History of the Classical Greek World 478–323 BC |url=https://doi.org/10.17104/0017-1417_2012_4_328 |kovar=Gnomon |cild=84 |hejmar=4 |rr=328–332 |doi=10.17104/0017-1417_2012_4_328 |issn=0017-1417}}&lt;/ref&gt;

Sînorên Lîdyaya dîrokî di nav sedsalan de diguherin ku di destpêkê de bi Mîsya, Karya, Frîgya û Îyonyaya peravê ve hatibû vesinorkirin. Piştre hêza leşkerî ya Alyattes û Krosus, Lîdyayê berfireh kirine ku ji xeynî Lîkyayê, hemî Anatolyaya li rojavayê [[Çemê Sor (çem)|Çemê Halîsê]] kontrol kirine. Piştê hatina farisan, Çemê Maeanderê (îro wekê çemê &quot;Menderesa mezin&quot; tê zanin) wekê sinorê başûr hatiye diyarkirin û di demên împeratoriya Romayê de Lîdya, Mîsya, Karya û ji Frîgyayê pêk hatibû.

== Ziman ==
Zimanê lîdî ku di sedsala 1em a berê zayînê de winda bûye, zimanekî hind û ewropî bû şaxeke ji zimanê malbata zimanên hind û ewropî ya Anatolyayê bû&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Rasmussen |pêşnav=Tom |tarîx=1984 |sernav=Giuliano Bonfante &amp;amp; Larissa Bonfante: The Etruscan language. Manchester: University Press, 1983. 174 pp., 38 illus., 4 maps. £25. |url=https://doi.org/10.1017/s0003598x0005170x |kovar=Antiquity |cild=58 |hejmar=223 |rr=144–145 |doi=10.1017/s0003598x0005170x |issn=0003-598X}}&lt;/ref&gt; ku bi zimanên wekê bi lûwî û hîtîtî re têkildar bû.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Luwian Identities |weşanger=BRILL |tarîx=2013-06-03 |isbn=978-90-04-25341-4 |paşnavê-edîtor=Mouton |pêşnavê-edîtor=Alice |url=https://doi.org/10.1163/9789004253414 |paşnavê-edîtor2=Rutherford |pêşnavê-edîtor2=Ian |paşnavê-edîtor3=Yakubovich |pêşnavê-edîtor3=Ilya}}&lt;/ref&gt; Lêbelê zimanê lîdî berevajiyê zimanên din ên Anatolyayê ku di nav de zimanên lûwî, karî û zimanê lîkî hebûn, bi gelemperî wekê beşek ji koma zimanên lûwî nehatiye kategorîzekirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Sociolinguistics of the Luvian Language |paşnav=Yakubovich |pêşnav=Ilya |weşanger=BRILL |tarîx=2010-01-01 |isbn=978-90-04-17791-8 |url=https://doi.org/10.1163/9789047440277}}&lt;/ref&gt;

Ji ber delîlên perçe perçe, haya roja îro wateyên gelek peyvan nehatiye zanîn lê piraniya rêzimana lîdîyî hatiye destnîşankirin. Mîna zimanên din ên Anatolyayê, zimanê lîdî bi berfirehî ji bo ku hevokan bi hev ve girê bide pêşgir bikar têne û perçeyên rêzimanî ji bo girêdana hevokan hatiye bikar anîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.allaboutturkey.com/lydia.html |sernav=Lydia {{!}} All About Turkey |malper=www.allaboutturkey.com |roja-gihiştinê=2026-05-08}}&lt;/ref&gt; Her wiha zimanê lîdî senkopeke berfireh derbas kiribû ku ji bo piraniya zimanên hind ewropî bûye sedema gelek komên konsonantên neasayî.
== Dîrok ==
=== Kok ===
[[Wêne:Temple of Artemis Sardis Turkey4.jpg|thumb|Dîmenek ji perestgeha Artemisê li bajarê Sardîs a paytexta Lîdyayê]]
Dîroka destpêkê ya Lîdyayê hê jî bi awayekê baş nehatiye ronîkirin. Di Serdema Bronz a Dereng de (1600–1200 {{bz}}) axa ku paşê bûye Lîdya beşek ji dewletek berfirehtir a bi navê Arzawayê bû ku bi taybetî Lîdya di bin desthilatdariya padîşahiyên Arzawa yên&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sardisexpedition.org/en/essays/latw-roosevelt-lydia-before-lydians |sernav=The Archaeological Exploration of Sardis |malper=sardisexpedition.org |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; bi navê Mîra û Šeḫa û her wiha bajar-dewleta Apasa (serkêşên Efesos a yewnanî) vegirtiye nav xwe. Mîna dewletên din ên Arzawayê pêwendiyên wan ên aloz bi Împeratoriya Hîtîtan re hebûn û di demên cûda de hem wekê hevalbend, wekê dijmin û hem jî vasal pêwendiyên wan pêk hatine.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=The Late Bronze Age in the West and the Aegean |paşnav=Bryce |pêşnav=Trevor |weşanger=Oxford University Press |tarîx=2012-11-21 |cild=1 |ziman=en |paşnavê-edîtor=McMahon |pêşnavê-edîtor=Gregory |url=https://academic.oup.com/edited-volume/36332/chapter/318717500 |paşnavê-edîtor2=Steadman |pêşnavê-edîtor2=Sharon |doi=10.1093/oxfordhb/9780195376142.013.0015}}&lt;/ref&gt;

Li dora sala 800ê {{bz}} tê dîtin ku gelê lîdyayî li herêma xwe bicih bûne û heta radeyekê hevgirtina siyasî bi dest xistine. Lêbelê ji ber nebûna tomarên nivîskî yên hevdem, dîrok û bûyerên rastîn nehatine destnîşankirin. Tenê delîlên saxlem ji bo vê serdema pêşîn ji kolandinên arkeolojîk ên li Sardîsê hatine dîtin. Her çiqas hin vegotinên wêjeyî hebûna du xanedaniyên lîdî yên destpêkê îdia dikin, ango malbata Atys ku tê gotin lîdî li ser navê kurê wî Lîdus hatine binavkirin û hatiye diyar kirin ku Heraklîd berê sala 685ê {{bz}} bi qasî bîstûdu nifşan hikum kirine, ev çavkanî tenê di mîtolojiyê de ne û baweriya wan a dîrokî kêm in.&lt;ref&gt;{{Jêder-kovar |paşnav=Payne |pêşnav=Annick |tarîx=2025-08-18 |sernav=The Lydian Empire |url=https://www.academia.edu/1838086/The_Lydian_Empire |kovar=academia.edu}}&lt;/ref&gt;

=== Keyaniya Lîdyayê ===
Keyaniya Lîdyayê ji demek nediyar heya sala 546ê {{bz}} wekê Keyaniyeke serbixwe hikum kiriye.
==== Kandaules ====
Li gorî Herodot yek ji neviyên Lîdus Iardanus bû ku Herakles demekê xizmeta wî kiriye. Herakles bi yek ji keçên kole ya Iardanus re têkiliyeke hebû û kurê wan Alkaeus yê yekem ê Xanedaniya Heraklîdan bû ku hatiye diyar kirin ku bi Agron dest pê kiriye ku bi qasê 22 nifşan li ser Lîdyayê hikum kiriye.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Language as a marker of ethnicity in Herodotus and contemporaries |paşnav=Figueira |pêşnav=Thomas |weşanger=Routledge |tarîx=2020-01-16 |rr=43–71 |isbn=978-1-315-20908-1 |url=https://doi.org/10.4324/9781315209081-4}}&lt;/ref&gt; Di sedsala 8ê berê zayînê de Meles bûye rêveberê 21em û piştê rêveberê herî dawî yê Heraklîdan bûye rêveberê xanedaniyê û rêveberê herî dawî kurê wî Kandaules bû.&lt;ref name=&quot;Figueira2020&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Introduction |paşnav=Bury |pêşnav=J. B. |weşanger=Macmillan Education UK |tarîx=1975 |rr=1–3 |isbn=978-0-333-15493-9 |cih=London |url=https://doi.org/10.1007/978-1-349-02099-7_1 |paşnav2=Meiggs |pêşnav2=Russell}}&lt;/ref&gt;
==== Împeratoriya Mermnad (680–546 {{bz}}) ====

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Anatolya di serdema hesinî de]]
[[Kategorî:Dewleta serdema kevn]]
[[Kategorî:Dîroka Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Gelên kevnare]]
[[Kategorî:Herêm]]
[[Kategorî:Herêmên Anatolyayê yên dîrokî]]
[[Kategorî:Lîdya| ]]
[[Kategorî:Monarşiyên berê yên Asyaya Rojavayê]]</text>
      <sha1>cawaaqeopsphzd0ocjylgfywk5axfrz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sîpana Xelatê</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40103</id>
    <redirect title="Çiyayê Sîpanê" />
    <revision>
      <id>2008085</id>
      <parentid>308651</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T00:30:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>3029</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Beralîkirina ducarî li ser [[Çiyayê Sîpanê]] hat sererastkirin</comment>
      <origin>2008085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0" xml:space="preserve">#BERALÎKIRIN [[Çiyayê Sîpanê]]</text>
      <sha1>hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gotûbêj:Çiyayê Sîpanê</title>
    <ns>1</ns>
    <id>61417</id>
    <revision>
      <id>2008030</id>
      <parentid>1477140</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T14:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Penaber49î/ê navê [[Gotûbêj:Sîpanê Xelatê]] weke [[Gotûbêj:Çiyayê Sîpanê]] guhart: Ev nav êdî gelemperî ye</comment>
      <origin>1477140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1608" sha1="sipt2p9pd08gxgyi5x9yta3dr59ambq" xml:space="preserve">{{Serê gotûbêjê}}
{{Kalika wîkîprojeyê|sinif=|1=
{{Wîkîproje Kurdistan|muhîmî=}}
}}

Sïpan bilêvkirina turkan ya peyva subHan (سبحان) ya erebî e. süphan --&gt; sîphan --&gt; sîpan [[Bikarhêner:Irecmehrbexs|Îrec Mêhrbexş]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Irecmehrbexs|gotûbêj]]) 10:28, 21 tîrmeh 2013 (UTC)

== Guhertina nav ==

Silav {{r|Avestaboy|MikaelF|Ghybu|Bikarhêner}}, navê Çiyayê Sîpanê wek Sîpanê Xelatê gelek bê mantiq dixuyê ji ber ku tenê yek çiyayek bi navê Sîpanê heye. Ev nav tenê di yek sitranek de derbas dibe û ez texmîn ku hevalê ku vê gotarê daye destpêkirin li gorî vê nav a di sitranê de derbas bûye gotarê bi nav kiriye. Ez wiha difikirim ku em nav wekî Çiyayê Sîpanê biguherînin dê êdî baştir be. Fikrên we di derbarê guhertin navê çiyayê de çiye? [[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Penaber49|gotûbêj]]) 02:50, 7 çiriya paşîn 2023 (UTC)

: {{r|Avestaboy|MikaelF|Ghybu|Penaber49}} Merheba, &quot;Xelat&quot;a di vê sernavê de navê qezayê (navçeya Xelatê) ye ku di wir de derbas dibe. Wekî &quot;Sîpanê Xelatê&quot; jî tê zanîn (nizanim tenê ji stranê belav bûye an berî stranê jî wisa dihate zanîn). Lê ne pir xelet e bi vî awayî. Bi min bibe &quot;Çiyayê Sîpanê&quot; jî dibe. Destxweş. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 19:52, 11 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::Merheba {{r|Bikarhêner}}, spas ji bo bersîva te. [[Bikarhêner:Penaber49|Penaber49]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Penaber49|gotûbêj]]) 22:49, 11 çiriya paşîn 2023 (UTC)</text>
      <sha1>sipt2p9pd08gxgyi5x9yta3dr59ambq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Amedspor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68217</id>
    <revision>
      <id>2008093</id>
      <parentid>2006463</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:51:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Provokasyonên alîgirên Bursasporê */</comment>
      <origin>2008093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11433" sha1="4yoi5p9ycud8iixk65qweqad1azwexo" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Mesut Bakkal]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>4yoi5p9ycud8iixk65qweqad1azwexo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008094</id>
      <parentid>2008093</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T07:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11616" sha1="amr9xwmhe1g5kzypwtq0wtywuknnitm" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Mesut Bakkal]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

Amedspor di lîga 1em a TFF ya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>amr9xwmhe1g5kzypwtq0wtywuknnitm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008095</id>
      <parentid>2008094</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:02:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12147" sha1="7z16yjqh1w9zqtfsy8d89zhoja8dsvh" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Mesut Bakkal]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

Amedspor di lîga 1em a TFF ya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye. Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin. Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>7z16yjqh1w9zqtfsy8d89zhoja8dsvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008096</id>
      <parentid>2008095</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:03:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12147" sha1="g89eherb2ewa9qtr0k0e4ic9i7knj7y" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Mesut Bakkal]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

Amedspor di lîga 1em a TFF ya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye. Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin. Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>g89eherb2ewa9qtr0k0e4ic9i7knj7y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008097</id>
      <parentid>2008096</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:04:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12155" sha1="oci8vb5q9wnax4u2nzeszs6xx1j57y0" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

Amedspor di lîga 1em a TFF ya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye. Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin. Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>oci8vb5q9wnax4u2nzeszs6xx1j57y0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008098</id>
      <parentid>2008097</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:07:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Dîrok */</comment>
      <origin>2008098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12338" sha1="ojn8x2ns7pb3nhsb5ezmd1k30rlclxn" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye. Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin. Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>ojn8x2ns7pb3nhsb5ezmd1k30rlclxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008099</id>
      <parentid>2008098</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:11:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12783" sha1="lzej27r42u4mftkc9d4lmnqwd0f5y56" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>lzej27r42u4mftkc9d4lmnqwd0f5y56</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008100</id>
      <parentid>2008099</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:18:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13213" sha1="9ghitledf7db7tgo8eqjbouv9738v7q" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>9ghitledf7db7tgo8eqjbouv9738v7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008101</id>
      <parentid>2008100</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:21:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nasname */</comment>
      <origin>2008101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13423" sha1="j3awipa7z6ap63deukquseipgt1854h" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>j3awipa7z6ap63deukquseipgt1854h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008103</id>
      <parentid>2008101</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:23:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13699" sha1="sdrcejybmizhb5uqn84njl749v84f1b" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê. Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>sdrcejybmizhb5uqn84njl749v84f1b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008104</id>
      <parentid>2008103</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2008104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14752" sha1="afxy9adt0w7g5tynrf7nyap8emifesu" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>afxy9adt0w7g5tynrf7nyap8emifesu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008105</id>
      <parentid>2008104</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14775" sha1="aoogl1zk2hufa1mliyhc6jg1czr01eq" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;
=== Mertal û reng ===

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>aoogl1zk2hufa1mliyhc6jg1czr01eq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008106</id>
      <parentid>2008105</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:30:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mertal û reng */</comment>
      <origin>2008106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14967" sha1="qpj3idwjmhebe3ndo3rsg28fx2k9kr9" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;
=== Mertal û reng ===
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>qpj3idwjmhebe3ndo3rsg28fx2k9kr9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008107</id>
      <parentid>2008106</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:34:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mertal û reng */</comment>
      <origin>2008107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15265" sha1="qp2loonc845f9l5q9600pafb7g9lesi" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;
=== Mertal û reng ===
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>qp2loonc845f9l5q9600pafb7g9lesi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008108</id>
      <parentid>2008107</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:37:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <origin>2008108</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15412" sha1="6rzu7axwq6obx30uzkcm8q4fkkfn8l5" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;
=== Mertal û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>6rzu7axwq6obx30uzkcm8q4fkkfn8l5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008109</id>
      <parentid>2008108</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>/* Nîşan û reng */</comment>
      <origin>2008109</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15413" sha1="72w6nllx1esmxse1vzf5k723d2mp55v" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en}}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09}}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku}}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80  yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten}}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia}}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim}}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>72w6nllx1esmxse1vzf5k723d2mp55v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008110</id>
      <parentid>2008109</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:12:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/citeKurdifier.py|Bot]]: Kurdîkirina çavkaniyan; paqijiyên kozmetîk (--Valahiyên nehewce.)</comment>
      <origin>2008110</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15424" sha1="i27vgcqpwdtmf4ufrccbt9ozza85ynh" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>i27vgcqpwdtmf4ufrccbt9ozza85ynh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008111</id>
      <parentid>2008110</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:33:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <origin>2008111</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15427" sha1="fi48wa9ei95gn04f5z0ze962ba6g866" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke werzişê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>fi48wa9ei95gn04f5z0ze962ba6g866</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008112</id>
      <parentid>2008111</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:33:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <origin>2008112</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15426" sha1="j9wjh2614xk5m5zue30isspz17lywva" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke werzişê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzişê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>j9wjh2614xk5m5zue30isspz17lywva</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008113</id>
      <parentid>2008112</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <origin>2008113</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15426" sha1="9bq9k1ligsd8s4achasbtmh71inh1qb" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke werzişê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê yaneyê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzişê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>9bq9k1ligsd8s4achasbtmh71inh1qb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008114</id>
      <parentid>2008113</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:37:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <origin>2008114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15425" sha1="6t3aj47lo6ejgpu9o1tatkx9dx90olq" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke werzişê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê yaneyê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzişê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên yaneyê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma yane çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>6t3aj47lo6ejgpu9o1tatkx9dx90olq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008115</id>
      <parentid>2008114</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:46:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 4 edits by [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|talk]]) to last revision by Balyozbot ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])</comment>
      <origin>2008115</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15424" sha1="i27vgcqpwdtmf4ufrccbt9ozza85ynh" xml:space="preserve">{{Agahîdank yaneya futbolê
| navê_yaneyê        = Amedspor
| logo               = Logoya Amed SK.png
| logo_firehî        = 100px
| logo_binnivîs      = Logoya Amedsporê
| navê_tev           = Falîyetên Sportîf ya Amedê
| navê_pêşanî        = 
| damezrandin        = [[1972]]
| reng               = {{Reng box|#ff0000|Sor|White|border=grey}}{{Reng box|#298C00|Kesk|White|border=grey}}{{Reng box|#FFFFFF|Spî|border=grey}}
| yarîgeh            = [[Stadyuma Amedê|Yarîgeha Amedê]],&lt;br&gt;[[Amed]]
| zerengî            = 33.000
| şampiyona          = 
| darayîvan          = 
| serok              = [[Nahit Eren]]
| rahêner            = [[Sertaç Kuçukbayrak]]
| malper             = {{URL|Amedspor.com.tr}}
| xelat_neteweyî     = 
| xelat_navneteweyî  = 
| pattern_la1        = _goldborder
| pattern_b1         = _redstripes2
| pattern_ra1        = _goldborder
| pattern_sh1        = _nikered
| pattern_so1        = _nikewhite
| leftarm1           = 008000
| body1              = 008000
| rightarm1          = 008000
| shorts1            = 008000
| socks1             = 008000
| pattern_la2        = _goldborder
| pattern_b2         = _redwhitegreen
| pattern_ra2        = _goldborder
| pattern_sh2        = _nike_gold
| pattern_so2        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm2           = ffffff
| body2              = ffffff
| rightarm2          = ffffff
| shorts2            = ffffff
| socks2             = ffffff
| pattern_la3        = _redborder
| pattern_b3         = _nike_gold
| pattern_ra3        = _greenborder
| pattern_sh3        = _nike_gold
| pattern_so3        = _nikefootballgoldlogo
| leftarm3           = 000000
| body3              = 000000
| rightarm3          = 000000
| shorts3            = 000000
| socks3             = 000000
| 
}}
'''Amedspor''' an '''Amed SFK''' yaneyeke sporê ye ku navenda yaneyê li bajarê [[Amed]] a [[Bakurê Kurdistanê]] ye. Yaneya Amedsporê ji dansala sala 2013-14an heya dansala sala 2024an di [[Lîga 2em a FFT]] de lîstiye. Amedspor di sala 2024an dibe şampiyonê lîga duyem û bilindê [[Lîga 1em a FFT]] bûye û di maça xwe yê dawî ya dansala 2025/26an a bi Iğdır FK yê re di dîroka xwe de yekem car derketiye [[Super Lîg|lîga superê.]]

== Nav ==
Navê tîmê ji navê kurdî yê bajarê Amedê tê. Ji ber ku ev nav di nav [[kurd]]an de bi awayekî berfireh tê bikaranîn û wekî sembola nasnameyê tê dîtin, di sala 2014an de navê tîmê wekî &quot;Amedspor&quot; hat guhertin.

== Dîrok ==
Yane yekemcar di sala [[1972]]an de bi sponsoriya [[Turan Gazozları]], bi rengê sor û spî, bi navê ''Melikahmet Turanspor'' hatiye avakirin û demeke dirêj di tîmên amator de têkoşîna xwe berdewam kiriye. Di sala [[1985]]an de Turan Gazozları sponsoriya xwe paşve kişand û navê tîmê ya nû dibe ''Melikahmetspor''. Di sala [[1990]]an de şaredarî yaneyê kirî û navê yaneyê wekê ''Diyabakır Belediyespor'', hatiye guhertin û rengê yaneyê jî bi rengên kesk-spî hatiye guhertin. Di sala [[1993]]an de de bi statûya metropolê ya Amedê re, navê klûbê cara sêyem guherî û dibe ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor''. Di sala [[1996]]an de bi îlhama ku şaredarê bajarê mezin ê [[Partiya Refahê]] [[Ahmet Bilgin]] û serokê klûbê [[Necattin Yığıt Bayrak]] piştgirên [[Yaneya Werzişê ya Galatasarayê|Galatasarayê]] bûn, rengên yaneyê yên kesk-spî wek zer-sor hatin guhertin. [[Feridun Çelik]] ê ku di hilbijartinên 1999an de ji [[Partiya Gel a Demokratîk (DEHAP)|DEHAPê]] wekê şaredar hat hilbijartin, bi armanca ku ji [[DÎSKÎ]]yê dahatê bike navê klûbê wekê &quot;Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİspor&quot; guhert.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |sernav=Melikahmetspor'dan Büyükşehir Belediyespor'a.. |tarîx=2013-05-22 |malper=www.haberyirmibir.com |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-12-23 |urlya-arşîvê=https://archive.today/20141223183336/http://www.haberyirmibir.com/spor/melikahmetspordan-buyuksehir-belediyespora-h756.html |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt;

Klûb heta [[havîn]]a [[2001]]ê di beşa sêyem a herî bilind a [[Tirkiye]]yê de lîst.

Di sezona 2006-2007an de yane bi [[Aksarayspor]]ê re di Lîga Sêyem de wekhev ma, du hefte beriya bidawîbûna lîgê bû şampiyon û derket Lîga Duyem. DÎSKÎspora ku bi salan piştî [[Diyarbakırspor]] duyemîn tîma mezin a Diyarbekirê bû, di dawiya sezona 2009-10an da daket Lîga Sêyem. Di encama kongreya ku di destpêka sezona [[2010]]-11an de hat lidarxistin de navê klûbê wek ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' hat guhertin.

Di demsala 2010-[[2011]]an de, yane di Lîga Sêyem de wekî çarem di [[playoff]]ê de ma. Her çiqas di nîvfînalê de [[Sancaktepe Bld]]ê tasfiye kir jî di maça fînalê de di tûra duyem de ji aliyê [[Denizli Bld]] ve hat tasfiyekirin û şansê xwe yê derbasbûna Lîga Duyem ji dest da.

Di demsala 2011-[[2012]]an de di Lîga Sêyem de wek sêyem derket playoffê, piştî ku di nîvfînalê ya playoffê de li hember [[Bayrampaşa]] têk çû û şansê çûyîna Lîga Duyem ji dest da.

Di dawiya sezona 2012-[[2013]]an de, ''Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'' di Lîga Sêyem a koma yekem de bû şampiyon û derket Lîga Duyem a [[TFF]]yê. Di kongreya ku di 19ê [[gulan]]a [[2013]]an de hat lidarxistin de, rengên zer û sor ên klûbê hatin guhertin û bûn rengên kesk-sor ku ew rengên yaneya dîrokî Diyarbakırsporê ne jî.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |sernav=Rengê Amedsporê hate guhertin - Futbol - Ajansspor.com |tarîx=2014-10-29 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2014-10-29 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20141029100813/http://www.ajansspor.com/futbol/tff3lig1/h/20130520/diyarbakir_bbnin_renkleri_degisti.html?ref=rss |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Bi rengên klûbê, divê navê klûbê wek Diyarbakır Amedspor an jî tenê Amedspor bihata guhertin. Endamên klûbê ji bo guhertina rengê klûbê deng dan, lê piraniyê li dijî guhertina navê biryar da.

Di sezona 2013-[[2014]]an de ji bo ku biçe Lîga Yekem, di Lîga Duyem de bi rêza pêncem derket pêşbirkê. Lêbelê, yane ji hêla [[Alanyaspor]]ê ve di çaryek fînala playoffê de hate tasfiyekirin û ev şansê ji dest da.

Di civîna giştî ya 28ê [[çiriya pêşîn]] a 2014an de piraniya dengan biryar da ku navê yaneyê bibe ''Amedspor''. Piştî ku navê nû ji aliyê [[Yekitiya Futbolê ya Tirkiyê]] ve hat pejirandin, divê guhertina nav bi dawî bûba. Lêbelê, komeleyê serlêdana guhertina navê red kir, ji ber ku klûbek din jixwe di bin vî navî de qeydkirî hebû.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.cnnturk.com/spor/futbol/diyarbakir-buyuksehir-belediyesporun-adi-amedspor-oldu |sernav=Diyarbakır Büyükşehir Belediyespor'un adı Amedspor oldu |malper=CNN TÜRK |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Yaneyê ji bo ku navê xwe wek ''Amed Sportif Faaliyetler Kulübü'', bi kurtasî ''Amed SK'' bê guhertin, serî li komeleya futbolê da. Komeleyê bersiv da ku ew ê di civîna lijneyê ya 12ê [[tebax]]a [[2015]]an de li ser vê tezkereyê nîqaş bikin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |sernav=Amed SK ismi için TFF kararı 12 Ağustosa kaldı 29 Temmuz 2015 Çarşamba 16:50 |tarîx=2015-08-13 |malper=web.archive.org |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 |tarîxa-arşîvê=2015-08-13 |urlya-arşîvê=https://web.archive.org/web/20150813181602/http://www.diyarinsesi.org/haber/amed-sk-ismi-icin-tff-karari-12-agustosa-kaldi-67472.htm |rewşa-urlyê=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Di wê civînê de, serîlêdan hate pejirandin, û klûb ji sezona 2015/16-ê ve bi navê nû dest bi beşdarbûna pêşbirkan kir.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.milliyet.com.tr/skorer/diyarbakir-amed-oldu-1961741 |sernav=Diyarbakır, Amed oldu |malper=Milliyet |ziman=tr |tarîxa-gihiştinê=2023-03-05 }}&lt;/ref&gt;

Amedspor di sezona 2015-[[2016]]an da derket çaryek fînala [[Kûpaya Tirkiyeyê]] û di fînalê de ji aliyê [[Fenerbahçe]]yê ve hatiye tasfiyekirin.

[[Wêne:Amedspor promotion to the Süper Lig celebrations featuring the Kurdistan flag.png|thumb|
Pîrozbahiyên derbasbûna lîga superê bi alaya Kurdistanê û alayên Amedsporê]]
Amedspor di lîga 1em a FFTya 2025–26an de, di rêza duyem de dansalê temam kiriye ku di dîroka de cara yekem klûb derketiye lîga superê ku asta herî bilind ê fitbolê ye.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-promoted-to-super-lig-319271 |sernav=Amedspor promoted to Süper Lig |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en }}&lt;/ref&gt; Şahiyên serketina Amedsporê ji Amedê bigire li bajarên mezin ên Tirkiyeyê ku nifûseke girîng ê kurd lê dijîn ku di nav de Stembol, Enqere, Mêrsîn û Edeneyê hebûn hatiye pîrozkirin. Li seranserê bajarên Bakurê Kurdistanê jî ku di nav de bajarên wekê Wan, Şirnex, Êlih, Mêrdîn, Mûş, Bedlîs, Riha, Sêrt, Dêrsim, hebûn serketina yaneyê bi awayeke berfireh hatiye pîrozkirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/http://mezopotamyaajansi.com/GENCLIK/content/view/310949 |sernav=Li gelek bajaran pîrozbahiyên Amedsporê |malper=mezopotamyaajansi.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 }}&lt;/ref&gt; Di heman rojê de de li gelek navçeyan mezin ên Bakurê Kurdistanê pîrozbahiyên serketina yaneyê hatiye lidarxistin.

Amedspor niha di lîga superê de têkoşîn dike.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://bianet.org/haber/amedspor-derket-super-lige-slav-super-lig-319272 |sernav=Amedspor derket Super Lîgê: “Slav Super Lig!” |malper=bianet.org |roja-gihiştinê=2026-05-02 |ziman=ku }}&lt;/ref&gt;

== Nasname ==
Amedspor wekê yaneyeke Amedê xwedî sekneke polîtîk e ku wekê nasnameya herêmê hatiye naskirin. Di sala 2015an de serokê berê yê klûbê Îhsan Avcî diyar kiriye ku Amedspor xwe wekê &quot;tîmek Kurdistanê&quot; dibîne û destnîşan kiriye ku di wê demê bi qasî ji ardê 80 yane ji lîstikvanên kurd pêk dihat û bang li futbolîstên kurd ên ku di yaneyên cuda cuda de dilîstin kiribû ku tevlî Amedsporê bibin.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://de.euronews.com/2016/02/17/amedspor-ein-kurdischer-fussballverein-schreibt-geschichte-in-schweren-zeiten |sernav=Amedspor: Ein kurdischer Fußballverein schreibt Geschichte in schweren Zeiten }}&lt;/ref&gt;

Şîrovekarê fûtbolê û nivîskarê werzîşê Alî Fîkrî Işık têkiliya di navbera Amedspor û alîgirên wê yên kurd de şibandiye têkiliya di navbera katalanan û FC Barcelonayê ya li Spanyayê.&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://www.turkeyrecap.com/p/more-than-a-football-club-amedspor |sernav=More than a football club: Amedspor becomes a ‘success story’ for Kurds |malper=www.turkeyrecap.com |roja-gihiştinê=2026-05-09 |ziman=en |paşnav=çetin |pêşnav=rabia }}&lt;/ref&gt; Di heman demê de Işık diyar kiriye ku Amedspor nûnertiya neteweyekê dike &quot;ji ber vê yekê, serketina Amedsporê wekê serketinek ji bo hemî kurdan deng vedide,&quot; di heman demê de şîrovekarên din Amedsporê wekê &quot;tîmek neteweyî ya nefermî ya kurd&quot; bi nav kirine.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |sernav=For love of game, Turkey’s top Kurdish football club resists hatred {{!}}  {{!}} AW |url=https://thearabweekly.com/love-game-turkeys-top-kurdish-football-club-resists-hatred |roja-gihiştinê=2026-05-09 |xebat=AW |ziman=en }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://sportsandgeopolitics.substack.com/p/amedspor-the-football-team-of-the |sernav=Amedspor: the football club of the Kurds in Türkiye |malper=Sports &amp; Geopolitics |tarîx=2025-07-26 |roja-gihiştinê=2026-05-09 |paşnav=Qadraku |pêşnav=Gëzim }}&lt;/ref&gt;
=== Nîşan û reng ===
[[Wêne:Amedspor jerseys 2025-2026 season.png|thumb|Formayên Amedsporê ku bi rengên çanda kurdî ji bo dansala 2025–2026 hatiye amadekirin]]
Dema ku di sala 2014an de navê yaneyê hatiye guhertin di wê demê de alayek nû jî pejirand ku tê de eyloyekî du serî heye ku li ser sûrên bajarê kevnar ê Amedê tê de tê dîtin.

Formayên klûbê bi gelemperî bi rengên neteweyî yên Kurd ve girêdayî ne ku di nav de rengên wekê sor, spî û kesk hene. Di heman demê de yaneyê hewl daye ku rengê kesk, sor, zer bikar bîne lê ji ber pirsgirêkên siyasî ev reng bi caran hatiye asteng kirin û hatiye qedexekirin.

== Êrişên nîjadperestî yên li dijî Amedsporê ==
Lîstikên klûbê ji hêla dijberên xwe ve carinan bi zanebûn têne polîtîk kirin, lewma klûb çend caran bûye qurbaniya çalakiyên nîjadperest ji aliyê alîgirên dijber ve. Di dema maçên xwe yên li herêmên romî de slogan û sirûdên netewperest tên gotin û carna lîstikvan berî/di dema/piştî maçê de bi tiştan têne avêtin an jî êrişî wan tê kirin.

=== Provokasyonên alîgirên Bursasporê ===
Beriya maça [[Bursaspor]]ê ya ku di 5ê [[adar]]a [[2023]]an de hat lîstin, lîstikvanên Amedsporê rastî êrişê hatin. Hin alîgirên Bursasporê pankartên [[Mahmut Yıldırım]] ê bi kodnavê ''Yeşîl'' (bi [[Zimanê tirkî|tirkî]] &quot;Kesk&quot;) vekirin, [[ajan]]ê hov ê [[tirk]] yê ku berpirsyarê kuştinên nediyar e. Hin alîgirên din ên Bursasporê wêneyên otomobîla &quot;[[Renault]] [[Toros]]&quot; vekirin, ya ku sembola windakirinên bi zorê û kuştinên siyasî yên di salên 1990î de ye. Hin siyasetmedarên tirk û kurd van provokasyonan şermezar kirin. Partiya [[Partiya Demokratîk a Gelan|HDPê]] di daxuyaniya xwe de wiha gotiye: &lt;blockquote&gt;“Em êrîşên nîjadperest ên li Bursayê li dijî Amedsporê şermezar dikin. Atmosfera ku ruhên kujerên salên 1990î û bermayiyên [[JİTEM|JÎTEMê]] tê de, dê pêşiya Amedsporê negire û ne jî hêviya aştiyê bi dawî bike. Divê berpirsyar li ber hiqûqê bipirsin. Em bi milyonan in ku li dijî [[faşîzm]]ê çok danaynin.”&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/hdp-90larin-katilleri-amedsporu-engelleyemeyecek-367794 |sernav=HDP: 90’ların katilleri Amedspor’u engelleyemeyecek |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt; &lt;/blockquote&gt;
Baroya Amedê di serlêdana sûc a der barê bûyerên maçê de, diyar kir ku sûcên ku gel bi kîn û dijminatiyê tehrîk kirine, bi qestî ewlekariya giştî xistine xeteriyê û heqaret û îstîsmarkirina wezîfeyê hatiye kirin.&lt;ref&gt;{{Jêder-nûçe |url=https://haber.sol.org.tr/haber/diyarbakir-barosundan-amedsporlu-futbolculara-saldiriya-suc-duyurusu-367793 |sernav=Diyarbakır Barosu'ndan Amedsporlu futbolculara saldırıya suç duyurusu |tarîx=2023-03-05 |malper=haber.sol.org.tr }}&lt;/ref&gt;

== Binêre ==
* [[Amedspor (tîma futbolê jinan)]]

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

== Girêdanên derve ==
* [http://www.amedspor.com.tr/ Malpera fermî] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180718053517/http://www.amedspor.com.tr/ |date=2018-07-18 }}
* {{Twitter|AmedsporSK}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Avabûnên 1990an li Tirkiyeyê]]
[[Kategorî:Futbol]]
[[Kategorî:Werziş li Diyarbekirê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Bakurê Kurdistanê]]
[[Kategorî:Yaneyên futbolê yên Tirkiyeyê]]</text>
      <sha1>i27vgcqpwdtmf4ufrccbt9ozza85ynh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Îskender Beg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134167</id>
    <revision>
      <id>2008118</id>
      <parentid>2008008</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Wikihez</username>
        <id>39702</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/Avestaboy|Avestaboy]] ([[User talk:Avestaboy|talk]]) to last revision by Balyozbot ([[:m:User:Xiplus/TwinkleGlobal|TwinkleGlobal]])</comment>
      <origin>2008118</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1616" sha1="qp46pk4nip4rp17qxvvb6s7r3zva0wy" xml:space="preserve">{{Paqij bike|tarîx=îlon 2024}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}
'''Georg Kastriota''' bi nav '''Îskender''' (* [[6ê gulanê]] 1405 li herêma Dîbra; m. [[17ê kanûna paşîn]] 1468 li Lezha), mîrekî esilzade yê [[alban]]î yê Kastrioti û fermandarekî leşkerî bû ku ji 1423 heta 1443 ji [[Împeratoriya Osmanî|Împaratoriya Osmanî]], ji 1443 heta 1447 li Komara Venedîkê û ji 1451 heta mirina xwe ji Padîşahiya Napolê re xizmet kir.

Bi parastina mîrektiya Kastrioti li hember Osmaniyan, wî ji Papa Calixtus III wergirt. sernavê rûmetê ''Athleta Christi''&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |url=[https://books.google.it/books?id=PPxC6rO7vvsC&amp;lpg=PR1&amp;hl=it&amp;pg=PR1#v=onepage&amp;q&amp;f=false Online]3 |sernav=Mehmed the Conqueror and His Time |tarîx= |weşanger=Princeton University Press |isbn=0-691-01078-1 |rr=152 }}&lt;/ref&gt; (&quot;şervanên Xirîstiyantiyê&quot;) û Papa Pius II &quot;Skenderê nû&quot; (ji [[Îskenderê Mezin]] re îşaret dike).&lt;ref&gt;Oliver Jens Schmitt: Skanderbeg et les Sultans: Anatomie d’une Rébellion contre L’Empire Ottoman, S.&amp;nbsp;81&lt;/ref&gt; Ew jî ji aliyê hevalên xwe ve taca ''Dominus Albania'' (&quot;Xwedanê Albanyayê&quot;) hat danîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Bittersweet Europe |tarîx=2013-08 |weşanger=Berghahn Books |isbn=9780857459855 |rr=21 }}&lt;/ref&gt; Îro ew ji hêla gelek kesan ve wekî qehremanek neteweyî ya Albanî tê rûmet kirin.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1405]]
[[Kategorî:Kesên ji Keyaniya Napoliyê]]
[[Kategorî:Keyên Albanyayê]]
[[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]]
[[Kategorî:Mirin 1468]]</text>
      <sha1>qp46pk4nip4rp17qxvvb6s7r3zva0wy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008121</id>
      <parentid>2008118</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <origin>2008121</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1617" sha1="bpikf8d9qeqsvkkhi7vlxlyrb5gcyzj" xml:space="preserve">{{Paqij bike|tarîx=îlon 2024}}
{{Agahîdank mirov/wîkîdane}}
'''Georg Kastriota''' bi nav '''Îskender''' (* [[6ê gulanê]] 1405 li herêma Dîbra; m. [[17ê kanûna paşîn]] 1468 li Lezha), mîrekî esilzade yê [[alban]]î yê Kastrioti û fermandarekî leşkerî bû ku ji 1423 heta 1443 ji [[Împeratoriya Osmanî]], ji 1443 heta 1447 li Komara Venedîkê û ji 1451 heta mirina xwe ji [[Keyaniya Napoliyê|Padîşahiya Napolê]] re xizmet kir.

Bi parastina mîrektiya Kastrioti li hember Osmaniyan, wî ji Papa Calixtus III wergirt. sernavê rûmetê ''Athleta Christi''&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |url=[https://books.google.it/books?id=PPxC6rO7vvsC&amp;lpg=PR1&amp;hl=it&amp;pg=PR1#v=onepage&amp;q&amp;f=false Online]3 |sernav=Mehmed the Conqueror and His Time |tarîx= |weşanger=Princeton University Press |isbn=0-691-01078-1 |rr=152 }}&lt;/ref&gt; (&quot;şervanên Xirîstiyantiyê&quot;) û Papa Pius II &quot;Skenderê nû&quot; (ji [[Îskenderê Mezin]] re îşaret dike).&lt;ref&gt;Oliver Jens Schmitt: Skanderbeg et les Sultans: Anatomie d’une Rébellion contre L’Empire Ottoman, S.&amp;nbsp;81&lt;/ref&gt; Ew jî ji aliyê hevalên xwe ve taca ''Dominus Albania'' (&quot;Xwedanê Albanyayê&quot;) hat danîn.&lt;ref&gt;{{Jêder-kitêb |sernav=Bittersweet Europe |tarîx=2013-08 |weşanger=Berghahn Books |isbn=9780857459855 |rr=21 }}&lt;/ref&gt; Îro ew ji hêla gelek kesan ve wekî qehremanek neteweyî ya Albanî tê rûmet kirin.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1405]]
[[Kategorî:Kesên ji Keyaniya Napoliyê]]
[[Kategorî:Keyên Albanyayê]]
[[Kategorî:Leşkerên Împeratoriya Osmanî]]
[[Kategorî:Mirin 1468]]</text>
      <sha1>bpikf8d9qeqsvkkhi7vlxlyrb5gcyzj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anîme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144116</id>
    <revision>
      <id>2008066</id>
      <parentid>1823989</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:05:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VikiAzad</username>
        <id>99135</id>
      </contributor>
      <origin>2008066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="668" sha1="rtop4wshcq6sw9mclxs090lpghge26s" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî}}
{{Nihongo|'''Anîme'''|アニメ||{{IPA|ja|aꜜɲime|IPA|Ja-Anime.oga}}|lead=yes}} ji [[Fîlmên anîmasyonê|fîlm û rêzefîlmên anîmasyonê]] re tê gotin, yên ku li Japonyayê hatine hilberandin. Li [[Japon]]ê bixwe, anîme tê wateya her cûre [[fîlm]] û [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmên]] [[anîmasyon]]ê, hem yên ku li welêt têne hilberandin hem jî yên ku li derveyî welêt hatine derxistin. Ew hevtayê peyva [[manga]], xêzeçîrokên japonî, ye. Japon di [[cîhan]]ê de xwedî çanda herî berfireh a anîmasyonê ye.

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Anîme| ]]
[[Kategorî:Îcadên japonî]]</text>
      <sha1>rtop4wshcq6sw9mclxs090lpghge26s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008076</id>
      <parentid>2008066</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T20:07:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VikiAzad</username>
        <id>99135</id>
      </contributor>
      <comment>Binwêne hate lêkirin</comment>
      <origin>2008076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="794" sha1="n0x7yt8i6oonjrvfkmqt2tq4qrr82z3" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne       = Wêneyê fragmana anîmeya [[Heroine Tarumono!]]
| ziman              = [[Zimanê japonî|Japonî]]
}}
{{Nihongo|'''Anîme'''|アニメ||{{IPA|ja|aꜜɲime|IPA|Ja-Anime.oga}}|lead=yes}} ji [[Fîlmên anîmasyonê|fîlm û rêzefîlmên anîmasyonê]] re tê gotin, yên ku li Japonyayê hatine hilberandin. Li [[Japon]]ê bixwe, anîme tê wateya her cûre [[fîlm]] û [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmên]] [[anîmasyon]]ê, hem yên ku li welêt têne hilberandin hem jî yên ku li derveyî welêt hatine derxistin. Ew hevtayê peyva [[manga]], xêzeçîrokên japonî, ye. Japon di [[cîhan]]ê de xwedî çanda herî berfireh a anîmasyonê ye.

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Anîme| ]]
[[Kategorî:Îcadên japonî]]</text>
      <sha1>n0x7yt8i6oonjrvfkmqt2tq4qrr82z3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008116</id>
      <parentid>2008076</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T09:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rastnivîs</comment>
      <origin>2008116</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="791" sha1="kuezmbauvx0nbkow80k2dcv3ws5jdcz" xml:space="preserve">{{Agahîdanka giştî
| sernavê_wêne       = Wêneyê fragmana anîmeya [[Heroine Tarumono!]]
| ziman              = [[Zimanê japonî|Japonî]]
}}
{{Nihongo|'''Anîme'''|アニメ||{{IPA|ja|aꜜɲime|IPA|Ja-Anime.oga}}|lead=yes}} ji [[Fîlmên anîmasyonê|fîlm û rêzefîlmên anîmasyonê]] re tê gotin, yên ku li Japonê hatine hilberandin. Li [[Japon]]ê bixwe, anîme tê wateya her cûre [[fîlm]] û [[Rêzefîlma televîzyonê|rêzefîlmên]] [[anîmasyon]]ê, hem yên ku li welêt têne hilberandin hem jî yên ku li derveyî welêt hatine derxistin. Ew hevtayê peyva [[manga]], xêzeçîrokên japonî, ye. Japon di [[cîhan]]ê de xwedî çanda herî berfireh a anîmasyonê ye.

{{Kontrola otorîteyê}}
{{Şitil}}

[[Kategorî:Anîme| ]]
[[Kategorî:Îcadên japonî]]</text>
      <sha1>kuezmbauvx0nbkow80k2dcv3ws5jdcz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bikarhêner:Balyozbot/kontrol/beralîkirinên kategoriyan</title>
    <ns>2</ns>
    <id>156563</id>
    <revision>
      <id>2008102</id>
      <parentid>2008009</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T08:22:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bota sererastkirina beralîkirinên kategoriyan</comment>
      <origin>2008102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195204" sha1="c39585livje13u7tzte31p4i96u990w" xml:space="preserve">
== 2026-05-09T08:22:29Z ==
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 38 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Sal li Kîprosê]]: 2 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


== 2026-05-08T08:22:17Z ==
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 38 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Sal li Kîprosê]]: 2 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


== 2026-05-07T11:51:00Z ==
* Ne-beralîkirina nehêvîkirî: [[:Kategorî:Beralîkirinên kategoriyan yên ne vala ne]]
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 38 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Sal li Kîprosê]]: 3 hat(in) dîtin, 2 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:
*# [[:Kategorî:1890î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1890î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1893 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1893 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1930î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1930î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1938 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1938 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1960î li Walesê]] → [[:Kategorî:1960î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1970î li Walesê]] → [[:Kategorî:1970î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1974 li Walesê]] → [[:Kategorî:1974 li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:1990î li Portugalê]] → [[:Kategorî:1990î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:1996 li Portugalê]] → [[:Kategorî:1996 li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:2010an şitlek drama fîlm]] → [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê 2010an]]
*# [[:Kategorî:Aboriya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Aboriya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Aboriya Walesê]] → [[:Kategorî:Aboriya Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Aborîzan li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Aborînas li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Aborîzan]] → [[:Kategorî:Aborînas]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên amerîkî]] → [[:Kategorî:Aborînasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên bangladeşî]] → [[:Kategorî:Aborînasên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Aborîzanên bengladeşî]] → [[:Kategorî:Aborînasên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Abxazya]] → [[:Kategorî:Ebxazya]]
*# [[:Kategorî:Agahîdank wargeh/wîkîdane bêdûgel]] → [[:Kategorî:Agahîdank wargeh/wîkîdane bêdewlet]]
*# [[:Kategorî:Ajalnasî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Ajalên difirin]] → [[:Kategorî:Heywanên difirin]]
*# [[:Kategorî:Ajalên ku rewşa wan baş e]] → [[:Kategorî:Cureyên bi kêmtirîn metirsî]]
*# [[:Kategorî:Ajalên çîrokî]] → [[:Kategorî:Heywanên mîtolojîk]]
*# [[:Kategorî:Akademiyên netewî]] → [[:Kategorî:Akademiyên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Akademiyên zanistî yên netewî]] → [[:Kategorî:Akademiyên zanistî yên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Aktor li gorî bajar an bajarokê Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Aktor li gorî bajar an bajarokên Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Aktor li gotî neteweyan]] → [[:Kategorî:Aktor li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Aktorên Fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Aktorên filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Aktorên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Aktorên filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên hindî]] → [[:Kategorî:Aktorên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên kîprosî]] → [[:Kategorî:Aktorên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên polon]] → [[:Kategorî:Aktorên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Aktorên walesî]] → [[:Kategorî:Aktorên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên brazîlî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên hindî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên ji Meksîkê]] → [[:Kategorî:Aktrîsên ji Meksîkoyê]]
*# [[:Kategorî:Aktrîsên walesî]] → [[:Kategorî:Aktrîsên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Alava avakirina avahiyan]] → [[:Kategorî:Keresteyên avakirinê]]
*# [[:Kategorî:Alim dînî]] → [[:Kategorî:Alimên dînî]]
*# [[:Kategorî:Alîm li gorî binebeşê]] → [[:Kategorî:Alim li gorî binebeşê]]
*# [[:Kategorî:Alîm û akademisyen li gorî mijaran]] → [[:Kategorî:Alim û akademisyen li gorî mijaran]]
*# [[:Kategorî:Alîm û akademisyen]] → [[:Kategorî:Alim û akademisyen]]
*# [[:Kategorî:Alîmên dînî]] → [[:Kategorî:Alimên dînî]]
*# [[:Kategorî:Anarşî]] → [[:Kategorî:Anarşîzm]]
*# [[:Kategorî:Anatolya Navîn]] → [[:Kategorî:Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Ansîklopedîstên ketelan]] → [[:Kategorî:Ensîklopedîstên ketelan]]
*# [[:Kategorî:Ansîklopedîstên swîsrî]] → [[:Kategorî:Ensîklopedîstên swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Antigûa û Berbûda]] → [[:Kategorî:Antîgua û Berbûda]]
*# [[:Kategorî:Antropologên brîtanî]] → [[:Kategorî:Mirovnasên brîtanî]]
*# [[:Kategorî:Antîkomûnîzm]] → [[:Kategorî:Antîkomunîzm]]
*# [[:Kategorî:Apocynaceae]] → [[:Kategorî:Famîleya kinfan]]
*# [[:Kategorî:Apple Inc.]] → [[:Kategorî:Apple, Inc.]]
*# [[:Kategorî:Apîyolojî]] → [[:Kategorî:Apiyolojî]]
*# [[:Kategorî:Arizona (erdnîgarî)]] → [[:Kategorî:Arîzona (erdnîgarî)]]
*# [[:Kategorî:Arjantîn]] → [[:Kategorî:Arjentîn]]
*# [[:Kategorî:Arjantînî]] → [[:Kategorî:Arjentînî]]
*# [[:Kategorî:Arma]] → [[:Kategorî:Nîşan]]
*# [[:Kategorî:Article namespace templates]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo gotaran]]
*# [[:Kategorî:Articles which use infobox templates with no data rows]] → [[:Kategorî:Articles using infobox templates with no data rows]]
*# [[:Kategorî:Articles with multiple maintenance issues]] → [[:Kategorî:Gotarên bi gelek probleman]]
*# [[:Kategorî:Artuklu]] → [[:Kategorî:Ertuqî]]
*# [[:Kategorî:Artêşa Parastina ên Şoreşa Îslamî]] → [[:Kategorî:Artêşa Pasdaran a Şoreşa Îslamî ya Îranê]]
*# [[:Kategorî:Arşîvên li Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Arşîvên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Asklipîos]] → [[:Kategorî:Asklêpios]]
*# [[:Kategorî:Astrofizîk]] → [[:Kategorî:Stêrfizîk]]
*# [[:Kategorî:Astrofîzîknas]] → [[:Kategorî:Stêrfîzîknas]]
*# [[:Kategorî:Astronom]] → [[:Kategorî:Stêrnas]]
*# [[:Kategorî:Astronomên DYAyê]] → [[:Kategorî:Stêrnasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên ereb]] → [[:Kategorî:Stêrnasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Astronomên fars]] → [[:Kategorî:Stêrnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Astronomên hindî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên jin]] → [[:Kategorî:Stêrnasên jin]]
*# [[:Kategorî:Astronomên kurd]] → [[:Kategorî:Stêrnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Astronomên misilman]] → [[:Kategorî:Stêrnasên misilman]]
*# [[:Kategorî:Astronomên swêdî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Astronomên tirk]] → [[:Kategorî:Stêrnasên tirk]]
*# [[:Kategorî:Astronomên yewnanî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Astronomî li Ûkraynayê]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Ûkraynayê]]
*# [[:Kategorî:Astronomî]] → [[:Kategorî:Stêrnasî]]
*# [[:Kategorî:Astronot]] → [[:Kategorî:Esmanger]]
*# [[:Kategorî:Asîd]] → [[:Kategorî:Tirşe]]
*# [[:Kategorî:Asûrî]] → [[:Kategorî:Suryanî]]
*# [[:Kategorî:Av li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Av li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Av li Walesê]] → [[:Kategorî:Av li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûn 1663 li Înglistanê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1663an li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûn li gorî welat û hezarsalê]] → [[:Kategorî:Avabûn li gorî welat û hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1890î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1890î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1893an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1893an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an li Norwêcê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê li Norwêcê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1901an]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1901ê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1930î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1930î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1938an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1938an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1961ê li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1961ê li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1970î li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1970î li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1990î li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1990î li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 1996an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 1996an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên 2012an li Sûrîyê]] → [[:Kategorî:Avabûnên 2012an li Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 1ê li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 1ê li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 2an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên hezarsala 3an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî dehsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî dehsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî salan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî salan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê li gorî dehsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê li gorî dehsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê li gorî hezarsalan]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê li gorî hezarsalan]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 11an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 11an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 8an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Avabûnên sedsala 8an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Avahiya dîrokî]] → [[:Kategorî:Avahiyên dîrokî]]
*# [[:Kategorî:Avahiyên li Kîprosê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Qibrisê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Avahiyên li Kîprosê li gorî cureyan]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Qibrisê li gorî cureyan]]
*# [[:Kategorî:Avahî li Berlînê]] → [[:Kategorî:Avahiyên li Berlînê]]
*# [[:Kategorî:Avahîsaz li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Mîmar li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Avahîsaz]] → [[:Kategorî:Mîmar]]
*# [[:Kategorî:Avahîsazên kurd]] → [[:Kategorî:Mîmarên kurd]]
*# [[:Kategorî:Avahîsazî]] → [[:Kategorî:Mîmarî]]
*# [[:Kategorî:Avûstûrya]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Awayên rêvebirinan]] → [[:Kategorî:Şiklên birevêbirinê]]
*# [[:Kategorî:Awistralyayî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Awistralî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Awistralyayî]] → [[:Kategorî:Awistralî]]
*# [[:Kategorî:Awistriya]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Awustralya]] → [[:Kategorî:Awistralya]]
*# [[:Kategorî:Azerbeycan]] → [[:Kategorî:Azerbaycan]]
*# [[:Kategorî:Aşik]] → [[:Kategorî:Gede]]
*# [[:Kategorî:Aşîtî]] → [[:Kategorî:Aştî]]
*# [[:Kategorî:BIBSYS]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BIBSYS]]
*# [[:Kategorî:BNE]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BNE]]
*# [[:Kategorî:BNF]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera BNF]]
*# [[:Kategorî:Babel - Users by language]] → [[:Kategorî:Bikarhêner ziman]]
*# [[:Kategorî:Babîl - Bikarhênerên li gorî zimanê]] → [[:Kategorî:Bikarhêner ziman]]
*# [[:Kategorî:Bahamas]] → [[:Kategorî:Bahama]]
*# [[:Kategorî:Bajar û komûnên Basilicatayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Basilicatayê]]
*# [[:Kategorî:Bajaren parêzgeha Xorasana Rezewî]] → [[:Kategorî:Bajarên parêzgeha Xorasana Rezewî]]
*# [[:Kategorî:Bajarokên Hessen]] → [[:Kategorî:Bajarokên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Almanî]] → [[:Kategorî:Bajarên Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Brazîlê]] → [[:Kategorî:Bajarên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Danîmarkê]] → [[:Kategorî:Bajarên Danîmarkayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Kirmanşanê]] → [[:Kategorî:Bajarên parêzgeha Kirmaşanê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Bajarên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Macaristanê]] → [[:Kategorî:Bajarên Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Nemsayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Awistriyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Polendayê]] → [[:Kategorî:Bajarên Polonyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên Walesê]] → [[:Kategorî:Bajarên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Emîliya Romanyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Emîliya Romanyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Friuli-Venezia Giulia]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Friuli-Venezia Giulia]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Kampaniyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Kampaniyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Lombardiyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Lombardiyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Markeyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Markeyê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Molîzeyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Molîzeyê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Piemontê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Piemontê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Pugliayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Pugliayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Trentino-Alto Adige/Südtirolê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Trentino-Alto Adige/Südtirolê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Umbriyayê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Umbriyayê]]
*# [[:Kategorî:Bajarên herêma Venetoyê]] → [[:Kategorî:Bajar û bajarokên Venetoyê]]
*# [[:Kategorî:Balindeyên wîçwîçokan]] → [[:Kategorî:Fîkar]]
*# [[:Kategorî:Bandora civakî]] → [[:Kategorî:Tesîra civakî]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Propaganda li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe li Îranê]] → [[:Kategorî:Propaganda li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Bangeşe]] → [[:Kategorî:Propaganda]]
*# [[:Kategorî:Bangladeş]] → [[:Kategorî:Bengladeş]]
*# [[:Kategorî:Bangladeşî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Bengladeşî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Bangladeşî]] → [[:Kategorî:Bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Bedlîs (navend)]] → [[:Kategorî:Bidlîs (navend)]]
*# [[:Kategorî:Bedlîs]] → [[:Kategorî:Bidlîs]]
*# [[:Kategorî:Bees (bîrdozî)]] → [[:Kategorî:Be's (bîrdozî)]]
*# [[:Kategorî:Berhem li gorî nivîskarên awistirî]] → [[:Kategorî:Berhemên nivîskarên awistirî]]
*# [[:Kategorî:Berhem li gorî nivîskarên swêdî]] → [[:Kategorî:Berhemên nivîskarên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Berhemên 2001an]] → [[:Kategorî:Berhemên 2001ê]]
*# [[:Kategorî:Berhemên japonan]] → [[:Kategorî:Berhemên japoniyan]]
*# [[:Kategorî:Bernamenûsên kurd]] → [[:Kategorî:Bernamenivîsên kurd]]
*# [[:Kategorî:Bestekarên kroatî]] → [[:Kategorî:Bestekarên xirwat]]
*# [[:Kategorî:Bestekarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Bestekarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Bexşên parêzgeha Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên parêzgeha Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên Îranê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên şaristana Sineyê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên navçeya Sineyê]]
*# [[:Kategorî:Bexşên şaristana Ûrmiyeyê]] → [[:Kategorî:Nahiyeyên Ûrmiyeyê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Beşên psîkolojiyê]] → [[:Kategorî:Beşên derûnnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Bijîşkên fars]] → [[:Kategorî:Bijîşkên faris]]
*# [[:Kategorî:Bijîşkên yewnanî]] → [[:Kategorî:Bijîşkên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Bikarhênerê kurd]] → [[:Kategorî:Bikarhênerên kurd]]
*# [[:Kategorî:Binebeşên zanista siyasetê]] → [[:Kategorî:Binebeşên siyasetnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Blogerên polon]] → [[:Kategorî:Blogerên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Blogerên walesî]] → [[:Kategorî:Blogerên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Bolîvîa]] → [[:Kategorî:Bolîvya]]
*# [[:Kategorî:Bomhemya]] → [[:Kategorî:Bohemya]]
*# [[:Kategorî:Bordèu]] → [[:Kategorî:Bordo]]
*# [[:Kategorî:Brazîl]] → [[:Kategorî:Brezîl]]
*# [[:Kategorî:Brazîlî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Brezîlî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Brazîlî]] → [[:Kategorî:Brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Burkîna Fazo]] → [[:Kategorî:Burkîna Faso]]
*# [[:Kategorî:Bîlard]] → [[:Kategorî:Bîlardo]]
*# [[:Kategorî:Bîrdozî]] → [[:Kategorî:Îdeolojî]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Portugalê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Bûyer li Walesê]] → [[:Kategorî:Bûyer li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Portugalê]] → [[:Kategorî:Bûyerên dîrokî li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:CDU]] → [[:Kategorî:Yekîtiya Demokratên Xiristiyan a Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:CS1 American English-language sources (en-us)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en-us)]]
*# [[:Kategorî:CS1 British English-language sources (en-gb)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya brîtanî-language sources (en-gb)]]
*# [[:Kategorî:CS1 Canadian English-language sources (en-ca)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya kanadayî-language sources (en-ca)]]
*# [[:Kategorî:CS1 English-language sources (en)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîzî-language sources (en)]]
*# [[:Kategorî:CS1 European Spanish-language sources (es-es)]] → [[:Kategorî:CS1 spanî (Ewropa)-language sources (es-es)]]
*# [[:Kategorî:CS1 indonezî-language sources (id)]] → [[:Kategorî:CS1 endonezî-language sources (id)]]
*# [[:Kategorî:CS1 uses Korean-language script (ko)]] → [[:Kategorî:CS1 uses koreyî-language script (ko)]]
*# [[:Kategorî:CS1 uses rusî-language script (ru)]] → [[:Kategorî:CS1 uses rûsî-language script (ru)]]
*# [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en)]] → [[:Kategorî:CS1 îngilîziya amerîkî-language sources (en-us)]]
*# [[:Kategorî:Cardiff]] → [[:Kategorî:Kardîf]]
*# [[:Kategorî:Cejnên êzîdiyan]] → [[:Kategorî:Cejnên êzdiyan]]
*# [[:Kategorî:Ceng li gorî şêwazan]] → [[:Kategorî:Cureyên şer]]
*# [[:Kategorî:Cihên arkeolojîkên li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Şûnewarên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên dîrokî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên dîrokî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên merkezî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên merkezî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk ên Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk ên Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk ên Ewropayê]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk ên Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Cihên tûrîstîk]] → [[:Kategorî:Cihên turîstîk]]
*# [[:Kategorî:Citation Style 1 templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Çavkaniyên Stîl 1]]
*# [[:Kategorî:Citation Style 1 translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Çavkaniyên Stîl 1 yên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Citation and verifiability maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavdêriyê ji bo çavkanî û teyîdkirinê]]
*# [[:Kategorî:Citation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavkaniyan]]
*# [[:Kategorî:Civaka Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Civaka Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Civaka Walesê]] → [[:Kategorî:Civaka Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Classification templates]] → [[:Kategorî:Şablonên sinifandinê]]
*# [[:Kategorî:Cleanup templates]] → [[:Kategorî:Şablonên paqijkirinê]]
*# [[:Kategorî:Cureya wêjeyî]] → [[:Kategorî:Cureyê wêjeyî]]
*# [[:Kategorî:Cureyên tûrîzmê]] → [[:Kategorî:Cureyên turîzmê]]
*# [[:Kategorî:Cêwîyên yewnan]] → [[:Kategorî:Cêwiyên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Cîhadvan]] → [[:Kategorî:Micahîd]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirina îdarî ya asta duyem li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî yên asta duyem li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirinên siyayî yên DYAyê]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên siyasî yên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Dabeşkirinên îdarî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Dada leşkerî]] → [[:Kategorî:Dadweriya leşkerî]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Albanyayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Albanyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Awistiryayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Awistralyayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Awistralyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Belçîkayê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Belçîkayê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Dadgehên li Kenya]] → [[:Kategorî:Dadgehên li Kenyayê]]
*# [[:Kategorî:Dadweriya mafên telîfê]] → [[:Kategorî:Dadweriya mafê daneriyê]]
*# [[:Kategorî:Daneya Komputerê]] → [[:Kategorî:Daneyên komputerê]]
*# [[:Kategorî:Danserên kamboçyayî]] → [[:Kategorî:Danserên kambocayî]]
*# [[:Kategorî:Danserên kîprosî]] → [[:Kategorî:Danserên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Danserên skotlendî mêr]] → [[:Kategorî:Danserên skotlendî yên mêr]]
*# [[:Kategorî:Danserên yewnan yên jin]] → [[:Kategorî:Danserên yewnan ên jin]]
*# [[:Kategorî:Danserên îngilîz yên mêr]] → [[:Kategorî:Danserên îngilîz ên mêr]]
*# [[:Kategorî:Daxwazên yekkirina dîrokê]] → [[:Kategorî:Yekkirina dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Dehsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Dehsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Dem]] → [[:Kategorî:Zeman]]
*# [[:Kategorî:Departement]] → [[:Kategorî:Departmen]]
*# [[:Kategorî:Departmanên Fransayê]] → [[:Kategorî:Departementên Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Deryaya Azov]] → [[:Kategorî:Deryaya Azovê]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên 1901an]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên 1901ê]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Destpêkirinên sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Destpêkirinên sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên DYA]] → [[:Kategorî:Dewletên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên berê li gorî şiklê birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Dewletên dîrokî li gorî şiklê birêvebirinê]]
*# [[:Kategorî:Dewletên biniqaş]] → [[:Kategorî:Herêmên binîqaş]]
*# [[:Kategorî:Dewletên kurda]] → [[:Kategorî:Dewletên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Dewê Xinis]] → [[:Kategorî:Xinûs]]
*# [[:Kategorî:Dezgehên birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Dezgehên hikûmetê]]
*# [[:Kategorî:Diana, prensesa Wales]] → [[:Kategorî:Diana, prensesa Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Documentation assistance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên alîkar ji bo belgekirinê]]
*# [[:Kategorî:Documentation see also templates]] → [[:Kategorî:Şablonên belgekirinê yên binêre herwiha]]
*# [[:Kategorî:Documentation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên belgekirinê]]
*# [[:Kategorî:Dotmîrên swîsreyî]] → [[:Kategorî:Dotmîrên swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Dozger]] → [[:Kategorî:Dozgêr]]
*# [[:Kategorî:Dozgerên kurd]] → [[:Kategorî:Dozgêrên kurd]]
*# [[:Kategorî:Doğu Anadolu Bölgesi]] → [[:Kategorî:Herêma Rojhilatê Anatolyayê]]
*# [[:Kategorî:Drag queen]] → [[:Kategorî:Dragqueen]]
*# [[:Kategorî:Dêrên Çiyayên Athosê]] → [[:Kategorî:Dêrên Çiyayê Athosê]]
*# [[:Kategorî:Dîgor]] → [[:Kategorî:Dîxor]]
*# [[:Kategorî:Dînnasî]] → [[:Kategorî:Îlahiyat]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Cihûyan li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Dîroka cihûyan li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Jenev ê]] → [[:Kategorî:Dîroka Jenevê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê li gorî mijaran]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê li gorî mijaran]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Dîroka Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Portugalê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Portûgalê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Portugalê]] → [[:Kategorî:Dîroka Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Dîroka Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Walesê li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Dîroka Wêlsê li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Walesê]] → [[:Kategorî:Dîroka Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka dadweriyê]] → [[:Kategorî:Dîroka dadê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka dînê li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Dîroka dîn li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Kîprosê]] → [[:Kategorî:Dîroka leşkerî ya Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Dîroka Îsraelê]] → [[:Kategorî:Dîroka Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Dîroknasên fars]] → [[:Kategorî:Dîroknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Dîroknasên polon]] → [[:Kategorî:Dîroknasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Dîrokzan]] → [[:Kategorî:Dîroknas]]
*# [[:Kategorî:Dîzayner li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Sêwirîner li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Dîzayner]] → [[:Kategorî:Sêwirîner]]
*# [[:Kategorî:Edalet]] → [[:Kategorî:Dadmendî]]
*# [[:Kategorî:Edaleta tawanî]] → [[:Kategorî:Dadmendiya sizayî]]
*# [[:Kategorî:Edebiyatvanên kurd]] → [[:Kategorî:Wêjevanên kurd]]
*# [[:Kategorî:Efrîka]] → [[:Kategorî:Afrîka]]
*# [[:Kategorî:Efrîqa]] → [[:Kategorî:Afrîka]]
*# [[:Kategorî:Efrîqaya Başûr]] → [[:Kategorî:Afrîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Elbîstan]] → [[:Kategorî:Albistan]]
*# [[:Kategorî:Elewiyên tirk]] → [[:Kategorî:Tirkên elewî]]
*# [[:Kategorî:Elewî li gorî neteweyê]] → [[:Kategorî:Elewî li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Elmanya]] → [[:Kategorî:Almanya]]
*# [[:Kategorî:Elî Xaminêyî]] → [[:Kategorî:Elî Xamineyî]]
*# [[:Kategorî:Emerîkaya Başûr]] → [[:Kategorî:Amerîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Emerîkî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Amerîkî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Emerîkî]] → [[:Kategorî:Amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Emîrtiyên Erebî yên Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Mîrgehên Yekbûyî yên Ereban]]
*# [[:Kategorî:Endamê Konseya Ewropayê]] → [[:Kategorî:Endamên Konseya Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Endamên G20yê]] → [[:Kategorî:Endamên G20ê]]
*# [[:Kategorî:Endamên akademiyên netewî]] → [[:Kategorî:Endamên akademiyên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Endazyar]] → [[:Kategorî:Endezyar]]
*# [[:Kategorî:Endazyarên alman]] → [[:Kategorî:Endezyarên alman]]
*# [[:Kategorî:Endazyarên elman]] → [[:Kategorî:Endezyarên alman]]
*# [[:Kategorî:Endustriyên xizmetê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Endustriyên xizmetê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Endustrlî li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Endustrî li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Endustrî li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Endustrî li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Enerjî]] → [[:Kategorî:Wize]]
*# [[:Kategorî:Ensîklopediyên serhêl]] → [[:Kategorî:Ensîklopediyên înternetê]]
*# [[:Kategorî:Erdhejên li DYA'yê]] → [[:Kategorî:Erdhejên li DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Erdhejên Şîleyê]] → [[:Kategorî:Erdhejên li Şîleyê]]
*# [[:Kategorî:Erdnasên fars]] → [[:Kategorî:Erdnîgarnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Erdnigariya Bulgaristanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Bulgaristanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnigariya Qirgizistanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Qirgizistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Brazîlê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Fransayê li gorî departmanan]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Fransayê li gorî departementan]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Hessen]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Holandayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Nemsayê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Sudanê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya Walesê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya tûrîzmê]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya turîzmê]]
*# [[:Kategorî:Erdnîgariya yewnana kevnare]] → [[:Kategorî:Erdnîgariya Yewnanistana kevnare]]
*# [[:Kategorî:Erdzanî]] → [[:Kategorî:Erdnasî]]
*# [[:Kategorî:Erzirom]] → [[:Kategorî:Erzîrom]]
*# [[:Kategorî:Escalloniaceae]] → [[:Kategorî:Famîleya eskalonyayan]]
*# [[:Kategorî:Esmangerên polon]] → [[:Kategorî:Esmangerên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Estonî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Eston li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Estonî]] → [[:Kategorî:Eston]]
*# [[:Kategorî:Eyûbiyan]] → [[:Kategorî:Eyûbî]]
*# [[:Kategorî:Ezman]] → [[:Kategorî:Esman]]
*# [[:Kategorî:Eşîrên Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Eşîrên Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:FAST]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera FAST]]
*# [[:Kategorî:Famîleya keweran]] → [[:Kategorî:Famîleya şêfeletan]]
*# [[:Kategorî:Famîleya sosinên Înka]] → [[:Kategorî:Famîleya sosinên înka]]
*# [[:Kategorî:Fas]] → [[:Kategorî:Maroko]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Okyanûsya]] → [[:Kategorî:Faunaya Okanûsiyayê]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Çemê Dîcleyê]] → [[:Kategorî:Faunaya Dîcleyê]]
*# [[:Kategorî:Faunaya Çemê Firatê]] → [[:Kategorî:Faunaya Firatê]]
*# [[:Kategorî:Felsefevanên kurd]] → [[:Kategorî:Fîlozofên kurd]]
*# [[:Kategorî:Felsefevanên tirk]] → [[:Kategorî:Fîlozofên tirk]]
*# [[:Kategorî:Felsefeya dadweriyê]] → [[:Kategorî:Felsefeya dadê]]
*# [[:Kategorî:Femînîst]] → [[:Kategorî:Femînîzm]]
*# [[:Kategorî:Fiqihzan]] → [[:Kategorî:Fiqihnas]]
*# [[:Kategorî:Fiqihzanên kurd]] → [[:Kategorî:Fiqihnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Firaq]] → [[:Kategorî:Firax]]
*# [[:Kategorî:Firmesun]] → [[:Kategorî:Fîlozof]]
*# [[:Kategorî:Firokevan]] → [[:Kategorî:Pîlot]]
*# [[:Kategorî:Firîşte di Pirtûka Henox de]] → [[:Kategorî:Firîşteyên di Pirtûka Henox de]]
*# [[:Kategorî:Fizîknas ereb]] → [[:Kategorî:Fizîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Fizîknasên fars]] → [[:Kategorî:Fizîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Fizîknasên polon]] → [[:Kategorî:Fizîknasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Fizîkvanên kurd]] → [[:Kategorî:Fizîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Folklor li gorî herêman]] → [[:Kategorî:Zargotin li gorî herêman]]
*# [[:Kategorî:Folklora Rojhilata Navîn]] → [[:Kategorî:Zargotina Rojhilata Navîn]]
*# [[:Kategorî:Folklora asyayî]] → [[:Kategorî:Zargotina asyayî]]
*# [[:Kategorî:Formata dosyayên]] → [[:Kategorî:Formata faylê]]
*# [[:Kategorî:Fotokêş]] → [[:Kategorî:Wênegir]]
*# [[:Kategorî:Fotokêşên îtalî]] → [[:Kategorî:Wênegirên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Futbol Amerîkî]] → [[:Kategorî:Futbola amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên 2001]] → [[:Kategorî:Fîlmên 2001ê]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên 2005]] → [[:Kategorî:Fîlmên 2005an]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên honaka zanistiyê]] → [[:Kategorî:Fîlmên honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên li ser xwekujiyê]] → [[:Kategorî:Fîlmên li ser xwekuştinê]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên superlehengên afroamerîkan]] → [[:Kategorî:Fîlmên superlehengên afroamerîkî]]
*# [[:Kategorî:Fîlmên îranê]] → [[:Kategorî:Fîlmên îranî]]
*# [[:Kategorî:Fîlozofên skotlandî]] → [[:Kategorî:Fîlozofên skotlendî]]
*# [[:Kategorî:Fîlozofên yewnanî]] → [[:Kategorî:Fîlozofên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Fîlîpînî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Filîpînî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Fîlîpînî]] → [[:Kategorî:Filîpînî]]
*# [[:Kategorî:Fîziyolojî]] → [[:Kategorî:Fizyolojî]]
*# [[:Kategorî:Fîzîknasên brîtanî]] → [[:Kategorî:Fizîknasên brîtanî]]
*# [[:Kategorî:Fîzîkzanên ereb]] → [[:Kategorî:Fizîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:GND]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera GND]]
*# [[:Kategorî:Generic WikiProject templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîprojeyan]]
*# [[:Kategorî:Gernas]] → [[:Kategorî:Leheng]]
*# [[:Kategorî:Gerîlayên Kurd di şer de hatin kuştin]] → [[:Kategorî:Gerîlayên kurd di şer de hatin kuştin]]
*# [[:Kategorî:Giravên Salomon]] → [[:Kategorî:Giravên Silêman]]
*# [[:Kategorî:Girtîgehên Iraqê]] → [[:Kategorî:Girtîgehên li Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Giyanewer]] → [[:Kategorî:Jiyan]]
*# [[:Kategorî:Globalîzasyona çandî]] → [[:Kategorî:Cîhanîbûna çandî]]
*# [[:Kategorî:Golên Anatolya Navîn]] → [[:Kategorî:Golên Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi Xwarîn]] → [[:Kategorî:Gotara bi Xwarîn]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûr]] → [[:Kategorî:Gotarên bi kurdiya başûr]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya navendî]] → [[:Kategorî:Gotara bi soranî]]
*# [[:Kategorî:Gotara bi zaravayên kurdî]] → [[:Kategorî:Gotarên bi zaravayên din]]
*# [[:Kategorî:Gotara bijartî]] → [[:Kategorî:Gotarên bijartî]]
*# [[:Kategorî:Gotarên Fransayê yên bi muhîmiya Herî kêm]] → [[:Kategorî:Gotarên Fransayê bi muhîmiya Herî kêm]]
*# [[:Kategorî:Gotarên Fransayê yên bi sinifa NA]] → [[:Kategorî:Gotarên Fransayê bi sinifa NA]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi &quot;Agahîdank Bajar&quot; û koordînatê]] → [[:Kategorî:Gotarên bi &quot;Agahîdank bajar&quot; û koordînatê]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi &quot;Infobox Navçe&quot; û koordînatê]] → [[:Kategorî:Gotarên bi &quot;Agahîdank navçe&quot; û koordînatê]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WORLDCATID]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WorldCat Entities]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bi wergerandina xirab]] → [[:Kategorî:Rûpelên bi wergerandina xirab]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bingehîn bi Nesinifandî]] → [[:Kategorî:Gotarên bingehîn ên nehatine sinifandin]]
*# [[:Kategorî:Gotarên bê çavkanî]] → [[:Kategorî:Gotarên bêçavkanî]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin sererastkirin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin paqijkirin]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku ne ensîklopedîk in]] → [[:Kategorî:Gotarên bi navdariya ne eşkere]]
*# [[:Kategorî:Gotarên ku werin sererastkirin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin sererastkirin]]
*# [[:Kategorî:Goştê berazê]] → [[:Kategorî:Goştê berazan]]
*# [[:Kategorî:Gundistanên şaristana Ûrmiyeyê]] → [[:Kategorî:Gundistanên Ûrmiyeyê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gundên Depeyê]] → [[:Kategorî:Gundên Depê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Kuluyê]] → [[:Kategorî:Gundên Qulekê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Melkişîyê]] → [[:Kategorî:Gundên Melkişiyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Pirsûsê]] → [[:Kategorî:Gundên Sirûcê]]
*# [[:Kategorî:Gundên Silîvana]] → [[:Kategorî:Gundên Mirgewerê]]
*# [[:Kategorî:Gundên noqavkirî bi sedema Projeya Başûrê Rojhilata Anatoliyayê (GAP)]] → [[:Kategorî:Cihên noqavkirî bi sedema Projeya Başûrê Rojhilata Anatoliyayê (GAP)]]
*# [[:Kategorî:Gundên parêzgeha Dêrsimê]] → [[:Kategorî:Gundên Dêrsimê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Gundên Çaypareê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên çaypareyê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên çaypareê]] → [[:Kategorî:Gundên Çaypareyê]]
*# [[:Kategorî:Gundên şaristana Şot]] → [[:Kategorî:Gundên Şotê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gundên şaristana Şotê]] → [[:Kategorî:Gundên Şotê (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Gîtarvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Gîtarvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Gûatêmala]] → [[:Kategorî:Guatemala]]
*# [[:Kategorî:Gûatêmalî]] → [[:Kategorî:Guatemalî]]
*# [[:Kategorî:Güneydoğu Anadolu Bölgesi]] → [[:Kategorî:Herêma Başûrê Rojhilatê Anatolyayê]]
*# [[:Kategorî:Hedîsvanê fars]] → [[:Kategorî:Hedîsvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Hedîsvanên fars]] → [[:Kategorî:Hedîsvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Helbestvan li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Helbestvan li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên fars]] → [[:Kategorî:Helbestvanên faris]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên fînlandî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Helbestvanên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên polon]] → [[:Kategorî:Helbestvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên romantîkê]] → [[:Kategorî:Helbestvanên romantîk]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên zimanê farsî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên zimanê farisî]]
*# [[:Kategorî:Helbestvanên şîlîyî]] → [[:Kategorî:Helbestvanên şîliyî]]
*# [[:Kategorî:Hemîd Kerzeî]] → [[:Kategorî:Hamid Kerzay]]
*# [[:Kategorî:Hemû gotarên reklamî]] → [[:Kategorî:Hemû gotarên wekî reklamê]]
*# [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanan]] → [[:Kategorî:Hemû gotarên bi kêm girêdanan]]
*# [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanên]] → [[:Kategorî:Hemû rûpelên bi kêm girêdanan]]
*# [[:Kategorî:Hemû şirket]] → [[:Kategorî:Şirket]]
*# [[:Kategorî:Herpetologî]] → [[:Kategorî:Herpetolojî]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Holandayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Holendayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Herêmên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên dîrokî li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Herêmên dîrokî yên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Herêmên otonom]] → [[:Kategorî:Herêmên xweser]]
*# [[:Kategorî:Hewanasî]] → [[:Kategorî:Meteorolojî]]
*# [[:Kategorî:Heywanên çîrokî]] → [[:Kategorî:Heywanên mîtolojîk]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsal li Walesê]] → [[:Kategorî:Hezarsal li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 1em]] → [[:Kategorî:Hezarsala 1ê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 1ê li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Walesê]] → [[:Kategorî:Hezarsala 3an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hezzo]] → [[:Kategorî:Hezo]]
*# [[:Kategorî:Hikûmdarên Asyayê]] → [[:Kategorî:Hikûmdarên li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Hikûmeta Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Hikûmeta Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Hilanok]] → [[:Kategorî:Asansor]]
*# [[:Kategorî:Hochsauerland]] → [[:Kategorî:Hochsauerlandkreis]]
*# [[:Kategorî:Homoseksuelî]] → [[:Kategorî:Hevzayendîtî]]
*# [[:Kategorî:Huner li Walesê]] → [[:Kategorî:Huner li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendê Operayê]] → [[:Kategorî:Hunermendê operayê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendê operayê]] → [[:Kategorî:Hunermendên operayê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên hindî]] → [[:Kategorî:Hunermendên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Hunermendên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Hunermendên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Hunermendên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Hunermendên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Hunerên ahengê li Walesê]] → [[:Kategorî:Hunerên ahengê li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Brîtanyayê]] → [[:Kategorî:Hêzên Esmanî yên Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Keyaniyê]] → [[:Kategorî:Hêzên esmanî yên Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:ISNI]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera ISNI]]
*# [[:Kategorî:Infobox]] → [[:Kategorî:Agahîdank]]
*# [[:Kategorî:Japonya]] → [[:Kategorî:Japon]]
*# [[:Kategorî:Jazz]] → [[:Kategorî:Caz]]
*# [[:Kategorî:Jidayikbun 1970]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1970]]
*# [[:Kategorî:Jidayikbûn hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 0î b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 0î b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 10 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 10 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1000î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1000î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1001]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1001]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1002]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1002]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1003]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1003]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1004]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1004]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1005]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1005]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1006]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1006]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1007]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1007]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1008]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1008]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1009]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1009]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100î b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100î b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 100î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 100î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1010]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1010]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1010î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1010î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1012]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1012]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1013]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1013]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1014]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1014]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1015]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1015]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1016]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1016]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1017]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1017]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1018]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1018]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1019]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1019]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1020]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1020]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1020î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1020î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1021]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1021]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1022]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1022]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1023]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1023]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1024]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1024]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1025]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1025]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1026]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1026]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1027]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1027]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1028]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1028]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1029]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1029]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1030]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1030]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1030î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1030î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1031]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1031]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1032]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1032]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1033]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1033]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1034]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1034]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1035]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1035]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1036]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1036]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1037]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1037]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1038]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1038]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1039]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1039]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1040]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1040]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1040î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1040î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1041]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1041]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1042]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1042]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1043]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1043]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1044]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1044]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1045]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1045]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1046]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1046]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1047]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1047]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1048]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1048]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1049]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1049]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1050]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1050]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1050î]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1050î]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1051]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1051]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1052]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1052]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1053]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1053]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1054]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1054]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1055]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1055]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1056]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1056]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1057]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1057]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1058]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1058]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1059]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1059]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 106 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 106 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1060]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1060]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1061]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1061]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1062]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1062]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1063]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1063]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1064]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1064]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1065]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1065]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1066]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1066]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1067]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1067]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1068]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1068]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1069]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1069]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1070]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1070]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1071]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1071]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1072]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1072]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1073]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1073]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1074]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1074]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1075]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1075]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1076]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1076]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1077]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1077]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1078]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1078]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1079]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1079]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1080]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1080]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1081]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1081]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1082]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1082]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1083]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1083]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1084]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1084]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1085]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1085]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1086]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1086]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1087]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1087]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1088]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1088]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1089]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1089]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1090]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1090]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1091]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1091]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1092]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1092]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1093]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1093]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1094]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1094]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1095]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1095]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1096]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1096]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1097]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1097]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1098]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1098]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1099]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1099]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1100]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1100]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1101]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1101]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1102]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1102]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1103]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1103]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1104]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1104]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1105]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1105]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1106]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1106]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1107]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1107]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1108]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1108]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1109]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1109]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1110]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1110]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1111]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1111]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1112]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1112]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1113]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1113]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1114]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1114]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1115]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1115]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1116]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1116]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1117]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1117]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1118]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1118]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1119]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1119]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1120]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1120]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1121]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1121]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1122]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1122]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1123]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1123]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1124]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1124]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1125]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1125]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1126]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1126]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1127]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1127]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1128]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1128]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1129]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1129]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1130]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1130]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1131]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1131]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1132]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1132]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1133]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1133]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1134]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1134]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1135]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1135]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1136]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1136]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1137]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1137]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1138]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1138]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1139]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1139]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1140]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1140]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1141]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1141]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1142]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1142]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1143]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1143]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1144]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1144]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1145]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1145]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1146]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1146]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1147]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1147]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1148]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1148]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1149]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1149]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1150]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1150]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1151]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1151]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1152]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1152]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1153]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1153]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1154]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1154]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1155]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1155]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1156]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1156]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1157]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1157]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1158]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1158]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1159]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1159]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1160]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1160]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1161]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1161]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1162]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1162]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1163]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1163]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1164]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1164]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1165]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1165]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1166]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1166]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1167]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1167]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1168]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1168]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1169]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1169]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1170]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1170]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1171]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1171]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1172]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1172]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1173]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1173]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1174]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1174]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1175]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1175]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1176]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1176]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1177]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1177]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1178]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1178]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1179]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1179]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1180]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1180]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1181]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1181]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1182]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1182]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1183]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1183]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1184]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1184]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1185]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1185]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1186]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1186]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1187]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1187]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1188]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1188]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1189]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1189]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1190]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1190]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1191]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1191]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1192]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1192]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1193]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1193]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1194]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1194]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1195]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1195]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1196]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1196]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1197]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1197]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1198]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1198]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1199]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1199]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1200]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1200]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1201]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1201]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1202]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1202]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1203]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1203]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1204]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1204]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1205]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1205]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1206]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1206]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1207]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1207]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1208]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1208]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1209]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1209]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1210]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1210]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1211]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1211]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1212]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1212]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1213]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1213]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1214]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1214]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1215]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1215]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1216]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1216]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1217]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1217]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1218]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1218]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1219]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1219]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 121]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 121]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1220]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1220]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1221]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1221]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1222]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1222]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1223]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1223]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1224]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1224]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1225]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1225]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1226]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1226]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1227]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1227]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1228]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1228]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1229]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1229]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1230]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1230]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1231]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1231]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1232]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1232]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1233]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1233]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1234]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1234]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1235]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1235]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1236]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1236]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1237]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1237]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1238]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1238]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1239]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1239]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 123]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 123]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1240]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1240]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1241]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1241]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1242]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1242]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1243]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1243]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1244]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1244]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1245]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1245]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1246]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1246]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1247]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1247]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1248]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1248]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1249]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1249]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 124]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 124]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1250]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1250]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1251]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1251]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1252]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1252]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1253]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1253]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1254]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1254]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1255]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1255]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1256]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1256]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1257]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1257]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1258]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1258]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1259]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1259]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1260]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1260]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1261]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1261]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1262]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1262]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1263]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1263]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1264]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1264]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1265]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1265]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1266]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1266]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1267]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1267]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1268]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1268]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1269]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1269]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 126]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 126]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1270]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1270]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1271]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1271]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1272]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1272]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1273]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1273]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1274]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1274]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1275]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1275]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1276]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1276]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1277]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1277]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1278]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1278]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1279]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1279]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1280]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1280]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1281]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1281]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1282]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1282]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1283]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1283]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1284]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1284]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1285]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1285]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1286]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1286]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1287]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1287]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1288]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1288]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1289]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1289]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1290]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1290]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1291]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1291]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1292]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1292]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1293]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1293]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1294]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1294]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1295]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1295]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1296]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1296]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1297]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1297]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1298]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1298]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1299]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1299]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 129]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 129]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 12]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 12]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1301]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1301]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1302]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1302]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1303]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1303]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1304]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1304]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1305]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1305]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1306]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1306]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1307]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1307]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1308]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1308]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1309]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1309]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 130]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 130]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1310]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1310]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1312]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1312]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1313]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1313]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1314]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1314]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1315]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1315]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1316]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1316]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1317]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1317]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1318]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1318]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1319]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1319]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1320]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1320]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1321]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1321]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1322]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1322]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1323]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1323]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1324]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1324]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1325]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1325]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1326]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1326]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1327]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1327]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1328]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1328]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1329]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1329]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1330]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1330]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1331]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1331]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1332]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1332]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1333]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1333]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1334]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1334]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1335]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1335]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1336]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1336]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1337]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1337]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1338]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1338]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1339]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1339]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1340]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1340]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1341]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1341]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1342]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1342]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1343]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1343]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1344]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1344]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1345]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1345]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1346]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1346]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1347]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1347]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1348]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1348]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1349]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1349]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1350]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1350]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1351]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1351]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1352]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1352]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1353]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1353]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1354]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1354]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1355]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1355]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1356]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1356]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1357]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1357]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1358]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1358]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1359]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1359]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1360]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1360]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1361]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1361]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1362]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1362]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1363]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1363]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1364]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1364]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1365]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1365]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1366]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1366]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1367]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1367]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1368]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1368]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1369]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1369]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1370]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1370]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1371]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1371]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1372]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1372]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1373]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1373]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1374]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1374]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1375]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1375]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1376]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1376]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1377]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1377]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1378]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1378]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1379]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1379]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1380]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1380]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1381]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1381]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1382]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1382]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1383]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1383]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1384]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1384]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1385]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1385]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1386]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1386]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1387]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1387]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1388]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1388]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1389]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1389]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1390]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1390]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1391]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1391]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1392]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1392]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1393]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1393]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1394]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1394]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1395]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1395]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1396]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1396]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1397]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1397]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1398]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1398]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1399]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1399]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 140 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 140 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1401]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1401]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1402]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1402]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1403]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1403]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1404]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1404]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1405]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1405]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1406]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1406]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1407]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1407]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1408]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1408]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1409]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1409]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1410]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1410]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1412]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1412]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1413]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1413]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1414]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1414]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1415]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1415]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1416]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1416]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1417]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1417]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1418]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1418]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1419]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1419]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1420]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1420]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1421]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1421]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1422]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1422]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1423]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1423]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1424]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1424]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1425]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1425]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1426]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1426]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1427]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1427]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1428]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1428]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1429]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1429]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1430]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1430]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1431]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1431]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1432]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1432]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1433]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1433]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1434]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1434]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1435]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1435]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1436]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1436]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1437]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1437]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1438]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1438]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1439]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1439]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1440]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1440]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1441]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1441]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1442]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1442]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1443]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1443]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1444]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1444]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1445]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1445]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1446]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1446]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1447]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1447]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1448]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1448]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1449]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1449]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1450]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1450]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1451]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1451]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1452]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1452]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1453]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1453]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1454]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1454]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1455]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1455]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1456]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1456]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1457]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1457]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1458]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1458]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1459]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1459]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 145]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 145]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1460]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1460]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1461]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1461]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1462]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1462]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1463]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1463]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1464]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1464]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1465]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1465]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1466]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1466]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1467]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1467]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1468]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1468]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1469]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1469]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1470]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1470]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1471]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1471]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1472]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1472]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1473]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1473]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1474]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1474]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1475]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1475]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1476]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1476]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1477]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1477]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1478]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1478]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1479]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1479]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1480]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1480]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1481]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1481]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1482]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1482]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1483]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1483]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1484]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1484]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1485]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1485]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1486]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1486]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1487]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1487]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1488]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1488]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1489]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1489]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1490]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1490]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1491]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1491]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1492]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1492]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1493]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1493]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1494]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1494]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1495]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1495]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1496]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1496]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1497]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1497]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1498]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1498]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1499]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1499]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1500]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1500]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1501]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1501]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1502]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1502]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1503]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1503]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1504]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1504]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1505]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1505]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1506]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1506]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1507]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1507]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1508]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1508]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1509]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1509]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1510]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1510]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1511]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1511]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1512]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1512]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1513]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1513]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1514]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1514]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1515]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1515]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1516]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1516]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1517]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1517]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1518]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1518]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1519]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1519]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1520]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1520]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1521]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1521]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1522]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1522]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1523]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1523]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1524]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1524]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1525]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1525]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1526]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1526]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1527]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1527]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1528]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1528]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1529]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1529]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1530]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1530]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1531]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1531]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1532]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1532]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1533]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1533]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1534]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1534]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1535]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1535]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1536]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1536]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1537]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1537]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1538]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1538]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1539]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1539]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1540]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1540]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1541]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1541]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1542]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1542]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1543]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1543]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1544]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1544]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1545]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1545]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1546]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1546]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1547]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1547]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1548]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1548]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1549]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1549]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1550]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1550]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1551]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1551]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1552]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1552]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1553]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1553]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1554]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1554]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1555]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1555]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1556]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1556]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1557]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1557]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1558]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1558]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1559]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1559]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1560]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1560]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1561]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1561]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1562]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1562]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1563]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1563]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1564]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1564]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1565]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1565]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1566]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1566]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1567]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1567]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1568]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1568]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1569]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1569]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1570]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1570]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1571]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1571]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1572]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1572]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1573]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1573]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1574]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1574]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1575]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1575]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1576]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1576]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1577]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1577]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1578]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1578]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1579]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1579]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1580]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1580]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1581]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1581]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1582]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1582]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1583]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1583]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1584]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1584]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1585]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1585]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1586]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1586]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1587]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1587]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1588]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1588]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1589]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1589]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1590]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1590]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1591]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1591]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1592]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1592]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1593]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1593]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1594]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1594]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1595]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1595]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1596]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1596]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1597]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1597]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1598]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1598]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1599]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1599]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 15]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 15]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1601]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1601]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1602]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1602]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1603]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1603]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1604]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1604]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1605]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1605]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1606]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1606]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1607]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1607]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1608]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1608]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1609]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1609]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1610]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1610]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1611]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1611]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1612]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1612]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1613]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1613]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1614]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1614]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1615]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1615]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1616]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1616]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1617]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1617]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1618]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1618]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1619]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1619]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 161]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 161]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1620]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1620]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1621]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1621]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1622]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1622]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1623]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1623]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1624]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1624]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1625]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1625]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1626]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1626]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1627]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1627]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1628]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1628]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1629]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1629]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1630]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1630]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1631]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1631]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1632]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1632]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1633]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1633]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1634]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1634]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1635]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1635]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1636]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1636]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1637]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1637]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1638]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1638]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1639]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1639]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1640]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1640]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1641]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1641]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1642]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1642]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1643]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1643]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1644]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1644]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1645]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1645]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1646]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1646]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1647]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1647]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1648]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1648]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1649]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1649]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1650]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1650]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1651]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1651]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1652]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1652]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1653]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1653]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1654]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1654]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1655]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1655]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1656]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1656]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1657]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1657]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1658]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1658]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1659]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1659]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 165]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 165]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1660]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1660]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1661]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1661]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1662]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1662]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1663]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1663]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1664]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1664]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1665]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1665]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1666]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1666]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1667]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1667]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1668]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1668]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1669]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1669]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1670]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1670]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1671]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1671]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1672]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1672]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1673]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1673]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1674]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1674]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1675]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1675]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1676]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1676]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1677]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1677]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1678]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1678]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1679]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1679]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1680]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1680]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1681]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1681]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1682]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1682]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1683]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1683]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1684]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1684]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1685]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1685]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1686]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1686]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1687]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1687]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1688]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1688]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1689]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1689]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1690]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1690]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1691]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1691]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1692]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1692]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1693]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1693]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1694]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1694]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1695]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1695]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1696]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1696]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1697]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1697]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1698]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1698]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1699]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1699]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1700]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1700]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1701]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1701]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1702]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1702]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1703]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1703]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1704]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1704]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1705]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1705]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1706]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1706]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1707]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1707]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1708]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1708]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1709]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1709]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1710]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1710]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1711]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1711]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1712]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1712]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1713]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1713]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1714]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1714]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1715]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1715]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1716]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1716]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1717]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1717]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1718]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1718]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1719]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1719]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1720]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1720]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1721]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1721]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1722]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1722]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1723]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1723]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1724]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1724]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1725]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1725]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1726]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1726]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1727]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1727]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1728]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1728]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1729]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1729]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1730]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1730]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1731]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1731]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1732]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1732]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1733]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1733]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1734]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1734]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1735]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1735]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1736]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1736]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1737]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1737]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1738]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1738]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1739]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1739]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1740]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1740]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1741]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1741]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1742]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1742]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1743]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1743]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1744]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1744]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1745]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1745]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1746]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1746]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1747]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1747]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1748]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1748]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1749]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1749]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1750]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1750]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1751]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1751]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1752]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1752]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1753]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1753]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1754]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1754]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1755]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1755]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1756]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1756]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1757]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1757]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1758]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1758]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1759]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1759]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1760]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1760]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1761]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1761]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1762]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1762]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1763]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1763]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1764]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1764]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1765]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1765]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1766]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1766]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1767]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1767]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1768]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1768]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1769]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1769]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1770]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1770]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1771]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1771]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1772]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1772]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1773]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1773]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1774]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1774]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1775]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1775]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1776]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1776]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1777]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1777]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1778]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1778]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1779]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1779]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1780]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1780]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1781]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1781]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1782]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1782]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1783]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1783]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1784]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1784]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1785]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1785]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1786]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1786]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1787]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1787]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1788]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1788]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1789]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1789]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1790]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1790]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1791]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1791]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1792]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1792]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1793]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1793]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1794]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1794]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1795]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1795]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1796]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1796]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1797]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1797]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1798]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1798]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1799]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1799]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1800]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1800]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1801]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1801]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1802]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1802]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1803]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1803]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1804]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1804]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1805]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1805]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1806]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1806]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1807]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1807]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1808]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1808]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1809]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1809]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 180]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 180]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1810]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1810]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1811]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1811]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1812]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1812]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1813]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1813]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1814]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1814]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1815]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1815]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1816]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1816]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1817]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1817]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1818]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1818]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1819]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1819]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1820]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1820]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1821]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1821]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1822]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1822]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1823]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1823]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1824]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1824]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1825]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1825]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1826]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1826]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1827]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1827]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1828]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1828]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1829]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1829]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1830]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1830]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1831]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1831]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1832]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1832]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1833]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1833]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1834]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1834]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1835]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1835]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1836]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1836]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1837]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1837]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1838]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1838]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1839]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1839]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1840]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1840]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1841]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1841]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1842]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1842]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1843]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1843]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1844]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1844]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1845]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1845]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1846]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1846]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1847]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1847]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1848]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1848]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1849]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1849]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 185 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 185 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1850]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1850]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1851]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1851]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1852]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1852]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1853]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1853]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1854]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1854]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1855]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1855]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1856]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1856]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1857]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1857]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1858]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1858]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1859]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1859]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1860]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1860]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1861]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1861]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1862]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1862]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1863]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1863]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1864]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1864]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1865]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1865]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1866]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1866]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1867]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1867]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1868]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1868]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1869]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1869]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1870]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1870]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1871]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1871]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1872]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1872]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1873]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1873]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1874]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1874]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1875]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1875]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1876]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1876]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1877]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1877]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1878]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1878]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1879]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1879]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1880]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1880]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1881]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1881]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1882]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1882]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1883]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1883]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1884]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1884]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1885]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1885]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1886]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1886]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1887]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1887]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1888]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1888]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1889]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1889]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 188]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 188]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1890]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1890]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1891]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1891]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1892]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1892]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1893]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1893]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1894]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1894]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1895]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1895]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1896]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1896]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1897]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1897]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1898]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1898]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1899]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1899]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 189]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 189]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1900]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1900]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1901]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1901]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1903]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1903]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1904]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1904]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1905]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1905]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1906]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1906]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1907]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1907]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1908]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1908]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1909]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1909]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1910]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1910]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1911]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1911]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1912]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1912]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1913]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1913]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1914]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1914]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1915]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1915]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1916]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1916]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1917]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1917]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1918]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1918]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1919]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1919]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1920]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1920]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1921]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1921]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1922]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1922]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1923]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1923]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1924]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1924]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1925]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1925]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1926]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1926]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1927]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1927]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1928]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1928]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 192]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 192]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1930]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1930]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1931]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1931]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1932]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1932]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1933]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1933]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1934]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1934]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1935]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1935]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1936]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1936]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1937]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1937]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1938]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1938]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1939]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1939]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1940]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1940]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1941]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1941]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1942]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1942]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1943]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1943]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1944]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1944]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1945]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1945]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1948]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1948]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1949]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1949]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1952]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1952]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1953]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1953]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1955]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1955]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1958]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1958]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1959]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1961]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1961]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1962]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1962]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1963]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1963]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1964]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1964]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1965]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1965]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1966]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1966]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1967]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1967]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1971]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1971]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1972]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1972]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1973]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1973]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1976]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1976]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1978]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1978]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1979]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1979]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1980]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1980]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1981]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1981]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1982]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1982]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1983]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1983]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1984]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1984]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1985]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1986]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1986]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1987]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1987]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1988]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1988]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1989]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1989]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1990]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1990]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1991]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1991]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1992]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1992]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1993]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1993]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1994]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1994]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1995]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1995]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1996]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1996]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1997]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1997]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 1998]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1998]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2000]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2000]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2001]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2001]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2002]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2002]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2003]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2003]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2006]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2006]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2007]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2007]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2009]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2009]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 2012]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 2012]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 204]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 204]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 205]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 205]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 208]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 208]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 216]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 216]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 225]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 225]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 229 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 229 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 240]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 240]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 247 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 247 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 260 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 260 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 265 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 265 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 272]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 272]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 27]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 27]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 284 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 284 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 286 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 286 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 298]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 298]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 3 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 3 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 309 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 309 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 309]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 309]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 30]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 30]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 321]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 321]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 328]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 328]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 32]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 32]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 347]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 347]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 354]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 354]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 356 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 356 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 360]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 360]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 37]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 37]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 384 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 384 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 384]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 384]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 39]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 39]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 40]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 40]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 42 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 42 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 428 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 428 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 43 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 43 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 473]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 473]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 476]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 476]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 497]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 497]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 51]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 51]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 539]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 539]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 53]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 53]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 544 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 544 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 546]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 546]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 549]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 549]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 551 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 551 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 555]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 555]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 556]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 556]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 560]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 560]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 563]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 563]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 565]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 565]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 567]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 567]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 568]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 568]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 569]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 569]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 570]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 570]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 573]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 573]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 574]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 574]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 575]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 575]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 576]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 576]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 579]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 579]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 580]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 580]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 581]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 581]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 583]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 583]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 584]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 584]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 585]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 585]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 588]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 588]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 590]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 590]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 591]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 591]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 592]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 592]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 593]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 593]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 594]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 594]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 595]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 595]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 596]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 596]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 598]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 598]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 599]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 599]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 600]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 600]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 601]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 601]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 603]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 603]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 605]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 605]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 606]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 606]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 608]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 608]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 610]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 610]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 611]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 611]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 612]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 612]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 614]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 614]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 615]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 615]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 619]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 619]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 61]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 61]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 624]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 624]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 625]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 625]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 626]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 626]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 63 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 63 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 646]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 646]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 65 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 65 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 668]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 668]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 675 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 675 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 675]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 675]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 677]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 677]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 69 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 69 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 699]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 699]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 70 b.z.]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 70 b.z.]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 700]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 700]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 711]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 711]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 714]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 714]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 718]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 718]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 721]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 721]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 724]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 724]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 740]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 740]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 742]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 742]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 750]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 750]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 766]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 766]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 767]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 767]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 768]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 768]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 76]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 76]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 776]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 776]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 780]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 780]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 781]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 781]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 786]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 786]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 787]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 787]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 789]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 789]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 790]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 790]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 796]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 796]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 798]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 798]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 800]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 800]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 801]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 801]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 802]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 802]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 804]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 804]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 805]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 805]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 810]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 810]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 815]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 815]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 820]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 820]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 821]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 821]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 824]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 824]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 827]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 827]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 828]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 828]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 830]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 830]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 835]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 835]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 839]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 839]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 850]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 850]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 853]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 853]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 858]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 858]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 864]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 864]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 865]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 865]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 86]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 86]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 873]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 873]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 880]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 880]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 893]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 893]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 895]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 895]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 896]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 896]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 900]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 900]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 901]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 901]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 903]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 903]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 908]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 908]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 910]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 910]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 920]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 920]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 932]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 932]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 935]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 935]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 936]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 936]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 940]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 940]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 945]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 945]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 950]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 950]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 953]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 953]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 960]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 960]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 965]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 965]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 966]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 966]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 971]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 971]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 972]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 972]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 973]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 973]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 974]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 974]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 978]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 978]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 980]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 980]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn 998]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 998]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn Dijon]] → [[:Kategorî:Kesên ji Dijonê]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Jidayîkbûn sedsala 7an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Jin li Antarktîka]] → [[:Kategorî:Jin li Antarktîkayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên Azerî]] → [[:Kategorî:Jinên azerî]]
*# [[:Kategorî:Jinên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Jinên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Jinên fînlandî]] → [[:Kategorî:Jinên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Jinên li Awistralyayê]] → [[:Kategorî:Jin li Awistralyayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên li Okyanûsyayê]] → [[:Kategorî:Jin li Okyanûsyayê]]
*# [[:Kategorî:Jinên polon]] → [[:Kategorî:Jinên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Joanne K. Rowling]] → [[:Kategorî:J. K. Rowling]]
*# [[:Kategorî:Jîngeh li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Jîngeh li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Jîngeh li Walesê]] → [[:Kategorî:Jîngeh li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Kabilcevz]] → [[:Kategorî:Qabilcewz]]
*# [[:Kategorî:Kafkasya]] → [[:Kategorî:Qefqasya]]
*# [[:Kategorî:Kamboçyayî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Kambocayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kamboçyayî]] → [[:Kategorî:Kambocayî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên Amerîkayê]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Amerîkayê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên pirzimanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên pirzimanî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyona yên Brezîlya]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Arjantînî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Arjentînê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlya]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi spanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê spanî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên inglîzî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê inglîzî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên portekîzî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê portûgalî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên portûgalî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê portûgalî]]
*# [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên spanî]] → [[:Kategorî:Kanalên televîzyonê yên bi zimanê spanî]]
*# [[:Kategorî:Karakterên honakî]] → [[:Kategorî:Kesayetên honakî]]
*# [[:Kategorî:Kardiyolojî]] → [[:Kategorî:Dilnasî]]
*# [[:Kategorî:Kareba]] → [[:Kategorî:Elektrîk]]
*# [[:Kategorî:Karsazên walesî]] → [[:Kategorî:Karsazên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Karsazî li Walesê]] → [[:Kategorî:Karsazî li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Karta dayikî]] → [[:Kategorî:Makekart]]
*# [[:Kategorî:Kasa Cîhanê ya Jinan a FIFA]] → [[:Kategorî:Kasa Cîhanî ya Jinan a FIFA]]
*# [[:Kategorî:Kasa Cîhanê]] → [[:Kategorî:Kasa Cîhanî]]
*# [[:Kategorî:Katalan]] → [[:Kategorî:Ketelan]]
*# [[:Kategorî:Kategoriyên li gorî parzemîn û sedsalan]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî parzemîn û sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Kategoriyên mirovan ên antropolojîk]] → [[:Kategorî:Kategoriyên antropolojîk ên mirovan]]
*# [[:Kategorî:Kategorî li gorî bajarên li Înglistanê]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî bajarên Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Kategorî li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Kategorî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kel]] → [[:Kategorî:Keleh]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Asyayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Asyayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Asyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Efxanistanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Efxanistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Îranê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Kelepora Cîhanê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê]]
*# [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Kelepûra Cîhanê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Kelheyên Wanê]] → [[:Kategorî:Kelehên Wanê]]
*# [[:Kategorî:Kelheyên li Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Kelehên li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kembodja]] → [[:Kategorî:Kamboca]]
*# [[:Kategorî:Keneda]] → [[:Kategorî:Kanada]]
*# [[:Kategorî:Kentucky]] → [[:Kategorî:Kentakî]]
*# [[:Kategorî:Kes li gorî olan]] → [[:Kategorî:Kes li gorî dînan]]
*# [[:Kategorî:Kes li gorî pîşe,sedsal û neteweyan]] → [[:Kategorî:Kes li gorî pîşe, sedsal û neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Keseyetên di destanên kurdan de]] → [[:Kategorî:Kesayetên di destanên kurdan de]]
*# [[:Kategorî:Kesên Asyayî yên sedsala 20an]] → [[:Kategorî:Kesên asyayî yên sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Kesên Asyayî yên sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Kesên asyayî yên sedsala 21an]]
*# [[:Kategorî:Kesên Leşciwanî]] → [[:Kategorî:Leşciwanî]]
*# [[:Kategorî:Kesên hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Kesên hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Almanya]] → [[:Kategorî:Kesên ji Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Arjentînê]] → [[:Kategorî:Arjentînî]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Awistriyayê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Kesên ji Awistiryayê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Cardiffê li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kardîfê li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Kinikan]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kinikanê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Navçeyên Kurdistanê (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Kesên ji Kurdistanê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Ohioê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Ohioyê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Seqiz]] → [[:Kategorî:Kesên ji Seqizê]]
*# [[:Kategorî:Kesên ji Stenbolê]] → [[:Kategorî:Kesên ji Stembolê]]
*# [[:Kategorî:Kesên leşciwan]] → [[:Kategorî:Leşciwanî]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Kesên sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Kesên sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Keyaniya Asturiasê]] → [[:Kategorî:Keyaniya Astûryayê]]
*# [[:Kategorî:Keyaniya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Keyaniya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Keyaniyên Walesê]] → [[:Kategorî:Keyaniyên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Keyên Markoyê]] → [[:Kategorî:Keyên Marokoyê]]
*# [[:Kategorî:Koandamêt heywanan]] → [[:Kategorî:Anatomiya guhandaran]]
*# [[:Kategorî:Kobanê]] → [[:Kategorî:Kobanî]]
*# [[:Kategorî:Kolonîtî]] → [[:Kategorî:Kolonyalîzm]]
*# [[:Kategorî:Koma etnodînî]] → [[:Kategorî:Komên etnodînî]]
*# [[:Kategorî:Komagene]] → [[:Kategorî:Komagênê]]
*# [[:Kategorî:Komara Mehabadê]] → [[:Kategorî:Komara Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Komara Tirk a Bakurê Kîprosê]] → [[:Kategorî:Bakurê Kîprosê]]
*# [[:Kategorî:Komara Tirkî ya Bakurê Kîprosê]] → [[:Kategorî:Bakurê Kîprosê]]
*# [[:Kategorî:Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Çekya]]
*# [[:Kategorî:Komunên Aveyronê]] → [[:Kategorî:Komunên Avaironê]]
*# [[:Kategorî:Komunên Fransayê li gorî departmanan]] → [[:Kategorî:Komunên Fransayê li gorî departementan]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Agrigentoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Agrigentoyê]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Alessandriayê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Alessandriayê]]
*# [[:Kategorî:Komunên parêzgeha Chieti]] → [[:Kategorî:Şaredariyên parêzgeha Chieti]]
*# [[:Kategorî:Komên avê li Asyayê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê li Pakistanê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Pakistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Sudanê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Komên avê yên Walesê]] → [[:Kategorî:Komên avê yên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîk li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî li Çînê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Çînê]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navmiletî hatine parkirin]] → [[:Kategorî:Komên etnîkî yên bi hidûdên navneteweyî hatine parkirin]]
*# [[:Kategorî:Komên etnîkî yên Çînê]] → [[:Kategorî:Komên etnîk li Çînê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên Fransayê]] → [[:Kategorî:Komunên Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên departementa Girondeê]] → [[:Kategorî:Komunên Girondayê]]
*# [[:Kategorî:Komûnên departementa Loire-Atlantique]] → [[:Kategorî:Komunên departementa Loire-Atlantique]]
*# [[:Kategorî:Komûnîzm]] → [[:Kategorî:Komunîzm]]
*# [[:Kategorî:Konfederalîzma Demokratîk]] → [[:Kategorî:Konfederalîzma demokratîk]]
*# [[:Kategorî:Konfusyus]] → [[:Kategorî:Konfuçyus]]
*# [[:Kategorî:Koordînat li ser Wîkîdatayê ye]] → [[:Kategorî:Koordînat li ser Wîkîdaneyê ye]]
*# [[:Kategorî:Kosovo]] → [[:Kategorî:Kosova]]
*# [[:Kategorî:Kroatya]] → [[:Kategorî:Xirwatistan]]
*# [[:Kategorî:Kroatî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Xirwat li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kroatî]] → [[:Kategorî:Xirwat]]
*# [[:Kategorî:Krowatî]] → [[:Kategorî:Xirwatî]]
*# [[:Kategorî:Krîmînolojî]] → [[:Kategorî:Tawannasî]]
*# [[:Kategorî:Kulu]] → [[:Kategorî:Qulek]]
*# [[:Kategorî:Kurdnas li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Kurdolog li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Kurdnas]] → [[:Kategorî:Kurdolog]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên awistirî]] → [[:Kategorî:Kurdologên awistirî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên fransî]] → [[:Kategorî:Kurdologên fransî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên kurd]] → [[:Kategorî:Kurdologên kurd]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên rûs]] → [[:Kategorî:Kurdologên rûs]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasên îtalî]] → [[:Kategorî:Kurdologên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Kurdnasî]] → [[:Kategorî:Kurdolojî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Anatoliyaya Navîn]] → [[:Kategorî:Kurdên Anatolyaya Navîn]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Kafkasyayê]] → [[:Kategorî:Kurdên Qefqasyayê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên Osmanî]] → [[:Kategorî:Kurdên Împeratoriya Osmanî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên YKKS'ê]] → [[:Kategorî:Kurdên Sovyeta Berê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên ji Misirê]] → [[:Kategorî:Kurdên Misirê]]
*# [[:Kategorî:Kurdên osmanî]] → [[:Kategorî:Kurdên Împeratoriya Osmanî]]
*# [[:Kategorî:Kurdên rojhilat]] → [[:Kategorî:Kurdên Rojhilata Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Kurt]] → [[:Kategorî:Şitil]]
*# [[:Kategorî:Kuv]] → [[:Kategorî:Karok]]
*# [[:Kategorî:Kîmyagerên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Kîmyagerên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Kîmyagerên çek]] → [[:Kategorî:Kîmyagerên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Kîprosî li gorî sedsal û pîşeyan]] → [[:Kategorî:Qibrisî li gorî sedsal û pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Kîprosî li gorî sedsalan]] → [[:Kategorî:Qibrisî li gorî sedsalan]]
*# [[:Kategorî:Kîvroşk]] → [[:Kategorî:Kerguh]]
*# [[:Kategorî:LCCN]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera LCCN]]
*# [[:Kategorî:LNB]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera LNB]]
*# [[:Kategorî:Language maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên çavdêriyê ji bo zimên]]
*# [[:Kategorî:Language templates]] → [[:Kategorî:Şablonên zimanan]]
*# [[:Kategorî:Latînî]] → [[:Kategorî:Zimanê latînî]]
*# [[:Kategorî:Lezbiyentî]] → [[:Kategorî:Lezbiyenî]]
*# [[:Kategorî:Leşkeriya Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Leşkeriya Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Leşkeriya Kîprosê]] → [[:Kategorî:Leşkeriya Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Leşkerên Kurd]] → [[:Kategorî:Leşkerên kurd]]
*# [[:Kategorî:Li gorî zayendê kes]] → [[:Kategorî:Kes li gorî zayendê]]
*# [[:Kategorî:Lîga Şampiyonên UEFA'yê ya 2010/2011]] → [[:Kategorî:Lîga Şampiyonên UEFAyê 2010/2011]]
*# [[:Kategorî:Lîsteya fîlmên kurdî]] → [[:Kategorî:Sînemaya kurdî]]
*# [[:Kategorî:Lîsteya navên Xwedê li gorî îslamê]] → [[:Kategorî:Navên Xwedê di îslamê de]]
*# [[:Kategorî:Lîstikvanê bîlardê]] → [[:Kategorî:Lîstikvanên bîlardoyê]]
*# [[:Kategorî:Lîstikvanên kurd]] → [[:Kategorî:Aktorên kurd]]
*# [[:Kategorî:Macar]] → [[:Kategorî:Mecar]]
*# [[:Kategorî:Malbata Mihemedê]] → [[:Kategorî:Malbata Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Malbatên ji Ohioê]] → [[:Kategorî:Malbatên ji Ohioyê]]
*# [[:Kategorî:Malbatên kurd]] → [[:Kategorî:Malbatên kurdî]]
*# [[:Kategorî:Malperên ku 2004'ê avabûne]] → [[:Kategorî:Malperên ku di 2004an de ava bûne]]
*# [[:Kategorî:Mangavan]] → [[:Kategorî:Mangaka]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzan li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Matematîknas li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzan]] → [[:Kategorî:Matematîknas]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên ereb]] → [[:Kategorî:Matematîknasên ereb]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên faris]] → [[:Kategorî:Matematîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên fars]] → [[:Kategorî:Matematîknasên faris]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên fransî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên fransî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên hindistanî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên hindî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên kurd]] → [[:Kategorî:Matematîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên swêdî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên tirk]] → [[:Kategorî:Matematîknasên tirk]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên yewnan]] → [[:Kategorî:Matematîknasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Matematîkzanên yewnanî]] → [[:Kategorî:Matematîknasên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Newengeran a Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Meclîsa Mezin ya Neteweyî ya Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Medya almanî]] → [[:Kategorî:Medyaya Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Medya azerî]] → [[:Kategorî:Medyaya Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Medya fransî]] → [[:Kategorî:Medyaya Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Meksîka]] → [[:Kategorî:Meksîk]]
*# [[:Kategorî:Mela Hisênê Bateyî]] → [[:Kategorî:Mela Huseynê Bateyî]]
*# [[:Kategorî:Melayê Bateyî]] → [[:Kategorî:Mela Huseynê Bateyî]]
*# [[:Kategorî:Meledî]] → [[:Kategorî:Meletî]]
*# [[:Kategorî:Melek]] → [[:Kategorî:Firîşte]]
*# [[:Kategorî:Merên kûbayî]] → [[:Kategorî:Mêrên kûbayî]]
*# [[:Kategorî:Mexlûqên efsanevî]] → [[:Kategorî:Mexlûqên efsanewî]]
*# [[:Kategorî:Mezheba îslamî]] → [[:Kategorî:Mezhebên îslamê]]
*# [[:Kategorî:Mihemed]] → [[:Kategorî:Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Mirin hezarsala 1em]] → [[:Kategorî:Mirin hezarsala 1ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin hezarsala 2yem]] → [[:Kategorî:Mirin hezarsala 2an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 21'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 4'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 4an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 8an b.z.]] → [[:Kategorî:Mirinên di sedsala 8an a b.z. de]]
*# [[:Kategorî:Mirin sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Mirin sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Mirovnasiya çandî]] → [[:Kategorî:Antropolojiya çandî]]
*# [[:Kategorî:Mirovnasî]] → [[:Kategorî:Antropolojî]]
*# [[:Kategorî:Modelên jin ên arjentînî]] → [[:Kategorî:Modelên arjentînî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Modelên kîprosî]] → [[:Kategorî:Modelên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Modelên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Modelên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Modelên çek]] → [[:Kategorî:Modelên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Modulên nexşeya cihanên welatan]] → [[:Kategorî:Modulên nexşeya cihan ên welatan]]
*# [[:Kategorî:Morarşiyên berê li gorî cureyan]] → [[:Kategorî:Monarşiyên berê li gorî cureyan]]
*# [[:Kategorî:Moskow]] → [[:Kategorî:Mosko]]
*# [[:Kategorî:Motorçerxe]] → [[:Kategorî:Motorsiklet]]
*# [[:Kategorî:Muhemmed Reza Pehlewî]] → [[:Kategorî:Mohammad Reza Pehlewî]]
*# [[:Kategorî:MusicBrainz]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera MusicBrainz]]
*# [[:Kategorî:Muzîknasên brezîlí]] → [[:Kategorî:Muzîknasên brezîlî]]
*# [[:Kategorî:Muzîknasên şîlîyî]] → [[:Kategorî:Muzîknasên şîliyî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkologên kurd]] → [[:Kategorî:Muzîknasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên ji Cardiffê]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên ji Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên polon]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Muzîkvanên walesî]] → [[:Kategorî:Muzîkvanên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Mêmfis]] → [[:Kategorî:Memfîs]]
*# [[:Kategorî:Mêrên awistralyayî]] → [[:Kategorî:Mêrên awistralî]]
*# [[:Kategorî:Mêrên kîprosî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Mêrên qibrisî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Mêrên kîprosî]] → [[:Kategorî:Mêrên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Mîmarî li Taywanê]] → [[:Kategorî:Avahîsazî li Taywanê]]
*# [[:Kategorî:Mîtolojiya walesî]] → [[:Kategorî:Mîtolojiya wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Mîtolojîya yewnanî]] → [[:Kategorî:Mîtolojiya yewnanî]]
*# [[:Kategorî:NDL]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NDL]]
*# [[:Kategorî:NKC]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NKC]]
*# [[:Kategorî:NLA]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NLA]]
*# [[:Kategorî:NTA]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera NTA]]
*# [[:Kategorî:NY]] → [[:Kategorî:Neteweyên Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Nanjing]] → [[:Kategorî:Nankîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Avûstûrya jêr]] → [[:Kategorî:Navçeya Awistriya Jêrîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Baden-Württemberg]] → [[:Kategorî:Baden-Württemberg]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Bayern]] → [[:Kategorî:Bavyera]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Hessen]] → [[:Kategorî:Hessen]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Niedersachsen]] → [[:Kategorî:Saksonya Jêrîn]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Nordrhein-Westfalen]] → [[:Kategorî:Nordrhein-Westfalen]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Overijsselê]] → [[:Kategorî:Overijssel]]
*# [[:Kategorî:Navçeya Sachsen]] → [[:Kategorî:Saksonya]]
*# [[:Kategorî:Navçeyên Enqerê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Enqereyê]]
*# [[:Kategorî:Navçeyên Hessen]] → [[:Kategorî:Navçeyên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Navê gedan]] → [[:Kategorî:Navê gedeyan]]
*# [[:Kategorî:Naxçivan]] → [[:Kategorî:Komara Xweser a Naxçivanê]]
*# [[:Kategorî:Nebat]] → [[:Kategorî:Riwek]]
*# [[:Kategorî:Nemrûd (qeralê sumerî)]] → [[:Kategorî:Nemrûd (key)]]
*# [[:Kategorî:Nemsa]] → [[:Kategorî:Awistirya]]
*# [[:Kategorî:Neurolog]] → [[:Kategorî:Norolog]]
*# [[:Kategorî:Neurolojî]] → [[:Kategorî:Norolojî]]
*# [[:Kategorî:Neuss (navçe)]] → [[:Kategorî:Rhein-Kreis Neuss]]
*# [[:Kategorî:Nexweşiyên neurolojîk]] → [[:Kategorî:Nexweşiyên norolojîk]]
*# [[:Kategorî:Nifûs]] → [[:Kategorî:Gelhe]]
*# [[:Kategorî:Nijada Qefqasoîd]] → [[:Kategorî:Nijada spî]]
*# [[:Kategorî:Niue]] → [[:Kategorî:Niûe]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên belarûs]] → [[:Kategorî:Nivîskarên belarûsî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên fars]] → [[:Kategorî:Nivîskarên faris]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên fransayî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên fransî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên honaka zanistiyê]] → [[:Kategorî:Nivîskarên honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Nivîskarên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên komûnîst]] → [[:Kategorî:Nivîskarên komunîst]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên kurd Xorasanê]] → [[:Kategorî:Nivîskarên kurdên Xorasanê]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên polon]] → [[:Kategorî:Nivîskarên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên yewnanî]] → [[:Kategorî:Nivîskarên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Nivîskarên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Nivîskarên çek]] → [[:Kategorî:Nivîskarên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Norway stub templates]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilên Norwêcê]]
*# [[:Kategorî:Norweg]] → [[:Kategorî:Norwêc]]
*# [[:Kategorî:Nêrîna bêalî hewce ye]] → [[:Kategorî:Gotarên ku nêrîna bêalî hewce ye]]
*# [[:Kategorî:Nîvxwedayên mîtolojiya yewnanî]] → [[:Kategorî:Nîvxwedayên mîtolojiya klasîk]]
*# [[:Kategorî:Nû Înglistan]] → [[:Kategorî:New England]]
*# [[:Kategorî:Olzan]] → [[:Kategorî:Teolog]]
*# [[:Kategorî:Organ]] → [[:Kategorî:Endam (biyolojî)]]
*# [[:Kategorî:Organel]] → [[:Kategorî:Endamok]]
*# [[:Kategorî:PDK-Î]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê]]
*# [[:Kategorî:PDK-Îran]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistana Îranê]]
*# [[:Kategorî:PDK-Îraq]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Demokrat a Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:PDS]] → [[:Kategorî:Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:PLWABN]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera PLWABN]]
*# [[:Kategorî:PSK]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîst a Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Padîşahên seleukîd]] → [[:Kategorî:Şahên seleukî]]
*# [[:Kategorî:Pages using citations with old-style implicit et al.]] → [[:Kategorî:CS1 errors: explicit use of et al.]]
*# [[:Kategorî:Pages with citations having redundant parameters]] → [[:Kategorî:CS1 errors: redundant parameter]]
*# [[:Kategorî:Pages with citations using unsupported parameters]] → [[:Kategorî:CS1 errors: unsupported parameter]]
*# [[:Kategorî:Pakrewan]] → [[:Kategorî:Şehîd]]
*# [[:Kategorî:Pakrewanên misilman]] → [[:Kategorî:Şehîdên misilman]]
*# [[:Kategorî:Pakrewanên xiristiyan]] → [[:Kategorî:Şehîdên xiristiyan]]
*# [[:Kategorî:Palatîna Jorîn]] → [[:Kategorî:Oberpfalz]]
*# [[:Kategorî:Paqijkirina zimanî]] → [[:Kategorî:Purîzma zimanî]]
*# [[:Kategorî:Parastina xwezayê li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Parastina xwezayê li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Parlamena Kîprosê]] → [[:Kategorî:Parlamena Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Gel]] → [[:Kategorî:Partiya Gel a Awistriyayê]]
*# [[:Kategorî:Partiya Sosyaldemokrat]] → [[:Kategorî:Partiyên sosyaldemokrat]]
*# [[:Kategorî:Partiya Sosyalizma Demokrat]] → [[:Kategorî:Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Partiya Xirîstiyanî]] → [[:Kategorî:Partiyên xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Partiya sosyalîst]] → [[:Kategorî:Partiyên sosyalîst]]
*# [[:Kategorî:Partiya xirîstiyanî]] → [[:Kategorî:Partiyên xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Partiyên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Başûrê Kurdistanê)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Başûrê Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Iraq)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Rojavayê Kurdistanê)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Tirkiye)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Partî (Îran)]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Partî siyasî yên Îranê]] → [[:Kategorî:Partiyên siyasî yên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Parêzgeha Dêrsimê]] → [[:Kategorî:Dêrsim (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Parêzgehên Kanadayê]] → [[:Kategorî:Parêzgeh û herêmên Kanadayê]]
*# [[:Kategorî:Parêzgehên Walesê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Pasîfîst]] → [[:Kategorî:Aştîxwaz]]
*# [[:Kategorî:Paytextên DYA]] → [[:Kategorî:Paytextên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Paytextên dabeşkirinên îdarî li Ewropeyê]] → [[:Kategorî:Paytextên dabeşkirinên îdarî li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Perwerde li Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Perwerde li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Perwerde li Jenevre]] → [[:Kategorî:Perwerde li Jenevê]]
*# [[:Kategorî:Perwerdehî li Nîkosyayê]] → [[:Kategorî:Perwerde li Nîkosyayê]]
*# [[:Kategorî:Peykertiraş]] → [[:Kategorî:Peykervan]]
*# [[:Kategorî:Peymana Versailles]] → [[:Kategorî:Peymana Versayê]]
*# [[:Kategorî:Peştûnan]] → [[:Kategorî:Peştûn]]
*# [[:Kategorî:Pirtûk li ser îslamê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên li ser îslamê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkhezên polon]] → [[:Kategorî:Pirtûkhezên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkhezên walesî]] → [[:Kategorî:Pirtûkhezên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxane Azerbaycanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxane li gorî dewletan]] → [[:Kategorî:Pirtûkxane li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneya Wîkîpediyayê]] → [[:Kategorî:Kitêbxaneya Wîkîpediyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Afrîkayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Afrîkayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Almanyayê li gorî bajaran]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Almanyayê li gorî bajaran]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Amerîkaya Bakur]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Amerîkaya Bakur]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Asyayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Asyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Azerbaycanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Azerbaycanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Keyaniya Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Keyaniya Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Misirê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Orşelîmê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Orşelîmê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Yewnanistanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên dîjîtal ên Brîtanyayê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên dîjîtal ên li Brîtanyayê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Înglistanê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên Îsraêlê]] → [[:Kategorî:Pirtûkxaneyên li Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgariyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgarî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên Erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên astronomiyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên bê bergê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên bê berg]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên li ser astronomiyê]] → [[:Kategorî:Pirtûkên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên zimanê azerî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên azerî]]
*# [[:Kategorî:Pirtûkên îngilîzî]] → [[:Kategorî:Pirtûkên inglîzî]]
*# [[:Kategorî:Playmates]] → [[:Kategorî:Playmate]]
*# [[:Kategorî:Polon li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Polonyayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Polonên honakî]] → [[:Kategorî:Kesên polonyayî yên honakî]]
*# [[:Kategorî:Popvanên polon]] → [[:Kategorî:Popvanên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên Japon]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên japonî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên fransiz]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên fransî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên macar]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên mecar]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên marokanî]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên marokan]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên Ûkraynî]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên ûkraynî]]
*# [[:Kategorî:Pornostêrkên çek (gel)]] → [[:Kategorî:Pornostêrkên çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Porê mirovan]] → [[:Kategorî:Porê mirov]]
*# [[:Kategorî:Psîkologî]] → [[:Kategorî:Derûnnasî]]
*# [[:Kategorî:Psîkolojiya sepandî]] → [[:Kategorî:Derûnnasiya sepandî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha awistriyayî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha awistirî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha kroatî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha xirwat]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha kurd]] → [[:Kategorî:Pêjgeha kurdî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha macar]] → [[:Kategorî:Pêjgeha mecar]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha mecar]] → [[:Kategorî:Pêjgeha mecarî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha polon]] → [[:Kategorî:Pêjgeha polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha polonyayî]] → [[:Kategorî:Pêjgeha polonî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha serb]] → [[:Kategorî:Pêjgeha serbî]]
*# [[:Kategorî:Pêjgeha şîleyê]] → [[:Kategorî:Pêjgeha Şîliyê]]
*# [[:Kategorî:Pêvayoyên biyolojîk]] → [[:Kategorî:Pêvajoyên biyolojîk]]
*# [[:Kategorî:Pîşesaziya çapemeniyê]] → [[:Kategorî:Pîşesaziya medyayê]]
*# [[:Kategorî:Pîşeyê MusicBrainz]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera MusicBrainz work]]
*# [[:Kategorî:Qehreman]] → [[:Kategorî:Leheng]]
*# [[:Kategorî:Qeyser]] → [[:Kategorî:Împerator]]
*# [[:Kategorî:Qirtasî]] → [[:Kategorî:Nivîsemenî]]
*# [[:Kategorî:Qubris]] → [[:Kategorî:Kîpros]]
*# [[:Kategorî:Qûm (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Qum (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Rapvanên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Rapvanên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Rejîsor]] → [[:Kategorî:Derhêner]]
*# [[:Kategorî:Rejîsorên fransî]] → [[:Kategorî:Derhênerên fransî]]
*# [[:Kategorî:Rewşa gîyanî]] → [[:Kategorî:Rewşa giyanî]]
*# [[:Kategorî:Roja hefteyê]] → [[:Kategorî:Rojên hefteyê]]
*# [[:Kategorî:Rojavayê Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Rojavaya Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Rojbûnî yên 1985'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Rojbûyînên 1985'an]] → [[:Kategorî:Jidayikbûn 1985]]
*# [[:Kategorî:Rojhilatnasên polon]] → [[:Kategorî:Rojhilatnasên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamegerên jin li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên jin li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Rojnamegerên jin ên îtalî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên jin ên îtalî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamevanên hindî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Rojnamevanên jin ên îtalî]] → [[:Kategorî:Rojnamevanên îtalî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Rojnameyên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Rojnameyên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Rojnameyên mûsewî]] → [[:Kategorî:Rojnamegeriya mûsewî]]
*# [[:Kategorî:Romaya Kevnare]] → [[:Kategorî:Romaya kevnare]]
*# [[:Kategorî:Rêbaza civakî]] → [[:Kategorî:Polîtîkaya civakî]]
*# [[:Kategorî:Rêbaza raya giştî]] → [[:Kategorî:Polîtîkaya raya giştî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Apoyî li Sûriyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên apoyî li Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Apoyî]] → [[:Kategorî:Rêxistinên apoyî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên Ermeniyên Sûriyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên ermeniyên Sûriyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên netewî]] → [[:Kategorî:Rêxistinên neteweyî]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên paramilîter bi merkeza li Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên paramilîter ên li Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên siyasî ji li gorî îdeolojiyan]] → [[:Kategorî:Rêxistinên siyasî li gorî îdeolojiyan]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên têkildarî birêvebirinê]] → [[:Kategorî:Rêxistinên têkildarî hikûmetê]]
*# [[:Kategorî:Rêxistinên îslamî yên kurd]] → [[:Kategorî:Rêxistinên îslamî yên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Rêzimana xelet]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêzimana xelet]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank balafirgeh yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank balafirgeh bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank hunermend yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank hunermend bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank jînenîgarî (Wîkîdane) yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank mirov/wîkîdane bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank mirov yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank mirov bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank model yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank model bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank nivîskar yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank nivîskar bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank xwedî meqam yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank xwedî meqam bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Agahîdank zanyar yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdank zanyar bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bi Şablon:Taxobox yên parametreyên şaş bi kar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Taxobox bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên bêgirêdanên gotarên din]] → [[:Kategorî:Rûpelên bê dergeh]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên ku agahîdanka pirtûkê bi parametreyên nakokî bikar tînin]] → [[:Kategorî:Rûpelên ku Şablon:Agahîdanka pirtûk bi parametreyên xelet bi kar tînin]]
*# [[:Kategorî:Rûpelên pîvanên bikaranîna kontrola otorîte]] → [[:Kategorî:Gotarên bi agahiyên kontrola otorîteyê]]
*# [[:Kategorî:Rûsya Sipî]] → [[:Kategorî:Belarûs]]
*# [[:Kategorî:Rûsî]] → [[:Kategorî:Rûs]]
*# [[:Kategorî:SUDOC]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera SUDOC]]
*# [[:Kategorî:Sal li Kîprosê]] → [[:Kategorî:Sal li Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Sal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sala 1663an li gorî welatan]] → [[:Kategorî:1663 li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Salên sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Saziya Zimanê kurdî]] → [[:Kategorî:Saziya Zimanê Kurdî]]
*# [[:Kategorî:Sedsal li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Sedsal li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Sedsal li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsal li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 10'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 10an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 10an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 10an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11an li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 11an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 11an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 12'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 12an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 12an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 12an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 13'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 13an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 13an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 13an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 14'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 14an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 15'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 15an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 16'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 16an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 17'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 17an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 18'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 18an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 19'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 19an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 19an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 19an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20.]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 20an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 20an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 21'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 21an]] → [[:Kategorî:Sedsala 21ê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 4'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 4an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 5'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 5an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 5an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 5an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 6'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 6an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 6an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 6an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 7'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 7an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8an li Portugalê]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an li Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 8an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 8an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 9'an]] → [[:Kategorî:Sedsala 9an]]
*# [[:Kategorî:Sedsala 9an li Walesê]] → [[:Kategorî:Sedsala 9an li Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Sefewiyan]] → [[:Kategorî:Dewleta Sefewiyan]]
*# [[:Kategorî:Sefewî]] → [[:Kategorî:Dewleta Sefewiyan]]
*# [[:Kategorî:Sehebayên Mihemed]] → [[:Kategorî:Sehebayên Muhemmed]]
*# [[:Kategorî:Selçûqî]] → [[:Kategorî:Selcûqî]]
*# [[:Kategorî:Sembol]] → [[:Kategorî:Çeveng]]
*# [[:Kategorî:Senarîst]] → [[:Kategorî:Senaryonivîs]]
*# [[:Kategorî:Senifandina mijarên sereke]] → [[:Kategorî:Sinifandina mijarên sereke]]
*# [[:Kategorî:Serdem]] → [[:Kategorî:Serdemên dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Serdema Kevnare]] → [[:Kategorî:Serdema kevnare]]
*# [[:Kategorî:Serdema Navîn]] → [[:Kategorî:Serdema navîn]]
*# [[:Kategorî:Serdema helenîstîk]] → [[:Kategorî:Serdema helenîstî]]
*# [[:Kategorî:Serhildanan]] → [[:Kategorî:Serhildan]]
*# [[:Kategorî:Serhildêrên êzîdî]] → [[:Kategorî:Serhildêrên êzdî]]
*# [[:Kategorî:Serokdewletên Bangladeşê]] → [[:Kategorî:Serokdewletên Bengladeşê]]
*# [[:Kategorî:Serokdewletên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Serokdewletên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Serokkomarên Komara Çekî]] → [[:Kategorî:Serokkomarên Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Serokwezîrên Fînlandê]] → [[:Kategorî:Serokwezîrên Fînlendayê]]
*# [[:Kategorî:Sinciq]] → [[:Kategorî:Sincik]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Ekuadorê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Ekwadorê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Walesê]] → [[:Kategorî:Siyaseta Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Siyaseta Ûrûguay]] → [[:Kategorî:Siyaseta Ûrûguayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê CDU]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Yekîtiya Demokratên Xiristiyan a Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê PDS]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarê Tirkiyê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Lezbiyen]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên lezbiyen]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Marokan]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên marokan]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalizma Demokrat]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Partiya Sosyalîzma Demokrat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên almanyayê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên bangladeşî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên bengladeşî]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên hindî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên jin ên bîseksuel]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên bîseksuel ên jin]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên kroatî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên xirwat]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên yewnanî]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên yewnan]]
*# [[:Kategorî:Siyasetmedarên Îsraelê]] → [[:Kategorî:Siyasetmedarên îsraêlî]]
*# [[:Kategorî:Skot]] → [[:Kategorî:Skotlendî]]
*# [[:Kategorî:Somaliya]] → [[:Kategorî:Somalya]]
*# [[:Kategorî:Standardên Telekomunîkasyon û Komputerê]] → [[:Kategorî:Standardên telekomunîkasyon û komputerê]]
*# [[:Kategorî:Standartên Internetê]] → [[:Kategorî:Standardên Internetê]]
*# [[:Kategorî:Standartên Telekomunîkasyon û Komputerê]] → [[:Kategorî:Standardên telekomunîkasyon û komputerê]]
*# [[:Kategorî:Standartên li ser bingeha XMLê]] → [[:Kategorî:Standardên li ser bingeha XMLê]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên ereb]] → [[:Kategorî:Hunermendên ereb]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên jin ên amerîkî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên amerîkî yên jin]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên kîprosî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên polon]] → [[:Kategorî:Stranbêjên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên walesî]] → [[:Kategorî:Stranbêjên wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Stranbêjên Îranê]] → [[:Kategorî:Stranbêjên îranî]]
*# [[:Kategorî:Strannivîsên kîprosî]] → [[:Kategorî:Strannivîsên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnas DYAyê]] → [[:Kategorî:Stêrnasên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên fars]] → [[:Kategorî:Stêrnasên faris]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên fînî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên fînlendî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasên hindî]] → [[:Kategorî:Stêrnasên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasî li Slovenya]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Slovenyayê]]
*# [[:Kategorî:Stêrnasî lî li Amerîkaya Başûr]] → [[:Kategorî:Stêrnasî li Amerîkaya Başûr]]
*# [[:Kategorî:Stêrzanên kurd]] → [[:Kategorî:Stêrnasên kurd]]
*# [[:Kategorî:Sultan]] → [[:Kategorî:Siltan]]
*# [[:Kategorî:Superlehengên Marvel Comics yên mêr]] → [[:Kategorî:Superlehengên mêr ên Marvel Comics]]
*# [[:Kategorî:Superlehengên polon]] → [[:Kategorî:Superlehengên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Supersirûştî]] → [[:Kategorî:Serxwezayî]]
*# [[:Kategorî:Swisrî]] → [[:Kategorî:Swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Swêd (siyaset)]] → [[:Kategorî:Siyaseta Swêdê]]
*# [[:Kategorî:Swîsreyî]] → [[:Kategorî:Swîsrî]]
*# [[:Kategorî:Sîcîlya]] → [[:Kategorî:Sîsîlya]]
*# [[:Kategorî:Sîstema hezmê]] → [[:Kategorî:Koendama herisê]]
*# [[:Kategorî:Sîstema mîzê]] → [[:Kategorî:Koendama mîzê]]
*# [[:Kategorî:Sîstema rehikan]] → [[:Kategorî:Koendama demarê]]
*# [[:Kategorî:Sûcan]] → [[:Kategorî:Sûc]]
*# [[:Kategorî:Talk message boxes]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo gotûbêjan]]
*# [[:Kategorî:Tatar]] → [[:Kategorî:Teter]]
*# [[:Kategorî:Tawan]] → [[:Kategorî:Sûc]]
*# [[:Kategorî:Tawanên şerên Tirkiyeyê]] → [[:Kategorî:Tawanên şer ên Tirkiyeyê]]
*# [[:Kategorî:Teknîkên bangeşeyê]] → [[:Kategorî:Teknîkên propagandayê]]
*# [[:Kategorî:Telebe]] → [[:Kategorî:Xwendekar]]
*# [[:Kategorî:Template namespace templates]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo şablonan]]
*# [[:Kategorî:Templates generating COinS]] → [[:Kategorî:Şablonên ku COinS çêdikin]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Efxanistanê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Efxanistanê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Mecaristanê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Misirê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Tenduristî li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tendurustî li Îsraêlê]] → [[:Kategorî:Tenduristî li Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Tennessee]] → [[:Kategorî:Tênêsî]]
*# [[:Kategorî:Tevgera wêjeyî]] → [[:Kategorî:Tevgerên wêjeyî]]
*# [[:Kategorî:Tevgerên neteweperest li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Tevgerên neteweperwer li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Tevinek]] → [[:Kategorî:Şane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka girdikî]] → [[:Kategorî:Masûlkeşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka girêdanê]] → [[:Kategorî:Bestereşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka rehikî]] → [[:Kategorî:Demareşane]]
*# [[:Kategorî:Tevineka serrûyî]] → [[:Kategorî:Rûkeşeşane]]
*# [[:Kategorî:Tracking templates]] → [[:Kategorî:Şablonên şopandinê]]
*# [[:Kategorî:Tramvay]] → [[:Kategorî:Tramway]]
*# [[:Kategorî:Tramwey]] → [[:Kategorî:Tramway]]
*# [[:Kategorî:Translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Trove]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera Trove]]
*# [[:Kategorî:Turîzm li Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Têgeh]] → [[:Kategorî:Konsept]]
*# [[:Kategorî:Têgehên siyasetê]] → [[:Kategorî:Konseptên siyasetê]]
*# [[:Kategorî:Têgihnasî]] → [[:Kategorî:Termînolojî]]
*# [[:Kategorî:Têgînên astronomiyê]] → [[:Kategorî:Têgînên stêrnasiyê]]
*# [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Kîprosê]] → [[:Kategorî:Têkiliyên derve yên Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Têlî]] → [[:Kategorî:Tîl]]
*# [[:Kategorî:Tîmên superlehengên Marvel]] → [[:Kategorî:Tîmên superlehengan ên Marvel Comics]]
*# [[:Kategorî:Tûrabdîn]] → [[:Kategorî:Tor]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li gorî parzemînan]] → [[:Kategorî:Turîzm li gorî parzemînan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Turîzm li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm li Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzm]] → [[:Kategorî:Turîzm]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma li Ewropayê li gorî welatan]] → [[:Kategorî:Turîzm li Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma li Ewropayê]] → [[:Kategorî:Turîzm li Ewropayê]]
*# [[:Kategorî:Tûrîzma çandî]] → [[:Kategorî:Turîzma çandî]]
*# [[:Kategorî:UN]] → [[:Kategorî:Neteweyên Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:User en-2]] → [[:Kategorî:Bikarhêner en-2]]
*# [[:Kategorî:User en-3]] → [[:Kategorî:Bikarhêner en-3]]
*# [[:Kategorî:VIAF]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera VIAF]]
*# [[:Kategorî:Vîrûs]] → [[:Kategorî:Vîrus]]
*# [[:Kategorî:Vîrûsnas]] → [[:Kategorî:Vîrusnas]]
*# [[:Kategorî:WORLDCATID]] → [[:Kategorî:Gotarên bi rêbera WorldCat Entities]]
*# [[:Kategorî:Walaxîye]] → [[:Kategorî:Ûlaxya]]
*# [[:Kategorî:Wales]] → [[:Kategorî:Wêls]]
*# [[:Kategorî:Walesî li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Wêlsî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Wargehên Hessen]] → [[:Kategorî:Wargehên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Welatên Katalanî]] → [[:Kategorî:Welatên Ketelanî]]
*# [[:Kategorî:Welatên nordî]] → [[:Kategorî:Welatên nordîk]]
*# [[:Kategorî:Wergerandina xirab]] → [[:Kategorî:Rûpelên bi wergerandina xirab]]
*# [[:Kategorî:Werziş li Îngilistanê]] → [[:Kategorî:Werziş li Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Werzişkar li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Werzişvan li gorî neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Werzişkar]] → [[:Kategorî:Werzişvan]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên alman]] → [[:Kategorî:Werzişvanên alman]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên amerîkî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên amerîkî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên fransî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên fransî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên holendî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên holendî]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên kurd]] → [[:Kategorî:Werzişvanên kurd]]
*# [[:Kategorî:Werzişkarên swêdî]] → [[:Kategorî:Werzişvanên swêdî]]
*# [[:Kategorî:Weşandin 2004]] → [[:Kategorî:Weşanên sala 2004an]]
*# [[:Kategorî:Wikidata templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîdaneyê]]
*# [[:Kategorî:Wikimedia]] → [[:Kategorî:Weqfa Wikimedia]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia maintenance templates]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia template categories]] → [[:Kategorî:Kategoriyên Wîkîpediyayê yên şablonan]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia templates by namespace]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîpediyayê li gorî valahiya nav]]
*# [[:Kategorî:Wikipedia translation templates]] → [[:Kategorî:Şablonên Wîkîpediyayê yên tercimekirinê]]
*# [[:Kategorî:Wîkîpediya:Çavlêgerandin]] → [[:Kategorî:Gotarên ku divê werin paqijkirin]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Walesê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Walesê]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Îrlendaya Bakurê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Îrlendaya Bakurê]]
*# [[:Kategorî:Wîlayetên Îrlendayê]] → [[:Kategorî:Parêzgehên Îrlendayê]]
*# [[:Kategorî:Xanedaniyên kurdî]] → [[:Kategorî:Xanedanên kurdan]]
*# [[:Kategorî:Xelata wêjeya honaka zanistî]] → [[:Kategorî:Xelatên wêjeya honaka zanistî]]
*# [[:Kategorî:Xelatgirên Xelata Şerefnamê]] → [[:Kategorî:Xelatgirên Xelata Şerefnameyê]]
*# [[:Kategorî:Xelatên edebî yên ewropî]] → [[:Kategorî:Xelatên wêjeyî yên ewropî]]
*# [[:Kategorî:Xelatên edebî yên spanî]] → [[:Kategorî:Xelatên edebî yên Spanyayê]]
*# [[:Kategorî:Xizinde]] → [[:Kategorî:Xijende]]
*# [[:Kategorî:Xristiyan]] → [[:Kategorî:Xirîstiyanî]]
*# [[:Kategorî:Xwedabanûyên şerê]] → [[:Kategorî:Xwedabanûyên şer]]
*# [[:Kategorî:Xwedawendên şerê]] → [[:Kategorî:Xwedawendên şer]]
*# [[:Kategorî:Xwedayan]] → [[:Kategorî:Xweda]]
*# [[:Kategorî:Xwekujî]] → [[:Kategorî:Xwekuj]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ji Amedê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ji Amedê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ji Diyarbekirê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ji Diyarbekirê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Almanyayê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê ya Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Holandê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Holendayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Macaristanê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Skotlandê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Skotlendayê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îngilistanê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Înglistanê]]
*# [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îsraelê]] → [[:Kategorî:Yaneya futbolê ya Îsraêlê]]
*# [[:Kategorî:Yaneyên futbolê yên Îraqê]] → [[:Kategorî:Yaneyên futbolê yên Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Yewnanistan (Wêje)]] → [[:Kategorî:Wêjeya Yewnanistanê]]
*# [[:Kategorî:Yewnanî]] → [[:Kategorî:Zimanê yewnanî]]
*# [[:Kategorî:Zanayên Ola Êzîdîtiyê]] → [[:Kategorî:Zanayên dînê êzdîtiyê]]
*# [[:Kategorî:Zanist û teknolojî li Kîprosê]] → [[:Kategorî:Zanist û teknolojî li Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Zanista dadweriyê]] → [[:Kategorî:Zanista dadê]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên ereb]] → [[:Kategorî:Zanyarên ereb]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên fars]] → [[:Kategorî:Zanyarên faris]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên kurd]] → [[:Kategorî:Zanyarên kurd]]
*# [[:Kategorî:Zanistvanên misilman]] → [[:Kategorî:Zanyarên misilman]]
*# [[:Kategorî:Zanistên mirovatiyê]] → [[:Kategorî:Lêkolînên mirovahiyê]]
*# [[:Kategorî:Zanistên siruştê]] → [[:Kategorî:Zanistên siruştî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên fars]] → [[:Kategorî:Zanyarên faris]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên kîprosî]] → [[:Kategorî:Zanyarên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên polon]] → [[:Kategorî:Zanyarên polonyayî]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên Îngîlîz]] → [[:Kategorî:Zanyarên îngilîz]]
*# [[:Kategorî:Zanyarên îngîlîz]] → [[:Kategorî:Zanyarên îngilîz]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeh li gorî dûgelan]] → [[:Kategorî:Zanîngeh li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Chicagoyê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Şîkagoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Kîprosê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngeha Moskowê]] → [[:Kategorî:Zanîngeha Moskoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Almanyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Awistiryayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Belçîkayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Belçîkayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Brazîlê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Brezîlê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Brezîlê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Fransayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Fransayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Iraqê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Iraqê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Kanadayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Kanadayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Keyaniya Yekbûyî]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Keyaniya Yekbûyî]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Kurdistanê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Marokoyê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Marokoyê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Misirê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Misirê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Zelandaya Nû]] → [[:Kategorî:Zanîngehên Zelendaya Nû]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Çekyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Çekyayê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Îranê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Îranê]]
*# [[:Kategorî:Zanîngehên Îtalyayê]] → [[:Kategorî:Zanîngehên li Îtalyayê]]
*# [[:Kategorî:Zargotina walesî]] → [[:Kategorî:Zargotina wêlsî]]
*# [[:Kategorî:Zaro]] → [[:Kategorî:Zarokatî]]
*# [[:Kategorî:Zengan (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Zencan (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Zimanmalbat]] → [[:Kategorî:Malbatên zimanan]]
*# [[:Kategorî:Zimanê napolî]] → [[:Kategorî:Zimanê napolîtanî]]
*# [[:Kategorî:Zimanê programkirinê]] → [[:Kategorî:Zimanê bernamekirinê]]
*# [[:Kategorî:Zimanê çêkirî]] → [[:Kategorî:Zimanên çêkirî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Asyayê li gorî welat]] → [[:Kategorî:Zimanên Asyayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Bosniya û Herzegovînayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Bosniya û Herzegovîna]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Ewropayê li gorî welat]] → [[:Kategorî:Zimanên Ewropayê li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Keltî]] → [[:Kategorî:Zimanên keltî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Kolumbiyayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Kolombiyayê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Zimanên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Slavî]] → [[:Kategorî:Zimanên slavî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên Walesê]] → [[:Kategorî:Zimanên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Zimanên galloîtalî]] → [[:Kategorî:Zimanên galoîtalî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên karlûkî]] → [[:Kategorî:Zimanên qarlûqî]]
*# [[:Kategorî:Zimanên laponî]] → [[:Kategorî:Zimanên sámî]]
*# [[:Kategorî:Zoolocî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Zoologî]] → [[:Kategorî:Zoolojî]]
*# [[:Kategorî:Çalakvan li gorî mijar û neteweyan]] → [[:Kategorî:Çalakvan li gorî pirsgirêk û neteweyan]]
*# [[:Kategorî:Çalakvanên kîprosî]] → [[:Kategorî:Çalakvanên qibrisî]]
*# [[:Kategorî:Çalakvanên mafên mirovan ên bûrkînafasoyî]] → [[:Kategorî:Çalakvanên mafên mirovan ên burkînafasoyî]]
*# [[:Kategorî:Çand li Cardiffê]] → [[:Kategorî:Çand li Kardîfê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Kolumbiyayê]] → [[:Kategorî:Çanda Kolombiyayê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Çanda Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Meksîkî]] → [[:Kategorî:Çanda Meksîkê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Portugalê]] → [[:Kategorî:Çanda Portûgalê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Walesê]] → [[:Kategorî:Çanda Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Çanda almanî]] → [[:Kategorî:Çanda Almanyayê]]
*# [[:Kategorî:Çanda farsî]] → [[:Kategorî:Çanda farisî]]
*# [[:Kategorî:Çanda hindî]] → [[:Kategorî:Çanda Hindistanê]]
*# [[:Kategorî:Çanda japonî]] → [[:Kategorî:Çanda Japonê]]
*# [[:Kategorî:Çanda li gorî serdeman]] → [[:Kategorî:Çand li gorî serdeman]]
*# [[:Kategorî:Çanda rojhilata navîn]] → [[:Kategorî:Hunera rojhilata navîn]]
*# [[:Kategorî:Çanda Înternetê]] → [[:Kategorî:Çanda înternetê]]
*# [[:Kategorî:Çanda Îtalyayê li gorî herêman]] → [[:Kategorî:Çanda îtalî li gorî herêman]]
*# [[:Kategorî:Çax]] → [[:Kategorî:Serdemên dîrokê]]
*# [[:Kategorî:Çaxa Antîk]] → [[:Kategorî:Serdema kevnare]]
*# [[:Kategorî:Çaxa Nû]] → [[:Kategorî:Serdema Nû]]
*# [[:Kategorî:Çek (gel) li gorî pîşeyan]] → [[:Kategorî:Çekyayî li gorî pîşeyan]]
*# [[:Kategorî:Çek (gel)]] → [[:Kategorî:Çekyayî]]
*# [[:Kategorî:Çemên Awistriyayê]] → [[:Kategorî:Çemên Awistiryayê]]
*# [[:Kategorî:Çemên Ewropayê yên navnetewî]] → [[:Kategorî:Çemên Ewropayê yên navneteweyî]]
*# [[:Kategorî:Çemên Macaristanê]] → [[:Kategorî:Çemên Mecaristanê]]
*# [[:Kategorî:Çemên Sudanê]] → [[:Kategorî:Çemên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Çermnasî]] → [[:Kategorî:Dermatolojî]]
*# [[:Kategorî:Çiyayên DYA'yê]] → [[:Kategorî:Çiyayên DYAyê]]
*# [[:Kategorî:Çêkerên hind]] → [[:Kategorî:Çêkerên hindistanî]]
*# [[:Kategorî:Çêlikan]] → [[:Kategorî:Komîşîr]]
*# [[:Kategorî:Çînên civakî li împeratoriya Romayê]] → [[:Kategorî:Çînên civakî li împeratoriya Romê]]
*# [[:Kategorî:Êzîdîtî]] → [[:Kategorî:Êzdîtî]]
*# [[:Kategorî:Êşkence]] → [[:Kategorî:Îşkence]]
*# [[:Kategorî:Îcatker]] → [[:Kategorî:Dahêner]]
*# [[:Kategorî:Împeratoriya Romê ya Pîroz]] → [[:Kategorî:Împeratoriya Romayê ya Pîroz]]
*# [[:Kategorî:Împeratoriya Selçûqiyan]] → [[:Kategorî:Împeratoriya Selcûqiyan]]
*# [[:Kategorî:Îngilistan]] → [[:Kategorî:Înglistan]]
*# [[:Kategorî:Îrlandî]] → [[:Kategorî:Îrlendî]]
*# [[:Kategorî:Îslam li gorî neteweyan]] → [[:Kategorî:Îslam li gorî welatan]]
*# [[:Kategorî:Îsraîl]] → [[:Kategorî:Îsraêl]]
*# [[:Kategorî:Ûrûgûay]] → [[:Kategorî:Ûrûguay]]
*# [[:Kategorî:Şablon (Brazîl)]] → [[:Kategorî:Şablon (Brezîl)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (Kosovo)]] → [[:Kategorî:Şablon (Kosova)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (bi zimanê)]] → [[:Kategorî:Şablon (sîmbol zimanê)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (bi-x)]] → [[:Kategorî:Şablon (bi-zimanê)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên erebî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya erebî)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên kîrîlî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya kîrîlî)]]
*# [[:Kategorî:Şablon (tipên latînî)]] → [[:Kategorî:Şablon (tîpguhêziya latînî)]]
*# [[:Kategorî:Şablonên erdnîgarî]] → [[:Kategorî:Şablonên erdnîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Şablonên fîzyolojiyê]] → [[:Kategorî:Şablonên fizyolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şablonên heşyarde]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde]]
*# [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo kategoriyan]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo kategoriyan]]
*# [[:Kategorî:Şablonên hişyarde yên bi parametreyên kêm]] → [[:Kategorî:Şablonên hişyarde ji bo gotaran bi parametreyên kêm]]
*# [[:Kategorî:Şablonên ji bo valahiya nav ya kategoriyê]] → [[:Kategorî:Şablonên ji bo kategoriyan]]
*# [[:Kategorî:Şablonên navbera bikarhêner]] → [[:Kategorî:Şablonên valahiya nava bikarhêneran]]
*# [[:Kategorî:Şablonên şitilên jînenigariyê]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilên jînenîgariyê]]
*# [[:Kategorî:Şahên efsanewî]] → [[:Kategorî:Keyên efsanewî]]
*# [[:Kategorî:Şahên seleukîd]] → [[:Kategorî:Şahên seleukî]]
*# [[:Kategorî:Şanezanist]] → [[:Kategorî:Biyolojiya xaneyî]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên Hessen]] → [[:Kategorî:Şaredariyên Hessenê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan a Palermoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Palermoyê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan a Torînoyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Torînoyê]]
*# [[:Kategorî:Şaredariyên metropola Napoliyê]] → [[:Kategorî:Şaredariyên bajarê metropolîtan ê Napoliyê]]
*# [[:Kategorî:Şaristana Şot]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Şaristana Şotê]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Azerbaycana Rojavayê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Azerbaycana Rojavayê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Hemedanê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Hemedanê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Kirmanşanê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Kirmanşanê]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Kurdistanê (parêzgeh)]] → [[:Kategorî:Navçeyên Kurdistanê (parêzgeh)]]
*# [[:Kategorî:Şaristanên Îranê]] → [[:Kategorî:Navçeyên Îranê]]
*# [[:Kategorî:Şaşiyên agahîdankan]] → [[:Kategorî:Xeletiyên agahîdankan]]
*# [[:Kategorî:Şerê Rûs-Ûkraynayê]] → [[:Kategorî:Şerê Rûsyayê li ser Ûkraynayê]]
*# [[:Kategorî:Şerên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Şerên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Şerên Kîprosê]] → [[:Kategorî:Şerên Qibrisê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Kroatyayê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Xirwatistanê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Sudanê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Sûdanê]]
*# [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Walesê]] → [[:Kategorî:Şiklên erdê yên Wêlsê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Kurdistan'ê]] → [[:Kategorî:Şitilên Kurdistanê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Nivîsbariyê]] → [[:Kategorî:Şitilên nivîsbariyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Nivîsbarîyê]] → [[:Kategorî:Şitilên nivîsbariyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Riha'yê]] → [[:Kategorî:Şitilên Rihayê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Teknolojiyê]] → [[:Kategorî:Şitilên teknolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Teknolojîyê]] → [[:Kategorî:Şitilên teknolojiyê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Televîzyonê]] → [[:Kategorî:Şitilên televîzyonê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên Wikimedia'yê]] → [[:Kategorî:Şitilên Wikimediayê]]
*# [[:Kategorî:Şitilên astronoman]] → [[:Kategorî:Şitilên stêrnasan]]
*# [[:Kategorî:Şitilên bi şaşî û kêmasî]] → [[:Kategorî:Şablonên şitilan ên bi şaşî û kêmasî]]
*# [[:Kategorî:Şitilên dînî]] → [[:Kategorî:Şitilên dîn]]
*# [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê 2010an]] → [[:Kategorî:Şitilên fîlmên dramayê yên 2010î]]
*# [[:Kategorî:Şoreşa Pîşesaziyê]] → [[:Kategorî:Şoreşa pîşesaziyê]]
*# [[:Kategorî:Şotê (navçe)]] → [[:Kategorî:Şot (navçe)]]

== 2026-05-05T08:23:36Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 37 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


== 2026-05-04T08:20:42Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 37 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


== 2026-05-03T08:20:45Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


== 2026-05-02T08:20:50Z ==
* [[:Kategorî:Kîpros]]: 1 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* [[:Kategorî:Redirects connected to a Wikidata item]]: 36 hat(in) dîtin, 0 hat(in) barkirin
* Çerxa beralîkirinê ji [[:Kategorî:Gotara bi kurdiya başûrî]]
* Beralîkirinên nû ji rapora dawî ve:


'''[//ku.wikipedia.org/w/index.php?title=Bikarh%C3%AAner%3ABalyozbot%2Fkontrol%2Fberal%C3%AEkirin%C3%AAn_kategoriyan&amp;oldid=2005950 Qeydên kevn]'''</text>
      <sha1>c39585livje13u7tzte31p4i96u990w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rıza Altun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306791</id>
    <revision>
      <id>2008067</id>
      <parentid>1960325</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="717" sha1="834cgg9gu20dnn59idh66f01i3u362f" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Bêçavkanî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]], [[Sarîz]] &lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| salên_çalak        = 1978 - niha
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an) fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=sibat 2025}}

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}</text>
      <sha1>834cgg9gu20dnn59idh66f01i3u362f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008068</id>
      <parentid>2008067</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="965" sha1="hymnb83fdfdlmpgajsherbhoyk61uvc" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Bêçavkanî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]], [[Sarîz]] &lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| salên_çalak        = 1978 - niha
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.{{Çavkanî hewce ye|tarîx=sibat 2025}}

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}</text>
      <sha1>hymnb83fdfdlmpgajsherbhoyk61uvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008069</id>
      <parentid>2008068</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:13:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="6twg5q4dzmbdzhuhyo7v4k9qz2af2ru" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]], [[Sarîz]] &lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| salên_çalak        = 1978 - niha
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}</text>
      <sha1>6twg5q4dzmbdzhuhyo7v4k9qz2af2ru</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008070</id>
      <parentid>2008069</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:14:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="ml3cp6v90x1kyyhou1hbe7va3s5glbc" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - niha
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}</text>
      <sha1>ml3cp6v90x1kyyhou1hbe7va3s5glbc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008071</id>
      <parentid>2008070</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:15:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <comment>/* Çavkanî */</comment>
      <origin>2008071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="3qap29wc13dt0lgmepp5suiom8hyw0z" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - niha
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]
[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>3qap29wc13dt0lgmepp5suiom8hyw0z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008072</id>
      <parentid>2008071</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:15:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="gqyj3ffdctb6nysfk0axcb299g4kga3" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=sibat 2025}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - 2019
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]
[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>gqyj3ffdctb6nysfk0axcb299g4kga3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008073</id>
      <parentid>2008072</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:15:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1048" sha1="dfu7rh8fmu046apxgo08ma4udqd8at1" xml:space="preserve">{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - 2019
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]
[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>dfu7rh8fmu046apxgo08ma4udqd8at1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008074</id>
      <parentid>2008073</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T18:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="l2xkn6it34qpjvkur08v85clwrj7for" xml:space="preserve">{{Kêm}}{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - 2019
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]
[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]</text>
      <sha1>l2xkn6it34qpjvkur08v85clwrj7for</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008075</id>
      <parentid>2008074</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T19:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Bikarhêner:Balyozxane/skrîpt/py/addtarix.py|Bot]]: Parametreya tarîx lê hat zêdekirin: {{[[Şablon:Kêm|Kêm]]}}; paqijiyên kozmetîk (Destpêkê standard kir, Binê standard kir.)</comment>
      <origin>2008075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1075" sha1="89fn1lf0hua7089up5ypkezgabdn2v6" xml:space="preserve">{{Kêm|tarîx=gulan 2026}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - 2019
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. [[1956]] - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]</text>
      <sha1>89fn1lf0hua7089up5ypkezgabdn2v6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008088</id>
      <parentid>2008075</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T03:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kurê Acemî</username>
        <id>105128</id>
      </contributor>
      <origin>2008088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="6d5vr4oe5dpi19avn4f20qka8nx0wgv" xml:space="preserve">{{Kêm|tarîx=gulan 2026}}
{{Agahîdank mirov
| roja_jidayikbûnê   = 1956
| cihê_jidayikbûnê   = [[Qeyserî (bajar)|Qeyserî]]&lt;ref&gt;https://kurmanci.anf-news.com/kurdistan/-197401&lt;/ref&gt;
| roja_mirinê        = 25ê îlona 2019an
| cihê_mirinê        = [[Çiyayên Qendîlê]]
| salên_çalak        = 1978 - 2019
}}
'''Ali Rıza Altun''' (jdb. 1956 - m. 25ê îlona 2019an)&lt;ref&gt;{{Jêder-malper |url=https://deutsch.anf-news.com/kurdistan/die-berge-waren-sein-kompass-nachruf-auf-riza-altun-46254 |sernav=Die Berge waren sein Kompass: Nachruf auf Rıza Altun |malper=ANF News |roja-gihiştinê=2026-05-08 |ziman=de}}&lt;/ref&gt; fermandarekî [[Partiya Karkerên Kurdistanê]] bû. Ew di nav rêxistinê de berpirsê Îranê û efserê Ewropayê bû. Altun ku di heman demê de endamê Konseya Rêveber a PKKê bû, di nava komîteya siyasî û têkiliyên derve de di asta berpirsyar de cih girtibû.

== Çavkanî ==
{{Çavkanî}}

{{Kontrola otorîteyê}}

[[Kategorî:Fermandarên Partiya Karkerên Kurdistanê]]
[[Kategorî:Jidayikbûn 1959]]
[[Kategorî:Mirin 2019]]</text>
      <sha1>6d5vr4oe5dpi19avn4f20qka8nx0wgv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Hunermendên ji Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>313995</id>
    <revision>
      <id>2008153</id>
      <parentid>1978450</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T11:52:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Bikarhêner:Balyozxane/skrîpt/py/categorizeWithCreator.py|Bot]]: Kategoriyên kêm ji en.wîkiyê lê hatin zêdekirin; paqijiyên kozmetîk (Binê standard kir.)</comment>
      <origin>2008153</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="01c0porj2z72m6p6d2c8n1qjca45iy8" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Çanda Kentakiyê]]
[[Kategorî:Hûner li Kentakiyê]]
[[Kategorî:Kesên ji Kentakiyê li gorî pîşeyan]]</text>
      <sha1>01c0porj2z72m6p6d2c8n1qjca45iy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bazarkarî</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316406</id>
    <revision>
      <id>2008077</id>
      <parentid>2006977</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* Girîngî */</comment>
      <origin>2008077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1581" sha1="jpnvfxfal55iqtj8nz6lfpttjzf4lq8" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Bihayê: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>jpnvfxfal55iqtj8nz6lfpttjzf4lq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008078</id>
      <parentid>2008077</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:18:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008078</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1781" sha1="dcs6pwv6i7fef7ozyorx5ka79y7pzhz" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.

[[File:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=Una versione del mix di marketing è il metodo 4PS. 4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Bihayê: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>dcs6pwv6i7fef7ozyorx5ka79y7pzhz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008079</id>
      <parentid>2008078</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008079</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1729" sha1="er4nnhbdnf9zepqsfyrs63ptc2u3jd1" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.

[[File:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Bihayê: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>er4nnhbdnf9zepqsfyrs63ptc2u3jd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008080</id>
      <parentid>2008079</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1839" sha1="7uiojy3fdyluce4m9eukla4xdqk5h3d" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.


[[File:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam) | 4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Bihayê: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>7uiojy3fdyluce4m9eukla4xdqk5h3d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008081</id>
      <parentid>2008080</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1810" sha1="3wkttvq2bxyf4y4dmez5ue030sql055" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.


[[File:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam) | 4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Bihayê: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>3wkttvq2bxyf4y4dmez5ue030sql055</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008082</id>
      <parentid>2008081</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T21:22:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-27974-82</username>
        <id>152541</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hêmanên Bingehîn */</comment>
      <origin>2008082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1807" sha1="ttn9umnl147kegjqwlq06ko3kgob8u1" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.


[[File:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam) | 4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Biha: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

{{Kontrola otorîteyê}}

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org</text>
      <sha1>ttn9umnl147kegjqwlq06ko3kgob8u1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008083</id>
      <parentid>2008082</parentid>
      <timestamp>2026-05-08T22:32:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[User:Balyozxane/skrîpt/py/kuCosmeticsCore.py|Bot]]: Paqijiyên kozmetîk (+{{Sêwî}}, Destpêkê standard kir, Binê standard kir, Valahiya nav rast kir.)</comment>
      <origin>2008083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1836" sha1="b8g5wfrw3d5poaiyp4837ev6nktm1ai" xml:space="preserve">{{Bêkategorî|tarîx=gulan 2026}}
{{Sêwî|tarîx=gulan 2026}}
'''Bazarkarî''', ([[Zimanê inglîzî|înglîzî]]: ''marketing'') awayê ku [[şîrket]] an kesek [[berhem]] an [[xizmet]]ekê dide nasîn, pêşkêş dike û di dawiyê de difroşe ye. Di vê proseyê de girîng e ku meriv baş fêm bike ka mirov çi dixwazin û çi hewcedariyên wan hene, paşê jî li gorî wê tevbigerê. Bi kurtasî, bazarkarî tenê firotin nîne; ew têkiliya di navbera [[berhem]] û [[mirov]] de ava dike. Heke baş were kirin, dikare bibe sedema serkeftina demdirêj.

[[Wêne:Marketing Mix 4P.svg|thumb|alt=4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam) | 4P Rêbaza klasik a bazarkariyê. Product (Berhem), Price (Nirx), Place (Cih), Promotion (Danasîn/Reklam)]]

== Hêmanên Bingehîn ==

Di bazarkarîyê de çend hêmanên girîng hene:

Berhem: Tişta ku tê firotin

Biha: Nirxa wê

Belavkirin: Rêya ku berhem digihîje mirov

Pêşxistin: Awayê danasîn û reklamkirinê

== Armanc ==

Armanca bingehîn a bazarkarîyê ew e ku berhem bigihîne kesên rast û wan qenc fêm bike. Her wiha, ew dixwaze ku mirov ji berhemê razî bin û dîsa vegerin.

== Cure ==

Bazarkarî dikare bi gelek awayan were kirin:

Li ser [[înternet]]ê û [[Medyaya civakî|medyayên civakî]] ([[bazarkarîya dijîtal]])

Bi rêya [[televizyon|televîzyon]], [[radyo]] an [[rojname]]yê (kevneşopî)

Bi naverokên [[agahdarî]] û balkêş (naverokî)

Bi têkiliya rasterast bi muşteriyan re

== Girîngî ==

Di cîhanê îroyîn de, bê bazarkarî firotin pir dijwar e. Ew alîkarî dike ku şîrket xwe bide nasîn û li bazarê cihê xwe bigire.

== Çavkanî ==

https://kotlermarketing.com

https://en.wikipedia.org/wiki/Marketing

https://www.ama.org

{{Kontrola otorîteyê}}</text>
      <sha1>b8g5wfrw3d5poaiyp4837ev6nktm1ai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sîpanê Xelatê</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316476</id>
    <redirect title="Çiyayê Sîpanê" />
    <revision>
      <id>2008029</id>
      <timestamp>2026-05-08T14:24:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>Penaber49î/ê navê [[Sîpanê Xelatê]] weke [[Çiyayê Sîpanê]] guhart: Ev nav êdî gelemperî ye</comment>
      <origin>2008029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0" xml:space="preserve">#BERALÎKIRIN [[Çiyayê Sîpanê]]</text>
      <sha1>hx62592rffsh7zp7ffz950bwemrsdz0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gotûbêj:Sîpanê Xelatê</title>
    <ns>1</ns>
    <id>316477</id>
    <redirect title="Gotûbêj:Çiyayê Sîpanê" />
    <revision>
      <id>2008031</id>
      <timestamp>2026-05-08T14:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Penaber49</username>
        <id>39672</id>
      </contributor>
      <comment>Penaber49î/ê navê [[Gotûbêj:Sîpanê Xelatê]] weke [[Gotûbêj:Çiyayê Sîpanê]] guhart: Ev nav êdî gelemperî ye</comment>
      <origin>2008031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="reoxwhk62kvz6x0bxzj49nnosds6ucl" xml:space="preserve">#BERALÎKIRIN [[Gotûbêj:Çiyayê Sîpanê]]</text>
      <sha1>reoxwhk62kvz6x0bxzj49nnosds6ucl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Gotarên bi girêdanên derve yên mirî ji gulan 2026</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316478</id>
    <revision>
      <id>2008056</id>
      <timestamp>2026-05-08T15:37:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Balyozbot</username>
        <id>42414</id>
      </contributor>
      <comment>[[Bikarhêner:Wikihez/skrîpt/py/category creator.py|Bot]]: Kategoriya paqijkirinê ya mehane hat çêkirin</comment>
      <origin>2008056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="aju1yl4on6q0c17spdhiqsngmb3aqo2" xml:space="preserve">{{Kategoriya paqijkirinê ya mehane}}</text>
      <sha1>aju1yl4on6q0c17spdhiqsngmb3aqo2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Modul:Nihongo</title>
    <ns>828</ns>
    <id>316479</id>
    <revision>
      <id>2008064</id>
      <timestamp>2026-05-08T17:43:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VikiAzad</username>
        <id>99135</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpel bi &quot;require('strict');  --[[--------------------------&lt; E R R O R _ M E S S A G E S &gt;--------------------------------------------------  error messaging; keys to this table are the template base names: 	'nihongo', 'nihongo3', 'nihongo krt', 'nihongo foot' → 'nihongo' etc  ]]  local err_msg = { 	['nihongo'] = 'Japanese or romaji text required', 	}  local err_cat = { 	['nihongo'] = '[[Category:Nihongo template errors]]', 	}   --[[--------------------------&lt; C O N F I G...&quot; hat çêkirin</comment>
      <origin>2008064</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="23796" sha1="9j0e03l8qw3wgdriip8pcmbf1gssnwu" xml:space="preserve">require('strict');

--[[--------------------------&lt; E R R O R _ M E S S A G E S &gt;--------------------------------------------------

error messaging; keys to this table are the template base names:
	'nihongo', 'nihongo3', 'nihongo krt', 'nihongo foot' → 'nihongo' etc

]]

local err_msg = {
	['nihongo'] = 'Japanese or romaji text required',
	}

local err_cat = {
	['nihongo'] = '[[Category:Nihongo template errors]]',
	}


--[[--------------------------&lt; C O N F I G U R A T I O N &gt;----------------------------------------------------

configuration setting for the various templates.  keys to this table are the template names without capitalization

]]

local cfg = {
	['nihongo'] = {
		tag = 'ja',
		system = 'hepburn',
		system_link = '[[Hepburn romanization|Hepburn]]',
		err_msg = err_msg.nihongo,
		err_cat = err_cat.nihongo,
		},
	['nihongo3'] = {
		tag = 'ja',
		system = 'hepburn',
		err_msg = err_msg.nihongo,
		err_cat = err_cat.nihongo,
		},
	['nihongo krt'] = {
		tag = 'ja',
		system = 'hepburn',
		err_msg = err_msg.nihongo,
		err_cat = err_cat.nihongo,
		},
	['nihongo foot'] = {
		tag = 'ja',
		system = 'hepburn',
		system_link = '[[Hepburn romanization|Hepburn]]',
		err_msg = err_msg.nihongo,
		err_cat = err_cat.nihongo,
		},
	}


--[[--------------------------&lt; E R R O R _ M E S S A G E &gt;----------------------------------------------------

Creates an error message for {{nihongo}}, {{nihongo3}}, {{nihongo krt}}, and {{nihongo foot}} when these template are missing &lt;japanese&gt;
or &lt;romaji&gt; inputs; names the offending template, links to template page, and adds article to Category:Nihongo template errors

]]

local function error_message (template)
	local msg = {'&lt;span class=&quot;error&quot; style=&quot;font-size:100%&quot;&gt;error: {{'};
	table.insert (msg, template);
	table.insert (msg, '}}: ');
	table.insert (msg, cfg[template].err_msg);
	table.insert (msg, ' ([[Template:');
	table.insert (msg, template);
	table.insert (msg, '|help]])&lt;/span&gt;');
	if 0 == mw.title.getCurrentTitle().namespace then
		table.insert (msg, cfg[template].err_cat);
	end

	return table.concat (msg);	
end


--[[--------------------------&lt; R E N D E R E R &gt;--------------------------------------------------------------

Shared support function for nihingo(), nihongo3(), and nihongo_foot().  Calculates an index into formatting{}
from set/unset parameters:
	args[1] (english text) has a value of 8 (set) or 0 (unset)
	args[2] (native text) has a value of 4
	args[3] (romanized text) has a value of 2
	args[4] (extra) has a value of 1
index, the sum of these values, gets the appropriate format string from formatting{} table with associated values
from the formatting[index][2] table

]]

local function renderer (args, formatting, extra2)
	local output;
	local index = 0;															-- index into formatting{}
	local param_weight = {8, 4, 2, 1};											-- binary parameter weights: [1] = english (8), [2] = japanese (4), [3] = romaji (2), [4] = extra (1)

	for i=1, 5 do																-- spin through args[1] – args[4]
		index = index + (args[i] and param_weight[i] or 0);						-- calculate an index into formatting{}
	end

	output = (0 ~= index) and string.format (formatting[index][1] and formatting[index][1], formatting[index][2][1], formatting[index][2][2], formatting[index][2][3], formatting[index][2][4]) or nil;

	if extra2 then																-- always just attached to the end (if there is an end) so not part of formatting{}
		output = output and (output .. ' ' .. extra2) or '&lt;5p4n&gt;' .. extra2;	-- &lt;5p4n&gt; and &lt;/5p4n&gt;: place holders for font-weight style spans; akin to stripmarkers, to be replaced
	end																			-- (nihongo and nihongo3) or removed (nihongo foot)

	return output and (output .. '&lt;/5p4n&gt;') or '';								-- where there is output, add secret tag close
end


--[[--------------------------&lt; R O M A N I Z E D _ K E R N &gt;--------------------------------------------------

Add kerning when first or last character of romanized text contacts adjacent opening or closing parenthesis

In this example, without kerning, the romanized characters 'j' and 'V' are italicized so will contact the parentheses
	(&lt;i lang=\&quot;ja-Latn\&quot; title=\&quot;Hepburn transliteration\&quot;&gt;jV&lt;/i&gt;)

&lt;ret_string&gt; is the formatted template output (except that the magic string '&lt;5p4n&gt;' has not yet been replaced)
&lt;romanized&gt; is the return from lang_module._xlit() so is not wrapped in parentheses

]]

local function romanized_kern (ret_string, romanized)
	if not romanized or ('' == romanized) then									-- if romanized not set
		return ret_string;														-- then we're done
	end

	local romanized_text = romanized:gsub ('%b&lt;&gt;', ''):gsub ('\'\'+', ''):gsub ('%[%[', ''):gsub ('%]%]', '');	-- strip HTML tags

	romanized = romanized:gsub ('([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])', '%%%1');				-- escape lua pattern characters

	local romanized_has_leading_paren = ret_string:match ('%(' .. romanized);			-- has a value if (&lt;romanized&gt;; nil else
	local romanized_has_trailing_paren = ret_string:match (romanized .. '%)');		-- has a value if &lt;romanized&gt;); nil else

	local kern_lead_pattern = '^[jpy]';											-- list of characters that when italicized contact unitalicized leading parenthesis
	local kern_tail_pattern = '[dfijkltCEFHIJKMNPR-Z\'&quot;%?!%]]$';				-- list of characters that when italicized contact unitalicized trailing parenthesis

	local kern_right = '&lt;span style=&quot;margin-right:.09em&quot;&gt;(&lt;/span&gt;%1';			-- %1 is &lt;romanized&gt; capture
	local kern_left = '%1&lt;span style=&quot;margin-left:.09em&quot;&gt;)&lt;/span&gt;';				-- %1 is &lt;romanized&gt; capture

	if romanized_has_leading_paren and romanized_text:match (kern_lead_pattern) then
		ret_string = ret_string:gsub ('%((' .. romanized .. ')', kern_right);		-- replace plain '(' with kerned '('; &lt;romanized&gt; included here to ensure that the correct '(' is kerned
	end
	if romanized_has_trailing_paren and romanized_text:match (kern_tail_pattern) then
		ret_string = ret_string:gsub ('(' .. romanized .. ')%)', kern_left);		-- replace plain ')' with kerned ')'; &lt;romanized&gt; included here to ensure that the correct ')' is kerned
	end

	return ret_string;															-- done
end


--[[--------------------------&lt; C O M M O N &gt;------------------------------------------------------------------

Common support for {{nihongo}}

render order: is translated (English), native, romanized

&lt;template&gt; is used to select the appropriate cfg table

]]

local function common (frame, template)
	local lang_module = require ('Module:Lang' .. (frame:getTitle():match ('/sandbox') or ''));	-- if this module is the sandbox, use Module:lang/sandbox; Module:Lang else

	local args = require ('Module:Arguments').getArgs (frame);
	
	local english, native, romanized, extra, extra2 = args[1], args[2], args[3], args.extra or args[4], args.extra2 or args[5];	-- meaningful names
	args[4] = extra or args[4];													-- ensure that extra is 'positional' for use by renderer()

	local lead = require ('Module:yesno')(args.lead);							-- make boolean

	if not (native or romanized) then											-- not present, return an error message
		return error_message (template);
	end
	if native then
		native = lead and lang_module._langx ({['code']=cfg[template].tag, ['text']=native, ['template']=template}) or
			lang_module._lang ({cfg[template].tag, native, ['template']=template});	-- add ja script with/without language prefix
	end
	if romanized then
		romanized = (lead and english and (cfg[template].system_link .. ': ') or '') .. lang_module._xlit ({'ja', cfg[template].system, romanized, ['template']=template}) or nil;
	end

	local formatting = {														-- &lt;5p4n&gt; and &lt;/5p4n&gt;: place holders for font-weight style spans; akin to stripmarkers, replaced  before function returns
		{'&lt;5p4n&gt;(%s)', {extra}}, 												-- 1 - (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {romanized}},												-- 2 - romanized
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, extra}},									-- 3 - romanized (extra)
		{'&lt;5p4n&gt;(%s)', {native}},												-- 4 - native
		{'&lt;5p4n&gt;(%s; %s)', {native, extra}},									-- 5 - (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, native}},									-- 6 - romanized (native)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {romanized, native, extra}},						-- 7 - romanized (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {english}},												-- 8 - english
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, extra}},									-- 9 - english (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, romanized}},								-- 10 - english (romanized)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {english, romanized, extra}},						-- 11 - english (romanized; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, native}},									-- 12 - english (native)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {english, native, extra}},						-- 13 - english (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s, %s)', {english, native, romanized}},					-- 14 - english (native, romanized)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s, %s; %s)', {english, native, romanized, extra}},			-- 15 - english (native, romanized; extra)
		}

	local ret_string = renderer (args, formatting, extra2)
	ret_string = romanized_kern (ret_string, romanized);						-- kern romanized text when appropriate
	ret_string = ret_string:gsub ('&lt;5p4n&gt;', '&lt;span style=&quot;font-weight: normal&quot;&gt;'):gsub ('&lt;/5p4n&gt;', '&lt;/span&gt;');	-- replace 'secret' tags with proper tags

	return ret_string;															-- because gsub returns the number of replacements made as second return value
end


--[[--------------------------&lt; C O M M O N _ R O M A N I Z E D _ N A T I V E _ T R A N S L A T E D &gt;----------

Common support for {{nihongo3}}

render order: is romanized, native, translated (English)

&lt;template&gt; is used to select the appropriate cfg table

]]

local function common_romanized_native_translated (frame, template)
	local lang_module = require ('Module:Lang' .. (frame:getTitle():match ('/sandbox') or ''));	-- if this module is the sandbox, use Module:lang/sandbox; Module:Lang else
	local args = require ('Module:Arguments').getArgs (frame);
	
	local english, native, romanized, extra, extra2 = args[1], args[2], args[3], args.extra or args[4], args.extra2 or args[5];	-- meaningful names
	args[4] = extra or args[4];													-- ensure that extra is 'positional' for use by renderer()

	if not (native or romanized) then											-- not present, return an error message
		return error_message (template);
	end
	native = native and lang_module._lang ({cfg[template].tag, native, ['template']=template}) or nil;
	romanized = romanized and lang_module._xlit ({cfg[template].tag, cfg[template].system, romanized, ['template']=template}) or nil;
	
	local formatting = {														-- &lt;5p4n&gt; and &lt;/5p4n&gt;: place holders for font-weight style spans; akin to stripmarkers, replaced  before function returns
		{'&lt;5p4n&gt;(%s)', {extra}}, 												-- 1 - (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {romanized}},												-- 2 - romanized
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, extra}},									-- 3 - romanized (extra)
		{'&lt;5p4n&gt;(%s)', {native}},												-- 4 - native
		{'&lt;5p4n&gt;(%s; %s)', {native, extra}},									-- 5 - (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, native}},									-- 6 - romanized (native)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {romanized, native, extra}},						-- 7 - romanized (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {english}},												-- 8 - english
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, extra}},									-- 9 - english (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, english}},								-- 10 - romanized (english)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {romanized, english, extra}},						-- 11 - romanized (english; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, native}},									-- 12 - english (native)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {english, native, extra}},						-- 13 - english (native; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s, %s)', {romanized, native, english}},					-- 14 - romanized (native, english)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s, %s; %s)', {romanized, native, english, extra}},			-- 15 - romanized (native, english; extra)
		}

	local ret_string = renderer (args, formatting, extra2)
	ret_string = ret_string:gsub ('&lt;5p4n&gt;', '&lt;span style=&quot;font-weight: normal&quot;&gt;'):gsub ('&lt;/5p4n&gt;', '&lt;/span&gt;');	-- replace 'secret' tags with proper tags
	return ret_string;															-- because gsub returns the number of replacements made as second return value
end

--[[--------------------------&lt; C O M M O N _ N A T I V E _ R O M A N I Z E D _ T R A N S L A T E D &gt;----------

Common support for {{nihongo krt}}

render order: is native, romanized, translated (English)

&lt;template&gt; is used to select the appropriate cfg table

]]

local function common_native_romanized_translated (frame, template)
	local lang_module = require ('Module:Lang' .. (frame:getTitle():match ('/sandbox') or ''));	-- if this module is the sandbox, use Module:lang/sandbox; Module:Lang else
	local args = require ('Module:Arguments').getArgs (frame);
	
	local english, native, romanized, extra, extra2 = args[1], args[2], args[3], args.extra or args[4], args.extra2 or args[5];	-- meaningful names
	args[4] = extra or args[4];													-- ensure that extra is 'positional' for use by renderer()

	if not (native or romanized) then											-- not present, return an error message
		return error_message (template);
	end
	native = native and lang_module._lang ({cfg[template].tag, native, ['template']=template}) or nil;
	romanized = romanized and lang_module._xlit ({cfg[template].tag, cfg[template].system, romanized, ['template']=template}) or nil;
	
	local formatting = {														-- &lt;5p4n&gt; and &lt;/5p4n&gt;: place holders for font-weight style spans; akin to stripmarkers, replaced  before function returns
		{'&lt;5p4n&gt;(%s)', {extra}}, 												-- 1 - (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {romanized}},												-- 2 - romanized
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, extra}},									-- 3 - romanized (extra)
		{'&lt;5p4n&gt;%s', {native}},													-- 4 - native
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s)', {native, extra}},										-- 5 - native (extra)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s)', {native, romanized}},									-- 6 - native (romanized)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s; %s)', {native, romanized, extra}},						-- 7 - native (romanized; extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt;', {english}},												-- 8 - english
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {english, extra}},									-- 9 - english (extra)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s)', {romanized, english}},								-- 10 - romanized (english)
		{'%s&lt;5p4n&gt; (%s; %s)', {romanized, english, extra}},						-- 11 - romanized (english; extra)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s)', {native, english}},									-- 12 - native (english)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s; %s)', {native, english, extra}},						-- 13 - native (english; extra)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s, %s)', {native, romanized, english}},						-- 14 - native (romanized, english)
		{'&lt;5p4n&gt;%s (%s, %s; %s)', {native, romanized, english, extra}},			-- 15 - native (romanized, english; extra)
		}

	local ret_string = renderer (args, formatting, extra2)
	ret_string = romanized_kern (ret_string, romanized);						-- kern romanized text when appropriate
	ret_string = ret_string:gsub ('&lt;5p4n&gt;', '&lt;span style=&quot;font-weight: normal&quot;&gt;'):gsub ('&lt;/5p4n&gt;', '&lt;/span&gt;');	-- replace 'secret' tags with proper tags
	return ret_string;															-- because gsub returns the number of replacements made as second return value
end


--[[--------------------------&lt; C O M M O N _ F O O T &gt;--------------------------------------------------------

Common support for {{nihongo foot}}

render order: is English&lt;ref&gt;native, romanized&lt;/ref&gt;

&lt;template&gt; is used to select the appropriate cfg table

]]

local function common_foot (frame, template)
	local lang_module = require ('Module:Lang' .. (frame:getTitle():match ('/sandbox') or ''));	-- if this module is the sandbox, use Module:lang/sandbox; Module:Lang else
	local args = require ('Module:Arguments').getArgs (frame);
	
	local english, native, romanized, extra, extra2 = args[1], args[2], args[3], args.extra or args[4], args.extra2 or args[5];	-- meaningful names
	args[4] = extra or args[4];													-- ensure that extra is 'positional' for use by renderer()
	local post = args[6] or args.post;
	local group = args.group;
	local ref_name = args.ref_name
	local lead = require ('Module:yesno')(args.lead);							-- make boolean

	if not (native or romanized) then											-- not present, return an error message
		return error_message (template);
	end
	if native then
		native = lead and lang_module._langx ({['code']=cfg[template].tag, ['text']=native, ['template']=template}) or
			lang_module._lang ({cfg[template].tag, native, ['template']=template});	-- add ja script with/without language prefix
	end
	if romanized then
		romanized = (lead and (cfg[template].system_link .. ': ') or '') .. lang_module._xlit ({'ja', cfg[template].system, romanized, ['template']=template}) or nil;
	end
	
	local formatting = {
		{'%s', {extra}}, 														-- 1 - extra
		{'%s', {romanized}},													-- 2 - romanized
		{'%s; %s', {romanized, extra}},											-- 3 - romanized; extra
		{'%s', {native}},														-- 4 - native
		{'%s; %s', {native, extra}},											-- 5 - native; extra
		{'%s, %s', {native, romanized}},										-- 6 - native romanized
		{'%s, %s; %s', {native, romanized, extra}},								-- 7 - native romanized; extra
																				-- from here english is used in the mapping but not rendered by renderer so not included in the table
		{'', {''}},																-- 8 - english
		{'%s', {extra}},														-- 9 - extra
		{'%s', {romanized}},													-- 10 - romanized
		{'%s; %s', {romanized, extra}},											-- 11 - romanized; extra
		{'%s', {native}},														-- 12 - native
		{'%s; %s', {native, extra}},											-- 13 - native; extra
		{'%s, %s', {native, romanized}},										-- 14 - native romanized
		{'%s, %s; %s', {native, romanized, extra}},								-- 15 - native romanized; extra
		}

	if english and post then													-- rewrite english to include |post=
		english = english .. post;												-- if english has a value append post else just post
	elseif post then
		english = post;															-- english not set, use post
	elseif not english then														-- neither are set
		english = '';															-- make english an empty string for concatenation
	end

	if native or romanized or extra or extra2 then								-- no ref tag when none of these are set (it would be empty)
		local content = renderer (args, formatting, extra2);
		content = content:gsub ('&lt;5p4n&gt;', ''):gsub ('&lt;/5p4n&gt;$', '', 1);			-- strip secret &lt;5p4n&gt; and &lt;/5p4n&gt; tags added by renderer(); spans not used by this template

		if english:match ('\'\'+$') then										-- if &lt;english&gt; is italic, bold, or both
			local text = english:gsub ('%b&lt;&gt;', ''):gsub ('\'\'+', ''):gsub ('%[%[', ''):gsub ('%]%]', '');	-- strip markup
			if text:match ('[dfijkltCEFHIJKMNPR-Z\'&quot;%?!%]]$') then				-- when &lt;english&gt; ends with one of these characters
				english =  '&lt;span style=&quot;margin-right:.09em&quot;&gt;' .. english .. '&lt;/span&gt;';	-- add kerning
			end
		end

		return english .. frame:extensionTag ({name='ref', args={group=group, name=ref_name}, content=content});	-- english with attached reference tag
	else
		return english;															-- nothing to be inside ref tag so just return english
	end
end


--[=[-------------------------&lt; N I H O N G O &gt;----------------------------------------------------------------

Implement {{nihongo}} using Module:Lang for language and transliteration markup

{{Nihongo|&lt;English&gt;|&lt;japanese&gt;|&lt;romaji&gt;|&lt;extra&gt;|&lt;extra2&gt;|lead=yes}}

&lt;English&gt;, &lt;japanese&gt;, and &lt;romaji&gt; are positional parameters
	&lt;English&gt;: rendered as presented; purports to be English translation of &lt;kanji/kana&gt;
	&lt;japanese&gt;: Japanese language text using Japanese script; TODO: require?
	&lt;romaji&gt;: Hepburn romanization (transliteration); TODO: in Module:Lang/data change tooltip text to 'Hepburn romanization'?
&lt;extra&gt; and &lt;extra2&gt; are positional or named: |extra= and |extra2=; mixing can be problematic
	&lt;extra&gt; is rendered as presented preceeded with &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	&lt;extra2&gt; is rendered as presented preceeded with &lt;space&gt;
|lead=: takes one value 'yes'; renders language name same as {{langx|ja}} but also adds [[Hepburn romanization|Hepburn]]:&lt;space&gt; ahead of the romanization; TODO: in Module:Lang, turnoff tooltip for transl when |lead=yes

]=]

local function nihongo (frame)
	return common (frame, 'nihongo')
end


--[=[-------------------------&lt; N I H O N G O 3 &gt;--------------------------------------------------------------

Implement {{nihongo3}} using Module:Lang for language and transliteration markup

Similar to {{nihongo}} but changes rendered order and does not support |lead=

{{Nihongo3|&lt;English&gt;|&lt;japanese&gt;|&lt;romaji&gt;|&lt;extra&gt;|&lt;extra2&gt;}}

&lt;English&gt;, &lt;japanese&gt;, and &lt;romaji&gt; are positional parameters
	&lt;English&gt;: rendered as presented; purports to be English translation of &lt;kanji/kana&gt;
	&lt;japanese&gt;: Japanese language text using Japanese script; TODO: require?
	&lt;romaji&gt;: Hepburn romanization (transliteration); TODO: in Module:Lang/data change tooltip text to 'Hepburn romanization'?
&lt;extra&gt; and &lt;extra2&gt; are positional or named: |extra= and |extra2=; mixing can be problematic
	&lt;extra&gt; is rendered as presented preceded with &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	&lt;extra2&gt; is rendered as presented preceded with &lt;space&gt;

]=]

local function nihongo3 (frame)
	return common_romanized_native_translated (frame, 'nihongo3')
end


--[=[-------------------------&lt; N I H O N G O _ K R T &gt;--------------------------------------------------------

Implement {{nihongo krt}} using Module:Lang for language and transliteration markup

Similar to {{nihongo}} but changes rendered order and does not support |lead=

{{Nihongo krt|&lt;English&gt;|&lt;japanese&gt;|&lt;romaji&gt;|&lt;extra&gt;|&lt;extra2&gt;}}

&lt;English&gt;, &lt;japanese&gt;, and &lt;romaji&gt; are positional parameters
	&lt;English&gt;: rendered as presented; purports to be English translation of &lt;kanji/kana&gt;
	&lt;japanese&gt;: Japanese language text using Japanese script; TODO: require?
	&lt;romaji&gt;: Hepburn romanization (transliteration); TODO: in Module:Lang/data change tooltip text to 'Hepburn romanization'?
	&lt;extra&gt; and &lt;extra2&gt; are positional or named: |extra= and |extra2=; mixing can be problematic
	&lt;extra&gt; is rendered as presented preceded with &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	&lt;extra2&gt; is rendered as presented preceded with &lt;space&gt;

]=]

local function nihongo_krt (frame)
	return common_native_romanized_translated (frame, 'nihongo krt')
end


--[=[-------------------------&lt; N I H O N G O _ F O O T &gt;------------------------------------------------------

Implement {{nihongo_foot}} using Module:Lang for language and transliteration markup

{{Nihongo foot|&lt;English&gt;|&lt;japanese&gt;|&lt;romaji&gt;|&lt;extra&gt;|&lt;extra2&gt;|&lt;post&gt;|lead=yes|group}}

&lt;English&gt;, &lt;japanese&gt;, and &lt;romaji&gt; are positional parameters
	&lt;English&gt;: rendered as presented; purports to be English translation of &lt;kanji/kana&gt;
	&lt;japanese&gt;: Japanese language text using Japanese script; TODO: require?
	&lt;romaji&gt;: Hepburn romanization (transliteration); TODO: in Module:Lang/data change tooltip text to 'Hepburn romanization'?
&lt;extra&gt; and &lt;extra2&gt; are positional or named: |extra= and |extra2=; mixing can be problematic
	&lt;extra&gt; is rendered as presented preceded with &lt;comma&gt;&lt;space&gt;
	&lt;extra2&gt; is rendered as presented preceded with &lt;space&gt;
&lt;post&gt; is positional or named: |post= is a postscript character preceding the &lt;ref&gt;..&lt;/ref&gt; tag (after &lt;English&gt;)
|lead=: takes one value 'yes'; renders language name same as {{langx|ja}} but also adds [[Hepburn romanization|Hepburn]]:&lt;space&gt; ahead of the romanization;
	TODO: in Module:Lang, turnoff tooltip for transl when |lead=yes
	in the live template |lead= also adds the Help:Installing Japanese character sets link; this is not supported in this code (nihongo nor nihongo3 have this support)
|group=: the group attribute in &lt;ref group=&quot;...&quot;&gt; and in {{reflist}}

]=]

local function nihongo_foot (frame)
	return common_foot (frame, 'nihongo foot')
end


--[[--------------------------&lt; E X P O R T E D   F U N C T I O N S &gt;------------------------------------------
]]

return {
	nihongo = nihongo,
	nihongo3 = nihongo3,
	nihongo_krt = nihongo_krt,
	nihongo_foot = nihongo_foot,
	}</text>
      <sha1>9j0e03l8qw3wgdriip8pcmbf1gssnwu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Şablon:Nihongo</title>
    <ns>10</ns>
    <id>316480</id>
    <revision>
      <id>2008065</id>
      <timestamp>2026-05-08T17:45:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VikiAzad</username>
        <id>99135</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="rp9x4b8oopq6trhjst8bgrq5sfd6lok" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Nihongo|nihongo}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{belgekirin}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>rp9x4b8oopq6trhjst8bgrq5sfd6lok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gotûbêja bikarhêner:开云体育</title>
    <ns>3</ns>
    <id>316481</id>
    <revision>
      <id>2008087</id>
      <timestamp>2026-05-09T03:02:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>开云体育</username>
        <id>152577</id>
      </contributor>
      <comment>/* 开云体育 */ beşeke nû</comment>
      <origin>2008087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="690" sha1="ciabh1x5vbl6p9pcyf40jq5nkhcrfen" xml:space="preserve">== 开云体育 ==

[https://kaiyunsports-guide.com 开云体育]逐渐与业界知名的博彩产品供应商如：爱游戏、BOB体育、乐鱼体育、OB体育、泛亚电竞、PG电子、PP电子、MG电子、Playtech、 IM电子、Entwinetech、LBKeno、AsiaGaming、 GoldDeluxe、高登棋牌、天美棋牌、双赢棋牌等达成战略合作。

&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;开云资讯 #开云新闻 #开云动态 #开云游戏技巧

网站： &lt;nowiki&gt;https://kaiyunsports-guide.com&lt;/nowiki&gt;

電子信箱： support@kaiyunsports-guide.com

地址： 中国 Hashtag [[Bikarhêner:开云体育|开云体育]] ([[Gotûbêja bikarhêner:开云体育#top|gotûbêj]]) 03:02, 9 gulan 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ciabh1x5vbl6p9pcyf40jq5nkhcrfen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Mamosteyên dibistanê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316482</id>
    <revision>
      <id>2008124</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008124</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008125</id>
      <parentid>2008124</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:05:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008125</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}</text>
      <sha1>mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008126</id>
      <parentid>2008125</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:05:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008126</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="kidgo6n42tt83txzim280lzkp5863iy" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Dibistan]]</text>
      <sha1>kidgo6n42tt83txzim280lzkp5863iy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008127</id>
      <parentid>2008126</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:06:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008127</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="ggygek0w3m32vv2nk8wpw722210efvr" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Dibistan|Mamoste]]</text>
      <sha1>ggygek0w3m32vv2nk8wpw722210efvr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Bernameyên dibistanan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316483</id>
    <revision>
      <id>2008128</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:14:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008128</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008129</id>
      <parentid>2008128</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008129</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30" sha1="cy3a5v4ho47ndqzltzswx19c7naqw0x" xml:space="preserve">[[Kategorî:Dibistan|Bername]]</text>
      <sha1>cy3a5v4ho47ndqzltzswx19c7naqw0x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Hûner li Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316484</id>
    <revision>
      <id>2008130</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008130</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008131</id>
      <parentid>2008130</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:27:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008131</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="g2jbpgjf78i76483kz43981ehdf2suw" xml:space="preserve">[[Kategorî:Çanda Kentakiyê]]</text>
      <sha1>g2jbpgjf78i76483kz43981ehdf2suw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Akademîsyenên ji Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316485</id>
    <revision>
      <id>2008132</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:30:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008132</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008133</id>
      <parentid>2008132</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008133</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="ovcso8fgfept6y8f9331leghct13blg" xml:space="preserve">[[Kategorî:Nivîskarên ji Kentakiyê]]</text>
      <sha1>ovcso8fgfept6y8f9331leghct13blg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008134</id>
      <parentid>2008133</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008134</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="94" sha1="mz81bnrurq8zfwyogampd1bfbrtlz7b" xml:space="preserve">[[Kategorî:Kesên ji Kentakiyê li gorî pîşeyan]]
[[Kategorî:Nivîskarên ji Kentakiyê]]</text>
      <sha1>mz81bnrurq8zfwyogampd1bfbrtlz7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008136</id>
      <parentid>2008134</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:36:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008136</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="131" sha1="50tunsyskas1cnmqo6amzbaulevhuuw" xml:space="preserve">[[Kategorî:Kesên ji Kentakiyê li gorî pîşeyan]]
[[Kategorî:Nivîskarên ji Kentakiyê]]
[[Kategorî:Perwerde li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>50tunsyskas1cnmqo6amzbaulevhuuw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008137</id>
      <parentid>2008136</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:38:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008137</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="aeil7qdld3xl1pd6zoidrwa3ahf8kis" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Kesên ji Kentakiyê li gorî pîşeyan]]
[[Kategorî:Nivîskarên ji Kentakiyê]]
[[Kategorî:Perwerde li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>aeil7qdld3xl1pd6zoidrwa3ahf8kis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008138</id>
      <parentid>2008137</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:38:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008138</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="132" sha1="5f1p9sg0phr7srzbmx2yyyvjjr715bm" xml:space="preserve">
[[Kategorî:Kesên ji Kentakiyê li gorî pîşeyan]]
[[Kategorî:Nivîskarên ji Kentakiyê]]
[[Kategorî:Perwerde li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>5f1p9sg0phr7srzbmx2yyyvjjr715bm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Perwerde li Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316486</id>
    <revision>
      <id>2008135</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008135</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008139</id>
      <parentid>2008135</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008139</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}</text>
      <sha1>mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008140</id>
      <parentid>2008139</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008140</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="48" sha1="dwj47xbl7kccao7jee7qk689s6wcuhb" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Kentakî]]</text>
      <sha1>dwj47xbl7kccao7jee7qk689s6wcuhb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Avahiyên li Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316487</id>
    <revision>
      <id>2008141</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008141</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008142</id>
      <parentid>2008141</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008142</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}</text>
      <sha1>mvsqylo4l8vhbb7zyjpch482g6kym6h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008143</id>
      <parentid>2008142</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:49:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008143</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="65" sha1="2fisk1e3hh6ayx3l172voqu4mp8kjvb" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>2fisk1e3hh6ayx3l172voqu4mp8kjvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008144</id>
      <parentid>2008143</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008144</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="a1fsgp19jec9hxyr2jkpysjlov40ts2" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê|Avahîsazî li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>a1fsgp19jec9hxyr2jkpysjlov40ts2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008145</id>
      <parentid>2008144</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:50:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008145</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="jrjlq3vyss2j3pgmpqgrqqhsx5fynsu" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê |Avahîsazî li Kentakiyê ]]</text>
      <sha1>jrjlq3vyss2j3pgmpqgrqqhsx5fynsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008146</id>
      <parentid>2008145</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008146</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="92" sha1="4wjhsknkmmq9rheqt6823sg1q0pih84" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê |Avahîsazî li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>4wjhsknkmmq9rheqt6823sg1q0pih84</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008147</id>
      <parentid>2008146</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008147</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="93" sha1="jrjlq3vyss2j3pgmpqgrqqhsx5fynsu" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê |Avahîsazî li Kentakiyê ]]</text>
      <sha1>jrjlq3vyss2j3pgmpqgrqqhsx5fynsu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008148</id>
      <parentid>2008147</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:51:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008148</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="91" sha1="a1fsgp19jec9hxyr2jkpysjlov40ts2" xml:space="preserve">{{Kategoriya Commonsê}}

[[Kategorî:Avahîsazî li Kentakiyê|Avahîsazî li Kentakiyê]]</text>
      <sha1>a1fsgp19jec9hxyr2jkpysjlov40ts2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Peykervanên ji Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316488</id>
    <revision>
      <id>2008149</id>
      <timestamp>2026-05-09T10:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008149</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008150</id>
      <parentid>2008149</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T10:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008150</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="gggnoa0zijqg44vi2pqkbxi56f1q6kd" xml:space="preserve">[[Kategorî:Hunermendên ji Kentakiyê]]</text>
      <sha1>gggnoa0zijqg44vi2pqkbxi56f1q6kd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorî:Wênesazên ji Kentakiyê</title>
    <ns>14</ns>
    <id>316489</id>
    <revision>
      <id>2008151</id>
      <timestamp>2026-05-09T11:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>Rûpeleke vala hat çêkirin</comment>
      <origin>2008151</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2008152</id>
      <parentid>2008151</parentid>
      <timestamp>2026-05-09T11:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Avestaboy</username>
        <id>34898</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2008152</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40" sha1="gggnoa0zijqg44vi2pqkbxi56f1q6kd" xml:space="preserve">[[Kategorî:Hunermendên ji Kentakiyê]]</text>
      <sha1>gggnoa0zijqg44vi2pqkbxi56f1q6kd</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>