Wîkîferheng
kuwiktionary
https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
case-sensitive
Medya
Taybet
Gotûbêj
Bikarhêner
Gotûbêja bikarhêner
Wîkîferheng
Gotûbêja Wîkîferhengê
Wêne
Gotûbêja wêneyî
MediaWiki
Gotûbêja MediaWiki
Şablon
Gotûbêja şablonê
Alîkarî
Gotûbêja alîkariyê
Kategorî
Gotûbêja kategoriyê
Pêvek
Gotûbêja pêvekê
Nimînok
Gotûbêja nimînokê
Portal
Gotûbêja portalê
Tewandin
Gotûbêja tewandinê
Jinûvesazî
Gotûbêja jinûvesaziyê
TimedText
TimedText talk
Modul
Gotûbêja modulê
Event
Event talk
spî
0
3109
6233887
6233704
2026-05-05T22:18:58Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233887
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ku}}: {{g|ku|spî|tr=-}}
* {{Z|ckb}}: {{g|ckb|سپی|tr=spî}}
* {{Z|sdh}}: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}, [[çermig]], [[çermî]], [[sipîd]]
** Şêxbizinî: [[çermig]]
** Kirmaşanî: [[çermî]]
** Kelhûrî: [[çermî]], [[sipîd]]
* Zazakî: sipî
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
0ofh5wz9bfdndmm4pqd0il40yqkv0g0
6233888
6233887
2026-05-05T22:20:13Z
Ghybu
1393
Guhartoya [[Special:Diff/6233887|6233887]] yê [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) şûnde kir
6233888
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]]. {{reng|#FFFFFF}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ku}}: {{g|ku|spî|tr=-}}
* {{Z|ckb}}: {{g|ckb|سپی|tr=spî}}
* {{Z|sdh}}: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}, [[çermig]], [[çermî]], [[sipîd]]
** Şêxbizinî: [[çermig]]
** Kirmaşanî: [[çermî]]
** Kelhûrî: [[çermî]], [[sipîd]]
* Zazakî: sipî
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
gp9ralhml4i0pcotee88wh1vd5oy62w
6233892
6233888
2026-05-05T22:23:20Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233892
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]]. {{reng boks|#FFFFFF}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ku}}: {{g|ku|spî|tr=-}}
* {{Z|ckb}}: {{g|ckb|سپی|tr=spî}}
* {{Z|sdh}}: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}, [[çermig]], [[çermî]], [[sipîd]]
** Şêxbizinî: [[çermig]]
** Kirmaşanî: [[çermî]]
** Kelhûrî: [[çermî]], [[sipîd]]
* Zazakî: sipî
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
07fvqhjl7xxwf2jmv2t244gniju3uyf
6233895
6233892
2026-05-05T22:32:42Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233895
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]]. {{reng boks|#FFFFFF}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سپی|tr=spî}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|چەرمگ|tr=-}}, {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}, {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}
** Kirmaşanî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}
** Kelhûrî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
* Zazakî: {{W-|zza|sipî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
or6k73o2tygxbk2jejjengzr2er7uzy
6233901
6233895
2026-05-05T22:39:27Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233901
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]]. {{reng boks|#FFFFFF}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سپی|tr=spî}}, {{W-|ckb|چەرمگ}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|چەرمگ|tr=-}}, {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}, {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}
** Kirmaşanî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}
** Kelhûrî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
* Zazakî: {{W-|zza|sipî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
q2viv7kn6dhcy4aveadbvnho38g7tjo
6233911
6233901
2026-05-05T23:27:14Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233911
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/s(ɪ)piː/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-spî.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spî}}
[[Wêne:Wedding kimono.jpg|thumb|Cilên '''spî''' li bûkeke japonî (1)]]
[[Wêne:Apple peeling 4468.JPG|thumb|Sêv '''spî''' kirin (5)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[sîs]], [[kever]], [[çûr]], [[sade]],<br>[[reng]]ê [[berf]]ê, <br>[[reng]]ê [[mîna]] yê [[berf]]a [[paqij]] yan [[şîr]]ê [[paqij]]. {{reng|#FFFFFF}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bêreng]], tiştên ti reng nînin yan sade ne.
#* {{bêmînak|ku}}
# [[çermspî]], [[rengvebûyî]], <br>mirovên [[rengzer]] yan [[rengvebûyî]] [[mîna]] [[ewropî|ewropiyan]], ne yên reng[[reş]] mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[por]]ê [[pîr]]an,<br>[[por]]ê yan [[pirç]]a [[mirov]]ên [[pîr]] [[dema ku]] [[reng]]ê xwe [[avêtin|avêtiye]].
#* {{bêmînak|ku}}
# [[bê]] [[tîvil]] yan [[qelp]].
#: ''Sêv '''spî''' kirin'' ([[tîvil]] ji sêvê vekirin / birrîn / [[renîn]])
# [[spih]], <br>[[heywanok]] [[biçûk]] ya [parazît]]e ku ji [[bêmerêzî|bêmerêziyê]] [[peyda]] dibe û di nav [[por]] û mûyê [[mirov]]an û [[pûrt]]ê [[heywan]]an de xwe [[veşartin|vedişîre]] û xwîna wan dimêje.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Şîn bûy ji rengê qudretê</br>Geh geh '''sipî''' şubhetê şîr</br>Qet mislê te naçin tu tîr}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپی}}
* {{ku-kr|спи}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|spih}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|kesk
|reş
|sor
|şîn
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|rûspî
|rûspîtî
|spîtî
|spîçolkî
|spî bûn<q:lêker>
|spî kirin<q:lêker>
|spîbûn<q:navdêr>
|spîkirin<q:navdêr>
|spîbûyî<q:rengdêr>
|spîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha ''spêt'' ya pehlewî, ''speête'' ya avestayî, {{g|fa|سفید|tr=sefîd/sifîd}} / {{g|fa|سپید|tr=sepîd/sipîd}} ya farisî, [[श्वेत]] (svête) ya sanskrîtî, [[свет]] (svêt "ronahî") ya rusî, [[šviẽsti]] ("[[biriqîn]], [[teyisîn]]") ya lîtwanî, [[hevreh]]a *[[hwītaz]] ya proto-cermenî ku serekaniya [[white]] (bixwîne: ''wayt'' "spî") ya îngilîzî, [[weiß]] (bixwîne: ''vays'' "spî") ya almanî, [[vit]] (spî) ya swêdî... ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[kwintos]] (spî) ji *[[ḱweyt-]] ([[biriqîn]]) (*[[kw-]] ya {{ji|ine-pro|ku|-}} di zimanên [[arî]] dibe [[çv]], dûv re [[sv]] û taliyê jî [[sp]]). Herwiha [[hevreh]]a '''[[spêde]]''' ya kurdî ye.
{{ji|ine-pro|ku|-}}: *'''kweit'''-'''o'''- ("spî") (di zimanên îranî de kw- ya {{ji|ine-pro|ku|-}} dibe sp-)
:{{ji|ira-pro||-}}
::{{ae}}: '''speête'''- ("spî")
::{{pal}}: '''spêt'''- ("spî")
::{{fa}}: '''sipêd'''- ("spî")
::{{bal}}: '''ispêt'''- ("spî")
::{{ps}}: '''spîn''' ("spî")
::{{kmr}}: '''spî''' ("spî")
::{{ckb}}: '''spî''' ("spî")
::{{zza}}: '''spî''' ("spî")
:{{sa}}: '''śvēt''' ("spî")
:{{de}}: '''weiß''' ("spî")
:{{en}}: '''white''' ("spî")
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Horn|Horn p.157]], [[Şablon:Etymonline|Etymonline]]</font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny:''' 628 - 629</font>
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سپی|tr=spî}}, {{W-|ckb|چەرمگ}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|چەرمگ|tr=-}}, {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}, {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: {{W-|sdh|çermig|sc=Latn}}
** Kirmaşanî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}
** Kelhûrî: {{W-|sdh|çermî|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sipîd|sc=Latn}}
* Zazakî: {{W-|zza|sipî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ашкәакәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|puteh}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|фыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|wit}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜁𑜧}}, {{W-|aho|𑜁𑜨𑜧}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maputi'}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bardhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|weiß}}, {{W+|de|weiss}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|wiiss}}
*: {{Z|goh}}: {{W-|goh|wīz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|ак}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ነጭ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łigai}}
* {{Z|rup}}: {{W+|rup|albu}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বগা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|blancu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kitamaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|wapaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pibok}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|janq’u}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|レタㇻ|tr=retar}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|ağ}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|jèman}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|zuri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|аҡ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|бе́лы}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাদা}}, {{W+|bn|সফেদ}}, {{W-|bn|সুফেদ}}, {{W+|bn|ধলা}}
* {{Z|bqi}}: {{W-|bqi|اسپید|tr=espēð}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|buda}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|waet}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|उज्जर}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|gwenn}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-pute}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|puti'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|бял}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြူ}}, {{W+|my|ဖွေး}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сагаан}}
* {{Z|pcc}}: {{W-|pcc|haaul}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kamalawa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|آق|tr=āq}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏай}}, {{W-|ce|кӏайн}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|bílý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏁᎦ}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|tk'up}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tohbi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|白|tr=baak6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|бый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|白|tr=bái}}, {{W+|cmn|白色|tr=báisè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|白|tr=băh}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|白}}
* {{Z|cho}}: {{W-|cho|tohbi}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|иԓгыԓьын|tr=iḷgyḷʹyn}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|шурӑ}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|jualb}}, {{W-|dlm|blank}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvid}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|degoo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|чээлкээ|tr=çeelkee}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|opurak}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|wait}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|ایسبی|tr=isbi}}, {{W-|avd|ایسپی|tr=ispi}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|putih}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَبْيَض}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أبيض|tr=ʔabyaḍ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|սպիտակ}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|blanka}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|valge}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нё̄бати}}, {{W-|eve|гилтаня}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|багдама}}, {{W-|evn|багдарин}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید|tr=sefid}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hvítur}}
<!-- was "[[vula]][[vula]]" - assumed sum-of-parts; if an idiom, remove the wikilinks to the individual words. see [[User:Kephir/gadgets/xte#Translation_fixing]] -->
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|valkoinen}}, {{W+|fi|valkea}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|blanc}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blanc}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|blanc}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|witj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|wit}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|hwīt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|wyt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|geal}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|ak}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|branco}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|puti'o}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌴𐌹𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સફેદ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|თეთრი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|blan}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kea}}, {{W-|haw|keʻokeʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|feri}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maputi}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|सफ़ेद}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pution}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dawb}}
* {{Z|odt}}: {{W-|odt|wīt}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|wit}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qöötsa}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|weis}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|לָבָן|tr=laván}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|blanka}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ọcha}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwīt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|white}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|valkia}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏай}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|blanc}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maputi}}
* {{Z|sga}}: {{W-|sga|bán}}, {{W-|sga|finn}}, {{W-|sga|gel}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|bán}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|napusa}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|bianco}}
* {{Z|ruo}}: {{W-|ruo|åb}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bianco}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hvítur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|白い|tr=しろい, shiroi}}, {{W+|ja|白色|tr=はくしょくの, hakushoku no|cuda=白色の}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|putih}}, {{W+|jv|pethak}}
* {{Z|quc}}: {{W-|quc|saq}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хужь}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qaqortoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|цаһан}}
* {{Z|rkt}}: {{W-|rkt|ধলা}} / {{W-|rkt|dhola}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಬಿಳಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|maputi}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|branku}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|акъ|tr=aq}}, {{W-|kdr|бийаз|tr=biyaz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|valgei}}
* {{Z|kju}}: {{W-|kju|qahle}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|biôłi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blanc}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|parkana}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yuraq}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|ак}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mpembe}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|සුදු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mái}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|희다}}, {{W+|ko|흰}}, {{W+|ko|하얗다}}, {{W-|ko|하얀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwynn}}, {{W-|kw|gwydn}}, {{W-|kw|kann}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|biancu}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|blan}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|blan}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|blan}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|кӏяла}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|bolts}}, {{W-|ltg|boltons}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|albus}}, {{W+|la|candidus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|balts|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂາວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|лацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mpɛ́mbɛ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|giànco}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|baltas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bianch}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦃᦱᧁ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|yeru}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|wäiss}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|bais}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|pote}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|maputi}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|kebo'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|бел}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|tapotsiny}}, {{W+|mg|fotsy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വെളുത്ത}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|putih}}, {{W+|ms|puteh}}, {{W+|ms|abiad}}, {{W+|ms|abyad}}
*: {{Z|ms}}: {{W+|ms|ڤوتيه}}, {{W-|ms|ابيض}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|abjad|n}}, {{W-|mt|bajda|m}}, {{W-|mt|bojod|p}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|buti}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡧᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡧᠠᠨᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bane}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|mapoti}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|tea}}, {{W-|mi|maa}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mapoti'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|पांढरा}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|اسپه}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|xiĩ}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|valkea}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fehér}}
* {{Z|ruq}}: {{W-|ruq|alb}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|putiah}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|branco}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|цагаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠴᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|mnw}}: {{W-|mnw|ကၟု}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|finge}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|iztāc}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃuri}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|чагдьан}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|janco}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łigai}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|witt}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सेतो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|ringkari}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|fusi}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|blianc}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hvítr}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvit}}, {{W-|nb|kvit}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kvit}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|toha}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|waabishki-}}, {{W-|oj|waabishkaa}}, {{W-|oj|waabishkizi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|blanc}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blanc}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଧଳା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|adii}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|урс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|آق|tr=ak}}, {{W-|ota|بیاض|tr=beyaz}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|ئاق}}
* {{Z|xwo}}: {{W-|xwo|ᡔᠠᡎᠠᠨ}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|oq}}
* {{Z|blk}}: {{W-|blk|ဗွာ}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|amputi}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|blanku}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سپين|tr=spin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|bianch}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|istak}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|piṟanpa}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|witt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|b́olĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|biały}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|branco}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਫੈਦ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|ақ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|tea tea}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|cáda}}, {{W-|rhg|dóla}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|alv}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|parno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|alb}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бе́лый}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|білый}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဝါ}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|ห่าว}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|hwīt}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|vielgat}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|paʔepaʔe}}, {{W-|sm|sina}}, {{W-|sm|tea}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|श्वेत}}, {{W+|sa|धवल}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱯᱳᱱᱰ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|abru}}, {{W-|sc|arvu}}, {{W-|sc|arbu}}, {{l|sc|alvu}}, {{l|sc|àrbiu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|putiq}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puti}}, {{W-|ceb|pution}}, {{W-|ceb|duas}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jancu}}, {{W+|scn|biancu}}, {{W+|scn|vrancu}}, {{W+|scn|viancu}}, {{W+|scn|iancu}}, {{W+|scn|brancu}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|اڇو|tr=ačʰo}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|бе̏о}}, {{W-|sh|бије̑л}}, {{W-|sh|би̏о}}, {{W-|sh|бе̑л}}
*: Latînî: {{W+|sh|bȅo}}, {{W+|sh|bijȇl}}, {{W+|sh|bȉo}}, {{W+|sh|bȇl}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|бѣлъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|biely}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|bel}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|caddaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|běły}}, {{W-|dsb|běły}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|běły}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|blanco}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|bodas}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eupe|cuda=-eupe}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mhlôphe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vit}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶၢဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|དཀར་རུ|tr=karu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-eu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|chena}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|ақ|tr=aq}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|khao}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сафед}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|puti}}, {{W-|tl|putiq}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻuoʻuo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வெள்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|vianche}}
* {{Z|shi}}: {{W-|shi|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}, {{W-|shi|ⵓⵎⵍⵉⵍ|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|puti}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪄꪱꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ขาว}}
* {{Z|tdd}}: {{W-|tdd|ᥑᥣᥝᥴ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|తెల్లని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵎⵍⵍⴰⵍ|n}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|ак}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|mutin}}
* {{Z|otk}}: {{W-|otk|𐰇𐰼𐰭|tr=ürüŋ}}, {{W-|otk|𐰀𐰴|tr=āq}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ak}}, {{W+|tr|beyaz}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|ak}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཀར་པོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|waitpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|hinehina}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|ārki}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ārkwi}}
* {{Z|ts}}: {{W+|ts|basa}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|sweu}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|tea}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|ак}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎍𐎁𐎐}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌀𐌋𐌚𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سفید|tr=safed}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|бі́лий}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|bianco}}, {{W-|vec|bianch}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|trắng}}, {{W+|vi|bạch}} ({{W+|vi|白}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vietik}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|valka}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|blanc}}
* {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|ruxn}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyn|n}}, {{W+|cy|gwen|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|yèes-xonq}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|ах}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|mhlophe}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сафед}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|үрүҥ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווײַס}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|funfun}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άσπρος}}, {{W+|el|λευκός}}
*: Kevn: {{W-|grc|λευκός}}
*: {{Z|gmy}}: {{W-|gmy|𐀩𐀄𐀏}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|wit}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|hau}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@Chest-PalmBack FlatO@NearChest-PalmBack}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|mhlophe|cuda=-mhlophe}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|spî|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[spî#Rengdêr|spî]]
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سپی|w=spî}}
#* {{bêmînak|ckb}}
4ef47ww6pkq6kofh1oqtkigy5ozjxzw
sor
0
3111
6233869
6230752
2026-05-05T21:35:11Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233869
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].<br>Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#E01010}}{{reng|#FF0000}}{{reng|#FF0040}}{{reng|#FF2000}}{{reng|#850606}}
#: '''''sor'''ê vebiye, '''sor'''ê tarî, '''sor'''ê geş''
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji [[lêv]]ên '''sor''' [[şekir]] barî, <br>Bi [[min]] da [[wê]] bi [[nazdarî]], <br>[[şerab|Şerab]]a [[kûpik]]ê [[darî]], <br>Vekir wê [[pê]] [[ziman]]ê min.|Cegerxwîn: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
====Herwiha====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
ifzt6bmqno2iyrbmp4e2samff0t2e8j
6233880
6233869
2026-05-05T21:59:46Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233880
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].<br>Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng box|#FF0040}}{{reng box|#FF0000}}{{reng box|#800000}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji [[lêv]]ên '''sor''' [[şekir]] barî, <br>Bi [[min]] da [[wê]] bi [[nazdarî]], <br>[[şerab|Şerab]]a [[kûpik]]ê [[darî]], <br>Vekir wê [[pê]] [[ziman]]ê min.|Cegerxwîn: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
====Herwiha====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
kgcib5agfmvs46cuslrn07nw2alau0m
6233884
6233880
2026-05-05T22:15:06Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233884
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng box|#FF0040}}{{reng box|#FF0000}}{{reng box|#800000}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji [[lêv]]ên '''sor''' [[şekir]] barî, <br>Bi [[min]] da [[wê]] bi [[nazdarî]], <br>[[şerab|Şerab]]a [[kûpik]]ê [[darî]], <br>Vekir wê [[pê]] [[ziman]]ê min.|Cegerxwîn: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
====Herwiha====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
rw3ntiftqu7n99yo09vdpcsfbbjvula
6233915
6233884
2026-05-05T23:29:45Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233915
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0040}}{{reng|#FF0000}}{{reng|#800000}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji [[lêv]]ên '''sor''' [[şekir]] barî, <br>Bi [[min]] da [[wê]] bi [[nazdarî]], <br>[[şerab|Şerab]]a [[kûpik]]ê [[darî]], <br>Vekir wê [[pê]] [[ziman]]ê min.|Cegerxwîn: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
3x2b03xhnhkquzmm763kwsrcbqaypim
6233922
6233915
2026-05-05T23:44:45Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233922
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#E01010}}{{reng|#FF0000}}{{reng|#FF0040}}{{reng|#FF2000}}{{reng|#850606}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji [[lêv]]ên '''sor''' [[şekir]] barî, <br>Bi [[min]] da [[wê]] bi [[nazdarî]], <br>[[şerab|Şerab]]a [[kûpik]]ê [[darî]], <br>Vekir wê [[pê]] [[ziman]]ê min.|Cegerxwîn: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
798183ih19o2vdys6b6irc27nkxwyhf
6233943
6233922
2026-05-06T02:31:03Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233943
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
3i3eirhzm6fkczp79oid9oq3ivdum12
kesk
0
3115
6233881
6029935
2026-05-05T22:04:27Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233881
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng box|#80ff80}}{{reng box|#00FF00}}{{reng box|#095228}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: [[sewz]], kesk
* {{Z|sdh}}: [[sewz]], [[sewnz]]
* {{Z|lki}}: [[sewz]]
* {{Z|hac}}: [[sewz]], [[sewze]]
* {{Z|zza}}: [[hewz]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
oa7pf845suvkh066062evgmnx9jmpiz
6233882
6233881
2026-05-05T22:07:23Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233882
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng box|#80ff80}}{{reng box|#00FF00}}{{reng box|#095228}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
6tkfvp04y2ikh18b8o5btf1c47u1mxe
6233916
6233882
2026-05-05T23:30:22Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233916
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#80ff80}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#095228}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
jwx47p3vqa0zohu44zw8joome18kwt7
6233923
6233916
2026-05-05T23:45:52Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233923
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#C2F732}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#10E010}}{{reng|#208000}}{{reng|#095228}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
f9ir18pp08ss028mpec6byku8so6uzb
6233944
6233923
2026-05-06T02:39:26Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233944
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
rjhg5acib0nod44gb19v8y2gyemr82a
şîn
0
3117
6233883
6230145
2026-05-05T22:13:29Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6233883
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê.
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
5rtru6xip5hk4vaz13jju5axf6rwdva
6233890
6233883
2026-05-05T22:21:42Z
Ghybu
1393
bt.
6233890
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
3ejhtlnggdhus9mfd5ekgql61kmbiez
6233891
6233890
2026-05-05T22:22:36Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6233891
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng boks|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
oojt3mc29u365ykta0i5rvb97gs08x6
6233913
6233891
2026-05-05T23:28:17Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6233913
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
3ejhtlnggdhus9mfd5ekgql61kmbiez
reş
0
3121
6233886
6113379
2026-05-05T22:18:23Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233886
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|res}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-reş.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|reş}}
[[Wêne:Solid black.svg|thumb|150px|Rengê reş.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[tarî]]tirîn [[reng]], [[reng]]ê ji hemiyan tarîtir, [[wek]] rengê [[rejî|rejiyê]].
#* {{jêder|ku|jêgirtin=-Tu jî mîna Fêdkayê min esmer î, çevreş, porê te '''reş'''.|{{Jêgirtin/Frîda Hecî Cewarî/Bîranînên Min}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Digel ku emrê wî hê sî û pênc bû jî tayekî '''reş''' di porê wî de nemabû.|{{Jêgirtin/Firat Cewerî/Kevoka Spî/1996}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Û ew libasêd '''reş''' heta şeş mehan û yaxo salekê li ser ehlê (xizmê) meyyitî dimînin. Ew ehlê meyyitî heta ji şînê bidernekevin naçine dawet û kêfxweşiyan.|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
# [[tarî]], ji [[ronahî|ronahiyê]] [[bêpar]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=(...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî '''reş''' bû (...)|{{Jêgirtin/Sîma Semend/Xezal/1996}}}}
# [[temirandî]]
#: ''Ka wê çirayê '''reş''' bike.''
# [[çermreş]], [[mirov]]ên [[çerm]]reş yên mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Zelamekê req û hişk û '''reş''' hate bi nik wan ve.|{{Jêgirtin/Xelîl Duhokî/Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr}}}}
# [[bêyom]], [[pirr]] [[xirab]], [[nebaş]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bextê me '''reş''' e, kezeb birîn e.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Siya Evînê/1989}}}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Saqî ko dêm mehweş bitin<br />Kagul ji şêva '''reş''' bitin<br />Qerqef bila ateş bitin}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕەش}}
* {{ku-kr|рәш}}
==== Herwiha ====
* {{mj|Reşwî}} [[riş]]
==== Hevmane ====
* [[siyah]] (tenê [[edebî]])
* [[qere-]] (tenê wek [[pêşgir]])
==== Binêre herwiha ====
* [[kesk]]
* [[mor]]
* [[pembeyî]], [[pîvazî]]
* [[pirteqalî]]
* [[qehweyî]]
* [[sor]]
* [[şîn]]
* [[zer]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[reş bûn]]
* {{mj|Lêker}} [[reş kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşbûn]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşbûyî]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşkirî]]
* [[reşokî]]
* [[reşole]]
* [[reşnivîs]]
* [[reşmeh]]
* [[reşname]]
* [[reşpatî]]
* [[ripîreş]]
}}
==== Etîmolojî ====
Taliyê ji {{ji|ira-pro|ku|*ra(n)ǰ-|w=reng kirin, boyax kirin}}. Hevreha {{hv|ckb|ڕەش}}, {{hv|kho|rraşa|w=ya ku bi rengê tarî}}, {{hv|tly|رش|tr=rəş|w=qehweyiya zelal}}, {{hv|sog|tr=rɣš-|ts=raxš|w={{w|Rexş}}, hespê [[Ristem]]}}, {{hv|fa|رخش|tr=rexş|w=sor}}, {{hv|mzn|رش|tr=raš|w=sor}}. Guherîna maneya rengan di zimanên hindûewropî de diyardeyeke berbelav e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Cheung|r=314}}
}}
==== Bide ber ====
* [[reştarî]]
* [[reşûşîn kirin]]
* [[reşûşîn]]
* [[reşpoş]]
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ڕەش|tr=reş}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|siya|sc=Latn}}, {{W-|sdh|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: [[sîya]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиқәаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|itam}}
* {{Z|adt}}: {{W-|adt|waurrunha}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swart}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maitum}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|zi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schwarz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|кара}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ጥቁር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|бечӏедир}}
* {{Z|rme}}: {{W-|rme|kalo}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|diłhił}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|negro}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|negru}}, {{W+|rup|laiu}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|artepe}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ক’লা}}, {{W-|as|কুলা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|ñegru}}, {{W+|ast|negru}}, {{W+|ast|prietu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|cheenkari}}, {{W-|cni|kisaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|makatewaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pinak}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|чӏегӏера}}, {{W-|av|чӏегӏераб}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|ch’iyara}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qara}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|badeng}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|hirang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|beltz}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡара}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ჺარჭინ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чо́рны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|কালো}}, {{W+|bn|কাল}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|du}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-lotoŋ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|me'item}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|че́рен}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နက်}}, {{W+|my|မည်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хара}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|chyang}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|གནགཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kosewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|ӏаьржа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|černý}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎬᎿᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|losa'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|黑|tr=hak1}}, {{W-|yue|黑色|tr=haak1 sik1, hak1 sik1}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хи}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|黑|tr=hēi}}, {{W+|cmn|黑色|tr=hēisè}}, {{W+|cmn|烏色|tr=wūsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|烏|tr=ŭ}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|黑|tr=hek}}, {{W-|nan|黑色|tr=hek-sek}}, {{W+|nan|烏色|tr=o͘-siak / o͘-sek}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|黑}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хура}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|chon}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fosc}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|sort}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dezǫ}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кара}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|swart}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hitam}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَسْوَد|n}}, {{W-|ar|سَوْدَاء|m}}, {{W-|ar|سُود|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|اسود|tr=eswid}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أسود|tr=ʾaswad}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كحل|tr=kḥal}}, {{W-|ary|سود|tr=swad}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|սև}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|раужо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|nigra}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|must}}
* {{Z|ett}}: {{W-|ett|𐌑𐌖𐌓𐌉}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хакарин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|конңорин}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|yibɔ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|negru}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سیاه|tr=siyâh}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|svartur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|loaloa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|musta}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neri}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|suart}}
*: Hallig: {{W-|frr|süürt}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|suurt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|swart}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|dubh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|negro}}
* {{Z|gdo}}: {{W-|gdo|бечӏер}}
* {{Z|gon}}: {{W-|gon|నల్లా|tr=nallā}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|yitomo}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐍅𐌰𐍂𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|કાળું}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|შავი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|nwa}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|ts'q'éyx̱}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tsq'ix}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻeleʻele}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maitum}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|काला}}, {{W+|hi|कारौ}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|maitum}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dub}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zwart}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qömvi}}
* {{Z|ibg}}: {{W-|ibg|ngisit}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|שחור|tr=shakhór|cuda=שחור \ שָׁחֹר}}, {{W-|he|שחורה|m|tr=sh'khorá|cuda=שחורה \ שְׁחֹרָה}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|nigra}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|nwa}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|nangisit}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blæc}}, {{W-|ang|sweart}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|black}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|ӏаьржа}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|nigre}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maitem}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dubh}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|ngisit}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|nìgaro}}, {{W-|ist|nìgro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|nero}}
* {{Z|ium}}: {{W-|ium|jieqv}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|svartur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黒い|tr=くろい, kuroi}}, {{W-|ja|[[黒色]]の|tr=こくしょくの, kokushoku no}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ireng}}, {{W-|jv|ireŋ}}, {{W-|jv|cemeŋ}}, {{W-|jv|hirěng}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qernertoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хар}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|matuling}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|къара|tr=qara}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|czôrny}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|negre}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|pulyuna}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yana}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|мичӏаь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кара}}, {{W-|ky|күңүрт кара}}, {{W+|ky|караңгы}}, {{W+|ky|каралоо}}, {{W+|ky|ушактоо}}, {{W+|ky|жамандоо}}, {{W+|ky|жаманатты кылуу}}, {{W+|ky|жала жабуу}}, {{W+|ky|көө}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|ndombe}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-irũ}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කළු}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|сьӧд}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|검다}}, {{W+|ko|검은}}, {{W+|ko|까맣다}}, {{W-|ko|까만}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|du}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|neru}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nwar}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|къара|tr=qara}}
* {{Z|qui}}: {{W-|qui|shĺpa}}
* {{Z|lbj}}: {{W-|lbj|ནག་པོ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fosch|n}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|preto}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|sápa}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|malns}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ater}}, {{W+|la|niger}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|melns}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ດຳ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|чӏулав}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|no,|tr=nòʔ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|moíndo}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|néigro}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|zwart}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|júodas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|négher}}, {{W-|lmo|negro}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦡᧄ}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schbòrz}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|celleng}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|le'leng}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црн}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mainty}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കറുപ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hitam}}, {{W+|ms|aswad}}, {{W-|ms|lotong}}, {{W-|ms|lutung}}, {{W-|ms|lutong}}
*: {{Z|ms}}: {{W-|ms|هيتم}}, {{W-|ms|اسود}}, {{W-|ms|لوتوڠ}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|iswed|n}}, {{W-|mt|sewda|m}}, {{W-|mt|suwed|p}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡴᠠᡵᠠ|tr=kara}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|doo}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|maitum}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|mangu}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|maitem}}, {{W-|mrw|delem}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|काळा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|nilyig}}
* {{Z|mop}}: {{W-|mop|bʼox}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fekete}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|km|h=km-m-D3}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|dum}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|itam}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠷᠠ}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|wɔɔ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|tliltic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|tliltic}}, {{W-|nci|capotztic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǂnū}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'ət}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сахарин}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|niro}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łizhin}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|etangang}}, {{W-|na|etañañ}}, {{W-|na|etaŋaŋ}}
* {{Z|nxq}}: {{W-|nxq|naq}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|swart}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|कालो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|kro:tin}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|a-itö}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|кара}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|tupkuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|nièr|n}}, {{W-|nrf|né|n}}, {{W-|nrf|néthe|m}}, {{W-|nrf|naithe|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|svartr}}, {{W-|non|blakkr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svart}}, {{W+|no|sort}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|gahuntee}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chuk}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|makade-}}, {{W-|oj|makadewaa}}, {{W-|oj|makadewizi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|negre}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|କଲା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|gurraacha}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сау}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قارا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qora}}, {{W+|uz|siyoh}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|deket}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|تور}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|neir}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|maṟu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czarny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|preto}}, {{W+|pt|atro}}, {{W+|pt|negro}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਾਲਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қара}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲭⲁⲙⲉ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|kere kere}}, {{W-|rap|uri uri}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|hala}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|négar}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|nair}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|kalo}}
*: {{Z|rmn}}: {{W-|rmn|kalo}}
*: {{Z|rml}}: {{W-|rml|kalo}}
*: {{Z|rmc}}: {{W-|rmc|kalo}}
*: {{Z|rmo}}: {{W-|rmo|kalo}}
*: {{Z|rmy}}: {{W-|rmy|kalo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|negru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|чёрный}}, {{W+|ru|вороно́й}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEKIX}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|čáhppes}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कृष्ण}}, {{W+|sa|काला}}
* Sardinian:
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nieddu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|niéddhu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nigheddu|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|bidəŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|itom}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|nìuru}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|ڪارو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|цр̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|cȓn}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠇꠣꠟꠣ}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чрьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|čierny}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|črn}}
* {{Z|zlw-slv}}: {{W-|zlw-slv|čǻrnï}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|madow}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|carny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čorny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|negro}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hideung}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|მეშხე}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eusi}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mnyáma}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|svart}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|aberkan}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ནག་པུ|tr=nakpu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[ɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|dema}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|қара|tr=qara}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|кӏару}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сиёҳ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|itim}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻereʻere}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கருப்பு}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|gnure}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aberkan|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|maitum}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ดำ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నల్ల}}, {{W+|te|నల్లని}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|кара}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kara}}, {{W+|tr|siyah}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gara}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ནག་པོ}}, {{W-|bo|ནག་ཅན}}, {{W-|bo|རོག་རོག}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|ʻuliʻuli}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|erkent}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|сьӧд}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|کالا|n|tr=kālā}}, {{W-|ur|سیاہ}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|чо́рний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đen}}, {{W+|vi|đen thui}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blägik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|noer}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|du}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|seep}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|kawe-yolet}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|хара}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខ្មៅ|tr=kmav}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|шов}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|хара}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שוואַרץ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μαύρος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|μέλας}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zwart}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|ndaem}}, {{W-|za|fonx}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|-[[mnyama]]}}{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|reş|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê reş
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wekû muddeyê hiznê (dema xemgîniyê) temam bûyî axayêd wan û yaxo xizmekî wan ji boy her yekî ehlê meyyitî, anegore halê xwe tiştekî tîne û '''reşêd''' wan heldigire, ji şînê biderdikevin. Lakin eger ew meyyit begzade û yaxo axa û mirovekî kifş bûya elbette paşî panzdeh rojan hakimê wî welatî xelatek hazir dikirîn û dişande pê warisê meyyitî (xwediyê kesê ku miriye) û tînane hizûra xwe û digotêne: Emrê xwedê ye, bilanî tu xweş bî, mirin rêya me hemûyan e. Ew xelat li wî warisî dikirîn û ji '''reşê''' biderdanîn (derdixistin).|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ڕەش}}
spf34lcjkkvr9h9rnz5fh7vb9horf81
6233889
6233886
2026-05-05T22:20:48Z
Ghybu
1393
Guhartoya [[Special:Diff/6233886|6233886]] yê [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) şûnde kir
6233889
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|res}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-reş.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|reş}}
[[Wêne:Solid black.svg|thumb|150px|Rengê reş.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[tarî]]tirîn [[reng]], [[reng]]ê ji hemiyan tarîtir, [[wek]] rengê [[rejî|rejiyê]]. {{reng|#000000}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=-Tu jî mîna Fêdkayê min esmer î, çevreş, porê te '''reş'''.|{{Jêgirtin/Frîda Hecî Cewarî/Bîranînên Min}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Digel ku emrê wî hê sî û pênc bû jî tayekî '''reş''' di porê wî de nemabû.|{{Jêgirtin/Firat Cewerî/Kevoka Spî/1996}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Û ew libasêd '''reş''' heta şeş mehan û yaxo salekê li ser ehlê (xizmê) meyyitî dimînin. Ew ehlê meyyitî heta ji şînê bidernekevin naçine dawet û kêfxweşiyan.|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
# [[tarî]], ji [[ronahî|ronahiyê]] [[bêpar]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=(...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî '''reş''' bû (...)|{{Jêgirtin/Sîma Semend/Xezal/1996}}}}
# [[temirandî]]
#: ''Ka wê çirayê '''reş''' bike.''
# [[çermreş]], [[mirov]]ên [[çerm]]reş yên mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Zelamekê req û hişk û '''reş''' hate bi nik wan ve.|{{Jêgirtin/Xelîl Duhokî/Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr}}}}
# [[bêyom]], [[pirr]] [[xirab]], [[nebaş]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bextê me '''reş''' e, kezeb birîn e.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Siya Evînê/1989}}}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Saqî ko dêm mehweş bitin<br />Kagul ji şêva '''reş''' bitin<br />Qerqef bila ateş bitin}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕەش}}
* {{ku-kr|рәш}}
==== Herwiha ====
* {{mj|Reşwî}} [[riş]]
==== Hevmane ====
* [[siyah]] (tenê [[edebî]])
* [[qere-]] (tenê wek [[pêşgir]])
==== Binêre herwiha ====
* [[kesk]]
* [[mor]]
* [[pembeyî]], [[pîvazî]]
* [[pirteqalî]]
* [[qehweyî]]
* [[sor]]
* [[şîn]]
* [[zer]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[reş bûn]]
* {{mj|Lêker}} [[reş kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşbûn]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşbûyî]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşkirî]]
* [[reşokî]]
* [[reşole]]
* [[reşnivîs]]
* [[reşmeh]]
* [[reşname]]
* [[reşpatî]]
* [[ripîreş]]
}}
==== Etîmolojî ====
Taliyê ji {{ji|ira-pro|ku|*ra(n)ǰ-|w=reng kirin, boyax kirin}}. Hevreha {{hv|ckb|ڕەش}}, {{hv|kho|rraşa|w=ya ku bi rengê tarî}}, {{hv|tly|رش|tr=rəş|w=qehweyiya zelal}}, {{hv|sog|tr=rɣš-|ts=raxš|w={{w|Rexş}}, hespê [[Ristem]]}}, {{hv|fa|رخش|tr=rexş|w=sor}}, {{hv|mzn|رش|tr=raš|w=sor}}. Guherîna maneya rengan di zimanên hindûewropî de diyardeyeke berbelav e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Cheung|r=314}}
}}
==== Bide ber ====
* [[reştarî]]
* [[reşûşîn kirin]]
* [[reşûşîn]]
* [[reşpoş]]
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ڕەش|tr=reş}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|siya|sc=Latn}}, {{W-|sdh|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: [[sîya]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиқәаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|itam}}
* {{Z|adt}}: {{W-|adt|waurrunha}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swart}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maitum}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|zi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schwarz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|кара}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ጥቁር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|бечӏедир}}
* {{Z|rme}}: {{W-|rme|kalo}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|diłhił}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|negro}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|negru}}, {{W+|rup|laiu}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|artepe}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ক’লা}}, {{W-|as|কুলা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|ñegru}}, {{W+|ast|negru}}, {{W+|ast|prietu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|cheenkari}}, {{W-|cni|kisaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|makatewaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pinak}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|чӏегӏера}}, {{W-|av|чӏегӏераб}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|ch’iyara}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qara}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|badeng}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|hirang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|beltz}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡара}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ჺარჭინ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чо́рны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|কালো}}, {{W+|bn|কাল}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|du}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-lotoŋ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|me'item}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|че́рен}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နက်}}, {{W+|my|မည်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хара}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|chyang}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|གནགཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kosewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|ӏаьржа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|černý}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎬᎿᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|losa'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|黑|tr=hak1}}, {{W-|yue|黑色|tr=haak1 sik1, hak1 sik1}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хи}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|黑|tr=hēi}}, {{W+|cmn|黑色|tr=hēisè}}, {{W+|cmn|烏色|tr=wūsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|烏|tr=ŭ}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|黑|tr=hek}}, {{W-|nan|黑色|tr=hek-sek}}, {{W+|nan|烏色|tr=o͘-siak / o͘-sek}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|黑}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хура}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|chon}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fosc}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|sort}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dezǫ}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кара}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|swart}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hitam}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَسْوَد|n}}, {{W-|ar|سَوْدَاء|m}}, {{W-|ar|سُود|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|اسود|tr=eswid}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أسود|tr=ʾaswad}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كحل|tr=kḥal}}, {{W-|ary|سود|tr=swad}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|սև}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|раужо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|nigra}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|must}}
* {{Z|ett}}: {{W-|ett|𐌑𐌖𐌓𐌉}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хакарин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|конңорин}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|yibɔ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|negru}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سیاه|tr=siyâh}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|svartur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|loaloa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|musta}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neri}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|suart}}
*: Hallig: {{W-|frr|süürt}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|suurt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|swart}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|dubh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|negro}}
* {{Z|gdo}}: {{W-|gdo|бечӏер}}
* {{Z|gon}}: {{W-|gon|నల్లా|tr=nallā}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|yitomo}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐍅𐌰𐍂𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|કાળું}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|შავი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|nwa}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|ts'q'éyx̱}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tsq'ix}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻeleʻele}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maitum}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|काला}}, {{W+|hi|कारौ}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|maitum}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dub}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zwart}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qömvi}}
* {{Z|ibg}}: {{W-|ibg|ngisit}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|שחור|tr=shakhór|cuda=שחור \ שָׁחֹר}}, {{W-|he|שחורה|m|tr=sh'khorá|cuda=שחורה \ שְׁחֹרָה}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|nigra}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|nwa}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|nangisit}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blæc}}, {{W-|ang|sweart}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|black}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|ӏаьржа}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|nigre}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maitem}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dubh}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|ngisit}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|nìgaro}}, {{W-|ist|nìgro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|nero}}
* {{Z|ium}}: {{W-|ium|jieqv}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|svartur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黒い|tr=くろい, kuroi}}, {{W-|ja|[[黒色]]の|tr=こくしょくの, kokushoku no}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ireng}}, {{W-|jv|ireŋ}}, {{W-|jv|cemeŋ}}, {{W-|jv|hirěng}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qernertoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хар}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|matuling}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|къара|tr=qara}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|czôrny}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|negre}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|pulyuna}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yana}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|мичӏаь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кара}}, {{W-|ky|күңүрт кара}}, {{W+|ky|караңгы}}, {{W+|ky|каралоо}}, {{W+|ky|ушактоо}}, {{W+|ky|жамандоо}}, {{W+|ky|жаманатты кылуу}}, {{W+|ky|жала жабуу}}, {{W+|ky|көө}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|ndombe}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-irũ}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කළු}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|сьӧд}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|검다}}, {{W+|ko|검은}}, {{W+|ko|까맣다}}, {{W-|ko|까만}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|du}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|neru}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nwar}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|къара|tr=qara}}
* {{Z|qui}}: {{W-|qui|shĺpa}}
* {{Z|lbj}}: {{W-|lbj|ནག་པོ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fosch|n}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|preto}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|sápa}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|malns}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ater}}, {{W+|la|niger}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|melns}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ດຳ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|чӏулав}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|no,|tr=nòʔ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|moíndo}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|néigro}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|zwart}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|júodas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|négher}}, {{W-|lmo|negro}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦡᧄ}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schbòrz}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|celleng}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|le'leng}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црн}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mainty}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കറുപ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hitam}}, {{W+|ms|aswad}}, {{W-|ms|lotong}}, {{W-|ms|lutung}}, {{W-|ms|lutong}}
*: {{Z|ms}}: {{W-|ms|هيتم}}, {{W-|ms|اسود}}, {{W-|ms|لوتوڠ}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|iswed|n}}, {{W-|mt|sewda|m}}, {{W-|mt|suwed|p}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡴᠠᡵᠠ|tr=kara}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|doo}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|maitum}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|mangu}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|maitem}}, {{W-|mrw|delem}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|काळा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|nilyig}}
* {{Z|mop}}: {{W-|mop|bʼox}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fekete}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|km|h=km-m-D3}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|dum}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|itam}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠷᠠ}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|wɔɔ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|tliltic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|tliltic}}, {{W-|nci|capotztic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǂnū}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'ət}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сахарин}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|niro}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łizhin}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|etangang}}, {{W-|na|etañañ}}, {{W-|na|etaŋaŋ}}
* {{Z|nxq}}: {{W-|nxq|naq}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|swart}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|कालो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|kro:tin}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|a-itö}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|кара}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|tupkuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|nièr|n}}, {{W-|nrf|né|n}}, {{W-|nrf|néthe|m}}, {{W-|nrf|naithe|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|svartr}}, {{W-|non|blakkr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svart}}, {{W+|no|sort}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|gahuntee}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chuk}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|makade-}}, {{W-|oj|makadewaa}}, {{W-|oj|makadewizi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|negre}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|କଲା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|gurraacha}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сау}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قارا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qora}}, {{W+|uz|siyoh}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|deket}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|تور}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|neir}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|maṟu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czarny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|preto}}, {{W+|pt|atro}}, {{W+|pt|negro}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਾਲਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қара}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲭⲁⲙⲉ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|kere kere}}, {{W-|rap|uri uri}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|hala}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|négar}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|nair}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|kalo}}
*: {{Z|rmn}}: {{W-|rmn|kalo}}
*: {{Z|rml}}: {{W-|rml|kalo}}
*: {{Z|rmc}}: {{W-|rmc|kalo}}
*: {{Z|rmo}}: {{W-|rmo|kalo}}
*: {{Z|rmy}}: {{W-|rmy|kalo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|negru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|чёрный}}, {{W+|ru|вороно́й}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEKIX}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|čáhppes}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कृष्ण}}, {{W+|sa|काला}}
* Sardinian:
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nieddu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|niéddhu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nigheddu|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|bidəŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|itom}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|nìuru}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|ڪارو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|цр̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|cȓn}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠇꠣꠟꠣ}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чрьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|čierny}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|črn}}
* {{Z|zlw-slv}}: {{W-|zlw-slv|čǻrnï}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|madow}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|carny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čorny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|negro}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hideung}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|მეშხე}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eusi}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mnyáma}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|svart}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|aberkan}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ནག་པུ|tr=nakpu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[ɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|dema}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|қара|tr=qara}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|кӏару}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сиёҳ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|itim}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻereʻere}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கருப்பு}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|gnure}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aberkan|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|maitum}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ดำ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నల్ల}}, {{W+|te|నల్లని}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|кара}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kara}}, {{W+|tr|siyah}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gara}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ནག་པོ}}, {{W-|bo|ནག་ཅན}}, {{W-|bo|རོག་རོག}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|ʻuliʻuli}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|erkent}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|сьӧд}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|کالا|n|tr=kālā}}, {{W-|ur|سیاہ}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|чо́рний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đen}}, {{W+|vi|đen thui}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blägik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|noer}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|du}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|seep}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|kawe-yolet}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|хара}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខ្មៅ|tr=kmav}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|шов}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|хара}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שוואַרץ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μαύρος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|μέλας}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zwart}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|ndaem}}, {{W-|za|fonx}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|-[[mnyama]]}}{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|reş|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê reş
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wekû muddeyê hiznê (dema xemgîniyê) temam bûyî axayêd wan û yaxo xizmekî wan ji boy her yekî ehlê meyyitî, anegore halê xwe tiştekî tîne û '''reşêd''' wan heldigire, ji şînê biderdikevin. Lakin eger ew meyyit begzade û yaxo axa û mirovekî kifş bûya elbette paşî panzdeh rojan hakimê wî welatî xelatek hazir dikirîn û dişande pê warisê meyyitî (xwediyê kesê ku miriye) û tînane hizûra xwe û digotêne: Emrê xwedê ye, bilanî tu xweş bî, mirin rêya me hemûyan e. Ew xelat li wî warisî dikirîn û ji '''reşê''' biderdanîn (derdixistin).|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ڕەش}}
rjds3rnbvcajt3k0zekazj2kvqcxyqa
6233893
6233889
2026-05-05T22:24:12Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233893
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|res}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-reş.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|reş}}
[[Wêne:Solid black.svg|thumb|150px|Rengê reş.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[tarî]]tirîn [[reng]], [[reng]]ê ji hemiyan tarîtir, [[wek]] rengê [[rejî|rejiyê]]. {{reng boks|#000000}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=-Tu jî mîna Fêdkayê min esmer î, çevreş, porê te '''reş'''.|{{Jêgirtin/Frîda Hecî Cewarî/Bîranînên Min}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Digel ku emrê wî hê sî û pênc bû jî tayekî '''reş''' di porê wî de nemabû.|{{Jêgirtin/Firat Cewerî/Kevoka Spî/1996}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Û ew libasêd '''reş''' heta şeş mehan û yaxo salekê li ser ehlê (xizmê) meyyitî dimînin. Ew ehlê meyyitî heta ji şînê bidernekevin naçine dawet û kêfxweşiyan.|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
# [[tarî]], ji [[ronahî|ronahiyê]] [[bêpar]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=(...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî '''reş''' bû (...)|{{Jêgirtin/Sîma Semend/Xezal/1996}}}}
# [[temirandî]]
#: ''Ka wê çirayê '''reş''' bike.''
# [[çermreş]], [[mirov]]ên [[çerm]]reş yên mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Zelamekê req û hişk û '''reş''' hate bi nik wan ve.|{{Jêgirtin/Xelîl Duhokî/Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr}}}}
# [[bêyom]], [[pirr]] [[xirab]], [[nebaş]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bextê me '''reş''' e, kezeb birîn e.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Siya Evînê/1989}}}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Saqî ko dêm mehweş bitin<br />Kagul ji şêva '''reş''' bitin<br />Qerqef bila ateş bitin}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕەش}}
* {{ku-kr|рәш}}
==== Herwiha ====
* {{mj|Reşwî}} [[riş]]
==== Hevmane ====
* [[siyah]] (tenê [[edebî]])
* [[qere-]] (tenê wek [[pêşgir]])
==== Binêre herwiha ====
* [[kesk]]
* [[mor]]
* [[pembeyî]], [[pîvazî]]
* [[pirteqalî]]
* [[qehweyî]]
* [[sor]]
* [[şîn]]
* [[zer]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[reş bûn]]
* {{mj|Lêker}} [[reş kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşbûn]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşbûyî]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşkirî]]
* [[reşokî]]
* [[reşole]]
* [[reşnivîs]]
* [[reşmeh]]
* [[reşname]]
* [[reşpatî]]
* [[ripîreş]]
}}
==== Etîmolojî ====
Taliyê ji {{ji|ira-pro|ku|*ra(n)ǰ-|w=reng kirin, boyax kirin}}. Hevreha {{hv|ckb|ڕەش}}, {{hv|kho|rraşa|w=ya ku bi rengê tarî}}, {{hv|tly|رش|tr=rəş|w=qehweyiya zelal}}, {{hv|sog|tr=rɣš-|ts=raxš|w={{w|Rexş}}, hespê [[Ristem]]}}, {{hv|fa|رخش|tr=rexş|w=sor}}, {{hv|mzn|رش|tr=raš|w=sor}}. Guherîna maneya rengan di zimanên hindûewropî de diyardeyeke berbelav e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Cheung|r=314}}
}}
==== Bide ber ====
* [[reştarî]]
* [[reşûşîn kirin]]
* [[reşûşîn]]
* [[reşpoş]]
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ڕەش|tr=reş}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|siya|sc=Latn}}, {{W-|sdh|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: [[sîya]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиқәаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|itam}}
* {{Z|adt}}: {{W-|adt|waurrunha}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swart}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maitum}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|zi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schwarz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|кара}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ጥቁር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|бечӏедир}}
* {{Z|rme}}: {{W-|rme|kalo}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|diłhił}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|negro}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|negru}}, {{W+|rup|laiu}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|artepe}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ক’লা}}, {{W-|as|কুলা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|ñegru}}, {{W+|ast|negru}}, {{W+|ast|prietu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|cheenkari}}, {{W-|cni|kisaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|makatewaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pinak}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|чӏегӏера}}, {{W-|av|чӏегӏераб}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|ch’iyara}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qara}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|badeng}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|hirang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|beltz}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡара}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ჺარჭინ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чо́рны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|কালো}}, {{W+|bn|কাল}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|du}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-lotoŋ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|me'item}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|че́рен}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နက်}}, {{W+|my|မည်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хара}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|chyang}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|གནགཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kosewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|ӏаьржа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|černý}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎬᎿᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|losa'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|黑|tr=hak1}}, {{W-|yue|黑色|tr=haak1 sik1, hak1 sik1}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хи}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|黑|tr=hēi}}, {{W+|cmn|黑色|tr=hēisè}}, {{W+|cmn|烏色|tr=wūsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|烏|tr=ŭ}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|黑|tr=hek}}, {{W-|nan|黑色|tr=hek-sek}}, {{W+|nan|烏色|tr=o͘-siak / o͘-sek}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|黑}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хура}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|chon}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fosc}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|sort}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dezǫ}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кара}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|swart}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hitam}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَسْوَد|n}}, {{W-|ar|سَوْدَاء|m}}, {{W-|ar|سُود|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|اسود|tr=eswid}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أسود|tr=ʾaswad}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كحل|tr=kḥal}}, {{W-|ary|سود|tr=swad}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|սև}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|раужо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|nigra}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|must}}
* {{Z|ett}}: {{W-|ett|𐌑𐌖𐌓𐌉}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хакарин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|конңорин}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|yibɔ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|negru}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سیاه|tr=siyâh}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|svartur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|loaloa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|musta}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neri}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|suart}}
*: Hallig: {{W-|frr|süürt}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|suurt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|swart}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|dubh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|negro}}
* {{Z|gdo}}: {{W-|gdo|бечӏер}}
* {{Z|gon}}: {{W-|gon|నల్లా|tr=nallā}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|yitomo}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐍅𐌰𐍂𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|કાળું}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|შავი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|nwa}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|ts'q'éyx̱}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tsq'ix}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻeleʻele}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maitum}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|काला}}, {{W+|hi|कारौ}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|maitum}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dub}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zwart}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qömvi}}
* {{Z|ibg}}: {{W-|ibg|ngisit}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|שחור|tr=shakhór|cuda=שחור \ שָׁחֹר}}, {{W-|he|שחורה|m|tr=sh'khorá|cuda=שחורה \ שְׁחֹרָה}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|nigra}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|nwa}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|nangisit}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blæc}}, {{W-|ang|sweart}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|black}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|ӏаьржа}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|nigre}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maitem}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dubh}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|ngisit}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|nìgaro}}, {{W-|ist|nìgro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|nero}}
* {{Z|ium}}: {{W-|ium|jieqv}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|svartur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黒い|tr=くろい, kuroi}}, {{W-|ja|[[黒色]]の|tr=こくしょくの, kokushoku no}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ireng}}, {{W-|jv|ireŋ}}, {{W-|jv|cemeŋ}}, {{W-|jv|hirěng}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qernertoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хар}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|matuling}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|къара|tr=qara}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|czôrny}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|negre}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|pulyuna}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yana}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|мичӏаь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кара}}, {{W-|ky|күңүрт кара}}, {{W+|ky|караңгы}}, {{W+|ky|каралоо}}, {{W+|ky|ушактоо}}, {{W+|ky|жамандоо}}, {{W+|ky|жаманатты кылуу}}, {{W+|ky|жала жабуу}}, {{W+|ky|көө}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|ndombe}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-irũ}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කළු}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|сьӧд}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|검다}}, {{W+|ko|검은}}, {{W+|ko|까맣다}}, {{W-|ko|까만}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|du}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|neru}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nwar}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|къара|tr=qara}}
* {{Z|qui}}: {{W-|qui|shĺpa}}
* {{Z|lbj}}: {{W-|lbj|ནག་པོ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fosch|n}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|preto}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|sápa}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|malns}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ater}}, {{W+|la|niger}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|melns}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ດຳ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|чӏулав}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|no,|tr=nòʔ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|moíndo}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|néigro}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|zwart}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|júodas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|négher}}, {{W-|lmo|negro}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦡᧄ}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schbòrz}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|celleng}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|le'leng}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црн}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mainty}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കറുപ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hitam}}, {{W+|ms|aswad}}, {{W-|ms|lotong}}, {{W-|ms|lutung}}, {{W-|ms|lutong}}
*: {{Z|ms}}: {{W-|ms|هيتم}}, {{W-|ms|اسود}}, {{W-|ms|لوتوڠ}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|iswed|n}}, {{W-|mt|sewda|m}}, {{W-|mt|suwed|p}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡴᠠᡵᠠ|tr=kara}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|doo}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|maitum}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|mangu}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|maitem}}, {{W-|mrw|delem}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|काळा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|nilyig}}
* {{Z|mop}}: {{W-|mop|bʼox}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fekete}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|km|h=km-m-D3}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|dum}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|itam}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠷᠠ}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|wɔɔ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|tliltic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|tliltic}}, {{W-|nci|capotztic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǂnū}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'ət}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сахарин}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|niro}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łizhin}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|etangang}}, {{W-|na|etañañ}}, {{W-|na|etaŋaŋ}}
* {{Z|nxq}}: {{W-|nxq|naq}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|swart}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|कालो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|kro:tin}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|a-itö}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|кара}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|tupkuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|nièr|n}}, {{W-|nrf|né|n}}, {{W-|nrf|néthe|m}}, {{W-|nrf|naithe|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|svartr}}, {{W-|non|blakkr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svart}}, {{W+|no|sort}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|gahuntee}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chuk}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|makade-}}, {{W-|oj|makadewaa}}, {{W-|oj|makadewizi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|negre}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|କଲା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|gurraacha}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сау}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قارا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qora}}, {{W+|uz|siyoh}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|deket}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|تور}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|neir}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|maṟu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czarny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|preto}}, {{W+|pt|atro}}, {{W+|pt|negro}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਾਲਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қара}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲭⲁⲙⲉ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|kere kere}}, {{W-|rap|uri uri}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|hala}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|négar}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|nair}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|kalo}}
*: {{Z|rmn}}: {{W-|rmn|kalo}}
*: {{Z|rml}}: {{W-|rml|kalo}}
*: {{Z|rmc}}: {{W-|rmc|kalo}}
*: {{Z|rmo}}: {{W-|rmo|kalo}}
*: {{Z|rmy}}: {{W-|rmy|kalo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|negru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|чёрный}}, {{W+|ru|вороно́й}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEKIX}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|čáhppes}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कृष्ण}}, {{W+|sa|काला}}
* Sardinian:
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nieddu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|niéddhu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nigheddu|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|bidəŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|itom}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|nìuru}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|ڪارو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|цр̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|cȓn}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠇꠣꠟꠣ}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чрьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|čierny}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|črn}}
* {{Z|zlw-slv}}: {{W-|zlw-slv|čǻrnï}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|madow}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|carny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čorny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|negro}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hideung}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|მეშხე}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eusi}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mnyáma}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|svart}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|aberkan}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ནག་པུ|tr=nakpu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[ɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|dema}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|қара|tr=qara}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|кӏару}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сиёҳ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|itim}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻereʻere}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கருப்பு}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|gnure}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aberkan|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|maitum}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ดำ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నల్ల}}, {{W+|te|నల్లని}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|кара}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kara}}, {{W+|tr|siyah}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gara}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ནག་པོ}}, {{W-|bo|ནག་ཅན}}, {{W-|bo|རོག་རོག}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|ʻuliʻuli}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|erkent}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|сьӧд}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|کالا|n|tr=kālā}}, {{W-|ur|سیاہ}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|чо́рний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đen}}, {{W+|vi|đen thui}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blägik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|noer}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|du}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|seep}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|kawe-yolet}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|хара}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខ្មៅ|tr=kmav}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|шов}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|хара}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שוואַרץ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μαύρος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|μέλας}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zwart}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|ndaem}}, {{W-|za|fonx}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|-[[mnyama]]}}{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|reş|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê reş
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wekû muddeyê hiznê (dema xemgîniyê) temam bûyî axayêd wan û yaxo xizmekî wan ji boy her yekî ehlê meyyitî, anegore halê xwe tiştekî tîne û '''reşêd''' wan heldigire, ji şînê biderdikevin. Lakin eger ew meyyit begzade û yaxo axa û mirovekî kifş bûya elbette paşî panzdeh rojan hakimê wî welatî xelatek hazir dikirîn û dişande pê warisê meyyitî (xwediyê kesê ku miriye) û tînane hizûra xwe û digotêne: Emrê xwedê ye, bilanî tu xweş bî, mirin rêya me hemûyan e. Ew xelat li wî warisî dikirîn û ji '''reşê''' biderdanîn (derdixistin).|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ڕەش}}
syntjqnwf383my936kt62hl82co4otg
6233894
6233893
2026-05-05T22:30:14Z
Ghybu
1393
6233894
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|res}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-reş.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|reş}}
[[Wêne:Solid black.svg|thumb|150px|Rengê reş.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[tarî]]tirîn [[reng]], [[reng]]ê ji hemiyan tarîtir, [[wek]] rengê [[rejî|rejiyê]]. {{reng boks|#000000}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=-Tu jî mîna Fêdkayê min esmer î, çevreş, porê te '''reş'''.|{{Jêgirtin/Frîda Hecî Cewarî/Bîranînên Min}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Digel ku emrê wî hê sî û pênc bû jî tayekî '''reş''' di porê wî de nemabû.|{{Jêgirtin/Firat Cewerî/Kevoka Spî/1996}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Û ew libasêd '''reş''' heta şeş mehan û yaxo salekê li ser ehlê (xizmê) meyyitî dimînin. Ew ehlê meyyitî heta ji şînê bidernekevin naçine dawet û kêfxweşiyan.|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
# [[tarî]], ji [[ronahî|ronahiyê]] [[bêpar]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=(...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî '''reş''' bû (...)|{{Jêgirtin/Sîma Semend/Xezal/1996}}}}
# [[temirandî]]
#: ''Ka wê çirayê '''reş''' bike.''
# [[çermreş]], [[mirov]]ên [[çerm]]reş yên mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Zelamekê req û hişk û '''reş''' hate bi nik wan ve.|{{Jêgirtin/Xelîl Duhokî/Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr}}}}
# [[bêyom]], [[pirr]] [[xirab]], [[nebaş]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bextê me '''reş''' e, kezeb birîn e.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Siya Evînê/1989}}}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Saqî ko dêm mehweş bitin<br />Kagul ji şêva '''reş''' bitin<br />Qerqef bila ateş bitin}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕەش}}
* {{ku-kr|рәш}}
==== Herwiha ====
* {{mj|Reşwî}} [[riş]]
==== Hevmane ====
* [[siyah]] (tenê [[edebî]])
* [[qere-]] (tenê wek [[pêşgir]])
==== Binêre herwiha ====
* [[kesk]]
* [[mor]]
* [[pembeyî]], [[pîvazî]]
* [[pirteqalî]]
* [[qehweyî]]
* [[sor]]
* [[şîn]]
* [[zer]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[reş bûn]]
* {{mj|Lêker}} [[reş kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşbûn]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşbûyî]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşkirî]]
* [[reşokî]]
* [[reşole]]
* [[reşnivîs]]
* [[reşmeh]]
* [[reşname]]
* [[reşpatî]]
* [[ripîreş]]
}}
==== Etîmolojî ====
Taliyê ji {{ji|ira-pro|ku|*ra(n)ǰ-|w=reng kirin, boyax kirin}}. Hevreha {{hv|ckb|ڕەش}}, {{hv|kho|rraşa|w=ya ku bi rengê tarî}}, {{hv|tly|رش|tr=rəş|w=qehweyiya zelal}}, {{hv|sog|tr=rɣš-|ts=raxš|w={{w|Rexş}}, hespê [[Ristem]]}}, {{hv|fa|رخش|tr=rexş|w=sor}}, {{hv|mzn|رش|tr=raš|w=sor}}. Guherîna maneya rengan di zimanên hindûewropî de diyardeyeke berbelav e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Cheung|r=314}}
}}
==== Bide ber ====
* [[reştarî]]
* [[reşûşîn kirin]]
* [[reşûşîn]]
* [[reşpoş]]
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ڕەش|tr=reş}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|siya|sc=Latn}}, {{W-|sdh|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sîya}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиқәаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|itam}}
* {{Z|adt}}: {{W-|adt|waurrunha}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swart}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maitum}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|zi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schwarz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|кара}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ጥቁር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|бечӏедир}}
* {{Z|rme}}: {{W-|rme|kalo}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|diłhił}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|negro}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|negru}}, {{W+|rup|laiu}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|artepe}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ক’লা}}, {{W-|as|কুলা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|ñegru}}, {{W+|ast|negru}}, {{W+|ast|prietu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|cheenkari}}, {{W-|cni|kisaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|makatewaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pinak}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|чӏегӏера}}, {{W-|av|чӏегӏераб}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|ch’iyara}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qara}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|badeng}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|hirang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|beltz}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡара}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ჺარჭინ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чо́рны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|কালো}}, {{W+|bn|কাল}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|du}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-lotoŋ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|me'item}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|че́рен}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နက်}}, {{W+|my|မည်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хара}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|chyang}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|གནགཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kosewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|ӏаьржа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|černý}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎬᎿᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|losa'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|黑|tr=hak1}}, {{W-|yue|黑色|tr=haak1 sik1, hak1 sik1}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хи}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|黑|tr=hēi}}, {{W+|cmn|黑色|tr=hēisè}}, {{W+|cmn|烏色|tr=wūsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|烏|tr=ŭ}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|黑|tr=hek}}, {{W-|nan|黑色|tr=hek-sek}}, {{W+|nan|烏色|tr=o͘-siak / o͘-sek}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|黑}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хура}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|chon}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fosc}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|sort}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dezǫ}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кара}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|swart}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hitam}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَسْوَد|n}}, {{W-|ar|سَوْدَاء|m}}, {{W-|ar|سُود|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|اسود|tr=eswid}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أسود|tr=ʾaswad}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كحل|tr=kḥal}}, {{W-|ary|سود|tr=swad}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|սև}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|раужо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|nigra}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|must}}
* {{Z|ett}}: {{W-|ett|𐌑𐌖𐌓𐌉}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хакарин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|конңорин}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|yibɔ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|negru}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سیاه|tr=siyâh}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|svartur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|loaloa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|musta}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neri}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|suart}}
*: Hallig: {{W-|frr|süürt}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|suurt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|swart}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|dubh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|negro}}
* {{Z|gdo}}: {{W-|gdo|бечӏер}}
* {{Z|gon}}: {{W-|gon|నల్లా|tr=nallā}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|yitomo}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐍅𐌰𐍂𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|કાળું}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|შავი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|nwa}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|ts'q'éyx̱}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tsq'ix}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻeleʻele}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maitum}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|काला}}, {{W+|hi|कारौ}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|maitum}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dub}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zwart}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qömvi}}
* {{Z|ibg}}: {{W-|ibg|ngisit}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|שחור|tr=shakhór|cuda=שחור \ שָׁחֹר}}, {{W-|he|שחורה|m|tr=sh'khorá|cuda=שחורה \ שְׁחֹרָה}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|nigra}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|nwa}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|nangisit}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blæc}}, {{W-|ang|sweart}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|black}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|ӏаьржа}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|nigre}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maitem}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dubh}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|ngisit}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|nìgaro}}, {{W-|ist|nìgro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|nero}}
* {{Z|ium}}: {{W-|ium|jieqv}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|svartur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黒い|tr=くろい, kuroi}}, {{W-|ja|[[黒色]]の|tr=こくしょくの, kokushoku no}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ireng}}, {{W-|jv|ireŋ}}, {{W-|jv|cemeŋ}}, {{W-|jv|hirěng}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qernertoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хар}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|matuling}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|къара|tr=qara}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|czôrny}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|negre}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|pulyuna}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yana}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|мичӏаь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кара}}, {{W-|ky|күңүрт кара}}, {{W+|ky|караңгы}}, {{W+|ky|каралоо}}, {{W+|ky|ушактоо}}, {{W+|ky|жамандоо}}, {{W+|ky|жаманатты кылуу}}, {{W+|ky|жала жабуу}}, {{W+|ky|көө}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|ndombe}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-irũ}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කළු}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|сьӧд}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|검다}}, {{W+|ko|검은}}, {{W+|ko|까맣다}}, {{W-|ko|까만}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|du}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|neru}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nwar}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|къара|tr=qara}}
* {{Z|qui}}: {{W-|qui|shĺpa}}
* {{Z|lbj}}: {{W-|lbj|ནག་པོ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fosch|n}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|preto}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|sápa}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|malns}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ater}}, {{W+|la|niger}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|melns}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ດຳ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|чӏулав}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|no,|tr=nòʔ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|moíndo}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|néigro}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|zwart}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|júodas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|négher}}, {{W-|lmo|negro}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦡᧄ}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schbòrz}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|celleng}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|le'leng}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црн}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mainty}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കറുപ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hitam}}, {{W+|ms|aswad}}, {{W-|ms|lotong}}, {{W-|ms|lutung}}, {{W-|ms|lutong}}
*: {{Z|ms}}: {{W-|ms|هيتم}}, {{W-|ms|اسود}}, {{W-|ms|لوتوڠ}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|iswed|n}}, {{W-|mt|sewda|m}}, {{W-|mt|suwed|p}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡴᠠᡵᠠ|tr=kara}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|doo}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|maitum}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|mangu}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|maitem}}, {{W-|mrw|delem}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|काळा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|nilyig}}
* {{Z|mop}}: {{W-|mop|bʼox}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fekete}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|km|h=km-m-D3}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|dum}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|itam}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠷᠠ}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|wɔɔ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|tliltic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|tliltic}}, {{W-|nci|capotztic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǂnū}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'ət}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сахарин}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|niro}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łizhin}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|etangang}}, {{W-|na|etañañ}}, {{W-|na|etaŋaŋ}}
* {{Z|nxq}}: {{W-|nxq|naq}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|swart}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|कालो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|kro:tin}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|a-itö}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|кара}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|tupkuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|nièr|n}}, {{W-|nrf|né|n}}, {{W-|nrf|néthe|m}}, {{W-|nrf|naithe|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|svartr}}, {{W-|non|blakkr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svart}}, {{W+|no|sort}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|gahuntee}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chuk}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|makade-}}, {{W-|oj|makadewaa}}, {{W-|oj|makadewizi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|negre}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|କଲା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|gurraacha}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сау}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قارا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qora}}, {{W+|uz|siyoh}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|deket}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|تور}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|neir}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|maṟu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czarny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|preto}}, {{W+|pt|atro}}, {{W+|pt|negro}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਾਲਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қара}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲭⲁⲙⲉ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|kere kere}}, {{W-|rap|uri uri}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|hala}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|négar}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|nair}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|kalo}}
*: {{Z|rmn}}: {{W-|rmn|kalo}}
*: {{Z|rml}}: {{W-|rml|kalo}}
*: {{Z|rmc}}: {{W-|rmc|kalo}}
*: {{Z|rmo}}: {{W-|rmo|kalo}}
*: {{Z|rmy}}: {{W-|rmy|kalo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|negru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|чёрный}}, {{W+|ru|вороно́й}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEKIX}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|čáhppes}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कृष्ण}}, {{W+|sa|काला}}
* Sardinian:
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nieddu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|niéddhu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nigheddu|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|bidəŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|itom}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|nìuru}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|ڪارو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|цр̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|cȓn}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠇꠣꠟꠣ}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чрьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|čierny}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|črn}}
* {{Z|zlw-slv}}: {{W-|zlw-slv|čǻrnï}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|madow}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|carny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čorny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|negro}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hideung}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|მეშხე}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eusi}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mnyáma}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|svart}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|aberkan}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ནག་པུ|tr=nakpu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[ɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|dema}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|қара|tr=qara}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|кӏару}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сиёҳ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|itim}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻereʻere}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கருப்பு}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|gnure}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aberkan|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|maitum}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ดำ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నల్ల}}, {{W+|te|నల్లని}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|кара}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kara}}, {{W+|tr|siyah}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gara}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ནག་པོ}}, {{W-|bo|ནག་ཅན}}, {{W-|bo|རོག་རོག}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|ʻuliʻuli}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|erkent}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|сьӧд}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|کالا|n|tr=kālā}}, {{W-|ur|سیاہ}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|чо́рний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đen}}, {{W+|vi|đen thui}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blägik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|noer}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|du}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|seep}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|kawe-yolet}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|хара}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខ្មៅ|tr=kmav}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|шов}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|хара}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שוואַרץ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μαύρος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|μέλας}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zwart}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|ndaem}}, {{W-|za|fonx}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|-[[mnyama]]}}{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|reş|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê reş
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wekû muddeyê hiznê (dema xemgîniyê) temam bûyî axayêd wan û yaxo xizmekî wan ji boy her yekî ehlê meyyitî, anegore halê xwe tiştekî tîne û '''reşêd''' wan heldigire, ji şînê biderdikevin. Lakin eger ew meyyit begzade û yaxo axa û mirovekî kifş bûya elbette paşî panzdeh rojan hakimê wî welatî xelatek hazir dikirîn û dişande pê warisê meyyitî (xwediyê kesê ku miriye) û tînane hizûra xwe û digotêne: Emrê xwedê ye, bilanî tu xweş bî, mirin rêya me hemûyan e. Ew xelat li wî warisî dikirîn û ji '''reşê''' biderdanîn (derdixistin).|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ڕەش}}
m207olebciji0be2hgkbrhk61w4ihvd
6233912
6233894
2026-05-05T23:27:42Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233912
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|res}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-reş.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|reş}}
[[Wêne:Solid black.svg|thumb|150px|Rengê reş.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[tarî]]tirîn [[reng]], [[reng]]ê ji hemiyan tarîtir, [[wek]] rengê [[rejî|rejiyê]]. {{reng|#000000}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=-Tu jî mîna Fêdkayê min esmer î, çevreş, porê te '''reş'''.|{{Jêgirtin/Frîda Hecî Cewarî/Bîranînên Min}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Digel ku emrê wî hê sî û pênc bû jî tayekî '''reş''' di porê wî de nemabû.|{{Jêgirtin/Firat Cewerî/Kevoka Spî/1996}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Û ew libasêd '''reş''' heta şeş mehan û yaxo salekê li ser ehlê (xizmê) meyyitî dimînin. Ew ehlê meyyitî heta ji şînê bidernekevin naçine dawet û kêfxweşiyan.|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
# [[tarî]], ji [[ronahî|ronahiyê]] [[bêpar]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=(...) mîna tîrekê navdilê Qaçax hingavtin, ling lê lerizîn, ber çavên wî '''reş''' bû (...)|{{Jêgirtin/Sîma Semend/Xezal/1996}}}}
# [[temirandî]]
#: ''Ka wê çirayê '''reş''' bike.''
# [[çermreş]], [[mirov]]ên [[çerm]]reş yên mîna [[efrîqî|efrîqiyan]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Zelamekê req û hişk û '''reş''' hate bi nik wan ve.|{{Jêgirtin/Xelîl Duhokî/Antolojiya Çîroka Nû ya Kurmancên Başûr}}}}
# [[bêyom]], [[pirr]] [[xirab]], [[nebaş]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bextê me '''reş''' e, kezeb birîn e.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Siya Evînê/1989}}}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Saqî ko dêm mehweş bitin<br />Kagul ji şêva '''reş''' bitin<br />Qerqef bila ateş bitin}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕەش}}
* {{ku-kr|рәш}}
==== Herwiha ====
* {{mj|Reşwî}} [[riş]]
==== Hevmane ====
* [[siyah]] (tenê [[edebî]])
* [[qere-]] (tenê wek [[pêşgir]])
==== Binêre herwiha ====
* [[kesk]]
* [[mor]]
* [[pembeyî]], [[pîvazî]]
* [[pirteqalî]]
* [[qehweyî]]
* [[sor]]
* [[şîn]]
* [[zer]]
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|Lêker}} [[reş bûn]]
* {{mj|Lêker}} [[reş kirin]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşbûn]]
* {{mj|Navdêr}} [[reşkirin]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşbûyî]]
* {{mj|Rengdêr}} [[reşkirî]]
* [[reşokî]]
* [[reşole]]
* [[reşnivîs]]
* [[reşmeh]]
* [[reşname]]
* [[reşpatî]]
* [[ripîreş]]
}}
==== Etîmolojî ====
Taliyê ji {{ji|ira-pro|ku|*ra(n)ǰ-|w=reng kirin, boyax kirin}}. Hevreha {{hv|ckb|ڕەش}}, {{hv|kho|rraşa|w=ya ku bi rengê tarî}}, {{hv|tly|رش|tr=rəş|w=qehweyiya zelal}}, {{hv|sog|tr=rɣš-|ts=raxš|w={{w|Rexş}}, hespê [[Ristem]]}}, {{hv|fa|رخش|tr=rexş|w=sor}}, {{hv|mzn|رش|tr=raš|w=sor}}. Guherîna maneya rengan di zimanên hindûewropî de diyardeyeke berbelav e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Cheung|r=314}}
}}
==== Bide ber ====
* [[reştarî]]
* [[reşûşîn kirin]]
* [[reşûşîn]]
* [[reşpoş]]
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ڕەش|tr=reş}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|siya|sc=Latn}}, {{W-|sdh|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|siyaw|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sîya}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиқәаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|itam}}
* {{Z|adt}}: {{W-|adt|waurrunha}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swart}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|maitum}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|zi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schwarz}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|кара}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ጥቁር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|бечӏедир}}
* {{Z|rme}}: {{W-|rme|kalo}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|diłhił}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|negro}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|negru}}, {{W+|rup|laiu}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|artepe}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ক’লা}}, {{W-|as|কুলা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|ñegru}}, {{W+|ast|negru}}, {{W+|ast|prietu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|cheenkari}}, {{W-|cni|kisaari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|makatewaw}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|pinak}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|чӏегӏера}}, {{W-|av|чӏегӏераб}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|ch’iyara}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qara}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|badeng}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|hirang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|beltz}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡара}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ჺარჭინ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чо́рны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|কালো}}, {{W+|bn|কাল}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|du}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-lotoŋ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|me'item}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|че́рен}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နက်}}, {{W+|my|မည်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хара}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|chyang}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|གནགཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kosewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|ӏаьржа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|černý}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎬᎿᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|losa'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|黑|tr=hak1}}, {{W-|yue|黑色|tr=haak1 sik1, hak1 sik1}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хи}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|黑|tr=hēi}}, {{W+|cmn|黑色|tr=hēisè}}, {{W+|cmn|烏色|tr=wūsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|烏|tr=ŭ}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|黑|tr=hek}}, {{W-|nan|黑色|tr=hek-sek}}, {{W+|nan|烏色|tr=o͘-siak / o͘-sek}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|黑}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хура}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|chon}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fosc}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|sort}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dezǫ}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кара}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|swart}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hitam}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَسْوَد|n}}, {{W-|ar|سَوْدَاء|m}}, {{W-|ar|سُود|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|اسود|tr=eswid}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أسود|tr=ʾaswad}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|كحل|tr=kḥal}}, {{W-|ary|سود|tr=swad}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|սև}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|раужо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|nigra}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|must}}
* {{Z|ett}}: {{W-|ett|𐌑𐌖𐌓𐌉}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хакарин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|конңорин}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|yibɔ}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|negru}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سیاه|tr=siyâh}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|svartur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|loaloa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|musta}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neri}}
* {{Z|frr}}:
*: Föhr: {{W-|frr|suart}}
*: Hallig: {{W-|frr|süürt}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|suurt}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|swart}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|dubh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|negro}}
* {{Z|gdo}}: {{W-|gdo|бечӏер}}
* {{Z|gon}}: {{W-|gon|నల్లా|tr=nallā}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|yitomo}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐍅𐌰𐍂𐍄𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|કાળું}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|შავი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|nwa}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|ts'q'éyx̱}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tsq'ix}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻeleʻele}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maitum}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|काला}}, {{W+|hi|कारौ}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|maitum}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dub}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zwart}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|qömvi}}
* {{Z|ibg}}: {{W-|ibg|ngisit}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|שחור|tr=shakhór|cuda=שחור \ שָׁחֹר}}, {{W-|he|שחורה|m|tr=sh'khorá|cuda=שחורה \ שְׁחֹרָה}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|nigra}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|nwa}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|nangisit}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blæc}}, {{W-|ang|sweart}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|black}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|ӏаьржа}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|nigre}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|maitem}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dubh}}
* {{Z|isd}}: {{W-|isd|ngisit}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|nìgaro}}, {{W-|ist|nìgro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|nero}}
* {{Z|ium}}: {{W-|ium|jieqv}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|svartur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黒い|tr=くろい, kuroi}}, {{W-|ja|[[黒色]]の|tr=こくしょくの, kokushoku no}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ireng}}, {{W-|jv|ireŋ}}, {{W-|jv|cemeŋ}}, {{W-|jv|hirěng}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qernertoq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хар}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|matuling}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|къара|tr=qara}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|czôrny}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|negre}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|pulyuna}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|yana}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|мичӏаь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кара}}, {{W-|ky|күңүрт кара}}, {{W+|ky|караңгы}}, {{W+|ky|каралоо}}, {{W+|ky|ушактоо}}, {{W+|ky|жамандоо}}, {{W+|ky|жаманатты кылуу}}, {{W+|ky|жала жабуу}}, {{W+|ky|көө}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|ndombe}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-irũ}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කළු}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|сьӧд}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|검다}}, {{W+|ko|검은}}, {{W+|ko|까맣다}}, {{W-|ko|까만}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|du}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|neru}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|nwar}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|къара|tr=qara}}
* {{Z|qui}}: {{W-|qui|shĺpa}}
* {{Z|lbj}}: {{W-|lbj|ནག་པོ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fosch|n}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|preto}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|sápa}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|malns}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ater}}, {{W+|la|niger}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|melns}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ດຳ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|чӏулав}}
* {{Z|mhx}}: {{W-|mhx|no,|tr=nòʔ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|moíndo}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|néigro}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|zwart}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|júodas}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|négher}}, {{W-|lmo|negro}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦡᧄ}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schbòrz}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|celleng}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|le'leng}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црн}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mainty}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കറുപ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hitam}}, {{W+|ms|aswad}}, {{W-|ms|lotong}}, {{W-|ms|lutung}}, {{W-|ms|lutong}}
*: {{Z|ms}}: {{W-|ms|هيتم}}, {{W-|ms|اسود}}, {{W-|ms|لوتوڠ}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|iswed|n}}, {{W-|mt|sewda|m}}, {{W-|mt|suwed|p}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡥᠠᠯᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡴᠠᡵᠠ|tr=kara}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|doo}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|maitum}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|mangu}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|maitem}}, {{W-|mrw|delem}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|काळा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|nilyig}}
* {{Z|mop}}: {{W-|mop|bʼox}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|fekete}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|km|h=km-m-D3}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|dum}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|itam}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠷᠠ}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|wɔɔ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|tliltic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|tliltic}}, {{W-|nci|capotztic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǂnū}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'ət}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сахарин}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|niro}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łizhin}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|etangang}}, {{W-|na|etañañ}}, {{W-|na|etaŋaŋ}}
* {{Z|nxq}}: {{W-|nxq|naq}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|swart}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|कालो}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|kro:tin}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|a-itö}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|кара}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|tupkuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|nièr|n}}, {{W-|nrf|né|n}}, {{W-|nrf|néthe|m}}, {{W-|nrf|naithe|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|svartr}}, {{W-|non|blakkr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svart}}, {{W+|no|sort}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|gahuntee}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chuk}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|makade-}}, {{W-|oj|makadewaa}}, {{W-|oj|makadewizi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|negre}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|କଲା}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|gurraacha}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сау}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قارا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qora}}, {{W+|uz|siyoh}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|deket}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|تور}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|neir}}
* {{Z|pjt}}: {{W-|pjt|maṟu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czarny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|preto}}, {{W+|pt|atro}}, {{W+|pt|negro}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਾਲਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қара}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲭⲁⲙⲉ}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|kere kere}}, {{W-|rap|uri uri}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|hala}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|négar}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|nair}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|kalo}}
*: {{Z|rmn}}: {{W-|rmn|kalo}}
*: {{Z|rml}}: {{W-|rml|kalo}}
*: {{Z|rmc}}: {{W-|rmc|kalo}}
*: {{Z|rmo}}: {{W-|rmo|kalo}}
*: {{Z|rmy}}: {{W-|rmy|kalo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|negru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|чёрный}}, {{W+|ru|вороно́й}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEKIX}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|čáhppes}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कृष्ण}}, {{W+|sa|काला}}
* Sardinian:
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nieddu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|niéddhu|n}}
*: {{Z|sc}}: {{W-|sc|nigheddu|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|bidəŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|itom}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|nìuru}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|ڪارو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|цр̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|cȓn}}
* {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠇꠣꠟꠣ}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чрьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|čierny}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|črn}}
* {{Z|zlw-slv}}: {{W-|zlw-slv|čǻrnï}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|madow}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|carny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čorny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|negro}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hideung}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|მეშხე}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|eusi}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|mnyáma}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|svart}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|aberkan}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ནག་པུ|tr=nakpu}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[ɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|dema}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|қара|tr=qara}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|кӏару}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сиёҳ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|itim}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|ʻereʻere}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கருப்பு}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|gnure}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aberkan|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|maitum}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ดำ}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నల్ల}}, {{W+|te|నల్లని}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|кара}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kara}}, {{W+|tr|siyah}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gara}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ནག་པོ}}, {{W-|bo|ནག་ཅན}}, {{W-|bo|རོག་རོག}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|ʻuliʻuli}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|erkent}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|сьӧд}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|کالا|n|tr=kālā}}, {{W-|ur|سیاہ}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|чо́рний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đen}}, {{W+|vi|đen thui}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blägik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|noer}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|du}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|seep}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|kawe-yolet}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|хара}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខ្មៅ|tr=kmav}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|шов}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|хара}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שוואַרץ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μαύρος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|μέλας}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zwart}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|ndaem}}, {{W-|za|fonx}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|-[[mnyama]]}}{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|reş|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê reş
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wekû muddeyê hiznê (dema xemgîniyê) temam bûyî axayêd wan û yaxo xizmekî wan ji boy her yekî ehlê meyyitî, anegore halê xwe tiştekî tîne û '''reşêd''' wan heldigire, ji şînê biderdikevin. Lakin eger ew meyyit begzade û yaxo axa û mirovekî kifş bûya elbette paşî panzdeh rojan hakimê wî welatî xelatek hazir dikirîn û dişande pê warisê meyyitî (xwediyê kesê ku miriye) û tînane hizûra xwe û digotêne: Emrê xwedê ye, bilanî tu xweş bî, mirin rêya me hemûyan e. Ew xelat li wî warisî dikirîn û ji '''reşê''' biderdanîn (derdixistin).|{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=53}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|noir|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ڕەش}}
oqzun4nlygn4y4gko748mtl0fq134bb
berz
0
3274
6233804
6231605
2026-05-05T12:40:55Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233804
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-berz.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berz}}
{{rengdêr|ku}}
# [[bilind|Bilind]], [[bala]], ji [[erd]]ê [[ber bi]] [[esman]]an [[dirêj]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Ji [[erd]]ê [[dûr]] û [[ber]] bi [[esman]]an.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|beriz}}
==== Dijmane ====
* {{g|ku|nizm}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|berze}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku
|merz
|werz
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|berz bûn<q:lêker>
|berz kirin<q:lêker>
|berz dan<q:lêker>
|berzbûn<q:navdêr>
|berzkirin<q:navdêr>
|berzdan<q:navdêr>
|berzbûyî<q:rengdêr>
|berzkirî<q:rengdêr>
|berzahî
|berzatî
|berzayî
|berzî
|berzîtî
|berzker
|berztî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}} * [[bʰərgʰ-]] (berz, [[bilind]]), {{ji|ira-pro||-}} *berjnu-. Ji ber ku di kurmancî û soranî de dengê "rz" yê proto-îranî bi piranî dibe "l" (bide ber "[[bilind]]" û jî "[[hil]], [[sal]], [[çil]]"), ev peyv ji zimanên îranî yên bakurê rojava (wek zazakî an hewramî) hatiye wergirtin. [[hevreh|Hevreh]]a [[bejn]], [[bilind]] û [[birc]], sanskrîtî [[brh]](+ent), bi avestayî [[berez]](+ent), bi farsiya kevin [[berd]](+ent), bi pehlewî ''bulend'', bi farisî ''bolend'', bi belûçî ''burz'', bi zazakî û soranî berz, bi almanî [[Berg]] ([[çiya]]). Têkildarî peyva [[birc]] ya ku ji zimanekî hindûewropî ketiye erebî û paşî li kurdî vegeriye.
{{ji|ine-pro|ku|-}} *'''b<sup>h</sup>erg<sup>h</sup>-''' ("berz")
:{{ji|ira-pro||-}} ra *'''barz-''' ("berz")
::{{ae}}: '''brzent'''- ("berz")
::{{xpr}}: '''burz''' ("bilind, berz")
::[[sogsî]]: '''barz'y''' ("bilind, berz")
::{{fa}}: '''buland''' ("bilind, berz")
::{{kmr}}: '''bilind''' ("bilind, berz")
::{{ckb}}: '''berz''' ("bilind, berz")
::{{zza}}: '''berz''' ("bilind, berz")
::{{bal}}: '''burz''' ("bilind, berz")
::{{tal}}: '''barz''' ("bilind")
::{{os}}: '''baerzont''' ("bilind") ...
:{{sa}}: '''bhrant'''- ("bilind")
:{{hy}}: '''berj'''- ("bilind")
:{{el}}: '''purgos''' ("kelh")
:{{la}}: '''burgus''' ("kelh"), '''fortis''' ("[[asêgeh]]")
:{{de}}: '''[[Berg]]''' ("[[çiya]]")
:{{en}}: '''borough''' ("[[kelh]]") ...
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|hard}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|lartë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|hoch}}, {{W+|de|hervorragend}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|høj}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|شاهق}}, {{W-|ar|باسق}},{{W-|ar|مرتفع}},{{W+|ar|علي}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|alta}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بلند}}, {{W+|fa|مرتفع}},{{W+|fa|برز}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|høgur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|korkea}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|haut}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|lûd}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|lûd}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|àrd}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|hoog}}, {{W+|nl|hard}}, {{W+|nl|luid}}, {{W+|nl|verheven}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|heah}}, {{W-|ang|heh}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|high}}, {{W+|en|loud}}, {{W+|en|lofty}}, {{W+|en|hard}}, {{W+|en|upland}}, {{W+|en|exalted}}, {{W+|en|superior|guman=erê}}, {{W+|en|supreme|guman=erê}}, {{W+|en|towering|guman=erê}}, {{W+|en|palmary|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|alto}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hár}}
* {{Z|ja}}: [[高い]] ([[たかい]], [[takai]])
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|alt}}
*: [[bilind]], berz, [[bala]]
* {{Z|la}}: {{W+|la|altus}}, {{W+|la|arduus}}, {{W-|la|celsus}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|hangos}}, {{W+|hu|magas}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|høy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|altu}}, {{W-|pap|halto}}, {{W-|pap|haltu}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|wysoki}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|alto}}, {{W+|pt|forte}}, {{W+|pt|elevado}}, {{W+|pt|eminente}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|înalt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|громкий}}, {{W+|ru|высокий}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|ey}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|alto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|ljudelig}}, {{W+|sv|ljudlig}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|malakás}}, {{W-|tl|mataás}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yüksek}}, {{W+|tr|heybetli}}, {{W+|tr|kebir}}, {{W+|tr|yüce}}, {{W-|tr|mürtefî}}, {{W+|tr|ulu}}
* {{Z|zza}}: {{W+|zza|berz}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=berze}}
# [[bilind|Bilind]], tiştê ku mesafeya navbera bin û serê wî pirr bibe.<ref>[http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf www.kovarabir.com]</ref>
#* {{bêmînak|zza}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
sonqpdthfhs1s7zp8n3y6ehvj7bezey
hîn
0
3775
6233806
6232868
2026-05-05T12:46:06Z
Ghybu
1393
/* Hevmane */
6233806
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Hoker 1 ===
{{hoker|ku}}
# [[ta]] [[niha]], heta noke, heya niho
#: {{mk|ku|Ez '''hîn''' diçim dibistanê.}}
# [[ta]] [[hingê]], [[heta]] wê demê, heya wî wextî
#: {{mk|ku|Dema ez derketim, '''hîn''' nehatibû.}}
# [[ji wê]], [[ji wî]], ji wan; ji hindê, ji wê yekê, ji vê yekê
#: {{mk|ku|Ev '''hîn''' mezintir e.|Ev ji wê jî mezintir e.|birêz=1}}
# [[hin]] [[yên]] [[din]] [[jî]]
#: {{mk|ku|'''Hîn''' gelek pirs di serê min de mane.}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hê}}, {{g|ku|hêj}}, {{g|ku|hê jî}}, {{g|ku|hên}}, {{g|ku|hêna}}, {{g|ku|hîna}}, {{g|ku|hêş}}, {{g|ku|hêşta}}, {{g|ku|deha}}, {{g|ku|daha}}, {{g|ku|herçûn}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|her
|heta
|-tir
}}
==== Etîmolojî ====
Herwiha {{q|ku|hên}}, {{q|ku|hîn jî}}, {{q|ku|hên jî}}, {{q|ku|hê jî}}, {{q|ku|hêj}}, {{q|ku|hê}}, hevreha farisî {{hv|fa|هنوز|tr=hanuz}}, pehlewî ''ehenûz'', ji {{ji|ira}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|noch}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مُعْتَاد}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|هنوز|tr=hanuz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|encore}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|still}}, {{W+|en|yet}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ännu}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|henüz}}, {{W+|tr|hâlâ}}
{{werger-bin}}
=== Hoker 2 ===
{{hoker|ku}}
# [[hoker]]ek e bo [[diyarkirin]]a ku tiştek yan kesek [[xwedî]] [[taybetmendî|taybetmendiyekê]] ye ji hemî tiştên yan kesên [[din]] [[zêdetir]]
==== Hevmane ====
{{kol3|ku
|here
|hele
|helî
|tewr
|tewre
|tewrî
|xele
|xelî
|anga
}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
;hîn bûn
# [[fêr]] bûn, [[elimîn]], [[perwerde]] bûn, [[zanîn]] [[wergirtin]]
# [[banîn]]
# adapteyî derekî an jî rewşeyî bûn
;hîn kirin
# [[fêr]] kirin, [[elimandin]], [[perwerde]] kirin, [[zanîn]] [[dan]]ê
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hî}}, {{g|ku|hû}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|hînber
|hîndekar
|hînker
|hîn bûn<q:lêker>
|hîn kirin<q:lêker>
|hînbûn<q:navdêr>
|hînkirin<q:navdêr>
|hînbûyî<q:rengdêr>
|hînkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ira-pro||*cneH-}} ji {{mîr|ine-pro|ku|*ǵenh₃-|w=[[zanîn]], [[nasîn]]}}, hevreha {{q|ku|aşna}} û {{q|ku|nas}}, {{q|ku|zanîn}}, {{q|ku|nasîn}}. Bo H/Ş bidin ber kurmancî ''[[heyv]] / [[hîv]]'' û zazakî ''[[aşme]]''. Hewiha belkî têkildarî peyva ''[[hay]]'' ([[haydar]]î).
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# tiştên ne [[germ]] û ne jî [[sar]]
# [[piçek]]ê [[sar]]
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hên}}, {{g|ku|hênik}}, {{g|ku|hînik}}, {{g|ku|hûnik}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|frisch}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|frais}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fresh}}
{{werger-bin}}
=== Cînav ===
{{cînav|ku}}
# ''(tu û yên wek te)'' {{guherto|hûn}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{maneid|ku|temen}} [[temen]], [[jî]], [[imr]], [[sal]]ên [[jiyan]]ê
#: {{mk|ku|Ez û ew hevhîn in.|Bi salan em bi qasî hev mezin in.|birêz=1}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|ḧîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|حِين|w=[[dem]], [[wext]]}}, {{g|ar|حِينَ|w=[[kengî]]}}.
;
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
[[Wêne:White horse-K8855-1.jpg|thumb|Hînek.]]
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[hesp]], [[wilax]], [[bor]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li bal me gotineke pêşiyan heye, dibêjin, "Ne ker ket, ne '''hîn''' ziriya". Gelo dibe ku ew peyv hemwateya peyva "hesp" be.|Samî Berbang: ''Dahûrandina hin peyvan'', Amidakurd.com, 12/2006}}
==== Bikaranîn ====
{{agadarî}} Peyva "hîn" bi wateya "hesp" êdî hema-hema nayê bikaranîn lê ew di peyva "mahîn / mehîn" (hîna mê) de û di hin pendên pêşiyan de maye: ''Ne ker ket, ne '''hîn''' zirriya.''
==== Werger ====
{{werger-bnr|hesp}}
a41mogwz9g2wvd0rxt9mpwihn1uvgtb
win
0
3989
6233799
6081878
2026-05-05T12:19:16Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233799
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-win.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Cînav ===
{{cînav|ku}}
# ''Binêre'' '''[[hûn]]'''.
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ون}}
#* {{bêmînak|ckb}}
== {{ziman|bi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bi}}
# {{f|bi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|bi}}
== {{ziman|ovd}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ovd|z=nt}}
# {{mijar|ovd|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ovd}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ovd|mey}}
== {{ziman|ang}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ang|wīn|z=nt}}
# {{mijar|ang|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ang}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ang|mey}}
== {{ziman|enm}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|enm}}
# {{mijar|enm|aborî}} {{g|ku|zengînî}}, {{g|ku|dewlemendî}}
#* {{bêmînak|enm}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|enm|zengînî}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-win.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-win.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-win.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
=== Lêker ===
{{en-tewîn-lk|form=awarte|n3y=wins|b=won|pb=won|pn=winning}}
{{lêker|en}}
# [[qazanc|qazanc kirin]], [[bi ser ketin]], [[fêde|fêde kirin]]
#* {{bêmînak|en}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[qazanc]], [[fêde]], [[biserketin]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|tpi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tpi}}
# {{f|tpi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|tpi}}
ep145uhmpxaqsiczkpuf738o15ncg0b
6233800
6233799
2026-05-05T12:19:57Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233800
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-win.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Cînav ===
{{cînav|ku}}
# ''Binêre'' '''[[hûn]]'''.
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ون|w=[[winda]]}}
#* {{bêmînak|ckb}}
== {{ziman|bi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bi}}
# {{f|bi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|bi}}
== {{ziman|ovd}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ovd|z=nt}}
# {{mijar|ovd|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ovd}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ovd|mey}}
== {{ziman|ang}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ang|wīn|z=nt}}
# {{mijar|ang|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ang}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ang|mey}}
== {{ziman|enm}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|enm}}
# {{mijar|enm|aborî}} {{g|ku|zengînî}}, {{g|ku|dewlemendî}}
#* {{bêmînak|enm}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|enm|zengînî}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-win.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-win.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-win.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
=== Lêker ===
{{en-tewîn-lk|form=awarte|n3y=wins|b=won|pb=won|pn=winning}}
{{lêker|en}}
# [[qazanc|qazanc kirin]], [[bi ser ketin]], [[fêde|fêde kirin]]
#* {{bêmînak|en}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[qazanc]], [[fêde]], [[biserketin]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|tpi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tpi}}
# {{f|tpi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|tpi}}
n4gcbbb2445ws3u93yy915zvikuzgk6
6233805
6233800
2026-05-05T12:44:10Z
Ghybu
1393
/* Cînav */
6233805
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-win.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Cînav ===
{{cînav|ku}}
# {{guherto|ku|hûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|ون|w=[[winda]]}}
#* {{bêmînak|ckb}}
== {{ziman|bi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|bi}}
# {{f|bi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|bi}}
== {{ziman|ovd}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ovd|z=nt}}
# {{mijar|ovd|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ovd}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ovd|mey}}
== {{ziman|ang}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ang|wīn|z=nt}}
# {{mijar|ang|vexwarin}} {{g|ku|mey}}, {{g|ku|bade}}, {{g|ku|şerab}}
#* {{bêmînak|ang}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ang|mey}}
== {{ziman|enm}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|enm}}
# {{mijar|enm|aborî}} {{g|ku|zengînî}}, {{g|ku|dewlemendî}}
#* {{bêmînak|enm}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|enm|zengînî}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-win.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Nattes à chat-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-win.wav|Deng|dever=London, QY}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Fake estate-win.wav|Deng|dever=}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-win.wav|Deng|dever=Teksas, DYA}}
=== Lêker ===
{{en-tewîn-lk|form=awarte|n3y=wins|b=won|pb=won|pn=winning}}
{{lêker|en}}
# [[qazanc|qazanc kirin]], [[bi ser ketin]], [[fêde|fêde kirin]]
#* {{bêmînak|en}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# [[qazanc]], [[fêde]], [[biserketin]]
#* {{bêmînak|en}}
== {{ziman|tpi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tpi}}
# {{f|tpi|hewa}} [[ba#ku|ba]]
#* {{bêmînak|tpi}}
tfj94zmbdqw7q1nqhzbxwq3a32wajsb
bizir
0
5257
6233796
5890854
2026-05-05T12:14:28Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233796
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-bizir.wav|Deng|Qers}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[tov]], [[sperm]], [[spermatozoît]], [[bizrik]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Werhasil, ev cemeet ne jibo xêrê ye û xelas! Îcar em bên ser başûrê Kurdistanê û vê cemeeta tarî. Rêxistina Fethûllah Gulen (ku şagirdekî Melle Seîdê Kurdî – Seîdê Nûrsî) ye, ji 1994an û vir ve giranîya xwe daye başûrê Kurdistanê û ha ha '''bizrê''' Tirkitiyê di nav ciwanên Kurd de direşîne.|Lotikxane.com, 6/2007}}
# [[rûn]]ê ku bi çend cure melzeme tevlihev dikin li ser çermê [[gamêş]]a didin ji bo ku spî nekevin, ev rûn bîhneke pir giran lê heye
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[bezir]]
* [[bezr]]
* [[bizr]]
==== Bide ber ====
* [[bizar]]
* [[mîbzer]]
* [[bizin]]
* [[kizir]]
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|بزر}}
tg8mt9yyw5ciicdzugh18hp05rlmv4z
6233801
6233796
2026-05-05T12:21:43Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233801
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-bizir.wav|Deng|Qers}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[tov]], [[sperm]], [[spermatozoît]], [[bizrik]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Werhasil, ev cemeet ne jibo xêrê ye û xelas! Îcar em bên ser başûrê Kurdistanê û vê cemeeta tarî. Rêxistina Fethûllah Gulen (ku şagirdekî Melle Seîdê Kurdî – Seîdê Nûrsî) ye, ji 1994an û vir ve giranîya xwe daye başûrê Kurdistanê û ha ha '''bizrê''' Tirkitiyê di nav ciwanên Kurd de direşîne.|Lotikxane.com, 6/2007}}
# [[rûn]]ê ku bi çend cure melzeme tevlihev dikin li ser çermê [[gamêş]]a didin ji bo ku spî nekevin, ev rûn bîhneke pir giran lê heye
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[bezir]]
* [[bezr]]
* [[bizr]]
==== Bide ber ====
* [[bizar]]
* [[mîbzer]]
* [[bizin]]
* [[kizir]]
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|بزر|tr=bizir|w=[[wenda]]}}
m803qhlnn7xyvsmbx08kindp0bqzwbu
winda
0
5261
6233824
6122314
2026-05-05T13:39:32Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233824
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|winda}}
{{rengdêr|ku}}
# Tiştê ku nayê [[dîtin]] û nayê [[zanîn]] ka li [[kû]] ye; li ber çavan nemayî, ji ber çavan dûrketî; ne [[berçav]], ne [[xwiya]], ne [[diyar]].
#: {{hevmane|ku|berze}}
#: {{mk|ku|Pirtûka min '''winda''' bûye.}}
#: {{mk|ku|Ev du sal in kurrê wê '''winda''' ye.}}
# Li rêya xwe [[şaş]] bûn, rêya xwe [[xelet]] kirin.
#: {{mk|ku|Şev tarî bû lewre em '''winda''' bûn.}}
# Bi ser neketin.
#: {{hevmane|ku|xusirî|jidestdayî|[[ziyan]]lêbûyî|}}
#: {{mk|ku|Divê lîstikê de em hemî dê '''winda''' bikin ([[xusirîn|bixusirin]]).}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Zuhel dûr bit bi şeş bircan</br>Û '''winda''' bit di xerbê da</br>Ji qundus Zuhre peyda bit}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| handa
| henda
| hinda
| hunda
| hota
| wenda
| wunda
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| winda bûn<q:lêker>
| winda kirin<q:lêker>
| windakirin<q:navdêr>
| windabûn<q:navdêr>
| windabûyî<q:rengdêr>
| windakirî<q:rengdêr>
| windabûn
| windabûyî
| windaker
| windakirin
| windakirî
| windayî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|ون}}, {{hv|zza|vindî}} {{hv|fa|گم|tr=gom}}. Gengazkî ji {{mîr|ira-pro|ku|*wi-|w=ve, ji, jeva}} + {{q|ira-pro|*maiH-|w=ziyan dan, çilmisîn, kêm bûn}}. Pêşgirk ji {{mîr|ine-pro|ku|*wi|w=jeva, cihê, dûr}}, û pêkhateka paşîn jî ji {{q|ine-pro|*mey-|w=biçûk, hûrik}}. -da- ber teşeya {{q|ku|peyda}} bi ser va hatiye kirin.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|بزر|tr=bizir}}, {{W-|ckb|ون}}, {{W-|ckb|gum|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|vindî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|fehlend}}, {{W+|de|verschollen|guman=erê}}, {{W+|de|abhanden|guman=erê}}, {{W+|de|verlorengegangen|guman=erê}}, {{W+|de|verloren|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مفقود|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گم}}, {{W+|fa|مفقود}}, {{W+|fa|مکتوم}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kadonnut}}, {{W+|fi|kadotettu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|perdu}}, {{W+|fr|disparu}}, {{W+|fr|égaré}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|lost}}, {{W+|en|disappeared}}, {{W+|en|mislaid}}, {{W+|en|estray}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|紛失|tr=ふんしつ, funshitsu}}, {{W-|ja|迷い|tr=まよい, mayoi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kayıp}}, {{W+|tr|gaip}}, {{W+|tr|yitik}}, {{W+|tr|zayi}}, {{W+|tr|zıya}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|pl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl|z=}}
# [[asansor]], [[meshed]]
#* {{bêmînak|pl}}
len2gu6yi776f1vaawefl9xl5htvyqz
berze
0
5263
6233798
6129597
2026-05-05T12:17:28Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233798
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berze}}
{{rengdêr|ku}}
# [[winda]], [[hinda]], ne [[berçav]], ne [[xwiya]], ne [[diyar]],<br>tişta/ê ku nayê [[dîtin]] û nayê [[zanîn]] ka li [[kû]] ye,<br>li ber çavan nemayî, ji ber çavan dûrketî
#: {{mk|ku|Pirtûka min '''berze''' bûye.|Ev du sal in kurrê wê winda ye.|birêz=1}}
# li rêya xwe [[şaş]] bûn, rêya xwe [[xelet]] kirin
#: {{mk|ku|Şev tarî bû lewre em '''berze''' bûn.}}
# [[xusirî]], [[jidestdayî]], [[ziyan]]lêbûyî
#: {{mk|ku|Divê lîstikê de em hemî dê '''berze''' bikin ([[xusirîn|bixusirin]]).}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهرزه}}
==== Hevmane ====
{{kol3|ku
| hinda
| hota
| hunda
| wenda
| winda
| wunda
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| berze bûn<q:lêker>
| berze kirin<q:lêker>
| berzebûn<q:navdêr>
| berzekirin<q:navdêr>
| berzebûyî<q:rengdêr>
| berzebûn
| berzebûyî
| berzekirin
| berzekirî
| berzeyî
}}
==== Bide ber ====
* [[berz]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî [[bizir]], belûçî ''gisir-'', sindî ''visirenu'' ji {{ji|ira-pro||-}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|بزر|tr=bizir}}, {{W-|ckb|ون|tr=win}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|fehlend}}, {{W+|de|abhanden|guman=erê}}, {{W+|de|verlorengegangen|guman=erê}}, {{W+|de|verloren|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مفقود}}, {{W-|ar|تائه}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گم}}, {{W+|fa|مفقود}}, {{W+|fa|ناپیدا}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kadonnut}}, {{W+|fi|kadotettu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|perdu}}, {{W+|fr|disparu}}, {{W+|fr|égaré}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|lost}}, {{W+|en|disappeared}}, {{W+|en|mislaid|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kayıp}}, {{W+|tr|faik}}, {{W+|tr|yitik}}, {{W+|tr|zayi}}, {{W+|tr|zıya}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Mane ===
{{bêcure|zza}}
# [[piştî]], barê qasê piştekî<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
60xowp9ba5fb3cotnntgjf693ztwv96
6233803
6233798
2026-05-05T12:38:41Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|zza}} */
6233803
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|berze}}
{{rengdêr|ku}}
# [[winda]], [[hinda]], ne [[berçav]], ne [[xwiya]], ne [[diyar]],<br>tişta/ê ku nayê [[dîtin]] û nayê [[zanîn]] ka li [[kû]] ye,<br>li ber çavan nemayî, ji ber çavan dûrketî
#: {{mk|ku|Pirtûka min '''berze''' bûye.|Ev du sal in kurrê wê winda ye.|birêz=1}}
# li rêya xwe [[şaş]] bûn, rêya xwe [[xelet]] kirin
#: {{mk|ku|Şev tarî bû lewre em '''berze''' bûn.}}
# [[xusirî]], [[jidestdayî]], [[ziyan]]lêbûyî
#: {{mk|ku|Divê lîstikê de em hemî dê '''berze''' bikin ([[xusirîn|bixusirin]]).}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهرزه}}
==== Hevmane ====
{{kol3|ku
| hinda
| hota
| hunda
| wenda
| winda
| wunda
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| berze bûn<q:lêker>
| berze kirin<q:lêker>
| berzebûn<q:navdêr>
| berzekirin<q:navdêr>
| berzebûyî<q:rengdêr>
| berzebûn
| berzebûyî
| berzekirin
| berzekirî
| berzeyî
}}
==== Bide ber ====
* [[berz]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî [[bizir]], belûçî ''gisir-'', sindî ''visirenu'' ji {{ji|ira-pro||-}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|بزر|tr=bizir}}, {{W-|ckb|ون|tr=win}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|fehlend}}, {{W+|de|abhanden|guman=erê}}, {{W+|de|verlorengegangen|guman=erê}}, {{W+|de|verloren|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مفقود}}, {{W-|ar|تائه}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گم}}, {{W+|fa|مفقود}}, {{W+|fa|ناپیدا}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kadonnut}}, {{W+|fi|kadotettu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|perdu}}, {{W+|fr|disparu}}, {{W+|fr|égaré}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|lost}}, {{W+|en|disappeared}}, {{W+|en|mislaid|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kayıp}}, {{W+|tr|faik}}, {{W+|tr|yitik}}, {{W+|tr|zayi}}, {{W+|tr|zıya}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' '''{{g|zza|berz}}'''.
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=?}}
# [[piştî]], barê qasê piştekî<ref>[http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf www.kovarabir.com]</ref>
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
fmkmd5brz1uvin2mnv7lhoakzpznqko
sewze
0
15068
6233954
6233376
2026-05-06T03:13:30Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|zza}} */
6233954
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|سەوزە|w=[[sebze]], [[keske]], [[şînkatî]], [[zerzewat]]}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# [[sebze]], [[keske]], [[şênkatî]], [[zerzewat]]
#* {{bêmînak|zza}}
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|sewz|w=kesk}}.
8k7m2ec6civ6xox6akkgcgpjpu3whuo
ade
0
15610
6233833
6233551
2026-05-05T14:05:11Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6233833
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|adê}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|ade|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
#: {{hevmane|ku|alax}}
# [[riwek|Riwekên]] [[ziyandar]] yên li nav [[riwek]]ên [[çandî]] [[peyda]] bûne.
#: {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin='''Adeya''' giyayê şîn û rind<br>Ser avê sema kir!!<br>Xwe hejand<br>Her davê awazên<br>Şengiya xo cema kir!!|sernav=Helbesta Hevçerx ya kurdî (Xelîl Duhokî)|dîrok=1992|cîh=Siwêd|nivîskar=Ehmed Qerenî|r=257|isbn=91-971515-2-1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ade kirin<q:lêker><w:zevî ji [[riwek]]ên nehêvîkirî paqij kirin>
|adekirin<q:navdêr>
|adekirî<q:rengdêr>
|adekar
|adekarî
|adeker
|adekerî
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|adî
|eda
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|giyayên ziyandar}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut}} {{nt}}, {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|علف هرز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}} ([[unwanted]] [[vegetation]])
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు|tr=kalupu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} Cihê hemî [[derdor]]ên wê [[av]] in.
#: {{hevmane|ku|girav|dûrge|cizîre}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|ada}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
|adeyî
|nîv-ade
|nîv-adeyî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|ada}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|girav}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=}}
# (xwînberbûna heyvane li def jinan) [[mehik]], [[xwîn ji ber çûn]], [[zivroka heyvane]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|adet}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|period}}, {{W-|en|menstrual bleeding}},
{{werger-bin}}
== {{ziman|gnc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{mijar|gnc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|gnc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|gnc|av/Werger1}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|hac}}
# [[ew|Ew]] (mê, yekjimar).
#* {{bêmînak|hac}}
==== Herwiha ====
* {{g|hac|ale}}
==== Nêr ====
{{kol3|hac
|ad
|al
}}
{{PH-nîşan|18/2011}}
== {{ziman|yo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{g|ku|tac}}
#* {{bêmînak|yo}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|yo|tac}}
j4bpeswewmy87yv3jncrak3vxrfg4ie
6233834
6233833
2026-05-05T14:05:29Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6233834
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|adê}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|ade|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[riwek|Riwekên]] [[ziyandar]] yên li nav [[riwek]]ên [[çandî]] [[peyda]] bûne.
#: {{hevmane|ku|alax}}
#: {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin='''Adeya''' giyayê şîn û rind<br>Ser avê sema kir!!<br>Xwe hejand<br>Her davê awazên<br>Şengiya xo cema kir!!|sernav=Helbesta Hevçerx ya kurdî (Xelîl Duhokî)|dîrok=1992|cîh=Siwêd|nivîskar=Ehmed Qerenî|r=257|isbn=91-971515-2-1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ade kirin<q:lêker><w:zevî ji [[riwek]]ên nehêvîkirî paqij kirin>
|adekirin<q:navdêr>
|adekirî<q:rengdêr>
|adekar
|adekarî
|adeker
|adekerî
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|adî
|eda
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|giyayên ziyandar}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut}} {{nt}}, {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|علف هرز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}} ([[unwanted]] [[vegetation]])
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు|tr=kalupu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} Cihê hemî [[derdor]]ên wê [[av]] in.
#: {{hevmane|ku|girav|dûrge|cizîre}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|ada}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
|adeyî
|nîv-ade
|nîv-adeyî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|ada}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|girav}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=}}
# (xwînberbûna heyvane li def jinan) [[mehik]], [[xwîn ji ber çûn]], [[zivroka heyvane]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|adet}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|period}}, {{W-|en|menstrual bleeding}},
{{werger-bin}}
== {{ziman|gnc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{mijar|gnc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|gnc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|gnc|av/Werger1}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|hac}}
# [[ew|Ew]] (mê, yekjimar).
#* {{bêmînak|hac}}
==== Herwiha ====
* {{g|hac|ale}}
==== Nêr ====
{{kol3|hac
|ad
|al
}}
{{PH-nîşan|18/2011}}
== {{ziman|yo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{g|ku|tac}}
#* {{bêmînak|yo}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|yo|tac}}
stvi62x7g5x9dxt3ytlv7r901z3t46a
6233840
6233834
2026-05-05T14:11:46Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6233840
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|adê}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|ade|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[riwek|Riwekên]] [[ziyandar]] yên li nav [[riwek]]ên [[çandî]] [[peyda]] bûne.
#: {{hevmane|ku|alax||zîwan|dimor}}
#: {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin='''Adeya''' giyayê şîn û rind<br>Ser avê sema kir!!<br>Xwe hejand<br>Her davê awazên<br>Şengiya xo cema kir!!|sernav=Helbesta Hevçerx ya kurdî (Xelîl Duhokî)|dîrok=1992|cîh=Siwêd|nivîskar=Ehmed Qerenî|r=257|isbn=91-971515-2-1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ade kirin<q:lêker><w:zevî ji [[riwek]]ên nehêvîkirî paqij kirin>
|adekirin<q:navdêr>
|adekirî<q:rengdêr>
|adekar
|adekarî
|adeker
|adekerî
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|adî
|eda
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|giyayên ziyandar}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut}} {{nt}}, {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|علف هرز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}} ([[unwanted]] [[vegetation]])
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు|tr=kalupu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} Cihê hemî [[derdor]]ên wê [[av]] in.
#: {{hevmane|ku|girav|dûrge|cizîre}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|ada}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
|adeyî
|nîv-ade
|nîv-adeyî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|ada}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|girav}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=}}
# (xwînberbûna heyvane li def jinan) [[mehik]], [[xwîn ji ber çûn]], [[zivroka heyvane]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|adet}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|period}}, {{W-|en|menstrual bleeding}},
{{werger-bin}}
== {{ziman|gnc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{mijar|gnc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|gnc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|gnc|av/Werger1}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|hac}}
# [[ew|Ew]] (mê, yekjimar).
#* {{bêmînak|hac}}
==== Herwiha ====
* {{g|hac|ale}}
==== Nêr ====
{{kol3|hac
|ad
|al
}}
{{PH-nîşan|18/2011}}
== {{ziman|yo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{g|ku|tac}}
#* {{bêmînak|yo}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|yo|tac}}
qvvdstuexe3r2r9ivu36p6qg4sz6vw5
6233842
6233840
2026-05-05T14:14:49Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6233842
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|adê}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|ade|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[riwek|Riwekên]] [[ziyandar]] yên li nav [[riwek]]ên [[çandî]] [[peyda]] bûne.
#: {{hevmane|ku|alax||zîwan|dimor}}
#: {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin='''Adeya''' giyayê şîn û rind<br>Ser avê sema kir!!<br>Xwe hejand<br>Her davê awazên<br>Şengiya xo cema kir!!|sernav=Helbesta Hevçerx ya kurdî (Xelîl Duhokî)|dîrok=1992|cîh=Siwêd|nivîskar=Ehmed Qerenî|r=257|isbn=91-971515-2-1}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|ade kirin<q:lêker><w:zevî ji [[riwek]]ên nehêvîkirî paqij kirin>
|adekirin<q:navdêr>
|adekirî<q:rengdêr>
|adekar
|adekarî
|adeker
|adekerî
}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|miyandar}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|adî
|eda
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|giyayên ziyandar}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut}} {{nt}}, {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|علف هرز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}} ([[unwanted]] [[vegetation]])
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు|tr=kalupu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} Cihê hemî [[derdor]]ên wê [[av]] in.
#: {{hevmane|ku|girav|dûrge|cizîre}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|ada}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
|adeyî
|nîv-ade
|nîv-adeyî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|ada}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|girav}}
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=}}
# (xwînberbûna heyvane li def jinan) [[mehik]], [[xwîn ji ber çûn]], [[zivroka heyvane]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|adet}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|period}}, {{W-|en|menstrual bleeding}},
{{werger-bin}}
== {{ziman|gnc}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{mijar|gnc|vexwarin}} {{g|ku|av}}
#* {{bêmînak|gnc}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|gnc|av/Werger1}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|hac}}
# [[ew|Ew]] (mê, yekjimar).
#* {{bêmînak|hac}}
==== Herwiha ====
* {{g|hac|ale}}
==== Nêr ====
{{kol3|hac
|ad
|al
}}
{{PH-nîşan|18/2011}}
== {{ziman|yo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gnc}}
# {{g|ku|tac}}
#* {{bêmînak|yo}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|yo|tac}}
g7vud8h7np2kd2bycj5tiy8r62ec3zv
genim
0
17014
6233807
6113618
2026-05-05T12:52:27Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233807
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|xelle}}, {{W-|zza|ĝelli}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
{{mijar|ku|riwek}}
00711x44rwpu94edhlc9i7apqudgdby
6233814
6233807
2026-05-05T13:04:52Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233814
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|xelle}}, {{W-|zza|ĝelli}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
{{mijar|ku|riwek}}
6vb10hh22iqmgpqs5hw8min4nuyesaa
6233826
6233814
2026-05-05T13:57:20Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233826
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim}}, {{W-|zza|ẍele}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
{{mijar|ku|riwek}}
55vcyatfl31rayxbmgoipnpeipzqgzo
6233827
6233826
2026-05-05T13:59:28Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ckb}} */
6233827
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim}}, {{W-|zza|ẍele}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
qp8as3k8bay9a39pw3m3sfwwb4yrezx
6233828
6233827
2026-05-05T13:59:48Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233828
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|z=n}}, {{W-|zza|ẍele|z=n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
jsmg94nlq7131snbgwbx8x9jyq8312s
6233829
6233828
2026-05-05T14:00:08Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6233829
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
bz3bvnfw8sfxx1orli8a16zqd5npqxf
6233830
6233829
2026-05-05T14:01:07Z
Ghybu
1393
6233830
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
qnr25h6l8q51bxq83hwzvewkxvmw0ua
6233831
6233830
2026-05-05T14:01:52Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233831
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{f|zza|riwek}} {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
78j53bqpi78x1aqqsr9ocb4mqb2oesm
6233832
6233831
2026-05-05T14:03:28Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233832
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{f|zza|riwek}} {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
cvmcf4k0pjvmq1n26mn5i4jbs9kzbih
6233932
6233832
2026-05-06T00:44:20Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233932
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke '''genim''' li ser zeviyê bireşînim, divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî '''genimî''' ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cîh=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{f|zza|riwek}} {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
0m0y5m4ak7eiy6h1nf0czqq2w4na4b1
6233933
6233932
2026-05-06T00:45:54Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233933
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke '''genim''' li ser zeviyê bireşînim, divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî '''genimî''' ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.''|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{f|zza|riwek}} {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
hl1xzmo214hn26kx0uth558xmmad3vf
6233942
6233933
2026-05-06T01:17:30Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233942
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|genim|nêr}}
[[Wêne:Wheat close-up.JPG|thumb|Genim]]
{{wp}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giyayê]] [[serekî]] yê ku [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirin.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke '''genim''' li ser zeviyê bireşînim, divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî '''genimî''' ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu Sara min î<br>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''}}
==== Herwiha ====
* [[genm]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|گەنم}}
==== Bide ber ====
* [[ceh]]
==== Jê ====
* [[genimî]]
* [[genimok]]
* [[genmok]]
==== Navê zanistî ====
* [[Triticum aestivum]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ira}}, hevreha soranî {{g|ckb|گەنم|tr=genim}}, farisî {{g|fa|گندم|tr=gendom}}, pehlewî û pazendî {{g|pal|𐫃𐫗𐫇𐫖|ts=gannum}} û {{g|pal|𐫃𐫗𐫅𐫇𐫖|tr=gandum}}, peştûyî {{g|ps|غنم|tr=ǧanëm}}, sogdî {{g|sog|𐼲𐼻𐽂𐼺|tr=γntm|ts=γandam}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬧𐬙𐬎𐬨𐬀}}, {{g|ae|𐬔𐬀𐬥𐬙𐬎𐬨𐬀}}, sanskrîtî {{g|sa|गोधूम|tr=godhūma}}, bengalî {{g|bn|গম|tr=gom}}, hindî {{g|hi|गोहूँ|tr=gōhū̃}}... hemû ji peyveke hevpar ya [[Rojhilata Navîn]] ku herwiha serekaniya peyva "genim" ya bi zimanên [[samî]] ye jî, bo nimûne erebî {{g|ar|حِنْطَة}}, îbranî {{g|hi|חִטָּה|tr=ḥiṭṭâ}} û siryanî {{g|arc|ܚܛܬܐ|ḥeṭṯā}}. Paşî peyva îranî wek {{g|ar|جَندُم|tr=cendum}} ketiye erebî jî (di peyva {{g|ar|جَوزُ جَندُم|tr=|w=Garcinia mangostana}} de).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گەنم|tr=genim}}, {{W-|ckb|غەلە}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|genim|n}}, {{W-|zza|ẍele|n}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|коцы}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|koring}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|grurë|n}}, {{W-|sq|grûnë|n}} (gheg)
* {{Z|goh}}: {{W-|goh|weizzi}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Weizen|n}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Weisse|n}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Weeze|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|буудай}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ስንዴ}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|хъохъол}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|gârn|n}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|গম|g}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|trigu|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|buğda}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gari}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|бойҙай}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|пшані́ца|m}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|গম}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|gwiniz}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|пшени́ца|m}}, {{W+|bg|жито|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဂျုံ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан буудай}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄉𑄧𑄟𑄴|tr=gam}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|кӏа}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|pšenice|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎤᏣᎴᏍᏗ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|tili'ko' nihi'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|麥|tr=mak6}}, {{W-|yue|小麥|tr=siu2 mak6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|麥|tr=mài}}, {{W+|cmn|小麥|tr=xiǎomài}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|麥|tr=be̍h}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|麥}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|Тулӑ|cuda=тулӑ}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hvede|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ގޮދަން}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|waita}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|gandum}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|قَمْح|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|قمح|n|tr=ʔamḥ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قَمْح|n|tr=gamḥ, qamḥ}}
*: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|قمح|n|tr=qámeḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ցորեն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|товзюро}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|tritiko}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|nisu}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|trigu|n}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندم|tr=gandom}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|hveiti|m|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vehnä}}
* {{Z|frp}}: {{W-|frp|blât|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|blé|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|forment|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Weete|n}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|weet|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cruithneachd|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|trigo|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍈𐌰𐌹𐍄𐌴𐌹𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|ઘઉં|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ხორბალი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|ble}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|álkámà}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|गेहूँ|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|weit|m}}, {{W+|nl|tarwe|n}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|חִיטָּה|m|tr=khitá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|frumento}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|hwæte|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|wheat}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|vehnä}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|кӏа}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|palauvakstrat}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|cruithneacht|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|cruithnecht|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|frumento|n}}, {{W+|it|grano|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|hveiti|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|小麦|tr=こむぎ, komugi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ꦒꦤ꧀ꦢꦸꦩ꧀}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гуэдз}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|qajûssiagssat}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಗೋಧಿ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|trigu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blat|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|kus sarak}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|riwu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|буудай}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|गंव|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|밀}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwaneth}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|granu|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|лачӏа}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kvīši}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|trīticum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|kvieši|n-p}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ເຂົ້າບະເລ}}, {{W-|lo|ເຂົ້າສາລີ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|დიკა}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къуьл}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|weit|n}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|kviečiai|n-p}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|formét|n}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Weess|n}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|kourn|nt}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|пченица|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|varimbazaha}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഗോതമ്പ്}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|gandum}}, {{W-|ms|terigu}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|qamħ}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡳᠰᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|curnaght}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|witi}}, {{W-|mi|wīti}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|गहू|n}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шыдаҥ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|шӓдӓнгӹ}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|búza}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|trigo|n}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|улаан буудай}}, {{W+|mn|буудай}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|Caxtīllān tlaōlli}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|grano|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tłʼoh naadą́ą́ʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|Weet|n}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|गहुँ}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|छ्व}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|hveiti|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hvete}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|kveite}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blat|n}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|мӕнӕу}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|بۇغداي}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bug'doy}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|trigo}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|غنم|n|tr=ǧanëm}}
* {{Z|pcd}}: {{W-|pcd|blèi|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|pszenica|m}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|triigo}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|trigo|n}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਕਣਕ|m}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|бидай}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|grân|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|furment|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|giv|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|grâu|n}}, {{W+|ro|grâne|n-p}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|пшени́ца|m}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|nisu}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|kvėitē|n}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|गोधूम|n}}
* {{Z|scn}}: {{W-|scn|furmentu|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|пшѐница|m}}
*: Latînî: {{W+|sh|pšènica|m}}
* {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܛܬܐ|m|tr=ḥeṭṯā}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|пьшєница|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|pšenica|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pšeníca|m}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|qamadi|n|m}}, {{W-|so|sareen}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|pšenica|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|pšeńca|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|trigo|n}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒍼}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|ngano|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vete|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဝ်ႈၵျုင်ႇ}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|gorosi}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|гандум}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|trigo}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கோதுமை}}
* {{Z|twf}}: {{W-|twf|łitǫ́ne}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ข้าวสาลี|tr=kâao săa-lee}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|గోధుమ}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бодай}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|buğday}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|bugdaý}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|གྲོ}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ysāre}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|گیہوں|n|tr=gehū̃}}, {{W-|ur|گندم|n|tr=gandum}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|пшени́ця|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|nižu}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|lúa mì}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|vuit}}
* {{Z|vor}}: {{W-|vor|nisu}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|frumint|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwenith|n}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|bele}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|пуғдай}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សាលី}}, {{W-|km|ភោជ្ជសាលី}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|гандум}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|бурдук}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ווייץ|n}}
* {{Z|ii}}: {{W-|ii|ꅪ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σιτάρι|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|πῡρός|n}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|گەنم|tr=-}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=n}}
# {{f|zza|riwek}} {{g|ku|genim}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|ẍele|z=n}}
{{PH-nîşan|19/2011}}
n1z38kj2d2zycr61qffqyfr7czsgglz
reşandin
0
17329
6233938
6131006
2026-05-06T01:05:21Z
Ghybu
1393
/* Lêker 1 */
6233938
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker 1 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[av]] li tiştekê/î kirin
#: {{mk|ku|Azadî av li bavê xwe '''reşand'''.}}
# [[fîşek]] [[avêtin]] kesekê/î yan tiştekê/î
#: {{mk|ku|Kaweyî bi çekî em '''reşandîn'''.}}
# [[çandin]], [[avêtin]]a [[tov]]î
#: {{mk|ku|Min tov '''reşande''' nav zeviyê.}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke genim li ser zeviyê '''bireşînim''', divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî genimî ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qewsên li bala ferq û tac</br>Keyber '''reşandin''' bê'eded</br>Keyber '''reşandin''' bêhisab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕهشاندن}}
==== Tewîn ====
* -reşîn-
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Etîmolojî ====
Têkildarî '''[[rijandin]]'''
Ji {{ji|inc-pro}} {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|inc-pro}}: {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|xpr}}: ''''wy-ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|pal}}: '''p-ş'n'''- /afşān-/ ("reşandin, belav kirin, pelate kirin"),
{{z|sog}}: '''ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|fa}}: '''af-şāndan'''- / '''af-şān'''- ("belav kirin, [[pelate]] kirin"),
{{z|gil}}: '''fi-şān'''- ("--to disperse--"),
{{z|bal}}: '''şānt''' / '''şān'''- ("reşandin, avêtin"),
{{z|ku}}: '''re-şandin''',
{{tat}}: '''do-şān'''- ("reşandin"),
{{maz}}: '''şanne''' ("ew direşîne"),
{{z|hac}}: '''şānāy''' / '''şān'''- ("reşandin"),
{{z|zza}}: '''şānāyan''' / '''şān'''- ,
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.372]]</font>
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|ausstreuen}}, {{W+|de|säen}}, {{W+|de|sprühen}}, {{W+|de|streuen}}, {{W+|de|verbreiten}}, {{W-|de|Sprühen|guman=erê}}, {{W+|de|berieseln|guman=erê}}, {{W+|de|stäuben|guman=erê}}, {{W+|de|verstreuen|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|رش|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|افشاندن|guman=erê}}, {{W+|fa|پاشیدن|guman=erê}}
* {{Z|en}} : to {{W+|en|throw}}, to {{W+|en|sprinkle}}, to {{W+|en|water}}, {{W+|en|disseminate|guman=erê}}, {{W+|en|vomit|guman=erê}}, {{W+|en|besprinkle|guman=erê}}, {{W+|en|bestrew|guman=erê}}, {{W+|en|disperse|guman=erê}}, {{W+|en|droplet|guman=erê}}, {{W+|en|effuse|guman=erê}}
* {{Z|tr}} : {{W+|tr|kurşun atmak}}, {{W+|tr|neşir}}, {{W+|tr|püskürtme}}, {{W+|tr|püskürtmek}}, {{W+|tr|saçış}}, {{W+|tr|saçmak}}, {{W+|tr|serpme}}, {{W+|tr|serpmek}}, {{W+|tr|sıkma}}, {{W+|tr|sıkmak}}, {{W+|tr|sızdırma}}, {{W-|tr|atıp tutmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Lêker 2 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[reş kirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
* -reşîn-
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|reş|-andin}}.
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|aussäen}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ateş yağdırmak|guman=erê}}, {{W+|tr|serpmek|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırma|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırmak|guman=erê}},
{{W+|tr|sızdırmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reşkirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
fl4vcg7xht0w0rj3suwcde00z3t3acy
6233939
6233938
2026-05-06T01:08:17Z
Ghybu
1393
/* Lêker 1 */
6233939
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker 1 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[av|Av]] li tiştekê/î kirin.
#: {{mk|ku|Azadî av li bavê xwe '''reşand'''.}}
# [[fîşek|Fîşek]] [[avêtin]] kesekê/î yan tiştekê/î.
#: {{mk|ku|Kaweyî bi çekî em '''reşandîn'''.}}
# [[çandin|Çandin]], [[avêtin]]a [[tov]]î.
#: {{mk|ku|Min tov '''reşande''' nav zeviyê.}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke genim li ser zeviyê '''bireşînim''', divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî genimî ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qewsên li bala ferq û tac</br>Keyber '''reşandin''' bê'eded</br>Keyber '''reşandin''' bêhisab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕهشاندن}}
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Etîmolojî ====
Têkildarî {{q|ku|rijandin}}.
Ji {{ji|inc-pro}} {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|inc-pro}}: {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|xpr}}: ''''wy-ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|pal}}: '''p-ş'n'''- /afşān-/ ("reşandin, belav kirin, pelate kirin"),
{{z|sog}}: '''ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|fa}}: '''af-şāndan'''- / '''af-şān'''- ("belav kirin, [[pelate]] kirin"),
{{z|gil}}: '''fi-şān'''- ("--to disperse--"),
{{z|bal}}: '''şānt''' / '''şān'''- ("reşandin, avêtin"),
{{z|ku}}: '''re-şandin''',
{{tat}}: '''do-şān'''- ("reşandin"),
{{maz}}: '''şanne''' ("ew direşîne"),
{{z|hac}}: '''şānāy''' / '''şān'''- ("reşandin"),
{{z|zza}}: '''şānāyan''' / '''şān'''- ,
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.372]]</font>
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|ausstreuen}}, {{W+|de|säen}}, {{W+|de|sprühen}}, {{W+|de|streuen}}, {{W+|de|verbreiten}}, {{W-|de|Sprühen|guman=erê}}, {{W+|de|berieseln|guman=erê}}, {{W+|de|stäuben|guman=erê}}, {{W+|de|verstreuen|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|رش|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|افشاندن|guman=erê}}, {{W+|fa|پاشیدن|guman=erê}}
* {{Z|en}} : to {{W+|en|throw}}, to {{W+|en|sprinkle}}, to {{W+|en|water}}, {{W+|en|disseminate|guman=erê}}, {{W+|en|vomit|guman=erê}}, {{W+|en|besprinkle|guman=erê}}, {{W+|en|bestrew|guman=erê}}, {{W+|en|disperse|guman=erê}}, {{W+|en|droplet|guman=erê}}, {{W+|en|effuse|guman=erê}}
* {{Z|tr}} : {{W+|tr|kurşun atmak}}, {{W+|tr|neşir}}, {{W+|tr|püskürtme}}, {{W+|tr|püskürtmek}}, {{W+|tr|saçış}}, {{W+|tr|saçmak}}, {{W+|tr|serpme}}, {{W+|tr|serpmek}}, {{W+|tr|sıkma}}, {{W+|tr|sıkmak}}, {{W+|tr|sızdırma}}, {{W-|tr|atıp tutmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Lêker 2 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[reş kirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
* -reşîn-
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|reş|-andin}}.
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|aussäen}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ateş yağdırmak|guman=erê}}, {{W+|tr|serpmek|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırma|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırmak|guman=erê}},
{{W+|tr|sızdırmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reşkirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
acj6pvncelpf62m2t5hxxeiitxafixc
6233940
6233939
2026-05-06T01:09:23Z
Ghybu
1393
/* Lêker 2 */
6233940
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker 1 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[av|Av]] li tiştekê/î kirin.
#: {{mk|ku|Azadî av li bavê xwe '''reşand'''.}}
# [[fîşek|Fîşek]] [[avêtin]] kesekê/î yan tiştekê/î.
#: {{mk|ku|Kaweyî bi çekî em '''reşandîn'''.}}
# [[çandin|Çandin]], [[avêtin]]a [[tov]]î.
#: {{mk|ku|Min tov '''reşande''' nav zeviyê.}}
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke genim li ser zeviyê '''bireşînim''', divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî genimî ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qewsên li bala ferq û tac</br>Keyber '''reşandin''' bê'eded</br>Keyber '''reşandin''' bêhisab}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|ڕهشاندن}}
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Etîmolojî ====
Têkildarî {{q|ku|rijandin}}.
Ji {{ji|inc-pro}} {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|inc-pro}}: {{jinûvesazî|inc-pro|şan-|w=reşandin}},
{{z|xpr}}: ''''wy-ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|pal}}: '''p-ş'n'''- /afşān-/ ("reşandin, belav kirin, pelate kirin"),
{{z|sog}}: '''ş'n'''- ("reşandin"),
{{z|fa}}: '''af-şāndan'''- / '''af-şān'''- ("belav kirin, [[pelate]] kirin"),
{{z|gil}}: '''fi-şān'''- ("--to disperse--"),
{{z|bal}}: '''şānt''' / '''şān'''- ("reşandin, avêtin"),
{{z|ku}}: '''re-şandin''',
{{tat}}: '''do-şān'''- ("reşandin"),
{{maz}}: '''şanne''' ("ew direşîne"),
{{z|hac}}: '''şānāy''' / '''şān'''- ("reşandin"),
{{z|zza}}: '''şānāyan''' / '''şān'''- ,
<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.372]]</font>
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|ausstreuen}}, {{W+|de|säen}}, {{W+|de|sprühen}}, {{W+|de|streuen}}, {{W+|de|verbreiten}}, {{W-|de|Sprühen|guman=erê}}, {{W+|de|berieseln|guman=erê}}, {{W+|de|stäuben|guman=erê}}, {{W+|de|verstreuen|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|رش|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|افشاندن|guman=erê}}, {{W+|fa|پاشیدن|guman=erê}}
* {{Z|en}} : to {{W+|en|throw}}, to {{W+|en|sprinkle}}, to {{W+|en|water}}, {{W+|en|disseminate|guman=erê}}, {{W+|en|vomit|guman=erê}}, {{W+|en|besprinkle|guman=erê}}, {{W+|en|bestrew|guman=erê}}, {{W+|en|disperse|guman=erê}}, {{W+|en|droplet|guman=erê}}, {{W+|en|effuse|guman=erê}}
* {{Z|tr}} : {{W+|tr|kurşun atmak}}, {{W+|tr|neşir}}, {{W+|tr|püskürtme}}, {{W+|tr|püskürtmek}}, {{W+|tr|saçış}}, {{W+|tr|saçmak}}, {{W+|tr|serpme}}, {{W+|tr|serpmek}}, {{W+|tr|sıkma}}, {{W+|tr|sıkmak}}, {{W+|tr|sızdırma}}, {{W-|tr|atıp tutmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Lêker 2 ===
{{ku-tewîn-lk|reşandin|form=gerguhêz|niha=reşîn|borî=reşand}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[reş kirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Têkildar ====
* [[reşîn]]
==== Jê ====
* [[reşandî]]
* [[reşîner]]
* [[reşînk]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|reş|-andin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|aussäen}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ateş yağdırmak|guman=erê}}, {{W+|tr|serpmek|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırma|guman=erê}}, {{W+|tr|yağdırmak|guman=erê}},
{{W+|tr|sızdırmak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[reşkirin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
k3tmlimid8cswfjv1dfm3w6n8bbuu5b
Şablon:reng
10
20503
6233909
1775774
2026-05-05T23:25:39Z
Ghybu
1393
6233909
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Template:reng boks/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
1cgm70ilmecxw3l5t56f4tds5tnlucx
6233910
6233909
2026-05-05T23:25:51Z
Ghybu
1393
6233910
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Template:reng/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
o615wkey74zh41gqh8stirg5lxiwxhp
sewz
0
20504
6233946
6233313
2026-05-06T02:51:57Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233946
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سەوز|w=kesk}}
==== Jê ====
{{kol3|ckb
|sewze<sc:Latn>
|sewzî<sc:Latn>
}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza}}
# {{reng|zza}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|hewz}}
n4n0bgsjcr4b9wrrmi8krg2gxeobpko
6233947
6233946
2026-05-06T02:52:21Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233947
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سەوز|w=kesk}}
==== Jê ====
{{kol3|ckb
|sewze<sc:Latn>
|sewzî<sc:Latn>
}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|hewz}}
sdlh8wa3b6y78eh24vieeerm7za2rv7
6233953
6233947
2026-05-06T03:10:05Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233953
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سەوز|w=kesk}}
==== Jê ====
{{kol3|ckb
|sewze<sc:Latn>
|sewzî<sc:Latn>
}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=sewze}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|hewz}}
6q3d3amz79zj6awpqp437z9sw7w8khi
6233963
6233953
2026-05-06T03:36:11Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6233963
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سەوز|w=kesk}}
==== Jê ====
{{kol3|ckb
|sewze<sc:Latn>
|sewzî<sc:Latn>
}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=sewze}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Hevmane ====
* {{g|zza|hewz}}
cxzoy5w3ca1vvf0lhfooh27m8c5kx1i
6233964
6233963
2026-05-06T03:37:01Z
Ghybu
1393
Guhartoya [[Special:Diff/6233963|6233963]] yê [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) şûnde kir
6233964
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سەوز|w=kesk}}
==== Jê ====
{{kol3|ckb
|sewze<sc:Latn>
|sewzî<sc:Latn>
}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=sewze}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|hewz}}
6q3d3amz79zj6awpqp437z9sw7w8khi
keleş
0
20854
6233863
6131526
2026-05-05T19:32:52Z
~2026-19519-87
14749
/* Etîmolojî */
6233863
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku}}
# [[talanker]], [[şelîner]], [[rêbir]], [[korsan]], [[eşqiya]], [[heydûd]], [[nijdevan]], [[çete]], [[rêgir]], <br>kesa/ê bi [[kotek]]î [[mal]]ê kesek din jê [[standin|distîne]] û bo xwe [[birin|dibe]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[term]], [[cendek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[keleşî]]
* [[keleşîtî]]
* [[keleştî]]
==== Etîmolojî ====
Hevreh bi {{hv|fa|کلاش}} (>{{hv|tr|kalleş}}).
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bandit|m}}, {{W|de|Freibeuter|m}}, {{W+|de|Hübscher}}, {{W|de|Räuber|m}}, {{W|de|räuber|guman=erê}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|разбойник}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|اسم مردانه}}, {{W+|fa|خوشکل}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rosvo}}, {{W+|fi|ryöväri}}, {{W+|fi|ryöstäjä}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|voleur|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rover}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|robber}}, {{W+|en|rapparee}}, {{W+|en|rover}}, {{W+|en|nice}}, {{W+|en|brigand|guman=erê}}, {{W|en|highway robber|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W|it|ladrone|m}}
* {{Z|es}}: {{W|es|ladrón|m}}, {{W|es|ladrona|f}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|rånare}}, {{W+|sv|rövare}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|haydut}}, {{W+|tr|korsan}}, {{W+|tr|keleş}}, {{W+|tr|eşkiya|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|tr}}
# [[keleş]], [[cindî]], [[mêrxas]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[girdomirdo]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[sik]], [[nexweşik]]
#* {{bêmînak|tr}}
# kel keçel
#* {{bêmînak|tr}}
9ibcpyeuccp24z03gb7ygwytn8vkw3p
6233864
6233863
2026-05-05T21:27:09Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6233864
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku}}
# [[talanker]], [[şelîner]], [[rêbir]], [[korsan]], [[eşqiya]], [[heydûd]], [[nijdevan]], [[çete]], [[rêgir]], <br>kesa/ê bi [[kotek]]î [[mal]]ê kesek din jê [[standin|distîne]] û bo xwe [[birin|dibe]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[term]], [[cendek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[keleşî]]
* [[keleşîtî]]
* [[keleştî]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|fa|کلاش}}|tr=kallâš.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bandit|m}}, {{W|de|Freibeuter|m}}, {{W+|de|Hübscher}}, {{W|de|Räuber|m}}, {{W|de|räuber|guman=erê}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|разбойник}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|اسم مردانه}}, {{W+|fa|خوشکل}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rosvo}}, {{W+|fi|ryöväri}}, {{W+|fi|ryöstäjä}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|voleur|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rover}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|robber}}, {{W+|en|rapparee}}, {{W+|en|rover}}, {{W+|en|nice}}, {{W+|en|brigand|guman=erê}}, {{W|en|highway robber|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W|it|ladrone|m}}
* {{Z|es}}: {{W|es|ladrón|m}}, {{W|es|ladrona|f}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|rånare}}, {{W+|sv|rövare}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|haydut}}, {{W+|tr|korsan}}, {{W+|tr|keleş}}, {{W+|tr|eşkiya|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|tr}}
# [[keleş]], [[cindî]], [[mêrxas]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[girdomirdo]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[sik]], [[nexweşik]]
#* {{bêmînak|tr}}
# kel keçel
#* {{bêmînak|tr}}
2h6qjipy0bbraopup1zu4pmes80sgch
6233865
6233864
2026-05-05T21:27:26Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6233865
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku}}
# [[talanker]], [[şelîner]], [[rêbir]], [[korsan]], [[eşqiya]], [[heydûd]], [[nijdevan]], [[çete]], [[rêgir]], <br>kesa/ê bi [[kotek]]î [[mal]]ê kesek din jê [[standin|distîne]] û bo xwe [[birin|dibe]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[term]], [[cendek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[keleşî]]
* [[keleşîtî]]
* [[keleştî]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|fa|کلاش}}|tr=kallâš}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bandit|m}}, {{W|de|Freibeuter|m}}, {{W+|de|Hübscher}}, {{W|de|Räuber|m}}, {{W|de|räuber|guman=erê}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|разбойник}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|اسم مردانه}}, {{W+|fa|خوشکل}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rosvo}}, {{W+|fi|ryöväri}}, {{W+|fi|ryöstäjä}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|voleur|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rover}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|robber}}, {{W+|en|rapparee}}, {{W+|en|rover}}, {{W+|en|nice}}, {{W+|en|brigand|guman=erê}}, {{W|en|highway robber|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W|it|ladrone|m}}
* {{Z|es}}: {{W|es|ladrón|m}}, {{W|es|ladrona|f}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|rånare}}, {{W+|sv|rövare}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|haydut}}, {{W+|tr|korsan}}, {{W+|tr|keleş}}, {{W+|tr|eşkiya|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|tr}}
# [[keleş]], [[cindî]], [[mêrxas]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[girdomirdo]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[sik]], [[nexweşik]]
#* {{bêmînak|tr}}
# kel keçel
#* {{bêmînak|tr}}
rp5ku1fn67vf7uk2b4wai1dfwi0rpfn
6233866
6233865
2026-05-05T21:27:40Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6233866
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku}}
# [[talanker]], [[şelîner]], [[rêbir]], [[korsan]], [[eşqiya]], [[heydûd]], [[nijdevan]], [[çete]], [[rêgir]], <br>kesa/ê bi [[kotek]]î [[mal]]ê kesek din jê [[standin|distîne]] û bo xwe [[birin|dibe]]
#* {{bêmînak|ku}}
# [[term]], [[cendek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[keleşî]]
* [[keleşîtî]]
* [[keleştî]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|fa|کلاش|tr=kallâš}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bandit|m}}, {{W|de|Freibeuter|m}}, {{W+|de|Hübscher}}, {{W|de|Räuber|m}}, {{W|de|räuber|guman=erê}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|разбойник}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|اسم مردانه}}, {{W+|fa|خوشکل}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rosvo}}, {{W+|fi|ryöväri}}, {{W+|fi|ryöstäjä}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|voleur|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rover}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|robber}}, {{W+|en|rapparee}}, {{W+|en|rover}}, {{W+|en|nice}}, {{W+|en|brigand|guman=erê}}, {{W|en|highway robber|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W|it|ladrone|m}}
* {{Z|es}}: {{W|es|ladrón|m}}, {{W|es|ladrona|f}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|rånare}}, {{W+|sv|rövare}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|haydut}}, {{W+|tr|korsan}}, {{W+|tr|keleş}}, {{W+|tr|eşkiya|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|tr}}
# [[keleş]], [[cindî]], [[mêrxas]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[girdomirdo]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[sik]], [[nexweşik]]
#* {{bêmînak|tr}}
# kel keçel
#* {{bêmînak|tr}}
ji1pvbwi4i54iex909z3effqc6puqme
xele
0
22417
6233811
6069119
2026-05-05T13:00:42Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6233811
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|xela}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[genim]], [[dexl]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|ğele}}
g7grbjx2g35l9aihzyzzfgmgvfwx7rx
gewr
0
25831
6233885
6120085
2026-05-05T22:17:07Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233885
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-gewr.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Reng]]ê [[mîna]] yê [[gur]]an,<br>[[reng]]ek [[navber]]a [[reş]]î û [[spî|spiyî]] ye, yek ji van rengan: {{reng box|#444444}}{{reng box|#666666}}{{reng box|#888888}}{{reng box|#AAAAAA}}{{reng box|#CCCCCC}}
#: {{hevmane|ku|boz|grî|bor}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|Reşwî}} Rengê [[spî]] yan rengên wek spî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|gewer
|gewir
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|gewer
|gewre
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|gewrahî
|gewratî
|gewrayî
|gewrî<q:2>
|gewrîtî
|gewirtî
|gewr bûn<pos:lêker>
|gewr kirin<pos:lêker>
|gewrbûn<pos:navdêr>
|gewrkirin<pos:navdêr>
|gewrbûyî<pos:rengdêr>
|gewrkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ine-pro|ku|*gʰrewos}}, bide ber almanî [[grau]], îngilîzî [[grey]] / [[gray]], fransî [[gris]], ermenî [[գորշ]] (gorş)... Ji heman rehî: [[gewre]].
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|grys}}, {{W+|af|aangeskote}}, {{W+|af|beneweld}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grau}}, {{W+|de|angeheitert}}, {{W+|de|beschwipst}}, {{W+|de|gräulich}}, {{W+|de|weißgrau}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|šedivý}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grå}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|griza}}, {{W+|eo|ebrieta}}, {{W+|eo|duonebria}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|خاکستری}}, {{W+|fa|خاکستری}}, {{W+|fa|خاکستری}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gráur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|harmaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|gris}}
* {{Z|fur}}: {{W+|fur|grau}}, {{W+|fur|griis}}, {{W+|fur|skier}}, {{W+|fur|oansketten}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grau}}, {{W+|fy|griis}}, {{W+|fy|skier}}, {{W+|fy|oansketten}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|glas}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|grijs}}, {{W+|nl|grauw}}, {{W+|nl|aangeschoten}}, {{W+|nl|beneveld}}, {{W+|nl|tipsy}}, {{W+|nl|roezig}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|griza}}
* {{Z|ang}}: {{W+|ang|græg}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|grey}}, {{W+|en|tipsy}}, {{W+|en|gray}}, {{W+|en|greyish}}, {{W+|en|griseous}}, {{W+|en|grizzled}}, {{W+|en|hoar}}, {{W|en|cinerous|guman=erê}}, {{W|en|slaty|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bigio}}, {{W+|it|grigio}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grár}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|gris}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|canens}}, {{W+|la|canus}}, {{W+|la|ravus}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|gries}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|szürke}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grå}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|shinishi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szary}}, {{W+|pl|siwy}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|cinza}}, {{W+|pt|cinzento}}, {{W+|pt|pardo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|gri}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|gris}}, {{W+|es|achispado}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grå}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|kúlay-abó}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|gri}}, {{W+|tr|boz}}, {{W+|tr|demiri}}, {{W+|tr|kır}}, {{W+|tr|duman rengi|guman=erê}}, {{W|tr|kumral|guman=erê}}, {{W|tr|kül rengi|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# Her tiştê ku ew reng heye.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|grey}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# {{guharto|ku|gawir|w=kesê bawerî bi ti dînê neanîye; kafir, zordar}}
#* {{bêmînak|ku}}
6x6n10ee0fteppy7hrwcvbtbl5mcfpl
6233914
6233885
2026-05-05T23:29:00Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233914
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-gewr.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Reng]]ê [[mîna]] yê [[gur]]an,<br>[[reng]]ek [[navber]]a [[reş]]î û [[spî|spiyî]] ye, yek ji van rengan: {{reng|#444444}}{{reng|#666666}}{{reng|#888888}}{{reng|#AAAAAA}}{{reng|#CCCCCC}}
#: {{hevmane|ku|boz|grî|bor}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|Reşwî}} Rengê [[spî]] yan rengên wek spî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|gewer
|gewir
}}
==== Bide ber ====
{{kol3|ku
|gewer
|gewre
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|gewrahî
|gewratî
|gewrayî
|gewrî<q:2>
|gewrîtî
|gewirtî
|gewr bûn<pos:lêker>
|gewr kirin<pos:lêker>
|gewrbûn<pos:navdêr>
|gewrkirin<pos:navdêr>
|gewrbûyî<pos:rengdêr>
|gewrkirî<pos:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ine-pro|ku|*gʰrewos}}, bide ber almanî [[grau]], îngilîzî [[grey]] / [[gray]], fransî [[gris]], ermenî [[գորշ]] (gorş)... Ji heman rehî: [[gewre]].
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|grys}}, {{W+|af|aangeskote}}, {{W+|af|beneweld}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grau}}, {{W+|de|angeheitert}}, {{W+|de|beschwipst}}, {{W+|de|gräulich}}, {{W+|de|weißgrau}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|šedivý}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grå}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|griza}}, {{W+|eo|ebrieta}}, {{W+|eo|duonebria}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|خاکستری}}, {{W+|fa|خاکستری}}, {{W+|fa|خاکستری}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gráur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|harmaa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|gris}}
* {{Z|fur}}: {{W+|fur|grau}}, {{W+|fur|griis}}, {{W+|fur|skier}}, {{W+|fur|oansketten}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grau}}, {{W+|fy|griis}}, {{W+|fy|skier}}, {{W+|fy|oansketten}}
* {{Z|gd}}: {{W+|gd|glas}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|grijs}}, {{W+|nl|grauw}}, {{W+|nl|aangeschoten}}, {{W+|nl|beneveld}}, {{W+|nl|tipsy}}, {{W+|nl|roezig}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|griza}}
* {{Z|ang}}: {{W+|ang|græg}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|grey}}, {{W+|en|tipsy}}, {{W+|en|gray}}, {{W+|en|greyish}}, {{W+|en|griseous}}, {{W+|en|grizzled}}, {{W+|en|hoar}}, {{W|en|cinerous|guman=erê}}, {{W|en|slaty|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bigio}}, {{W+|it|grigio}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grár}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|gris}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|canens}}, {{W+|la|canus}}, {{W+|la|ravus}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|gries}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|szürke}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grå}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|shinishi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szary}}, {{W+|pl|siwy}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|cinza}}, {{W+|pt|cinzento}}, {{W+|pt|pardo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|gri}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|gris}}, {{W+|es|achispado}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grå}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|kúlay-abó}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|gri}}, {{W+|tr|boz}}, {{W+|tr|demiri}}, {{W+|tr|kır}}, {{W+|tr|duman rengi|guman=erê}}, {{W|tr|kumral|guman=erê}}, {{W|tr|kül rengi|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# Her tiştê ku ew reng heye.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|grey}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=mn}}
# {{guharto|ku|gawir|w=kesê bawerî bi ti dînê neanîye; kafir, zordar}}
#* {{bêmînak|ku}}
iuty0oqbm9070dgg1ml0eqdp7elpn5e
rye
0
28445
6233854
6082398
2026-05-05T14:37:02Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233854
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Rye}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-rye.ogg|dever=DYA}}
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|en|/ɹaɪ/}}
* {{deng|en|en-us-rye.ogg|dever=DYA}}
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[şilêl]], [[çewder]], [[tarîgan]], [[baçîk]], [[çexdar]], [[açar]], <br>[[riwek]]ek wek [[ceh]]î û [[genim]]î ye û nan dikare ji [[ar]]ê wî bêt çêkirin
#* {{bêmînak|en}}
==== Jê ====
* {{g|en|ryegrass}}
7vaz9c649vsrwzzfcn0mfj3g69cbb63
6233855
6233854
2026-05-05T14:37:16Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|en}} */
6233855
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Rye}}
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|en|/ɹaɪ/}}
* {{deng|en|en-us-rye.ogg|dever=DYA}}
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[şilêl]], [[çewder]], [[tarîgan]], [[baçîk]], [[çexdar]], [[açar]], <br>[[riwek]]ek wek [[ceh]]î û [[genim]]î ye û nan dikare ji [[ar]]ê wî bêt çêkirin
#* {{bêmînak|en}}
==== Jê ====
* {{g|en|ryegrass}}
e1njf3l87djnysnn0enkqkjjgo6dwra
hewz
0
28687
6233945
6211791
2026-05-06T02:51:08Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|zza}} */
6233945
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɛwz/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hewz|mê}}
[[Wêne:Hearst Castle pool.jpg|thumb|hewzek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[birk]], [[bêrm]], [[gêrm]], [[çal]]a [[av]]ê, <br>[[cih]]ek [[vekolandî]] û bi [[av]]ê [[dagirtî]] daku mirov tê de [[melevanî|melevaniyan]] bide
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[hawz]]
* [[hewiz]]
==== Bide ber ====
* [[hevz]]
* [[hewd]]
* [[hewes]]
* [[hewş]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swembad}}, {{W+|af|badkamer}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|banjë}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bad|n}}, {{W|de|Badezimmer|n}}, {{W+|de|Badeanstalt}}, {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W|de|Becken|n}}, {{W|de|Schleuse|f}}, {{W|de|Schwimmbad|n}}, {{W+|de|Wasserbecken}}, {{W|de|Zisterne|f|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|badested}}, {{W+|da|badeværelse}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حوض}},{{W+|ar|بركة}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|naĝejo}}, {{W+|eo|banejo}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبشخور}}, {{W+|fa|آبگیر}}, {{W+|fa|حوض آب}}, {{W+|fa|آبزن}}, {{W+|fa|حوض}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zweminrichting}}, {{W+|nl|zwembad}}, {{W+|nl|badkamer}}, {{W+|nl|badhuis}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|pool}}, {{W+|en|swimming-pool}}, {{W+|en|receptacle}}, {{W+|en|dock}}, {{W|en|cistern|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|stabilimento balneare}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|baptisterium}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|uszoda}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svømmebad}}, {{W+|no|svømmeplass}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|pul}}, {{W+|pap|zuèmpul}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|piscina}}, {{W+|pt|banheiro}}, {{W+|pt|quarto de banho}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|baie}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бассейн для плавания}}, {{W+|ru|баня}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|piscina}}, {{W+|es|cuarto de baño}}, {{W+|es|establecimiento de baños}}, {{W+|es|estación balnearia}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|bassäng}}, {{W+|sv|badhus}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havuz}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|sewz}}
dlgiv4pykx4qnpaf3icrdvlp197r18x
6233948
6233945
2026-05-06T03:00:48Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233948
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɛwz/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hewz|mê}}
[[Wêne:Hearst Castle pool.jpg|thumb|hewzek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[birk]], [[bêrm]], [[gêrm]], [[çal]]a [[av]]ê, <br>[[cih]]ek [[vekolandî]] û bi [[av]]ê [[dagirtî]] daku mirov tê de [[melevanî|melevaniyan]] bide
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[hawz]]
* [[hewiz]]
==== Bide ber ====
* [[hevz]]
* [[hewd]]
* [[hewes]]
* [[hewş]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|swembad}}, {{W+|af|badkamer}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|banjë}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Bad|n}}, {{W|de|Badezimmer|n}}, {{W+|de|Badeanstalt}}, {{W|de|Badewanne|f}}, {{W|de|Bassin|n}}, {{W|de|Becken|n}}, {{W|de|Schleuse|f}}, {{W|de|Schwimmbad|n}}, {{W+|de|Wasserbecken}}, {{W|de|Zisterne|f|guman=erê}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|badested}}, {{W+|da|badeværelse}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حوض}},{{W+|ar|بركة}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|naĝejo}}, {{W+|eo|banejo}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبشخور}}, {{W+|fa|آبگیر}}, {{W+|fa|حوض آب}}, {{W+|fa|آبزن}}, {{W+|fa|حوض}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zweminrichting}}, {{W+|nl|zwembad}}, {{W+|nl|badkamer}}, {{W+|nl|badhuis}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|pool}}, {{W+|en|swimming-pool}}, {{W+|en|receptacle}}, {{W+|en|dock}}, {{W|en|cistern|guman=erê}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|stabilimento balneare}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|baptisterium}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|uszoda}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|svømmebad}}, {{W+|no|svømmeplass}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|pul}}, {{W+|pap|zuèmpul}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|piscina}}, {{W+|pt|banheiro}}, {{W+|pt|quarto de banho}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|baie}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|бассейн для плавания}}, {{W+|ru|баня}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|piscina}}, {{W+|es|cuarto de baño}}, {{W+|es|establecimiento de baños}}, {{W+|es|estación balnearia}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|bassäng}}, {{W+|sv|badhus}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havuz}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=hewze}}
# {{f|zza|reng}} [[kesk]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|sewz}}
ihl13r9wtynvhmic8m4kkg3sii4yuhm
teneke
0
29022
6233936
6004594
2026-05-06T00:54:58Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233936
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/tˤɛnɛ'kɛ/}} طهنهکه
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teneke|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[meden|Madenê]] [[tenik]] yê ku [[qotîk]] jê tên çêkirin.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî '''teneke''' genim li ser zeviyê bireşînim, divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî genimî ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|تهنهكه}}
==== Jê ====
* [[tenekeyî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|tr|ku|teneke}}, ji {{ji|ota|ku|تنكه}}, ji {{ji|fa|ku|تنگه|}}, ji {{ji|fa|ku|تنک|tr=tonok|w=[[tenik]]}}, ji {{ji|ine-pro|ku|*ténh₂us||tenik}}. {{cotreh|ku|tenik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Blech|nt}} (madene teneke, sac), {{W-|de|Blechkanister}} (tiştê ku ji teneke çêbûyî)
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|الصفیحة|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دبه}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|pelti}}
* {{Z|en}}: [[sheet]] [[iron]], [[sheet]] [[metal]], {{W+|en|tin}}, {{W+|en|stanno-}}, {{W+|en|stannate|guman=erê}}, {{W+|en|stannite|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|teneke}}, {{W+|tr|sac}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[pil]], [[titik]], {{g|ku|teneke}}
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ota|tr|تنكه}}, ji {{ji|fa|tr|تنگه}}, ji {{q|fa|تنک|tr=tonok|w=zirav, tenik}}, ji {{ji|ine-pro|tr|*ténh₂us||zirav, tenik}}.
i4x32lowdn1gox4gfqghkif8t0d3s3r
6233937
6233936
2026-05-06T00:59:36Z
Ghybu
1393
Guhartoya [[Special:Diff/6233936|6233936]] yê [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) şûnde kir
6233937
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/tˤɛnɛ'kɛ/}} طهنهکه
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teneke|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[meden|Madenê]] [[tenik]] yê ku [[qotîk]] jê tên çêkirin.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|تهنهكه}}
==== Jê ====
* [[tenekeyî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|tr|ku|teneke}}, ji {{ji|ota|ku|تنكه}}, ji {{ji|fa|ku|تنگه|}}, ji {{ji|fa|ku|تنک|tr=tonok|w=[[tenik]]}}, ji {{ji|ine-pro|ku|*ténh₂us||tenik}}. {{cotreh|ku|tenik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Blech|nt}} (madene teneke, sac), {{W-|de|Blechkanister}} (tiştê ku ji teneke çêbûyî)
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|الصفیحة|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دبه}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|pelti}}
* {{Z|en}}: [[sheet]] [[iron]], [[sheet]] [[metal]], {{W+|en|tin}}, {{W+|en|stanno-}}, {{W+|en|stannate|guman=erê}}, {{W+|en|stannite|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|teneke}}, {{W+|tr|sac}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[pil]], [[titik]], {{g|ku|teneke}}
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{mîr|ota|tr|تنكه}}, ji {{ji|fa|tr|تنگه}}, ji {{q|fa|تنک|tr=tonok|w=zirav, tenik}}, ji {{ji|ine-pro|tr|*ténh₂us||zirav, tenik}}.
f8n1mmxxayofaquz4wtbnvg3k2ugwrp
teferuat
0
37014
6233810
6134016
2026-05-05T12:59:30Z
~2026-27244-46
14907
/* Etîmolojî */
6233810
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teferuat|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[detay]], tiştên [[kit-kit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[teferûat]]
==== Ji wêjeyê ====
* {{jêder|ku|jêgirtin=Berhem Salihî ji Abdullah Gulî re behsa teferûatên konferansê û giringiya beşdarbûna dewleta Tirkiyeyê di konferansê de kir.|Nefel.com, 4/2007}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|teferruat}}. Tenê di zimanên Tirkî da hatiye deyn kirin, bide ber {{hv|az|təfərrüat}}.
==== Jê ====
* [[teferûatî]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Detail|n}}, {{W+|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W-|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|enkelthed}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|staklutur}}, {{W-|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}, {{W-|tr|teferuat}}, {{W+|tr|incelik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
==== Mane ====
# [[kitekit]], [[kitkit]], [[teferûat]]
#* {{bêmînak|tr}}
ozdzf4ejx403vw2zutizyisvn5f82cb
6233815
6233810
2026-05-05T13:17:59Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6233815
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teferuat|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[detay]], tiştên [[kit-kit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[teferûat]]
==== Ji wêjeyê ====
* {{jêder|ku|jêgirtin=Berhem Salihî ji Abdullah Gulî re behsa teferûatên konferansê û giringiya beşdarbûna dewleta Tirkiyeyê di konferansê de kir.|Nefel.com, 4/2007}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|teferruat}}{{çp}} ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}. Tenê di zimanên tirkî da hatiye deyn kirin{{çp}}, bide ber {{hv|az|təfərrüat}}.
==== Jê ====
* [[teferûatî]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Detail|n}}, {{W+|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W-|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|enkelthed}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|staklutur}}, {{W-|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}, {{W-|tr|teferuat}}, {{W+|tr|incelik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
==== Mane ====
# [[kitekit]], [[kitkit]], [[teferûat]]
#* {{bêmînak|tr}}
2qqs9hbk6psiao5klyygqejb83fyu33
6233816
6233815
2026-05-05T13:18:50Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233816
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teferuat|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[detay]], tiştên [[kit-kit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Berhem Salihî ji Abdullah Gulî re behsa '''teferûatên''' konferansê û giringiya beşdarbûna dewleta Tirkiyeyê di konferansê de kir.|Nefel.com, 4/2007}}
==== Herwiha ====
* [[teferûat]]
==== Jê ====
* [[teferûatî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|teferruat}}{{çp}} ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}. Tenê di zimanên tirkî da hatiye deyn kirin{{çp}}, bide ber {{hv|az|təfərrüat}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Detail|n}}, {{W+|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W-|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|enkelthed}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|staklutur}}, {{W-|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}, {{W-|tr|teferuat}}, {{W+|tr|incelik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
==== Mane ====
# [[kitekit]], [[kitkit]], [[teferûat]]
#* {{bêmînak|tr}}
b43bbejmj1wti7mt4t6mu3xak7kvyke
6233818
6233816
2026-05-05T13:22:37Z
Ghybu
1393
6233818
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teferuat|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[detay]], tiştên [[kit-kit]], [[kitekit]], [[kitkit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Berhem Salihî ji Abdullah Gulî re behsa '''teferûatên''' konferansê û giringiya beşdarbûna dewleta Tirkiyeyê di konferansê de kir.|Nefel.com, 4/2007}}
==== Herwiha ====
* [[teferûat]]
==== Jê ====
* [[teferûatî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|teferruat}}{{çp}} ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}. Tenê di zimanên tirkî da hatiye deyn kirin{{çp}}, bide ber {{hv|az|təfərrüat}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Detail|n}}, {{W+|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W-|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|enkelthed}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|staklutur}}, {{W-|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}, {{W-|tr|teferuat}}, {{W+|tr|incelik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
839lly4xvpkiej6terv4k3a9yvdabg7
6233823
6233818
2026-05-05T13:34:06Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233823
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|teferuat|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[detay]], [[hûrgilî]], tiştên [[kit-kit]], [[kitekit]], [[kitkit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Berhem Salihî ji Abdullah Gulî re behsa '''teferûatên''' konferansê û giringiya beşdarbûna dewleta Tirkiyeyê di konferansê de kir.|Nefel.com, 4/2007}}
==== Herwiha ====
* [[teferûat]]
==== Jê ====
* [[teferûatî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|teferruat}}{{çp}} ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}. Tenê di zimanên tirkî da hatiye deyn kirin{{çp}}, bide ber {{hv|az|təfərrüat}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Detail|n}}, {{W+|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W-|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|enkelthed}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|staklutur}}, {{W-|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}, {{W-|tr|teferuat}}, {{W+|tr|incelik|guman=erê}}
{{werger-bin}}
h1jnrjtsvg6jpnhx93vgowg6jajai68
detay
0
37015
6233821
6210959
2026-05-05T13:29:24Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233821
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|detay|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[hûrgilî]], [[teferuat]], [[kite]], tiştên [[kit-kit]], [[yek-bi-yek]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[detalî]]
* [[dêtalî]]
* [[dêtay]]
==== Jê ====
* [[detayî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fr|ku|détail}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|besonderheid}}, {{W+|af|detail}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Detail|n}}, {{W|de|Einzelheit|f}}, {{W+|de|Nebensächlichkeit}}, {{W|de|Nähere}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|enkelthed}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|تفصيل|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|detalo}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|staklutur}}, {{W+|fo|smálutur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|yksityiskohta}}, {{W+|fi|detalji}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|détail}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bijzonderheid}}, {{W+|nl|detail}}, {{W+|nl|item}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|detail}}, {{W+|en|retail}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|dettaglio}}, {{W+|it|particolare}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|detall}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|detaya}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|szczegół}}, {{W+|pl|detal}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|detalhe}}, {{W+|pt|minúcia}}, {{W+|pt|particularidade}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|detalle}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|detalj}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|detay}}, {{W+|tr|ayrıntı}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-detay.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[kitekit]], [[zûlan]], [[çingilok]], [[kitkit]], detay
#* {{bêmînak|tr}}
2pt3h8nmy3cacg18p9s9mre38bi52ds
cebirîn
0
45862
6233857
6210271
2026-05-05T19:05:48Z
~2026-16814-88
14698
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6233857
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=x-ngh}}
# ([[hestî]]) [[sax]] bûn, [[êdî]] [[şkestî]] ne[[man]]
#* {{jêder|ku|2=Palê Ziman|jêgirtin=Xewn û xeyalên me bijikîbibûn ber wê xizanîya giran. Lê belê silawa Birahîm a dilovan wek mizgînîya xêrê, ew belawî da berhew '''cebirînekê''' Îlahî anî holê.}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|جهبرین}}
==== Bide ber ====
* [[kewîn]]
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:-cebir-
==== Têkildar ====
* [[cebirandin]]
==== Etîmolojî ====
Têkildarî [[cebar]]
==== Jê ====
* [[cebiriyayî]]
* [[cebirî]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|zusammenwachsen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|knit}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kaynama}}, {{W+|tr|kaynaşmak}}, {{W+|tr|kaynamak|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|cebirîn|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
68fwkd56tmmq2jibidom82l1inyp08z
zîwan
0
45997
6233838
6231198
2026-05-05T14:10:03Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233838
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/ziːˈwɑːn/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|zîwan|mê}}
[[Wêne:Freckled skin-1.jpg|thumb|Zîwan (piniyêt li ser laşê mirovî) (3)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giya]]yê ku di nav [[riwek]]ên [[çandî]] de ji ber xwe ve [[şên]] dibe û [[lazim]] e ku bi [[xepar]]ê bêt [[jêkirin]] û [[avêtin]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|dimor|ade|alax}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Îro jî ew ‘şirtik’ in, em jî ‘gemara’ li ber pêyên wan in, û em ên ku bêne ‘paqijkirin’ in... <br>Mafdar in; heke vî ‘giyayê zexel’ ji zol û zeviyên Tirkiyeyê eşêf nekin, ‘'''zîwana'''’ di nava genimê tirkî û tirkîtiyê de neneqînin, kurd jî kurdî jî herûher dê ‘serêşiya’ wan be.|Arjen Arî: ''Kujerên ku ‘[[teamûden]]’ ziman dikujin!'', Diyarname.com, 10/2007}}
# [[gul|Gul]]ek e.
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|bijîşkî}} [[pinî|Piniyên]] li ser [[dêm]]ê mirovî yan li [[laş]]ê mirovî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|ziwan}}
* {{g|ku|zîwane}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|zza|viştene}}/{{g|zza|fîştene||avêtin}}, ji {{hv|ira-pro|*uz-}} + {{g|ira-pro|*HwanH||avêtin, ferikîn}}. Ji bo peyvên din ên bi pêşgira {{g|ira-pro|*uz-}} (>kurmanciya niha zi-) binêre {{g|ku|zivirandin}}, {{g|ku|zuha}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|نمش}}, {{W+|ar|كلف}}, {{W-|ar|زؤان}}, {{W-|ar|عشب ضار}}, {{W-|ar|الوغل|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|گیاهان هرز}}
* {{Z|en}}: {{W-|en|rye grass}}, {{W+|en|darnel}}, {{W+|en|tare}}, (3) {{W+|en|freckle}}, {{W+|en|blackhead|guman=erê}}, {{W-|en|quitch grass|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|çil}}, {{W+|tr|sert}}, {{W-|tr|tahıl içindeki yabancı otlar}}
{{werger-bin}}
jhhagc5y6036xusfhvvjz9w0xkg4172
6233850
6233838
2026-05-05T14:25:38Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6233850
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/ziːˈwɑːn/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|zîwan|mê}}
[[Wêne:Freckled skin-1.jpg|thumb|Zîwan (piniyêt li ser laşê mirovî) (3)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|riwek}} [[giya|Giya]]yê ku di nav [[riwek]]ên [[çandî]] de ji ber xwe ve [[şên]] dibe û [[lazim]] e ku bi [[xepar]]ê bêt [[jêkirin]] û [[avêtin]].
#: {{hevmaneyên peyvê|ku|dimor|ade|alax}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Îro jî ew ‘şirtik’ in, em jî ‘gemara’ li ber pêyên wan in, û em ên ku bêne ‘paqijkirin’ in... <br>Mafdar in; heke vî ‘giyayê zexel’ ji zol û zeviyên Tirkiyeyê eşêf nekin, ‘'''zîwana'''’ di nava genimê tirkî û tirkîtiyê de neneqînin, kurd jî kurdî jî herûher dê ‘serêşiya’ wan be.|Arjen Arî: ''Kujerên ku ‘[[teamûden]]’ ziman dikujin!'', Diyarname.com, 10/2007}}
# [[gul|Gul]]ek e.
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|bijîşkî}} [[pinî|Piniyên]] li ser [[dêm]]ê mirovî yan li [[laş]]ê mirovî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|ziwan}}
* {{g|ku|zîwane}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|zza|viştene}}/{{g|zza|fîştene||avêtin}}, ji {{hv|ira-pro|*uz-}} + {{g|ira-pro|*HwanH||avêtin, ferikîn}}. Ji bo peyvên din ên bi pêşgira {{g|ira-pro|*uz-}} (>kurmanciya niha zi-) binêre {{g|ku|zivirandin}}, {{g|ku|zuha}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|نمش}}, {{W+|ar|كلف}}, {{W-|ar|زؤان}}, {{W-|ar|عشب ضار}}, {{W-|ar|الوغل|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|گیاهان هرز}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|ryegrass}}, {{W+|en|darnel}}, {{W+|en|tare}}, (3) {{W+|en|freckle}}, {{W+|en|blackhead|guman=erê}}, {{W-|en|quitch grass|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|çil}}, {{W+|tr|sert}}, {{W-|tr|tahıl içindeki yabancı otlar}}
{{werger-bin}}
j0nndrckadecixmwwdm5oel4l2s13jf
vindî
0
49181
6233825
5021942
2026-05-05T13:41:18Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233825
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza}}
# [[winda]], [[hinda]], [[berze]]
#* {{jêder|zza|jêgirtin=No darqeweno bêtoşe û har Omer Ulusoy ke bi eslê xo yew dewa Qeyserî ra yo, mîyanê teşkîlatê MHP de bîyo. Nê mîlîtanê darqewanî Unîversîteya Akdenizî de bi demançe êrîşî wendekaran kerd la nika mîyan ra bîyo vindî, nêaseno. Heme teşkîlatê polîsê Tirkîye kewtê ey dima la o nêaseno.|Netkurd.com, 4/2008}}
==== Herwiha ====
* {{g|zza|vinî}}
5au3nkkb4sgbbt78x6otv42zgyyi6cw
grass
0
49723
6233856
6084579
2026-05-05T14:39:49Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|en}} */
6233856
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
:{{ku-tîp|Br: gras / DYA: gres}}
* {{deng|en|en-us-grass.ogg|dever=DYA}}
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Back ache-grass.wav|Deng|dever=London, QY}}
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[giya]]
#* {{bêmînak|en}}
aaczvx9fd57hmrjxtqmafw7exggkju8
alax
0
52057
6233835
5930371
2026-05-05T14:06:08Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233835
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|alax|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[giya|Giyayê]] ku [[jixweber]] li nav [[bûstan]] û [[deramet]]an [[şên]] dibe û [[ziyan]]ê digihîne [[warîde]]yî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Têkildar ====
* [[ade]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|plevel|n}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|ukrudt}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|عشبة ضارة|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|სარეველა|tr=sarevela}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|onkruid}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo|xs=Ido}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|雑草|tr=zassō}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|김|tr=gim}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|gaz}}, {{W+|hu|gyom}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|ugress|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}, {{W+|pl|zielsko|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|erva daninha}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|сорняк|n}}, {{W-|ru|сорная трава|m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|korov|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mala hierba|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kwekwe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|วัชพืช}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ζιζάνιο|sc=Grek}}, {{W+|el|αγριόχορτο|sc=Grek}}
{{werger-bin}}
==== Çavkanî ====
* Mela Xelîl Mişextî: ''Ferhenga Merg û Jî'', Aras, Hewlêr 2006
c747p783ch6raz6v4myj7u13g6o9oa1
6233836
6233835
2026-05-05T14:07:24Z
Ghybu
1393
/* Têkildar */
6233836
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|alax|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[giya|Giyayê]] ku [[jixweber]] li nav [[bûstan]] û [[deramet]]an [[şên]] dibe û [[ziyan]]ê digihîne [[warîde]]yî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Têkildar ====
* [[ade]]
* [[zîwan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|plevel|n}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|ukrudt}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|عشبة ضارة|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|სარეველა|tr=sarevela}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|onkruid}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo|xs=Ido}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|雑草|tr=zassō}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|김|tr=gim}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|gaz}}, {{W+|hu|gyom}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|ugress|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}, {{W+|pl|zielsko|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|erva daninha}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|сорняк|n}}, {{W-|ru|сорная трава|m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|korov|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mala hierba|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kwekwe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|วัชพืช}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ζιζάνιο|sc=Grek}}, {{W+|el|αγριόχορτο|sc=Grek}}
{{werger-bin}}
==== Çavkanî ====
* Mela Xelîl Mişextî: ''Ferhenga Merg û Jî'', Aras, Hewlêr 2006
64d9f65cfrq628mk1unzllfc07cdmdc
6233837
6233836
2026-05-05T14:08:39Z
Ghybu
1393
/* Têkildar */
6233837
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|alax|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[giya|Giyayê]] ku [[jixweber]] li nav [[bûstan]] û [[deramet]]an [[şên]] dibe û [[ziyan]]ê digihîne [[warîde]]yî.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Hevmane ====
* [[ade]]
* [[zîwan]]
* [[dimor]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Unkraut|nt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|plevel|n}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|ukrudt}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|عشبة ضارة|m}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rikkaruoho}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mauvaise herbe|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|სარეველა|tr=sarevela}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|onkruid}}
* {{Z|io}}: {{W-|io|mala herbo|xs=Ido}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|weed}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|erbaccia|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|雑草|tr=zassō}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|김|tr=gim}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|gaz}}, {{W+|hu|gyom}}
* {{Z|no}}: {{W-|no|ugress|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|chwast|n}}, {{W+|pl|zielsko|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|erva daninha}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|сорняк|n}}, {{W-|ru|сорная трава|m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|korov|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mala hierba|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kwekwe}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|ogräs}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|วัชพืช}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కలుపు}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ζιζάνιο|sc=Grek}}, {{W+|el|αγριόχορτο|sc=Grek}}
{{werger-bin}}
==== Çavkanî ====
* Mela Xelîl Mişextî: ''Ferhenga Merg û Jî'', Aras, Hewlêr 2006
3lx4kr0nmd14dlae5qbqnwti47l93r0
çermig
0
59051
6233897
4748934
2026-05-05T22:36:04Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6233897
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh|sc=Latn}}
# {{şêxbizinî}} [[spî]]
==== Bi alfabeyên din ====
* kurdî-erebî: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|sdh|سفێد|tr=sifêd}}
* {{g|sdh|سپێ|tr=sipê}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|hac}}
# [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{g|hac|çermeg|sc=Latn}}
gt2bbrt930lgvrnl2wznl7snbrb59p0
6233898
6233897
2026-05-05T22:36:20Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233898
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh|sc=Latn}}
# {{şêxbizinî}} [[spî]]
==== Bi alfabeyên din ====
* kurdî-erebî: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|sdh|سفێد|tr=sifêd}}
* {{g|sdh|سپێ|tr=sipê}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|hac}}
# {{reng|hac}} [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{g|hac|çermeg|sc=Latn}}
ritk720mzk107u0io3yt47m7hh3jr3q
6233899
6233898
2026-05-05T22:36:43Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233899
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh|sc=Latn}}
# {{şêxbizinî}} [[spî]]
==== Bi alfabeyên din ====
* kurdî-erebî: {{g|sdh|چەرمگ|tr=-}}
==== Herwiha ====
* {{g|sdh|سفێد|tr=sifêd}}
* {{g|sdh|سپێ|tr=sipê}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|hac}}
# {{f|hac|reng}} [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{g|hac|çermeg|sc=Latn}}
r9v60cxz6t1kovxq52gl6kg708emw84
6233900
6233899
2026-05-05T22:37:52Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|sdh}} */
6233900
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh|sc=Latn}}
# {{şêxbizinî}}{{f|sdh|reng}} {{sdh-Arab|چەرمگ|w=[[spî]]}}
== {{ziman|hac}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|hac}}
# {{f|hac|reng}} [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{g|hac|çermeg|sc=Latn}}
6p7kevz6wzbt1pob4h4oii5fkfx4clq
Wîkîferheng:Peyva hefteyê/19
4
59913
6233941
6005983
2026-05-06T01:14:15Z
Ghybu
1393
6233941
wikitext
text/x-wiki
{{PH
| Peyv = genim
| Ziman = kmr
| Kat. rêzimanî = ''[[navdêr]], [[nêr]]''
| Xwendin = {{IPA|ku|/gɜˈnɘm/}}
| Jihevqetandin = ge·nim
| Wêne = [[Wêne:Wheat close-up.JPG|180px]]
| Wate =
# [[giya|Giyayê]] [[serekî]] yê [[ard]]ê [[nan]] jê tê çêkirinê.
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ez ê pêncî teneke '''genim''' li ser zeviyê bireşînim, divê heta sibê ku tu û kurê xwe wî '''genimî''' ber hev bikin.|nivîskar=İkram İşler|sernav=Mîrze Mihemed û Çavreşa Qîza Mîrê Araban (Folklora kurdî)|cih=Wan|sal=2014|r=22|weşanxane=Weşanên Sîtav|isbn=978-605-5081-11-9}}
#* {{jêder|ku|{{w|Karapetê Xaço}}, ''Sarê''|jg=Sarê tu sara min î, mehrûmê tu sara min î<br
/>Mi bi xulama gerdenê lo, şêbiskê meqeskirî<br
/>Şêbiskê meqeskirî lo, dor simbêla herbilî<br
/>Goşt qelewê nedînê lo, li ser nanê '''genimî'''.}}
}}<noinclude>
== Peyvên berê ==
*
*
</noinclude>
gtp50ihz0qifbbfyaxo90qwyzvcy9f5
kalleş
0
145764
6233868
6076827
2026-05-05T21:30:11Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233868
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|tr}}
# [[qelaş]], [[xiniz]]
# [[bêbext]], [[bêhawe]], [[qaleş]]
#: {{mk|tr|'''Kalleşlerin''' ağına düşmek.|Ketin tora bêbextan.|rêz=1}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|کلاش|tr=kallâš}}.
asf8w6dljunfxls224gml4h0v30oe6d
genimî
0
179427
6233934
5057877
2026-05-06T00:47:16Z
Ghybu
1393
/* Etîmolojî */
6233934
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# [[esmer]], [[qemer]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|genim|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|گندمی رنگ}}, {{W+|fa|گندم گون}}, {{W+|fa|گندمی رنگ}}
* {{Z|en}}: {{W|en|corny|guman=erê}}, {{W|en|frumentaceous|guman=erê}}, {{W|en|light-brown|guman=erê}}, {{W|en|nut-brown|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|açık esmer}}, {{W|tr|buğdaysı|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Formeke navdêrê ===
{{ku-tew-nav|genim|nêr|çemandî|binavkirî}}
{{navdêr|ku|z=n|form=erê}}
# ''Rewşa [[çemandî]] ya yekjimar a binavkirî ya'' '''[[genim]]'''.
9klxptkiwp0l7ks2k6ns0nr9gx28epr
teferûat
0
188713
6233820
5702296
2026-05-05T13:23:50Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233820
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|teferuat}}
bmxqesx9nc14ko725cwe2olfupnhxhk
گەنم
0
269140
6233808
5010075
2026-05-05T12:53:50Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ckb}} */
6233808
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|riwek}} [[genim]], [[dexlûdan]]
70ybf07zwxxge44ot1tiw8jyd9xhcev
6233809
6233808
2026-05-05T12:59:06Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233809
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|riwek}} [[genim]], [[dexlûdan]]
==== Herwiha ====
{{kol3|ckb
| گەندم
| گەنەم
| گەنمێ خەلە<tr:genimê xele>
| غەلە
}}
d4wc2tzpc8jnb1u8lg9ysvkmg5yvgp6
6233812
6233809
2026-05-05T13:01:14Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6233812
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|riwek}} [[genim]], [[dexlûdan]]
==== Hevmane ====
{{kol3|ckb
| گەندم
| گەنەم
| گەنمێ خەلە<tr:genimê xele>
| غەلە
}}
kkl4dd8juydy2q9676ypvxqsdilma9p
ryegrass
0
316628
6233844
5856213
2026-05-05T14:17:33Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|en}} */
6233844
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[dimor]], [[zîwan]], [[miyandar]], (''[[botanîk]]'') lolium temulentum
# [[giyamêrg]], giyayê mêrgê
==== Herwiha ====
* {{g|en|ryegrass}}
kexq0d1drs85cu4s5aavomjo3buovzl
6233845
6233844
2026-05-05T14:18:20Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[rye grass]] weke [[ryegrass]] guhart
6233844
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[dimor]], [[zîwan]], [[miyandar]], (''[[botanîk]]'') lolium temulentum
# [[giyamêrg]], giyayê mêrgê
==== Herwiha ====
* {{g|en|ryegrass}}
kexq0d1drs85cu4s5aavomjo3buovzl
6233848
6233845
2026-05-05T14:20:00Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6233848
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[dimor]], [[zîwan]], [[miyandar]], (''[[botanîk]]'') lolium temulentum
# [[giyamêrg]], giyayê mêrgê
==== Herwiha ====
* {{g|en|rye grass}}
tq91bzhg4wbfz97neyhqme5mbzmktz0
6233849
6233848
2026-05-05T14:24:48Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|en}} */
6233849
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ryegrass.wav|dever=Başûrê Îngilîstanê}}
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[dimor]], [[zîwan]], [[miyandar]], (''[[botanîk]]'') lolium temulentum
# [[giyamêrg]], giyayê mêrgê
==== Herwiha ====
* {{g|en|rye grass}}
jwlr8a79ax08wn2fj67bz32p9w7awk8
6233853
6233849
2026-05-05T14:34:28Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6233853
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|LL-Q1860 (eng)-Vealhurl-ryegrass.wav|dever=Başûrê Îngilîstanê}}
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# [[dimor]], [[zîwan]], [[miyandar]], (''[[botanîk]]'') lolium temulentum
# [[giyamêrg]], giyayê mêrgê
==== Herwiha ====
* {{g|en|rye grass}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|en|rye|grass}}.
hh2mxhidw1b3ls97x1trmttxqiw9u2s
dimor
0
344324
6233839
6164292
2026-05-05T14:11:04Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233839
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[zîwan]], [[ade]], [[alax]]
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|دمۆر}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
{{kontrolWergerr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|إزب|guman=erê}}, {{W|ar|الإنقفس|guman=erê}}, {{W|ar|الجاروف|guman=erê}}, {{W|ar|الجبس|guman=erê}}, {{W|ar|الخنسیر|guman=erê}}, {{W|ar|الزمح|guman=erê}}, {{W|ar|الزنیم|guman=erê}}, {{W|ar|الزهزق|guman=erê}}, {{W|ar|الصوص|guman=erê}}, {{W|ar|الطنجیر|guman=erê}}, {{W|ar|العكل|guman=erê}}, {{W|ar|القعدد|guman=erê}}, {{W|ar|القعدود|guman=erê}}, {{W|ar|اللاحوس|guman=erê}}, {{W|ar|اللكع|guman=erê}}, {{W|ar|اللئیم|guman=erê}}, {{W|ar|الملئم|guman=erê}}, {{W|ar|الهجرس|guman=erê}}, {{W|ar|معلهج|guman=erê}}, {{W|ar|منحوس|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|rye grass}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|delice otu|guman=erê}}
{{werger-bin}}
jgxhezkfdy3yubfws5aex1io3jkyblj
6233841
6233839
2026-05-05T14:14:24Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233841
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[zîwan]], [[ade]], [[alax]]
==== Têkildar ====
* {{g|ku|miyandar}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|دمۆر}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
{{kontrolWergerr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|إزب|guman=erê}}, {{W|ar|الإنقفس|guman=erê}}, {{W|ar|الجاروف|guman=erê}}, {{W|ar|الجبس|guman=erê}}, {{W|ar|الخنسیر|guman=erê}}, {{W|ar|الزمح|guman=erê}}, {{W|ar|الزنیم|guman=erê}}, {{W|ar|الزهزق|guman=erê}}, {{W|ar|الصوص|guman=erê}}, {{W|ar|الطنجیر|guman=erê}}, {{W|ar|العكل|guman=erê}}, {{W|ar|القعدد|guman=erê}}, {{W|ar|القعدود|guman=erê}}, {{W|ar|اللاحوس|guman=erê}}, {{W|ar|اللكع|guman=erê}}, {{W|ar|اللئیم|guman=erê}}, {{W|ar|الملئم|guman=erê}}, {{W|ar|الهجرس|guman=erê}}, {{W|ar|معلهج|guman=erê}}, {{W|ar|منحوس|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|rye grass}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|delice otu|guman=erê}}
{{werger-bin}}
3234lv5k9kuqurj8euvvdmpd2mgb8re
6233843
6233841
2026-05-05T14:15:59Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6233843
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[zîwan]], [[ade]], [[alax]]
==== Têkildar ====
* {{g|ku|miyandar}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|دمۆر}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
{{kontrolWergerr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|rye grass}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|delice otu|guman=erê}}
{{werger-bin}}
nbza5solmpnd9blnsx1ukns34ofqa18
6233851
6233843
2026-05-05T14:25:58Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6233851
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[zîwan]], [[ade]], [[alax]]
==== Têkildar ====
* {{g|ku|miyandar}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|دمۆر}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
{{kontrolWergerr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|ryegrass}}
* {{Z|tr}}: {{W|tr|delice otu|guman=erê}}
{{werger-bin}}
705mjm87s80hfmt2adyf8m7lhi9z16q
سپی
0
351162
6233903
6233703
2026-05-05T22:44:08Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233903
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng}} [[spî]]
==== Hevmane ====
* {{g|ckb|چەرموو}} (Sine)
* {{g|ckb|چەرمگ}} (Erdelan)
== {{ziman|ps}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ps|z=n}}
# {{f|ps|heywan}} [[kûçik#ku|kûçik]], [[se#ku|se]]
63s5baz2hl6eivj33mqn25cozwgkl4n
teferruat
0
361361
6233817
5725948
2026-05-05T13:20:21Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|tr}} */
6233817
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[kîtkîte]], [[detay]], [[teferuat]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}.
0vskibpfckqm4v9i3glyqu4mo32jnz0
6233819
6233817
2026-05-05T13:23:05Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233819
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[kîtkîte]], [[kitekit]], [[kitkit]], [[detay]], [[teferuat]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}.
eb839zcvkuzh9ry6xike0e1kk0sh6p1
6233822
6233819
2026-05-05T13:33:19Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233822
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[kîtkîte]], [[kitekit]], [[kitkit]], [[hûrgilî]], [[detay]], [[teferuat]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|تَفَرُّع}}.
5ozgp8e0xca5s4qrmknm2nxfuxd6e41
تنگه
0
364808
6233935
4580310
2026-05-06T00:50:42Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233935
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|fa}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fa|tr=tanga / tange}}
# [[derteng]], [[tengerê]]
pmgy8r7k8dcfzii6ivsrsb55f3rtjhl
کلاش
0
366138
6233867
4584112
2026-05-05T21:27:54Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233867
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|fa}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fa|tr=kallâš}}
# [[melaq]]
tovhyh7jxu5p77jnw373rxv02oozraw
کشیده
0
366617
6233904
5875070
2026-05-05T22:53:49Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233904
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|fa}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fa|tr=kašīda / kešide}}
# [[ragirtî]]
# [[sîle]]
0spw06aly66470poxsozwkelijf4cqe
tejane
0
380404
6233956
6169843
2026-05-06T03:16:34Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6233956
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{rengdêr|ku|z=?}}
# [[korta]], hewze erdim
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
ft5yymwui4plkqrv7068hr5r5rr8v4p
6233957
6233956
2026-05-06T03:16:55Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233957
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[korta]], hewze erdim
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
k9xf0h7wea4rabachhfvscnmsys7b75
6233958
6233957
2026-05-06T03:18:21Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233958
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[korta]], hewze erdim
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hewze}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
kmiqjvzg6e0ulzga87eg8x4zgouz06t
6233959
6233958
2026-05-06T03:20:34Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233959
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[korta]], hewze erdim
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hewze}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
e35ex79akqoeei8mdpsax3nlkglp4bo
6233961
6233959
2026-05-06T03:29:44Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233961
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|hewze}}
#: {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
sbgjoue7u4icir1nge3thtohi65p6g0
6233962
6233961
2026-05-06T03:31:24Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233962
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|hewze}}
#: {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|tej|-ane}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
51ki0i12nr2wo5fp5s3tymn9hewijo0
miyandar
0
424371
6233852
6172246
2026-05-05T14:26:16Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6233852
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# [[dimor]], [[zîwan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|miyan|-dar}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|ryegrass}}
{{werger-bin}}
qrrr3540nvtjixxiiuuse4hid32tiih
چەرمگ
0
453523
6233896
5092422
2026-05-05T22:34:41Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6233896
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng|Erdelan}} [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{hw|ckb|چەرموو||Sine}}
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh}}
# {{şêxbizinî}}{{f|sdh|reng}} [[spî]]
==== Bi alfabeyên din ====
* kurdî-latînî: {{g|sdh|çermig|sc=Latn}}
==== Herwiha ====
* {{g|sdh|سفێد|tr=sifêd}}
* {{g|sdh|سپێ|tr=sipê}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|sdh}}
nqj1wfcl2upy7hp9v4ingffp7z6oe9w
6233902
6233896
2026-05-05T22:41:13Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233902
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng|Erdelan}} [[spî]]
==== Herwiha ====
* {{hw|ckb|چەرموو||Sine}}
==== Hevmane ====
* {{g|ckb|سپی}}
== {{ziman|sdh}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|sdh}}
# {{şêxbizinî}}{{f|sdh|reng}} [[spî]]
==== Bi alfabeyên din ====
* kurdî-latînî: {{g|sdh|çermig|sc=Latn}}
==== Herwiha ====
* {{g|sdh|سفێد|tr=sifêd}}
* {{g|sdh|سپێ|tr=sipê}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|sdh}}
74uxz7gnmm32e410q4sev9j0om626dt
Şablon:reng/belge
10
518880
6233917
6032939
2026-05-05T23:35:21Z
Ghybu
1393
6233917
wikitext
text/x-wiki
{{TemplateStyles|Şablon:reng/style.css}}
== Bikaranîn ==
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{reng|<reng>|border=<reng>}}</syntaxhighlight>
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{reng|#ed2024}}</nowiki></code> → {{reng|#ed2024}}
* <code><nowiki>{{reng|#febd11}}</nowiki></code> → {{reng|#febd11}}
* <code><nowiki>{{reng|#278e43}}</nowiki></code> → {{reng|#278e43}}
* <code><nowiki>{{reng boks|#febd11|border=#ed2024}} </nowiki></code> → {{reng|#febd11|border=#ed2024}}
an jî
* <code><nowiki>{{reng|blue}}</nowiki></code> → {{reng|blue}}
* <code><nowiki>{{reng|yellow}}</nowiki></code> → {{reng|yellow}}
=== Binêre ===
* {{şl|reng2}}
0sez7e2wyqeswzrvkw6oss5ux6w3r5k
6233931
6233917
2026-05-05T23:51:14Z
Ghybu
1393
/* Mînak */
6233931
wikitext
text/x-wiki
{{TemplateStyles|Şablon:reng/style.css}}
== Bikaranîn ==
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{reng|<reng>|border=<reng>}}</syntaxhighlight>
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{reng|#ed2024}}</nowiki></code> → {{reng|#ed2024}}
* <code><nowiki>{{reng|#febd11}}</nowiki></code> → {{reng|#febd11}}
* <code><nowiki>{{reng|#278e43}}</nowiki></code> → {{reng|#278e43}}
* <code><nowiki>{{reng|#febd11|border=#ed2024}} </nowiki></code> → {{reng|#febd11|border=#ed2024}}
an jî
* <code><nowiki>{{reng|blue}}</nowiki></code> → {{reng|blue}}
* <code><nowiki>{{reng|yellow}}</nowiki></code> → {{reng|yellow}}
=== Binêre ===
* {{şl|reng2}}
dllu9rwb7q75h1x2dgcg1m1e76c9mwz
hewze
0
539902
6233949
5789837
2026-05-06T03:05:00Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6233949
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Mane ===
{{cure?|ku}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erêe}}
# {{f|zza|reng}} ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
46bozl9csa1ran9xihtfnl9twoz69gk
6233950
6233949
2026-05-06T03:05:22Z
Ghybu
1393
/* Formeke rengdêrê */
6233950
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Mane ===
{{cure?|ku}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# {{f|zza|reng}} ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
bha8joq2e6mwk7qnfir99tszj2lgm22
6233951
6233950
2026-05-06T03:06:07Z
Ghybu
1393
/* Formeke rengdêrê */
6233951
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Mane ===
{{cure?|ku}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
j69avrb5y4jl0o7ez5v15yozla5ekj8
6233952
6233951
2026-05-06T03:07:52Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|zza}} */
6233952
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Mane ===
{{cure?|ku}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=m}}
# [[hewz]]
4b0m2ya0aaecjyv0pmefgoq1hyckz7i
6233955
6233952
2026-05-06T03:15:45Z
Ghybu
1393
/* Mane */
6233955
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=?}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=m}}
# [[hewz]]
auhxwx5s212m9bf7oote18h7e9af1bi
6233960
6233955
2026-05-06T03:26:25Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233960
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[tejane]], [[korta]], [[berayî]], [[firehî]], [[meydan]]
#: {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|حوزه}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|reservoir}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|havza}}
{{werger-bin}}
{{kontrol}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Formeke rengdêrê ===
{{rengdêr|zza|form=erê}}
# ''Rewşa mê ya yekjimar a'' {{g|zza|hewz|w=kesk}}.
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=m}}
# [[hewz]]
53g2vje2bwz2rly3o4zzu4i6nukix4d
Şablon:reng2/belge
10
608959
6233918
2413578
2026-05-05T23:36:35Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6233918
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
<syntaxhighlight lang="wikitext">{{reng2|<reng>}}</syntaxhighlight>
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{reng2|red|Silav, Bi xêr hatî!}}</nowiki></code> → {{reng2|red|Silav, Bi xêr hatî!}}
* <code><nowiki>{{reng2|green|Silav, Bi xêr hatî!}}</nowiki></code> → {{reng2|green|Silav, Bi xêr hatî!}}
Bo rengên din:
* <code><nowiki>{{reng2|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!}}</nowiki></code> → {{reng2|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!}}
=== Binêre ===
* {{şl|reng}}
p1gj0bf7gqj63m2thuu2bsd56ylkuyk
Şablon:color box
10
608991
6233873
2413570
2026-05-05T21:53:08Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng box]] weke [[Şablon:reng boks]] guhart
2413570
wikitext
text/x-wiki
<span style="background-color:{{{1|}}}; color:{{{3|}}}; border:1px solid {{{border|#000000}}}; text-align:center;">{{#if:{{{2|}}}| {{{2}}} | }}</span><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
7a5ldy438230xu0v85n2htyyujcjnst
6233875
6233873
2026-05-05T21:53:54Z
Ghybu
1393
6233875
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Template:color box/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
9kpa0krz3vgtztg5ypqlgyjw48bx15d
6233877
6233875
2026-05-05T21:55:20Z
Ghybu
1393
6233877
wikitext
text/x-wiki
<templatestyles src="Template:reng boks/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
1cgm70ilmecxw3l5t56f4tds5tnlucx
6233921
6233877
2026-05-05T23:42:46Z
Ghybu
1393
6233921
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
<templatestyles src="Template:reng boks/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
rsgh8dlw7tejjwbehvm73fszhwhbttm
6233927
6233921
2026-05-05T23:48:56Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng boks]] weke [[Şablon:color box]] guhart
6233921
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
<templatestyles src="Template:reng boks/style.css" /><span class="mw-no-invert color-box" style="background:{{{1|}}}{{#if:{{{border|}}}|;border-color:{{#ifeq:{{{border}}}|1|var(--wikt-palette-black)|{{{border}}}}}}}" title="{{{1}}}"> </span><noinclude>
{{belgekirin}}
</noinclude>
rsgh8dlw7tejjwbehvm73fszhwhbttm
6233929
6233927
2026-05-05T23:49:28Z
Ghybu
1393
6233929
wikitext
text/x-wiki
<span style="background-color:{{{1|}}}; color:{{{3|}}}; border:1px solid {{{border|#000000}}}; text-align:center;">{{#if:{{{2|}}}| {{{2}}} | }}</span><noinclude>
{{documentation}}
</noinclude>
7a5ldy438230xu0v85n2htyyujcjnst
6233930
6233929
2026-05-05T23:50:11Z
Ghybu
1393
Ji bo [[Şablon:reng]] hat beralîkirin
6233930
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:reng]]
oriihfk9ox6qol47zou4n60hvuk8fle
Şablon:reng boks/belge
10
608992
6233870
2413572
2026-05-05T21:52:35Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng box/belge]] weke [[Şablon:reng boks/belge]] guhart
2413572
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{reng box|green}}</nowiki></code> → {{reng box|green}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|White}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|White}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|#febd11}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|#febd11}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|#febd11|border=green}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024|Silav, Bi xêr hatî!|#febd11|border=green}}
;Binêre jî
* {{şl|reng}}
* {{şl|reng2}}
jf0qpjdkljpppddrlx1he9tkyyo7tvc
6233878
6233870
2026-05-05T21:56:09Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6233878
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{reng box|green}}</nowiki></code> → {{reng box|green}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024}}
;Binêre jî
* {{şl|reng}}
* {{şl|reng2}}
pztc5kiepvjdbnp6ns1u742b8ehhj4j
6233879
6233878
2026-05-05T21:57:59Z
Ghybu
1393
6233879
wikitext
text/x-wiki
{{TemplateStyles|Şablon:reng boks/style.css}}
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{reng box|green}}</nowiki></code> → {{reng box|green}}
* <code><nowiki>{{reng box|#ed2024}}</nowiki></code> → {{reng box|#ed2024}}
;Binêre jî
* {{şl|reng}}
* {{şl|reng2}}
8teuy14ajlm58jl563blb0rxdae69ie
6233906
6233879
2026-05-05T23:22:06Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6233906
wikitext
text/x-wiki
{{TemplateStyles|Şablon:reng boks/style.css}}
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{reng box|green}}</nowiki></code> → {{reng box|green}}
* <code><nowiki>{{reng boks|yellow|border=#f00}} </nowiki></code> → {{reng boks|yellow|border=#f00}}
;Binêre jî
* {{şl|reng}}
* {{şl|reng2}}
e4tndt4ef3oqdojc88d1cilkvsvj6fn
6233908
6233906
2026-05-05T23:24:45Z
Ghybu
1393
6233908
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
{{TemplateStyles|Şablon:reng boks/style.css}}
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{reng box|green}}</nowiki></code> → {{reng box|green}}
* <code><nowiki>{{reng boks|yellow|border=#f00}} </nowiki></code> → {{reng boks|yellow|border=#f00}}
;Binêre jî
* {{şl|reng}}
* {{şl|reng2}}
gadj5bdxxknj85h45yf7f5eu86xt4mt
ـ
0
964893
6233905
5042016
2026-05-05T22:59:07Z
Ghybu
1393
/* Sembol */
6233905
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Sembol ===
[[Wêne:Basmala.svg|thumb|]]
{{sembol|navz}}
# Tîpeke ku di nav [[alfabeya erebî]] de ji bo dirêjkirina peyvan tê bikaranîn.
==== Binêre herwiha ====
* {{g|fa|کشیده|tr=kešide}} {{mj|farsî}}, {{g|ar|كَشِيدَة}} {{mj|erebî}}
* {{g|ar|تَطْوِيل}} {{mj|erebî}}
govi5d124kvnuilrougjcn7v0hc20op
بزر
0
971208
6233797
5344778
2026-05-05T12:16:01Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233797
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|tr=bizir}}
# [[wenda]], [[berze]]
#: {{hevmane|ckb|ون}}
#* {{bêmînak|ckb}}
==== Etîmolojî ====
Binêre {{q|ku|berze}} ji {{ji|ira-pro|ckb|-}}.
== {{ziman|acw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|acw|tr=bazir|z=n}}
# {{f|acw|mirov}} [[kurik#ku|kurik]], [[lawik#ku|lawik]], [[kur#ku|kur]] (zarokê nêr)
== {{ziman|ar}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ar|بِزْر|z=n}}
# {{mijar|ar|riwek}} {{g|ku|tov}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ar|tov}}
== {{ziman|fa}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fa|tr=bazr}}
# {{mijar|fa|riwek}} {{g|ku|tov}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|fa|tov}}
4sbx3735k5dezqfj47bkjka8du51pk5
6233802
6233797
2026-05-05T12:24:03Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6233802
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|tr=bizir}}
# [[wenda]], [[berze]]
#: {{hevmane|ckb|ون}}
#* {{bêmînak|ckb}}
==== Jê ====
* {{g|ckb|بزرۆکە}}
==== Etîmolojî ====
Binêre {{q|ku|berze}} ji {{ji|ira-pro|ckb|-}}.
== {{ziman|acw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|acw|tr=bazir|z=n}}
# {{f|acw|mirov}} [[kurik#ku|kurik]], [[lawik#ku|lawik]], [[kur#ku|kur]] (zarokê nêr)
== {{ziman|ar}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ar|بِزْر|z=n}}
# {{mijar|ar|riwek}} {{g|ku|tov}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|ar|tov}}
== {{ziman|fa}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fa|tr=bazr}}
# {{mijar|fa|riwek}} {{g|ku|tov}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|fa|tov}}
lszu6kb2ro2jwahfg33ttff2n21jid2
Wîkîferheng:Dîwan/2023
4
977151
6233919
5922877
2026-05-05T23:38:09Z
Ghybu
1393
şablon:reng
6233919
wikitext
text/x-wiki
{{Dîwan/arşîv-ser|2023}}
== Logoya mobîlê ==
Bo agahdarî: [[phab:T326067]]
<gallery>Wiktionary-wordmark-ku.svg|Logoya nû / [[:en:w:Lucida#Lucida_Bright|Lucida Bright]] (font).</gallery>
-- [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 17:13, 1 kanûna paşîn 2023 (UTC)
:Xwedê ji te razî be, ew çend meh in ez difikirim ku ez ê çawa ewî bikime kurdî lê phab qet nehat bîra min {{=D}} [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:20, 3 kanûna paşîn 2023 (UTC)
== Lingua Libre Bot (final step) ==
:<span style="background-color: #F0FFF0;">→ ''Berdewamiya gotûbêja [[Wîkîferheng:Dîwan/2021#Lingualibre_bot]]''</span>
Hi everyone, after a long time (see [[Wîkîferheng:Dîwan/2021#Lingualibre_bot|the latest discussion]] about Lingua Libre Bot); [[Bikarhêner:Lingua Libre Bot|Lingua Libre Bot]] has started [[Taybet:Beşdarî/Lingua_Libre_Bot|to run]] on your wiki to add audio pronunciation recorded on [[lingualibre:|Lingua Libre]]. [[Taybet:Beşdarî/PamputtBot|Previous test]] reported no problem so Lingua Libre Bot should run just fine. If you see any problem, do not hesitate to block the bot and to report the problem here or on my talk page. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 22:24, 25 kanûna paşîn 2023 (UTC)
:{{silav|Pamputt}}. I wonder if it's possible to limit the number of additions in the same section (for example to 5): it may be more complicated to code... Because we can have sections of infinite lengths :) [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 15:21, 27 kanûna paşîn 2023 (UTC)
::Silav Ghybu, I think this is possible. I will try to do something about it and will let you know. Also, I need to fix the problem of missing new lines. Hope to have something to propose next week. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 21:24, 27 kanûna paşîn 2023 (UTC)
:::Finally, it was easy to implement. I run the bot again to fix the missing new line issue and to add missing audio pronunciations (I have stopped the bot when I saw new lines were missing). In addition, it does not add more audio pronunciations if at least 5 pronunciations are already present (it looks for deng template). However it does not remove the audio pronunciations that are already present. Yet, if you are interested in, I can create a list of entries that have more than 5 audio pronunciations, so thatyou can review manually and may remove some pronunciations. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 07:29, 28 kanûna paşîn 2023 (UTC)
::::Thanks!
::::* Can you give an example for entry lists?
::::* The bot removes (or doesn't create) the empty space with the paragraph that follows it (there must be two line breaks after the end of the line): [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=take&diff=prev&oldid=5098204], [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=syntax&diff=prev&oldid=5122921] / [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=syntax&action=edit] (edit version).
::::[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 15:44, 31 kanûna paşîn 2023 (UTC)
:::::Hi [[User:Ghybu|Ghybu]], I have modified the bot so that it adds new line when there is none before the next section. For the list of entries that have more than 5 pronunciations, I am generating it (it will takes a few days, the time required to check all pages). I think there are several thousands of entries in this list. If you wish, I can try to remove extra pronunciations by bot, so that they are limited to 5. I let you think and we will decide once we will have the list. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 23:05, 4 sibat 2023 (UTC)
::::::The bot is still running but here is a list of entries with more than 5 audio pronunciations already detected: [[Bikarhêner:Pamputt/List]]. The first column is the Wikidata QID of the language, second column is the entry title and the third column is the number of audio recordings currently present of the page. As already said, I can run the bot to remove all extra pronunciations if you do not want to manage them by hand. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 22:46, 6 sibat 2023 (UTC)
::::::: The bot finished to add missing new lines. So everything is clean now here. Tell me what you want to do with entries with more than 5 audio pronunciations. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 08:30, 8 sibat 2023 (UTC)
::::::::Hi @[[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]], I will correct them.
::::::::I looked a little at the other pronunciations: there are pronunciations which aren't local. For example the Spanish pronounced by an American or the English pronounced by a French or a Japanese. Do you have the possibility to put a filter not to include them ? (it's just a suggestion) [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 01:16, 10 sibat 2023 (UTC)
:::::::::PS: All the pronunciations that are here are in Kurmanji (kmr): [[:commons:Category:Lingua Libre pronunciation-kur]] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:06, 10 sibat 2023 (UTC)
::::::::::If I understand correctly, you would like Lingua Libre Bot add pronunciations in « Category:Lingua Libre pronunciation-kur » in the kmr section, and not in the "ku" section, right? I cannot do that because there are many possible error if I add manually such rule. For example, one of the first file is [[:File:LL-Q36368 (kur)-Dildadil-alîkarî.wav|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-alîkarî.wav]] which is for [[alîkarî]] but there is only a "ku" section in this page. Does it mean I should not add this pronunciation in this section? Moreover how to be sure that all future speakers that will record word in Kurdish (and use the "ku" code on Lingua Libre) will all speak Kurmandji and not another Kurdish language? This means that if you want Lingua Libre Bot adds pronunciation in the "kmr" section, then words have to be recorded on Lingua Libre by specifying that they are Kurmanji (kmr) words, and not simply Kurdish (ku) words. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 21:50, 10 sibat 2023 (UTC)
:::::::::About the non-native pronunciation, it is not easy to implement. One example explaining why: you take the example of Spanish word that is pronounced by an American. Actually, there are probably millions of American whose the mother tongue is Spanish, simply because they are Mexico (or other countries) emigrants, or maybe their parents are migrant. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 21:56, 10 sibat 2023 (UTC)
::::::::::{{r| Pamputt}} What I wanted to say is that currently, all the pronunciations that are in this category are in Kurmanji language (kmr). It may be necessary to modify them on Lingua Libre precisely so as not to have any confusion.<br>
::::::::::Note about us (ku.wiktionary): We use the code "ku" instead of "kmr" for the Kurmanji language because it's the language of this wiki: here Kurdish section (kurdî) refers to the Kurmanji language.<br>
::::::::::The kmr code is only used when in the same page there are several Kurdish dialects (to differentiate them), example {{g|ku|bapîr}} [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 22:51, 10 sibat 2023 (UTC)
:::::::::::@[[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] and @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] It seems like the bot currently doesn't add any Kurdish audio files. [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=haydar&curid=8929&diff=5720943&oldid=5554701] created on 15 August but was added manually by the uploader. What is the problem? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 16:45, 3 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::::::::Bot li gor koda zimanî çêdike <code>(kmr)</code> [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 16:49, 3 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::::::::::I understand the problem with "kur" but all "kmr" files in commons could be added to kmr/ku section on ku.wiktionary since we use "ku" for "kmr". @[[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] Is this possible for you? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 16:53, 3 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::::::::::Hi [[User:Balyozxane|Balyozxane]], sorry for the delay; I am a bit busy with other stuff. I will try to have look on both issue (audio files not added anymore and the ku/kmr codes) during this week. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 13:41, 6 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::::::::::::@[[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] Thank you. FYI I changed the lang code for ''[[şûştin]]'' from "ku" to "kmr" both on ku.wikt and fr.wikt but it still hasn't added [[:File:LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-şûştin.wav]] to neither of them. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 12:56, 8 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::::::::::::[[:File:LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-şûştin.wav]] is not added, even after the language code modification, because Lingua Libre Bot only adds file recorded recently. I need to run the bot on all the recordings manually. I will do it once I will have solved the problem mentionned here. I haven't found the time to work on it yet, so I hope I can do this weekend. [[Bikarhêner:Pamputt|Pamputt]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Pamputt|gotûbêj]]) 12:42, 10 çiriya paşîn 2023 (UTC)
== Editing news 2023 #1 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="message"/><i>[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]</i>
This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work:
# The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it.
# They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]].
<strong>Talk pages project</strong>
[[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]]
The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]].
It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new "{{int:skin-action-addsection}}" button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]].
[[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]]
An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site.
<strong>New Project: Edit Check</strong>
The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click "{{int:publishchanges}}". The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3 March 2023]] to learn more.<section end="message"/>
</div>
–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 23:25, 22 sibat 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&oldid=24611966 -->
== Your wiki will be in read only soon ==
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Vê peyamê bi zimanekî din bixwîne]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
Wê [[foundation:|Weqfa Wîkîmedyayê]] derbasbûna di navbera navendên xwe yên daneyan ya yekem û duyem de test bike. Wê ev rê bide ku Wîkîpediya û wîkiyên din ên Wîkîmedyayê piştî afeteke jî karibin serhêl bimînin. Ji bo ku jê piştrast bin ku hertişt dişixule, divê Departmana Teknolojiyê ya Wîkîmedyayê testeke plankirî pêk bîne. Wê ev test nîşanî me bide ku em dikarin ji navendekî daneyan ber bi yê din ve bi ewlemendî derbas bibin an na. Ev yek gelek tîman pêwîst dike, ji bo haziriya testê û ji bo berdestbûnê da ku her problemekî nehêvîkirî were çareserkirin.
Wê ew temamiya trafîkan, di '''{{#time:j xg|2023-03-01|ku}}''' de. Test wê di '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]''' de dest pê bike.
Mixabin, ji ber hin sînordarkirinên di [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MedyaWîki]]yê de, divê hemû guhertin bisekinin gava em derbas bikin. Em ji ber vê qutbûnê lêborîna xwe dixwazin, û em ji bo kêmtirkirina vê ya di dahatûyê de dişixulin.
'''Hûn ê karibin bixwînin, lê nikaribin sererast bikin, li ser hemû wîkiyan ji bo demeke kurt.'''
*Roja {{#time:l j xg Y|2023-03-01|ku}}, tu yê nikaribî sererastkirinan bikî bi qasî saetekê.
*Ger tu di van wextan de hewl bidî ku guhertinan bikî, tu yê peyameke çewtiyê bibînî. Em hêvî dikin ku di vê dewrê de ti guhertinekî winda nebe, lê em nikarin vê yekê garantî bikin. Ger tu peyama çewtiyê bibînî, wê gavê ji kerema xwe heya ku her tişt vegere halê xwe yê normal li bendê be. Dû re tu yê karibî guhertinên xwe qeyd bikî. Lêbelê em pêşniyar dikin ku kopiyeke guhertinên xwe bigirî, bi her ihtimalekê.
''Tesîrên din'':
*Karên piştxanê wê hêdîtir bin û dibe ku qut bin. Lînkên sor dibe ku wekî normal nikaribin bi lez nû bibin. Ger tu gotarekî ku jixwe li cihekî din lînkkirî çêbikî, wê lînk ji normalê zêdetir bi rengê sor bimîne. Hinek skrîptên demdirêj bêne sekinandin.
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">We expect the code deployments to happen as any other week.</span> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.</span>
* <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.</span>
Ev proje dibe ku were taloqkirin ger lazim be. Tu dikarî [[wikitech:Switch_Datacenter|plannameyê ji ser wikitech.wikimedia.org-ê bixwînî]]. Her guhertinek wê di plannameyê de were îlankirin. Wê li wir zêdetir agahdariyê derbarê vê de hebe. Wê li ser hemû wîkiyan hişyariyeke were xuyan 30 deqe berî destpêkirina vê operasyonê. '''Xêra xwe vê agahiyê bi civata xwe re parve bike.'''</div><section end="server-switch"/>
<span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 21:21, 27 sibat 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/>
</div>
<!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 -->
== Wîkîferhenga soranî ==
[[Wêne:Wiktionary-logo-ckb.svg|thumb|180px|Logo]]
: → ''[[:meta:Requests for new languages/Central Kurdish Wiktionary]]''
Wîkîferhenga soranî hat vekirin: [[wikt:ckb:ویکیفەرھەنگ:دەستپێک|ویکیفەرھەنگ:دەستپێک]]. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:51, 31 adar 2023 (UTC)
== Alfabeya kurdî ya erebî ==
:→ <small>''Ji rûpela '''[[Gotûbêj:پهن]]''' hatiye girtin.'' / bnr. {{g|ku|sc=Arab|پهن|tr=-}}</small>
:→ <small>''Mijarên têkildar: [[Wîkîferheng:Dîwan/2022#Farisî]]''</small>
----
* {{g|ar|ه}} [https://util.unicode.org/UnicodeJsps/character.jsp?a=0647 U+0647]
* {{g|ckb|ھ}} [https://util.unicode.org/UnicodeJsps/character.jsp?a=06BE U+06BE]
{{silav|Ferhengvan}}. Tîpa {{g|ar|ه}} yê zimanê erebî ye, yê kurdî jî tîpa {{g|ckb|ھ}} ye, na? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:50, 31 adar 2023 (UTC)
:Silav, niha rast e. [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 06:47, 1 nîsan 2023 (UTC)
::{{r|Ferhengvan}} Bi min nivîsa rast bo peyva kurdî va ye: {{g|ckb|پھن|tr=-}} [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 07:40, 1 nîsan 2023 (UTC)
::: {{r|Ghybu}}. Eger bi kîborda kurdî (soranî) ya Microsoft p-h-n binivîsî, پهن dide, ne پھن. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 19:58, 1 nîsan 2023 (UTC)
::::{{r|Ferhengvan}} Tîpên erebî tu li min baştir dizanî feqet li ser Wîkîpediyaya soranî tîpa {{g|ckb|ھ}} tê bikaranîn, bnr. [//ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%BE]. Tîpa {{g|ar|ه}} jî hatiye beralîkirin: [//ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%87&redirect=no] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:06, 1 nîsan 2023 (UTC)
::::::Lînk: [https://ckb.wikipedia.org/wiki/%DA%BE#%D8%AF%DB%86%D8%AE%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C_%D9%BE%DB%8C%D8%AA%DB%8C_%C2%AB%DA%BE%C2%BB] ({{g|ckb||دۆخەکانی پیتی «ھ»|tr=-}})--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:12, 1 nîsan 2023 (UTC)
:::::::{{r|Ghybu}} Rast dibêjî lê bi rastî ew şaşiya wan e. Li Rojhilata Navîn {{g|ar|ه}} tê bikaranîn, li Pakistanê û wan derdoran {{g|ckb|ھ}} li kar e. Di kurdî de tenê li dawiya peyvê {{g|ckb|ھ}} tê nivîsîna daku ji {{g|ckb|ە}} cuda be. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:15, 1 nîsan 2023 (UTC)
::::::::{{r|Ferhengvan}} Spas, tu dikarî van agahiyan di nav {{g|ar|ه}}, {{g|ckb|ھ}} û {{g|ckb|ە}} de wekî '''Agahdarî''' binivîsî (ji bo bikarhênerên din) [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:35, 1 nîsan 2023 (UTC)
:::::::::PS: Li ser [https://www.rudaw.net/sorani/ Rûdawê] tîpa {{g|ar|ه}} tê bikaranîn... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:47, 1 nîsan 2023 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hello,
As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:
* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English
The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.
The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.
Best regards,<br /><section end="announcement-content" />
</div>
[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 nîsan 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Selection of the U4C Building Committee</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].<section end="announcement-content" />
</div>
-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:21, 27 gulan 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 -->
== Li ser wate û etîmolojîya peyvên Kurdî. ==
Silav,
Berî her tiştî, armanca min ew e ku em bigihîjin platformek nirxbilind û pêbawertir. Ezê li ser dû mijarên sereke biaxivim:
1- '''Hevdengî li ser peyvan:''' Dema ku ez hewl didim ku peyveke nû li Wîkîferhengê zêde bikim, min dît ku hinek admînan hin rêzik danî pêşiya min û gotin ku divê ez herî kêm sê jêderên kurdî nişan bidîm. Min ji wan re got, ji bo vê peyvê yek jêderka min heye û ji bo wê peyvê jî du jêderên min heye. Ji min re gotin na, nabe. Ew dibêjin divê tu bi kêmasî ve sê an bêtir çavkaniyan bînî. Min tam qebul kir, min ji nişka ve dît ku kesekî din peyvek nû û bêçavkanî lê zêde kir û tu kesî gazin û gilî nekir. Min hêjê vê meselê fam nekir.
2- '''Hevdengî li ser etîmolojîya peyvan:''' Em dikarin bêjîn ku piraniya jêderkên nivîsên beşê etîmolojî yan hîç tune ye, yan jî tijî bêwate û tenê hizir e. Ez ê bibêjim ku hevalê me "Ferhengvan" ku min hîn bi temamî kifş nekiriye ku xizmeta kîjan gelî dike, bo kurdan tu peyvek nehiştîye, lê tu peyvên îranî (arî) / hind-arî nehiştiye. Ne diyar e ku ew bi xwe dikeve etîmolojiya peyvekê yan jî hizra satrancekê.
Eger hûn ji min bipirsin bê çavkanî lê zêdekirina peyveke nû li Wîkîferhengê ne ewqas xerab/bed e. Xerbîya sereke ew e ku rehê etîmolojîya peyvê çewt/şaş bête nivîsandin û çavkaniyek pêbawer neyê destnîşankirin e. Ez dipirsim, çima sê çavkaniyên pêbawer li vir jî ne rêgez e?
Bila ez bêtir şirove bikim. ya min be, bo nivîsandina etîmolojiya peyvek, ne tenê pêdivî ye ku meriv ji beşê zimannasî an fîlolojiyê dîplome bigire, di heman demê de divê zimanên hemû cîranên kurdan (tirkî, erebî, farisî û ermenî) jî baş bizanibe. Ma têr e, ne têr e. Divê ku dîrok û etîmolojiya zimanên hind-ewropî, bi taybetî zimanên avestayî û sanskrîtî baş bizanibe. Beriya her tiştî, pêwîst e ku xwedî li hemû zaravayên kurdî (kurmancî, soranî, zazakî, hewramî, kelhûrî, lekî, lorî) be. Gelo çend şert û mercên ku min li jor rêz kirine, birayê me Ferhengvan dema ku li ser etîmolojiya peyvên kurdî "zilam", "cemed", "evîn", "duman" "cezer" şîrove dike, digire? Bo nimûne, camêr hizir dike û dibêje reha etîmolojîya peyva “cemed” ji “cemmede” ya erebî ye. Dema ez jî ramana xwe parve dikim û dibêjim çima heman peyv ji "cam" dernekeve? Bila admînan sax bin ramanê min jê dibin. Her wiha bikaranîna peyvekê di erebî de nayê wê wateyê ku bi rehê xwe ve erebî ye. Tenê zanîna zimanê Erebî me nake Etîmolog û zimannas.
Ez difikirim ku ya rast ev e ku meriv dev ji ramanên xwe berde. Her wiha ez dizanim ku kevintirîn çavkaniyên nivîskî yên kurdî dîwana “Dubeytî” ya ku Baba Tahir-î Ûryan di sala 1010an de bi Zaravayê Lor nivîsiye. Herwiha “Defterê Dewdanî” ku di sala 1045an de ji hêla Baba Serheng-î Dewdanî ve hatiye nivîsandin û nivîsên goranî yên sedsala 14-16 ku bi zimanê kurdî hatine nivîsandin in. Ez ji birayê xwe Ferhengvan daxwaz dikim ku pêşî herî, wan nivîsên kurdî yên dîrokî çareser bike, paşê were vir û tevkariyê li etîmolojiyê bike. Livir li Wîkîferheng çend peyv hatine afirandin? Zêdetîrê 740.000 peyvin rast e? Ka hima binêrin birêz Ferhengvan çend pevy
bi rehê xwe ve kirîye Kurdî, û çend jî kirîye Farisî. Ger Kurdî ji Farisî zêde derket ezê werîm destên we hemûyan maçê bikim/biramusînim.
Divê ez bala we bikişînim li ser du mijarên jêr jî. Çawa dibe ku peyvek bi rehê xwe ve dikare bibe farisî an ermenî, lê ne kurdî? Ma ew hemû ne zimanên îranî/arî ne? Ji bilê vê, em miletek in ku di demên kevnar de bi Ermeniyan re, bi Farisan re jîyan. Dîroknasê Yewnanî Herodot vê yekê ji me re dibêje. Ji mêj de, ji “Medan” re “Arî” dihat gotin. Ji ber vê yekê Med bav û kalên zimanên îranî ne. Her wusa, dîroknasên îroyîn didin zanîn ku farisan ziman, çand û kevneşopîyên xwe ji Medan girtine. Îcar hevalê min yê ku etîmolojiya peyvekê dinivîse, çawa dikare ji peyvekê re bêje ku eslê wê "farisî"ye? Ji ber ku çavkaniyeke me ya nivîskî ya bi kurdî tuneye ye? Ev çiqas rast û pak e? Belê, em jê re dibêjin zimanê îranî. Ma farisî zimanê îranîye, lê kurdî nîne? Wê demê di etîmolojiya peyvekê de nivîsandina “farisî” bi tevahî xelet nîne? Nivîsîna "Îranî" baştir nîne? Dixwazim bînim bîra birêz Ferhengvan ku peyvên bi rehê xwe ve Kurdî henin ku Kurd nevîyên Medan/Ariyan e.
Xaleke din jî, hun dikarin bibêjin koka peyvek ermenî ye. Çavkanî çi dibe? Dikare berhemek ermenî ya kevn be. Baş e, ma heman peyv bi eslê xwe ve nikare bibe kurdî û derbasî ermenî bibe? Bo numune "gezer". Hûn çawa wekî din îspat dikin? Ji ber ku di kurdî de çavkaniyên nivîskî kêm in, ne gerek e, ku dema em peyvek şîrove bikin 1000 car bifikirin?
Çareserî çi ye? Çareserî dûrketina nivîsa etîmolojiyên bê referans e. Çareserî dûrketina raman û hizrên satrancê ye. Werin em hemû nivîsên etîmolojî yên bêçavkanî ji holê rakin. Ez jî soz didim we, ez ê dest li vî mijarê nekim. Ger ne be, hûnê min û gelek kurd aciz bikin. Spas. [[Bikarhêner:Ebulfîda|Ebulfîda]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ebulfîda|gotûbêj]]) 17:20, 2 hezîran 2023 (UTC)
== Tewandin (format) ==
{{bug-agahî|1=
;Şablon
* {{ş|ku-tewandin}}
* {{ş|lêker}}
* {{ş|tewandin}}
* {{ş|ku-tewîn-reh}}
* {{ş|ku-tewîn-lk}}
----
;Mînak
* {{g|ku|emilîn}} / [[Tewandin:emilîn]]
}}
{{r|Bikarhêner|Balyozxane|Ferhengvan}} kîjan format rind e: [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=emil%C3%AEn&oldid=5155747#L%C3%AAker '''1'''] (tablo: {{ş|ku-tewîn-reh}}) an [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=emil%C3%AEn&oldid=5156139#L%C3%AAker '''2'''] (bê tabloyê) ? Spas! [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:55, 24 hezîran 2023 (UTC)
: {{r|Ghybu|Balyozxane|Ferhengvan}} Bi min forma berfireh were xuyan baştir e. Lê şablona kurt jî nexirab e, û tê de beralî dike rûpela tewandinê ya berfireh jî. Lewma ez dibêjim bila ya eslî ya berfireh be, lê kesê bixwaze karibe yê din jî biemilîne li ser rûpelên ku çêdike. Dembaş. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 21:48, 24 hezîran 2023 (UTC)
:: {{r|Ghybu|Balyozxane|Ferhengvan}} Ez jî hinekî wek {{r|Bikarhêner}} difikirim. Bila formata kurt û ya berfireh jî herdu hebin. Herwiha lînka bo rûpela tewandinê hebe ku hemû formên lêkerê dide. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 21:58, 24 hezîran 2023 (UTC)
:::{{r|Ferhengvan}} Lînka tewandinê: [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=emil%C3%AEn&diff=prev&oldid=5156139] ({{ş|tewandin}})? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 22:37, 24 hezîran 2023 (UTC)
::::PS: Hmû parametreyên şablonê di nav rûpelê wê de hatine nivîsandin: [[Şablon:lêker#Bikaranîn]] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 22:47, 24 hezîran 2023 (UTC)
::::: {{Silav|Ghybu}} Rûpela tewandinê ya "emilîn"ê li cem min vala dixuye. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 08:37, 25 hezîran 2023 (UTC)
::::::{{r|Ferhengvan}} Nehatibû çêkirin ({{g|ku|emilîn}}). Bi vî şikilê rind e? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 10:29, 25 hezîran 2023 (UTC)
::::::: {{Silav|Ghybu}} Spas. Lê hinek şaşî tê de hebûn. Wek gerguhêz hatibû tewandin lê wek negerguhêz ditewe. Min ew pirsgirêk çareser kir. Lê pirsgirêkek e din heye. Formên neyînî wek "na'''y''elimim" xuya dikin lê di rastiyê de Y li wir nabe, divê wek "naelimim" bin. Nizanim em wê çawa hel bikin. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 10:34, 25 hezîran 2023 (UTC)
::::::::{{r|Ferhengvan}} Bi parametreya <code>|'''{{reng2|green|na}}'''=</code> tê guherandin: [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=Tewandin:emil%C3%AEn&diff=prev&oldid=5156248]. Formên ne standardên bi-/di-/ne- jî bi parametreyên <code>|'''{{reng2|green|bi}}'''=</code>, <code>|'''{{reng2|green|di}}'''=</code> û <code>|'''{{reng2|green|ne}}'''=</code> tên sererastkirin.--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 12:02, 25 hezîran 2023 (UTC)
:::::::::Pirsek: pêş tîpa "e" piranî "na" tê nivîsandin? "na-" forma standard e?--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 12:02, 25 hezîran 2023 (UTC)
{{outdent|:::::::::}} ''[[:w:en:Inferential mood|Inferential mood]]'' çito tê kurdîkirin? Ji ber ku din nav çend çavkaniyan de demên [[Tewandin:ketin#14]] ("Raboriya dûdar"-''Perfect'' û "Çîrokiya boriya dûdar") tên tevlî ''Inferential mood''ê kirin... Çavkaniyek bi zimanê fransî [https://books.openedition.org/ifeagd/2229?lang=fr]--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 17:39, 25 hezîran 2023 (UTC)
: Spas, niha formên bi pêşgira "na" rast dixuyin lê formên bi pêşgira "ne" dîsa wek "ney" dixuyin" (neyemilîm). Divê ew jî bibin "ne" ("ne-emilîm" yan "neelimîm"). --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:04, 25 hezîran 2023 (UTC)
::'''b-''' an '''bi-''' (<i>"'''b'''emilim, '''b'''emilî, bemile, bemiliyama, ..."</i> an <i>"'''bi'''emilim, '''bi'''emilî, biemile, biemiliyama, ..."</i>) ? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:01, 25 hezîran 2023 (UTC)
::: {{r|Ghybu}} Di tabloya tewandinê de jî hê wek "'''nay'''elimim, '''ney'''elimîm" dixuye anku ne rast e. Divê "naelimim, neelimim..." be. Herwiha ya rast "biemilim, biemîlî, biemile..." ye lê wek "bemilim, belimî, belime..." dixuye. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:02, 6 tîrmeh 2023 (UTC)
::::{{r|Ferhengvan}} Di kîjan tabloyê de wisa hatiye nivîsandin? Min ew nedî. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:47, 6 tîrmeh 2023 (UTC)
:::::Tabloya "emilandin": https://ku.wiktionary.org/wiki/Tewandin:emilandin [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:49, 6 tîrmeh 2023 (UTC)
::::::{{r|Ferhengvan}} Pêşgirên (di-, bi-, na-, ne-) bi van parametreyan (<code>|di=?, |bi=?, |na=?, |ne=?</code>) li gor daxwaza xwe sererast bike: [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=Tewandin:emilandin&diff=prev&oldid=5161499] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:54, 6 tîrmeh 2023 (UTC)
:::::::Gelek spas! [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:56, 6 tîrmeh 2023 (UTC)
== Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:Hello}}!
Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.
This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]].
With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag:
<syntaxhighlight lang="wikitext">
<phonos file="audio file" label="Listen"/>
</syntaxhighlight>
The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wikt:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below.
<syntaxhighlight lang="wikitext">
{{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}}
</syntaxhighlight>
Could become:
<syntaxhighlight lang="wikitext">
<phonos file="En-uk-English.oga" label="Audio (UK)"/>
</syntaxhighlight>
The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]].
Thank you!</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team</bdi>
</div>
02:26, 27 tîrmeh 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&oldid=25350821 -->
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Announcing the new Elections Committee members</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hello there,
We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors.
Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.
On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,<br /><section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 hezîran 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 -->
== Tabloya tewandina navdêran (format) ==
{{r|Balyozxane|Bikarhêner|Ferhengvan}} Li ser ka.wiktionary tabloya tewandina navdêran bi vî awayê çêkirine (li ser {{g|ka||▼ ბრუნება სრულად|tr=-}} bitikînin), [//ka.wiktionary.org/wiki/%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%A4%E1%83%AE%E1%83%95%E1%83%98#%E1%83%9B%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90]. Çito ye ([//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=gund&oldid=5166195#Navd%C3%AAr] / [//ku.wiktionary.org/wiki/gund#Navd%C3%AAr])? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 03:58, 7 tîrmeh 2023 (UTC)
:@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]]. Gelek baş e. Formata li {{q|ku|emilandin}} tê bikaranîn qet nebaş e. Gereg meriv karibe tewandina kurt bêyî çûyîna rûpeleke din bibîne. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 20:16, 7 tîrmeh 2023 (UTC)
::{{r|Balyozxane}} Test: [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=kul%C3%AElk&oldid=5166314#Kurd%C3%AE] (*veşêre) vs [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=kul%C3%AElk&oldid=5166315#Kurd%C3%AE][[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 03:23, 8 tîrmeh 2023 (UTC)
:::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Dema nîşan didî, divê di aliyê rastê de be çêtir e. Herwiha bi skrîpta [[MediaWiki:Gadget-VisibilityToggles.js]] entegre bikî dê baş be. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 15:42, 8 tîrmeh 2023 (UTC)
:::: {{r|Ghybu|Balyozxane|Ferhengvan}} Merheba, bi min nîşandana qismê tewandinê yê bi şiklê ku Ghybu ji me pirsiye, ne xirab e. Lê tevî vî, sê şiklê nîşandana tewandinê peyda bû. Yek şiklê kurt, ya diduwan şiklê dirêj, ya sisêan şiklê nû yê berfirehbar e. Ez bim bila ev her sê jî hebin kî bixwaze kîjanî biemilîne, bila ji xwe re biemilîne li ser rûpelên ku çêdike. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 06:02, 12 tîrmeh 2023 (UTC)
== Bi alfabeyên din ==
Hevalên hêja {{r|Ghybu|Balyozxane|Bikarhêner}} û yên din! Ez hewl didim ku li her rûpelekê li bin sernavê "Bi alfabeyên din" peyva serekî bi alfabeyên kurdî-erebî û kurdî-krîlî jî binivîsim. Lê gelo mirov nikare vê bi riya botekê bike? Anku gelo em dikarin wisa bikin ku botek her rûpela ku serpeyv tê de bi alfabeyên kurdî-erebî û/yan kurdî-krîlî tine be, bi otomatîkî lê zêde bike? --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:27, 10 tîrmeh 2023 (UTC)
== dayê/diyê ==
:→ <small>Ji rûpela [[Gotûbêj:dê#dayê/diyê]]'' hatiye girtin.</small>
: → <small>Binêre [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=Got%C3%BBb%C3%AAja_modul%C3%AA:ku-tew%C3%AEn-nav&oldid=5204990#%C3%87emand%C3%AE_(n%C3%AAr,_yekjimar) Çemandî (nêr, yekjimar)]</small>
----
{{bug-agahî|1=
;Şablon
* {{ş|ku-tewîn-nav}}
}}
{{r|Ferhengvan|Bikarhêner|Balyozxane}} Hûn dikarin taploya tewandinê kotrol bikin? Forma bangkirinê ya [[dê#Navdêr 1|dê]] ("diyê") tê bikaranîn? [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 13:53, 4 tebax 2023 (UTC)
: {{r|Ferhengvan|Ghybu|Balyozxane}} Merheba, forma bangkirinê wekî "dayê" ye. Divê bi vî şiklî were qeydkirin. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 20:21, 4 tebax 2023 (UTC)
:: {{r|Ghybu|Balyozxane|Bikarhêner}} Silav! Bikarhêner rast dibêje, forma bangkirinê ya yekhejmar "dayê" ye, "diyê" tine ye. Herwiha forma bangkirinê ya pirjimar jî wek "diyino" min ti caran nedîtiye û nebihîstiye. Li cihê wê, forma bangkirinê ya pirjimar ya "dayik"ê anku "dayikino" (devokî herwiha "dayikno, dayikîno...") tê bikaranîn. [[https://www.google.com/search?q=dayikino+xwe&rlz=1C1GCEA_enFI893FI893&oq=dayikino+xwe&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRigATIHCAIQIRigAdIBCDM4OThqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8]] --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:28, 4 tebax 2023 (UTC)
:::{{r|Bikarhêner|Ferhengvan}} Formên ne standard bi van parametreyan ({{param2|bang_y}}, {{param2|bang_p}}) sererast bikin: '''[//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=d%C3%AA&diff=5204882&oldid=5204849]''' [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 23:01, 4 tebax 2023 (UTC)
::::PS: Parametreya {{param2|çemandî_y}} jî hat zêde kirin. Forma çemandî ya peyvên nêr çend caran ne standardin, wekî {{q|ku|bajar}} ([//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=bajar&diff=prev&oldid=5204897 bajêr]), {{q|ku|aş}} ([//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=a%C5%9F&diff=prev&oldid=5204896 êş]), {{q|ku|nan}} ([//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=nan&diff=prev&oldid=5204898 nên]), ...
::::'''Bo agadarî''': [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=Got%C3%BBb%C3%AAja_modul%C3%AA:ku-tew%C3%AEn-nav&oldid=5204990#%C3%87emand%C3%AE_(n%C3%AAr,_yekjimar) Çemandî (nêr, yekjimar)]--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 13:38, 5 tebax 2023 (UTC)[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 00:40, 5 tebax 2023 (UTC)
:::::Merheba Ghybu! Spas bo çêkirina parametreya |çemandî_=. Lê formên wek "wî bajêr" ne rast in, ew herdem bi forma +î ne: "wî bajarî, wî nanî, wî aşî". Formên wek "wî bajêr, wî nên, wî êş" tine ne û şaş in). Tu dikarî ji kerema xwe wan jê bibî? [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 12:57, 5 tebax 2023 (UTC)
::::::{{çêbû}} [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 13:04, 5 tebax 2023 (UTC)
:::::::Spas! [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 13:35, 5 tebax 2023 (UTC)
== Çêkirina peyvan bi botê ==
{{r|Balyozxane|Ferhengvan|Bikarhêner}} Silav. Bi min peyvên ku bi botê tên çêkirin (ji tobloya wergerê) biguman in. Ji ber vê yekî agadariyek vitira (an jî nivîseke din) hewce ye: [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=cort%C3%A8%C6%9Ao&diff=5273944&oldid=5273653]. Paşê kontrolkirinê were rakirin. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 18:12, 19 tebax 2023 (UTC)
:@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Erê fikrekî maqul e. Ez ê lê zêde bikim. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:31, 19 tebax 2023 (UTC)
:: Bi min jî wek [[User:Ghybu|Ghybu]] gotî ye. Divê hişyariyekê hebe. Lê em dikarin vê hişyariyê li jorê rûpelê çêkin, ne li binê rûpelê. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 19:04, 19 tebax 2023 (UTC)
:::@[[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] Ji ber ku çend ziman di rûpelekê de dikare hebe, ger wisa bikin, dibe ku tevlîhevî çêbe. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 20:17, 19 tebax 2023 (UTC)
::::Bin beşa zimanî jî tê tevlîkirin (wekî [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=%D8%AF%D8%B9%D9%88%D8%AA&oldid=5051191#Ereb%C3%AE]) feqet bi min rind xuya nake. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 22:05, 19 tebax 2023 (UTC)
=== Hejmara peyvan ===
Silav! Bi vî awayî hejmara peyvên Wîkîferhenga kurdî yê îngilizî dirawire, ew problem nîne feqet hemû bêguman in û kî wan kontrol dike? Peyvên ku di nav wîkiya îngilîzî de nînin jî hatine çêkirin! Bi min, di nav tabloya Wergerê de tenê peyvên ku li ser en.wikitionary hatine çêkirin bi amûrê werin çêkirin an jî peyvên ku hatin kontrol kirin (yên bi guman). {{ping|Balyozxane|Bikarhêner|Ferhengvan}} --[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 17:17, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:Merheba! Ez fehm nakim çima bo çêkirina rûpelên peyvan em şertê hebûna rûpelên wan peyvan di en.wikti de deynin. Di beşa wergerê ya gelek peyvên en.wikti de werger bi erebî, farisî yan tirkî tine ne. Ez bi xwe gelek caran wan bi dest lê zêde dikim ji ber ku ew ziman bo ferhenga me giring in. Eger em hebûna peyvê di en.wikti de wek şert deynin, hingê divê em bi dehan hezaran rûpelên peyvên tirkî, farisî û erebî jê bibin! Bi min ev fikreke pir seyr û sosret e! [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 20:41, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::Em behsa heman tiştî nakin. Em li vira tabloya en.wiktionary kopî dikinê û bi botê hemû peyvan çêdikinê feqet ew hemû peyvan çênakin (çima çênakin? botên wan jî hene...) ji ber ku nehatine konrol kirin an jî rastiya wan nizanin. Peyvên wekî [//ku.wiktionary.org/wiki/FlatB@TipFinger-FingerAcross-FlatB@FromCenterNeckhigh-FingerAcross_FlatB@NearSideNeckhigh-FingerBack-FlatB@FromCenterNeckhigh-FingerAcross] (zimanê destan ê emerîkî) û {{q|mi|pāoraora}} li ser wîkiyan wan de ne hatiye çêkirin feqet li vira hatiye çêkirin, çito tê kontrol kirin? Niha peyên wekî vana pirr hene... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:12, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::: {{r|Balyozxane|Ghybu|Ferhengvan}} Ez jî tevlî fikrên [[User:Ghybu|Ghybu]]yî dibim. Yên çêkirî bimînin jî bila di yên nû de em wekî Ghybu gotiye bikin. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 08:36, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::Peyvên zimanên mezin werin çêkirin bo min bes e loma ne pirsgirêk e ku çend hezar peyvên zimanên biçûk xelet be. Ti kes ji bo zimanê maorî li wîkîferhengê nanêre. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:31, 10 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Hello all,
I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review.
The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.
Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].
Best,<br /><section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:36, 28 tebax 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 -->
== Jêgirtin ==
{{r|Balyozxane|Bikarhêner|Ferhengvan}} Li ser Wîkîgerhenga fransî amûreke ji bo zêdekirina mînakan çêkirine, bnr. ''[[wikt:fr:cabinet de travail#Locution nominale|fr:cabinet de travail]]'' (li ser ''Ajouter un exemple'' bitikînin). Bi vê amûrê mînak û jêgirtin bi hêsanî tên zêdekirin... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 11:07, 26 îlon 2023 (UTC)
: Tiştekî wisa hûn ji bo wîkiya me jî çêkin wê baş be. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 11:17, 26 îlon 2023 (UTC)
:: Karekî pir baş e. [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 12:41, 26 îlon 2023 (UTC)
:::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]]. Min gelek ceriband lê Formata fr.wiktê ji ya me gelek cuda ye bnr [https://ku.wiktionary.org/wiki/Bikarh%C3%AAner:Balyozxane/test.js#L-395] loma min nikaribû xilas bikim. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 23:26, 28 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::Çêbû {{=D}}. Ez ê di demeke nêz de xilas bikim înşela :) [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 16:41, 29 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::Pirsgirêkeke wisa derket [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=W%C3%AEk%C3%AEferheng:ceribandin&oldid=5830733] Ger di rûpelê de navê beşan ji yekî zêdetir car Wek Navdêr 1 an Navdêr 2 hebe, di beşa xelet de dinivîse. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 22:23, 29 çiriya paşîn 2023 (UTC)
{{outdent|:::::}} Silav {{r|Ghybu|Bikarhêner|Şêr|Ferhengvan}}. Min ev amûr çalak kir. Ger di rûpelê de şablona {{ş|maneid}} hatibe bikaranîn, amûr neçalak dibe li rûpelên din de xeletî nade. Ji bo ku lînka "''Nimûneyeke bikaranînê bide''" bibînî, divê di rûpelê de şablona {{ş|jêder}}, {{ş|bêmînak}} yan jî {{ş|jêgirtin?}} hebe wekî
#* {{şx|bêmînak|ku}}
hatibe bikaranîn. Ez ê hemû bikaranînên #: {{şx|bêmînak}} bikime li gorî vê formatê. Ger çavkanî neyê nivîsin, amûr {{ş|mk}} lê zêde dike (yanî mînak e û bi "<code>#:</code>" dest pê dike) ; ger çavkanî hebe, {{ş|jêder}} lê zêde dike (yanî jêgirtin e û bi "<code>#*</code>" dest pê dike). Ger navê rûpelê di jêgirtin/mînakê de hebe, bi otomatîkî tê '''bold''' kirin.
Pirseke min heye. Li hemû maneyên peyvan ez şablona bêmînak lê zêde bikim da ku lînka "''Nimûneyeke bikaranînê bide''" çêbe? --[[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 14:34, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:{{r|Balyozxane}} Spas ! Tenê tevlî di nav wateyên ku bi mînakên bike. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:45, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] bê mînak an bi mînak? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 20:43, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::{{r|Balyozxane}} "bê" {{=)}} [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:46, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]]. {{=)}} Ji bo hemû zimanan an tenê bo kurdî? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:00, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::::{{r|Balyozxane}} Ez difikirim ku "amûra zêdikirina mînakê" bê sablonê jî tê çêkirin : bi min di bin tagên dawî <code><nowiki>#* an #:</nowiki></code> (html: <nowiki><li><dl>..</dl></li></nowiki>) de ew amûr tê zêdekirin (here ser taga dawî û amûrê tevlî bin wê bike)
<pre>
<ol>
<li>
Wate 1
<dl>
mînak 1
</dl>
<dl> <==================== (dawî)
mînak 2
</dl>
</li>
<li>
Wate 2
<dl>
mînak 1
</dl>
<dl> <==================== (dawî)
mînak 2
</dl>
</li>
</ol>
</pre>
:::::--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:42, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]]. Ji ber ku tiştekî wekî "bdi lang" bi kar tîne, min got qey ne mimkûn e lê min neceribandiye. Skrîpt her tiştî li gorî taga ".example" dike. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:46, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
== [[:Kategorî:Lêkerên kurdî li gor paşgirê]] ==
Silav, min kategoriya "Lêkerên kurdî li gor paşgirê" çêkir, ji bo tewandina lêkeran hewce ye (rehê lêkerê li gor paşgira lêkerê jî tê texmîn kirin)... Mixabin, di nav wan de pirr xeletî hene, hûn jî dikarin kontrol bikin?
# "Formên lêkerê" û lêker tevlî hev in
# Cure? gerguhêz, negerguhêz, xwerû / pêkhatî / hevedudanî nehatine dayîn (hewce ye ji bo tewandina lêkerê) --> [[:Kategorî:Lêkerên bêcure (kurdî)]]
# Rehên lêkeran (yên borî) ne hatine dayîn
# Wergerên bi zimanê tirkî ne rast in: wergerên lêker û navdêrê ne hatine cuda kirin
Spas!--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 01:42, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:PS: Min li [https://www.calameo.com/read/00507151510f310b39703 vira] (Abdullah Karabax, 2012) lîsteyeke lêkeran dît... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 01:58, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::Bo agahdarî: [[:Kategorî:Lêkerên xwerû bi kurdî]] / [[:Kategorî:Lêkerên kurdî bi çewtiya paşgirê]] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 02:04, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee </span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
<div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;">
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div>
Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']].
On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" />
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:42, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 -->
== Formata rûpelan ==
:→ <small>''Ji rûpela ''[[Gotûbêj:darbir#Format]]'' hatiye girtin''</small>
----
{{silav|Ferhengvan}}: Li [//ku.wiktionary.org/w/index.php?title=darbir&oldid=5603665#Navd%C3%AAr vira] cudakirin hewce ye, na? Wekî Navdêr 1, Nevdêr2, ... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 13:37, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:: {{silav|Ghybu}} Etîmolojiya her sêyan eynî ye, ji peyvên "dar" û "bir-" (birîn, jê kirin) loma bi nêrîna min nabe ku em wan wek Navdêr 1, Navdêr 2, Navdêr 3 ji hev cuda bikin. Bide ber wateyên cuda yên peyva "beater" di bin yek "Noun" de di ferhenga inglîzî de.[https://en.wiktionary.org/wiki/beater]{{bêîmze|Ferhengvan}}
::: {{r|Ghybu|Ferhengvan|Bikarhêner}} Silav. Wek li jor xuya ye, Formata me ya niha xirab e. Bi ya min êdî em jî Formata en.wiktionary bi kar bînî, yanî pêşî beşa zimanî, bilêvkirin, Etîmolojî binivîsin dûre li gor Etîmolojiyê em cureyên peyvan binivîsin dê baş be. Hûn çi difikirin? --[[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 14:03, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC
:::: {{r|Balyozxane}} Li ser Wîkîferhenga îngilîzî li gor Bilêvkirinê jî cuda dikin.--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 14:54, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::: {{r|Balyozxane|Ghybu|Bikarhêner}} Bi nêrîna min formata me ya niha bo bikarîneran baştir e: Bikarîner bi piranî li wateya peyvê digerin, ne li etîmolojiya wê. Berovajî ferhenga inglîzî, di ferhenga kurdî de hejmareke mezin ya etîmolojiya peyvan nayê zanîn yan heta niha nehatiye nivîsîn. Eger em beşa etîmolojiyê bînin destpêkê, hingê di gelek rûpelan de beşa vala dikeve destpêka rûpelê. Ev jî rûpelê pir kirêt dike. Silavên germ --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 14:09, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::{{r|Ferhengvan}} Etîmolojiya wan yek in feqet binbeşa wan cuda ne: mînak/jêgirtin, [[darbir#Hevmane]], [[darbir#Dijmane]], jornav, jêrnav, [[darbir#Navê zanistî]], werger, ...: tevlî hev e. Bi min li gor zayendê werin cuda kirin. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 14:17, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::PS: Herwiha tewandina wan jî yek nînin: mê, nêr, mê û nêr. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 14:24, 8 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::@[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]], @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Bi min ji me re 3 tîpa rûpelan hewce ye. 1- Ger etîmolojî diyar be, li gorî etîmolojiyê, 2- Ger bilêvkirin cuda be li gorî bilêvkirinê, 3- Ger etîmolojî û bilêvkirin nayê zanîn, formata me ya îro. Bi formata xwe ya niha rûpela ''darbir'' gelek şaş dixuye. Min wek nimûne wisa [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=darbir&oldid=5605807] çêkir. Fikrên we yên din hene? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 17:12, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::{{r|Balyozxane}} Na, tenê dema ku etîmolojiya wan yek nînin li bin beşa etîmolojiyan tên çêkirin... Herwiha pirr "valahî" heye di navbera beşan de: em ê tabloya tewandinê din bin beşa "Tewandin" bikin... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 17:39, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Dikarî nimûneyekê çêkî? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 17:44, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::::{{r|Balyozxane}} '''[[darbir/ceribandin]]''' (1) an '''[[darbir/ceribandin2]]''' (2) [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 17:59, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=darbir/ceribandin&oldid=5605968] Çêtir e lê belê divê meriv karibe Tewandinê veşêre û herwiha bi beşa "Veşartin" di qutiya amûran de jî divê bixebite. Etîmolojî li jor bimîne yan em ê têxin bin beşan? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:10, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::::::Min daxwaza te rind fam nekir, daxwaza te wekî en.wiktionry ye? Li ser wîkîya îngilîzî:
::::::::::# Dama ku etîmolojiya hemû beşan (lêker û navdêr) yek in, bnr. [https://en.wiktionary.org/wiki/run#English]: li ser rûpelê, tenê beşek "Etmolojî" hatiye çêkirin
::::::::::# Dama ku etîmolojiya wan cuda ne, bnr. [https://en.wiktionary.org/wiki/fake#Etymology_2]: beşên "Etmolojî 1", "Etmolojî 2", ... çêkirine û beşên din jî di bin wan de nivîsandine.
::::::::::[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 18:33, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::::::Wek li vir {{q|de|auflegen#Tewandin}} divê meriv karibe veşêre. Li aliyê çepê ya rûpelê me qutiya ''Veşartin'' çêkiribû. Li wir dibêje "Tewandinê nîşan bide/veşêre" ji bo ku meriv karibe veşêre. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:57, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::::::::''darbir/ceribandin2'' gelek tevlihev xuya dike. Qet ne baş e. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:58, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::::::::Ji ber ku di nav gotarê de kêmasî hene, bnr {{q|ku|kulîlk}} bi mînakan. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:03, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::::::::::{{r|Balyozxane}} Bi min guhertoya 1em (ceribandin) zelal e feqet guhertoya 2em wekî herî pedagojîk xuya dike :) Nizanim... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:16, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::::::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Ez jî nizanim ji bo min zelalbûn mûhîm e, ji ber ku dema tevlihev xuya dike, meriv tiştek fêm nake û naxwîne. Dikarî li ser [[WF:Dîwan]]ê dengdanekê çêkî bila formatekê em hilbijêrin? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:23, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::::::::::::::{{r|Balyozxane}} Ji bo dengdayînê hîn zû ye, pêşta em ê hemû probleman li vira binivîsin paşê jî li gor wan foramtek çekin. Herwiha problema beşa Bilêvkirinê jî heya, bnr. [[ker#Bilêvkirin]]. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:38, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::::::::::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Heta ku min dît wextê peyvekê xwedî çend bilêvkirinê ye, etîmolojiyên wan cuda ne. Li {{q|ku|ker}} ger em li gorî etîmolojiyê rêz bikin, em dikarin bilêvkirinê jî têxin bin etîmolojiyan. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:41, 9 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
== Nexşeya devokan ==
{{mapframe|zoom=5|text= {{reng|border=gray|#ffb100}} herêm 1<br> {{reng|border=gray|#208020|}} herêm 2
|title1 = Herêm 1|fill1=#ffb100|stroke-width1= 0.6
|coordinates1 = 37.910833, 40.23666; 37.577222, 43.736667; 38.503611, 43.395556; 39.775, 41.331; 39.106389, 39.5425; 37.910833, 40.23666
|title2 = Herêm 2|fill2=#208020|stroke-width2= 0.6
|coordinates2 = 37.134, 40.545; 37.653, 41.210; 37.745, 42.863; 37.134, 40.545;
}}
{{mapframe|zoom=7|fill-opacity=0.6|stroke-width=1
|geotype1=geoshape|fill1=#208020|ids1=Q963947|title1 = [[Pulur]]
|geotype2=geoshape|fill2=#f00 |ids2=Q2619996|title2= [[Melkişî]]
|geotype3=geoshape|fill3=#ffb100|ids3=Q990298|title3 = [[Pêrtag]]
|geotype4=geoshape|fill4=#0050d0|ids4=Q1004584|title4 = [[Xozat]]
|geotype5=geoshape|fill5=#0050d0|ids5=Q1023313|title5 = [[Mêzgir]]
|geotype6=geoshape|fill6=#f00 |ids6=Q202195|title6 = [[Mamekî]]
|geotype7=geoshape|fill7=#208020|ids7=Q1023317|title7 = [[Qisle]]
|geotype8=geoshape|fill8=#ffb100|ids8=Q1023268|title8 = [[Pilemor]]
}}
Silav {{r|Ghybu}}. Nêta min heye ez wekî [https://twitter.com/BaranSerkeftin/status/1634904080270147586/photo/1] nexşeyan jî çêkim lê dibêjim bila înteraktîv be wekî [[Wîkîferheng:Ferhenga wêneyî/ku:nexşe/Ewropa]]. Lê nizanim li gorî bajaran yan jî li gorî devokan çêkim? Li vê [https://serkeftin.com/en/zaravayen-kurmanci-dialects-of-kurmanji/ lînkê] behsa devokan dike. Bi ya te li gorî nexşeya @BaranSerkeftin herim û kîjan bajar/qeze tê de be bixim vê devokê? Ji bo vê jî skrîpteke JS hewce ye :) [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 14:45, 15 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:Erê, bi nexşe baştir tê fam kirin :) Min jî li ser Twitterê ew dîtîbû; çima JS hewce ye? <small>Li jor binêre nexşe bi Mapframê jî tê çêkirin feqet koordînatên sîndoran pêwîst e...</small> {{bêîmze|Ghybu}}
:: Peydekirina koordînatan zor e. Ez dibêm bila em li hêviyê baranserkeftin bin di gotara xwe de dibêje wê kitêbekê binivîse sala bê. Wê demê em bi çavkanî dikarin çêkin. Niha em nizanin kîjan bajar an qeze dikeve kîjan devokê. Herwiha çêkirina xerîteyên bi mapframê gelek zor e ji bo hêsankirina vî karî min got ez skrîpt bibînim lê nizanim dê çawa be. --[[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:28, 16 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::P.S Em dikarin koordînat bixin moduleke wekî [[:en:Module:hy:Dialects]]. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 20:28, 16 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::Bi min ''Wikidata identifier'' (wekî [[:d:Q80550]] (parêzgeh) / [[d:Q83061]] (bajar)) bes e... Koordînat di nav wan de ne. Min li vira lîsteyek çêkiriye: [[:ku:w:Şablon:Mapframe#Wikidata]] --[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:50, 16 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::Destxweş bî! Bi QID û mapframa wekî diduyê dê hêsantir be lê reng li gorî çi em bi kar bînin? Rengên devokên baranserkeftin? --[[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:15, 16 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>''
Dear all,
Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].
Best,
Katie Chan <br>
Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" />
</div>
01:13, 17 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 -->
== Guharto ==
Silav @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Min [[Bikarhêner:Balyozxane/ku-latn.py|ev kod]] çêkir ji bo ku şablona {{ş|ku-Latn}} lê zêde bikim. Lîste ji [[Taybet:Rûpelên_kurt]] çêdikim û li yên bi alfabeya erebî dixebitim. Ger rûpel di "categories_to_check" de be, li gorî wê şablona rêzimanî lê zêde dike. Bi eynî mantiqê, kodeke ji bo {{ş|guharto}} jî çêkim? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 13:23, 21 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:Min çêkir [[Bikarhêner:Balyozxane/guharto.py]] -- [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 14:28, 21 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::{{r|Balyozxane}} Spas . Kodên ku tu çêdikî tevlî rûpleke alîkarî bike: Wekî: [[WF:Kategorî]], [[WF:Pywikibot]], [[WF:JavaScript]] an jî navekî din... Ji bo bikarhênerên nû rind e, bi vî awayî dîtina an bikaranîna wan hêsantir dibe. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 20:20, 21 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::Ji bo rûpelên wekî {{q|en|wingspan}} jî mantiqeke nêzîk çêkim? Yanî ji bo peyvên îngilîzî, almanî, tirkî û farisî li en.wiktê dê binêre, ger kategorî hebe dê şablona cureyê peyvê lê zêde bike. Baş e yan tevliheviyên mezin dikare çêke? Çi dibêjî? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:08, 26 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
::::Ping: @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:08, 26 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:::::[[Wîkîferheng:Skrîptên bikarhêneran]] -- [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 09:53, 25 çiriya paşîn 2023 (UTC)
== The Vector 2022 skin as the default in three weeks? ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''[[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-10 for sister projects|Read this in your language]] • <span class=plainlinks>[https://mediawiki.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Reading%2FWeb%2FDesktop+Improvements%2FUpdates%2F2023-10+for+sister+projects&language=&action=page&filter= {{Int:please-translate}}]</span> • Please tell other users about these changes''
Hello. I'm writing on behalf of the [[mw:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. '''In two weeks, we would like to make the Vector 2022 skin the default on this wiki.'''
[[File:Desktop Improvements - how to enable globally.png|thumb|[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences}}]]]]
'''If you prefer keeping the current skin''' select "Vector legacy (2010)" on [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|the appearance tab of the global preferences]] and save the change. We encourage you to give the new skin a try, though.
Since I last came to you with this question, many things have changed. The skin is now the default on most Wikipedias, and all logos are done! We have also made some tweaks in the skin itself. Below is the text I've sent to you once, but I'm sending it again, just slightly edited, for those who haven't seen it.
If you know what this is about, jump straight to the section "Our plan":
<div style="margin-left:.5em; border-left:3px dotted #a2a9b1; padding-left:.5em;">
It would become the default for all logged-out users, and also all logged-in users who currently use Vector legacy as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|local]] (but not global) preference. Logged-in users can at any time switch to any other skin. No changes are expected for these skins.
<div style="width:100%; margin:auto;"><gallery widths="250" heights="180" mode="packed" caption="Top of an article">
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 top.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 top.png|Vector 2022
</gallery><gallery widths="250" heights="180" mode="packed" caption="A section of an article">
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2010 scrolled.png|Vector legacy (current default)
Screenshot Historia da moeda do Tíbet - 2022-09-22 - Vector 2022 scrolled.png|Vector 2022
</gallery></div>
=== About the skin ===
[[File:Wikimania 2022 Vector (2022) Presentation.pdf|thumb|Slides to our Wikimania 2022 presentation. [https://www.youtube.com/watch?v=yC-ItaXDe2A You may also listen to the recording on YouTube (in English)].]]
'''[Why is a change necessary]''' When the current default skin was created, it reflected the needs of the readers and editors as these were 14 years ago. Since then, new users have begun using the Internet and Wikimedia projects in different ways. [[wmfblog:2022/08/18/prioritizing-equity-within-wikipedias-new-desktop/|The old Vector does not meet their needs]].
'''[Objective]''' The objective for the Vector 2022 skin is to make the interface more welcoming and comfortable for readers and useful for advanced users. It introduces a series of changes that aim to improve problems new and existing readers and editors were having with the old skin. It draws inspiration from previous user requests, the [[metawiki:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey|Community Wishlist Surveys]], and gadgets and scripts. The work helped our code follow the standards and improve all other skins. [[phab:phame/post/view/290/how_and_why_we_moved_our_skins_to_mustache/|The PHP code in the other available skins has been reduced by 75%]]. The project has also focused on making it easier to support gadgets and use APIs.
[[File:Screenshot of the Vector-2022 skin's fullscreen toggle.png|thumb]]
'''[Changes in a nutshell]''' The skin introduces changes that improve readability and usability. The new skin does not remove any functionality currently available on the Vector skin.
* The limited width and pin-able menus allow to adjust the interface to the screen size, and focus on editing or reading. Logged-in and logged-out users may use a toggle button to keep the full width, though.
* The sticky header makes it easier to find tools that editors use often. It decreases scrolling to the top of the page by 16%.
* The new table of contents makes it easier to navigate to different sections. Readers and editors jump to different sections of the page 50% more than with the old table of contents. It also looks a bit different on talk pages.
* The new search bar is easier to find and makes it easier to find the correct search result from the list. This increased the amount of searches started by 30% on the tested wikis.
* The skin does not negatively affect pageviews, edit rates, or account creation. There is evidence of increases in pageviews and account creation across partner communities.
'''[Customize this skin]''' It's possible to configure and personalize our changes. We support volunteers who create new gadgets and user scripts. Check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Repository|the repository]] for a list of currently available customizations and changes, or add your own.
</div>
=== Our plan ===
'''If no large concerns are raised, we plan on deploying on 14 November'''. If you'd like to ask our team anything, if you have questions, concerns, or additional thoughts, please comment in any language. If this is the first comment to my message, make sure to ping me. We will gladly answer! Also, check out [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions|our FAQ]]. Thank you! [[User:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[User talk:SGrabarczuk (WMF)|<span class="signature-talk">gotûbêj</span>]]) 01:09, 26 çiriya pêşîn 2023 (UTC)
:{{int:Hello}}, the change will be done later today. Please ping me or write on my talk page if you have any comments! {{int:Feedback-thanks-title}} [[Bikarhêner:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]] ([[Gotûbêja bikarhêner:SGrabarczuk (WMF)|gotûbêj]]) 16:59, 29 çiriya paşîn 2023 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:SGrabarczuk (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:SGrabarczuk_(WMF)/sandbox/MM/Varia&oldid=25791651 -->
== Kurdî, Soranî, Kurmancî? ==
{{r|Ghybu|Bikarhêner|Ferhengvan}} Em ji bo kurmancî (kmr) navê "kurdî" (ku) tercîh dikin li Wîkîferhengê. Dema zaravayên din hebin, em "kurmancî" dinivîsin. Ew jî tevhlihevî çêdike. Hin kes di beşa "kurdî" de peyvên ji zaravayên din dinivîsin ji ber ku ew jî kurdî dibêjin ji zaravayê xwe re. Gelo em dikarin biryarekê bidin û navê zimanê yan tenê kurmancî bi kar bînin yan jî tiştek din wekî Kurdiya bakur. Pêşniyazên we hene? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:26, 14 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:{{r|Ghybu|Bikarhêner|Ferhengvan}} Pirsgirêkeke din kategoriyên wekî [[:Kategorî:Peyvên kurdî ji soranî]] yan jî [[:Kategorî:Peyvên soranî ji kurmancî]]. Li vira jî em nikarin hevsengiyekê bibînin. Loma pêwîst e ku em biryarekê bidin. Yan tenê kurmancî bi kar bînin yan jî kurdiya bakur ji bo kurmancî; kurdiya navendî ji bo soranî bi kar bînin. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 13:33, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::{{r|Balyozxane|Bikarhêner|Ferhengvan}} Spas bo vekirina mijareke giring. Meseleya ku em kategoriya "kurdî" bi kar tînin ne bêkêmasî ye. Lê bikaranîna kategoriyên din jî pirsgirêkan bi xwe re tîne. Piraniya peyvên ferhengê yên kurdî ne tenê kurmancî ne lê di heman demê de soranî û [[kurdiya başûrî]] ne jî. Herwiha gelek ji wan di heman demê de goranî/hewramî û zazakî ne jî. Eger em van hemû peyvan tenê wek "kurmancî" bi nav bikin, divê em di bin wan de ji her peyvê herwiha di bin kategoriya "soranî", "kurdiya başûrî", "zazakî", "hewramî" jî rêz bikin. Ev hem demeke bêhed dirêj dixwaze û hem jî rûpelan zêde giran dike.
::Di nav kurdan de edet e ku her kes ji zaravayê xwe re dibêje "kurdî" û zaravayên din re navê zaravayan dibêje. Di vê derê ferhengê "kurdî" divê wek hemû zaravayên kurdî were fehmkirin. Mirov dikare di nava rûpela peyvê de sinorê bikaranîna peyvê di bin navê "Bikaranîn" de diyar bike, bo nimûne.
::Eger em rabin kategoriyên wek "Kurdiya bakur", "Kurdiya navendî", "Kurdiya başûr" bi kar bînin, gelo em ê ji hewramî yan zazakî re çi bibêjin? Hinek ji qisekerên wan alîgirên kurdîbûna wan in, hinek jî dijî kurdîkirina wan in. Em ê li gor kîjan ji wan bikin?
:: Di meseleya kategoriyên wek "peyvên kurdî ji soranî" (bi mebesta "peyvên kurmancî ji soranî") mirov dikare bi hêsanî navê kategoriyan biguherîne. Hewce nake ku tenê ji bo tiştekî wisa biçûk bingehê ferhengê hilweşîne.
::Bo agahdarî: Min hinekî ji ckb.wiktionary.org (Wîkîfehenga soranî) nêrî. Wan bi temamî tevlihev kiriye: li rûpela [[https://ckb.wiktionary.org/wiki/%D8%AF%DA%B5]] (dil) kategorî kiriye "kurdî", li rûpela [[[[https://ckb.wiktionary.org/wiki/%D9%85%D8%B1%DB%86%DA%A4]]" (mirov) kategorî kiriye "kurdiya navendî (soranî)" û rûpela [[https://ckb.wiktionary.org/wiki/%D8%B3%DB%95%D8%B1]] (ser) kategorî kiriye "soranî"!
::--[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 15:16, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::@[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] Heta niha "kurdî" li ser Wîkîferhengê bi gelemperî bi maneya "kurmancî" hatiye bikaranîn. Gelek rûpel hene ku dibêjin "kurdî" lê tenê behsa peyva "kurmancî" dikin. Ger peyvekê hem di kurmancî hem jî di soranî de hatibe bikaranîn vê demê em peyva soranî jî lê zêde dikin û navê kategoriya "kurdî" dikin "kurmancî. Divê ji bo hemû zaravayên din jî em bi heman awayî peyvan lê zêde bikin. Em nikarin bibêjin ku hemû peyvên di kategoriya "kurdî" de herwiha peyvên zaravayên din in û pêşniyaza te ya nivîsîna beşa "Bikaranîn" têra Wîkîferhengê nake ji ber ku em gelek kod û kategorî bi kar tînin. Divê bi eşkereyî em rûpelan veqetînin. Ji xwe di beşa "Di derbarê me de" ya rûpela [[Destpêk]]ê de jî dibêje "''Ev ferheng bi kurmancî ye lê tê de peyvên bi zaravayên din jî cih digirin.''"
:::Ji bo hewramî em kategoriya [[:Kategorî:Hewramî]] û ji bo zazakî [[:Kategorî:Zazakî]] bi kar tînin, ne hewce ye em li seriya wan Kurdî lê zêde bikin. Yan jî em ji yên din re jî Kurmancî, Soranî binivîsin ew jî bes e. Bo min ferq nake lê divê em bi eşkereyî binivîsin ku peyveke kurmancî yan jî peyveke soranî ye.
:::Tu dibêjî meseleya kategoriyan tiştekî biçûk e lê ne wisa ye. Ew kategorî li gorî kodên zimanan "ku" an "kmr" tê çêkirin ji bo guhartina wan divê em kodê jî biguhêrin. Loma divê em biryara kod û navên zimanan bidin. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 15:57, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::: @[[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] Bi min meseleya kurdiya bakur (kurmancî) û kurdiya navendî (soranî) û kurdiya başûr (feylî/kelhurî/kirmaşanî/îlamî) hinekî dişibe meseleya ermeniya rojhilat û ermeniya rojava [[https://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_language#Dialects]]. Herdu ermenî xwedî formên xwe yên standard in. Lê hemû peyvên ermenî di bin banê koda "hy" (ermenî) de tên bicihkirin û bi hin kategoriyan tê diyarkirin eger peyv tenê aîdî ermeniya rojava be û di ermeniya rojhilat de tine be. [[https://en.wikipedia.org/wiki/Armenian_language#Dialects]] Bi nêrîna min baş e ku em jî wisa bikin: em hemû peyvên kurdî di bin banê "kurdî" de rêz bikin lê eger ew di kurmancî de tine be (yan maneya wê di lehceyeke din ji wateya wê ya kurmancî cuda be), em diyar bikin. Bo nimûne, em peyva "[[welam]]" di bin banê "kurdî" de binivîsin lê li ber wateya wê binivîsin: "# (soranî) bersiv, cewab". Herwiha bo nimûne peyva "mil" di bin banê kurdî de bidin lê di wateya yekem de binivîsin "# (kurmancî) beşa jorîn ya destan" û di wateya duyem de binivîsin "# (soranî) beşa navbera ser û sîng" (bi soranî "mil" maneya "stû" ya kurmancî dide.) --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 21:20, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::Bi min formata {{kod|ku}} yê herî hêsan e; peyva "Kurdiya bakur" jî di nav kurdan de pirr nayê fêm kirin... [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:48, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::@[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] Ez dibêjim em rûpelan veqetînin da ku tevlîhevî çênebe lê pêşnîyaza te tevliheviyên mezin çêdike. Niha ne mimkûn e ku em wekî tu gotî bikin. Rewşa kurdî ji ya ermenî gelek cudatir e loma em nikarin wekî ya wan bikin.
::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Tu dibêjî em dev ji Koda "ku" berdin û tenê "kmr" bi kar bînin? Û navê kategorîya sereke jî bikin Kurmancî bo Kurdî? Bi ya min jî wisa dê gelek baştir be em dikarin di kategorîya "Kurdî" de kategoriyên Soranî Û kurmancî bixin da ku dîtina wan hêsantir be. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 22:00, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::::@[[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] Tu çi difikirî? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 22:41, 15 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::::{{r|Balyozxane}} Mixabin, gelên din ên kurd formata niha (bikaranîna kurdî şûnda kurmancî) şaş fêm dikin ew difikirîn ku kurmanc wan asîmîle dikin... Bi min formata Kurmancî, Soranî, Hewramî, Zazakî, ... çêtir e.<br>
::::::::Pêşniyarek din: hemû bi kodê kurmancî "kmr" were guherandin paşê jî bi Javascriptê nivîsa "Kurmancî" (kmr) tenê di nav gotarê (''namespace'' '0') de wekî "Kurdî" were guherandin (dema ku bi tenê ye). [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 02:15, 16 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::::::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Pêşniyara te ya duyem dîsa dikare tevliheviya niha derxe holê. Yanî ê ku dibîne dema "kmr" tê nivîsin wek "kurdî" xuya bike ew ê bibêjin qey kmr "kurdî" ye û peyvên zaravayên din jî binivîsin. Em tenê formata Kurmancî, Soranî, Hewramî, Zazakî, ... bi kar bînin ya herî baş e. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 12:18, 16 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::::::::Silav ji we re, bi rastî ez jî wek {{ping|Balyozxane}} difikirim. Jihevcudakirina zaravayan dê birêkûpekiyekê bîne nav van tevliheviyan. Ji bo zazakî mirov dikare dimilkî(û/an zazakî) jî bi kar bîne. --[[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Şêr|gotûbêj]]) 21:32, 30 çiriya paşîn 2023 (UTC)
== Amûra çêkirina gotaran ==
Silav @[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]]. Te amûra vi.wiktê ya çêkirina gotaran dîtiye? Bi min gelek serkeftî ye û ji [[WF:NEC]] hêsantir e. Dikarî bi [[User:Balyozbot/start.js]] dikarî biceribînî. Gelo em ya vi.wiktê çalak bikin yan jî bila WF:NEC bimîne? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:26, 17 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:Silav, Yê wîkiya viyetnamî çêtir e :) [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 00:16, 18 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::@[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] Bi qasî ku ji destê min hat min çêkir lê gelek taybetmendî kêm e. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 18:05, 18 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::: {{r|Ghybu|Balyozxane}} Bi dîtina min, em dikarin bikaranîna wê amûrê wekî standard pêşkêş bikin di çêkirinên rûpelên nû de, lê belê wekî opsiyon ger yek nexwaze wê amûrê biemilîne bila jê re îmkan / rê were dayîn ku wekî ya berê ji rûpeleke vala were destpêkirin. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 19:12, 18 çiriya paşîn 2023 (UTC)
::::Silav @[[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] Ê ku dixwazî dikare li rûpela [[Taybet:Tercîh#mw-prefsection-gadgets]] vê amûrê neçalak bike. Li qutiya li kêleka "Forma çêkirina rûpelên nû çalak bike" bitiqîne ew ê were '''ne'''çalakkirin. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:39, 18 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:::::@[[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] Lê niha min kodek lê zêde kir, êdî ger mirov amûra çêkirina formên peyvan bi kar bîne, forma çêkirina rûpelên nû naxebite. Yanî ne hewce ye neçalak bikî êdî [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 19:42, 18 çiriya paşîn 2023 (UTC)
{{outdent|:::::}} {{r|Ghybu|Bikarhêner}} Min start.js hinekî din bi pêş xist niha baştir bû ez dibêm em ji rûpela [[MediaWiki:Searchmenu-new]] formên din rakin. Herwiha ji rûpela [[WF:Peyvekê çêke]] jî her tiştî rakin bila tenê qutiyek hebe da ku kesek karibe peyvekê binivîse û here forma nû. Baş e? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 21:03, 24 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:Spas! Va jî were rakirin: [[Wîkîferheng:Peyvekê çêke]] [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 21:23, 24 çiriya paşîn 2023 (UTC)
:: {{r|Ghybu|Balyozxane}} Dibe, em yê berê rakin. Yê nû baştir e. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 08:43, 25 çiriya paşîn 2023 (UTC)
== Koda "ku" tê jêbirin ==
Silav. {{r|Ghybu|Bikarhêner|Ferhengvan|Şêr}}
{{agahdarî}} Wek agahdarî li gorî encama gotûbêja '''''[[Wîkîferheng:Dîwan/2023#Kurdî,_Soranî,_Kurmancî?|li jor]]''''' ez ê piştî hefteyekê koda "ku" bo "kurdî" jê bibim. Ji bo kurmancî "kmr", soranî "ckb", kurdiya başûrî "sdh" be. Kategoriyeke malbata kurdî dê hebe ku hemû zaravayên kurdî tê de be. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 12:25, 30 çiriya paşîn 2023 (UTC)
: {{r|Balyozxane}} Li ser kodê em hinekî din jî bifikirin. Û çend probleman wek nimûneyeke praktîk nîşanî me bidî, em jî baştir fam bikin û binêrin ka çi çareseriyekê peyda dibe an na? -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 08:36, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::Silav @[[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]]. Binêre gotûbêja '''''[[Wîkîferheng:Dîwan/2023#Kurdî,_Soranî,_Kurmancî?|li jor]]'''''. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 10:42, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::{{r|Ghybu|Şêr|Bikarhêner}} CLDR dibêje [https://cldr.unicode.org/index/cldr-spec/picking-the-right-language-code#h.lc35xrlj4da6]:
:::: "''Similarly, suppose that you are looking for Kurdish written in Latin letters, as in Turkey. It is a mistake to think that because that is in the north, that you should use the subtag 'kmr' for Northern Kurdish. You should instead use ku-Latn-TR]''"
:::Loma em "kmr" jê bibin û tenê "ku" wek kurmancî bi kar bînin ne çêtir e? Hem jêbirina "ku" ji "kmr" zehmettir e. Me hertim "ku" bo kurmancî bi kar aniye heta niha. Hûn çi dibêjin? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 17:09, 2 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::::{{r|Bikarhêner|Şêr|Ghybu|Ferhengvan}} Tenê "erê" yan "na" binivîsin jî dibe :) [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 16:08, 5 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::::Erê. --[[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Şêr|gotûbêj]]) 19:05, 5 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
* [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=dige&diff=prev&oldid=5880828 Ev jî] nîşan dide ku bikaranîna "Kurdî" li vir şûnda "kurmancî" çiqas xeletî dide. Ji ber ku serê meriv tevlihev dibe. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 00:04, 10 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:Bi fikrê min divê navê ji bo zimanê "ku" bibê "kurmancî". Ev jî ji ber ko di CLDRê (yek ji projên herî muhîm ên li ser zimanan) "ku" hatiye şuxilandin. Ji bo pêşveçûna kurmanciyê di sîstemên dijîtal de divê em guh bidine CLDRê û li CLDRê datayên kurmancî di bin "ku" de hatine qeydkirin. Jixwe ez bahwer dikim ev kod ji pêşî de tenê ji bo kurmancî bû dûvre xistine "macrolanguage" ji bo "kurdî". (Jixwe, zimanek bi navê "kurdî" nîne. Kurmancî, soranî, hewramî, kurdiya başûrî, kirmanckî, ... hene lê yek ziman bi navê "kurdî" nîne.) -- [[Taybet:Beşdarî/Guherto|Guherto]] 20:10, 10 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
== Tevliheviya xwerû û dariştî ==
[https://ku.wiktionary.org/wiki/Kategor%C3%AE:L%C3%AAker%C3%AAn_xwer%C3%BB_bi_kurd%C3%AE Li vir di vê kategoriyê] de lêkerên xwerû û dariştî tevlihev bûne, û divê pirsgirêk bê çareserkirin. --[[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Şêr|gotûbêj]]) 16:29, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:Lêkerên xwerû wek mînak ev in: [[ketin]], [[firotin]], [[hatin]], [[dîtin]]
: Lêkerên dariştî jî: [[hetikandin]]: ji [[hetik]] + andin; [[firandin]]: ji [[fir]] + -andin. -- [[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Şêr|gotûbêj]]) 16:32, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::{{silav|Şêr}}, kategoriya lêkerên xwerû li gor tewandina lêkeran hatiye çêkirin: lêkerên ku tewandinên xwe bê "pêşgir" (ne wekî rakirin, vexwarin, hez kirin, ...) tê çêkirin. Herwiha, eger hewce ye em ê [[Kategoriya:Lêkerên dariştî bi kurdî]] jî çêkin. [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 19:40, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::{{Silav|Ghybu}}, ji ber ku ew di bin kategoriya xwe ne, wê baş bibe ku em kategoriyeke wisa çêkin, ji bo [https://www.google.de/books/edition/R%C3%8AZIMANA_KURD%C3%8E/ZQeMEAAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=%22l%C3%AAker%C3%AAn+dari%C5%9Ft%C3%AE%22&pg=PA135&printsec=frontcover lêkerên dariştî]. Silav --[[Bikarhêner:Şêr|Şêr]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Şêr|gotûbêj]]) 20:14, 1 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
== Amûrên analîzkirina kurmancî?==
Silav hevalên hêja {{r|Ghybu|Balyozxane}} Gelo em jî dikarin amûreke analîzkirina kurmancî çêkin, wek vê ku bo soranî hatiye çêkirin: https://asosoft.github.io/
Ji aliyê teknîkî ve ez bêkêr im lê eger hewce be, dikarim ji aliyê zimannasî ve alîkarî bikim. --[[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 14:08, 15 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:{{Silav|Ferhengvan}}. Erê tê çêkirin, Jixwe me kodên IPA û kîtekirinên peyvan çêkiriye, ji bo analîzkirina sentaksên hevokan dana jî hene/hatine çêkirin (herwiha em dikarin ew daneyan sererast an zêde jî bikin bi daneyên Wîkîferhengê), bnr: [https://aclanthology.org/W17-6509.pdf ''A Dependency Treebank for Kurmanji Kurdish''] → [https://universaldependencies.org/kmr/index.html ''UD for Kurmanji'', universaldependencies.org] / [https://universaldependencies.org/treebanks/kmr_mg/index.html ''Treebanks''] / [https://github.com/UniversalDependencies/UD_Kurmanji-MG GitHub][[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 15:31, 15 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::Gelek spas! [[Bikarhêner:Ferhengvan|Ferhengvan]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ferhengvan|gotûbêj]]) 18:34, 15 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
== Bêmînak ==
Silav {{r|Ghybu|Şêr|Ferhengvan}}. Ez ê bi {{girêdana daîmî|5888979|vê kodê}} şablona {{ş|bêmînak}} li hemû rûpelan yên ku ne formeke peyvekê ne (600 hezar rûpel) lê zêde bikim. Ji bo ku lînka "Nimûneyeke bikaranînê lê zêde bike" derkeve. Ok? Pirsgirêk? [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 15:58, 19 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:{{biçûk|Ping {{r|Bikarhêner}}}} [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 15:59, 19 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
::Pirsgirêkeke wisa [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=W%C3%AEk%C3%AEferheng:ceribandin&diff=prev&oldid=5888984] heye, rûpelên ku # di beşên din de bi kar tînin [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 16:19, 19 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::Pirsgirêk çêbû [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=%D8%B3%DA%AF&oldid=5889105] ez dikim lê zêde bikim. [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 20:13, 19 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::::{{biçûk|Ping {{r|Ghybu|Şêr|Ferhengvan}}}}
:::: {{r|Balyozxane}} Merheba. Bi rastî ez bim em tevlî nekin çêtir e. Lê ger em tevlî bikin jî ger em karibin bi şikleke xweştir tevlî bikin baştir e. Vêga nebaş tê xuyan. Wekî şablona etîmolojîyê (bêetîmolojî) bibe wê baştir be bi min. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 11:41, 23 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::::@[[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] Min rengê nivîsê guhart. Niha çawa ye? Bnr. {{q|tr|sistem}} [[Bikarhêner:Balyozxane|Balyozxane]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Balyozxane|gotûbêj]]) 13:24, 23 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
:::::: {{r|Balyozxane}} Hinek baştir e. Lê karibî niqteya li berê jî rakî û nivîsê bikî îtalîk û fonta nivîsê jî biguherînî bi min wê baştir be. -- [[Bikarhêner:Bikarhêner|Bikarhêner]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Bikarhêner|gotûbêj]]) 21:04, 23 kanûna pêşîn 2023 (UTC)
g4is5ye7v8v5e9ldc1vt4766fgy9h3c
serşînk
0
1356972
6233862
6232890
2026-05-05T19:32:09Z
Keyomerd
8814
/* Navdêr */
6233862
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Great_%26_Blue_tit.jpg|thumb|Li milê çepê serşînka mezin (parus major), li milê rastê serşînka şîn (parus caeruleus).]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Malbateke çivîkan e.
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|seraşînok}}
==== Jêrnav ====
* {{g|ku|poşîreşk||Parus major}}
* {{g|ku|mamreşik||Parus major}}
* {{g|ku|belebank||Parus major}}
* {{g|ku|fîsqegul||Parus major}}
* {{g|ku|serreşe||Parus major}}
==== Navê zanistî ====
* {{g|navz|Paridae}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|ser|şîn|-k}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنە}}, {{W-|ckb|دووکەڕیسە}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|tit}}
{{werger-bin}}
37dkrvavptq65pr5zmvt2z7pg5pq19h
بزرۆکە
0
1357084
6233795
2026-05-05T12:06:11Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "== {{ziman|ckb}} == === Bilêvkirin === * {{ckb-IPA}} === Navdêr === {{navdêr|ckb}} # [[bizroke]] ==== Binêre ==== * {{wpedî|بزرۆکە|ziman=ckb}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{g|ckb|بزر|tr=bizir}} + {{g|ckb|ـۆکە|tr=-oke|w=[[-ok]]}}." hat çêkirin
6233795
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# [[bizroke]]
==== Binêre ====
* {{wpedî|بزرۆکە|ziman=ckb}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{g|ckb|بزر|tr=bizir}} + {{g|ckb|ـۆکە|tr=-oke|w=[[-ok]]}}.
5b2g7nkh26mbc90l8h1yb0ao5l3olll
غەلە
0
1357085
6233813
2026-05-05T13:04:13Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "== {{ziman|ckb}} == === Bilêvkirin === * {{ckb-IPA}} === Navdêr === {{navdêr|ckb}} # {{f|ckb|riwek}} [[genim]], [[dexlûdan]] ==== Hevmane ==== {{kol3|ckb | گەندم | گەنەم | گەنمێ خەلە<tr:genimê xele> | گەنم }}" hat çêkirin
6233813
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# {{f|ckb|riwek}} [[genim]], [[dexlûdan]]
==== Hevmane ====
{{kol3|ckb
| گەندم
| گەنەم
| گەنمێ خەلە<tr:genimê xele>
| گەنم
}}
fucg29ns0ovompizpyuifmzqgcrskqd
rye grass
0
1357086
6233846
2026-05-05T14:18:20Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[rye grass]] weke [[ryegrass]] guhart
6233846
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[ryegrass]]
jz1kjs22n85swh1gvsid75eceo4so74
6233847
6233846
2026-05-05T14:19:43Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[ryegrass]] hate jêbirin.
6233847
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr|~}}
# {{guherto|en|ryegrass}}
ozotjg2yblcp8ccnugg6631e2r19tq7
pispilk
0
1357087
6233858
2026-05-05T19:23:48Z
Keyomerd
8814
Rûpel bi "== {{ziman|ku}} == === Navdêr === [[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Pispilkek'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e. #: {{hevmane|ku|tilîxwerk|dûvçinarik}} ==== Navê zanistî ==== * {{q|navz|Remiz pendulinus}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî}} ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|eurasian penduli..." hat çêkirin
6233858
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Pispilkek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|tilîxwerk|dûvçinarik}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
bf7rsj4d8iccn9pj1wd5j9qkob5cpyo
6233926
6233858
2026-05-05T23:48:34Z
Balyozbot
7867
Sererastkirin/rêzkirina şablonên {{[[Şablon:W-|W-]]}}, {{[[Şablon:W+|W+]]}} ([[User:Balyozxane/updateW.py|updateW]])
6233926
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Pispilkek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|tilîxwerk|dûvçinarik}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W-|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
hu41vv36pswzjvhrnav43hjipcp430j
6233966
6233926
2026-05-06T06:08:38Z
Bikarhêner
3719
/* */ bi [[MediaWiki:Gadget-AjaxEdit.js|AjaxEdit]]ê re
6233966
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Pispilkek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|tilîxwerk|dûvçinarik}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|Eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
r8euxsgm0u3gnzeucbnnh5ei0423q9e
tilîxwerk
0
1357088
6233859
2026-05-05T19:27:16Z
Keyomerd
8814
Rûpel bi "== {{ziman|ku}} == === Navdêr === [[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Tilîxwerkek'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e. #: {{hevmane|ku|pispilk|dûvçinarik}} ==== Navê zanistî ==== * {{q|navz|Remiz pendulinus}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|tilî|-xwer|-k}}. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|eura..." hat çêkirin
6233859
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Tilîxwerkek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|pispilk|dûvçinarik}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|tilî|-xwer|-k}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
7mik1rgpbjkovpm84gpqnmggr5wmshu
6233925
6233859
2026-05-05T23:48:24Z
Balyozbot
7867
Sererastkirin/rêzkirina şablonên {{[[Şablon:W-|W-]]}}, {{[[Şablon:W+|W+]]}} ([[User:Balyozxane/updateW.py|updateW]])
6233925
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Tilîxwerkek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|pispilk|dûvçinarik}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|tilî|-xwer|-k}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W-|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
90q7ssouyfsyvjlxzhqp8gvkcpabxfd
dûvçinarik
0
1357089
6233860
2026-05-05T19:28:25Z
Keyomerd
8814
Rûpel bi "== {{ziman|ku}} == === Navdêr === [[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Dûvçinarikek'''.]] {{navdêr|ku|z=m}} # {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e. #: {{hevmane|ku|tilîxwerk|pispilk}} ==== Navê zanistî ==== * {{q|navz|Remiz pendulinus}} ==== Etîmolojî ==== Ji {{heve|ku|dûv|çinar|-ik}}. ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|eur..." hat çêkirin
6233860
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Dûvçinarikek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|tilîxwerk|pispilk}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|dûv|çinar|-ik}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
h7htesr4rlxv7lu11rkcv8wkb8m9oho
6233924
6233860
2026-05-05T23:48:14Z
Balyozbot
7867
Sererastkirin/rêzkirina şablonên {{[[Şablon:W-|W-]]}}, {{[[Şablon:W+|W+]]}} ([[User:Balyozxane/updateW.py|updateW]])
6233924
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
[[Wêne: Remiz_pendulinus_3_%28Martin_Mecnarowski%29.jpg|thumb|'''Dûvçinarikek'''.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|teyr}} Cûnekî çivîkan e.
#: {{hevmane|ku|tilîxwerk|pispilk}}
==== Navê zanistî ====
* {{q|navz|Remiz pendulinus}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|dûv|çinar|-ik}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|گۆرەویچنەی پشتشێ}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W-|en|eurasian penduline tit}}
{{werger-bin}}
l44y3vygfyfz2ap2rx55hodwahzycao
Eurasian penduline tit
0
1357090
6233861
2026-05-05T19:29:40Z
Keyomerd
8814
Rûpel bi "== {{ziman|en}} == === Navdêr === {{en-navdêr}} # {{f|en|teyr}} [[pispilk]], [[tilîxwerk]], [[dûvçinarik]]" hat çêkirin
6233861
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr}}
# {{f|en|teyr}} [[pispilk]], [[tilîxwerk]], [[dûvçinarik]]
b3li8i91uwo486hzvrwf8l4hc3nbw2h
6233965
6233861
2026-05-06T06:08:04Z
Bikarhêner
3719
Bikarhêner rûpela [[eurasian penduline tit]] bêyî beralîkirinek bar kir [[Eurasian penduline tit]]
6233861
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|en}} ==
=== Navdêr ===
{{en-navdêr}}
# {{f|en|teyr}} [[pispilk]], [[tilîxwerk]], [[dûvçinarik]]
b3li8i91uwo486hzvrwf8l4hc3nbw2h
Şablon:reng box/belge
10
1357091
6233871
2026-05-05T21:52:35Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng box/belge]] weke [[Şablon:reng boks/belge]] guhart
6233871
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:reng boks/belge]]
5q87pfst0hfrj43ic7gem30rqs3gz9d
6233872
6233871
2026-05-05T21:52:52Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[Şablon:reng boks/belge]] hate jêbirin.
6233872
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[Şablon:reng boks/belge]]
lu4qfftknkj1xo9mh020ye87jcgaxmw
Şablon:reng box
10
1357092
6233874
2026-05-05T21:53:08Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng box]] weke [[Şablon:reng boks]] guhart
6233874
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:reng boks]]
omp09dsg40bfx2aqxy4iy8qojcb7sgl
6233920
6233874
2026-05-05T23:39:35Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[Şablon:reng boks]] hate jêbirin.
6233920
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[Şablon:reng boks]]
l05w55sij6xqm4ts6r28jshiah7j3kq
Şablon:reng/style.css
10
1357093
6233876
2026-05-05T21:54:47Z
Ghybu
1393
Rûpel bi ".color-box { border: 1px solid black; user-select: none; } /* Styles need to be duplicated exactly between these two selectors. */ @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .color-box { border-color: #999; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .color-box { border-color: #999; } } .color-box + .color-box, .color-box + link + .color-box { border-left: 0; }" hat çêkirin
6233876
sanitized-css
text/css
.color-box {
border: 1px solid black;
user-select: none;
}
/* Styles need to be duplicated exactly between these two selectors. */
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .color-box {
border-color: #999;
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .color-box {
border-color: #999;
}
}
.color-box + .color-box,
.color-box + link + .color-box {
border-left: 0;
}
k27rva9w5pbkk1qfbxuwwbkhn5xgcyx
6233907
6233876
2026-05-05T23:24:17Z
Ghybu
1393
Ghybu rûpela [[Şablon:reng boks/style.css]] bêyî beralîkirinek bar kir [[Şablon:reng/style.css]]
6233876
sanitized-css
text/css
.color-box {
border: 1px solid black;
user-select: none;
}
/* Styles need to be duplicated exactly between these two selectors. */
@media screen {
html.skin-theme-clientpref-night .color-box {
border-color: #999;
}
}
@media screen and (prefers-color-scheme: dark) {
html.skin-theme-clientpref-os .color-box {
border-color: #999;
}
}
.color-box + .color-box,
.color-box + link + .color-box {
border-left: 0;
}
k27rva9w5pbkk1qfbxuwwbkhn5xgcyx
Şablon:reng boks
10
1357094
6233928
2026-05-05T23:48:56Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:reng boks]] weke [[Şablon:color box]] guhart
6233928
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:color box]]
033lqr0uh8hhe1oc5h5s24qggodb307