Wîkîferheng
kuwiktionary
https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
case-sensitive
Medya
Taybet
Gotûbêj
Bikarhêner
Gotûbêja bikarhêner
Wîkîferheng
Gotûbêja Wîkîferhengê
Wêne
Gotûbêja wêneyî
MediaWiki
Gotûbêja MediaWiki
Şablon
Gotûbêja şablonê
Alîkarî
Gotûbêja alîkariyê
Kategorî
Gotûbêja kategoriyê
Pêvek
Gotûbêja pêvekê
Nimînok
Gotûbêja nimînokê
Portal
Gotûbêja portalê
Tewandin
Gotûbêja tewandinê
Jinûvesazî
Gotûbêja jinûvesaziyê
TimedText
TimedText talk
Modul
Gotûbêja modulê
Event
Event talk
sor
0
3111
6234737
6233943
2026-05-10T15:55:31Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6234737
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/sˤɵhɾ/ ~ /sˤoːɾ/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sor.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|sor}}
[[Wêne:Dülmen, Fröbelstraße, Mohn am Feldrand -- 2021 -- 9174.jpg|thumb|Guleke '''sor'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê mîna rengê [[xwîn]]a [[paqij]] yan [[firingî|firingiyên]] anku [[tomat]]ên [[gihiştî]].
#: Çend [[cûn]]ên rengê sor: {{reng|#FF0000}}{{reng|#FF1F1F}}{{reng|#E60000}}{{reng|#D40000}}{{reng|#C8102E}}
#: {{mk|ku|'''sorê''' vebiye, '''sorê''' tarî, '''sorê''' geş}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Lakin ew mirovêd ko hiznî ne (kesekî wan mirî ye, xemgînhenin) ew libasêd (cil û bergên) '''sor''' û qirmiz û cilêd faxire (buha, nirxdar), ber nakin (li xwe nakin) û destêd xwe hinne nakin û çavêd xwe kil nadin û naçin dawetan û kêfxweşiyan. |{{jêgirtin/Mele Mehmûdê Bayezîdî/Adat û Rusûmatnameê Ekradiye|r=111}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ji lêvên '''sor''' şekir barî, <br>Bi min da wê bi nazdarî,<br>Şeraba kûpikê darî,<br>Vekir wê pê zimanê min.|{{w|Cegerxwîn}}: Helbesta ''Hat civanê min bi şev''}}
# [[nîşan|Nîşan]]a [[talûke]]yê anku [[xeter]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
# Di [[siyaset]]ê de [[reng]]ê [[komunîst]]an, [[sosyalîst]]an û [[çepgir]]ên din.
#: {{hevmane|ku|çepgir}}
==== Herwiha ====
* (''hin devokên Berfiratî'') [[sur]]
==== Hevmane ====
''Tenê edebî'':
* {{g|ku|al}}
* {{g|ku|qirmiz}}
* {{g|ku|gurmiz}}
* {{g|ku|sorgûn}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Rengên kurdî
|kesk
|mor
|narencî
|pîvazî
|qehweyî
|reş
| sor
|spî
|şîn
|xemir
|zer
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|sipîsor
|sorahî
|soratî
|sorav
|soravî
|sorayî
|sorî
|sorîtî
|sortî
|sor bûn<q:lêker>
|sor kirin<q:lêker>
|sorbûn<q:navdêr>
|sorkirin<q:navdêr>
|sorbûyî<q:rengdêr>
|sorkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|سوور|tr=[[sûr]]}}, zazakî [[sor]], hewramî [[sur]], [[zazakî-hewramî]] ''[[*suhr]]'', belûçî ''suhr'', {{hv|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{hv|pal||suxr|sc=Latn}}, hexamenişî ''θuxre'', {{hv|ae||suxre-|sc=Latn}}, sekayî ''suxre-'', osetî ''surx'', sanskrîtî ''śukrá'', latviyayî [[sarks]] û [[sarkans]], {{hv|lt|sárkanas}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|-}} ''*ser- /*sar-'' (sor). Ji bilî zimanên hindûîranî û baltî di babikên din yên hindûewropî de ne diyar e.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Horn|r=161}}
* {{MacKenzie|r=132}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سوور}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sör|sc=Latn}}
** Şêxbizinî: [[sör]], [[qirmiz]]
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sor|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sur|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|sor}}
** (''devokî'') {{W-|zza|sûr}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҟаԥшь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|mirah}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|плъыжьы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|rooi}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|kɔkɔɔ}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|mapuea}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kuq}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|rot}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|rot}}
* {{Z|am}}: {{W+|am|ቀይ}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|be}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьири}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|łichíí}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|royo}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܣܡܘܿܩܵܐ|tr=smoqa}}
*: Îbranî: {{W-|arc|סוּמַּק|tr=summaq}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|arosh}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|thetheke}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ৰঙা}}, {{W-|as|ৰঙা ৰং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|bermeyu}}, {{W+|ast|colloráu}}, {{W+|ast|encarnáu}}
* {{Z|cni}}: {{W-|cni|kityonkari}}
* {{Z|atj}}: {{W-|atj|mikwaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|багӏараб}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|chupika}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qırmızı}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|barak}}
* {{Z|bjn}}: {{W-|bjn|habang}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|gorri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|ҡыҙыл}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|чырво́ны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|লাল}}, {{W-|bn|আলহামরা}}, {{W+|bn|লোহিত}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|red}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|ru}}, {{W+|br|ruz}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|ma-cəllaʔ}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|meriɣa'}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|черве́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နီ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|улаан}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|དམརཔོ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|cheewa}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|цӏе}}, {{W-|ce|цӏен}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červený|n}}, {{W+|cs|rudý|n}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎩᎦᎨ}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|homa}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|紅|tr=hung4}}, {{W-|yue|紅色|tr=hung4 sik1}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|紅|tr=hóng}}, {{W+|cmn|紅色|tr=hóngsè}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|红|tr=oing}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|紅|tr=âng}}, {{W+|nan|紅色|tr=âng-sek}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|хӗрлӗ}}
* {{Z|dak}}: {{W-|dak|luta}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|rød}}
* {{Z|dgr}}: {{W-|dgr|dekʼo}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|кыһыл}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|aragang}}
* Çamî:
*: {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|mariah}}
*: {{Z|cja}}: {{W-|cja|mereah}}
* {{Z|avd}}: {{W-|avd|قیرمیز|tr=qirmiz}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|merah}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَحْمَر|n}}, {{W-|ar|حَمْرَاء|m}}, {{W-|ar|حُمْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|أحمر|n|tr=ʾaḥmar}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|أحمر|n|tr=ʔaḥmar}}, {{W-|acw|حمرا|m|tr=ḥamra}}, {{W-|acw|حُمُر|c-p|tr=ḥumur}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կարմիր}}
* {{Z|emx}}: {{W-|emx|lolo}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|ruĝa}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|punane}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хуланя}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|хулама}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|dzĩ}}
* {{Z|peo}}: {{W-|peo|𐎰𐎧𐎼}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قرمز|tr=qermez}}, {{W+|fa|سرخ|tr=sorx}}, {{W+|fa|احمر|tr=ahmar}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|reyður}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|[[damu]][[damu]]}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rouge}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|ros}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruad}}
*: Mooring: {{W-|frr|rüüdj}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruar}}
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|ruid}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|read}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|dearg}}, {{W-|gd|ruadh}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|vermello}}, {{W+|gl|rubio}}
* {{Z|gor}}: {{W-|gor|meela}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍂𐌰𐌿𐌸𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|લાલ}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|წითელი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|pytã}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|wouj}}, {{W-|ht|rouj}}
* {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwí:m}}, {{W-|hur|ts'kwí:m}}
*: {{Z|hur}}: {{W-|hur|tskwim}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|'ula}}, {{W-|haw|ʻulaʻula}}
* {{Z|ha}}: {{W-|ha|ja}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|maliga}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लाल}}, {{W-|hi|सुर्ख़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|pulahon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|liab}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rood}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|paalangpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|rod}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָדוֹם|n|tr=adom}}, {{W+|he|אֲדֻמָּה|m|tr=aduma}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|reda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|uhie}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|rēad}}, {{W-|ang|rēod}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|red}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|цӏе}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|rubie}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|mariga'}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|dearg}}, {{W+|ga|rua}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|russo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosso}}, {{W+|it|rubino}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauður}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|赤い|tr=あかい, akai}}
* {{Z|jra}}: {{W-|jra|mraih}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|abang}}, {{W+|jv|abrit}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|aappalajaarpoq}}, {{W-|kl|aappaluppoq}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕೆಂಪು}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|malutu}}, {{W-|pam|magingkundiman}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|roig}}, {{W+|ca|vermell}}
* {{Z|zku}}: {{W-|zku|kaaru-kaaru, taltharni, milthi, karrku}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kusũg}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|puka}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|кызыл}}
* Ladin:
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cueciun}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|cöce}}
*: {{Z|lld}}: {{W-|lld|chécen}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|mbwaki}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|-tune}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|රතු}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|uráura}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|taktakl̓i}}
* {{Z|swb}}: {{W-|swb|-[[kundru]]}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|빨갛다}}, {{W+|ko|붉다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|rudh}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|rouj}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|rouz}}
* {{Z|crs}}: {{W-|crs|rouz}}
* {{Z|kwk}}: {{W-|kwk|t̕łat̕ła̱x̱wsa̱m}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|kolorado}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|sorkons}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|rubeus}}, {{W+|la|rufus}}, {{W+|la|ruber}}, {{W+|la|rubidus}}, {{W-|la|vermiculus}}, {{W+|la|rubicundus}}, {{W-|la|russus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|sarkans}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ແດງ}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ngóla}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|rósso}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|raudonas}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|punni}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦶᦡᧂ}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|rout}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|roat}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|mera}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|mariga}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|ɛja}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|црвен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|mena}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|merah}}, {{W-|ms|berma}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħmar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᠠᡥᡡᠨ}}, {{W-|mnc|ᡶᡠᠯᡤᡳᠶᠠᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|jiarg}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|whero}}, {{W-|mi|mākura}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|mariga'}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लाल}}, {{W+|mr|तांबडा|n}}
* {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|hwetam}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|chak}}
* {{Z|gun}}: {{W-|gun|pytã}}
* {{Z|fit}}: {{W-|fit|punanen}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|piros}}, {{W+|hu|vörös}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|dšr|h=d:S-r-G27}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|sen}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|sirah}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|улаан}}
*: Mongolî: {{W-|cmg|ᠤᠯᠠᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kamikuat}}
* {{Z|nfr}}: {{W-|nfr|ɲiɛ}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|chīchīltic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǀnawa}}
* {{Z|nmb}}: {{W-|nmb|im'iel}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэгден}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|łichííʼ}}
* {{Z|na}}: {{W-|na|ȯmwirara}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-nl}}: {{W-|nds-nl|rood}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|root}}, {{W-|nds-de|rot}}, {{W-|nds-de|rod}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|रातो}}
* {{Z|nia}}: {{W-|nia|oyo}}
* {{Z|nuk}}: {{W-|nuk|ƛ̕ihuk}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|rouoge}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|rauðr}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|rød}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|raud}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|ganuntquare}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|wegi}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|misko-}}, {{W-|oj|miskwaa}}, {{W-|oj|miskozi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|rog}}, {{W+|oc|roge}}, {{W+|oc|vermelh}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ଲାଲ}}
* {{Z|om}}: {{W+|om|diimaa}}
* {{Z|osa}}: {{W-|osa|žúuce}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|сырх}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|قىزىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qizil}}
* {{Z|pwn}}: {{W-|pwn|qudjilj}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ambalanga}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|korá}}
* {{Z|xpr}}: {{W-|xpr|𐫘𐫇𐫟𐫡}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|سور|tr=sur}}, {{W+|ps|سره|tr=sra}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|root}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|carvenĕ|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|czerwony}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|vermello}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|vermelho}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲਾਲ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|қызыл}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|heŋaheŋa}}, {{W-|rap|hero hero}}, {{W-|rap|mea mea}}, {{W-|rap|reto reto}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|lal}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|råss}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|cotschen|n}}, {{W-|rm|cotschna|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|lolo}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|roșu}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|кра́сный}}, {{W+|ru|черво́нный}}, {{W+|ru|а́лый}}
* {{Z|str}}: {{W-|str|NEȻIM}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|ʔula}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|रुधिर}}, {{W+|sa|रक्त}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|rúbiu}}, {{W-|sc|arrúbiu}}, {{W-|sc|rúgiu}}, {{W-|sc|ruju}}, {{W-|sc|rúviu}}, {{W-|sc|ruxu}}, {{W-|sc|ruzu}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|abaŋ}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|pula}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|russu}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|reid}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|чръвєнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|červený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|rdeč}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|casaan}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|cerwjeny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|čerwjeny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rojo}}, {{W+|es|colorado}}, {{W+|es|rubicundo}}, {{W+|es|rubro}}, {{W+|es|rufo}}, {{W-|es|rúbeo}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|beureum}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|წჷრნი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|nyekundu}}
* {{Z|ss}}: {{W-|ss|bovú}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|röd}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လႅင်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|མར་རུ|tr=maru}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|-[[nkuɗu]]}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|tsvuku}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|đeng}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сурх}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|سر|tr=sər}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|mapula}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|'ute'ute}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|சிவப்பு}}, {{W+|ta|செம்}}, {{W-|ta|செங்}}, {{W-|ta|செந்}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|russe}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegwaɣ|n}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪒꪉ|tr=deng1}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|แดง}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|ఎర్ర}}, {{W+|te|ఎర్రని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|кызыл}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kırmızı}}, {{W+|tr|al}}, [[kızıl]]-
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gyzyl}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དམར་པོ}}, {{W-|bo|དམར}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ret}}, {{W-|tpi|retpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|kulokula}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|rtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|ratre}}
* {{Z|tkr}}: {{W-|tkr|чӏаран}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|kula}}, {{W-|tvl|mea}}, {{W-|tvl|mmelo}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|кызыл}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|ч́оч́а}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|горд}}
* {{Z|xum}}: {{W-|xum|𐌓𐌖𐌚𐌓𐌖}}
* {{Z|ur}}: {{W+|ur|لال|tr=lāl}}, {{W-|ur|سرخ|tr=surx}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|черво́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đỏ}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|redik}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|verrev}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rodje}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|coch}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|šuuc}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|xonq}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ក្រហម|tr=grəhorm}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|сурх}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|кыһыл}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|רויט}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo pupa}}, {{W-|yo|pọ́n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κόκκινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἐρυθρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|roôd}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Chin-PalmBack X@NearChin-PalmBack}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|red|oldid=75656263|beş=Ev qismê Wergerê}}
0qf5a4crececv09qn1ruy4waa4n6ddz
zer
0
3113
6234738
6104047
2026-05-10T16:43:17Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234738
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di bin tava rojê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î, <br />[[wek]] [[reng]]ê [[zêr]]î, yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]: {{reng|#ffff00}}
#:''[[kiras]]ekî [[zer]]''
#:''kesk û sor û zer'' ([[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]):
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav, <br>diyariya dê û bav <br>pêsîra wî roj û tav, <br>spehîtiya ax û av <br>ala kurdan ser be ser, <br>sor û gewr e kesk û zer|Kamiran Bedirxan: ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]:
#:''jineke por[[zer]]''
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]:
#: ''Genim '''zer''' bûye.''
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: ''Rûyê wî ji [[tirs]]an '''zer''' bû.''
# {{f|ku|siyaset}}, ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]], Partiya Demokrat a Kurdistanê (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: [[zerd]]
* {{Z|sdh}}: [[zerd]]
* {{Z|lki}}: [[zerd]]
* {{Z|hac}}: [[zerd]]
* {{Z|zza}}: [[zerd]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î:
#: ''[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]''
#: ''Ew ji '''zerî''' hez dike.''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
0iibgexsr4j1tymeqfzclwc913p3x1u
6234739
6234738
2026-05-10T16:48:33Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234739
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î, <br />[[wek]] [[reng]]ê [[zêr]]î, yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]: {{reng|#ffff00}}
#:''[[kiras]]ekî [[zer]]''
#:''kesk û sor û zer'' ([[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]):
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav, <br>diyariya dê û bav <br>pêsîra wî roj û tav, <br>spehîtiya ax û av <br>ala kurdan ser be ser, <br>sor û gewr e kesk û zer|Kamiran Bedirxan: ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]:
#:''jineke por[[zer]]''
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]:
#: ''Genim '''zer''' bûye.''
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: ''Rûyê wî ji [[tirs]]an '''zer''' bû.''
# {{f|ku|siyaset}}, ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]], Partiya Demokrat a Kurdistanê (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: [[zerd]]
* {{Z|sdh}}: [[zerd]]
* {{Z|lki}}: [[zerd]]
* {{Z|hac}}: [[zerd]]
* {{Z|zza}}: [[zerd]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î:
#: ''[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]''
#: ''Ew ji '''zerî''' hez dike.''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
ncnwd7v610gw0b9j9orff4wlmzjotgj
6234740
6234739
2026-05-10T17:03:14Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234740
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê; rengê [[zêr]]î; [[wek]] rengê zêrî; yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]. {{reng|#ffff00}}
#: {{mk|ku|[[kiras|Kirasekî]] '''zer'''.}}
#: {{mk|ku|Kesk û sor û '''zer'''.|[[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]|rêz=1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav,<br>Diyariya dê û bav<br>Pêsîra wî roj û tav,<br>Spehîtiya ax û av<br>Ala kurdan ser be ser,<br>Sor û gewr e kesk û '''zer'''|{{w|ku|Kamiran Bedirxan}}, ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]
#: {{mk|ku|Jineke por'''zer'''.}}
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]
#: {{mk|ku|Genim '''zer''' bûye.}}
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: {{mk|ku|Rûyê wî ji tirsan '''zer''' bû.}}
# {{f|ku|siyaset}} {{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]] (Partiya Demokrat a Kurdistanê). Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: [[zerd]]
* {{Z|sdh}}: [[zerd]]
* {{Z|lki}}: [[zerd]]
* {{Z|hac}}: [[zerd]]
* {{Z|zza}}: [[zerd]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î:
#: ''[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]''
#: ''Ew ji '''zerî''' hez dike.''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
oleysqyxiiww9en4l5qu88ht5eyn0h7
6234741
6234740
2026-05-10T17:05:34Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6234741
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê; rengê [[zêr]]î; [[wek]] rengê zêrî; yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]. {{reng|#ffff00}}
#: {{mk|ku|[[kiras|Kirasekî]] '''zer'''.}}
#: {{mk|ku|Kesk û sor û '''zer'''.|[[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]|rêz=1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav,<br>Diyariya dê û bav<br>Pêsîra wî roj û tav,<br>Spehîtiya ax û av<br>Ala kurdan ser be ser,<br>Sor û gewr e kesk û '''zer'''|{{w|ku|Kamiran Bedirxan}}, ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]
#: {{mk|ku|Jineke por'''zer'''.}}
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]
#: {{mk|ku|Genim '''zer''' bûye.}}
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: {{mk|ku|Rûyê wî ji tirsan '''zer''' bû.}}
# {{f|ku|siyaset}} {{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]] (Partiya Demokrat a Kurdistanê). Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|زەرد}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|زەردzerd|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|زەردzerd|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|زەردzerd|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|زەردzerd}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î:
#: ''[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]''
#: ''Ew ji '''zerî''' hez dike.''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
jlcfplphuvkzopxew9g1loqw1zv2o6u
6234742
6234741
2026-05-10T17:06:31Z
Ghybu
1393
/* Bi zaravayên din */
6234742
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê; rengê [[zêr]]î; [[wek]] rengê zêrî; yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]. {{reng|#ffff00}}
#: {{mk|ku|[[kiras|Kirasekî]] '''zer'''.}}
#: {{mk|ku|Kesk û sor û '''zer'''.|[[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]|rêz=1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav,<br>Diyariya dê û bav<br>Pêsîra wî roj û tav,<br>Spehîtiya ax û av<br>Ala kurdan ser be ser,<br>Sor û gewr e kesk û '''zer'''|{{w|ku|Kamiran Bedirxan}}, ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]
#: {{mk|ku|Jineke por'''zer'''.}}
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]
#: {{mk|ku|Genim '''zer''' bûye.}}
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: {{mk|ku|Rûyê wî ji tirsan '''zer''' bû.}}
# {{f|ku|siyaset}} {{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]] (Partiya Demokrat a Kurdistanê). Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|زەرد}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|zerd}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[roj]]ê anku [[tav]]ê, [[reng]]ê [[zêr]]î:
#: ''[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]''
#: ''Ew ji '''zerî''' hez dike.''
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
q5jo84pjq71u63xcbmr5hxp7dz1q11p
6234743
6234742
2026-05-10T17:09:41Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */ format.
6234743
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê; rengê [[zêr]]î; [[wek]] rengê zêrî; yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]. {{reng|#ffff00}}
#: {{mk|ku|[[kiras|Kirasekî]] '''zer'''.}}
#: {{mk|ku|Kesk û sor û '''zer'''.|[[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]|rêz=1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav,<br>Diyariya dê û bav<br>Pêsîra wî roj û tav,<br>Spehîtiya ax û av<br>Ala kurdan ser be ser,<br>Sor û gewr e kesk û '''zer'''|{{w|ku|Kamiran Bedirxan}}, ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]
#: {{mk|ku|Jineke por'''zer'''.}}
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]
#: {{mk|ku|Genim '''zer''' bûye.}}
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: {{mk|ku|Rûyê wî ji tirsan '''zer''' bû.}}
# {{f|ku|siyaset}} {{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]] (Partiya Demokrat a Kurdistanê). Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|زەرد}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|zerd}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê, rengê [[zêr]]î.
#: {{mk|ku|[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]}}
#: {{mk|ku|Ew ji '''zerî''' hez dike.}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
cwkf8m1l8drlxb21fpgeu5zrj43u3qw
6234749
6234743
2026-05-10T20:31:35Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234749
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|zêr|Zer}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-zer.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zer}}
[[Wêne:Orem Campus Shots (2312920837) (2).jpg|thumb|Çiya û ewr di hingûra êvarê de '''zer''' xuya dikin.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê; rengê [[zêr]]î; [[wek]] rengê zêrî; yê [[lîmon]]ên [[gihiştî]] yan yê [[roj]]a [[geş]]. {{reng|#ffff00}}
#: {{mk|ku|[[kiras|Kirasekî]] '''zer'''.}}
#: {{mk|ku|Kesk û sor û '''zer'''.|[[rêz]]kirina rengên [[Alaya Rengîn|Ala Rengîn]]|rêz=1}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ronahiya dil û çav,<br>Diyariya dê û bav<br>Pêsîra wî roj û tav,<br>Spehîtiya ax û av<br>Ala kurdan ser be ser,<br>Sor û gewr e kesk û '''zer'''|{{w|ku|Kamiran Bedirxan}}, ''Ala Kurdan'', Hawar hj. 8, 1932}}
# [[por]] an [[ser]]ê bi rengê zer ve, ne-[[reş]]
#: {{mk|ku|Jineke por'''zer'''.}}
# [[beyîn|beyî]], [[gihiştî]]
#: {{mk|ku|Genim '''zer''' bûye.}}
# [[spîçolkî]], [[rengavêtî]]
#: {{mk|ku|Rûyê wî ji tirsan '''zer''' bû.}}
# {{f|ku|siyaset}} {{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]] (Partiya Demokrat a Kurdistanê). Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زهر}}
* {{ku-kr|зәр}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê}
|zeraq
|zeraqe
|zerav
|zerd
|zerdalû
|zerde
|zerdik
|zerik
|zerî
|zerik
|zerikîn
|zerikandin
|zerîle
|zerîpoş
|zeriqîn
|zerole
|zerîtî
|zertî
|zer bûn<q:lêker>
|zer kirin<q:lêker>
|zerbûn<q:navdêr>
|zerkirin<q:navdêr>
|zerbûyî<q:rengdêr>
|zerkirî<q:rengdêr>
}}
==== Têkilî ====
* {{g|ku|zêr}}
==== Jornav ====
* {{g|ku|reng}}
==== Navên rengan ====
{{kol3|ku
|boz
|gewr
|[[kesk]], [[sewz]]
|mor
|[[pembeyî]], [[pîvazî]]
|pirteqalî
|qehweyî
|reş
|sor
|spî
|şîn
|zer
}}
==== Qafiye ====
{{kol3|ku
|ber
|çer
|der
|fer
|ger
|her
|ker
|qer
|ser
|wer
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha soranî {{g|ckb|زهرد|tr=zerd}}, [[kurdiya başûrî]] ''[[zerd]]'', lekî ''[[zerd]]'', hewramî ''[[zerd]]'', belûçî {{g|bal|زرد|tr=zerd}}, farisî {{g|fa|زرد|tr=zerd}}, tacikî {{g|tg|зард|tr=zard}}, pehlewî ''zert'', partî ''zer-ğon'', peştûyî {{g|ps|ژېړ|tr=žêṛ}}, avestayî {{g|ae|𐬰𐬀𐬌𐬭𐬌|tr=zairi, /zeyri/}}, sanskrîtî {{g|sa|हरि|tr=hári}}... latviyayî ''[[zelt]]'', lîtwanî ''[[žélti]], [[žel̃vas]]''... bulgarî [[жълт]] (žǎlt), makedonî [[жолт]] (žolt), polonî ''[[żółty]]'', rûsî {{g|ru|жёлтый|tr=žóltiy}}, çekî ''[[žlutý]]''... danmarkî/norwecî/swêdî ''[[gul]]'', almanî ''[[gelb]]'', inglîziya kevn ''[[ġeolu]]'', inglîziya niha ''[[yellow]]''... hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*ǵʰelh₃-}}.
Bo guherîna {{jinûvesazî|ine-pro|ǵ-}} ya [[proto-hindûewropî]] bi ''z-'' di zimanên îranî de, bidin ber: ''{{g|ku|zanîn}}, {{g|ku|zan}}, {{g|ku|zevî|tr=-}}''...
Ji heman rehî herwiha: ''{{g|ku|zêr}}''.
Hêjayî gotinê ye ku nêzîkiya dengî ya peyva ''zer'' li gel [[hevwate]]ya wê ya tirkî ''{{g|tr|sarı}}'' tenê tesedifî ye, peyva tirkî ji zimanê proto-tirkî ye (ne peyveke ji zimanên hindûewropî deynkirî ye).
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horn}}
* {{MacKenzie-2}}
* {{Novák}}
* {{Rastorgujeva}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{Watkins}}
}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|زەرد}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|zerd|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|zerd}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abx}}: {{W-|abx|dulaw}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҩежь}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|geel}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊}} (warqu, SIG<sub>7</sub>)
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|verdhë}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gelb}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|сары}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|sarı}}
* {{Z|vbb}}: {{W-|vbb|laˈlʲal}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|wɔlɔ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|hori}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|һары}}
* {{Z|bth}}: {{W-|bth|siaaʼ}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|melen}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жълт|tr=žǎlt}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žlutý}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|黄色|tr=huángsè}}
* {{Z|tso-lya}}: {{W-|tso-lya|páravün}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|сарă}}
* {{Z|dmr}}: {{W-|dmr|marˈmar}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|gul}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|kuning}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أصفر|tr=eșfer}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|դեղին|tr=dełin}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|flava}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kollane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زرد|tr=zerd}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|gulur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|keltainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|jaune}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|zâl}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|giel}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|sarı}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌲𐌹𐌻𐍅𐍃|tr=gilws}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|પીળો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ყვითელი|tr=qvit’eli}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|jòn}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|पीला|tr=peelaa}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|geel}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צהוב|tr=tsahóv}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|flava}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|yellow}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|jalne}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᖁᖅᓱᖅᑐᖅ|tr=[[quqsuqtuq]]}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|giallo}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|gulur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|黄色|tr=kiiro}}, {{W+|ja|イエロー|tr=ierō}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|сары}}
* {{Z|kkz}}: {{W-|kkz|denēstʼī́he}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|groc}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сары}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|hondo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|노랗다|tr=norata}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|giallu}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|сари}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|gilvus}}, {{W-|la|helvus}}, {{W+|la|flavus}}, {{W+|la|luteus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzeltens}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geltonas}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|giel}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vony}}, {{W+|mg|mavo}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|kuning}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|bwee}}, {{W-|gv|buigh}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kōwhai}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|k’an}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sárga}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|шар|tr=shar}}, {{W+|mn|шаргал|tr=shargal}}
* {{Z|nci}}: {{W-|nci|coztic}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|тодякуо}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|сары}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|gul}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|jaune}}, {{W+|oc|rossèl}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|سېرىق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|sariq}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|gel}}, {{W-|pap|hel}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ژېړ|tr=žeṛ}}
* {{Z|myp}}: {{W-|myp|biísi}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żółty}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|amarelo}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|сары|tr=sarı}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|galben}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|жёлтый|tr=jioltyï}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fiskat}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरिद्राभः|tr=haridramaḥ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|geri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|žut}}
* {{Z|sh}}: {{W-|sh|жут}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žltý}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|rumena}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|woole}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|amarillo}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒅊𒅊}} (sisi)
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|gul}}
* {{Z|shy}}: {{W-|shy|awraɣ}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|сарыг}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зард|tr=zard}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|diláw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|மஞ்சள்|tr=mañjal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีเหลือง}}, {{W+|th|เหลือง}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|sarı}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|сары}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sarı}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|sary}}
* {{Z|tox}}: {{W-|tox|choriong}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|сарығ}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сарыг}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|ӵуж}}
* {{Z|uby}}: {{W-|uby|cᵒɑɣᵒɑ́}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|сары}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|vàng}}, {{W-|vi|hòang}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|djaene}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|melyn}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|сарығ}}
* {{Z|grc}}: {{W-|grc|κίτρινος}} {{n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|κίτρινος}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|zer|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[roj]]ê anku [[tav]]ê, rengê [[zêr]]î.
#: {{mk|ku|[[zer]]ê [[geş]], [[zer]]ê [[tarî]], [[zer]]ê [[vebûyî]]}}
#: {{mk|ku|Ew ji '''zerî''' hez dike.}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=n}}
# {{g|ku|zêr}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qûşçiyê şahîn di destê wî di bêazar-i bit<br />Bende'ê Baxwey bivêt dê meylê [[zîv|sîm]] û '''zer''' nekit<br />Da 'etaya padişahan bê hed û ijmar-i bit}}
==== Jê ====
* Forma farisî ya peyva ''[[zêr]]'' e, di kurdî de tenê di klasîkan de hatiye bikaranîn.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|eu}} ==
=== Cînav ===
{{cînav|eu}}
# [[çi#ku|çi]]
#* {{bêmînak|eu}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|kevnbûyî}} [[zêr]]
#* {{bêmînak|tr}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|fa|tr|زر|tr=zer, zerr}}
13fd2bpx6lxruqdaendvj9f8k51a3ts
kesk
0
3115
6234692
6233944
2026-05-10T12:31:58Z
Ghybu
1393
/* Bi alfabeyên din */
6234692
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
4wg54u2sy4zzsm12ftgluzvjb97owy8
6234693
6234692
2026-05-10T12:36:43Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234693
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê Hêşîn.jpg|thumb|Beqikê '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
cxxaxauq7ny7gya6dk4jyxj7rwmu1o8
6234695
6234693
2026-05-10T12:49:06Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234695
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê Hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
m9b81j0ot7bhyroky46yig7l3y04zon
6234696
6234695
2026-05-10T12:50:39Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234696
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} ''([[Başûrê Kurdistanê]])'' [[PDK]] (bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
ct9cr8w0kxjgx30i4f9poy90xe080n0
6234744
6234696
2026-05-10T17:13:03Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234744
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[PDK]]. Bidin ber: [[kesk]] = [[YNK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
ga058pt2fkqv7q1mzrivowjp4eoqf4k
6234745
6234744
2026-05-10T17:23:19Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234745
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng]]ê [[çilû]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# {{f|zza|reng}} Kesk
#* {{bêmînak|zza}}
qd0i08pwhl3mzvejwyvmq8fjoku4hl6
6234746
6234745
2026-05-10T17:29:13Z
Ghybu
1393
?
6234746
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng]]ê [[çilû]]; [[reng]]ê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; [[reng]]ê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
sklt03xparfvhupzizyzp46tkm8g9wk
6234747
6234746
2026-05-10T18:05:01Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234747
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan</br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir</br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل</br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره</br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br/>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e</br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
6wd6m8ghwwxqcdazmudrawcosmoj12n
6234750
6234747
2026-05-10T20:35:13Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234750
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Nêzîk ====
* [[hişîn]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
5y03hd9pkixqufyb3z2g8ih0vkvm7oh
6234780
6234750
2026-05-10T22:44:18Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234780
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
gx0visbtip7qyuhmhg9043fcle9woeg
6234825
6234780
2026-05-11T03:24:41Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234825
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
8y7x0ffya8nrhc5apaw2u7vrojdkqzu
6234826
6234825
2026-05-11T03:26:26Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6234826
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|keşk}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/kʰæsk/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-kesk.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|kesk}}
[[Wêne:Beqikê hêşîn.jpg|thumb|Beqeke '''kesk'''.]]
{{rengdêr|ku}}, {{bilêv|k|req|1}}, {{bilêv|k|nerm|2}}
# {{f|ku|reng}} [[reng|Rengê]] [[çilû]]; rengê [[pel]]ên [[dar]]an yên [[geş]] û [[gihiştî]]; rengê [[giya]]yê [[beyîn|nebeyî]] / [[hişk]]nebûyî.
#: Çend [[cûn]]ên rengê '''kesk''': {{reng|#B2FF9E}}{{reng|#39FF14}}{{reng|#00FF00}}{{reng|#00C853}}{{reng|#2E8B57}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê '''kesk''' zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Dêm-i di bisk û xemriyan ta û lefên di şetriyan<br>Mane temam-i '''kesk''' û sor bedre li dorê hale kir<br>Dûr-i kirîn ji sinbilan çîçek û bişko û gulan}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Nûbihara Biçûkan}}|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه '''کسکه''' احمر خو صوره<br>ازرق هشینه جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? '''Kesk''' e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq hişîn e. Cewreb çi? Gore|sc=ku-Arab}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[jîngehparêz]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}} [[partî|partiyên]] [[îslamî]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{f|ku|siyaset}}{{i|Başûrê Kurdistanê}} [[YNK]] (Yekîtiya Niştimanî ya Kurdistanê). Bidin ber: [[zer]] = [[PDK]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|کهسک}}
* {{mj|wêjeya klasîk}} {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}}
==== Nêzîk ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| kesk bûn<q:lêker>
| keskbûn<q:navdêr>
| keskayî
| keskahî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha zazakî {{q|zza|kesk}}, pehlewî ''kaskênên'' (ji ''kaskên'' [[laciwerd]] + ''-ēn''), ji {{ji|ira}}. Di zarava û zimanên din yên îranî de li cihê "kesk" peyvên wek "sewz, sebz, zergûn" hene.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|سەوز}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|sewz|sc=Latn}}, {{W-|sdh|sewnz|sc=Latn}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|sewz|sc=Latn}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|sewz|sc=Latn}}, {{W-|hac|sewze|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|hewz}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиаҵәа}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|ijo}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|уцышъо}}, {{W-|ady|шхъуантӏэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|groen}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒅊|tr=warqu, SIG7}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|ahahamono}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|gjelbër}}, {{W+|sq|blertë}}
* Alviri-Vidari:
*: {{Z|avd}}: {{W-|avd|سوز|tr=sevz}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|grie}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|grüen}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ኣረንጓዴ}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dotłʼizhihíí}}
* {{Z|amu}}: {{W-|amu|bi}}
* {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܩܝܼܢܵܐ|tr=qīna|n}}, {{W-|aii|ܝܲܪܘܿܩܵܐ|tr=yāroqa|n}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|vearde}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সেউজীয়া}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|verde}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|ch’uxña}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|フ|tr=hu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaşıl}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|gadang}}, {{W-|ban|ijo}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|berde}}, {{W+|eu|orlegi}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|йәшел}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|აფეჼ}}, {{W-|bbl|სინი̆}}
* {{Z|brg}}: {{W-|brg|kotiskon}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|зялёны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সবুজ}}, {{W+|bn|কচুয়া}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}, {{W+|br|gwer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|ijau}}, {{W-|kxd|gadung}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|kudara}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|зеле́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|စိမ်း}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|ногоон}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|ijsu'pa}}
* {{Z|chg}}: {{W-|chg|یاشیل|tr=yāšï̄l}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|баьццара}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|zelený}}
* {{Z|chn}}: {{W-|chn|pchix̣}}
* {{Z|cic}}: {{W-|cic|okchamali'}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|[[綠色]]嘅|tr=luk6 sik1 ge3}}
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|[[綠色]]的|tr=lǜsè de}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|viard}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|grøn}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|otomou}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|gryön}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|hijau}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَخْضَر|n}}, {{W+|ar|خَضْرَاء|m}}, {{W+|ar|خُضْر|p}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أخضر|tr=aḵḍar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կանաչ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|пиже}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|verda}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|roheline}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|grønur}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|karakarawa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vihreä}}
* {{Z|gmw-rfr}}: {{W-|gmw-rfr|grinn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|vert}}, {{W-|fur|verd}}
* {{Z|frr}}:
*: {{Z|frr}}: {{W-|frr|green}}
*: Mooring: {{W-|frr|gräin}}
* {{Z|ofs}}: {{W-|ofs|grēne}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|grien}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|uaine}}, {{W-|gd|glas}}, {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşil}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|verde}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લીલા}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|მწვანე}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|vèt}}, {{W-|ht|vè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|maʻomaʻo}}, {{W-|haw|ʻōmaʻomaʻo}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kore}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हरा}}, {{W-|hi|सब्ज़}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|lunhawon}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|groen}}
* {{Z|hop}}: {{W-|hop|mokingpu}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|grien}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ירוק|tr=yarók|cuda=ירוק \ יָרֹק}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|verda}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|ndụ}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|grene}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|баьццара}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|verde}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|gadung}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|glas}}, {{W-|ga|uaine}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|virdo}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|verde}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|grænn}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[緑]]の|tr=みどりの, midori no}}, {{W-|ja|[[緑色]]の|tr=りょくしょくの, ryokushoku no}}, {{W+|ja|青い|tr=あおい, aoi}}, {{W-|ja|[[青]]の|tr=あおの, ao no}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hijo}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|ijo}}, {{W-|jv|ijem}}
* {{Z|kl}}: {{W+|kl|qorsuk}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|ноһан}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಹಸಿರು}}, {{W+|kn|ಪಚ್ಚೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|aluntian}}, {{W-|pam|aluntiang}}, {{W-|pam|mayaluntian}}, {{W-|pam|mayaluntiang}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|zelony}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|verd}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|q'umir}}, {{W-|qu|waylla}}
* {{Z|ket}}: {{W-|ket|съньсь}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жашыл}}, {{W+|ky|көк}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|matiti}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|කොළ}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|mawáwa}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|веж}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[녹색]]의}}, {{W-|ko|[[초록]]의}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|gwyrdh}}, {{W-|kw|gwer}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|verdi}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|vè}}, {{W-|lou|vèr}}, {{W-|lou|vær}}, {{W-|lou|væt}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|ver}}
* {{Z|mus}}: {{W-|mus|lanē}}
* {{Z|cuk}}: {{W-|cuk|diguargit}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|vërt}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|zaļš|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|viridis}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zaļš}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ຂຽວ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|къацу}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ya mpɔndɔ́}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|verde}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|žalias}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|verd}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|gréng}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|grea'}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|biru}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|gadung}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|moncoŋ bulo}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|зелен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|maitso}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|പച്ച}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|hijau}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|aħdar|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᠸᠠᠩᡤᡳᠶᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᠨᡳᠣᡥᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|glass}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|kākāriki}}, {{W-|mi|karera}}, {{W-|mi|uri}}, {{W-|mi|kāriki}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|welang}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|gadong}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|हिरवा}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|yaax}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|zöld}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ|h=wAD-D:Y1}}
* {{Z|lus}}: {{W-|lus|hring}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|ijau}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|berde}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|ногоон}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠨᠣᠭᠤᠭᠠᠨ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|kashipekut}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|xoxoctic}}, {{W-|nhn|xoxohuic}}
*: Klasîk: {{W-|nci|xoxoctic}}
* {{Z|naq}}: {{W-|naq|ǃgam}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|нёнгиан}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dinootłʼizh}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|gröön}}, {{W-|nds|gräun}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|हरियो}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|vaert}}, {{W-|nrf|vèrt}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|grǿnn}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|grønn}}
* {{Z|nwy}}: {{W-|nwy|sekatequantiu}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|chehthagi}}
* {{Z|cst}}: {{W-|cst|nese}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|ozhaawashko-}}, {{W-|oj|ozhaawashkwaa}}, {{W-|oj|ozhaawashkozi}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|vert}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|verd}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସବୁଜ}}, {{W+|or|ଶାଗୁଆ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|magarisa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|кӕрдӕгхуыз}}, {{W-|os|цъӕх}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|يېشىل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yashil}}, {{W+|uz|sabz}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|ampasiseng}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|bèrdè}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|زرغون|tr=zarǧun}}, {{W+|ps|شين|tr=šin}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|verd}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|grönĕ}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zielony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|verde}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਹਰਾ}}, {{W+|pa|ਸਾਵਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|жасыл}}, {{W+|kk|көк}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|rito mata}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|vérd}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|verd}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|zèleno}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|verde}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|зелёный|n}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|lanumeamata}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|हरित}}, {{W+|sa|हरित्}}, {{W-|sa|हरितवर्ण}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|ējo}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|verdhi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|lunhaw}}, {{W-|ceb|berde}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|virdi}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|سائو}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|зелен}}
*: Latînî: {{W+|sh|zelen}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|зеленъ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|zelený}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|zelen}}
* {{Z|so}}: {{W-|so|casaar}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zeleny}}
*: {{Z|hsb}}: {{W+|hsb|zeleny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|verde}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|hejo}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ჲჷრჟი}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|kijani}}, {{W-|sw|chanikiwiti}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|grön}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၶဵဝ်}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྗང་མུ|tr=jangmu}}
* {{Z|sn}}: {{W-|sn|girini}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|сабз}}, {{W+|tg|кабуд}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|lungti}}, {{W-|tl|lungtian}}, {{W+|tl|berde}}
* {{Z|ty}}: {{W-|ty|matie}}, {{W-|ty|poemeedee}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|பச்சை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|azegzaw|n}}, {{W-|rif|aziza|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|gaddung}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪵꪄꪫ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เขียว}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|పచ్చని}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⴰⵣⴳⵣⴰⵡ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|yeşil}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|яшель}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|matak}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቀጠልያ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşil}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaşyl}}, {{W-|tk|ýaaşyl}}, {{W-|tk|gök}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྗང་ཁུ།}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|grinpela}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|lanu-mata}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|motartstse}}
* {{Z|tvl}}: {{W-|tvl|moto}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|вож}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|ہرا|tr=harā}}, {{W-|ur|سبز|tr=sabz}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|зеле́ний|n}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|vérdo}}, {{W-|vec|verdo}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|xanh}}, {{W+|vi|xanh lá cây}}, {{W-|vi|xanh lục}}, {{W+|vi|lục}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|grünik}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwyrdd}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|grin}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|xąąwį coo}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|wert}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បៃតង|tr=bay tɑɑŋ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|גרין}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àwo ewé}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|πράσινος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|χλωρός}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|groen}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|heu}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kesk|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[reng|Rengê]] [[çilû]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
gkoytry4nxbv1j0dqi0eouuxvaugztb
şîn
0
3117
6234771
6233913
2026-05-10T22:31:32Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234771
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê kesk.}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W|fr|blue}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
sxsz54awr4e6rzpmhllprdy3rfsjlcu
6234772
6234771
2026-05-10T22:32:19Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234772
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Color icon blue.svg|thumb|150px|Rengên şîn]]
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]] (ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]])
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|Rengê [[kesk]].}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W|fr|blue}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
fyirhlftyqyq9b5v2yepgf8ee5tn0uy
6234773
6234772
2026-05-10T22:33:15Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234773
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|Rengê [[kesk]].}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W|fr|blue}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
06uude2oc38k6pozko83xbn6wyhkkzq
6234774
6234773
2026-05-10T22:34:19Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234774
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|Rengê [[kesk]].}}
* {{Z|fr}}: {{W|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W|fr|blue}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
qiienc32gznjp73dv7gwtls9cynlfzl
6234787
6234774
2026-05-10T23:30:10Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234787
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* [[hêşîn]]
* [[hişîn]]
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
79ul3247b951uzy753c3l68q4tebj4j
6234788
6234787
2026-05-10T23:35:34Z
Ghybu
1393
/* Hevmane */
6234788
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{rengdêr|ku}}
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
ju0bguhovcla9j1gn3gpihmfkvb7dhu
6234818
6234788
2026-05-11T01:31:36Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234818
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
7jyyo8bpj1deassvxn556m8fx1b1vwm
6234819
6234818
2026-05-11T01:47:24Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234819
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
m3m8v895m8cfn3ux0vx38x8c47n0sbg
6234848
6234819
2026-05-11T04:46:53Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr 1 */
6234848
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|-şîn-|şîn|sîn|sin|Sîn|siň|Sin|siŋ|sín}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-şîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr 1 ===
{{ku-tewîn-rd|şîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Derya û esmanekî '''şîn'''. (1)]]
[[Wêne:Green Iceland (20188923528).jpg|thumb|Girekî '''şîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} Rengê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[behr]]ê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder-kitêb|ku|jêgirtin=Qutikekî Lewîs ê '''şîn''' ê ku ji ber şuştinê rengê wî ber bi sipîbûnê diçe, lê bû.|nivîskar={{w|Mustafa Aydogan}}|sernav=Pêlên Bêrîkirinê|weşanxane=Nûdem|sal=1997|r=16}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran çîlspî ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê '''şîn''' xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê '''şîn'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[tebîî]] wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|شین}}
==== Hevmane ====
* {{g|ku|hişîn}}, {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
* [[şînayî]]
==== Etîmolojî ====
{{etymon|ku|id=şîn, kesk|inh|ira-pro>*axšáyHnah>?}}
Herewsan {{q|ku|hêşîn}}, {{q|ku|hişîn}}, ji {{mîr|ira-pro|ku|*axšáyHnah|w=şîn; kesk}}.
Hevrehî {{hv|ckb|شین}}, {{hv|fa|خشین|tr=xeşîn|w=gewr}}, {{hv|pal|tr=exşên|w=şîn(ê tarî)}}, {{hv|peo|𐎠𐎧𐏁𐎡𐎴|ts=axšainaʰ|w=fîroze}}, {{hv|ae|𐬀𐬑𐬱𐬀𐬉𐬥𐬀}}.
Bi {{hv|ira-pro|-}} ''"kesk"'' û ''"şîn"'' yek bû, û {{q|ku|kew}} a zimanên din ên kurdî ji {{mîr|ira-pro|ku|*kapáwtah}} hate dariştin. Cihêrrengiya navber van du bêjeyan dişê bibe ''şînê ron'' û ''şînê tarî''; tevî ''"şîn"'' bi ramana ''şînê tarî'' bûyî. {{q|ku|şînahî}}, {{q|ku|şînkatî}}, {{q|ku|şîn bûn}} û yên din ji vê bêjeyê dariştî ne bi mehneya xwe a kevn a ''kesk'', û lêvandina ''-ş'''ê'''n-'' ji ber bandora bêjeya {{q|ku|şên|w=şox, şeng}} e û zimanên din ên kurdî da xweya nabe.
Peyvên wekhev ên zimanên slavî wek {{hv|ru|синий|w=şînê tarî}} yan jî zimanên uralî wek {{hv|fi|sini|t=şîn}} qer nîn in tevî wekheviya wan jî. Jê pê va neyeqîn e; şayed ji {{q|iir-pro|*akšám|w=cisneke gewheran, zaxa şîn}} (>{{hv|sa|अक्ष|tr=akṣá|w=zaxa şîn}}).
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|kewe|sc=Latn}}, {{W-|hac|kewê|sc=Latn}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|kew|sc=Latn}}
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|شین|tr=şîn}}, {{W-|ckb|کهوه|tr=kewe}}, {{W-|ckb|ئاوی|tr=awî}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|kewe}}, {{W-|zza|kiho}}, {{W-|zza|heşîn}}, {{W-|zza|hêşîn}}
==== Werger ====
{{werger-ser|Rengê wek rengê esmanî yan wek yê behrê.}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|blou}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|kaltërt}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Blau|nt}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|azul|n}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|azul|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|mavi}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|urdin}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|сі́ні}}, {{W-|be|блакі́тны}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glas}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|син|sc=Cyrl}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အပြာ|sc=Mymr}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|сийна}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|modř|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏐᎪᏂᎨ|sc=Cher}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|藍色|sc=Hani}}, {{W-|yue|蓝色|tr=laam4 sik1|sc=Hani}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|藍色}}, {{W+|cmn|蓝色|tr=lánsè}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|ныԓиԓиԓӄин|tr=nyḷiḷiḷqin}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|blå}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|biru}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|أَزْرَق}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|زرق|tr=zraq}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|կապույտ}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|bluo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|sinine}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|bláur|n}}, {{W+|fo|blátt|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sininen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|blau}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|gorm}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|azul|n}}
* {{Z|sdn}}: {{W-|sdn|biaittu}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ლურჯი|sc=Geor}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|polū}}, {{W-|haw|uliuli}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नीला|n}}, {{W+|hi|आसमानी|m}}, {{W+|hi|आबी|n}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|blauw|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|כָּחוֹל|n|tr=kaḥól|sc=Hebr}}, {{W+|he|תְּכֵלֶת|m|tr=tchélet}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|blāw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|gorm}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|blu|n}}, {{W+|it|azzurro|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|blár}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|青|tr=あお, ao}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|biru}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|blau}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|көк}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|파랑}}, {{W+|ko|파란색}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|glas}}, {{W-|kw|blou}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|caeruleus}}, {{W+|la|glaucus}}, {{W+|la|caesius}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|zils}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|mėlyna}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Blo|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|сина}}, {{W-|mk|син}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നീല}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|biru}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|blu}}, {{W-|mt|ikħal}}, {{W-|mt|iżraq}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|gorrym}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|निळा|sc=Deva}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|ch'ooj}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|kék}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|dootłʼizh}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|नीलो}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|blár}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|blå}}
* {{Z|ood}}: {{W-|ood|anilhmagi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|blau|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ନେଳି|sc=Orya}}
* {{Z|ug}}: {{W+|ug|كۆك|sc=ug-Arab}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|شين|n|tr=šín}}, {{W+|ps|شنه|m|tr=šna}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|niebieski}}, {{W+|pl|błękit|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|azul|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਨੀਲਾ|n|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көк}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲟⲛ}}, {{W-|cop|ⲁⲥⲓⲗⲱⲛ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|blau|n}}, {{W-|rm|blo|n}}, {{W-|rm|blov|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|albastru}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|си́ний}}, {{W+|ru|голубо́й}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|asùlu}}, {{W-|sc|blàu}}, {{W-|sc|biaittu}}, {{W-|sc|biaittu}}
* {{Z|sdc}}: {{W-|sdc|biaittu}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|плава|m|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|plava|m}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|modrá}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|modra|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|azul|n}}, {{W+|es|celeste|n}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bluu}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|blå}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|обӣ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|asul}}, {{W+|tl|bughaw}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நீலம்|sc=Taml}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สีน้ำเงิน|tr=sǐi-nám-ngən}}, {{W+|th|สีฟ้า|tr=sǐi-fáa}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|నీలము}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیلا|n|tr=nīlā}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|си́ній}}, {{W+|uk|блаки́тний}}
* {{Z|vi}}: , {{W-|vi|xanh lam}}, {{W+|vi|xanh da trời}}, {{W-|vi|xanh nước biển}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|blöv}}, {{W-|vo|yulib}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bleu|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|glas}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|coo}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ខៀវ|tr=kʰiev|sc=Khmr}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|בלוי}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μπλε|nt}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
=== Rengdêr 2 ===
{{rengdêr|ku}}
# {{rastnivîs|şên}}
#* {{bêmînak|ku}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|şîn|mê}}
[[Wêne:Funeral_mat.jpg|thumb|şîn]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[matem]], [[reşgirêdan]], [[xem]], [[behî]], [[tazî]], [[posîde]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Te digot qey piştî kêliyeke din ew ê li vê deştê Ûsiv li ber xwe dirêj bike û stranên '''şînê''' biavêje ser.|''[[w:Dara Hinarê|Dara Hinarê]]'', [[w:Yaşar Kemal|Yaşar Kemal]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Jê ====
* [[şînî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{hv|iir-pro|*xšai||qilqilîn, girîn, nivatin}}. Hevreha {{hv|ckb|شێوان}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Trauer|f}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|حداد}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|funebro}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suru}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|deuil|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|rouw}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|mourning}}, {{W+|en|grief}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|喪|tr=も, mo}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|dol}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|luto}}, {{W+|pt|nojo}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|luto}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|likfärd}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|matem}}, {{W+|tr|ağıt}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[nav]]ê [[herf]]a {{g|ar|sc=Arab|ش|tr=}} di [[alfabeya erebî]] de
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku}} ji {{ji|arc|ku}} ji {{ji|phn|ku}}.
=== Navdêr 3 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{rastnivîs|şûn}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|شین}}
#* {{bêmînak|ckb}}
a6xyil5raeoqzdkxj744iy3rrwc91kw
bihar
0
3128
6234843
6103529
2026-05-11T04:36:43Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234843
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|bîhar|Bihar}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-bihar.wav|Deng|dever=Amed}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-bihar.wav|Deng|dever=Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|bihar|mê}}
[[Wêne:Parc_de_Bagatelle_Paris_printemps.jpg|thumb|Bihar]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|demsal}} Demsala [[piştî]] [[zivistan]]ê û [[berî]] [[havîn]]ê.
#: {{mk|ku|'''Bihar''', havîn, payiz û zivistan.}}
#: {{mk|ku|Vê '''Biharê''', wê '''biharê'''.}}
#: {{mk|ku|'''Biharan''', her '''biharê'''.}}
#: {{mk|ku|'''Bihara''' bê, '''bihara''' were.}}
#: {{mk|ku|'''Bihara''' borî, '''bihara''' çûyî.}}
#: {{mk|ku|Par '''biharê'''.}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin='''Bihar''' û Gulan hatine; der û ber hêşîn, dinya germ, esman gewher e. Stembol û Kadiköy di nav govenda rengan de ne. Reng bi ser ketine, dinya nû ve vedije. Jiyaneke nû dest pê dike.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Çû nêv-i baxê gul'izar</br>Ew buxçeya her lê '''bihar'''</br>Lew bilbilan lê qal û şer.}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Dermanê jara tu yî<br>Heyva li çarda tu yî <br>Sêva li dara tu yî<br>Gula '''bihara''' tu yî <br>Tîjî nûbara tu yî<br>Xutba l’mihdara tu yî.|{{w|Feqiyê Teyran}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin='''Bihar''' e, êdî '''bihar''' e, Roza!<br>Gupik bi gupik in, gulî li darê.<br>Balinde di çerxa dîlanê de, <br>Serxweş in bi evîna '''biharê'''.|{{w|Rojen Barnas}}}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهار}}
* {{ku-kr|бьһар}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|behar}}
* {{g|ku|buhar}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|*wósr̥}}.
Hevreha soranî {{g|ckb|بههار}}, belûçî û farisî {{g|fa|بهار|tr=behar}}, goranî/hewramî {{q|hac|wehar|sc=Latn}}, {{hv|pal||wehar|sc=Latn}}, avestayî {{q|ae|𐬬𐬀𐬢𐬵𐬀𐬭|tr=vaŋhar}}... {{hv|sa|वसर्|tr=vásar}} û {{q|sa|वसन्त|tr=vasantá}}, hindî {{q|hi|वसंत|tr=vasant}} û {{q|hi|बसंत|tr=basant}}... latviyayî {{q|lv|vasara|tr=havîn}}, lîtwanî {{q|lt|vãsara}}, rûsî/ukraynî {{q|ru|весна́|tr=vêsná}}, çekî/slovakî {{q|cs|vesna}}... danmarkî/norwecî/swêdî {{q|da|vår}}... latînî {{q|la|vēr}}, romanî {{q|ro|vară}}, portugalî {{q|pt|verão}}, spanî {{q|es|verano}}, {{q|es|primavera|(prima)vera}}, îtalî {{q|es|primavera|(prima)vera}}, fransî {{q|fr|primevère|(prime)vère}}... yûnanî {{q|el|έαρ|tr=éar}}, {{hv|hy|գարուն|tr=garun}}...
Peyv ji zimanên îranî ketiye gelek zimanên [[tirkîkî]]: azerî {{q|az|bahar}}, oyxurî {{g|ug|باھار|tr=bahar}}, ozbekî {{q|uz|bahor}}, tirkî {{q|tr|bahar}}, {{q|tr|ilkbahar|(ilk)bahar}}, {{q|tr|sonbahar|(son)bahar}}, tirkmenî {{q|tk|bahar}}.
;{{biçûk|Çavkanî:
* {{Chyet}}
* {{Horák}}
* {{Kroonen}}
* {{Mallory}}
* {{Nişanyan}}
* {{The Tower of Babel}}
* {{Tsabolov}}
* {{De Vaan}}
}}
==== Bide ber ====
{{demsal|bihar|havîn|payiz|zivistan}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|بەھار|tr=[[behar]]}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|wehar}}
* {{Z|lki}}: {{W-|lki|wehar}}
* {{Z|hac}}: {{W-|hac|wehar}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|wesar}}, {{W-|zza|usar}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|ааԥын}}, {{W-|ab|ааҧын}}, {{W-|ab|ааԥынра}}, {{W-|ab|ааҧынра}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|гъатхэ}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|lente}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|pranverë|m}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Frühling|n}}, {{W+|de|Frühjahr|nt}}, / {{W+|de|Lenz|n}}, {{W+|de|Frühlingszeit|m}}, {{W-|de|Frühjahrszeit|m}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Früelig|n}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|јас}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ምንጭ}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܒܹܝܬ݇ܢܝܼ̈ܣܵܢܹܐ|tr=bīnīsane|p}}
*: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܬܕܐܐ}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|primuvearã|m}}, {{W-|rup|prumuvearã|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|বসন্ত}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|primavera|m}}
* {{Z|tay}}: {{W-|tay|ttungan abaw}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|их}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|yaz}}, {{W+|az|bahar}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|udaberri}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|яҙ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|вясна́|m}}; {{W-|be|уве́сну}}, {{W-|be|ўве́сну}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|বসন্ত}}, {{W+|bn|বাহার}}, {{W+|bn|নওবাহার}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|tagburakan}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|nevezamzer|m}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|musim bunga}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|про́лет|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|နွေဦးပေါက်}}, {{W+|my|နွေဦး}}, {{W-|my|နွေဦးရာသီ}}, {{W+|my|ဝသန္တ}}, {{W+|my|ဝသန်}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|хабар}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|бӏаьсте̄}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|jaro|nt}}, / {{W+|cs|vesna|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎪᎨᏱ}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|чунтян}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|春天|tr=chūntiān}}, {{W+|cmn|春季|tr=chūnjì}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|春|tr=chhun}}, {{W+|nan|春天|tr=chhun-thiⁿ}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|ҫуркунне}}, {{W-|cv|ҫур}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|forår|nt}}, {{W+|da|vår|g}}
* {{Z|id}}: [[musim]] [[semi]]
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|رَبِيع|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|ربيع|n|tr=rabīʿ}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|رَبيع|n|tr=rabīʕ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|գարուն}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|тундо}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|printempo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kevad}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нэгин}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|ненңени}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بهار|tr=bahâr}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|vár|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kevät}}
* {{Z|fro}}: {{W-|fro|printans|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|printemps|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|primevere|m}}, {{W-|fur|vierte|m}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Foarjier}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|maaitiid|n}}, {{W+|fy|maitiid|n}}, {{W+|fy|foarjier}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|earrach|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|primavera|m}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|બસંત}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|გაზაფხული}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|arapoty}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|बसंत|n}}, {{W+|hi|वसंत|n}} {{W+|hi|बहार|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|lente|n}}, {{W+|nl|voorjaar|nt}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|Frihling|n}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|אָבִיב|n|tr=avív}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|printempo}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|lencten|n}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|lenten}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|spring}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|kevät}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|бӏаьсти}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|primavera}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|earrach|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|primavera|m}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|vor|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|春|tr=はる, haru}}, {{W+|ja|春季|tr=しゅんき, shunki}}, {{W+|ja|春期|tr=しゅんき, shunki}}
* {{Z|jje}}: {{W-|jje|봄}}
* {{Z|kab}}: {{W-|kab|tafsut|m}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|upernaaq}}, {{W-|kl|upernâĸ}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|хавр}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ವಸಂತ}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|джаз}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|kevät}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|primavera|m}}
* {{Z|ks}}: {{W-|ks|سونٛتھ}}, {{W-|ks|بَہار|tr=bahār}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|жаз}}
* {{Z|si}}: {{W-|si|වසන්ත ඍතුව}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|sqo}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|тулыс}}
* {{Z|okm}}: {{W-|okm|봄〮|tr=pwóm}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|봄}}, {{W-|ko|춘계(春季)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|gwenton|n}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|printem}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|ansciuda|m}}, {{W-|lld|aisciöda|m}}, {{W-|lld|aisciuda|m}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|vēr|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|pavasaris|n}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ວະສັນ}}, {{W-|lo|ວະສັນຕະ}}, {{W-|lo|ວະສັນຕະຣະດູ}}, {{W+|lo|ລະດູບານໃໝ່}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|гатфар}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|primmaveja|m}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|pavasaris|n}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|kievād}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Fréijoer|nt}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|langes|n}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|пролет|m}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|വസന്തം}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|musim semi}}, {{W-|ms|musim bunga}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|rebbiegħa|m}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠨᡳᠶᡝᠩᠨᡳᠶᡝᡵᡳ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|Arragh|m|cuda=Yn Arragh}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|kōanga}}, {{W-|mi|aroaromahana}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|बसन्त}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|шошо}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tavasz}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|აფუნი}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|primabera}}
* {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|тунда}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хавар}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠬᠠᠪᠤᠷ}}
* {{Z|moe}}: {{W-|moe|shikuan}}
* {{Z|mtq}}: {{W-|mtq|mùa xân}}, {{W-|mtq|xân}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|ненгне}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|daan}}
* {{Z|nds}}:
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|Fröhjohr|nt}}, {{W-|nds-de|Fröhjohrstiet|m}}, {{W-|nds-de|Vörjohr|nt}}, {{W-|nds-de|Blöhtiet|m}}
* {{Z|niv}}: {{W-|niv|ӿонф}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|язлык}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|r'nouvé|n}}, {{W-|nrf|èrnouvé|n}}, {{W-|nrf|renouvé|n}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|vár|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|vår|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|vår|n}}
* {{Z|css}}: {{W-|css|tiusa pire}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|prima}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ବସନ୍ତ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|arfaasaa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|уалдзӕг}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|باھار}}, {{W-|ug|ئەتىياز}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|bahor}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|پسرلۍ|tr=psarləy}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Farjoa|n}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|wiosna|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|primavera|m}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਬਸੰਤ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|көктем}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲁⲣ}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|primavaira|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|primavara|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|primăvară|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|весна́|m}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|ярь|m}}
* Samî:
*: {{Z|se}}: {{W-|se|giđđa}}
*: {{Z|sma}}: {{W-|sma|gïjre}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|कुसुमाकर|n}}, {{W+|sa|वसन्त|n}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|banau}}, {{W-|sc|baranu}}, {{W-|sc|benau}}, {{W-|sc|beranu}}, {{W-|sc|veranu}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|primavera|m}}
* {{Z|sd}}: {{W-|sd|بہار|tr=bahāra|cuda=بَہارَ}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|про̀леће|nt}}, {{W-|sh|про̀љеће|nt}}, {{W-|sh|пролиће|nt}}, {{W-|sh|пролитје|nt}}
*: Latînî: {{W+|sh|pròleće|nt}}, {{W+|sh|pròljeće|nt}}, {{W-|sh|proliće|nt}}, {{W-|sh|prolitje|nt}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|voar}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|весна|m}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|весна|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|jar|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|pomlád|m}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|gu’}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|nalěśe|nt}}, {{W-|dsb|nalěto|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|nalěćo|nt}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|primavera|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|masika}}, {{W+|sw|bamvua}}, {{W-|sw|majira ya chipuko}}, {{W-|sw|kipindi cha demani}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|vår|g}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|часқы|tr=çasqı}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|xuân}}, {{W-|tyz|bó}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳор}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|tagsibol}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|வசந்த காலம்}}
* {{Z|th}}: {{W-|th|ใบไม้ผลิ}}, {{W-|th|ฤดูใบไม้ผลิ}}, {{W-|th|หน้าใบไม้ผลิ}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|వసంత ఋతువు}}, {{W+|te|పుష్పసమయము}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⵜⴰⴼⵙⵓⵜ}}, {{W-|tzm|ⵜⴰⵍⴷⵔⴰⵔ}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|baar}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|яз}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ilkbahar}}, {{W+|tr|bahar}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|ýaz}}, {{W+|tk|bahar}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|དཔྱིད}}
* {{Z|tli}}: {{W-|tli|khukalt'éex' ká}}
* {{Z|udi}}: {{W-|udi|жӏогъул}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|тулыс}}
* {{Z|ulc}}: {{W-|ulc|неӈне}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|بسنت|n|tr=basant}}, {{W+|ur|بہار|m|tr=bahār}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|весна́|m}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|verta|m}}, {{W+|vec|vèrta|m}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|keväz'}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|mùa xuân}} ({{W-|vi|務春}}), {{W+|vi|xuân}} ({{W-|vi|春}})
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|florüp}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|kevväi}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|tševäd}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bontins|n}}, {{W+|wa|prétins|n}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|gwanwyn|n}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|fiywyt}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|weeną}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|noor}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|часхы}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|ឧតុរាជ}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|intwasahlobo}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|буҳор}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|саас}}
* {{Z|yi}}: {{W+|yi|פֿרילינג|n}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|sípíríǹgì}}, {{W-|yo|ìgbà ìrúwé}}
* {{Z|esu}}: {{W-|esu|up'nerkaq}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|άνοιξη|m}}, {{W+|el|έαρ|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἔαρ|nt}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|mboq}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|intwasahlobo}}
{{werger-bin}}
8jt9u0ehjiyotxxebbz9pfixvd1qwh9
rindî
0
3167
6234809
6129193
2026-05-11T00:19:49Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234809
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|rindî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Hevmane ====
{{kol3|ku
| başî
| çêyî
| qencî
| çakî
}}
==== Dijmane ====
{{kol3|ku
| bedî
| xirabî
| nebaşî
| neçêyî
| neçakî
| nerindî
| neqencî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|rind|î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W-|de|Entgegenkommen}}, {{W+|de|Liebesdienst}}, {{W+|de|Gefallen}} {{n}}, {{W+|de|Güte}} {{m}}, {{W+|de|Richtigkeit}} {{m}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|قشنگی}}, {{W+|fa|خوبی}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beneficence}}, {{W+|en|pulchritude}}, {{W+|en|magnificence|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzellik}}, {{W+|tr|rintlik}}, {{W+|tr|iyilik}}
{{werger-bin}}
tfvipbsisjbv7h7b3itwrdcidaws811
milyon
0
3262
6234689
5995641
2026-05-10T12:17:11Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234689
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-milyon.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Hejmar ===
{{hejmar|ku}}
# [[jimare]] 1.000.000(<b><span style="text-decoration:overline">M</span></b>), 10<sup>6</sup>
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[mîlyon]]
==== Binêre herwiha ====
{{hejmar/ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|miljoen}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|milion}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Million|m}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|millón}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|milyon}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|milioi}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|мільён|n}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|নুযুত|sc=Beng}}, {{W-|bn|মিলিয়ন|sc=Beng}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|milion}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|милио́н|n}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|သန်း|sc=Mymr}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|сая}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|миллион}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|milión|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|百萬|tr=baak3 maan6}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|百萬|tr=bǎi-wàn}}
* {{Z|chk}}: {{W-|chk|minion}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|million|g}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|sejuta}}, {{W+|id|juta}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مِلْيُون|n|tr=milyōn}}, {{W-|ar|١٠٠٠٠٠٠}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|مِلْيون|n|tr=milyōn}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|միլիոն}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|miliono}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|miljon}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|میلیون|tr=milyon}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|miljoona}}
* {{Z|frm}}: {{W-|frm|million|n}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|million|n}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|millean|n}}, {{W-|gd|muillean|n}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|દશ લાખ|sc=Gujr}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|მილიონი|sc=Geor}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|sua}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|miliona}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|दस लाख}}, {{W-|hi|१००००००}}, {{W+|hi|नियुत|n}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|hambad}}, {{W-|hil|milyon}}, {{W-|hil|ramak}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|miljoen|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|מִילְיוֹן|tr=milyón}}
* {{Z|en}}: {{W|en|million}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|million|cuda=un million}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|milliún|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|milione|n}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|milljón}}, {{W+|is|miljón|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|百万|tr=ひゃくまん, hyaku-man}}
* {{Z|jv}}: {{W-|jv|yuta}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|сай}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|sangyuta}}, {{W-|pam|milyun}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|milió|n}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|hunu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|миллион|sc=Cyrl}}
* {{Z|si}}: {{W-|si|මිලියනය|sc=Sinh}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|백만}}
* {{Z|lou}}: {{W-|lou|milyon}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|milliō|n}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|miljons|n}}
* {{Z|lo}}: {{W+|lo|ລ້ານ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|milijonas|n}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦟᦱᧃᧉ}}
* {{Z|lnd}}: {{W-|lnd|ribet}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|милио́н|n}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|ദശലക്ഷം}}, {{W-|ml|പത്തുലക്ഷം}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|juta}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|miljun}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|[[ᡨ᠋ᠠᠩᡤᡡ]] [[ᡨᡠ᠋ᠮᡝᠨ]]}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|millioon}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|miriona}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|millió}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|ḥḥ|h=C11}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|сая|sc=Cyrl}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tʼááłáhádí míiltsoh}}, {{W-|nv|miiltsoh}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|millaon}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|million|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|million|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|midaaswaak daso-midaawaak}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|milion}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|kitila}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|مىليون}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|million}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|milion|m-in}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|milhão|n}}
* {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਦਸ ਲਾਖ|tr=das lākh|sc=Guru}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|миллион|sc=Cyrl}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|milion|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|миллио́н|n}}
* {{Z|sa}}: {{W-|sa|दशलक्षं}}, {{W+|sa|नियुत}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|yukot}}, {{W-|ceb|milyon}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|милѝо̄н|n|sc=Cyrl}}, {{W-|sh|милѝјӯн|n|sc=Cyrl}}
*: Latînî: {{W+|sh|milìōn|n}}, {{W+|sh|milìjūn|n}}
* {{Z|cu}}: {{W-|cu|леодръ}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|milión|n}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|milijon}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|millón|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|miljon|g}}, {{W+|sv|million|g}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လၢၼ်ႉ}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|миллион|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|milyon}}, {{W-|tl|angaw}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ล้าน}}
* Turkish: bir {{W+|tr|milyon}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|పది లక్షలు}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|million}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|миллион|sc=Cyrl}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|million}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|сая}}, {{W-|tyv|миллион}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|دس لاکھ|tr=das lākh}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|мільйо́н|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|triệu}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|balion}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|miliwn}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|មួយលាន}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|муҥ}}, {{W-|sah|мөлүйүөн}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|מיליאָן|sc=Hebr}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|àádọ́ta ọ̀kẹ́}}, {{W-|yo|ẹgbẹ̀ẹgbẹ̀rún}}, {{W-|yo|mílíọ̀nù}}
* {{Z|esu}}: {{W-|esu|miilicaaq}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|εκατομμύριο|nt}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|million|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=76598985}}
0t2ru3m0o81egf1cctxifuy48i64588
milyar
0
3263
6234681
5889287
2026-05-10T12:04:10Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234681
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-milyar.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Hejmar ===
{{hejmar|ku}}
# [[hejmar]]a [[1000000000]] (<b><span style="display:table-cell; border-top:1px solid; padding-top:1px;"><span style="text-decoration:overline">M</span></span></b>), 10<sup>9</sup>
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[mîlyar]]
* [[milyard]]
* [[mîlyard]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Milliarde|m}}
* {{Z|fa}}: {{W|fa|میلیارد}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|billion}}, {{W+|en|milliard}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|miljard}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|milyar}}
{{werger-bin}}
gc292zugconrv3cs30q1z2ok6rp7ct0
6234690
6234681
2026-05-10T12:17:36Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6234690
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-milyar.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Hejmar ===
{{hejmar|ku}}
# [[hejmar]]a [[1000000000]] (<b><span style="display:table-cell; border-top:1px solid; padding-top:1px;"><span style="text-decoration:overline">M</span></span></b>), 10<sup>9</sup>
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[mîlyar]]
* [[milyard]]
* [[mîlyard]]
==== Binêre herwiha ====
{{hejmar/ku}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Milliarde|m}}
* {{Z|fa}}: {{W|fa|میلیارد}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|billion}}, {{W+|en|milliard}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|miljard}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|milyar}}
{{werger-bin}}
bmxgylnqtj56koc7818a97zc0auw9o3
ciwanî
0
3739
6234807
5889655
2026-05-11T00:16:35Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234807
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|ciwanî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku|bedewî|spehîtî|delalî|xweşikî|rindî|xemildarî}}
#* {{bêmînak|ku}}
# jiyana [[ciwan]]an, jiyana [[genc]]an, jiyana [[keç]] û [[xort]]an
#* {{bêmînak|ku}}
# dema mirov [[ciwan]] / [[genc]] / [[xort]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|جوانی}}
==== Hevmane ====
* [[gencatî]]
* [[xortanî]]
* [[fîrîgî]]
==== Bide ber ====
* [[pîrî]]
* [[zarroktî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|ciwan|-î}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Jugend|m}}, {{W+|de|Adoleszenz|f|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ريق|guman=erê}}, {{W-|ar|الجمال|guman=erê}}, {{W-|ar|الدیسق|guman=erê}}, {{W-|ar|الروعة|guman=erê}}, {{W-|ar|الزین|guman=erê}}, {{W-|ar|الشكلة|guman=erê}}, {{W-|ar|الصباحة|guman=erê}}, {{W-|ar|الصباحیة|guman=erê}}, {{W-|ar|الطرفة:|guman=erê}}, {{W-|ar|العتق|guman=erê}}, {{W-|ar|الغرا|guman=erê}}, {{W-|ar|الغري|guman=erê}}, {{W-|ar|القسامة|guman=erê}}, {{W-|ar|حبور|guman=erê}}, {{W-|ar|میسم|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|باطراوت}}, {{W+|fa|جمال}}, {{W+|fa|خوشگلی}}, {{W-|fa|دوره جوانی}}, {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|طراوت}}, {{W+|fa|جوانی}}, {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|تازگی}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}, {{W+|en|adolescence}}, {{W+|en|adulescentia}}, {{W+|en|salad days}}, {{W+|en|young blood}}, {{W+|en|prettiness}}, {{W+|en|exquisiteness}}, {{W+|en|aestheticism|guman=erê}}, {{W+|en|elegance|guman=erê}}, {{W+|en|loveliness|guman=erê}}, {{W+|en|sightliness|guman=erê}}, {{W-|en|star dust|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|estetik}}, {{W+|tr|gençlik}}, {{W+|tr|hüsün}}, {{W+|tr|yakışıklılık}}, {{W+|tr|yavru|guman=erê}}
{{werger-bin}}
lmycjqmfz4cyjjgo8n6f05wgjjq25d8
spehî
0
3763
6234797
6230989
2026-05-10T23:58:55Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234797
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sipehî.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{kîte|ku|spe|hî}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spehî}}
[[Wêne:Rosa cultivar Bonica 82 2.JPG|thumb|Gelek kes gulan wek '''spehî'''tirîn tiştî dihesibînin.]]
{{rengdêr|ku}}
# Kesa/ê yan tişta/ê [[rû]] yan [[bejn]]a wê / wî bi dilê mirovî ye.
#: {{hevmane|ku|delal|bedew|ciwan|rind|xweşik|şîrîn}}
#: {{dijmane|ku|kirêt}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[baş]], [[qenc]], [[çê]], [[çak]]
#: {{dijmane|ku|xirab|nebaş}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[sax]], [[saxlem]]
#: {{dijmane|ku|nesax|nexweş|xeste}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|siphey}} {{i|di dewerên [[Bidlîs]] û [[Wan]]ê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپهحی}}, {{g|ku|sc=Arab|سپههی|tr=-}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|spehî bûn<q:lêker>
|spehî kirin<q:lêker>
|spehîbûn<q:navdêr>
|spehîkirin<q:navdêr>
|spehîbûyî<q:rengdêr>
|spehîkirî<q:rengdêr>
|spehîkar
|spehîkarî
|spehîker
|spehîkerî
|spehîtî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji ''spahî'', wek {{hv|fa|سپاهی}}/{{q|tr|sipahi}}, yeksanî {{heve|ku|sipa|-î}}. Bo guherrîna ramanê bide ber {{q|ku|cundî}}, {{q|ku|bedew}}; wek ''"esker, serbaz"'' > ''"xortê mêrxas u mengî"'' > ''"çeleng"'' u paşînî > ''"rind"'' bi giştî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|mooi}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bukur|cuda=i bukur}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schön}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ቆንጆ|sc=Ethi}}
* {{Z|arc}}: {{W-|arc|שפירא}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ধুনীয়া}}, {{W-|as|ভাল লগা}}, {{W-|as|সুন্দৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|guapu|n}}, {{W-|ast|guapa|m}}, {{W-|ast|formosu|n}}, {{W-|ast|formosa|m}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|берцинаб}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəl}}, {{W+|az|qəşəng}}, {{W-|az|yaraşıqlı}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|lawa'}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|eder}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|матур}}
* {{Z|beg}}: {{W-|beg|jie batien}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|выда́тны}}, {{W-|be|прыго́жы|n|sc=Cyrl}}, {{W-|be|харо́шы}}, {{W-|be|красі́вы}}, {{W-|be|урадлі́вы}}, {{W-|be|фа́йны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সুন্দর}}, {{W+|bn|খুবসুরত}}, {{W+|bn|হাসিন}}
* {{Z|bsb}}: {{W-|bsb|bagak}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|magayon}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|brav}}, {{W+|br|kaer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|bisai}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|краси́в}}, {{W+|bg|прекра́сен}}
* {{Z|my}}: {{W-|my|လှသော|sc=Mymr}}, {{W+|my|လှပ|sc=Mymr}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|һайхан}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|tsawm}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|pya'c̈homa}}, {{W-|ccc|pewa puti'na}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хаза}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|krásný}}, {{W+|cs|pěkný}}, {{W+|cs|sličný}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|靚|tr=leng3}}, {{W-|yue|好睇|tr=hou2 tai2}}, {{W-|yue|漂亮|tr=piu3 loeng6}}, {{W-|yue|美麗|tr=mei5 lai6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|җүн}}, {{W-|dng|җүн-ён}}, {{W-|dng|җиҗүн}}, {{W-|dng|җүнмый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|漂亮|tr=piàoliang}}, {{W+|cmn|美|tr=měi}}, {{W+|cmn|好看|tr=hǎokàn}}, {{W+|cmn|美麗|tr=měilì}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|俊|tr=cóng}}, {{W-|cdo|漂亮|tr=piĕu-liông}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|媠|tr=súi}}, {{W+|nan|美麗|tr=bí-lē}}, {{W-|nan|好看|tr=hó-khòaⁿ}}, {{W+|nan|媠噹噹|tr=súi-tang-tang}}
*: {{Z|nan-tws}}: {{W-|nan-tws|雅|tr=ngia2}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|漂亮|tr=phiau lian}}, {{W-|wuu|好看|tr=hau khoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|bial}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|smuk}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|olumis}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|indah}}, {{W+|id|cantik}}, {{W+|id|ayu}}, {{W+|id|molek}}, {{W+|id|cakep}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|جَمِيل}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|جميل|tr=gamīl}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|غزال|n|tr=ḡuzāl}}, {{W-|ary|جميل|tr=jmīl}}, {{W-|ary|زوين|n|tr=zwīn}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|գեղեցիկ|sc=Armn}}, {{W+|hy|սիրուն|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|bela}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kaunis}}, {{W+|et|ilus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زیبا|tr=zibâ}}, {{W+|fa|قشنگ|tr=qašang}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|vakur}}, {{W-|fo|penur}}, {{W-|fo|fagur}}
* {{Z|fj}}: {{W-|fj|totoka}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kaunis}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|beau|n}}, {{W+|fr|belle|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|biel|n}}, {{W-|fur|biele|m}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moai}}, {{W-|fy|kreas}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|àlainn}}, {{W-|gd|bòidheach}}, {{W-|gd|brèagha}}, {{W-|gd|fèilleil}}, {{W-|gd|grinn}}, {{W-|gd|maiseach}}, {{W-|gd|rìomhach}}, {{W-|gd|sgèimheach}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|સુંદર}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|მშვენიერი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ლამაზი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ტურფა|sc=Geor}}, {{W-|ka|საუცხოო|sc=Geor}}, {{W-|ka|საყვარელი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მომხიბლავი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მიმზიდველი|sc=Geor}}, {{W-|ka|სასიამოვნო|sc=Geor}}, {{W-|ka|სანდომიანი|sc=Geor}}, {{W-|ka|წარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|თვალწარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|კოხტა|sc=Geor}}, {{W-|ka|მოხდენილი|sc=Geor}}, {{W-|ka|პირმშვენიერი|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|bò}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|nani}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|ख़ूबसूरत}}, {{W+|hi|सुन्दर}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|mooi}}, {{W+|nl|schoon}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|scheen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|יָפֶה|n|tr=yafé}}, {{W+|he|יָפָה|m|tr=yafá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|bela}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|oma}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fæġer}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|beautevous}}, {{W-|enm|wynsom}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beautiful}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|belle}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|álainn}}, {{W-|ga|spéiriúil}}, {{W-|ga|dathúil}}, {{W-|ga|galánta}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|biel|n}}, {{W-|ist|biela|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bello|n}}, {{W+|it|bella|m}}, {{W+|it|affascinante}}, {{W+|it|incantevole}}, {{W+|it|meraviglioso}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fallegur}}, {{W+|is|fagur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|美しい|tr=うつくしい, utsukushii}}, {{W+|ja|綺麗|tr=きれい, kirei}}, {{W+|ja|素敵|tr=すてき, suteki}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|bĕcik}}
* {{Z|kzj}}: {{W-|kzj|olumis}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|сәәхн}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಸುಂದರ}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|bunitu}}, {{W-|kea|benite}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|bell|n}}, {{W+|ca|bella|m}}, {{W+|ca|formós|n}}, {{W-|ca|formósa|m}}, {{W+|ca|bonic|n}}, {{W+|ca|bonica|m}}
* {{Z|qu}}: {{W+|qu|sumaq}}, {{W-|qu|şumag}}, {{W-|qu|k'acha}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|көркөм}}, {{W+|ky|кооз}}, {{W+|ky|сонун}}, {{W+|ky|чырайлуу}}, {{W+|ky|чырай жүздүү}}, {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|ажайып}}, {{W+|ky|көйүткөн}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|ලස්සන|sc=Sinh}}, {{W-|si|සුන්දර|sc=Sinh}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|아름답다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|teg}}
* {{Z|xug}}: {{W-|xug|清ーらせん|tr=すーらせん, sūrasen}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|ermozo|n}}, {{W-|lad|ermoza|m}}
* {{Z|lmy}}: {{W-|lmy|jorro}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pulcher}}, {{W-|la|formosus|n}}, {{W+|la|bellus|n}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|skaists}}, {{W-|lv|daiļš}}, {{W-|lv|glīts}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ງາມ}}, {{W-|lo|ງ້ອມ}}, {{W-|lo|ຈຸບຸ}}, {{W-|lo|ຊະແລບ}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|sjoen}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|gražus}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bel}}, {{W-|lmo|bèll}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦇᦱᧄ|sc=Talu}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schea'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|убав}}, {{W-|mk|прекрасен}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|സുന്ദരം}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|cantik}}, {{W+|ms|indah}}, {{W+|ms|molek}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡳᡴᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡥᠣᠴᡳᡴᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|aalin}}, {{W-|gv|bwaagh}}, {{W-|gv|bwoyagh}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|waiwaiā}}, {{W+|mi|pīwari}}, {{W-|mi|hūmārie}}, {{W-|mi|hūmārire}}, {{W-|mi|purotu}}, {{W-|mi|rerehua}}, {{W+|mi|tau}}, {{W-|mi|ātanga}}, {{W-|mi|ātaahua}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|सुंदर}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|قشنگ}}, {{W-|mzn|خجیر}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|szép}}, {{W+|hu|gyönyörű}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|nfr|h=nfr-f:r-A40}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|сайхан|sc=Cyrl}}, {{W+|mn|гуа}}, {{W-|mn|үзэсгэлэнтэй}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|nizhóní}}, {{W-|nv|nizhóní yeeʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|schöön}}, {{W-|nds|scheun}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|bieau|n}}, {{W-|nrf|belle|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|fagr}}
* {{Z|ryu}}: {{W-|ryu|清らさん}}, {{W-|ryu|美らさん|tr=ちゅらさん, churasan}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|bel}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|bèl|n}}, {{W+|oc|bèla|m}}, {{W+|oc|bèu|n}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସୁନ୍ଦର}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|گۈزەل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yoqimli}}, {{W+|uz|goʻzal}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ښکلی|tr=ẍkwëlay}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|schmock}}, {{W-|pdt|scheen}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|piękny}}, {{W+|pl|fajny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|belo|n}}, {{W+|pt|bela|m}}, {{W+|pt|bonito|n}}, {{W+|pt|bonita|m}}, {{W+|pt|lindo|n}}, {{W+|pt|linda|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸੁਹਣਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|әдемі|sc=Cyrl}}, {{W-|kk|әсем|sc=Cyrl}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲛⲉⲥⲉ}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|bël}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|bel|n}}, {{W-|rm|bella|m}}, {{W-|rm|bi|n}}, {{W-|rm|biala|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|śukar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|frumos|n|nt}}, {{W+|ro|frumoasă|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|краси́вый}}, {{W+|ru|прекра́сный}}, {{W+|ru|приго́жий}}, {{W+|ru|ле́пый}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|सुन्दर}}, {{W+|sa|सुरूप}}, {{W+|sa|मञ्जु}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|bedhu|n}}, {{W-|sc|bedha|m}}, {{W-|sc|bellu|n}}, {{W-|sc|bella|m}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|matahom}}, {{W-|ceb|maanyag}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|beddu|n}}, {{W+|scn|bedda|m}}
* {{Z|sid}}: {{W-|sid|xuʼma}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ле̑п}}, {{W-|sh|лије̑п}}, {{W-|sh|лип}}
*: Latînî: {{W+|sh|lȇp}}, {{W+|sh|lijȇp}}, {{W-|sh|lip}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|ⰾⱑⱂⱏ}}
*: Glagolîtîk: {{W-|cu|лѣпъ}}, {{W-|cu|красьнъ}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|лѣпъ}}, {{W-|orv|красьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|krásny}}, {{W-|sk|pekný}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|lep}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|rědny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|hermoso}}, {{W+|es|bello}}, {{W+|es|lindo}}, {{W+|es|guapo}}, {{W+|es|bonito}}
* {{Z|xsv}}: {{W-|xsv|grazi}}, {{W-|xsv|skaista|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|zuri}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fin}}, {{W+|sv|vacker}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ႁၢင်ႈလီ}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зебо|sc=Cyrl}}, {{W-|tg|хушрӯ|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|maganda}}
* {{Z|tly}}: {{W-|tly|ğəşəng}}, {{W-|tly|reçin}}, {{W-|tly|rəvoşin}}, {{W-|tly|xos}}, {{W-|tly|cıvon}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அழகிய}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สุนทร}}, {{W+|th|สวย}}, {{W+|th|งาม}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అందమైన}}, {{W+|te|చక్కని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|матур|sc=Cyrl}}, {{W-|tt|гүзәл|sc=Cyrl}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzel}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|görmegeý}}, {{W-|tk|gözel}}, {{W-|tk|gelşikli}}
* {{Z|tkn}}: {{W-|tkn|清らさい|tr=きゅらさい, kyurasai}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|kartse}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|-ntle}}
* {{Z|ttg}}: {{W-|ttg|lawa'}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|خوبصورت|tr=xūbsūrat}}, {{W-|ur|سندر|tr=sundar}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|вродли́вий}}, {{W+|uk|краси́вий}}, {{W+|uk|га́рний|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|хоро́ший}}, {{W-|uk|фа́йний}}, {{W+|uk|кра́сний}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|beło|n}}, {{W-|vec|beła|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đẹp}}, {{W+|vi|xinh đẹp}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|jönik}}, {{W+|vo|lejönik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bea|n}}, {{W+|wa|bele|m}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|hardd}}, {{W+|cy|prydferth}}
* {{Z|kca}}: {{W-|kca|хурамӑӈ}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស្អាត}}, {{W+|km|ល្អ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שיין|sc=Hebr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ωραίος}}, {{W+|el|όμορφος}}
*: Kevn: {{W-|grc|καλός}}, {{W-|grc|ὡραῖος}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|baenzsau}}, {{W-|za|gacae}}, {{W-|za|giengh}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@NearCheek-PalmBack RoundVert OpenA@NearJaw-PalmBack}}
{{werger-bin}}
9ilnn3zsdoeor21b4zxtfcq89ysq3p4
6234801
6234797
2026-05-11T00:04:04Z
Ghybu
1393
/* Bi alfabeyên din */
6234801
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-sipehî.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{kîte|ku|spe|hî}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|spehî}}
[[Wêne:Rosa cultivar Bonica 82 2.JPG|thumb|Gelek kes gulan wek '''spehî'''tirîn tiştî dihesibînin.]]
{{rengdêr|ku}}
# Kesa/ê yan tişta/ê [[rû]] yan [[bejn]]a wê / wî bi dilê mirovî ye.
#: {{hevmane|ku|delal|bedew|ciwan|rind|xweşik|şîrîn}}
#: {{dijmane|ku|kirêt}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[baş]], [[qenc]], [[çê]], [[çak]]
#: {{dijmane|ku|xirab|nebaş}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[sax]], [[saxlem]]
#: {{dijmane|ku|nesax|nexweş|xeste}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{hw|ku|siphey}} {{i|di dewerên [[Bidlîs]] û [[Wan]]ê}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سپەحی}}, {{g|ku|sc=Arab|سپەهی|tr=-}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|spehî bûn<q:lêker>
|spehî kirin<q:lêker>
|spehîbûn<q:navdêr>
|spehîkirin<q:navdêr>
|spehîbûyî<q:rengdêr>
|spehîkirî<q:rengdêr>
|spehîkar
|spehîkarî
|spehîker
|spehîkerî
|spehîtî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji ''spahî'', wek {{hv|fa|سپاهی}}/{{q|tr|sipahi}}, yeksanî {{heve|ku|sipa|-î}}. Bo guherrîna ramanê bide ber {{q|ku|cundî}}, {{q|ku|bedew}}; wek ''"esker, serbaz"'' > ''"xortê mêrxas u mengî"'' > ''"çeleng"'' u paşînî > ''"rind"'' bi giştî.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|mooi}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bukur|cuda=i bukur}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schön}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ቆንጆ|sc=Ethi}}
* {{Z|arc}}: {{W-|arc|שפירא}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ধুনীয়া}}, {{W-|as|ভাল লগা}}, {{W-|as|সুন্দৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|guapu|n}}, {{W-|ast|guapa|m}}, {{W-|ast|formosu|n}}, {{W-|ast|formosa|m}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|берцинаб}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəl}}, {{W+|az|qəşəng}}, {{W-|az|yaraşıqlı}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|lawa'}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|eder}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|матур}}
* {{Z|beg}}: {{W-|beg|jie batien}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|выда́тны}}, {{W-|be|прыго́жы|n|sc=Cyrl}}, {{W-|be|харо́шы}}, {{W-|be|красі́вы}}, {{W-|be|урадлі́вы}}, {{W-|be|фа́йны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সুন্দর}}, {{W+|bn|খুবসুরত}}, {{W+|bn|হাসিন}}
* {{Z|bsb}}: {{W-|bsb|bagak}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|magayon}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|brav}}, {{W+|br|kaer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|bisai}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|краси́в}}, {{W+|bg|прекра́сен}}
* {{Z|my}}: {{W-|my|လှသော|sc=Mymr}}, {{W+|my|လှပ|sc=Mymr}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|һайхан}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|tsawm}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|pya'c̈homa}}, {{W-|ccc|pewa puti'na}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хаза}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|krásný}}, {{W+|cs|pěkný}}, {{W+|cs|sličný}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|靚|tr=leng3}}, {{W-|yue|好睇|tr=hou2 tai2}}, {{W-|yue|漂亮|tr=piu3 loeng6}}, {{W-|yue|美麗|tr=mei5 lai6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|җүн}}, {{W-|dng|җүн-ён}}, {{W-|dng|җиҗүн}}, {{W-|dng|җүнмый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|漂亮|tr=piàoliang}}, {{W+|cmn|美|tr=měi}}, {{W+|cmn|好看|tr=hǎokàn}}, {{W+|cmn|美麗|tr=měilì}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|俊|tr=cóng}}, {{W-|cdo|漂亮|tr=piĕu-liông}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|媠|tr=súi}}, {{W+|nan|美麗|tr=bí-lē}}, {{W-|nan|好看|tr=hó-khòaⁿ}}, {{W+|nan|媠噹噹|tr=súi-tang-tang}}
*: {{Z|nan-tws}}: {{W-|nan-tws|雅|tr=ngia2}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|漂亮|tr=phiau lian}}, {{W-|wuu|好看|tr=hau khoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|bial}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|smuk}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|olumis}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|indah}}, {{W+|id|cantik}}, {{W+|id|ayu}}, {{W+|id|molek}}, {{W+|id|cakep}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|جَمِيل}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|جميل|tr=gamīl}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|غزال|n|tr=ḡuzāl}}, {{W-|ary|جميل|tr=jmīl}}, {{W-|ary|زوين|n|tr=zwīn}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|գեղեցիկ|sc=Armn}}, {{W+|hy|սիրուն|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|bela}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kaunis}}, {{W+|et|ilus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زیبا|tr=zibâ}}, {{W+|fa|قشنگ|tr=qašang}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|vakur}}, {{W-|fo|penur}}, {{W-|fo|fagur}}
* {{Z|fj}}: {{W-|fj|totoka}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kaunis}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|beau|n}}, {{W+|fr|belle|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|biel|n}}, {{W-|fur|biele|m}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moai}}, {{W-|fy|kreas}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|àlainn}}, {{W-|gd|bòidheach}}, {{W-|gd|brèagha}}, {{W-|gd|fèilleil}}, {{W-|gd|grinn}}, {{W-|gd|maiseach}}, {{W-|gd|rìomhach}}, {{W-|gd|sgèimheach}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|સુંદર}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|მშვენიერი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ლამაზი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ტურფა|sc=Geor}}, {{W-|ka|საუცხოო|sc=Geor}}, {{W-|ka|საყვარელი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მომხიბლავი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მიმზიდველი|sc=Geor}}, {{W-|ka|სასიამოვნო|sc=Geor}}, {{W-|ka|სანდომიანი|sc=Geor}}, {{W-|ka|წარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|თვალწარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|კოხტა|sc=Geor}}, {{W-|ka|მოხდენილი|sc=Geor}}, {{W-|ka|პირმშვენიერი|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|bò}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|nani}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|ख़ूबसूरत}}, {{W+|hi|सुन्दर}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|mooi}}, {{W+|nl|schoon}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|scheen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|יָפֶה|n|tr=yafé}}, {{W+|he|יָפָה|m|tr=yafá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|bela}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|oma}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fæġer}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|beautevous}}, {{W-|enm|wynsom}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beautiful}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|belle}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|álainn}}, {{W-|ga|spéiriúil}}, {{W-|ga|dathúil}}, {{W-|ga|galánta}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|biel|n}}, {{W-|ist|biela|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bello|n}}, {{W+|it|bella|m}}, {{W+|it|affascinante}}, {{W+|it|incantevole}}, {{W+|it|meraviglioso}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fallegur}}, {{W+|is|fagur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|美しい|tr=うつくしい, utsukushii}}, {{W+|ja|綺麗|tr=きれい, kirei}}, {{W+|ja|素敵|tr=すてき, suteki}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|bĕcik}}
* {{Z|kzj}}: {{W-|kzj|olumis}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|сәәхн}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಸುಂದರ}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|bunitu}}, {{W-|kea|benite}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|bell|n}}, {{W+|ca|bella|m}}, {{W+|ca|formós|n}}, {{W-|ca|formósa|m}}, {{W+|ca|bonic|n}}, {{W+|ca|bonica|m}}
* {{Z|qu}}: {{W+|qu|sumaq}}, {{W-|qu|şumag}}, {{W-|qu|k'acha}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|көркөм}}, {{W+|ky|кооз}}, {{W+|ky|сонун}}, {{W+|ky|чырайлуу}}, {{W+|ky|чырай жүздүү}}, {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|ажайып}}, {{W+|ky|көйүткөн}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|ලස්සන|sc=Sinh}}, {{W-|si|සුන්දර|sc=Sinh}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|아름답다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|teg}}
* {{Z|xug}}: {{W-|xug|清ーらせん|tr=すーらせん, sūrasen}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|ermozo|n}}, {{W-|lad|ermoza|m}}
* {{Z|lmy}}: {{W-|lmy|jorro}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pulcher}}, {{W-|la|formosus|n}}, {{W+|la|bellus|n}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|skaists}}, {{W-|lv|daiļš}}, {{W-|lv|glīts}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ງາມ}}, {{W-|lo|ງ້ອມ}}, {{W-|lo|ຈຸບຸ}}, {{W-|lo|ຊະແລບ}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|sjoen}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|gražus}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bel}}, {{W-|lmo|bèll}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦇᦱᧄ|sc=Talu}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schea'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|убав}}, {{W-|mk|прекрасен}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|സുന്ദരം}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|cantik}}, {{W+|ms|indah}}, {{W+|ms|molek}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡳᡴᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡥᠣᠴᡳᡴᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|aalin}}, {{W-|gv|bwaagh}}, {{W-|gv|bwoyagh}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|waiwaiā}}, {{W+|mi|pīwari}}, {{W-|mi|hūmārie}}, {{W-|mi|hūmārire}}, {{W-|mi|purotu}}, {{W-|mi|rerehua}}, {{W+|mi|tau}}, {{W-|mi|ātanga}}, {{W-|mi|ātaahua}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|सुंदर}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|قشنگ}}, {{W-|mzn|خجیر}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|szép}}, {{W+|hu|gyönyörű}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|nfr|h=nfr-f:r-A40}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|сайхан|sc=Cyrl}}, {{W+|mn|гуа}}, {{W-|mn|үзэсгэлэнтэй}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|nizhóní}}, {{W-|nv|nizhóní yeeʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|schöön}}, {{W-|nds|scheun}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|bieau|n}}, {{W-|nrf|belle|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|fagr}}
* {{Z|ryu}}: {{W-|ryu|清らさん}}, {{W-|ryu|美らさん|tr=ちゅらさん, churasan}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|bel}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|bèl|n}}, {{W+|oc|bèla|m}}, {{W+|oc|bèu|n}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସୁନ୍ଦର}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|گۈزەل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yoqimli}}, {{W+|uz|goʻzal}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ښکلی|tr=ẍkwëlay}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|schmock}}, {{W-|pdt|scheen}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|piękny}}, {{W+|pl|fajny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|belo|n}}, {{W+|pt|bela|m}}, {{W+|pt|bonito|n}}, {{W+|pt|bonita|m}}, {{W+|pt|lindo|n}}, {{W+|pt|linda|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸੁਹਣਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|әдемі|sc=Cyrl}}, {{W-|kk|әсем|sc=Cyrl}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲛⲉⲥⲉ}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|bël}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|bel|n}}, {{W-|rm|bella|m}}, {{W-|rm|bi|n}}, {{W-|rm|biala|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|śukar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|frumos|n|nt}}, {{W+|ro|frumoasă|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|краси́вый}}, {{W+|ru|прекра́сный}}, {{W+|ru|приго́жий}}, {{W+|ru|ле́пый}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|सुन्दर}}, {{W+|sa|सुरूप}}, {{W+|sa|मञ्जु}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|bedhu|n}}, {{W-|sc|bedha|m}}, {{W-|sc|bellu|n}}, {{W-|sc|bella|m}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|matahom}}, {{W-|ceb|maanyag}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|beddu|n}}, {{W+|scn|bedda|m}}
* {{Z|sid}}: {{W-|sid|xuʼma}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ле̑п}}, {{W-|sh|лије̑п}}, {{W-|sh|лип}}
*: Latînî: {{W+|sh|lȇp}}, {{W+|sh|lijȇp}}, {{W-|sh|lip}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|ⰾⱑⱂⱏ}}
*: Glagolîtîk: {{W-|cu|лѣпъ}}, {{W-|cu|красьнъ}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|лѣпъ}}, {{W-|orv|красьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|krásny}}, {{W-|sk|pekný}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|lep}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|rědny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|hermoso}}, {{W+|es|bello}}, {{W+|es|lindo}}, {{W+|es|guapo}}, {{W+|es|bonito}}
* {{Z|xsv}}: {{W-|xsv|grazi}}, {{W-|xsv|skaista|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|zuri}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fin}}, {{W+|sv|vacker}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ႁၢင်ႈလီ}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зебо|sc=Cyrl}}, {{W-|tg|хушрӯ|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|maganda}}
* {{Z|tly}}: {{W-|tly|ğəşəng}}, {{W-|tly|reçin}}, {{W-|tly|rəvoşin}}, {{W-|tly|xos}}, {{W-|tly|cıvon}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அழகிய}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สุนทร}}, {{W+|th|สวย}}, {{W+|th|งาม}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అందమైన}}, {{W+|te|చక్కని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|матур|sc=Cyrl}}, {{W-|tt|гүзәл|sc=Cyrl}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzel}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|görmegeý}}, {{W-|tk|gözel}}, {{W-|tk|gelşikli}}
* {{Z|tkn}}: {{W-|tkn|清らさい|tr=きゅらさい, kyurasai}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|kartse}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|-ntle}}
* {{Z|ttg}}: {{W-|ttg|lawa'}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|خوبصورت|tr=xūbsūrat}}, {{W-|ur|سندر|tr=sundar}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|вродли́вий}}, {{W+|uk|краси́вий}}, {{W+|uk|га́рний|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|хоро́ший}}, {{W-|uk|фа́йний}}, {{W+|uk|кра́сний}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|beło|n}}, {{W-|vec|beła|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đẹp}}, {{W+|vi|xinh đẹp}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|jönik}}, {{W+|vo|lejönik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bea|n}}, {{W+|wa|bele|m}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|hardd}}, {{W+|cy|prydferth}}
* {{Z|kca}}: {{W-|kca|хурамӑӈ}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស្អាត}}, {{W+|km|ល្អ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שיין|sc=Hebr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ωραίος}}, {{W+|el|όμορφος}}
*: Kevn: {{W-|grc|καλός}}, {{W-|grc|ὡραῖος}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|baenzsau}}, {{W-|za|gacae}}, {{W-|za|giengh}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@NearCheek-PalmBack RoundVert OpenA@NearJaw-PalmBack}}
{{werger-bin}}
9y5wowlwx143rhrb0jmpadi5dnktytx
balinde
0
4602
6234713
6116785
2026-05-10T15:18:18Z
Ghybu
1393
6234713
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-balinde.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Bird Diversity 2013.png|thumb|Balindeyên cure bi cure.]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# [[candar|Candar]]ên [[firîn|difirin]] û [[hêk]]an dikin û [[per]] û [[bask]] hene.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بالندە}}
==== Herwiha ====
* [[balende]]
==== Dengê firinde û balindeyan ====
* [[bilbil]] fixanê dike
* [[civîk]]-[[çûçik]] şîreşîrê
* [[kew]] qebqebê dike
* [[kevok]]-[[kotir]] buxbuxê dike
==== Hevmane ====
{{stûn|
* [[firinde]]
* [[çivîk]]
* [[çûçik]]
* [[terewîl]]
* [[teyr]]
* [[tilûr]]
}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{g|ku|balindegeh|z=m}}
* {{g|ku|balindegir|z=mn}}
* {{g|ku|balindegirî|z=m}}
* {{g|ku|balindeyê dirende}}
* {{g|ku|balindezan|z=mn}}
* {{g|ku|balindezanî|z=m}}
* {{g|ku|balindemalî}} {{î|rengdêr}}
}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Cûnên teyran
|baz
|elo
|elok
|kew
|mêkew
|mirîşk
|qaz
|sûsk
|tawis
|werdek
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ckb|ku}} ji {{qe|ckb|nekat=1|باڵ<t:bask>|<tr:-inde>}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|teyr}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[çûk]], navê teyrekî<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>
#* {{bêmînak|zza}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# [[teyr]], [[çûk]], [[balinde]]
#* {{bêmînak|ckb}}
3kn2e5t7gknmsw35415jpy8fydodwfk
6234714
6234713
2026-05-10T15:18:34Z
Ghybu
1393
/* Jê */
6234714
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-balinde.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Bird Diversity 2013.png|thumb|Balindeyên cure bi cure.]]
{{navdêr|ku|z=mn}}
# [[candar|Candar]]ên [[firîn|difirin]] û [[hêk]]an dikin û [[per]] û [[bask]] hene.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بالندە}}
==== Herwiha ====
* [[balende]]
==== Dengê firinde û balindeyan ====
* [[bilbil]] fixanê dike
* [[civîk]]-[[çûçik]] şîreşîrê
* [[kew]] qebqebê dike
* [[kevok]]-[[kotir]] buxbuxê dike
==== Hevmane ====
{{stûn|
* [[firinde]]
* [[çivîk]]
* [[çûçik]]
* [[terewîl]]
* [[teyr]]
* [[tilûr]]
}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{g|ku|balindegeh|z=m}}
* {{g|ku|balindegir|z=mn}}
* {{g|ku|balindegirî|z=m}}
* {{g|ku|balindeyê dirende}}
* {{g|ku|balindezan|z=mn}}
* {{g|ku|balindezanî|z=m}}
* {{g|ku|balindemalî}} {{i|rengdêr}}
}}
==== Binêre herwiha ====
{{kol3|ku|sernav=Cûnên teyran
|baz
|elo
|elok
|kew
|mêkew
|mirîşk
|qaz
|sûsk
|tawis
|werdek
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ckb|ku}} ji {{qe|ckb|nekat=1|باڵ<t:bask>|<tr:-inde>}}.
==== Werger ====
{{werger-bnr|teyr}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza}}
# [[çûk]], navê teyrekî<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>
#* {{bêmînak|zza}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# [[teyr]], [[çûk]], [[balinde]]
#* {{bêmînak|ckb}}
4fvuz6cn3j0iykompolwt7n66loy057
hesin
0
5095
6234789
6103462
2026-05-10T23:41:44Z
Ghybu
1393
6234789
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hêsin|heşîn|hêşîn}}
{{ds|asin|hesin|hesinker|asinker}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-hesin.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hesin|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# [[kanza]]yek [[magnetîk]] yê [[qurs]] û [[qayîm]] yê [[reng]][[zîv]]î ye lê [[jengarî]] jî dibe<br> ([[jimareya atomî|jimareya wî ya atomî]] 26 e û [[sembol]]a wî ya [[kîmyayî]] [[Fe]] ye), [[cencere]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هەسن}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|asn
|asin
|hasn
|hasin
|esn
|esin
|hesîn
|hesn
|ḧasn
|ḧasin
|ḧesn
|ḧesin
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hêsan}}
==== Kanzayin din ====
{{kol3|ku
|polat
|zêrr
|zîv
|mis
|bafûn
|mefreq
|rejî
|xelûz
|zax
|tîzav
|pîl
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|hesin bûn<q:lêker>
|hesin kirin<q:lêker>
|hesinbûn<q:navdêr>
|hesinkirin<q:navdêr>
|hesinbûyî<q:rengdêr>
|hesinkirî<q:rengdêr>
|hesinger
|hesingerî
|hesinî
}}
==== Etîmolojî ====
[[asin|Asin]] / [[hesin]] ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[h₂eyos]] ([[maden]]ek, [[bronz]], [[mis]], [[paxir]], [[sifir]]), {{ji|ira-pro||-}} *eyes-, hevreha {{hv|sa|अयस्}} (eyes: bronz yan sifir), {{hv|ae||eyeh|sc=Latn}}, {{hv|pal||asîn|sc=Latn}}, farisî {{g|fa|آهن}} (ahen), {{hv|la|aes}} (eyes: bronz yan sifir; [[pare]]), {{hv|en|ore}} ([[kan]], [[maden]])... Hêjayî gotinê ku tevî nêzîkî dengî ya "asin"a kurdî û [[Eisen]] (bixwîne: ''aysin'') ya almanî û [[iron]] (bixwîne: ''ayron'') ya îngilîzî, ew ne [[hevreh]] in.
==== Binêre herwiha ====
{{sîstema vedorî ya elementan/ku}}
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|ئاسن}}
* {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|ئاسن}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|аиха}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|besi}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|гъучӏы}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|yster}}
* {{Z|agx}}: {{W-|agx|рукь}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜎𑜢𑜀𑜫}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|dade}}
* {{Z|akz}}: {{W-|akz|ochana}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|hekur|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Eisen|nt}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Iise}}
*: {{Z|gmw-cfr}}: {{W-|gmw-cfr|Eisen|nt}}
*: {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Eise|nt}}
* {{Z|alt}}: {{W-|alt|темир}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ብረት}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|fierro|n}}, {{W-|an|ferri|n}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܦܪܸܙܠܵܐ|n|tr=prizlā}}
*: Îbranî: {{W-|arc|פרזלא|n|tr=parzlā, parzlo}}
*: Siryanî: {{W-|arc|ܦܪܙܠܐ|n|tr=parzlā, parzlo}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|ла́цут}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|her|nt}}, {{W+|rup|heru|nt}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|লো|nt}}, {{W-|as|লোহা}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|fierro|n}}
* {{Z|aot}}: {{W-|aot|syl}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|махх}}
* {{Z|ae}}: {{W-|ae|𐬀𐬌𐬌𐬀𐬢𐬵|nt}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəmir}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|besi}}
* {{Z|bm}}: {{W-|bm|nɛ̀gɛ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|burdin}}, {{W+|eu|burdina}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|тимер}}
* {{Z|btd}}: {{W-|btd|besi}}
* {{Z|btx}}: {{W-|btx|besi}}
* {{Z|bbc}}: {{W-|bbc|bosi}}
* {{Z|sne}}: {{W-|sne|bosi}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|жале́за|nt}}
* {{Z|bal}}: {{W-|bal|آسن|tr=ásan}}
* {{Z|yun}}: {{W-|yun|ikyuma}}
* {{Z|bdp}}: {{W-|bdp|ííjélá}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|লোহা}}
* Berberî:
*: {{Z|shi}}: {{W-|shi|uzzal|n}}
* {{Z|bpz}}: {{W-|bpz|besi}}
* {{Z|bkd}}: {{W-|bkd|puthaw}}
* {{Z|bsb}}: {{W-|bsb|puthaw}}
* {{Z|bhp}}: {{W-|bhp|βesi}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|aean}}
* {{Z|bou}}: {{W-|bou|chuma}}
* {{Z|ebk}}: {{W-|ebk|komak}}, {{W-|ebk|lanchok}}
* {{Z|brh}}: {{W-|brh|اهین|tr=âhin}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|houarn|n}}, {{W+|br|hern}}, {{W-|br|houarnoù|p}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|basi}}
* {{Z|bug}}: {{W-|bug|bessi}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|желя́зо|nt}}
* {{Z|wun}}: {{W-|wun|ichuma}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|သံ}}
* {{Z|bsk}}: {{W-|bsk|ćímar}}, {{W-|bsk|ćhumár}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|түмэр}}
* {{Z|cim}}: {{W-|cim|aizarn|nt}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|hpri}}
* {{Z|cjm}}: {{W-|cjm|basei}}, {{W-|cjm|bisei}}, {{W-|cjm|pasei}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|эчиг}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|železo|nt}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏔᎷᎩᏍᎩ}}
* {{Z|chy}}: {{W-|chy|ma'aata}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|鐵|tr=tit3}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|鐵|tr=thiet}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|鐵|tr=tiě}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|鐵|tr=tiék}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|鐵|tr=thih, thiat}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|鐵}}
* {{Z|cuh}}: {{W-|cuh|cuma}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тимӗр}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|fiar|n}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|jern|nt}}
* {{Z|dar}}: {{W-|dar|мегь}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ދަގަނޑު}}
* {{Z|doe}}: {{W-|doe|chuma}}
* {{Z|sce}}: {{W-|sce|qiemu}}
* {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|ienn|nt}}
* {{Z|ebu}}: {{W-|ebu|cuma}}
* {{Z|egl}}: {{W-|egl|fèr}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|besi}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|حَدِيد|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|حديد|n|tr=ḥadīd}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|երկաթ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|кшни}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|fero}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|raud}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|хэл}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|сэлэ}}, {{W-|evn|хэлэ}}, {{W-|evn|шэлэ}}, {{W-|evn|элдэн}}, {{W-|evn|кирун}}
* {{Z|ext}}: {{W-|ext|hierru|n}}
* {{Z|fax}}: {{W-|fax|ferru}}
* {{Z|gur}}: {{W-|gur|kurgo}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آهن|tr=âhan}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|jarn|nt}}
* {{Z|fip}}: {{W-|fip|ichela}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|rauta}}
* {{Z|vls}}: {{W-|vls|yzer|nt}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|fer|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|fiêr|n}}
* {{Z|stq}}: {{W-|stq|Iersen|nt}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|izer|nt}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|iarrnaig}}, {{W-|gd|iarann|n}}
* {{Z|gag}}: {{W-|gag|demir}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|ferro|n}}
* {{Z|ank}}: {{W-|ank|sóól}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌴𐌹𐍃𐌰𐍂𐌽|nt}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|લોખંડ|nt}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|რკინა}}
* {{Z|guz}}: {{W-|guz|ekioma}}, {{W-|guz|egetange}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|kuarepoti}}
* {{Z|gwe}}: {{W-|gwe|minya}}
* {{Z|gwr}}: {{W-|gwr|kyoma}}
* {{Z|gwi}}: {{W-|gwi|chʼiitsii}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|fè}}
* {{Z|haj}}: {{W-|haj|লুহা|tr=luha}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|hao}}
* {{Z|hay}}: {{W-|hay|ekyoma}}
* {{Z|heh}}: {{W-|heh|ichuma}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|लोहा|n}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|salsalon}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|hlau}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|ijzer|nt}}
* {{Z|esh}}: {{W-|esh|آهن|cuda=آهِن|tr=âhen}}
* {{Z|iba}}: {{W-|iba|besi}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|בַּרְזֶל|n|tr=barzel}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|fero}}
* {{Z|ikz}}: {{W-|ikz|echoma}}
* {{Z|ntk}}: {{W-|ntk|ekyoma}}
* {{Z|ilo}}: {{W-|ilo|landok}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|īsern|nt}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|iron|n}}
* {{Z|izh}}: {{W-|izh|rauta}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|аьшк}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|ferro}}
* {{Z|ik}}: {{W-|ik|saviksraq}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|iarann|n}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|fièro}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|ferro|n}}
* {{Z|ibd}}: {{W-|ibd|dambaka}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|járn|nt}}
* {{Z|gmq-jmk}}: {{W-|gmq-jmk|jáðn|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|鉄|tr=[[てつ]], tetsu}}, {{W+|ja|くろがね|tr=kurogane}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|wesi}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|wesi}}
* {{Z|jit}}: {{W-|jit|echuma}}
* {{Z|jum}}: {{W-|jum|bïl}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|гъущӏ}}
* {{Z|kbp}}: {{W-|kbp|ñɩɣtʋ}}
* {{Z|xtc}}: {{W-|xtc|ndhalele}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|savimineq}}
* {{Z|ksc}}: {{W-|ksc|aka}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|төмр}}
* {{Z|kam}}: {{W-|kam|kyUma}}
* {{Z|xbr}}: {{W-|xbr|báhi}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಬ್ಬಿಣ}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|темир}}
* {{Z|kdr}}: {{W-|kdr|дэмир|tr=demir}}
* {{Z|kaa}}: {{W-|kaa|temir}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|rauta}}, {{W-|krl|rauda}}
* {{Z|kyh}}: {{W-|kyh|áyan}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|żelazło|nt}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|ferro|n}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|dorob}}
* {{Z|kgp}}: {{W-|kgp|kyfé}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|chuki}}, {{W-|qu|khillay}}
* {{Z|ked}}: {{W-|ked|echoma}}
* {{Z|klj}}: {{W-|klj|təmir}}, {{W-|klj|âhən}}
* {{Z|kha}}: {{W-|kha|nar}}
* {{Z|klb}}: {{W-|klb|kaichmaat}}
* {{Z|kiv}}: {{W-|kiv|ichuma}}
* {{Z|zga}}: {{W-|zga|ikyoma}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|темир}}
* {{Z|kiz}}: {{W-|kiz|lyoma}}
* {{Z|kg}}: {{W-|kg|kibende}}
* {{Z|ki}}: {{W-|ki|kigera}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|යකඩ}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|ichyuma}}, {{W-|rw|ubutare}}, {{W-|rw|ikyuma}}, {{W-|rw|ichuuma}}, {{W-|rw|ichuma}}
* {{Z|gil}}: {{W-|gil|biti}}, {{W-|gil|monei}}
* {{Z|kla}}: {{W-|kla|tchíkĕmen}}
* {{Z|bkm}}: {{W-|bkm|akas}}
* {{Z|koi}}: {{W-|koi|кӧрт}}
* {{Z|kpv}}: {{W-|kpv|кӧрт}}
* {{Z|kvh}}: {{W-|kvh|besi}}
* {{Z|kok}}: {{W-|kok|लोक्कंड|nt}}
* {{Z|oko}}: {{W-|oko|薩|tr=so}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|철}}, {{W+|ko|쇠}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|horn|n}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|ferru|n}}, {{W+|co|farru|n}}
* {{Z|kmv}}: {{W-|kmv|fé}}
* {{Z|pov}}: {{W-|pov|feru}}
* {{Z|vkp}}: {{W-|vkp|fɛr}}
* {{Z|cr}}: {{W-|cr|ᓲᐢᑲᐧᐦᐃᑲᐣ}}, {{W-|cr|ᐱᐋᐧᐱᐢᐠ}}
* {{Z|jct}}: {{W-|jct|дэмыр|tr=dämır}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|темир}}
* {{Z|xug}}: {{W-|xug|クルガニ|tr=kurugani}}
* {{Z|kuj}}: {{W-|kuj|ikioma}}
* {{Z|kdc}}: {{W-|kdc|zuma}}
* {{Z|kya}}: {{W-|kya|ekyuma}}
* {{Z|cwe}}: {{W-|cwe|zuma}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|fer}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|fierro|n}}
* {{Z|lbe}}: {{W-|lbe|мах}}
* {{Z|lai}}: {{W-|lai|ichijela}}
* {{Z|lag}}: {{W-|lag|chuma}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|dzeļzs|m}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|ferrum|nt}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|dzelzs|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ເຫຼັກ}}, {{W-|lo|ເຫລັກ}}
* {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ერკინა}}, {{W-|lzz|დემირი}}
* {{Z|roa-leo}}: {{W-|roa-leo|fierru|n}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|ракь}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|ebendé|c7|c8}}
* {{Z|olo}}: {{W-|olo|raudu}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|færo|n}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|iezer|nt}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|geležis|m}}
* {{Z|rag}}: {{W-|rag|kivya}}, {{W-|rag|kichuma}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|fèrr|n}}
* {{Z|dtr}}: {{W-|dtr|basiʼ}}
* {{Z|knb}}: {{W-|knb|kaga}}
* {{Z|lud}}: {{W-|lud|raud}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|ekyuma|c4}}
* {{Z|luy}}: {{W-|luy|shibia}}, {{W-|luy|esibya}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Eisen|nt}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|aisn|nt}}, {{W-|mhn|aisn|nt}}, {{W-|mhn|aisn|nt}}
* {{Z|jmc}}: {{W-|jmc|minya}}, {{W-|jmc|shuma}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|putaw}}
* {{Z|mak}}: {{W-|mak|bassi}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|железо|nt}}
* {{Z|kde}}: {{W-|kde|chitale}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|vy}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|ഇരുമ്പ്}}
* {{Z|pqm}}: {{W-|pqm|olonahq}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|besi}}, {{W-|ms|ferum}}
* {{Z|mgq}}: {{W-|mgq|ishijela}}
* {{Z|mt}}: {{W+|mt|ħadid|n}}
* {{Z|mgr}}: {{W-|mgr|ichela}}, {{W-|mgr|[[fweta]] ([[Rungu]])}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᡝᠯᡝ}}
* {{Z|mdr}}: {{W-|mdr|bassi}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|yiarn|n}}
* {{Z|mns-nor}}: {{W-|mns-nor|ке̄р}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|rino}}
* {{Z|arn}}: {{W-|arn|pañilwe}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|potaw}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|लोखंड|nt}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|кӱртньӧ}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|кӹртни}}
* {{Z|mpj}}: {{W-|mpj|yayinpa}}
* {{Z|myx}}: {{W-|myx|sikyuma}}, {{W-|myx|siibyaa}}, {{W-|myx|sisiuma}}
* {{Z|mas}}: {{W-|mas|ɔlcʉ́ma}}
* {{Z|mgv}}: {{W-|mgv|so ma}}
* {{Z|mgw}}: {{W-|mgw|kyOma}}
* {{Z|yua}}: {{W-|yua|máaskab}}
* {{Z|mgy}}: {{W-|mgy|kyuma}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|vas}}
* {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|რკინა}}
* {{Z|mel}}: {{W-|mel|besi}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|basi}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|fierro|n}}
* {{Z|old}}: {{W-|old|pasi}}
* {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|кшни}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|төмөр}}
* {{Z|mpa}}: {{W-|mpa|kihano}}
* {{Z|wmw}}: {{W-|wmw|chuma|c7}}
* {{Z|mwe}}: {{W-|mwe|chic h ulo}}
* {{Z|nah}}: {{W-|nah|tlīltepoztli}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|сэлэ}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|ffierro|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|béésh}}, {{W-|nv|béésh ditʼódí}}
* {{Z|na}}: {{W+|na|aânei}}
* {{Z|ndh}}: {{W-|ndh|ichela}}
* {{Z|ndj}}: {{W-|ndj|lyuma}}
* {{Z|ndg}}: {{W-|ndg|kiuma}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|Iesen|nt}}
*: {{Z|nds-de}}: {{W-|nds-de|Ieser|nt}}
* {{Z|neg}}: {{W-|neg|sələ}}
* {{Z|yrk}}: {{W-|yrk|еся|tr=esja}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|फलाम}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|नँ}}
* {{Z|nij}}: {{W-|nij|wasi}}
* {{Z|nio}}: {{W-|nio|баса|tr=basa}}
* {{Z|nnq}}: {{W-|nnq|chOma}}
* {{Z|ngo}}: {{W-|ngo|kyuma}}
* {{Z|ngq}}: {{W-|ngq|ekyooma}}
* {{Z|nim}}: {{W-|nim|ishuka}}
* {{Z|ngh}}: {{W-|ngh|ǀurisi}}
* {{Z|nog}}: {{W-|nog|темир}}
* {{Z|nhu}}: {{W-|nhu|kə́thʌ́}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|faer|n}}, {{W-|nrf|fé|n}}, {{W-|nrf|fer|n}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|járn|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|jern|nt}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|jarn|nt}}, {{W+|no|jern|nt}}
* {{Z|nyy}}: {{W-|nyy|ikyuma}}
* {{Z|now}}: {{W-|now|echoma}}
* {{Z|mwn}}: {{W-|mwn|ichela}}
* {{Z|nym}}: {{W-|nym|kIsInza}}, {{W-|nym|chUma}}, {{W-|nym|[[gIsInza]] ([[Ntuzu]])}}
* {{Z|nyn}}: {{W-|nyn|ekyoma}}
* {{Z|rim}}: {{W-|rim|ichuria}}, {{W-|rim|ichuma}}
* {{Z|nyo}}: {{W-|nyo|obutare}}
* {{Z|css}}: {{W-|css|eccer}}, {{W-|css|heeru}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|biiwaabik}}
* {{Z|ryu}}: {{W-|ryu|てぃち|tr=tichi}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|fèrre|n}}, {{W+|oc|hèr|n}}, {{W+|oc|fèr|n}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ଲୁହା}}
* {{Z|oac}}: {{W-|oac|сэлэ}}
* {{Z|oaa}}: {{W-|oaa|сэлэ|tr=sələ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|sibiilaa}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|ӕфсӕн}}, {{W-|os|ӕфсӕйнаг}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|تۆمۈر}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|temir}}
*: Kirîlî: {{W-|uz|темир}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|aya}}
* {{Z|ple}}: {{W-|ple|mbêsi}}
* {{Z|pbr}}: {{W-|pbr|shuma}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|heru}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|وسپنه|m|tr=wᶕspәna}}, {{W-|ps|اوسپنه|m|tr=óspәna}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|fer}}
* {{Z|pis}}: {{W-|pis|aean}}
* {{Z|piw}}: {{W-|piw|ichela}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Iesa|nt}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|ziľozü|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żelazo|nt}}
* {{Z|roa-opt}}: {{W-|roa-opt|ferro|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|ferro|n}}
* {{Z|pot}}: {{W-|pot|biwabuk}}
* {{Z|prg}}: {{W-|prg|gelzā}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਲੋਹਾ|n}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|темір}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲃⲉⲛⲓⲡⲉ|n}}
* {{Z|rap}}: {{W-|rap|auri|cuda=aurí}}
* {{Z|rej}}: {{W-|rej|ꤷꥉꤼꥉꤿ꥓|tr=besey}}
* {{Z|reb}}: {{W-|reb|besi}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|fër|n}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|fier|n}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|fier|nt}}
* {{Z|rof}}: {{W-|rof|[[menya]] ([[mkuu]])}}
* {{Z|rtm}}: {{W-|rtm|'ia 1}}
* {{Z|rui}}: {{W-|rui|kioma}}
* {{Z|cgg}}: {{W-|cgg|obutare}}
* {{Z|rnw}}: {{W-|rnw|ichela}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|желе́зо|nt}}, {{W-|ru|фе́ррум|n}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|желї́зо|nt}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ထး}}
* {{Z|sbk}}: {{W-|sbk|ijela}}
* Samî:
*: {{Z|smn}}: {{W-|smn|ryevdi}}
*: {{Z|sjd}}: {{W-|sjd|рӯввьт}}
*: {{Z|smj}}: {{W-|smj|ruovdde}}
*: {{Z|se}}: {{W-|se|ruovdi}}
*: {{Z|sma}}: {{W-|sma|ruevtie}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|isarn|nt}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|u'amea}}
* {{Z|sgs}}: {{W-|sgs|gelžis|m}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|लोह}}, {{W+|sa|दृढ|nt}}, {{W+|sa|कृष्णायस्|nt}}
* {{Z|sat}}: {{W-|sat|ᱢᱮᱬᱦᱮᱫ}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|férru|n}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|besi}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|puthaw}}
* {{Z|sei}}: {{W-|sei|enim}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|ferru|n}}
* {{Z|sid}}: {{W-|sid|siwila}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|isri}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|гвожђе|nt}}, {{W-|sh|железо|nt}}, {{W-|sh|жељезо|nt}}
*: Latînî: {{W+|sh|gvožđe|nt}}, {{W+|sh|železo|nt}}, {{W+|sh|željezo|nt}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|airn}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|желѣзо|nt}}
*: Glagolîtîk: {{W-|cu|ⰶⰵⰾⱑⰸⱁ|nt}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|желѣзо|nt}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|železo|nt}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|železo|nt}}
* {{Z|xog}}: {{W-|xog|ekyuma}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|zelezo|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|železo|nt}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|hierro|n}}
*: {{Z|osp}}: {{W-|osp|fierro|m}}
* {{Z|sxb}}: {{W-|sxb|ikyoma}}
* {{Z|suk}}: {{W-|suk|jisinza}}
* {{Z|suw}}: {{W-|suw|syoma}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|ᮘᮩᮞᮤ}}
* {{Z|xsv}}: {{W-|xsv|gelzā}}
* {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒀭𒁇𒋤|tr=AN.BAR.SUD}}, {{W-|sux|𒀭𒁇|tr=AN.BAR}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|ბერეჟ}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|chuma|c7|c8}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|järn|nt}}
* {{Z|ksb}}: {{W-|ksb|kiama}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|လဵၵ်း}}
* {{Z|xsr}}: {{W-|xsr|ལྕའ|tr=chaa}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|тебир|tr=tebir}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|рукь}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|оҳан}}
* {{Z|rob}}: {{W-|rob|bassi}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|bakal}}
* {{Z|dav}}: {{W-|dav|chuma}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|இரும்பு}}
* {{Z|txg}}: {{W-|txg|𘟪}}
* {{Z|roa-tar}}: {{W-|roa-tar|fierro|n}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|uzzar|n}}, {{W-|rif|rḥdid|n}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เหล็ก}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|ఇనుము}}
* {{Z|tzm}}: {{W-|tzm|ⵓⵣⵣⴰⵍ|n}}
* {{Z|soz}}: {{W-|soz|gexoji}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|temir}}, {{W-|crh|demir}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|besi}}
* {{Z|thk}}: {{W-|thk|ithaga}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ሓጺን}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|demir}}
* {{Z|tk}}: {{W+|tk|demir}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|ལྕགས}}
* {{Z|tli}}: {{W-|tli|g̱ayéis’}}
* {{Z|kim}}: {{W-|kim|дэмир|tr=demir}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|ain}}
* {{Z|ttj}}: {{W-|ttj|ekyoma}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|eñcuwo}}
* {{Z|ifk}}: {{W-|ifk|gum'ok}}, {{W-|ifk|landuk}}
* {{Z|ude}}: {{W-|ude|сэлэ}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|корт}}
* {{Z|ulc}}: {{W-|ulc|сэлэ}}
* {{Z|unm}}: {{W-|unm|sëkahsën}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|لوہا|tr=lohā}}, {{W+|ur|آہن|n|tr=āhan}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|залі́зо|nt}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|дэмир|tr=demir}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|fero|n}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|raud}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|sắt}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|ferin}}
* {{Z|vro}}: {{W-|vro|raud}}
* {{Z|vot}}: {{W-|vot|rautõ}}
* {{Z|vun}}: {{W-|vun|menya}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|fier|n}}
* {{Z|wbh}}: {{W-|wbh|ohela}}
* {{Z|wbi}}: {{W-|wbi|kyuma}}
* {{Z|war}}: {{W-|war|puthaw}}
* {{Z|wbp}}: {{W-|wbp|jitipayini}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|haearn|n}}
* {{Z|wim}}: {{W-|wim|kiir}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|ajza|nt}}
* {{Z|win}}: {{W-|win|más}}
* {{Z|wo}}: {{W+|wo|feer}}, {{W+|wo|weñ}}
* {{Z|kjh}}: {{W-|kjh|тимір}}
* {{Z|kca}}: {{W-|kca|карты}}, {{W-|kca|курты}}, {{W-|kca|вӑӽ}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ដែក}}
* {{Z|zkt}}: {{W-|zkt|曷朮|tr=qašū}}
* {{Z|yai}}: {{W-|yai|оҳан}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|тимир}}
* {{Z|yao}}: {{W-|yao|chisyano}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|אײַזן|nt}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|irin}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|σίδηρος|n}}, {{W+|el|σίδερο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|σίδηρος|n}}
* {{Z|zak}}: {{W-|zak|ekyema}}
* {{Z|zaj}}: {{W-|zaj|zuhma}}
* {{Z|za}}: {{W+|za|diet}}
* {{Z|ziw}}: {{W-|ziw|zuma}}
* {{Z|zmb}}: {{W-|zmb|chuma}}
* {{Z|zin}}: {{W-|zin|echooma}}
* {{Z|zu}}: {{W-|zu|insimbi|c9|c10}}
{{werger-bin}}
ejrrq27vyrtrc2fy0ho6jq8j3xjh5gh
sûr
0
5503
6234752
6233314
2026-05-10T21:04:48Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234752
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|sur|Sûr|şûr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
[[Wêne:Salt Farmers - Pak Thale-edit1.jpg|thumb|250px|Xwê madeyê sûrkirinê ye. Ew bi taybetî ji ava [[behr]]ê tê berhevkirin.]]
{{rengdêr|ku}}
# Tişta/ê ku [[zêde]] [[xwê]] di nav de heye, tişta/ê ku [[zêde]] [[çêj]]a [[anku]] [[tam]]a [[xwê]] jê tê.
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Zuhre bê peykê te û Kêwan rikêbdarê te bî</br>Dayima menzilgeha '''sûra''' te bit birca Şeref</br>Tali'ê ferxunde û bextê se'îd yarê te bî}}
# {{f|ku|devokî}} [[tûj]], [[tîj]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|سوور}}
==== Herwiha ====
* [[şor]]
* [[swîr]]
* [[sîr]] (2)
==== Hevmane ====
* [[bixwê]]
* [[têrxwê]]
==== Dijmane ====
* [[bêxwê]]
* [[xav]] (2)
==== Jê ====
* {{mj|lêker}} sûr bûn
* {{mj|lêker}} sûr kirin
* {{mj|navdêr}} sûrbûn
* {{mj|navdêr}} sûrkirin
* '''ava sûr''': ava [[derya]]yan
* [[sûrî]]
* [[sûrker]]
* [[sûrkirî]]
==== Bide ber ====
{{stûn|
* [[bêsû]] (bosî)
* [[bêtam]]
* [[bêxwê]]
* [[bosî]] (1. sotî 2. bêxwê)
* [[gûzin]]
* [[kaprû]]
* [[kel]]
* [[kizirî]]
* [[mêxweş]]
* [[mirr]]
* [[miz]]
* [[rijî]] ([[kêmrûn]])
* [[sû]] (bosî)
* [[şîrîn]]
* [[şîrînok]]
* [[tal]]
* [[tamsar]], [[tamsark]]
* [[tirş]]
* [[tîj]]
* [[xav]]
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ine-pro|ku|-}} *[[sūr-]] ([[tirş]] yan şor/[[sûr]]), [[hevreh]] û [[hevwate]]ya kurmancî [[şor]] (1), hevreha soranî {{g|ckb|سوێر}} / [[swêr]] (sûr/şor), zazakî [[solin]], farisî {{g|fa|شور}} (şûr: sûr/şor), lîtwanî [[sūrus]] (sûr/şor), rusî [[соль]] (soli: [[xwê]]), fransî [[sur]] ([[tirş]]), îngilîzî [[sour]] ([[tirş]]), almanî [[sauer]] ([[tirş]])...
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|kripur|cuda=i kripur}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|salzig}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|saláu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|duzlu}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|салёны}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|maaskad}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|masin}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|asin}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|соле́н}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ငန်}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|дуьра}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|slaný}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|鹹|tr=haam4}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хан}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|鹹|tr=xián}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|鹹|tr=gèng}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|鹹|tr=kiâm}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|鹹}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|asin}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مَالِح}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|مالح|tr=māliḥ}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|աղի}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|sala}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|soolane}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|شور|tr=šur}}, {{W+|fa|نمکین|tr=namakin}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|suolainen}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|salé}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|salgado}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|მარილიანი}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|नमकीन}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zout}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|מָלוּחַ|tr=malúakh}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|salty}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|дира}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|salato}}, {{W-|it|salso}}
* {{Z|is}}: {{W-|is|saltur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|塩っぱい|tr=しょっぱい, shoppai}}, {{W+|ja|塩辛い|tr=しおからい, shiokarai}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|hasin}}
* {{Z|jv}}: {{W-|jv|asin}}
* {{Z|ca}}: {{W-|ca|salat}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|qullpa}}, {{W-|qu|millu}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|туздуу}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|짜다}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|suolejs}}, {{W-|ltg|syurs}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|salsus}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|sāļš}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ເຄັມ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|sūrus}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|matimus}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|солен}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|masina}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|ഉപ്പുരസമുള്ള}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|masin}}, {{W-|ms|asin}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|sailjey}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|totetote}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|matimos}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|खारे}}, {{W-|mr|खारट}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|sós}}
* {{Z|min}}: {{W-|min|masin}}
* {{Z|mn}}: {{W-|mn|давстай}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|تۇزلۇق}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|tuzli}}, {{W+|uz|shoʻr}}
* {{Z|pau}}: {{W-|pau|mecherocher}}
* {{Z|pms}}: {{W-|pms|salà}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|soltich}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|słony}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|salgado}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|тұзды|sc=Cyrl}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|sărat}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|солёный}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|сла̑н}}
*: Latînî: {{W+|sh|slȃn}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|slaný}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|slȃn}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|solny}}, {{W-|dsb|słony}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|salado}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|salt}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|шӯр}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|maalat}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|เค็ม}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|tuzlu}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|duzly}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نمکین|tr=namkīn}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|со́лений}}, {{W-|uk|соло́ний}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|mặn}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|salöfik}}
* {{Z|wbk}}: {{W-|wbk|pistë}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|hallt}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ប្រៃ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|זאַלציק}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|αλμυρός}}
*: Kevn: {{W-|grc|ἁλυκός}}, {{W-|grc|ἁλμυρός}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|salty|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75946327}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sûr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[keleh]], [[birc]], [[dîwar]], [[şîrhe]], [[çeper]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[bisûr]]
* [[bêsûr]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|سور}} (sûr: dîwar, keleh), [[hevreh]]a aramî [[שור]] (şûr: dîwar, keleh), belkî herdu jî ji {{ji|he|ku|}} ji rehê [[שור]] (ş-w-r: lê nerîn, çavdêrî kirin)
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|سور}}
* {{Z|en}}: {{W-|en|outer walls}} of a city
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{f|ckb|reng}} {{ckb-Arab|سوور|w=sor}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=sûre}}
# [[sor]]
#* {{bêmînak|zza}}
==== Etîmolojî ====
Binêre [[sor]] ya kurmancî
== {{ziman|fur}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fur|z=m}}
# {{f|fur|malbat}} [[xwişk#ku|xwişk]], [[xweh#ku|xweh]]
#* {{bêmînak|fur}}
2uvhzr5ev7i1qo75r35dsnsedb6wmd2
zor
0
6322
6234821
6233332
2026-05-11T03:08:51Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234821
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|zˤoːɾ}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-zor.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zor}}
{{rengdêr|ku}}
# [[dijwar]], [[zehmet]], [[asê]]
#: {{dijmane|ku|hêsan|sanahî}}
# [[pirr]], [[gelek]], [[zêde]], [[zehf]], [[mişe]]
#: {{dijmane|ku|kêm|hindik|piçek}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Mela li 'umrê bêfeyde borî</br>Kêşa bi '''zor''' an qehr û nedamet}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زۆر}}
==== Bikaranîn ====
{{agadarî}} "Zor" di eslê xwe de maneya "kotekî, hêz, xurtî" dide. Ji wê di soranî de jî maneya "pirr, gelek, zehf" girtiye. Hin kurmancan jî ew wisa deyn kiriye û dibêjin "zor spas". Lê ji ber ku di kurmancî de zor bi maneya "zehmet, dijwar" tê fehmkirin, "zor spas" neyê bikaranîn û "gelek spas" yan "pirr spas" were gotin çêtir e."
Lê di eslê xwe de "pirr" jî ne bi maneya "gelek" lê bi wateya "tijî" bû û niha jî di soranî û zazakî de bi wê maneyê ye lê di kurmancî de maneya wê guheriye.
"li yekî sûrî kirin" tê maneya li yekî zorbazî kirin.
==== Jê ====
{{stûn|
* [[zorbaz]]
* [[zorbazî]]
* [[zordest]]
* [[zordestî]]
* [[zorî]]
* [[zorzan]]
* [[zorzanî]]
}}
==== Etîmolojî ====
Maneya [[resen]] [[hêz]] / [[qewet]] / [[xurtî]] bû, [[hevreh]]a [[zever]] ya kurdî, ''zaveri'' ya ([[hêz]], [[qudret]]) ya avestayî, ''zor'' ([[hêz]], [[qudret]]) ya pehlewî û {{g|fa|زور|tr=zor}} ya farisî û [[शूर]] (sûra: [[xurt]], [[bihêz]], [[qehreman]]) ya sanskrîtî ye û ji {{ji|ira-pro||-}} ye. "Zor" ya tirkî, [[զօր]] (zōr) ya ermeniya kevn û [[զոռ]] (zoṙ) ya ermeniya devokî ji zimanên îranî hatine deynkirin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|erbittert}}, {{W+|de|mühsam}}, {{W+|de|rau}}, {{W+|de|schwierig}}, {{W+|de|steil}}{{W+|de|uneben}}, {{W+|de|viel}}, {{W+|de|umständlich|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|صعب}}, {{W-|ar|شاق}}, {{W-|ar|قاسي}}, {{W+|ar|كتير}}, {{W+|ar|كثير}}, {{W+|ar|جدا}}, {{W-|ar|عنف|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|many}}, {{W+|en|much}}, {{W+|en|hard}}, {{W+|en|tough}}, {{W+|en|compulsion|guman=erê}}, {{W+|en|dreadfully|guman=erê}}, {{W+|en|dys|guman=erê}}, {{W+|en|manifold|guman=erê}}, {{W+|en|mordent|guman=erê}}, {{W+|en|multifarious|guman=erê}}, {{W+|en|multifold|guman=erê}}, {{W+|en|demanding|guman=erê}}, {{W+|en|multiphase|guman=erê}}, {{W+|en|multiplex|guman=erê}}, {{W+|en|plentiful|guman=erê}}, {{W+|en|tremendous|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|zor|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[sûrî]], [[zilm]], [[stem]], [[neheqî]], [[zulm]], [[kotek]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk '''zora''' rengên spî û şîn dibe.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Drang}}, {{W+|de|Druck}}, {{W+|de|Drücken}}, {{W+|de|Gewalt}} {{n}}, {{W+|de|Marter}} {{n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|ظلم}},{{W-|ar|ضغط}}, {{W-|ar|اضطهاد}}, {{W-|ar|تعسف}}, {{W-|ar|تحكم}}, {{W-|ar|تسلط}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بسیار}}, {{W+|fa|پرالتهاب}}, {{W-|fa|فاجعهبار}}, {{W+|fa|خیلی}}, {{W+|fa|صعب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زحمت}}, {{W+|fa|سختی}}, {{W+|fa|زور}}, {{W+|fa|ظلم}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|arduous}}, {{W+|en|dynamic}}, {{W+|en|force}}, {{W+|en|killing}}, {{W+|en|knotty}}, {{W+|en|pressure}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|basınç}}, {{W+|tr|baskı}}, {{W+|tr|çekişmeli}}, {{W+|tr|çetin}}, {{W+|tr|güç}}, {{W+|tr|kompleks}}, {{W+|tr|korkunç}}, {{W+|tr|koyu}}, {{W+|tr|müşkül}}, {{W+|tr|müthiş}}, {{W+|tr|sarp}}, {{W+|tr|sıkı}}, {{W+|tr|sıkıntı}}, {{W+|tr|yeğin}}, {{W+|tr|zahmetli}}, {{W+|tr|zahmetli iş k}}, {{W+|tr|ziyade}}, {{W+|tr|zorlu}}, {{W+|tr|cebir}}, {{W+|tr|zor}}, {{W+|tr|şiddet}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|زۆر|w=[[gelek]], [[pir]]}}
== {{ziman|lad}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lad}}
# {{g|ku|zehmet}}, {{g|ku|dijwar}}
#* {{bêmînak|lad}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lad|zehmet}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-zor.wav|Deng|dever=}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[tengavî]], [[tengî]], [[tengayî]], [[nerihetî]]
#: {{mk|tr|Onun için hiç bir '''zorum''', sıkıntım yok.|Ji bo wê tu nerihetiya min nîn e.}}
# [[zor]], [[dijwar]], [[çetîn]], [[zehmet]]
#: {{mk|tr|'''Zor''' bir çalışma.|Xebateke zor e.|rêz=1}}
# [[divê]], [[pêwist]], [[hewce]], [[mecbûr]]
#: {{mk|tr|Oraya gitmek '''zorunda'''.|Divê here wê derê, pêwist e here wê derê.|rêz=1}}
# [[pest]], [[pêkutî]], [[kotek]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[bi zorekê]], [[bi zorê]]
#: {{mk|tr|Halkı '''zor''' zapt ettik.|Me gel bi zorekê zift kir.|rêz=1}}
# [[zor]]
#: {{mk|tr|Biraz '''zor''' yaparsın.|Tu dê hinek zor karibî bikî.|rêz=1}}
fgeupttcfqljecievvu89dqo10su4og
6234833
6234821
2026-05-11T04:04:14Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234833
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|zˤoːɾ}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-zor.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|zor}}
{{rengdêr|ku}}
# [[dijwar]], [[zehmet]], [[asê]]
#: {{dijmane|ku|hêsan|sanahî}}
# [[pirr]], [[gelek]], [[zêde]], [[zehf]], [[mişe]]
#: {{dijmane|ku|kêm|hindik|piçek}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Mela li 'umrê bêfeyde borî</br>Kêşa bi '''zor''' an qehr û nedamet}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زۆر}}
==== Bikaranîn ====
{{agadarî}} "Zor" di eslê xwe de maneya "kotekî, hêz, xurtî" dide. Ji wê di soranî de jî maneya "pirr, gelek, zehf" girtiye. Hin kurmancan jî ew wisa deyn kiriye û dibêjin "zor spas". Lê ji ber ku di kurmancî de zor bi maneya "zehmet, dijwar" tê fehmkirin, "zor spas" neyê bikaranîn û "gelek spas" yan "pirr spas" were gotin çêtir e."
Lê di eslê xwe de "pirr" jî ne bi maneya "gelek" lê bi wateya "tijî" bû û niha jî di soranî û zazakî de bi wê maneyê ye lê di kurmancî de maneya wê guheriye.
"li yekî sûrî kirin" tê maneya li yekî zorbazî kirin.
==== Jê ====
{{stûn|
* [[zorbaz]]
* [[zorbazî]]
* [[zordest]]
* [[zordestî]]
* [[zorî]]
* [[zorzan]]
* [[zorzanî]]
}}
==== Etîmolojî ====
Maneya [[resen]] [[hêz]] / [[qewet]] / [[xurtî]] bû, [[hevreh]]a [[zever]] ya kurdî, ''zaveri'' ya ([[hêz]], [[qudret]]) ya avestayî, ''zor'' ([[hêz]], [[qudret]]) ya pehlewî û {{g|fa|زور|tr=zor}} ya farisî û [[शूर]] (sûra: [[xurt]], [[bihêz]], [[qehreman]]) ya sanskrîtî ye û ji {{ji|ira-pro||-}} ye. "Zor" ya tirkî, [[զօր]] (zōr) ya ermeniya kevn û [[զոռ]] (zoṙ) ya ermeniya devokî ji zimanên îranî hatine deynkirin.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|erbittert}}, {{W+|de|mühsam}}, {{W+|de|rau}}, {{W+|de|schwierig}}, {{W+|de|steil}}{{W+|de|uneben}}, {{W+|de|viel}}, {{W+|de|umständlich|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|صعب}}, {{W-|ar|شاق}}, {{W-|ar|قاسي}}, {{W+|ar|كتير}}, {{W+|ar|كثير}}, {{W+|ar|جدا}}, {{W-|ar|عنف|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|many}}, {{W+|en|much}}, {{W+|en|hard}}, {{W+|en|tough}}, {{W+|en|compulsion|guman=erê}}, {{W+|en|dreadfully|guman=erê}}, {{W+|en|dys|guman=erê}}, {{W+|en|manifold|guman=erê}}, {{W+|en|mordent|guman=erê}}, {{W+|en|multifarious|guman=erê}}, {{W+|en|multifold|guman=erê}}, {{W+|en|demanding|guman=erê}}, {{W+|en|multiphase|guman=erê}}, {{W+|en|multiplex|guman=erê}}, {{W+|en|plentiful|guman=erê}}, {{W+|en|tremendous|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|zor|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[sûrî]], [[zilm]], [[stem]], [[neheqî]], [[zulm]], [[kotek]]
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk '''zora''' rengên spî û şîn dibe.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Drang}}, {{W+|de|Druck}}, {{W+|de|Drücken}}, {{W+|de|Gewalt}} {{n}}, {{W+|de|Marter}} {{n}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|ظلم}},{{W-|ar|ضغط}}, {{W-|ar|اضطهاد}}, {{W-|ar|تعسف}}, {{W-|ar|تحكم}}, {{W-|ar|تسلط}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بسیار}}, {{W+|fa|پرالتهاب}}, {{W-|fa|فاجعهبار}}, {{W+|fa|خیلی}}, {{W+|fa|صعب|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زحمت}}, {{W+|fa|سختی}}, {{W+|fa|زور}}, {{W+|fa|ظلم}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|arduous}}, {{W+|en|dynamic}}, {{W+|en|force}}, {{W+|en|killing}}, {{W+|en|knotty}}, {{W+|en|pressure}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|basınç}}, {{W+|tr|baskı}}, {{W+|tr|çekişmeli}}, {{W+|tr|çetin}}, {{W+|tr|güç}}, {{W+|tr|kompleks}}, {{W+|tr|korkunç}}, {{W+|tr|koyu}}, {{W+|tr|müşkül}}, {{W+|tr|müthiş}}, {{W+|tr|sarp}}, {{W+|tr|sıkı}}, {{W+|tr|sıkıntı}}, {{W+|tr|yeğin}}, {{W+|tr|zahmetli}}, {{W+|tr|zahmetli iş k}}, {{W+|tr|ziyade}}, {{W+|tr|zorlu}}, {{W+|tr|cebir}}, {{W+|tr|zor}}, {{W+|tr|şiddet}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb|sc=Latn}}
# {{ckb-Arab|زۆر|w=[[gelek]], [[pir]]}}
== {{ziman|lad}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|lad}}
# {{g|ku|zehmet}}, {{g|ku|dijwar}}
#* {{bêmînak|lad}}
=== Çavkanî ===
{{rûpela wergerê|lad|zehmet}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-zor.wav|Deng|dever=}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[tengavî]], [[tengî]], [[tengayî]], [[nerihetî]]
#: {{mk|tr|Onun için hiç bir '''zorum''', sıkıntım yok.|Ji bo wê tu nerihetiya min nîn e.}}
# {{g|ku|zor}}, [[dijwar]], [[çetîn]], [[zehmet]]
#: {{mk|tr|'''Zor''' bir çalışma.|Xebateke zor e.|rêz=1}}
# [[divê]], [[pêwist]], [[hewce]], [[mecbûr]]
#: {{mk|tr|Oraya gitmek '''zorunda'''.|Divê here wê derê, pêwist e here wê derê.|rêz=1}}
# [[pest]], [[pêkutî]], [[kotek]]
#* {{bêmînak|tr}}
# [[bi zorekê]], [[bi zorê]]
#: {{mk|tr|Halkı '''zor''' zapt ettik.|Me gel bi zorekê zift kir.|rêz=1}}
# {{g|ku|zor}}
#: {{mk|tr|Biraz '''zor''' yaparsın.|Tu dê hinek zor karibî bikî.|rêz=1}}
amxxk90bisstaqwsl44j0fvq4vwaq8j
kêmasî
0
7756
6234861
6232891
2026-05-11T09:20:07Z
~2026-28369-89
14936
Werger: +swêdî : [[nackdel]] (bi alîkarî)
6234861
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kêmasî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# tişt jê [[kêm]], [[netemamî]], [[nekamilî]], [[împerfektî]], [[qisûr]], [[tine]], [[êb]], <br> tiştê ku [[hebûn]]a wî [[pêdivî]] be, lê [[tune]] be
#: '''''Kêmasî''' di me hemiyan de hene.'' <br>''Li '''kêmasiyên''' min biborin.''
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|كێماسی}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|kêmanî}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
|bêkamasî hebûn<q:lêker>
|kêmasî hebûn<q:lêker>
|kêmasîhebûn<q:navdêr>
|bêkêmasî
|bikêmasî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|kêm|-asî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Defekt|m}}, {{W|de|Fehler|m}}, {{W|de|Fehlerhaftigkeit|f}}, {{W|de|Inkompetenz|f}}, {{W|de|Knappheit|f}}, {{W|de|Lücke|f}}, {{W|de|Makel|m}}, {{W|de|Mangel|f}}, {{W|de|Mangelhaftigkeit|f}}, {{W|de|Versäumnis|m|guman=erê}}, {{W|de|Not|guman=erê}}, {{W|de|Defizit|m|guman=erê}}, {{W|de|Entbehrung|f|guman=erê}}, {{W|de|Fehlen|m|guman=erê}}, {{W|de|Fehlstelle|guman=erê}}, {{W|de|Gebrechlichkeit|f|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|نقص}}, {{W|ar|تقصير|guman=erê}}, {{W|ar|الأقلیة|guman=erê}}, {{W|ar|الخبال|guman=erê}}, {{W|ar|الذین|guman=erê}}, {{W|ar|الزمانة|guman=erê}}, {{W|ar|السلب|guman=erê}}, {{W|ar|الضرارة|guman=erê}}, {{W|ar|الظلع|guman=erê}}, {{W|ar|العجرة|guman=erê}}, {{W|ar|العیب|guman=erê}}, {{W|ar|الغضاضة|guman=erê}}, {{W|ar|القذروف|guman=erê}}, {{W|ar|القذل|guman=erê}}, {{W|ar|القضأة|guman=erê}}, {{W|ar|اللصاة|guman=erê}}, {{W|ar|المغضة|guman=erê}}, {{W|ar|النطف|guman=erê}}, {{W|ar|النفــس|guman=erê}}, {{W|ar|النقرى|guman=erê}}, {{W|ar|النقیصة|guman=erê}}, {{W|ar|الوقش|guman=erê}}, {{W|ar|الوقص|guman=erê}}, {{W|ar|الوكف|guman=erê}}, {{W|ar|بجرة|guman=erê}}, {{W|ar|خسران|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|افت}}, {{W+|fa|غیاب}}, {{W+|fa|غیبت}}, {{W+|fa|کمبود}}, {{W+|fa|نداری}}, {{W+|fa|کمبود}}, {{W+|fa|کوتاهی}}, {{W+|fa|محلی}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blemish}}, {{W+|en|defect}}, {{W+|en|drought}}, {{W+|en|flaw}}, {{W+|en|shortage}}, {{W|en|lack}}, {{W+|en|slip}}, {{W+|en|wanting}}, {{W+|en|deformity}}, {{W+|en|infirmity}}, {{W+|en|offence}}, {{W+|en|remissness}}, {{W+|en|shortcoming}}, {{W+|en|paucity}}, {{W|en|default|guman=erê}}, {{W|en|deficit|guman=erê}}, {{W|en|wanting|guman=erê}}, {{W+|en|deficiency}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|brist}}, {{W+|sv|bristfällighet}}, {{W+|sv|otillräcklighet}}, {{W+|sv|nackdel}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|eksiklik}}, {{W+|tr|kabahat}}, {{W+|tr|kalıklık}}, {{W+|tr|kusur}}, {{W+|tr|nakisa}}, {{W+|tr|özür}}, {{W+|tr|sakamet}}, {{W+|tr|şaibe}}, {{W+|tr|eksik}}, {{W+|tr|noksan}}, {{W+|tr|gedik}}, {{W+|tr|zaafiyet}}, {{W+|tr|ekalliyet}}, {{W|tr|ayıp|guman=erê}}
{{werger-bin}}
nk17777nma4ken2hjerhqfazypk0kny
behr
0
7859
6234856
6231960
2026-05-11T05:19:17Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6234856
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Behr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{beş|Navdêr 1}} {{ku-IPA}}, {{ku-Arab|بههر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_1)_بههر.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 2}} {{ku-IPA|beḧr}}, {{ku-Arab|بهحر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_2)_بهحر.wav|Deng|Bidlîs}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
[[Wêne:[[Wêne:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|thumb||Behr (1)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[av|Aveke]] pirr [[fireh]] û [[kûr]].
#: {{hevmane|ku|zerya|derya|dengiz}}
#* {{bêmînak|ku}}
#: {{mk|ku|'''Behra''' Reş.}}
# [[deryaçe]], [[gol]]
#: {{mk|ku|'''Behra''' Wanê.}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهحر}}
* {{ku-kr|бәһ'р}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|bahr
|bahir
|behir
|beḧir
|beḧr
}}
==== Biwêj ====
* [[behr bi devê sey pîs nabît]]
* [[bo hindeka behre û bo hindeka jehre]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
|behrî
|behrok
|behrnas
|behrnasî
|behrvan
|behrvanî
|behrzan
|behrzanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku|بحر|tr=beḥr}}, [[hevreh]]a erebiya başûrî ya epîgrafî [[𐩨𐩢𐩧]] (b'ḥ'r), maltayî [[baħar]], aramî [[ܒܚܪܐ]] (beḥra), amharî [[ባህረ]] (bahərä), tigranî [[ባሕሪ]] (baḥəri) ji [[proto-samî]] ji [[proto-afroasyayî]].
==== Werger ====
{{werger-ser|Binêre herwiha: '''[[derya]]'''}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|sdetee}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer}}, {{W+|de|See}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|мора|tr=mora}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|море|tr=more}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ|tr=amequohi}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|海|R=hǎi}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинĕс}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|tr=beḥr}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով|tr=cov}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|R=daryâ}}, {{W+|fa|بحر}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|sjógvur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|fairge}}, {{W-|gd|muir}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|tr=laǥus}}, {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|tr=marei}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|tr=sáiws}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა|tr=zḡva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|cuda=יָם}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|tr=yám}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sæ}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea}}, {{W+|en|lake}}, {{W+|en|mare}}, {{W+|en|thalasso-}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᑕᕆᐅᖅ|R=tariuq}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf}}, {{W+|is|sjór}}, {{W+|is|ægir}}, {{W+|is|úthaf}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|R=umi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다|R=bada}}(1, {{W-|ko|3)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|aequor}}, {{W+|la|mare}}, {{W-|la|pontus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|tr=more}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|egy}}: {{W-|egy|ym}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай|R=dalaï}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|sjø|c}}, {{W+|no|hav}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|lamá}}, {{W-|pap|laman}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз|tr=teñiz}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|derǎv}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|море|R=more}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Latînî: {{W+|sh|more}}
*: Kirîlî: {{W-|sh|море}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|teko}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|hav}}, {{W+|sv|sjö}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dágat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்|R=kaḍal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล|tr=tháleh}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|море|tr=more}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|hải}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|R=thálassa}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Hinek ji hemiyê ku digihe kesekî.
#: {{hevmane|ku|pişk|beş|parçe}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Behrê qudret , '''behrê''' îrfan in heme</br>Çûn ji '''behrê''' me'rîfet ew hate der}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|par
|behir
|bar
}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بههر}}
* {{ku-kr|бәһр}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|behre}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|behr kirin<pos:lêker>
|behrkirin<pos:navdêr>
|behrkirî<pos:rengdêr>
|behrdar
|behrdarî
|bêbehr
|bêbehrî
|bibehr
|bibehrî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha [[par]], [[pişk]], pehlewî ''behr'', ji {{mîr|ine-pro|ku|*per-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|pjesë|m}}
* {{Z|gmw-ecg}}: {{W-|gmw-ecg|Ataal|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Anteil|n}}, {{W+|de|Teil|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|pay}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|до́ля|m}}, {{W+|be|ча́стка|m}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|kahirasan}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|дял|n}}, {{W+|bg|пай|n}}, {{W+|bg|част|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အဖို့}}, {{W+|my|အပိုင်း}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|podíl|n}}, {{W+|cs|část|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|部分|tr=bùfèn}}, {{W+|cmn|分兒|tr=fènr}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|del|g}}, {{W-|da|andel|g}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|نَصِيب|n}}, {{W-|ar|حِصَّة|m}}, {{W+|ar|جُزْء|n}}, {{W+|ar|سَهْم|n}}, {{W-|ar|قِسْمَة|m}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|բաժին}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|parto}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|osalus}}, {{W-|et|jaotus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سهم|tr=sahm}}, {{W+|fa|قسمت|tr=qesmat}}, {{W+|fa|جزء|tr=joz'}}, {{W+|fa|بخش|tr=baxš}}, {{W+|fa|حصه|tr=hesse}}, {{W+|fa|پاره|tr=pâre}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|osuus}}, {{W+|fi|osa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|part|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cuid|m}}, {{W-|gd|earrann|m}}, {{W-|gd|cuibhreann|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|parte|m}}, {{W+|gl|quiñón|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌳𐌰𐌹𐌻𐍃|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|წილი}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|bahin}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हिस्सा|n}}, {{W+|hi|अंश|n}}, {{W+|hi|भाग|n}}, {{W-|hi|क़िस्मत|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|deel|nt}}, {{W+|nl|aandeel|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חֵלֶק|n|tr=khélek}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|share}}, {{W+|en|portion}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|parte|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|分担|tr=ぶんたん, buntan}}, {{W+|ja|部分|tr=ぶぶん, bubun}}, {{W+|ja|持分|tr=もちぶん, mochibun}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|escot|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|몫}}, {{W-|ko|지분(持分)}}, {{W-|ko|부분(部分)}}, {{W+|ko|쪽}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pars|m}}, {{W-|la|portiō|m}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|daļa|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ສ່ວນ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|dalis|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|дел|n}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|sehem|n}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|tiri }}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|részesedés}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|psšt|h=p:z-S:t*Z9-Y1:Z2|m}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хувь}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W-|nb|andel|n}}, {{W+|nb|del|n}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|پاي}}, {{W-|ug|ھەسسە}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qism}}, {{W+|uz|pora}}, {{W+|uz|hissa}}, {{W+|uz|pay}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|część|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|parte|m}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|үлес}}, {{W-|kk|бөлік}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|parte|m}}, {{W+|ro|părți|f-p}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|до́ля|m}}, {{W+|ru|часть|m}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|अंश|n}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|bahin}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ди̏о|n}}, {{W-|sh|де̏о|n}}, {{W-|sh|у́дио|n}}, {{W-|sh|у́део|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dȉo|n}}, {{W+|sh|dȅo|n}}, {{W+|sh|údio|n}}, {{W+|sh|údeo|n}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|podiel|n}}, {{W+|sk|časť|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|del|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|participación|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|hisa}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|andel|g}}, {{W+|sv|del|g}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|саҳм}}, {{W-|tg|қисмат}}, {{W-|tg|ҷузъ}}, {{W+|tg|бахш}}, {{W+|tg|ҳисса}}, {{W+|tg|пора}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ส่วน}}, {{W-|th|ส่วนแบ่ง}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|pay}}, {{W+|tr|hisse}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|pāke}}, {{W-|txb|ñasso}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|حصہ|n|tr=hissā}}, {{W-|ur|قسمت|m|tr=qismat}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|до́ля|m}}, {{W+|uk|ча́стка|m}}, {{W+|uk|части́на|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|phần}}, {{W+|vi|bộ phận}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μερίδιο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|λάχος|nt}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=}}
# [[behr]], [[derya]]
#: {{mk|zza|Behra siyay|rêz=1|Behra reş|ref=<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
f7zm5fbtrlqq7nsswkm5lafezq46iw8
6234857
6234856
2026-05-11T05:19:38Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6234857
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Behr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{beş|Navdêr 1}} {{ku-IPA}}, {{ku-Arab|بههر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_1)_بههر.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 2}} {{ku-IPA|beḧr}}, {{ku-Arab|بهحر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_2)_بهحر.wav|Deng|Bidlîs}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
[[Wêne:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|thumb||Behr (1)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[av|Aveke]] pirr [[fireh]] û [[kûr]].
#: {{hevmane|ku|zerya|derya|dengiz}}
#* {{bêmînak|ku}}
#: {{mk|ku|'''Behra''' Reş.}}
# [[deryaçe]], [[gol]]
#: {{mk|ku|'''Behra''' Wanê.}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهحر}}
* {{ku-kr|бәһ'р}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|bahr
|bahir
|behir
|beḧir
|beḧr
}}
==== Biwêj ====
* [[behr bi devê sey pîs nabît]]
* [[bo hindeka behre û bo hindeka jehre]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
|behrî
|behrok
|behrnas
|behrnasî
|behrvan
|behrvanî
|behrzan
|behrzanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku|بحر|tr=beḥr}}, [[hevreh]]a erebiya başûrî ya epîgrafî [[𐩨𐩢𐩧]] (b'ḥ'r), maltayî [[baħar]], aramî [[ܒܚܪܐ]] (beḥra), amharî [[ባህረ]] (bahərä), tigranî [[ባሕሪ]] (baḥəri) ji [[proto-samî]] ji [[proto-afroasyayî]].
==== Werger ====
{{werger-ser|Binêre herwiha: '''[[derya]]'''}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|sdetee}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer}}, {{W+|de|See}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|мора|tr=mora}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|море|tr=more}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ|tr=amequohi}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|海|R=hǎi}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинĕс}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|tr=beḥr}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով|tr=cov}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|R=daryâ}}, {{W+|fa|بحر}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|sjógvur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|fairge}}, {{W-|gd|muir}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|tr=laǥus}}, {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|tr=marei}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|tr=sáiws}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა|tr=zḡva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|cuda=יָם}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|tr=yám}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sæ}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea}}, {{W+|en|lake}}, {{W+|en|mare}}, {{W+|en|thalasso-}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᑕᕆᐅᖅ|R=tariuq}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf}}, {{W+|is|sjór}}, {{W+|is|ægir}}, {{W+|is|úthaf}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|R=umi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다|R=bada}}(1, {{W-|ko|3)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|aequor}}, {{W+|la|mare}}, {{W-|la|pontus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|tr=more}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|egy}}: {{W-|egy|ym}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай|R=dalaï}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|sjø|c}}, {{W+|no|hav}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|lamá}}, {{W-|pap|laman}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз|tr=teñiz}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|derǎv}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|море|R=more}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Latînî: {{W+|sh|more}}
*: Kirîlî: {{W-|sh|море}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|teko}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|hav}}, {{W+|sv|sjö}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dágat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்|R=kaḍal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล|tr=tháleh}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|море|tr=more}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|hải}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|R=thálassa}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Hinek ji hemiyê ku digihe kesekî.
#: {{hevmane|ku|pişk|beş|parçe}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Behrê qudret , '''behrê''' îrfan in heme</br>Çûn ji '''behrê''' me'rîfet ew hate der}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|par
|behir
|bar
}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بههر}}
* {{ku-kr|бәһр}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|behre}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|behr kirin<pos:lêker>
|behrkirin<pos:navdêr>
|behrkirî<pos:rengdêr>
|behrdar
|behrdarî
|bêbehr
|bêbehrî
|bibehr
|bibehrî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha [[par]], [[pişk]], pehlewî ''behr'', ji {{mîr|ine-pro|ku|*per-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|pjesë|m}}
* {{Z|gmw-ecg}}: {{W-|gmw-ecg|Ataal|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Anteil|n}}, {{W+|de|Teil|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|pay}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|до́ля|m}}, {{W+|be|ча́стка|m}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|kahirasan}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|дял|n}}, {{W+|bg|пай|n}}, {{W+|bg|част|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အဖို့}}, {{W+|my|အပိုင်း}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|podíl|n}}, {{W+|cs|část|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|部分|tr=bùfèn}}, {{W+|cmn|分兒|tr=fènr}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|del|g}}, {{W-|da|andel|g}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|نَصِيب|n}}, {{W-|ar|حِصَّة|m}}, {{W+|ar|جُزْء|n}}, {{W+|ar|سَهْم|n}}, {{W-|ar|قِسْمَة|m}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|բաժին}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|parto}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|osalus}}, {{W-|et|jaotus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سهم|tr=sahm}}, {{W+|fa|قسمت|tr=qesmat}}, {{W+|fa|جزء|tr=joz'}}, {{W+|fa|بخش|tr=baxš}}, {{W+|fa|حصه|tr=hesse}}, {{W+|fa|پاره|tr=pâre}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|osuus}}, {{W+|fi|osa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|part|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cuid|m}}, {{W-|gd|earrann|m}}, {{W-|gd|cuibhreann|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|parte|m}}, {{W+|gl|quiñón|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌳𐌰𐌹𐌻𐍃|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|წილი}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|bahin}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हिस्सा|n}}, {{W+|hi|अंश|n}}, {{W+|hi|भाग|n}}, {{W-|hi|क़िस्मत|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|deel|nt}}, {{W+|nl|aandeel|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חֵלֶק|n|tr=khélek}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|share}}, {{W+|en|portion}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|parte|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|分担|tr=ぶんたん, buntan}}, {{W+|ja|部分|tr=ぶぶん, bubun}}, {{W+|ja|持分|tr=もちぶん, mochibun}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|escot|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|몫}}, {{W-|ko|지분(持分)}}, {{W-|ko|부분(部分)}}, {{W+|ko|쪽}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pars|m}}, {{W-|la|portiō|m}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|daļa|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ສ່ວນ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|dalis|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|дел|n}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|sehem|n}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|tiri }}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|részesedés}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|psšt|h=p:z-S:t*Z9-Y1:Z2|m}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хувь}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W-|nb|andel|n}}, {{W+|nb|del|n}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|پاي}}, {{W-|ug|ھەسسە}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qism}}, {{W+|uz|pora}}, {{W+|uz|hissa}}, {{W+|uz|pay}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|część|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|parte|m}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|үлес}}, {{W-|kk|бөлік}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|parte|m}}, {{W+|ro|părți|f-p}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|до́ля|m}}, {{W+|ru|часть|m}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|अंश|n}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|bahin}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ди̏о|n}}, {{W-|sh|де̏о|n}}, {{W-|sh|у́дио|n}}, {{W-|sh|у́део|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dȉo|n}}, {{W+|sh|dȅo|n}}, {{W+|sh|údio|n}}, {{W+|sh|údeo|n}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|podiel|n}}, {{W+|sk|časť|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|del|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|participación|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|hisa}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|andel|g}}, {{W+|sv|del|g}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|саҳм}}, {{W-|tg|қисмат}}, {{W-|tg|ҷузъ}}, {{W+|tg|бахш}}, {{W+|tg|ҳисса}}, {{W+|tg|пора}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ส่วน}}, {{W-|th|ส่วนแบ่ง}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|pay}}, {{W+|tr|hisse}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|pāke}}, {{W-|txb|ñasso}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|حصہ|n|tr=hissā}}, {{W-|ur|قسمت|m|tr=qismat}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|до́ля|m}}, {{W+|uk|ча́стка|m}}, {{W+|uk|части́на|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|phần}}, {{W+|vi|bộ phận}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μερίδιο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|λάχος|nt}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=}}
# [[behr]], [[derya]]
#: {{mk|zza|Behra siyay|rêz=1|Behra reş|ref=<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
40oqw3ivmfz6g5d9ndafqvxrf8dg8uc
6234859
6234857
2026-05-11T05:42:27Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6234859
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Behr}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{beş|Navdêr 1}} {{ku-IPA}}, {{ku-Arab|بههر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_1)_بههر.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{beş|Navdêr 2}} {{ku-IPA|beḧr}}, {{ku-Arab|بهحر}}
** {{deng|ku|LL-Q36163_(kmr)-Ebulfîda-behr_(Navdêr_2)_بهحر.wav|Deng|Bidlîs}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
[[Wêne:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|thumb||Behr (1)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[av|Aveke]] pirr [[fireh]] û [[kûr]].
#: {{hevmane|ku|zerya|derya|dengiz}}
#: {{mk|ku|'''Behra''' Reş.}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[deryaçe]], [[gol]]
#: {{mk|ku|'''Behra''' Wanê.}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بهحر}}
* {{ku-kr|бәһ'р}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|bahr
|bahir
|behir
|beḧir
|beḧr
}}
==== Biwêj ====
* [[behr bi devê sey pîs nabît]]
* [[bo hindeka behre û bo hindeka jehre]]
==== Jê ====
{{kol3|ku
|behrî
|behrok
|behrnas
|behrnasî
|behrvan
|behrvanî
|behrzan
|behrzanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|ar|ku|بحر|tr=beḥr}}, [[hevreh]]a erebiya başûrî ya epîgrafî [[𐩨𐩢𐩧]] (b'ḥ'r), maltayî [[baħar]], aramî [[ܒܚܪܐ]] (beḥra), amharî [[ባህረ]] (bahərä), tigranî [[ባሕሪ]] (baḥəri) ji [[proto-samî]] ji [[proto-afroasyayî]].
==== Werger ====
{{werger-ser|Binêre herwiha: '''[[derya]]'''}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|sq}}: {{W-|sq|sdetee}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer}}, {{W+|de|See}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|be}}: {{W+|be|мора|tr=mora}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|море|tr=more}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ|tr=amequohi}}
* {{Z|zh}}: {{W+|zh|海|R=hǎi}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинĕс}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|tr=beḥr}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով|tr=cov}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|R=daryâ}}, {{W+|fa|بحر}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|sjógvur}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|fairge}}, {{W-|gd|muir}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|tr=laǥus}}, {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|tr=marei}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|tr=sáiws}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა|tr=zḡva}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|cuda=יָם}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|ים|tr=yám}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sæ}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea}}, {{W+|en|lake}}, {{W+|en|mare}}, {{W+|en|thalasso-}}
* {{Z|iu}}: {{W-|iu|ᑕᕆᐅᖅ|R=tariuq}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf}}, {{W+|is|sjór}}, {{W+|is|ægir}}, {{W+|is|úthaf}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|R=umi}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다|R=bada}}(1, {{W-|ko|3)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|aequor}}, {{W+|la|mare}}, {{W-|la|pontus}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|tr=more}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|egy}}: {{W-|egy|ym}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай|R=dalaï}}
* {{Z|no}}: {{W+|no|sjø|c}}, {{W+|no|hav}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|lamá}}, {{W-|pap|laman}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз|tr=teñiz}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|derǎv}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|море|R=more}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Latînî: {{W+|sh|more}}
*: Kirîlî: {{W-|sh|море}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje}}
* {{Z|ses}}: {{W-|ses|teko}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|hav}}, {{W+|sv|sjö}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dágat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்|R=kaḍal}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล|tr=tháleh}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|море|tr=more}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|hải}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|R=thálassa}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{ku-tewîn-nav|behr|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Hinek ji hemiyê ku digihe kesekî.
#: {{hevmane|ku|pişk|beş|parçe}}
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Mela Hisênê Bateyî/Mewlûda Kurdî}}|jêgirtin=Behrê qudret , '''behrê''' îrfan in heme</br>Çûn ji '''behrê''' me'rîfet ew hate der}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
|par
|behir
|bar
}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|بههر}}
* {{ku-kr|бәһр}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|behre}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|behr kirin<pos:lêker>
|behrkirin<pos:navdêr>
|behrkirî<pos:rengdêr>
|behrdar
|behrdarî
|bêbehr
|bêbehrî
|bibehr
|bibehrî
}}
==== Etîmolojî ====
Hevreha [[par]], [[pişk]], pehlewî ''behr'', ji {{mîr|ine-pro|ku|*per-}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|pjesë|m}}
* {{Z|gmw-ecg}}: {{W-|gmw-ecg|Ataal|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Anteil|n}}, {{W+|de|Teil|n}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|pay}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|до́ля|m}}, {{W+|be|ча́стка|m}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|kahirasan}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|дял|n}}, {{W+|bg|пай|n}}, {{W+|bg|част|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|အဖို့}}, {{W+|my|အပိုင်း}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|podíl|n}}, {{W+|cs|část|m}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|部分|tr=bùfèn}}, {{W+|cmn|分兒|tr=fènr}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|del|g}}, {{W-|da|andel|g}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|نَصِيب|n}}, {{W-|ar|حِصَّة|m}}, {{W+|ar|جُزْء|n}}, {{W+|ar|سَهْم|n}}, {{W-|ar|قِسْمَة|m}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|բաժին}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|parto}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|osalus}}, {{W-|et|jaotus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سهم|tr=sahm}}, {{W+|fa|قسمت|tr=qesmat}}, {{W+|fa|جزء|tr=joz'}}, {{W+|fa|بخش|tr=baxš}}, {{W+|fa|حصه|tr=hesse}}, {{W+|fa|پاره|tr=pâre}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|osuus}}, {{W+|fi|osa}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|part|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|cuid|m}}, {{W-|gd|earrann|m}}, {{W-|gd|cuibhreann|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|parte|m}}, {{W+|gl|quiñón|n}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌳𐌰𐌹𐌻𐍃|m}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|წილი}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|bahin}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|हिस्सा|n}}, {{W+|hi|अंश|n}}, {{W+|hi|भाग|n}}, {{W-|hi|क़िस्मत|m}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|deel|nt}}, {{W+|nl|aandeel|nt}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|חֵלֶק|n|tr=khélek}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|share}}, {{W+|en|portion}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|parte|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|分担|tr=ぶんたん, buntan}}, {{W+|ja|部分|tr=ぶぶん, bubun}}, {{W+|ja|持分|tr=もちぶん, mochibun}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|escot|n}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|몫}}, {{W-|ko|지분(持分)}}, {{W-|ko|부분(部分)}}, {{W+|ko|쪽}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pars|m}}, {{W-|la|portiō|m}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|daļa|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ສ່ວນ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|dalis|m}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|дел|n}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|sehem|n}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|tiri }}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|részesedés}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|psšt|h=p:z-S:t*Z9-Y1:Z2|m}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|хувь}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W-|nb|andel|n}}, {{W+|nb|del|n}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|پاي}}, {{W-|ug|ھەسسە}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qism}}, {{W+|uz|pora}}, {{W+|uz|hissa}}, {{W+|uz|pay}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|część|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|parte|m}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|үлес}}, {{W-|kk|бөлік}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|parte|m}}, {{W+|ro|părți|f-p}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|до́ля|m}}, {{W+|ru|часть|m}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|अंश|n}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|bahin}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ди̏о|n}}, {{W-|sh|де̏о|n}}, {{W-|sh|у́дио|n}}, {{W-|sh|у́део|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|dȉo|n}}, {{W+|sh|dȅo|n}}, {{W+|sh|údio|n}}, {{W+|sh|údeo|n}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|podiel|n}}, {{W+|sk|časť|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|del|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|participación|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|hisa}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|andel|g}}, {{W+|sv|del|g}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|саҳм}}, {{W-|tg|қисмат}}, {{W-|tg|ҷузъ}}, {{W+|tg|бахш}}, {{W+|tg|ҳисса}}, {{W+|tg|пора}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ส่วน}}, {{W-|th|ส่วนแบ่ง}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|pay}}, {{W+|tr|hisse}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|pāke}}, {{W-|txb|ñasso}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|حصہ|n|tr=hissā}}, {{W-|ur|قسمت|m|tr=qismat}}
* {{Z|uk}}: {{W+|uk|до́ля|m}}, {{W+|uk|ча́стка|m}}, {{W+|uk|части́на|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|phần}}, {{W+|vi|bộ phận}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|μερίδιο|nt}}
*: Kevn: {{W-|grc|λάχος|nt}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=}}
# [[behr]], [[derya]]
#: {{mk|zza|Behra siyay|rêz=1|Behra reş|ref=<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
qk3o0jm3hsj93ghmp77pinrwbhfww6p
derya
0
7863
6234853
6210913
2026-05-11T05:10:20Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234853
wikitext
text/x-wiki
{{Binêre herwiha|Derya}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/dɛɾˈjɑː/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|derya|mê}}
[[Wêne:Nordsee Wellen.JPG|thumb|Deryayek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#: {{hevmane|ku|derya|zerya|behr|dengiz}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ma Cizîre şubhî darê textê heft iqlîmi bit. Hem bi hukm û seltenet Îskender û Fexfûri bî. Xasê teşrîfa te bin '''derya''' û derbendê Ecem. Da xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî. Ger çî der iqlîmê rabe hatî textê seltenet. Padşahê heft eqlîman selamkarê te bî. Ney tinê Tebrîz û Kurdistan li ber hukmê te bin. Sed wekî Şahê Xurasanê di ferwarê te bî. Daîmen menzilgeha sûra te bit burca şeref. Taliyê ferxende û bextê seîd yarê te bî.|Melayê Cizîrî}}
==== Bi alfabeyên din====
* {{ku-ar|دەریا}}
* {{ku-kr|дәрйа}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|deriya
|derîya
|zerya
|zeriya
|zerîya
|dêrî
|zirê
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|deryaçe
|okyanosgerr
|okyanosgerrî
|deryak
|deryanas
|deryanasî
|deryavan
|deryavanî
|deryayî
|deryazan
|deryazanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|fa|ku|دریا|tr=derya}}.{{eref|{{Tsabolov|cild=1|r=279}}}}. Bide ber {{q|ku|zerya}}.
Hevreha soranî {{g|ckb|دەریا|tr=derya}}, {{hv|pal||deryap|sc=Latn}}, hexamenişî ''dreyeh-'', {{hv|ae||zreyeh-|sc=Latn}}, {{hv|sa|ज्रयस्|t=[[berfirehî]], [[firehî]]}}...
{{çavkanî-etîm}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|gol}}
* {{g|ku|okyanos}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abq}}: {{W-|abq|амшын}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|амшын}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|хы}}
* {{Z|aa}}: {{W-|aa|bad}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|empo}}, {{W-|ak|mpo}}, {{W-|ak|po}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|dagat}}, {{W-|akl|eawod}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|det}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Meer|nt}}, {{W-|gsw|See|m}}
* {{Z|alr}}: {{W-|alr|аӈӄан|tr=aŋqan}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ባሕር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|релъо}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|mar|n|m}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܝܡܐ|m|tr=yāmā}}
*: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܝܡܐ|n|tr=yammā}}
*: {{Z|tmr}}: {{W-|arc|יַמָּא|n|tr=yammā}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|лъат}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|amari|m}}, {{W-|rup|amare|m}}, {{W-|rup|mari|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সাগৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|mar|n|m}}
* {{Z|tay}}: {{W-|tay|bcilung}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|ралъад}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|lamara}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|アトゥイ|tr=atuy}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|delout}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|pasih}}, {{W-|ban|sagara}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|sne}}: {{W-|sne|laut}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|мо́ра|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাগর}}, {{W+|bn|সমুদ্র}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|solwora}}
* {{Z|bla}}: {{W-|bla|mo'toyaohkii}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|समुंद्र}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor|n}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|laut}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|daɣat}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|море́|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ပင်လယ်}}, {{W+|my|အဏ္ဏဝါ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|далай}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хӀорд}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře|nt}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎡᏉᏂ}}, {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|nyanja}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|海|tr=hoi2}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хэ}}
*: {{Z|gan}}: {{W-|gan|海|tr=hai3}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|海|tr=hói}}
*: {{Z|cjy}}: {{W-|cjy|海|tr=hai2}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|海|tr=hǎi}}
*: {{Z|mnp}}: {{W-|mnp|海|tr=huǒi}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|海|tr=hāi}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|海|tr=hái}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|海}}
*: {{Z|hsn}}: {{W-|hsn|海|tr=hai3}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|аӈӄы|tr=aṇqy}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинӗс}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|mur}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav|nt}}, {{W+|da|sø|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|މޫދު}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|байгал|tr=baygal}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بَحْر|n}}, {{W-|ar|يَم|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|بَحَر|tr=baḥər}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|بَحَر|n|tr=baḥar}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|بحر|tr=bḥar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|иневедь}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|ባሕር}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нам}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|ламу}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|atsiaƒu|nt}}
* {{Z|gur}}: {{W-|gur|ateko}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|tr=daryâ}}, {{W+|fa|بحر|tr=bahr}}, {{W+|fa|زو|tr=zow}}, {{W+|fa|زراه|tr=zerâh, zarâh}}
* {{Z|ddg}}: {{W-|ddg|tahi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hav|nt}}, {{W+|fo|sjógvur|n}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|wasa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|mâr}}
* {{Z|frr}}: {{W-|frr|sia|m}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|muir|n|m}}, {{W-|gd|fairge|m}}, {{W-|gd|cuan|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|mar|n}}, {{W+|gl|ler|n}}
* {{Z|zkg}}: {{W-|zkg|波旦|tr=padan}}, {{W-|zkg|內米|tr=nami}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|m}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|n}}, {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|n}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સમુદ્ર|n}}, {{W+|gu|દરિયો|n}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|para}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|lanmè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kai}}, {{W-|haw|moana}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|dagat}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|सागर|n}}, {{W+|hi|समुद्र|n}}, {{W+|hi|समुंदर}}, {{W+|hi|अम्बुधि|n}}, {{W+|hi|बहर|n}}, {{W+|hi|दरिया|n}}, {{W+|hi|दरया|m}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|dagat}}, {{W-|hil|laud}}, {{W-|hil|lawod}}
* {{Z|hit}}: {{W-|hit|𒀀𒊒𒈾𒀸|tr=a-ru-na-aš}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dej hiav txwv}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee|m}}
* {{Z|iba}}: {{W-|iba|tasik}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|יָם|n|tr=yam}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|osịmịrị}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sǣ|m}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|see}}, {{W-|enm|mere}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|форд}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|mar}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|kalud}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir|m}}, {{W+|ga|farraige|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|muir}}, {{W-|sga|fairrge|m}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|mare}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf|nt}}, {{W+|is|sjór|n}}, {{W+|is|ægir|n}}, {{W+|is|úthaf|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|tr=うみ, umi}}, {{W+|ja|海|tr=かい, kai}}
* {{Z|anq}}: {{W-|anq|ullel}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|sagara}}
* {{Z|jv}}:
*: Karakanî: {{W-|jv|ꦱꦒꦫ}}, {{W+|jv|ꦱꦒꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀}}
*: Rûmî: {{W+|jv|sagara}}, {{W-|jv|saganten}}
* {{Z|jje}}: {{W-|jje|바당}}
* {{Z|juc}}: {{W-|juc||tr=mədə-əri}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хы}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|imaq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|дала}}, {{W-|xal|теңгс}}
* {{Z|rmq}}: {{W-|rmq|pañibaró|n}}
* {{Z|kn}}: {{W-|kn|ಅಮ್ಬುಧಿ}}, {{W+|kn|ಸಮುದ್ರ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|dayat}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|mar}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|тенгиз|y}}
* {{Z|kaa}}: {{W-|kaa|teńiz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|meri}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|mòrzé|nt}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar|n|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|mama qucha}}
* {{Z|krj}}: {{W-|krj|baybay}}, {{W-|krj|kalalawdan}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|මුහුද}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|ikiyaga}}
* {{Z|kpv}}: {{W-|kpv|море}}, {{W-|kpv|саридз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다}}, {{W-|ko|해양(海洋)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor|n}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|mari|n}}
* {{Z|kpy}}: {{W-|kpy|аӈӄан}}
* {{Z|gcf}}: {{W-|gcf|lanmè}}
* {{Z|cr}}: {{W-|cr|ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|денгиз}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|ble}}
* {{Z|ljp}}: {{W-|ljp|lawok}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|jiurys|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|mare|nt}}, {{W-|la|pontus}}, {{W-|la|pelagus|n}}, {{W+|la|aequor}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ທະເລ}}, {{W-|lo|ສະມຸດ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|гьуьл}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mbu}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|mâ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra|m}}, {{W-|lt|marios|m}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|mer}}, {{W-|liv|mier}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|mar}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦒᦰᦵᦟ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|ennyanja}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Mier|nt}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|meir|n}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|laot}}, {{W-|mad|tasè'}}, {{W-|mad|saghârâ}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|kaludan}}, {{W-|mdh|ragat}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|nt}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കടൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}, {{W+|ms|tasik}}, {{W-|ms|samudera}}, {{W+|ms|segara}}, {{W+|ms|bahar}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar|n}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|taisa}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ}}, {{W-|mnc|ᠨᠠᠮᡠ}}
* {{Z|gv}}: {{W+|gv|mooir|m}}, {{W-|gv|faarkey|n}}, {{W-|gv|keayn|n}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|dagat}}
* {{Z|mns-nor}}: {{W-|mns-nor|ся̄рысь}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|moana}}, {{W+|mi|tai}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|kalodan}}, {{W-|mrw|ragat}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|समुद्र|n}}
* Mari:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|теҥыз}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|тангыж}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|دریو}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|gdq}}: {{W-|gdq|رورم}}
* {{Z|mel}}: {{W-|mel|daat}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ-wr|n|h=M14-wr-r:N36}}, {{W-egy|ym|n|h=i-i-m:a-mw-N36:N23}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|mar|n}}
* {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|моря}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай}}, {{W-|mn|ᠳᠠᠯᠠᠢ}}, {{W-|mn|тэнгэс}}
* {{Z|xmz}}: {{W-|xmz|tahi}}
* {{Z|mlm}}: {{W-|mlm|hai³}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|hueyatl}}, {{W+|nah|ilhuicaatl}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|намо}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|mare|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tónteel}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सागर}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|yarluwar}}
* {{Z|niv}}: {{W-|niv|кер̌ӄ}}, {{W-|niv|кер̌ӄн}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|mé|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|haf|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hav|nt}}, {{W+|nb|sjø|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|hav|nt}}, {{W+|nn|sjø|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gichigami}}, {{W-|oj|gichigamin|p}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|mar}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* Ohlone:
*: {{Z|cst}}: {{W-|cst|'ómú'}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସାଗର}}, {{W-|or|ସମୁଦ୍ର}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|garba}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|денджыз}}, {{W-|os|фурд}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|دڭز|tr=deñiz}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|دېڭىز}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|dengiz}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|samudda|n}}, {{W-|pi|sāgara}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|laman}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|بحر|n|tr=bahr}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Mäa|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar|n}}
* {{Z|prg}}: {{W-|prg|jūris}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਮੁੰਦਰ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲓⲟⲙ}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|doria}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|mêr}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|mar|n|m}}, {{W-|rm|mer|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|baro pani}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|мо́ре|nt}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|мо́ре|nt}}
* {{Z|ssy}}: {{W-|ssy|bad}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|sēo|n}}, {{W-|osx|holm|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|sami}}, {{W-|sm|vasa}}, {{W-|sm|moana}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|समुद्र}}, {{W+|sa|धीर|n}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|mare}}, {{W-|sc|mari}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|segara}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|dagat}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|mari|n}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|سمنڊ|n|alt=سَمُنڊ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|море|nt}}
*: Latînî: {{W+|sh|more|nt}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|se}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|морѥ|nt}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|море|nt}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more|nt}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje|nt}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|bad}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|mórjo|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|morjo|nt}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar|n|m}}
* {{Z|smw}}: {{W-|smw|lit}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|sagara}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|sjö|g}}, {{W+|sv|hav|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ပၢင်ႇလၢႆႇ}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|ɓahari|c9|c10}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|pé}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|гьюл}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}, {{W+|tg|дарё}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|دریا|tr=daryâ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dagat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|rebḥar|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|dagat}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล}}, {{W+|th|ห้วงน้ำ}}, {{W+|th|สมุทฺท}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|సముద్రం}}, {{W+|te|కడలి}}
* {{Z|tft}}: {{W-|tft|dai}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|deñiz}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|tasi}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ባሕሪ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}, {{W+|tr|derya}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|deňiz}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|བརྐོས}}, {{W-|bo|རྒྱ་མཚོ}}, {{W-|bo|མཚོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|solwara}}, {{W+|tpi|wara}}, {{W-|tpi|raunwara}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|tahi}}, {{W-|to|vaha}}, {{W-|to|moana}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|sāmudtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|samudtär}}, {{W-|txb|lyam|n}}
* {{Z|tpn}}: {{W-|tpn|paranã}}, {{W-|tpn|paranaã}}, {{W-|tpn|paraná}}
* {{Z|ude}}: {{W-|ude|наму|tr=namu}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|море}}, {{W-|udm|зарезь}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سمندر|n|tr=samandar}}, {{W+|ur|بحر|tr=bahr}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|мо́ре|nt}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|дэниз|tr=déniz}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|mar|n}}, {{W+|vec|mare}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|meri}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|bể}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|mel}}
* {{Z|msn}}: {{W-|msn|naw}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}, {{W-|cy|gweilgi}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mjer}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|gaych}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សមុទ្រ|tr=sa’mot}}, {{W+|km|សាគរ}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|ulwandle}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|байҕал}}, {{W-|sah|муора}}
* {{Z|yag}}: {{W-|yag|ixa}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ים|n|tr=yam}}, {{W-|yi|יאַם|n}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|okun}}
* {{Z|esu}}: {{W-|esu|imarpik}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|m}}, {{W+|el|πέλαγος|nt}}, {{W+|el|πόντος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|θάλασσα|m}}, {{W-|grc|ἅλς|n}}, {{W-|grc|πέλαγος|nt}}, {{W-|grc|πόντος|n}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zeê|m}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|haij}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle|c11|c10}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-derya.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# Derya.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[zerya]], [[behr]]
#* {{bêmînak|tr}}
# Behra aqil.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[qiyamet]]
#: {{mk|tr|Yağmur yağınca köy çamur '''deryasına''' dönmüştü.|Ji ber baranê gund ji çamûrê bûbû wekî qiyamet.}}
9cxzqx5brlq5rg53ct1ch8b3bp5l2qx
6234854
6234853
2026-05-11T05:10:39Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234854
wikitext
text/x-wiki
{{Binêre herwiha|Derya}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/dɛɾˈjɑː/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|derya|mê}}
[[Wêne:Nordsee Wellen.JPG|thumb|Deryayek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#: {{hevmane|ku|zerya|behr|dengiz}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ma Cizîre şubhî darê textê heft iqlîmi bit. Hem bi hukm û seltenet Îskender û Fexfûri bî. Xasê teşrîfa te bin '''derya''' û derbendê Ecem. Da xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî. Ger çî der iqlîmê rabe hatî textê seltenet. Padşahê heft eqlîman selamkarê te bî. Ney tinê Tebrîz û Kurdistan li ber hukmê te bin. Sed wekî Şahê Xurasanê di ferwarê te bî. Daîmen menzilgeha sûra te bit burca şeref. Taliyê ferxende û bextê seîd yarê te bî.|Melayê Cizîrî}}
==== Bi alfabeyên din====
* {{ku-ar|دەریا}}
* {{ku-kr|дәрйа}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|deriya
|derîya
|zerya
|zeriya
|zerîya
|dêrî
|zirê
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|deryaçe
|okyanosgerr
|okyanosgerrî
|deryak
|deryanas
|deryanasî
|deryavan
|deryavanî
|deryayî
|deryazan
|deryazanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|fa|ku|دریا|tr=derya}}.{{eref|{{Tsabolov|cild=1|r=279}}}}. Bide ber {{q|ku|zerya}}.
Hevreha soranî {{g|ckb|دەریا|tr=derya}}, {{hv|pal||deryap|sc=Latn}}, hexamenişî ''dreyeh-'', {{hv|ae||zreyeh-|sc=Latn}}, {{hv|sa|ज्रयस्|t=[[berfirehî]], [[firehî]]}}...
{{çavkanî-etîm}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|gol}}
* {{g|ku|okyanos}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abq}}: {{W-|abq|амшын}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|амшын}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|хы}}
* {{Z|aa}}: {{W-|aa|bad}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|empo}}, {{W-|ak|mpo}}, {{W-|ak|po}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|dagat}}, {{W-|akl|eawod}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|det}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Meer|nt}}, {{W-|gsw|See|m}}
* {{Z|alr}}: {{W-|alr|аӈӄан|tr=aŋqan}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ባሕር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|релъо}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|mar|n|m}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܝܡܐ|m|tr=yāmā}}
*: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܝܡܐ|n|tr=yammā}}
*: {{Z|tmr}}: {{W-|arc|יַמָּא|n|tr=yammā}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|лъат}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|amari|m}}, {{W-|rup|amare|m}}, {{W-|rup|mari|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সাগৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|mar|n|m}}
* {{Z|tay}}: {{W-|tay|bcilung}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|ралъад}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|lamara}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|アトゥイ|tr=atuy}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|delout}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|pasih}}, {{W-|ban|sagara}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|sne}}: {{W-|sne|laut}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|мо́ра|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাগর}}, {{W+|bn|সমুদ্র}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|solwora}}
* {{Z|bla}}: {{W-|bla|mo'toyaohkii}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|समुंद्र}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor|n}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|laut}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|daɣat}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|море́|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ပင်လယ်}}, {{W+|my|အဏ္ဏဝါ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|далай}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хӀорд}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře|nt}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎡᏉᏂ}}, {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|nyanja}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|海|tr=hoi2}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хэ}}
*: {{Z|gan}}: {{W-|gan|海|tr=hai3}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|海|tr=hói}}
*: {{Z|cjy}}: {{W-|cjy|海|tr=hai2}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|海|tr=hǎi}}
*: {{Z|mnp}}: {{W-|mnp|海|tr=huǒi}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|海|tr=hāi}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|海|tr=hái}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|海}}
*: {{Z|hsn}}: {{W-|hsn|海|tr=hai3}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|аӈӄы|tr=aṇqy}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинӗс}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|mur}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav|nt}}, {{W+|da|sø|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|މޫދު}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|байгал|tr=baygal}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بَحْر|n}}, {{W-|ar|يَم|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|بَحَر|tr=baḥər}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|بَحَر|n|tr=baḥar}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|بحر|tr=bḥar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|иневедь}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|ባሕር}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нам}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|ламу}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|atsiaƒu|nt}}
* {{Z|gur}}: {{W-|gur|ateko}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|tr=daryâ}}, {{W+|fa|بحر|tr=bahr}}, {{W+|fa|زو|tr=zow}}, {{W+|fa|زراه|tr=zerâh, zarâh}}
* {{Z|ddg}}: {{W-|ddg|tahi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hav|nt}}, {{W+|fo|sjógvur|n}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|wasa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|mâr}}
* {{Z|frr}}: {{W-|frr|sia|m}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|muir|n|m}}, {{W-|gd|fairge|m}}, {{W-|gd|cuan|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|mar|n}}, {{W+|gl|ler|n}}
* {{Z|zkg}}: {{W-|zkg|波旦|tr=padan}}, {{W-|zkg|內米|tr=nami}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|m}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|n}}, {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|n}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સમુદ્ર|n}}, {{W+|gu|દરિયો|n}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|para}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|lanmè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kai}}, {{W-|haw|moana}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|dagat}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|सागर|n}}, {{W+|hi|समुद्र|n}}, {{W+|hi|समुंदर}}, {{W+|hi|अम्बुधि|n}}, {{W+|hi|बहर|n}}, {{W+|hi|दरिया|n}}, {{W+|hi|दरया|m}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|dagat}}, {{W-|hil|laud}}, {{W-|hil|lawod}}
* {{Z|hit}}: {{W-|hit|𒀀𒊒𒈾𒀸|tr=a-ru-na-aš}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dej hiav txwv}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee|m}}
* {{Z|iba}}: {{W-|iba|tasik}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|יָם|n|tr=yam}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|osịmịrị}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sǣ|m}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|see}}, {{W-|enm|mere}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|форд}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|mar}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|kalud}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir|m}}, {{W+|ga|farraige|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|muir}}, {{W-|sga|fairrge|m}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|mare}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf|nt}}, {{W+|is|sjór|n}}, {{W+|is|ægir|n}}, {{W+|is|úthaf|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|tr=うみ, umi}}, {{W+|ja|海|tr=かい, kai}}
* {{Z|anq}}: {{W-|anq|ullel}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|sagara}}
* {{Z|jv}}:
*: Karakanî: {{W-|jv|ꦱꦒꦫ}}, {{W+|jv|ꦱꦒꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀}}
*: Rûmî: {{W+|jv|sagara}}, {{W-|jv|saganten}}
* {{Z|jje}}: {{W-|jje|바당}}
* {{Z|juc}}: {{W-|juc||tr=mədə-əri}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хы}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|imaq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|дала}}, {{W-|xal|теңгс}}
* {{Z|rmq}}: {{W-|rmq|pañibaró|n}}
* {{Z|kn}}: {{W-|kn|ಅಮ್ಬುಧಿ}}, {{W+|kn|ಸಮುದ್ರ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|dayat}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|mar}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|тенгиз|y}}
* {{Z|kaa}}: {{W-|kaa|teńiz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|meri}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|mòrzé|nt}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar|n|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|mama qucha}}
* {{Z|krj}}: {{W-|krj|baybay}}, {{W-|krj|kalalawdan}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|මුහුද}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|ikiyaga}}
* {{Z|kpv}}: {{W-|kpv|море}}, {{W-|kpv|саридз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다}}, {{W-|ko|해양(海洋)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor|n}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|mari|n}}
* {{Z|kpy}}: {{W-|kpy|аӈӄан}}
* {{Z|gcf}}: {{W-|gcf|lanmè}}
* {{Z|cr}}: {{W-|cr|ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|денгиз}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|ble}}
* {{Z|ljp}}: {{W-|ljp|lawok}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|jiurys|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|mare|nt}}, {{W-|la|pontus}}, {{W-|la|pelagus|n}}, {{W+|la|aequor}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ທະເລ}}, {{W-|lo|ສະມຸດ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|гьуьл}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mbu}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|mâ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra|m}}, {{W-|lt|marios|m}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|mer}}, {{W-|liv|mier}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|mar}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦒᦰᦵᦟ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|ennyanja}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Mier|nt}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|meir|n}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|laot}}, {{W-|mad|tasè'}}, {{W-|mad|saghârâ}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|kaludan}}, {{W-|mdh|ragat}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|nt}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കടൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}, {{W+|ms|tasik}}, {{W-|ms|samudera}}, {{W+|ms|segara}}, {{W+|ms|bahar}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar|n}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|taisa}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ}}, {{W-|mnc|ᠨᠠᠮᡠ}}
* {{Z|gv}}: {{W+|gv|mooir|m}}, {{W-|gv|faarkey|n}}, {{W-|gv|keayn|n}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|dagat}}
* {{Z|mns-nor}}: {{W-|mns-nor|ся̄рысь}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|moana}}, {{W+|mi|tai}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|kalodan}}, {{W-|mrw|ragat}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|समुद्र|n}}
* Mari:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|теҥыз}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|тангыж}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|دریو}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|gdq}}: {{W-|gdq|رورم}}
* {{Z|mel}}: {{W-|mel|daat}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ-wr|n|h=M14-wr-r:N36}}, {{W-egy|ym|n|h=i-i-m:a-mw-N36:N23}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|mar|n}}
* {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|моря}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай}}, {{W-|mn|ᠳᠠᠯᠠᠢ}}, {{W-|mn|тэнгэс}}
* {{Z|xmz}}: {{W-|xmz|tahi}}
* {{Z|mlm}}: {{W-|mlm|hai³}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|hueyatl}}, {{W+|nah|ilhuicaatl}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|намо}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|mare|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tónteel}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सागर}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|yarluwar}}
* {{Z|niv}}: {{W-|niv|кер̌ӄ}}, {{W-|niv|кер̌ӄн}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|mé|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|haf|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hav|nt}}, {{W+|nb|sjø|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|hav|nt}}, {{W+|nn|sjø|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gichigami}}, {{W-|oj|gichigamin|p}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|mar}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* Ohlone:
*: {{Z|cst}}: {{W-|cst|'ómú'}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସାଗର}}, {{W-|or|ସମୁଦ୍ର}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|garba}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|денджыз}}, {{W-|os|фурд}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|دڭز|tr=deñiz}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|دېڭىز}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|dengiz}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|samudda|n}}, {{W-|pi|sāgara}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|laman}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|بحر|n|tr=bahr}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Mäa|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar|n}}
* {{Z|prg}}: {{W-|prg|jūris}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਮੁੰਦਰ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲓⲟⲙ}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|doria}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|mêr}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|mar|n|m}}, {{W-|rm|mer|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|baro pani}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|мо́ре|nt}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|мо́ре|nt}}
* {{Z|ssy}}: {{W-|ssy|bad}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|sēo|n}}, {{W-|osx|holm|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|sami}}, {{W-|sm|vasa}}, {{W-|sm|moana}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|समुद्र}}, {{W+|sa|धीर|n}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|mare}}, {{W-|sc|mari}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|segara}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|dagat}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|mari|n}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|سمنڊ|n|alt=سَمُنڊ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|море|nt}}
*: Latînî: {{W+|sh|more|nt}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|se}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|морѥ|nt}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|море|nt}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more|nt}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje|nt}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|bad}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|mórjo|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|morjo|nt}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar|n|m}}
* {{Z|smw}}: {{W-|smw|lit}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|sagara}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|sjö|g}}, {{W+|sv|hav|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ပၢင်ႇလၢႆႇ}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|ɓahari|c9|c10}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|pé}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|гьюл}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}, {{W+|tg|дарё}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|دریا|tr=daryâ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dagat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|rebḥar|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|dagat}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล}}, {{W+|th|ห้วงน้ำ}}, {{W+|th|สมุทฺท}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|సముద్రం}}, {{W+|te|కడలి}}
* {{Z|tft}}: {{W-|tft|dai}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|deñiz}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|tasi}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ባሕሪ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}, {{W+|tr|derya}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|deňiz}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|བརྐོས}}, {{W-|bo|རྒྱ་མཚོ}}, {{W-|bo|མཚོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|solwara}}, {{W+|tpi|wara}}, {{W-|tpi|raunwara}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|tahi}}, {{W-|to|vaha}}, {{W-|to|moana}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|sāmudtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|samudtär}}, {{W-|txb|lyam|n}}
* {{Z|tpn}}: {{W-|tpn|paranã}}, {{W-|tpn|paranaã}}, {{W-|tpn|paraná}}
* {{Z|ude}}: {{W-|ude|наму|tr=namu}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|море}}, {{W-|udm|зарезь}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سمندر|n|tr=samandar}}, {{W+|ur|بحر|tr=bahr}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|мо́ре|nt}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|дэниз|tr=déniz}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|mar|n}}, {{W+|vec|mare}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|meri}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|bể}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|mel}}
* {{Z|msn}}: {{W-|msn|naw}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}, {{W-|cy|gweilgi}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mjer}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|gaych}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សមុទ្រ|tr=sa’mot}}, {{W+|km|សាគរ}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|ulwandle}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|байҕал}}, {{W-|sah|муора}}
* {{Z|yag}}: {{W-|yag|ixa}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ים|n|tr=yam}}, {{W-|yi|יאַם|n}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|okun}}
* {{Z|esu}}: {{W-|esu|imarpik}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|m}}, {{W+|el|πέλαγος|nt}}, {{W+|el|πόντος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|θάλασσα|m}}, {{W-|grc|ἅλς|n}}, {{W-|grc|πέλαγος|nt}}, {{W-|grc|πόντος|n}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zeê|m}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|haij}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle|c11|c10}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-derya.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# Derya.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[zerya]], [[behr]]
#* {{bêmînak|tr}}
# Behra aqil.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[qiyamet]]
#: {{mk|tr|Yağmur yağınca köy çamur '''deryasına''' dönmüştü.|Ji ber baranê gund ji çamûrê bûbû wekî qiyamet.}}
9mg4npzgtj7iai8jop93i5g3w9iqgur
6234855
6234854
2026-05-11T05:15:55Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234855
wikitext
text/x-wiki
{{Binêre herwiha|Derya}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/dɛɾˈjɑː/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|derya|mê}}
[[Wêne:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|thumb|Derya]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|erdnîgarî}} [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#: {{hevmane|ku|zerya|behr|dengiz}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Ma Cizîre şubhî darê textê heft iqlîmi bit. Hem bi hukm û seltenet Îskender û Fexfûri bî. Xasê teşrîfa te bin '''derya''' û derbendê Ecem. Da xelatên her seher sed zerkeş û mexmuri bî. Ger çî der iqlîmê rabe hatî textê seltenet. Padşahê heft eqlîman selamkarê te bî. Ney tinê Tebrîz û Kurdistan li ber hukmê te bin. Sed wekî Şahê Xurasanê di ferwarê te bî. Daîmen menzilgeha sûra te bit burca şeref. Taliyê ferxende û bextê seîd yarê te bî.|Melayê Cizîrî}}
==== Bi alfabeyên din====
* {{ku-ar|دەریا}}
* {{ku-kr|дәрйа}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|deriya
|derîya
|zerya
|zeriya
|zerîya
|dêrî
|zirê
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku|cure=Jê
|deryaçe
|okyanosgerr
|okyanosgerrî
|deryak
|deryanas
|deryanasî
|deryavan
|deryavanî
|deryayî
|deryazan
|deryazanî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|fa|ku|دریا|tr=derya}}.{{eref|{{Tsabolov|cild=1|r=279}}}}. Bide ber {{q|ku|zerya}}.
Hevreha soranî {{g|ckb|دەریا|tr=derya}}, {{hv|pal||deryap|sc=Latn}}, hexamenişî ''dreyeh-'', {{hv|ae||zreyeh-|sc=Latn}}, {{hv|sa|ज्रयस्|t=[[berfirehî]], [[firehî]]}}...
{{çavkanî-etîm}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|gol}}
* {{g|ku|okyanos}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|abq}}: {{W-|abq|амшын}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|амшын}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|хы}}
* {{Z|aa}}: {{W-|aa|bad}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|see}}
* {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀀𒁀𒈠𒌅|tr=abamātu}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|empo}}, {{W-|ak|mpo}}, {{W-|ak|po}}
* {{Z|akl}}: {{W-|akl|dagat}}, {{W-|akl|eawod}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|det}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
*: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Meer|nt}}, {{W-|gsw|See|m}}
* {{Z|alr}}: {{W-|alr|аӈӄан|tr=aŋqan}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ባሕር}}
* {{Z|ani}}: {{W-|ani|релъо}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|mar|n|m}}
* {{Z|arc}}:
*: {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܝܡܐ|m|tr=yāmā}}
*: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܝܡܐ|n|tr=yammā}}
*: {{Z|tmr}}: {{W-|arc|יַמָּא|n|tr=yammā}}
* {{Z|aqc}}: {{W-|aqc|лъат}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|amari|m}}, {{W-|rup|amare|m}}, {{W-|rup|mari|m}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|সাগৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|mar|n|m}}
* {{Z|tay}}: {{W-|tay|bcilung}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|ралъад}}
* {{Z|ay}}: {{W+|ay|lamara}}
* {{Z|ain}}: {{W-|ain|アトゥイ|tr=atuy}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|dəniz}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|delout}}
* {{Z|ban}}: {{W-|ban|pasih}}, {{W-|ban|sagara}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|itsaso}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|диңгеҙ}}
* {{Z|sne}}: {{W-|sne|laut}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|мо́ра|nt}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সাগর}}, {{W+|bn|সমুদ্র}}
* {{Z|bi}}: {{W-|bi|solwora}}
* {{Z|bla}}: {{W-|bla|mo'toyaohkii}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|समुंद्र}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|mor|n}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|laut}}
* {{Z|mbb}}: {{W-|mbb|daɣat}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|море́|nt}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ပင်လယ်}}, {{W+|my|အဏ္ဏဝါ}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|далай}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хӀорд}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|moře|nt}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎡᏉᏂ}}, {{W-|chr|ᎠᎺᏉᎯ}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|nyanja}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|海|tr=hoi2}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|хэ}}
*: {{Z|gan}}: {{W-|gan|海|tr=hai3}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|海|tr=hói}}
*: {{Z|cjy}}: {{W-|cjy|海|tr=hai2}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|海|tr=hǎi}}
*: {{Z|mnp}}: {{W-|mnp|海|tr=huǒi}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|海|tr=hāi}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|海|tr=hái}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|海}}
*: {{Z|hsn}}: {{W-|hsn|海|tr=hai3}}
* {{Z|ckt}}: {{W-|ckt|аӈӄы|tr=aṇqy}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|тинӗс}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|mur}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|hav|nt}}, {{W+|da|sø|g}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|މޫދު}}
* {{Z|dlg}}: {{W-|dlg|байгал|tr=baygal}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|laut}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بَحْر|n}}, {{W-|ar|يَم|n}}
*: {{Z|afb}}: {{W-|afb|بَحَر|tr=baḥər}}
*: {{Z|acw}}: {{W-|acw|بَحَر|n|tr=baḥar}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|بحر|tr=bḥar}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|ծով}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|иневедь}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|maro}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|meri}}
* {{Z|gez}}: {{W-|gez|ባሕር}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|нам}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|ламу}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|atsiaƒu|nt}}
* {{Z|gur}}: {{W-|gur|ateko}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|دریا|tr=daryâ}}, {{W+|fa|بحر|tr=bahr}}, {{W+|fa|زو|tr=zow}}, {{W+|fa|زراه|tr=zerâh, zarâh}}
* {{Z|ddg}}: {{W-|ddg|tahi}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|hav|nt}}, {{W+|fo|sjógvur|n}}
* {{Z|fj}}: {{W+|fj|wasa}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|meri}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|mâr}}
* {{Z|frr}}: {{W-|frr|sia|m}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|see|m}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|muir|n|m}}, {{W-|gd|fairge|m}}, {{W-|gd|cuan|n}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|mar|n}}, {{W+|gl|ler|n}}
* {{Z|zkg}}: {{W-|zkg|波旦|tr=padan}}, {{W-|zkg|內米|tr=nami}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐌼𐌰𐍂𐌴𐌹|m}}, {{W-|got|𐍃𐌰𐌹𐍅𐍃|n}}, {{W-|got|𐌻𐌰𐌲𐌿𐍃|n}}
* {{Z|gu}}: {{W+|gu|સમુદ્ર|n}}, {{W+|gu|દરિયો|n}}
* {{Z|ka}}: {{W+|ka|ზღვა}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|para}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|lanmè}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|kai}}, {{W-|haw|moana}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|dagat}}
* {{Z|hi}}: {{W+|hi|सागर|n}}, {{W+|hi|समुद्र|n}}, {{W+|hi|समुंदर}}, {{W+|hi|अम्बुधि|n}}, {{W+|hi|बहर|n}}, {{W+|hi|दरिया|n}}, {{W+|hi|दरया|m}}
* {{Z|hil}}: {{W-|hil|dagat}}, {{W-|hil|laud}}, {{W-|hil|lawod}}
* {{Z|hit}}: {{W-|hit|𒀀𒊒𒈾𒀸|tr=a-ru-na-aš}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|dej hiav txwv}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|zee|m}}
* {{Z|iba}}: {{W-|iba|tasik}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|יָם|n|tr=yam}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|maro}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|osịmịrị}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|sǣ|m}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|see}}, {{W-|enm|mere}}
* {{Z|inh}}: {{W-|inh|форд}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|mar}}
* {{Z|ill}}: {{W-|ill|kalud}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|muir|m}}, {{W+|ga|farraige|m}}
*: {{Z|sga}}: {{W-|sga|muir}}, {{W-|sga|fairrge|m}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|mare}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|mare|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|haf|nt}}, {{W+|is|sjór|n}}, {{W+|is|ægir|n}}, {{W+|is|úthaf|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|海|tr=うみ, umi}}, {{W+|ja|海|tr=かい, kai}}
* {{Z|anq}}: {{W-|anq|ullel}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|sagara}}
* {{Z|jv}}:
*: Karakanî: {{W-|jv|ꦱꦒꦫ}}, {{W+|jv|ꦱꦒꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀}}
*: Rûmî: {{W+|jv|sagara}}, {{W-|jv|saganten}}
* {{Z|jje}}: {{W-|jje|바당}}
* {{Z|juc}}: {{W-|juc||tr=mədə-əri}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хы}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|imaq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|дала}}, {{W-|xal|теңгс}}
* {{Z|rmq}}: {{W-|rmq|pañibaró|n}}
* {{Z|kn}}: {{W-|kn|ಅಮ್ಬುಧಿ}}, {{W+|kn|ಸಮುದ್ರ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|dayat}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|mar}}
* {{Z|krc}}: {{W-|krc|тенгиз|y}}
* {{Z|kaa}}: {{W-|kaa|teńiz}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|meri}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|mòrzé|nt}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|mar|n|m}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|mama qucha}}
* {{Z|krj}}: {{W-|krj|baybay}}, {{W-|krj|kalalawdan}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|деңиз}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|මුහුද}}
* {{Z|rw}}: {{W-|rw|ikiyaga}}
* {{Z|kpv}}: {{W-|kpv|море}}, {{W-|kpv|саридз}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|바다}}, {{W-|ko|해양(海洋)}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|mor|n}}
* {{Z|co}}: {{W+|co|mari|n}}
* {{Z|kpy}}: {{W-|kpy|аӈӄан}}
* {{Z|gcf}}: {{W-|gcf|lanmè}}
* {{Z|cr}}: {{W-|cr|ᑭᐦᒋᑲᒥᕀ}}
* {{Z|kum}}: {{W-|kum|денгиз}}
* {{Z|lkt}}: {{W-|lkt|ble}}
* {{Z|ljp}}: {{W-|ljp|lawok}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|jiurys|n}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|mare|nt}}, {{W-|la|pontus}}, {{W-|la|pelagus|n}}, {{W+|la|aequor}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|jūra|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ທະເລ}}, {{W-|lo|ສະມຸດ}}
* {{Z|lez}}: {{W-|lez|гьуьл}}
* {{Z|ln}}: {{W-|ln|mbu}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|mâ}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|jūra|m}}, {{W-|lt|marios|m}}
* {{Z|liv}}: {{W-|liv|mer}}, {{W-|liv|mier}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|mar}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦒᦰᦵᦟ}}
* {{Z|lg}}: {{W-|lg|ennyanja}}
* {{Z|lb}}: {{W+|lb|Mier|nt}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|meir|n}}
* {{Z|mad}}: {{W-|mad|laot}}, {{W-|mad|tasè'}}, {{W-|mad|saghârâ}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|kaludan}}, {{W-|mdh|ragat}}
* {{Z|mk}}: {{W+|mk|море|nt}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|ranomasina}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|കടൽ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|laut}}, {{W+|ms|tasik}}, {{W-|ms|samudera}}, {{W+|ms|segara}}, {{W+|ms|bahar}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|baħar|n}}
* {{Z|mgm}}: {{W-|mgm|taisa}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᡝᡩᡝᡵᡳ}}, {{W-|mnc|ᠨᠠᠮᡠ}}
* {{Z|gv}}: {{W+|gv|mooir|m}}, {{W-|gv|faarkey|n}}, {{W-|gv|keayn|n}}
* {{Z|msk}}: {{W-|msk|dagat}}
* {{Z|mns-nor}}: {{W-|mns-nor|ся̄рысь}}
* {{Z|mi}}: {{W+|mi|moana}}, {{W+|mi|tai}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|kalodan}}, {{W-|mrw|ragat}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|समुद्र|n}}
* Mari:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|теҥыз}}
*: {{Z|mrj}}: {{W-|mrj|тангыж}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|دریو}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|tenger}}
* {{Z|gdq}}: {{W-|gdq|رورم}}
* {{Z|mel}}: {{W-|mel|daat}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|wꜣḏ-wr|n|h=M14-wr-r:N36}}, {{W-egy|ym|n|h=i-i-m:a-mw-N36:N23}}
* {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|mar|n}}
* {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|моря}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|далай}}, {{W-|mn|ᠳᠠᠯᠠᠢ}}, {{W-|mn|тэнгэс}}
* {{Z|xmz}}: {{W-|xmz|tahi}}
* {{Z|mlm}}: {{W-|mlm|hai³}}
* {{Z|nah}}: {{W+|nah|hueyatl}}, {{W+|nah|ilhuicaatl}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|намо}}
* {{Z|nap}}: {{W-|nap|mare|n}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|tónteel}}
* {{Z|ne}}: {{W+|ne|सागर}}
* {{Z|nay}}: {{W-|nay|yarluwar}}
* {{Z|niv}}: {{W-|niv|кер̌ӄ}}, {{W-|niv|кер̌ӄн}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|mé|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|haf|nt}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|hav|nt}}, {{W+|nb|sjø|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|hav|nt}}, {{W+|nn|sjø|n}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|gichigami}}, {{W-|oj|gichigamin|p}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|mar}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|mar}}
* Ohlone:
*: {{Z|cst}}: {{W-|cst|'ómú'}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସାଗର}}, {{W-|or|ସମୁଦ୍ର}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|garba}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|денджыз}}, {{W-|os|фурд}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|دڭز|tr=deñiz}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|دېڭىز}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|dengiz}}
* {{Z|pi}}: {{W-|pi|samudda|n}}, {{W-|pi|sāgara}}
* {{Z|pap}}: {{W-|pap|laman}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|بحر|n|tr=bahr}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Mäa|nt}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|morze|nt}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|mar|n}}
* {{Z|prg}}: {{W-|prg|jūris}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸਮੁੰਦਰ}}
* {{Z|kk}}: {{W+|kk|теңіз}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲓⲟⲙ}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|doria}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|mêr}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|mar|n|m}}, {{W-|rm|mer|n}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|baro pani}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|mare|m}}
* {{Z|ru}}: {{W-|ru|мо́ре|nt}}
* {{Z|rue}}: {{W-|rue|мо́ре|nt}}
* {{Z|ssy}}: {{W-|ssy|bad}}
* {{Z|osx}}: {{W-|osx|sēo|n}}, {{W-|osx|holm|n}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|mearra}}
* {{Z|sm}}: {{W-|sm|sami}}, {{W-|sm|vasa}}, {{W-|sm|moana}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|समुद्र}}, {{W+|sa|धीर|n}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|mare}}, {{W-|sc|mari}}
* {{Z|sas}}: {{W-|sas|segara}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|dagat}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|mari|n}}
* {{Z|sd}}: {{W+|sd|سمنڊ|n|alt=سَمُنڊ}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|se}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|море|nt}}
*: Latînî: {{W+|sh|more|nt}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|se}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|морѥ|nt}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|море|nt}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|more|nt}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|morje|nt}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|bad}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|mórjo|nt}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|morjo|nt}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|mar|n|m}}
* {{Z|smw}}: {{W-|smw|lit}}
* {{Z|su}}: {{W+|su|sagara}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|bahari|c9|c10}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|sjö|g}}, {{W+|sv|hav|nt}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ပၢင်ႇလၢႆႇ}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|ɓahari|c9|c10}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|pé}}
* {{Z|tab}}: {{W-|tab|гьюл}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|баҳр}}, {{W+|tg|дарё}}
* Talysh:
*: {{Z|tly}}: {{W-|tly|دریا|tr=daryâ}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|dagat}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|கடல்}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|rebḥar|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|dagat}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪙꪾ꫁ꪹꪚꪸ꫁}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|ทะเล}}, {{W+|th|ห้วงน้ำ}}, {{W+|th|สมุทฺท}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|సముద్రం}}, {{W+|te|కడలి}}
* {{Z|tft}}: {{W-|tft|dai}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|deñiz}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|диңгез}}
* {{Z|tet}}: {{W-|tet|tasi}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|ባሕሪ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|deniz}}, {{W+|tr|derya}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|deňiz}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|བརྐོས}}, {{W-|bo|རྒྱ་མཚོ}}, {{W-|bo|མཚོ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|solwara}}, {{W+|tpi|wara}}, {{W-|tpi|raunwara}}
* {{Z|to}}: {{W-|to|tahi}}, {{W-|to|vaha}}, {{W-|to|moana}}
* {{Z|xto}}: {{W-|xto|sāmudtär}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|samudtär}}, {{W-|txb|lyam|n}}
* {{Z|tpn}}: {{W-|tpn|paranã}}, {{W-|tpn|paranaã}}, {{W-|tpn|paraná}}
* {{Z|ude}}: {{W-|ude|наму|tr=namu}}
* {{Z|udm}}: {{W-|udm|море}}, {{W-|udm|зарезь}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|سمندر|n|tr=samandar}}, {{W+|ur|بحر|tr=bahr}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|мо́ре|nt}}
* {{Z|uum}}: {{W-|uum|дэниз|tr=déniz}}
* {{Z|vec}}: {{W+|vec|mar|n}}, {{W+|vec|mare}}
* {{Z|vep}}: {{W-|vep|meri}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|biển}}, {{W+|vi|bể}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|mel}}
* {{Z|msn}}: {{W-|msn|naw}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|môr}}, {{W-|cy|gweilgi}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|mjer}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|gaych}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|សមុទ្រ|tr=sa’mot}}, {{W+|km|សាគរ}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|ulwandle}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|байҕал}}, {{W-|sah|муора}}
* {{Z|yag}}: {{W-|yag|ixa}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|ים|n|tr=yam}}, {{W-|yi|יאַם|n}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|okun}}
* {{Z|esu}}: {{W-|esu|imarpik}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|θάλασσα|m}}, {{W+|el|πέλαγος|nt}}, {{W+|el|πόντος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|θάλασσα|m}}, {{W-|grc|ἅλς|n}}, {{W-|grc|πέλαγος|nt}}, {{W-|grc|πόντος|n}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|zeê|m}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|haij}}
* {{Z|zu}}: {{W+|zu|ulwandle|c11|c10}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-derya.wav|Deng|dever=Îzmîr, Tirkiye}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# Derya.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[zerya]], [[behr]]
#* {{bêmînak|tr}}
# Behra aqil.
#* {{bêmînak|tr}}
# [[qiyamet]]
#: {{mk|tr|Yağmur yağınca köy çamur '''deryasına''' dönmüştü.|Ji ber baranê gund ji çamûrê bûbû wekî qiyamet.}}
s396avjcaz2h5knsv4rsdx5xk1iz0bm
zerya
0
7866
6234849
6129852
2026-05-11T04:48:24Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6234849
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku}}
# [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#* {{jêder|ku|jêgirtin='''Zerya''' di nav rengekî kesk û şîn de hemû wêne rapêçaye.|Mehmed Uzun: ''Bîra Qederê'', Nefel, 2002, r.11 }}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زەریا}}
==== Herwiha ====
* [[deriya]]
* [[derîya]]
* [[zeriya]]
* [[zerîya]]
* [[dêrî]]
* [[zirê]]
==== Agadarî ====
Derya wê dawiyê bi riya [[medya|mediyayê]] ketiye di zimanî, di nav gel de [[bi piranî]] dibêjin [[behr]]. Lê [[derya]] [[bi şaşî]] [[fermî|fermiyane]] tê bikaranîn ji ber ku ew [[qaşo]] "kurdîtir" e, [[qet nebe]] digel tirkî û erebî.
==== Etîmolojî ====
Ji [[form]]eke [[kevnar]] "*zeryav", (+[[av]] paşê hatiye) ji pêş-hindû-îranî "[[*crayás]]", ji pêş-îranî "[[*creyés]]". Hevreha farisî {{g|fa|دریا}}([[derya]]) ku ketiye di kurdî û gelek zimanên derdorê jî. C'ên pêş-îranî bi zimanên kurdî dibin z, bi ên farisî dibin d; binêre [[zanîn]]-[[دانستن]], [[medî]]:*ezim(>ku: [[ez]]}-[[persî|farisiya kevnar]]:edem}}, çawa ku c'ên [[îranî|îranikiya]] [[kevnar]] (1000ên b.z - 300ên b.z) bi kurdî dibin j, farisî z ([[jîn]]-[[زیستن]], [[jehr]]-[[زهر]] û hwd.). [[guharto|Guhartoya]] ku [[av]] li dawiyê nexistine û [[yekser]] ji "*creyeh" tê [[zirê]] ye.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}<ref>Ferhenga Avestayî Kurdî Beş 2, Bêhrûz Şucaî, Kurmancî, Hj. 35, r.7</ref>
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea|}}, {{W+|en|thalasso-|guman=erê}}, {{W+|en|ocean|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|okyanus}}, {{W+|tr|deniz|}}, {{W+|tr|derya|}}
{{werger-bin}}
sjnx43kfosrahf0vl4ltz3dqjlvy04j
6234852
6234849
2026-05-11T05:07:12Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234852
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#: {{hevmane|ku|derya|behr}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin='''Zerya''' di nav rengekî kesk û şîn de hemû wêne rapêçaye.|{{w|Mehmed Uzun}}, ''Bîra Qederê'', Nefel, 2002, r.11 }}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زەریا}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
| deriya
| derîya
| zeriya
| zerîya
| dêrî
| zirê
}}
==== Agadarî ====
Derya wê dawiyê bi riya [[medya|mediyayê]] ketiye di zimanî, di nav gel de [[bi piranî]] dibêjin [[behr]]. Lê [[derya]] [[bi şaşî]] [[fermî|fermiyane]] tê bikaranîn ji ber ku ew [[qaşo]] "kurdîtir" e, [[qet nebe]] digel tirkî û erebî.
==== Etîmolojî ====
Ji [[form]]eke [[kevnar]] "*zeryav", (+[[av]] paşê hatiye) ji pêş-hindû-îranî "[[*crayás]]", ji pêş-îranî "[[*creyés]]". Hevreha farisî {{g|fa|دریا}}([[derya]]) ku ketiye di kurdî û gelek zimanên derdorê jî. C'ên pêş-îranî bi zimanên kurdî dibin z, bi ên farisî dibin d; binêre [[zanîn]]-[[دانستن]], [[medî]]:*ezim(>ku: [[ez]]}-[[persî|farisiya kevnar]]:edem}}, çawa ku c'ên [[îranî|îranikiya]] [[kevnar]] (1000ên b.z - 300ên b.z) bi kurdî dibin j, farisî z ([[jîn]]-[[زیستن]], [[jehr]]-[[زهر]] û hwd.). [[guharto|Guhartoya]] ku [[av]] li dawiyê nexistine û [[yekser]] ji "*creyeh" tê [[zirê]] ye.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}<ref>Ferhenga Avestayî Kurdî Beş 2, Bêhrûz Şucaî, Kurmancî, Hj. 35, r.7</ref>
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea|}}, {{W+|en|thalasso-|guman=erê}}, {{W+|en|ocean|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|okyanus}}, {{W+|tr|deniz|}}, {{W+|tr|derya|}}
{{werger-bin}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
81xdgetphaaotpl7nsfsvf189a16w7n
6234858
6234852
2026-05-11T05:20:11Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234858
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
[[Wêne:Paracas National Reserve, Ica, Peru-3April2011.jpg|thumb||Zerya (1)]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[av|Av]]a pirr [[fire]] û [[kûr]] ([[nemaze]] ya ku [[ava]] wê [[sûr]] e).
#: {{hevmane|ku|derya|behr}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin='''Zerya''' di nav rengekî kesk û şîn de hemû wêne rapêçaye.|{{w|Mehmed Uzun}}, ''Bîra Qederê'', Nefel, 2002, r.11 }}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|زەریا}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku
| deriya
| derîya
| zeriya
| zerîya
| dêrî
| zirê
}}
==== Agadarî ====
Derya wê dawiyê bi riya [[medya|mediyayê]] ketiye di zimanî, di nav gel de [[bi piranî]] dibêjin [[behr]]. Lê [[derya]] [[bi şaşî]] [[fermî|fermiyane]] tê bikaranîn ji ber ku ew [[qaşo]] "kurdîtir" e, [[qet nebe]] digel tirkî û erebî.
==== Etîmolojî ====
Ji [[form]]eke [[kevnar]] "*zeryav", (+[[av]] paşê hatiye) ji pêş-hindû-îranî "[[*crayás]]", ji pêş-îranî "[[*creyés]]". Hevreha farisî {{g|fa|دریا}}([[derya]]) ku ketiye di kurdî û gelek zimanên derdorê jî. C'ên pêş-îranî bi zimanên kurdî dibin z, bi ên farisî dibin d; binêre [[zanîn]]-[[دانستن]], [[medî]]:*ezim(>ku: [[ez]]}-[[persî|farisiya kevnar]]:edem}}, çawa ku c'ên [[îranî|îranikiya]] [[kevnar]] (1000ên b.z - 300ên b.z) bi kurdî dibin j, farisî z ([[jîn]]-[[زیستن]], [[jehr]]-[[زهر]] û hwd.). [[guharto|Guhartoya]] ku [[av]] li dawiyê nexistine û [[yekser]] ji "*creyeh" tê [[zirê]] ye.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Meer|nt}}, {{W+|de|See|m}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بحر|guman=erê}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|mer}}<ref>Ferhenga Avestayî Kurdî Beş 2, Bêhrûz Şucaî, Kurmancî, Hj. 35, r.7</ref>
* {{Z|en}}: {{W+|en|sea|}}, {{W+|en|thalasso-|guman=erê}}, {{W+|en|ocean|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|okyanus}}, {{W+|tr|deniz|}}, {{W+|tr|derya|}}
{{werger-bin}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
dvcnvlgz34nkt8ekq26d9iv5dbm2m8z
bedew
0
8033
6234820
6209446
2026-05-11T02:58:26Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234820
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|bedew}}
{{rengdêr|ku}}
# Kesa/ê yan tişta/ê [[rû]] yan [[bejnûbal]]a wê / wî bi dilê mirovî ye.
#: {{hevmane|ku|spehî|delal|xweşik|ciwan}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Karê ne '''bedew''' bû. Lê bejn û bala wê ya blind, dêmê wê î mîna rengê genimê sor, gerdena wê û devê xweşik, çevên ne ewqas gir, lê jîr û baqil, eniya kever, porê reşe qey bêjî mîna hiriya şehkirî harmoniyeka wisa çê dikirin, wekî heta mêrên mezin jî nikaribûn bêxem rex wê re derbas bibin.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
==== Dijmane ====
* [[kirêt]]
* [[pîs]]
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
|bedew bûn<q:lêker>
|bedew kirin<q:lêker>
|bedewbûn<q:navdêr>
|bedewkirin<q:navdêr>
|bedewbûyî<q:rengdêr>
|bedewkirî<q:rengdêr>
|bedewî
|bedewîparêz
|bedewîparêzî
|bedewîtî
|bedewtî
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|بَديع|ts=bedî‘|w=[[spehî]]}} yan dîsa {{ji|ar|ku|بَدَوِيّ|ts=bedewî|w=[[koçer]]}}. Bo hin peyvên din jî yên deynkirî ku ji wateya xwe ya bingehîn dûr ketine, binere: [[reben]], [[cindî]] (bi maneya [[keşxe]])
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|mooi}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bukur|cuda=i bukur}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schön}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|ቆንጆ|sc=Ethi}}
* {{Z|arc}}: {{W-|arc|שפירא}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ধুনীয়া}}, {{W-|as|ভাল লগা}}, {{W-|as|সুন্দৰ}}
* {{Z|ast}}: {{W-|ast|guapu|n}}, {{W-|ast|guapa|m}}, {{W-|ast|formosu|n}}, {{W-|ast|formosa|m}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|берцинаб}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəl}}, {{W+|az|qəşəng}}, {{W-|az|yaraşıqlı}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|lawa'}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|eder}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|матур}}
* {{Z|beg}}: {{W-|beg|jie batien}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|выда́тны}}, {{W-|be|прыго́жы|n|sc=Cyrl}}, {{W-|be|харо́шы}}, {{W-|be|красі́вы}}, {{W-|be|урадлі́вы}}, {{W-|be|фа́йны}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|সুন্দর}}, {{W+|bn|খুবসুরত}}, {{W+|bn|হাসিন}}
* {{Z|bsb}}: {{W-|bsb|bagak}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|magayon}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|brav}}, {{W+|br|kaer}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|bisai}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|краси́в}}, {{W+|bg|прекра́сен}}
* {{Z|my}}: {{W-|my|လှသော|sc=Mymr}}, {{W+|my|လှပ|sc=Mymr}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|һайхан}}
* {{Z|kac}}: {{W-|kac|tsawm}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|pya'c̈homa}}, {{W-|ccc|pewa puti'na}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|хаза}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|krásný}}, {{W+|cs|pěkný}}, {{W+|cs|sličný}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|靚|tr=leng3}}, {{W-|yue|好睇|tr=hou2 tai2}}, {{W-|yue|漂亮|tr=piu3 loeng6}}, {{W-|yue|美麗|tr=mei5 lai6}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|җүн}}, {{W-|dng|җүн-ён}}, {{W-|dng|җиҗүн}}, {{W-|dng|җүнмый}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|漂亮|tr=piàoliang}}, {{W+|cmn|美|tr=měi}}, {{W+|cmn|好看|tr=hǎokàn}}, {{W+|cmn|美麗|tr=měilì}}
*: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|俊|tr=cóng}}, {{W-|cdo|漂亮|tr=piĕu-liông}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|媠|tr=súi}}, {{W+|nan|美麗|tr=bí-lē}}, {{W-|nan|好看|tr=hó-khòaⁿ}}, {{W+|nan|媠噹噹|tr=súi-tang-tang}}
*: {{Z|nan-tws}}: {{W-|nan-tws|雅|tr=ngia2}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|漂亮|tr=phiau lian}}, {{W-|wuu|好看|tr=hau khoe}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|bial}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|smuk}}
* {{Z|dtp}}: {{W-|dtp|olumis}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|indah}}, {{W+|id|cantik}}, {{W+|id|ayu}}, {{W+|id|molek}}, {{W+|id|cakep}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|جَمِيل}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|جميل|tr=gamīl}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|غزال|n|tr=ḡuzāl}}, {{W-|ary|جميل|tr=jmīl}}, {{W-|ary|زوين|n|tr=zwīn}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|գեղեցիկ|sc=Armn}}, {{W+|hy|սիրուն|sc=Armn}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|bela}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|kaunis}}, {{W+|et|ilus}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|زیبا|tr=zibâ}}, {{W+|fa|قشنگ|tr=qašang}}
* {{Z|fo}}: {{W+|fo|vakur}}, {{W-|fo|penur}}, {{W-|fo|fagur}}
* {{Z|fj}}: {{W-|fj|totoka}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kaunis}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|beau|n}}, {{W+|fr|belle|m}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|biel|n}}, {{W-|fur|biele|m}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|moai}}, {{W-|fy|kreas}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|àlainn}}, {{W-|gd|bòidheach}}, {{W-|gd|brèagha}}, {{W-|gd|fèilleil}}, {{W-|gd|grinn}}, {{W-|gd|maiseach}}, {{W-|gd|rìomhach}}, {{W-|gd|sgèimheach}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍃𐌺𐌰𐌿𐌽𐍃}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|સુંદર}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|მშვენიერი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ლამაზი|sc=Geor}}, {{W-|ka|ტურფა|sc=Geor}}, {{W-|ka|საუცხოო|sc=Geor}}, {{W-|ka|საყვარელი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მომხიბლავი|sc=Geor}}, {{W-|ka|მიმზიდველი|sc=Geor}}, {{W-|ka|სასიამოვნო|sc=Geor}}, {{W-|ka|სანდომიანი|sc=Geor}}, {{W-|ka|წარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|თვალწარმტაცი|sc=Geor}}, {{W-|ka|კოხტა|sc=Geor}}, {{W-|ka|მოხდენილი|sc=Geor}}, {{W-|ka|პირმშვენიერი|sc=Geor}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|bò}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|nani}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|ख़ूबसूरत}}, {{W+|hi|सुन्दर}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|mooi}}, {{W+|nl|schoon}}
* {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|scheen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|יָפֶה|n|tr=yafé}}, {{W+|he|יָפָה|m|tr=yafá}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|bela}}
* {{Z|ig}}: {{W-|ig|oma}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|fæġer}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|beautevous}}, {{W-|enm|wynsom}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beautiful}}
* {{Z|ia}}: {{W+|ia|belle}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|álainn}}, {{W-|ga|spéiriúil}}, {{W-|ga|dathúil}}, {{W-|ga|galánta}}
* {{Z|ist}}: {{W-|ist|biel|n}}, {{W-|ist|biela|m}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|bello|n}}, {{W+|it|bella|m}}, {{W+|it|affascinante}}, {{W+|it|incantevole}}, {{W+|it|meraviglioso}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|fallegur}}, {{W+|is|fagur}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|美しい|tr=うつくしい, utsukushii}}, {{W+|ja|綺麗|tr=きれい, kirei}}, {{W+|ja|素敵|tr=すてき, suteki}}
* {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|bĕcik}}
* {{Z|kzj}}: {{W-|kzj|olumis}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|сәәхн}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಸುಂದರ}}
* {{Z|kea}}: {{W-|kea|bunitu}}, {{W-|kea|benite}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|bell|n}}, {{W+|ca|bella|m}}, {{W+|ca|formós|n}}, {{W-|ca|formósa|m}}, {{W+|ca|bonic|n}}, {{W+|ca|bonica|m}}
* {{Z|qu}}: {{W+|qu|sumaq}}, {{W-|qu|şumag}}, {{W-|qu|k'acha}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|көркөм}}, {{W+|ky|кооз}}, {{W+|ky|сонун}}, {{W+|ky|чырайлуу}}, {{W+|ky|чырай жүздүү}}, {{W+|ky|сулуу}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|укмуштай}}, {{W+|ky|ажайып}}, {{W+|ky|көйүткөн}}
* {{Z|si}}: {{W+|si|ලස්සන|sc=Sinh}}, {{W-|si|සුන්දර|sc=Sinh}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|아름답다}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|teg}}
* {{Z|xug}}: {{W-|xug|清ーらせん|tr=すーらせん, sūrasen}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|ermozo|n}}, {{W-|lad|ermoza|m}}
* {{Z|lmy}}: {{W-|lmy|jorro}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|pulcher}}, {{W-|la|formosus|n}}, {{W+|la|bellus|n}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|skaists}}, {{W-|lv|daiļš}}, {{W-|lv|glīts}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ງາມ}}, {{W-|lo|ງ້ອມ}}, {{W-|lo|ຈຸບຸ}}, {{W-|lo|ຊະແລບ}}
* {{Z|li}}: {{W+|li|sjoen}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|gražus}}
* {{Z|lmo}}: {{W-|lmo|bel}}, {{W-|lmo|bèll}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦇᦱᧄ|sc=Talu}}
* {{Z|mhn}}: {{W-|mhn|schea'}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|убав}}, {{W-|mk|прекрасен}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|സുന്ദരം}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|cantik}}, {{W+|ms|indah}}, {{W+|ms|molek}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠰᠠᡳᡴᠠᠨ}}, {{W-|mnc|ᡥᠣᠴᡳᡴᠣᠨ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|aalin}}, {{W-|gv|bwaagh}}, {{W-|gv|bwoyagh}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|waiwaiā}}, {{W+|mi|pīwari}}, {{W-|mi|hūmārie}}, {{W-|mi|hūmārire}}, {{W-|mi|purotu}}, {{W-|mi|rerehua}}, {{W+|mi|tau}}, {{W-|mi|ātanga}}, {{W-|mi|ātaahua}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|सुंदर}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|قشنگ}}, {{W-|mzn|خجیر}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|szép}}, {{W+|hu|gyönyörű}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|nfr|h=nfr-f:r-A40}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|сайхан|sc=Cyrl}}, {{W+|mn|гуа}}, {{W-|mn|үзэсгэлэнтэй}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|nizhóní}}, {{W-|nv|nizhóní yeeʼ}}
* {{Z|nds}}: {{W+|nds|schöön}}, {{W-|nds|scheun}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|bieau|n}}, {{W-|nrf|belle|m}}
* {{Z|non}}: {{W-|non|fagr}}
* {{Z|ryu}}: {{W-|ryu|清らさん}}, {{W-|ryu|美らさん|tr=ちゅらさん, churasan}}
* {{Z|pro}}: {{W-|pro|bel}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|bèl|n}}, {{W+|oc|bèla|m}}, {{W+|oc|bèu|n}}
* {{Z|or}}: {{W-|or|ସୁନ୍ଦର}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|گۈزەل}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|yoqimli}}, {{W+|uz|goʻzal}}
* {{Z|ps}}: {{W+|ps|ښکلی|tr=ẍkwëlay}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|schmock}}, {{W-|pdt|scheen}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|piękny}}, {{W+|pl|fajny}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|belo|n}}, {{W+|pt|bela|m}}, {{W+|pt|bonito|n}}, {{W+|pt|bonita|m}}, {{W+|pt|lindo|n}}, {{W+|pt|linda|m}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਸੁਹਣਾ}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|әдемі|sc=Cyrl}}, {{W-|kk|әсем|sc=Cyrl}}
* {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲛⲉⲥⲉ}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|bël}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|bel|n}}, {{W-|rm|bella|m}}, {{W-|rm|bi|n}}, {{W-|rm|biala|m}}
* {{Z|rom}}: {{W-|rom|śukar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|frumos|n|nt}}, {{W+|ro|frumoasă|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|краси́вый}}, {{W+|ru|прекра́сный}}, {{W+|ru|приго́жий}}, {{W+|ru|ле́пый}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|सुन्दर}}, {{W+|sa|सुरूप}}, {{W+|sa|मञ्जु}}
* {{Z|sc}}: {{W-|sc|bedhu|n}}, {{W-|sc|bedha|m}}, {{W-|sc|bellu|n}}, {{W-|sc|bella|m}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|matahom}}, {{W-|ceb|maanyag}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|beddu|n}}, {{W+|scn|bedda|m}}
* {{Z|sid}}: {{W-|sid|xuʼma}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|ле̑п}}, {{W-|sh|лије̑п}}, {{W-|sh|лип}}
*: Latînî: {{W+|sh|lȇp}}, {{W+|sh|lijȇp}}, {{W-|sh|lip}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|ⰾⱑⱂⱏ}}
*: Glagolîtîk: {{W-|cu|лѣпъ}}, {{W-|cu|красьнъ}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|лѣпъ}}, {{W-|orv|красьнъ}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|krásny}}, {{W-|sk|pekný}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|lep}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|rědny}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|hermoso}}, {{W+|es|bello}}, {{W+|es|lindo}}, {{W+|es|guapo}}, {{W+|es|bonito}}
* {{Z|xsv}}: {{W-|xsv|grazi}}, {{W-|xsv|skaista|m}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|zuri}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fin}}, {{W+|sv|vacker}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ႁၢင်ႈလီ}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|зебо|sc=Cyrl}}, {{W-|tg|хушрӯ|sc=Cyrl}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|maganda}}
* {{Z|tly}}: {{W-|tly|ğəşəng}}, {{W-|tly|reçin}}, {{W-|tly|rəvoşin}}, {{W-|tly|xos}}, {{W-|tly|cıvon}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|அழகிய}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สุนทร}}, {{W+|th|สวย}}, {{W+|th|งาม}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|అందమైన}}, {{W+|te|చక్కని}}
* {{Z|tt}}: {{W-|tt|матур|sc=Cyrl}}, {{W-|tt|гүзәл|sc=Cyrl}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzel}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|görmegeý}}, {{W-|tk|gözel}}, {{W-|tk|gelşikli}}
* {{Z|tkn}}: {{W-|tkn|清らさい|tr=きゅらさい, kyurasai}}
* {{Z|txb}}: {{W-|txb|kartse}}
* {{Z|tn}}: {{W-|tn|-ntle}}
* {{Z|ttg}}: {{W-|ttg|lawa'}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|خوبصورت|tr=xūbsūrat}}, {{W-|ur|سندر|tr=sundar}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|вродли́вий}}, {{W+|uk|краси́вий}}, {{W+|uk|га́рний|sc=Cyrl}}, {{W-|uk|хоро́ший}}, {{W-|uk|фа́йний}}, {{W+|uk|кра́сний}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|beło|n}}, {{W-|vec|beła|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|đẹp}}, {{W+|vi|xinh đẹp}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|jönik}}, {{W+|vo|lejönik}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|bea|n}}, {{W+|wa|bele|m}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|hardd}}, {{W+|cy|prydferth}}
* {{Z|kca}}: {{W-|kca|хурамӑӈ}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|ស្អាត}}, {{W+|km|ល្អ}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|שיין|sc=Hebr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ωραίος}}, {{W+|el|όμορφος}}
*: Kevn: {{W-|grc|καλός}}, {{W-|grc|ὡραῖος}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|baenzsau}}, {{W-|za|gacae}}, {{W-|za|giengh}}
* {{Z|ase}}: {{W-|ase|5@NearCheek-PalmBack RoundVert OpenA@NearJaw-PalmBack}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{mj|koçer}} {{guherto|ku|bedû}}
#* {{bêmînak|ku}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza}}
# Bedew, [[rind]], [[delal]]<ref>http://www.kovarabir.com/wp-content/uploads/Ferheng%C3%AA-Dimil%C3%AE-%C3%BB-Kurmanc%C3%AE-B-b.pdf</ref>.
#* {{bêmînak|zza}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
== {{ziman|en}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|en}}
# [[xunav kirin]], [[ter kirin]], [[şil kirin]] <ref>Ferhenga Kurdî-Îngîlîzî ya Salah Sadallah</ref>
#* {{bêmînak|en}}
=== Çavkanî ===
{{çavkanî}}
h9ifd6u795tqf08qcpjsn9me2df2gaw
pê hesîn
0
8770
6234813
5893455
2026-05-11T00:41:16Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6234813
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-n|pêhesîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA|pê ḧesîn}}, پێ حەسین
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|pê hesîn|form=negerguhêz|niha=hes|borî=hesiya|pêşgir=pê|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-ngh}}
# [[hay|Hay]] jê bûn, jê [[agadar]] bûn, [[zanîn]], [[hest]] pê kirin<
#: {{mk|ku|Ez '''bi''' wê yekê '''nehesiyam'''.|Min hay ji wê yekê nebû. Haya min ji wê yekê tine bû.|birêz=1}}
#: {{mk|ku|Gelo tu '''pê dihesî''' ku hewa sartir dibe?}}
==== Herwiha ====
{{kol2|ku|cure=Herwiha
| {{hw|ku|pê hesan}}
| {{hw|ku|pê heshan}}
| {{hw|ku|pê hesihan}}
| {{hw|ku|pê hesiyan}}
| {{hw|ku|pê hesîyan}}
| {{hw|ku|pê hesyan}}
| {{hw|ku|pê hisan}}
| {{hw|ku|pê hishan}}
| {{hw|ku|pê hisihan}}
| {{hw|ku|pê hisîn}}
| {{hw|ku|pê hisiyan}}
| {{hw|ku|pê hisîyan}}
| {{hw|ku|pê hisyan}}
| {{hw|ku|pê hîsan}}
| {{hw|ku|pê hîshan}}
| {{hw|ku|pê hîsihan}}
| {{hw|ku|pê hîsîn}}
| {{hw|ku|pê hîsiyan}}
| {{hw|ku|pê hîsîyan}}
| {{hw|ku|pê hîsyan}}
| {{hw|ku|pê ḧesan}}
| {{hw|ku|pê ḧeshan}}
| {{hw|ku|pê ḧesihan}}
| {{hw|ku|pê ḧesîn}}
| {{hw|ku|pê ḧesiyan}}
| {{hw|ku|pê ḧesîyan}}
| {{hw|ku|pê ḧesyan}}
| {{hw|ku|pê ḧisan}}
| {{hw|ku|pê ḧishan}}
| {{hw|ku|pê ḧisihan}}
| {{hw|ku|pê ḧisîn}}
| {{hw|ku|pê ḧisiyan}}
| {{hw|ku|pê ḧisîyan}}
| {{hw|ku|pê ḧisyan}}
| {{hw|ku|pê ḧîsan}}
| {{hw|ku|pê ḧîshan}}
| {{hw|ku|pê ḧîsihan}}
| {{hw|ku|pê ḧîsîn}}
| {{hw|ku|pê ḧîsiyan}}
| {{hw|ku|pê ḧîsîyan}}
| {{hw|ku|pê ḧîsyan}}
}}
==== Têkildar ====
* [[pê hesandin]]
==== Jê ====
* [[pêhes]]
* [[pêhesî]]
* [[pêhesiyayî]]
* [[pênehesîn]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|pê|hesîn}}.
==== Werger ====
{{werger-ser|jê haydar bûn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|bemerken}}, {{W+|de|feststellen}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ধৰা পেলোৱা}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|заўважа́ць|impf}}, {{W-|be|заўва́жыць|pf}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|забеля́звам|impf}}, {{W-|bg|забеле́жа|pf}}
* {{Z|cs}}: {{W-|cs|všímat|impf|cuda=všímat si}}, {{W-|cs|všimnout|pf|cuda=všimnout si}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᏕᎶᎣᏍᎦ}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|注意|tr=zhùyì}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|bemærke}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|لَاحَظَ}}, {{W-|ar|اِنْتَبَهَ}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|täheldama}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|متوجه شدن|tr=motavajje šodan}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|huomata}}, {{W+|fi|äkätä}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|s'apercevoir}}, {{W+|fr|remarquer}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|reparar}}, {{W-|gl|viscar}}, {{W+|gl|albiscar}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|ध्यान देना}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bemerken}}
* {{Z|he}}: {{W-|he|שָׂם לֵב|tr=sam lev}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|ġīeman}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|notice}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|osservare}}, {{W+|it|accorgersi}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|気付く|tr=きづく, kizuku}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|adonar-se}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|알아차리다}}, {{W+|ko|깨닫다}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|забележува|impf}}, {{W-|mk|забележи|pf}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|perasan}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|aro}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|észrevesz}}, {{W+|hu|felfigyel}}, {{W+|hu|feltűnik}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|bemerke}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zauważać|impf}}, {{W+|pl|zauważyć|pf}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|notar}}, {{W+|pt|ver}}, {{W+|pt|perceber}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|замеча́ть|impf}}, {{W+|ru|заме́тить|pf}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|fuomášit}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|addunàrisi}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|запа́жати|impf}}, {{W-|sh|за̀пазити|pf}}, {{W-|sh|опа́жати|impf}}, {{W-|sh|о̀пазити|pf}}, {{W-|sh|примећи́вати|impf}}, {{W-|sh|примјећи́вати|impf}}, {{W-|sh|приме́тити|pf}}, {{W-|sh|примије́тити|pf}}
*: Latînî: {{W+|sh|zapážati|impf}}, {{W+|sh|zàpaziti|pf}}, {{W+|sh|opážati|impf}}, {{W+|sh|òpaziti|pf}}, {{W+|sh|primećívati|impf}}, {{W+|sh|primjećívati|impf}}, {{W+|sh|primétiti|pf}}, {{W+|sh|primijétiti|pf}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|všímať|impf|cuda=všímať si}}, {{W-|sk|všimnúť|pf|cuda=všimnúť si}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|opažati|impf}}, {{W-|sl|opaziti|pf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|percatarse}}, {{W+|es|coscarse}}
* {{Z|sv}}: {{W-|sv|tänka på}}, {{W+|sv|lägga märke till}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|дида мондан}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|สังเกต}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|farkına varmak}}, {{W+|tr|farketmek}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|поміча́ти|impf}}, {{W-|uk|помі́тити|pf}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|nhận thấy}}
* {{Z|vo}}: {{W-|vo|konstatön}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|διακρίνω}}, {{W+|el|παρατηρώ}}, {{W+|el|προσέχω}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|notice|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75881253}}
{{werger-bnr|hest pê kirin}}
5lf87emwkbf0sw8lfm9lqvhcsbchf9h
hesîn
0
8818
6234811
6096924
2026-05-11T00:37:16Z
Ghybu
1393
/* Lêker 1 */
6234811
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker 1 ===
{{ku-tewîn-lk|form=negerguhêz|niha=hes|borî=hesiya}}
{{lêker|ku|c=x-ngh}}
# [[pê hesîn]], [[hay]] jê bûn, jê [[agadar]] bûn, [[hest]] pê kirin
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Te her carê ez hembêz dikirim min bêtir ji dinyayê hez dikir, bêtir bi bişkivîna dar û beran '''dihesiyam'''.|nivîskar=Rûbar Elî|sernav=Spêle|weşanxane=Nûbihar|sal=2022|rûpel=33}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te ji zulfê butan sihhet Mela reştir e tali'</br>Yarê te seher bêt û biret pê '''nehesî''' tu}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|hesan<pos:2>
|heshan
|hesihan
|hesiyan
|hesîyan
|hesyan
|hisan
|hishan
|hisihan
|hisîn
|hisiyan
|hisîyan
|hisyan
|hîsan
|hîshan
|hîsihan
|hîsîn
|hîsiyan
|hîsîyan
|hîsyan
|ḧesan
|ḧeshan
|ḧesihan
|ḧesîn
|ḧesiyan
|ḧesîyan
|ḧesyan
|ḧisan
|ḧishan
|ḧisihan
|ḧisîn
|ḧisiyan
|ḧisîyan
|ḧisyan
|ḧîsan
|ḧîshan
|ḧîsihan
|ḧîsîn
|ḧîsiyan
|ḧîsîyan
|ḧîsyan
}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hesandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|hes|în}}.
==== Jê ====
{{kol3|ku
|pêhes
|pêhesî
|pê hesîn
|pêhesîn
|pêhesiyayî
}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|ahnen}}, {{W|de|bemerken}}, {{W|de|spüren}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|متوجه شدن}}, {{W+|fa|احساس کردن}}, {{W+|fa|آگاه شدن}}, {{W+|fa|بیدار شدن}}, {{W+|fa|مطلع شدن}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|glazing}}, {{W+|en|facing}}, {{W+|en|daub|guman=erê}}, {{W+|en|honing|guman=erê}}, {{W+|en|rubbing|guman=erê}}, {{W+|en|whetting|guman=erê}}, {{W|en|flap|guman=erê}}, {{W|en|lacquer|guman=erê}}, {{W|en|feel}}, {{W|en|be aware of}}
* {{Z|es}}: {{W|es|comprender}}, {{W|es|sentir}}, {{W|es|caer en la cuenta}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|farkına varmak}}, {{W+|tr|hissetmek}}, {{W+|tr|haberdar olmak}}
{{werger-bin}}
=== Lêker 2 ===
{{lêker|ku|c=}}
# (devê birrekê xweş kirin) ''Binere:'' '''[[hesûn]]'''
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hesîn|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hissetme}}
{{werger-bin}}
l4nnv8djm75zsu2cxk9ey487p2rp8jb
6234812
6234811
2026-05-11T00:38:07Z
Ghybu
1393
Werger: +fransî : [[sentir]]; +fransî : [[ressentir]]; +fransî : [[percevoir]] (bi alîkarî)
6234812
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker 1 ===
{{ku-tewîn-lk|form=negerguhêz|niha=hes|borî=hesiya}}
{{lêker|ku|c=x-ngh}}
# [[pê hesîn]], [[hay]] jê bûn, jê [[agadar]] bûn, [[hest]] pê kirin
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Te her carê ez hembêz dikirim min bêtir ji dinyayê hez dikir, bêtir bi bişkivîna dar û beran '''dihesiyam'''.|nivîskar=Rûbar Elî|sernav=Spêle|weşanxane=Nûbihar|sal=2022|rûpel=33}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Te ji zulfê butan sihhet Mela reştir e tali'</br>Yarê te seher bêt û biret pê '''nehesî''' tu}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|hesan<pos:2>
|heshan
|hesihan
|hesiyan
|hesîyan
|hesyan
|hisan
|hishan
|hisihan
|hisîn
|hisiyan
|hisîyan
|hisyan
|hîsan
|hîshan
|hîsihan
|hîsîn
|hîsiyan
|hîsîyan
|hîsyan
|ḧesan
|ḧeshan
|ḧesihan
|ḧesîn
|ḧesiyan
|ḧesîyan
|ḧesyan
|ḧisan
|ḧishan
|ḧisihan
|ḧisîn
|ḧisiyan
|ḧisîyan
|ḧisyan
|ḧîsan
|ḧîshan
|ḧîsihan
|ḧîsîn
|ḧîsiyan
|ḧîsîyan
|ḧîsyan
}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hesandin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|hes|în}}.
==== Jê ====
{{kol3|ku
|pêhes
|pêhesî
|pê hesîn
|pêhesîn
|pêhesiyayî
}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|ahnen}}, {{W|de|bemerken}}, {{W|de|spüren}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|متوجه شدن}}, {{W+|fa|احساس کردن}}, {{W+|fa|آگاه شدن}}, {{W+|fa|بیدار شدن}}, {{W+|fa|مطلع شدن}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|sentir}}, {{W+|fr|ressentir}}, {{W+|fr|percevoir}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|glazing}}, {{W+|en|facing}}, {{W+|en|daub|guman=erê}}, {{W+|en|honing|guman=erê}}, {{W+|en|rubbing|guman=erê}}, {{W+|en|whetting|guman=erê}}, {{W|en|flap|guman=erê}}, {{W|en|lacquer|guman=erê}}, {{W|en|feel}}, {{W|en|be aware of}}
* {{Z|es}}: {{W|es|comprender}}, {{W|es|sentir}}, {{W|es|caer en la cuenta}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|farkına varmak}}, {{W+|tr|hissetmek}}, {{W+|tr|haberdar olmak}}
{{werger-bin}}
=== Lêker 2 ===
{{lêker|ku|c=}}
# (devê birrekê xweş kirin) ''Binere:'' '''[[hesûn]]'''
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hesîn|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|hissetme}}
{{werger-bin}}
9oqif21fbj221vezxoejwi8ipsrwhci
hîsîn
0
8835
6234794
5893518
2026-05-10T23:49:56Z
Ghybu
1393
6234794
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hisin|hîsîn|hişîn|hîşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku}}
# {{guharto|ku|hesîn}}
#* {{bêmînak|ku}}
j0oar6q7pm14alnuq95v0crpc2a30t0
6234795
6234794
2026-05-10T23:50:09Z
Ghybu
1393
6234795
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hisin|hişîn|hîşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku}}
# {{guharto|ku|hesîn}}
#* {{bêmînak|ku}}
cz2dxxzx3ihhlk3b7cz9zzpp56qkt7q
hêşîn
0
11228
6234753
6130242
2026-05-10T21:16:46Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234753
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Darekî '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk]] (bi taybetî ji bo rengê riwek/giyayan tê bikaranîn)
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[hêşin]]
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
|hêşîn bûn<q:lêker>
|hêşîn kirin<q:lêker>
|hêşînbûn<q:navdêr>
|hêşînkirin<q:navdêr>
|hêşînbûyî<q:rengdêr>
|hêşînkirî<q:rengdêr>
|hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* [[şên]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|blau}}, {{W+|de|unreif}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|زرقاء|guman=erê}}
* {{Z|fa}} : {{W+|fa|رنگ آبی}}, {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}, {{W+|fa|سرسبز}}
* {{Z|tr}} : özellikle ot, yaprak ve bitkiler için {{W+|tr|yeşil}} rengi, {{W+|tr|taze}}, {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
35ikpa94mp2ky66qtlkveaa8y5dbztw
6234754
6234753
2026-05-10T21:20:05Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234754
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Darekî '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|blau}}, {{W+|de|unreif}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|زرقاء|guman=erê}}
* {{Z|fa}} : {{W+|fa|رنگ آبی}}, {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}, {{W+|fa|سرسبز}}
* {{Z|tr}} : özellikle ot, yaprak ve bitkiler için {{W+|tr|yeşil}} rengi, {{W+|tr|taze}}, {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
iom94297ksfz3ke1xvhn5uetz4i283g
6234759
6234754
2026-05-10T21:37:46Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234759
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}} : {{W+|de|blau}}, {{W+|de|unreif}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|زرقاء|guman=erê}}
* {{Z|fa}} : {{W+|fa|رنگ آبی}}, {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}, {{W+|fa|سرسبز}}
* {{Z|tr}} : özellikle ot, yaprak ve bitkiler için {{W+|tr|yeşil}} rengi, {{W+|tr|taze}}, {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
2r5e0h5icm97o3xm4aoajcsxk8hta60
6234762
6234759
2026-05-10T21:59:50Z
Ghybu
1393
6234762
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|unreif}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: özellikle ot, yaprak ve bitkiler için {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
330vis1huek9pfotiexfozxq3eavph4
6234768
6234762
2026-05-10T22:21:16Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234768
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|unreif}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
ql03ydl067f79dsqdp0p4wy1vhcq901
6234777
6234768
2026-05-10T22:37:34Z
Ghybu
1393
/* Herwiha */
6234777
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
* {{g|ku|hişîn}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|unreif}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
8tkjakeo4tg96z6oyjt7obp78l90qkw
6234786
6234777
2026-05-10T23:27:57Z
Ghybu
1393
Werger: +îngilîzî : [[green]]; +fransî : [[vert]]; +îngilîzî : [[blue]]; +fransî : [[bleu]] (bi alîkarî)
6234786
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
* {{g|ku|hişîn}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|unreif}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
qf0cn5nit0wyh2plo8il7b8fb0z4dcw
6234840
6234786
2026-05-11T04:35:26Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234840
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hêşîn}}
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hêşîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[kesk|Kesk]]; bi taybetî ji bo rengê [[riwek]]/[[giyayan]] tê bikaranîn.
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bihar û Gulan hatine; der û ber '''hêşîn''', dinya germ, esman gewher e. Stembol û Kadiköy di nav govenda rengan de ne. Reng bi ser ketine, dinya nû ve vedije. Jiyaneke nû dest pê dike.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşin}}
* {{g|ku|hişîn}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
| hêşîn bûn<q:lêker>
| hêşîn kirin<q:lêker>
| hêşînbûn<q:navdêr>
| hêşînkirin<q:navdêr>
| hêşînbûyî<q:rengdêr>
| hêşînkirî<q:rengdêr>
| hêşîn hatin
}}
==== Bide ber====
* {{g|ku|şên}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|unreif}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی}}, {{W+|fa|آبی آسمانی}}, {{W+|fa|کبود}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
k1ue0e6f2bhgyn1v6y0vceml6wqf1ib
reş kirin
0
13736
6234698
5760530
2026-05-10T13:04:24Z
Ghybu
1393
6234698
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|reşkirin|rêş kirin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|reş kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=reş|valahî=erê}}
{{lêker|ku|c=h-gh|nd=reşkirin}}
# bi [[reng]]ê reş [[lewn kirin]], bi reng reş [[reng kirin]]
#: {{mk|ku|Ez dê dîwarekê jora xwe '''reş kim'''.}}
# [[jê birin]], [[xirab kirin]], [[pûç kirin]], [[nehêlan]]
#: {{mk|ku|Ez dê navê te di lîsta gunehbaran de '''reş kem'''.}}
# {{f|ku|Dêrsim}} [[cot kirin]]
#: {{mk|ku|Hemû zeviyên xwe '''reş kir'''.}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|رەش کرن}}
==== Binêre ====
* {{g|ku|spî kirin}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|reş|kirin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|auslöschen}}, {{W+|de|bräunen}}, {{W+|de|dämpfen}}, {{W+|de|löschen}}, {{W+|de|verdunkeln}}, {{W+|de|durchstreichen}}, {{W+|de|kritzeln|guman=erê}}, {{W+|de|diffamieren|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|سیاه کردن|guman=erê}}
* {{Z|en}}: to {{W+|en|blacken}}, (2) {{W+|en|delete}}, {{W+|en|becloud}}, {{W+|en|bedim}}, {{W+|en|befog}}, {{W+|en|disparage}}, {{W+|en|quench}}, {{W+|en|stub}}, {{W+|en|obfuscate}}, {{W+|en|run down}}, {{W+|en|disparagement}}, {{W+|en|dispossession}}, {{W+|en|blacken|guman=erê}}, {{W+|en|melanize|guman=erê}}, {{W+|en|darken|guman=erê}}, {{W+|en|ebonize|guman=erê}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|oscurecer}}, {{W+|es|nublar}}, {{W+|es|oscurecer}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|gölgelemek}}, {{W+|tr|karalamak}}, {{W+|tr|karartmak}}, {{W+|tr|morartmak}}, {{W+|tr|siyahlatmak}}, {{W+|tr|söndürmek}}
{{werger-bin}}
qzmgwu5lp7fec1wxqnzxl08bgyffkcb
dagirtin
0
16071
6234830
6210613
2026-05-11T03:37:44Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6234830
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|dagirtin|form=gerguhêz|niha=gir|borî=girt|pêşgir=da}}
{{lêker|ku|c=p-gh}}
# Ne[[hêlan]] [[vala]], [[xalî]] ne[[hiştin]].
#: {{hevmane|ku|tijî kirin|mişt kirin}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê '''dadigire'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# Tiştek bi tiştekî ve [[givaştin]].
#: {{hevmane|ku|çespandin|pê lê kirin}}
#* {{jêder|ku|jg=tiliya xwe bi ser tetikê de '''dagirt'''|''Şopên Geş'', r. 113, 2003|url=http://tirej.name/pirtukxane/54.pdf}}
# {{f|ku|Xorasan}} [[parastin]], [[rawestandin]], [[sekinandin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|داگرتن}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hilgirtin}}
* {{g|ku|jê girtin}}
* {{g|ku|ragirtin}}
* {{g|ku|vegirtin}}
==== Jê ====
* {{g|ku|dagir}}
* {{g|ku|dagirtî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|da-|girtin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser|tijî kirin, tê kirin, mişt kirin}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|füllen}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|umplu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|doldurmaq}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ভরা}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|пълня}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြည့်}}
* {{Z|cim}}: {{W-|cim|büllan}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎧᎵᎢᎭ}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|裝滿|tr=zhuāngmǎn}}, {{W-|cmn|填滿|tr=tiánmǎn}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|emplar}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مَلَأَ}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|ملى|tr=malā}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|عمّر|tr=ʕəmmər}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|լցնել}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|plenigi}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|täyttää}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|remplir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|jemplâ}}, {{W-|fur|implenâ}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|sàsaich}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|encher}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍆𐌿𐌻𐌻𐌾𐌰𐌽}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|myenyhẽ}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|opvullen}}, {{W+|nl|aanvullen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|מלא|tr=malé}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|fillen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fill}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|líon}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|imbottire}}, {{W+|it|riempire}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|満たす|tr=みたす, mitasu|sc=Jpan}}, {{W+|ja|一杯|cuda=一杯にする|tr=いっぱいにする, ippai ni suru|sc=Jpan}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|emplenar}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|hunt'achiy}}, {{W-|qu|hunt'ay}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|채우다}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|inchir}}, {{W-|lad|yenar}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|pleō}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|pìldyti}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നിറയ്ക്കുക}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|whakakī}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megtölt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|emplenar}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|napełniać}}, {{W+|pl|napełnić}}, {{W+|pl|wypełniać|impf}}, {{W+|pl|wypełnić|pf}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|encher}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|emplenir}}, {{W-|rm|amplanir}}, {{W-|rm|amplaneir}}, {{W-|rm|implir}}, {{W-|rm|stuppar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|umple|cuda=a umple}}, {{W+|ro|împlini}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|заполня́ть|impf}}, {{W+|ru|запо́лнить|pf}}; {{W+|ru|наполня́ть|impf}}, {{W+|ru|напо́лнить|pf}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jìnchiri}}, {{W+|scn|ìnchiri}}, {{W+|scn|ìnciri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|pȕniti}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|naplniť}}, {{W-|sk|napĺňať}}, {{W-|sk|vyplniť}}, {{W-|sk|vypĺňať}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|połniś|impf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|llenar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fylla}}
* {{Z|th}}: {{W-|th|[[ทำให้]][[เต็ม]]}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎎𐎍𐎀}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|inpir}}, {{W-|vec|inpinir}}, {{W+|vec|inpienir}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fulükön}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rimpli}}, {{W+|wa|rapleni}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|llenwi}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បំពេញ|tr=bɑmpɨɲ|sc=Khmr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|γεμίζω}}
*: Kevn: {{W-|grc|πίμπλημι}}, {{W-|grc|πληρόω}}, {{W-|grc|μεστόω}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fill|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75669115}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|dagirtin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[tijîkirin]], [[miştkirin]]
#: {{mk|ku|'''dagirtina''' amanan bi avê}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
33t16v03nhcnsuiuouq4mqrup1zgji6
6234831
6234830
2026-05-11T03:44:01Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6234831
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|dagirtin|form=gerguhêz|niha=gir|borî=girt|pêşgir=da}}
{{lêker|ku|c=p-gh}}
# Ne[[hêlan]] [[vala]], [[xalî]] ne[[hiştin]].
#: {{hevmane|ku|tijî kirin|mişt kirin}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk zora rengên spî û şîn dibe. Keskahiyeke bedew li rengên wêneyê zêde dibe. Keskahî hemû milê jor ê bergehê '''dadigire'''.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
# Tiştek bi tiştekî ve [[givaştin]].
#: {{hevmane|ku|çespandin|pê lê kirin}}
#* {{jêder|ku|jg=tiliya xwe bi ser tetikê de '''dagirt'''|''Şopên Geş'', r. 113, 2003|url=http://tirej.name/pirtukxane/54.pdf}}
# {{f|ku|Xorasan}} [[parastin]], [[rawestandin]], [[sekinandin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|داگرتن}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hilgirtin}}
* {{g|ku|jê girtin}}
* {{g|ku|ragirtin}}
* {{g|ku|vegirtin}}
==== Jê ====
* {{g|ku|dagir}}
* {{g|ku|dagirtî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|da-|girtin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser|tijî kirin, tê kirin, mişt kirin}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|füllen}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|umplu}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|doldurmaq}}
* {{Z|bn}}: {{W+|bn|ভরা}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|пълня}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖြည့်}}
* {{Z|cim}}: {{W-|cim|büllan}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎧᎵᎢᎭ}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W-|cmn|裝滿|tr=zhuāngmǎn}}, {{W-|cmn|填滿|tr=tiánmǎn}}
* {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|emplar}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|مَلَأَ}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|ملى|tr=malā}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|عمّر|tr=ʕəmmər}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|լցնել}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|plenigi}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|täyttää}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|remplir}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|jemplâ}}, {{W-|fur|implenâ}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|sàsaich}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|encher}}
* {{Z|got}}: {{W-|got|𐍆𐌿𐌻𐌻𐌾𐌰𐌽}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|myenyhẽ}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|opvullen}}, {{W+|nl|aanvullen}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|מלא|tr=malé}}
* {{Z|enm}}: {{W-|enm|fillen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|fill}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|líon}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|imbottire}}, {{W+|it|riempire}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|満たす|tr=みたす, mitasu|sc=Jpan}}, {{W+|ja|一杯|cuda=一杯にする|tr=いっぱいにする, ippai ni suru|sc=Jpan}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|emplenar}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|hunt'achiy}}, {{W-|qu|hunt'ay}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|채우다}}
* {{Z|lad}}: {{W-|lad|inchir}}, {{W-|lad|yenar}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|pleō}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|pìldyti}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|നിറയ്ക്കുക}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|whakakī}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|megtölt}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|emplenar}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|napełniać}}, {{W+|pl|napełnić}}, {{W+|pl|wypełniać|impf}}, {{W+|pl|wypełnić|pf}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|encher}}
* {{Z|rm}}: {{W-|rm|emplenir}}, {{W-|rm|amplanir}}, {{W-|rm|amplaneir}}, {{W-|rm|implir}}, {{W-|rm|stuppar}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|umple|cuda=a umple}}, {{W+|ro|împlini}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|заполня́ть|impf}}, {{W+|ru|запо́лнить|pf}}; {{W+|ru|наполня́ть|impf}}, {{W+|ru|напо́лнить|pf}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|jìnchiri}}, {{W+|scn|ìnchiri}}, {{W+|scn|ìnciri}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|pȕniti}}
* {{Z|sk}}: {{W-|sk|naplniť}}, {{W-|sk|napĺňať}}, {{W-|sk|vyplniť}}, {{W-|sk|vypĺňať}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|połniś|impf}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|llenar}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|fylla}}
* {{Z|th}}: {{W-|th|[[ทำให้]][[เต็ม]]}}
* {{Z|uga}}: {{W-|uga|𐎎𐎍𐎀}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|inpir}}, {{W-|vec|inpinir}}, {{W+|vec|inpienir}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|fulükön}}
* {{Z|wa}}: {{W+|wa|rimpli}}, {{W+|wa|rapleni}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|llenwi}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|បំពេញ|tr=bɑmpɨɲ|sc=Khmr}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|γεμίζω}}
*: Kevn: {{W-|grc|πίμπλημι}}, {{W-|grc|πληρόω}}, {{W-|grc|μεστόω}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|fill|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75669115}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|dagirtin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[tijîkirin]], [[miştkirin]]
#: {{mk|ku|'''dagirtina''' amanan bi avê}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
sa9h808rawcb8d14ifs8o1qvgmoapvx
beq
0
17130
6234697
6231796
2026-05-10T12:52:04Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234697
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-beq.wav|Deng|Amed}}
** {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-beq.wav|Deng|Bidlîs}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|beq|mê}}
[[Wêne:Beqikê Hêşîn.jpg|thumb|Beqikê hêşîn.]]
[[Wêne:Frog žába.gif|thumb|Beqek di avê de.]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|heywan}} [[heywan|Heywan]]eke ku bi [[pengizîn]]ê [[meşîn|dimeşe]]<br>(bi [[hêk]]an ji hev [[hilberîn|hildiberin]]).
#* {{jêder-pirtûk|ku|jêgirtin=Ji vê qareqarê û qîrînê teyrê ser darên nêzîk difirin, [[kêwrîşk]] ji bin [[belg]]a direvin, '''beq jî ji [[hêşînayî|hêşnayê]] xwe davêjin avê'''.|nivîskar=Têmûrê Xelîl Mûradov|sernav=Nezerê Mêrxas|sal=1937|rûpel=8}}
====Ji wêjeya klasîk====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Seraser qaf-i ta qafe rumûza hikmeti l-'eynî<br />'''Beqa''' nînin li bo tiştî heta kengê bikîn piştî<br />Di 'işqa wan perîrûyan werin dinyayê da deynî}}
==== Bi alfabeyên din====
* {{ku-ar|بهق}}
==== Herwiha ====
* [[beqbelûsk]]
==== Têkildar ====
* [[dûvhesk]]
==== Bide ber ====
* [[mar]]
* [[bizinmişk]]
* [[dûpişk]]
* [[kûsî]]
==== Jê ====
* [[beqî]]
==== Etîmolojî ====
Hevreha {{hv|ckb|بۆق}}, {{hv|fa|بک}}, {{hv|pal||tr=wk|ts=wek}}, {{hv|mzn|وگ|tr=veg}}, {{hv|sgr|وکو|tr=vaku}}, {{hv|xme-ker|گک|tr=gok}}, {{hv|glk|وک|tr=vek}}, {{hv|as|ভেক}}, {{hv|sa|भेक}}.
==== Bi zaravayên din ====
* {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|boq|sc=Latn}}
* {{Z|zza}}: {{W-|zza|beq}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|aau}}: {{W-|aau|kior}}
* {{Z|abe}}: {{W-|abe|chegwal}}
* {{Z|ab}}: {{W-|ab|адаӷь}}
* {{Z|ace}}: {{W-|ace|cangguk}}
* {{Z|ach}}: {{W-|ach|ogwal}}
* {{Z|ady}}: {{W-|ady|хьантӏаркъу}}, {{W-|ady|хьантыкъуакъу}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|padda}}, {{W+|af|kikvors}}
* {{Z|agr}}: {{W-|agr|kuwau}}
* {{Z|aho}}: {{W-|aho|𑜀𑜤𑜆𑜫}}
* {{Z|ak}}: {{W-|ak|apɔtorɔ}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|bretkosë|m}}
* {{Z|pdc}}: {{W-|pdc|Frosch|n}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Frosch|n}}
* {{Z|am}}: {{W-|am|እንቁራሪት}}
* {{Z|ami}}: {{W-|ami|rakorako}}
* Apaçî:
*: {{Z|apw}}: {{W-|apw|dlǫ'ishtłohé}}
* {{Z|an}}: {{W-|an|anura|m}}
* {{Z|arc}}: {{W-|arc|פקעא}}
* {{Z|rup}}: {{W-|rup|broascã|m}}, {{W-|rup|broatic|n}}
* {{Z|aer}}: {{W-|aer|antyetyerre}}
* {{Z|inc-oas}}: {{W-|inc-oas|বেঙ্গ}}
* {{Z|as}}: {{W-|as|ভেঁকুলী|m}}, {{W-|as|ভেঁকোলা|n}}, {{W-|as|বেং}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|rana|m}}, {{W+|ast|xaronca|m}}
* {{Z|av}}: {{W-|av|къверкъ}}
* {{Z|ay}}: {{W-|ay|k'ayra}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|qurbağa}}
* {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|bonong}}, {{W-|bdr|epak}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|igel}}
* {{Z|ba}}: {{W-|ba|баҡа}}
* {{Z|bbl}}: {{W-|bbl|ფჰ̡იტ}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|жа́ба|m}}
* {{Z|bal}}: {{W-|bal|پگل|tr=pugul}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|ব্যাঙ}}
* {{Z|bkd}}: {{W-|bkd|bakbak}}
* {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|talapang}}
* {{Z|bho}}: {{W-|bho|𑂥𑂵𑂑}}
* {{Z|br}}: {{W+|br|glesker|n}}, {{W+|br|ran|m}}
* {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|katak}}
* {{Z|bg}}: {{W+|bg|жа́ба|m}}
* {{Z|my}}: {{W+|my|ဖား}}
* {{Z|bua}}: {{W-|bua|баха}}
* {{Z|cim}}: {{W-|cim|bross|nt}}, {{W-|cim|vrosch|nt}}
* {{Z|dz}}: {{W-|dz|སྦལཔ}}
* {{Z|ccp}}: {{W-|ccp|𑄝𑄬𑄋𑄴|tr=beṅ}}
* {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|kujpawa'to}}
* {{Z|ce}}: {{W-|ce|пхьид}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|žába|m}}
* {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏩᎶᏏ}}, {{W-|chr|ᏕᎧ}}
* {{Z|ny}}: {{W-|ny|chule}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|青蛙|tr=cing1 waa1}}, {{W-|yue|蛤𧊅|tr=gaap3 gwaai2}}, {{W-|yue|田雞|tr=tin4 gai1}}, {{W-|yue|蛤乸|tr=gaap3 naa2}}
*: {{Z|dng}}: {{W-|dng|лэгуазы}}
*: {{Z|hak}}: {{W-|hak|𧊅仔|tr=koái-é}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|青蛙|tr=qīngwā}}, {{W+|cmn|田雞|tr=tiánjī}}
*: {{Z|nan}}: {{W+|nan|蛤仔|tr=kap-á}}, {{W+|nan|水雞|tr=chúi-ke, chúi-koe, súi-ke, súi-koe}}, {{W+|nan|田蛤仔|tr=chhân-kap-á}}, {{W+|nan|四跤仔|tr=sì-kha-á}}, {{W-|nan|四跤魚|tr=sì-kha-hî}}, {{W-|nan|大肚仔魚|tr=tōa-tō͘-á-hû}}, {{W-|nan|杜蝛仔|tr=tō͘-ui-á}}, {{W-|nan|肚蛙|tr=tō͘-kôe}}, {{W-|nan|田僑|tr=chhân-kiâu}}
*: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|田雞}}, {{W-|wuu|青蛙}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|frø|g}}
* {{Z|xda}}: {{W-|xda|gutat}}
* {{Z|xdk}}: {{W-|xdk|gunggun}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|katak}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ضِفْدِع|n}}, {{W-|ar|ضَفْدَع|n}}, {{W-|ar|ضِفْدَع|n}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|ضفدع|n|tr=ḍufḍaʿ}}, {{W-|arz|بقرور|n|tr=baʾrūr}}
*: {{Z|arz}}: {{W-|arz|عكروك|n|tr=ʿagrūg}}
*: {{Z|ary}}: {{W-|ary|جران|n|tr=jrān}}, {{W-|ary|جرانة|m|tr=jrāna}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|գորտ}}
* {{Z|myv}}: {{W-|myv|ватракш}}, {{W-|myv|ведь ватракш}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|rano}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|konn}}
* {{Z|eve}}: {{W-|eve|эрики}}
* {{Z|evn}}: {{W-|evn|бадялаки}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|akpɔkplɔ}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|قورباغه|tr=qurbâğe}}, {{W+|fa|وک|tr=vak}}, {{W+|fa|غوک|tr=ğuk}}, {{W+|fa|بک|tr=bak}}, {{W+|fa|چغز|tr=čağaz}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|froskur|n}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|sammakko}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|grenouille|m}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|kikkert}}, {{W-|fy|froask|g}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|losgann|n|m}}, {{W-|gd|muile-mhàg|m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|ra|m}}
* {{Z|kld}}: {{W-|kld|gindjurra}}
* {{Z|gni}}: {{W-|gni|woogoo}}
* {{Z|gu}}: {{W-|gu|દેડકો}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ბაყაყი}}
* {{Z|gn}}: {{W-|gn|[[kururu]]}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|krapo}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|poloka}}, {{W-|haw|lana}}
* {{Z|ha}}: {{W+|ha|kwaɗo}}
* {{Z|mba}}: {{W-|mba|bakbak}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|मेंढक|n}}, {{W-|hi|मेंढकी|m}}, {{W-|hi|मेंडक|n}}, {{W-|hi|मेंडुक|n}}
* {{Z|mww}}: {{W-|mww|qav}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|kikker|n}}, {{W+|nl|kikvors|n}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|צְפַרְדֵעַ|m|tr=tsfardea}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|rano}}
* {{Z|ang}}: {{W-|ang|frosc|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|frog}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|loscann|n}}, {{W+|ga|frog|n}}, {{W-|ga|loscán|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rana|m}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|froskur|n}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|蛙|tr=かえる, kaeru, かわず, kawazu}}, {{W-|ja|かはづ|tr=kahadzu}}, {{W+|ja|カエル|tr=kaeru}}
* {{Z|jv}}: {{W+|jv|kodhok}}, {{W-|jv|kodok}}
* {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|хьэндыркъуакъуэ}}
* {{Z|kl}}: {{W-|kl|naraseq}}
* {{Z|xal}}: {{W-|xal|меклә}}
* {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕಪ್ಪೆ}}
* {{Z|pam}}: {{W-|pam|tugak}}
* {{Z|krl}}: {{W-|krl|šlöpöi}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|żaba|m}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|granota|m}}
* {{Z|chc}}: {{W-|chc|ararai}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|kaira}}, {{W-|qu|racak}}, {{W-|qu|jamp'atu}}
* {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|кьуркьор}}
* {{Z|ky}}: {{W+|ky|бака}}
* {{Z|si}}: {{W-|si|මැඬියා}}
* {{Z|com}}: {{W-|com|pasawʔóo}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|개구리}}, {{W-|ko|머구리}}
* {{Z|kw}}: {{W+|kw|kwilkyn|n}}
* {{Z|mfe}}: {{W-|mfe|krapo}}
* {{Z|cr}}: {{W-|cr|ᐊᔩᐠ}}, {{W-|cr|ᐊᔩᑭᐢ}}, {{W-|cr|ᐊᔩᑭᓯᐢ}}, {{W-|cr|ᒥᐢᑕᔦᐠ}}
* {{Z|lld}}: {{W-|lld|crot|n}}
* {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|vardive|m}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|rāna|m}}
* {{Z|lv}}: {{W+|lv|varde|m}}, {{W-|lv|naģe|m}}, {{W-|lv|kunna|m}}
* {{Z|lo}}: {{W-|lo|ອື່ງ}}, {{W+|lo|ກົບ}}
* {{Z|lij}}: {{W-|lij|ræna|m}}
* {{Z|lt}}: {{W-|lt|varlė|m}}
* {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᦷᦂᧇ|tr=k̇ob}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Fräsch|n}}
* {{Z|mag}}: {{W-|mag|𑂥𑂵𑂑|tr=bēṅ}}
* {{Z|mdh}}: {{W-|mdh|babak}}
* {{Z|mai}}: {{W-|mai|बेङ}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|жаба|m}}
* {{Z|mg}}: {{W+|mg|sahona}}
* {{Z|ml}}: {{W+|ml|തവള}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|katak}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|żrinġ|n}}
* {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠵᡠᠸᠠᠯᡳ}}, {{W-|mnc|ᡝᡵᡥᡝ}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|rannag|m}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|pepeke}}, {{W-|mi|peketua}}, {{W-|mi|pepeketua}}, {{W-|mi|poroka}}
* {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|babak}}
* {{Z|mr}}: {{W+|mr|बेडूक}}
* Marî:
*: {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|ужава}}
* {{Z|mzn}}: {{W-|mzn|وک|tr=vak}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|béka}}
* {{Z|mel}}: {{W-|mel|belakuhiek}}
* {{Z|egy}}: {{W-egy|qrr|n|h=q:r:r-I7}}, {{W-egy|ꜥbḫn|n|h=a-b-x:n-F27}}
* {{Z|mic}}: {{W-|mic|sqolj|an}}, {{W-|mic|atagali|an}}
* {{Z|xpq}}: {{W-|xpq|kopayáhs}}
* {{Z|mn}}:
*: Kirîlî: {{W+|mn|мэлхий}}
*: Mongolî: {{W-|mn|ᠮᠡᠨᠡᠬᠡᠢ}}
* Nahuatl:
*: {{Z|nhn}}: {{W-|nhn|cueyatl}}
*: Klasîk: {{W-|nci|cueyatl}}
*: {{Z|ngu}}: {{W-|ngu|atemotl}}
* {{Z|gld}}: {{W-|gld|хэрэ}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|chʼał}}
* {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|raînotte|m}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|frosk|n}}
*: {{Z|nn}}: {{W-|nn|frosk|n}}
* {{Z|nys}}: {{W-|nys|kwooyar}}
* {{Z|oj}}: {{W-|oj|omakakii}}
* {{Z|oc}}: {{W+|oc|granolha|m}}, {{W+|oc|granhòta|m}}
* {{Z|or}}: {{W+|or|ବେଁଗ}}
* {{Z|om}}: {{W-|om|fattee}}
* {{Z|os}}: {{W-|os|хӕфс}}
* {{Z|ota}}: {{W-|ota|قوربغه|tr=kurbağa}}
* {{Z|ug}}: {{W-|ug|پاقا}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|qurbaqa}}
* {{Z|pag}}: {{W-|pag|patang}}
* {{Z|ps}}: {{W-|ps|چونګښه|m|tr=čungǝ́ӽa}}
* {{Z|ppl}}: {{W-|ppl|kalat}}, {{W-|ppl|calat}}
* {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Pogg|m}}
* {{Z|pox}}: {{W-|pox|zobo|m}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|żaba|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|rã|m}}
* {{Z|pot}}: {{W-|pot|mekchako}}
* {{Z|pa}}: {{W+|pa|ਡੱਡੂ}}
*: Şahmuxî: {{W-|pa|ڈڈو|tr=ḍaḍḍū}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|құрбақа}}
* {{Z|mwr}}: {{W-|mwr|मींडकौ|tr=mī̃ṇḍakau|n}}
* {{Z|rhg}}: {{W-|rhg|beng}}
* {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|ranòcc|n}}, {{W-|rgn|ranòcia|m}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|broască|m}}, {{W+|ro|brotac|n}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|лягу́шка|m}}, {{W+|ru|жа́ба|m}}
* {{Z|ksw}}: {{W-|ksw|ဒ့ၣ်}}
* {{Z|skb}}: {{W-|skb|กั๊บ}}
* {{Z|se}}: {{W-|se|cuoppu}}
* {{Z|sma}}: {{W-|sma|tsååbpe}}
* {{Z|smn}}: {{W-|smn|cuábui}}
* {{Z|sa}}: {{W+|sa|मण्डूक|n}}, {{W+|sa|भेक|n}}
* {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|baki}}
* {{Z|scn}}: {{W+|scn|giurana|m}}, {{W-|scn|rarunchia|m}}
* {{Z|srn}}: {{W-|srn|dyompometi}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|жа̏ба|m}}, '''' {{W-|sh|жа́бац|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|žȁba|m}}, '''' {{W+|sh|žábac|n}}
* {{Z|sco}}: {{W-|sco|puddock}}
* {{Z|cu}}:
*: Kirîlî: {{W-|cu|жаба|m}}
*: Glagolîtîk: {{W-|cu|ⰶⰰⰱⰰ|m}}
* {{Z|orv}}: {{W-|orv|жаба|m}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|žaba|m}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|žaba|m}}
* {{Z|so}}: {{W+|so|rah|n}}
* Sorbî:
*: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|žaba|m}}
*: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|žaba|m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rana|m}}
* {{Z|su}}: {{W-|su|bangkong}}
* {{Z|sva}}: {{W-|sva|აფხვ}}
* {{Z|sw}}: {{W+|sw|chura|c7|c8}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|groda|g}}
* {{Z|shn}}: {{W-|shn|ၵူပ်း}}
* {{Z|cjs}}: {{W-|cjs|паға|tr=pağa}}
* {{Z|tyz}}: {{W-|tyz|côp}}
* {{Z|tg}}: {{W+|tg|қурбоққа}}
* {{Z|tl}}: {{W-|tl|palaka}}
* {{Z|tyj}}: {{W-|tyj|kô̄p}}
* {{Z|tly}}: {{W-|tly|вазах|tr=vazakh}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|தவளை}}
* {{Z|rif}}: {{W-|rif|aqarqriw|n}}
* {{Z|tsg}}: {{W-|tsg|ambak}}
* {{Z|blt}}: {{W-|blt|ꪶꪀꪚ|tr=kop1}}
* {{Z|nod}}: {{W-|nod|ᨠᩫ᩠ᨷ}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|กบ|tr=gòp}}
* {{Z|te}}: {{W+|te|కప్ప}}, {{W+|te|మండూకము}}
* {{Z|crh}}: {{W-|crh|baqa}}, {{W-|crh|suvbaqa}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|бака}}
* {{Z|ti}}: {{W-|ti|እንቁርዖብ}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|kurbağa}}
* {{Z|tk}}: {{W-|tk|gurbaga}}
* {{Z|bo}}: {{W-|bo|སྦལ་པ}}
* {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|rokrok}}
* {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|пага}}
* {{Z|unm}}: {{W-|unm|chahkol}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|مینڈک|n|tr=mẽṇḍak, mẽṇḍuk}}, {{W-|ur|مینڈھک|n|tr=meṇḍhak}}, {{W-|ur|مینڈھکی|m|tr=meṇḍhkī}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|жа́ба|m}}
* {{Z|vec}}: {{W-|vec|ràna|m}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|ếch}}, {{W+|vi|nhái}}, {{W+|vi|ngoé}}
* {{Z|vo}}: {{W+|vo|frog}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|broga|n}}, {{W-|cy|llyffant|n}}
* {{Z|wrh}}: {{W-|wrh|gulaangga}}
* {{Z|wym}}: {{W-|wym|hūć|m}}
* {{Z|wo}}: {{W-|wo|mbeexeer}}
* {{Z|km}}: {{W+|km|កង្កែប}}
* {{Z|xh}}: {{W-|xh|ixoxo|c5|c6}}
* {{Z|sah}}: {{W-|sah|баҕа}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|פֿראָש|m}}, {{W-|yi|זשאַבע|m}}
* {{Z|yo}}: {{W-|yo|ọpọlọ}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|βάτραχος|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|βάτραχος|n}}
* {{Z|zea}}: {{W-|zea|puut|n}}
* {{Z|za}}: {{W-|za|goep}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|frog|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75732409}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|zza|z=}}
# {{f|zza|heywan}} {{g|ku|beq}}
#* {{bêmînak|zza}}
15g2vjuewn1v12y0ae3enerjhbaumnp
bedewî
0
18569
6234805
5924530
2026-05-11T00:12:30Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6234805
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|bedewî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku|spehîtî|delalî|xweşikî|rindî|ciwanî|hisn|cemalî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Qedrek hal ko nebit şubhetê her qal-i çi hez</br>'''Bedewî''' pak-i çi kit feshetê meydan ko nebit</br>Mustemi' guh nedirit mutrib û qewwal-i çi hez}}
==== Herwiha ====
* [[bedewîtî]] (1)
* [[bedewtî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|bedew|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|جمال}}, {{W+|ar|بدوي|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|بدوی}}, {{W+|fa|جمال|guman=erê}}, {{W+|fa|خوشگلی|guman=erê}}, {{W+|fa|زیبایی|guman=erê}}, {{W+|fa|زیبایی|guman=erê}}, {{W+|fa|قشنگی|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kauneus}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}, {{W+|en|pulchritude|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bedii}}, {{W+|tr|güzel duyu}}, {{W+|tr|güzellik}}, {{W+|tr|hüsün}}, {{W+|tr|yakışıklılık}}, {{W-|tr|parlakça|guman=erê}}, {{W-|tr|latafet|guman=erê}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[ereb]]ên [[koçer]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* [[bedû]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|بَدَوِيّ}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|بَدَوِيّ}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|beduiini}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|Bédouin}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|bedouin}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bedevi}}
{{werger-bin}}
6onkwt1hm8xz9fnpl5ucd3tahr7f848
سپەحی
0
19777
6234798
5897660
2026-05-11T00:01:40Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[سپهحی]] weke [[سپەحی]] guhart
5897660
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|spehî}}
#* {{bêmînak|ku}}
a2pd398dhe0lczfxzie87hcvev67ysg
6234802
6234798
2026-05-11T00:04:25Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234802
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku|tr=-|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|spehî}}
#* {{bêmînak|ku}}
k2x6cpt023wboq8jkdeuktca6teiutd
1
0
25384
6234688
5188707
2026-05-10T12:08:42Z
Ghybu
1393
/* Bide ber */
6234688
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[yek]]
==== Bi nivîsên din ====
* {{ku-ar|١}}
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
fplzv002h88uykudr9j68x0ge2jvyu8
0
0
25386
6234687
5188706
2026-05-10T12:08:18Z
Ghybu
1393
/* Bide ber */
6234687
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[sifir]]
==== Bi nivîsên din ====
* {{ku-ar|٠}}
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
17sb2qed0euinqon4itv7ava9k3um1p
100
0
25400
6234685
6234680
2026-05-10T12:06:50Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234685
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[sed]], [[C]], 10<sup>2</sup>
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
3vzzj7wqfsdwhfqzq92lhax44cjx61i
1000000000
0
25520
6234682
6234677
2026-05-10T12:05:23Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234682
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[milyar]], 10<sup>9</sup>
==== Herwiha ====
* 1 000 000 000
* 1.000.000.000
* 1,000,000,000
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
i97j7yo3ydp4j3q5bpm4o0vccrdjcs0
1000000
0
25521
6234683
6234678
2026-05-10T12:05:51Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234683
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[milyon]], 10<sup>6</sup>
==== Herwiha ====
* 1 000 000
* 1.000.000
* 1,000,000
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
o5ipgj221b0ajour55jpg2sx6g6481y
çîlspî
0
26038
6234850
6132455
2026-05-11T04:52:28Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234850
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# [[sipspî]], [[sîs]], ji serî ta binî [[spî]], bi [[temam]]î [[spî]]
#: {{mk|ku|Sosinek wek kirasê bûkê '''çîlspî'''.}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran '''çîlspî''' ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê şîn xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê şîn.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Galaya fîlmê Sabîte Kaya bi navê "Herşey Bembeyaz (Her tişt '''çîlspî''')" li salona sînemayê ya Yeşîlçamê pêk hat. Film çîroka zarokên kurd ên ku li dibistanê tirkî nizanin û rewşa mamosteyê tirk bi hestên germ nîşan dide.|Diyarname.com, 10/2006}}
==== Herwiha ====
* [[çîlsipî]]
==== Etîmolojî ====
[[çîl]] + [[spî]]
==== Jê ====
* [[çîlspîtî]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schneeweiss}}, {{W-|de|kreideweiss}}, {{W+|de|schlohweiß}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ابيض مثل الثلج}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vitivalkoinen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|snow-white}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bembeyaz}}, {{W+|tr|apak}}, {{W-|tr|akı pak}}
{{werger-bin}}
9jcm1d4zvxwc9ytnk4s1t7lh6tw1a7y
6234851
6234850
2026-05-11T04:54:03Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234851
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku}}
# [[sipspî]], [[sîs]], ji serî ta binî [[spî]], bi [[temam]]î [[spî]]
#: {{mk|ku|Sosinek wek kirasê bûkê '''çîlspî'''.}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku zerya û esman bi hev re dibin yek, komên ewran '''çîlspî''' ne. Lê jorê, cîhê ku êdî ewr diqedin, esman bi rengê şîn xemiliye. Rengê spî xwe qulipandiye ser rengê şîn.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Galaya fîlmê Sabîte Kaya bi navê "Herşey Bembeyaz (Her tişt '''çîlspî''')" li salona sînemayê ya Yeşîlçamê pêk hat. Film çîroka zarokên kurd ên ku li dibistanê tirkî nizanin û rewşa mamosteyê tirk bi hestên germ nîşan dide.|Diyarname.com, 10/2006}}
==== Herwiha ====
* [[çîlsipî]]
==== Jê ====
* [[çîlspîtî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|çîl|spî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schneeweiss}}, {{W-|de|kreideweiss}}, {{W+|de|schlohweiß}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|ابيض مثل الثلج}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|vitivalkoinen}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|snow-white}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|bembeyaz}}, {{W+|tr|apak}}, {{W-|tr|akı pak}}
{{werger-bin}}
pt2v0ue1xyqnsosccso34qo9gm2kf4d
cemal
0
27075
6234810
6210299
2026-05-11T00:22:03Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234810
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|Cemal}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|cemal|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|delalî|bedewî|spehîtî|xweşikî|ciwanî|keşxetî|qeşengî|şengî|şemalî|şepalî}}
#: {{mk|ku|[[hisn|Hisn]] û '''cemala''' wê ez [[mendehoş]] kirim.}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Bira tev ecêb mabûn <br>Ji tirsa hemi zahf hebitîbûn <br>Aqil û edeb li balê bûn <br>Û gelek bi hisn û '''cemal''' bû|''Çîroka Nebî Ûsiv'', iranistik.uni-goettingen.de, jêwergirtin 2006}}
==== Têkildar ====
* [[cemîl]]
==== Bide ber ====
* [[kemal]]
* [[hemal]]
==== Jê ====
* [[cemalî]]
* [[cemalîtî]]
* [[cemaltî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|جَمَال}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kaunis}}, {{W+|fi|kauneus}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzel}}, {{W+|tr|cemal}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# [[dîdar]], cemal, xweşikiya rû
#* {{bêmînak|tr}}
9q8y3y1y7xf0ut75b11h9qzmnjij7k3
delalî
0
27528
6234803
6132739
2026-05-11T00:10:47Z
Ghybu
1393
/* Navdêr 1 */
6234803
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|delalî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku||bedewî|spehîtî|xweşikî|rindî|ciwanî|hisn|cemalî}}
# Kesa/ê [[delal]].
#: {{mk|ku|'''Delaliya''' min, ez heyranî te me.}}
==== Herwiha ====
{{kol2|ku
| delalîtî
| delaltî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| delalî kirin<q:lêker>
| delalîkirin<q:navdêr>
| delalîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|delal|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Geliebte|f}}, {{W|de|Schönheit|f}}, {{W+|de|Vornehmheit}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəllik}}
* {{Z|br}}: {{W|br|braventez|f}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|عزيز|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|beleco}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|شوم}}, {{W+|fa|نحس}}, {{W+|fa|بدشگون}}, {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|عزیز بودن}}, {{W+|fa|شمال|guman=erê}}, {{W+|fa|لعبت|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kauneus}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}, {{W+|en|beloved}}, {{W+|en|urbanity}}, {{W+|en|handsomeness|guman=erê}}, {{W|en|fondness|guman=erê}}
* {{Z|yua}}: {{W+|yua|hac'ucil}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|beyesa}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|gandá}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|güzällek}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzellik}}, {{W+|tr|azizlik}}, {{W+|tr|çığırtkanlık}}, {{W+|tr|nazlılık}}, {{W+|tr|tellâllık}}, {{W+|tr|baylan}}, {{W+|tr|nazlı}}, {{W+|tr|süt kuzusu}}, {{W+|tr|beyzade}}, {{W+|tr|el bebek gül bebek}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{maneid|ku|boxçikvan}}{{dever|Dêrik|Mêrdîn}} [[boxçikvan]], [[buxçikvan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
23ludlm8g9qwwnwa64bhlsc3pejk9w5
6234804
6234803
2026-05-11T00:11:50Z
Ghybu
1393
6234804
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr 1 ===
{{ku-tewîn-nav|delalî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku|bedewî|spehîtî|xweşikî|rindî|ciwanî|hisn|cemalî}}
# Kesa/ê [[delal]].
#: {{mk|ku|'''Delaliya''' min, ez heyranî te me.}}
==== Herwiha ====
{{kol2|ku
| delalîtî
| delaltî
}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| delalî kirin<q:lêker>
| delalîkirin<q:navdêr>
| delalîkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|delal|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Geliebte|f}}, {{W|de|Schönheit|f}}, {{W+|de|Vornehmheit}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəllik}}
* {{Z|br}}: {{W|br|braventez|f}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|عزيز|guman=erê}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|beleco}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|شوم}}, {{W+|fa|نحس}}, {{W+|fa|بدشگون}}, {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|عزیز بودن}}, {{W+|fa|شمال|guman=erê}}, {{W+|fa|لعبت|guman=erê}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kauneus}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}, {{W+|en|beloved}}, {{W+|en|urbanity}}, {{W+|en|handsomeness|guman=erê}}, {{W|en|fondness|guman=erê}}
* {{Z|yua}}: {{W+|yua|hac'ucil}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|beyesa}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|gandá}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|güzällek}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzellik}}, {{W+|tr|azizlik}}, {{W+|tr|çığırtkanlık}}, {{W+|tr|nazlılık}}, {{W+|tr|tellâllık}}, {{W+|tr|baylan}}, {{W+|tr|nazlı}}, {{W+|tr|süt kuzusu}}, {{W+|tr|beyzade}}, {{W+|tr|el bebek gül bebek}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr 2 ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{maneid|ku|boxçikvan}}{{dever|Dêrik|Mêrdîn}} [[boxçikvan]], [[buxçikvan]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
4qaew9xs6aq06mxx30bnxwx35ovsivl
temamî
0
29606
6234860
6132993
2026-05-11T09:15:16Z
~2026-28369-89
14936
Werger: +swêdî : [[allmänhet]] (bi alîkarî)
6234860
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|temamî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# bi gişî, ji serî heta binî, yekûn
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Wê rojê '''temamiya''' gund êdî bi hatina mêvana Karê dizanîbûn.|''[[w:Dê û Dêmarî|Dê û Dêmarî]]'', [[w:Egîdê Xudo|Egîdê Xudo]], Weşanên [[w:Nûdem|Nûdem]]}}
# [[xilasî]]
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
| tewawî
}}
==== Etîmolojî ====
* Ji {{paş|ku|temam|-î}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|gänzlich}}, {{W+|de|im Allgemeinen}}, {{W+|de|im Ganzen}}, {{W-|de|in vollem Umfang}}, {{W+|de|gewöhnlich|guman=erê}}, {{W+|de|gemeinhin|guman=erê}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|السنایة|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جامع}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|as a rule}}, {{W+|en|commonly}}, {{W+|en|comprehensively}}, {{W+|en|generally}}, {{W+|en|universally}}, {{W+|en|in general|guman=erê}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|allmänhet}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alelıtlak}}, {{W+|tr|alelumum}}, {{W-|tr|genel olarak}}, {{W+|tr|genellikle}}, {{W+|tr|hepten}}, {{W+|tr|kamilen}}, {{W+|tr|umumiyetle}}
{{werger-bin}}
b51v5f5r1g6k9le4ma44nbf2iyahv13
xweşikî
0
31989
6234806
5903931
2026-05-11T00:14:55Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234806
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|xweşikî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku|bedewî|spehîtî|delalî|ciwanî|rindî}}
==== Bide ber ====
* [[xweşî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|xweşik|-î}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|جمال}}, {{W+|fa|خوشگلی}}, {{W+|fa|زیبایی}}, {{W+|fa|شمال|guman=erê}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|cemal}}, {{W+|tr|görk}}, {{W+|tr|güzellik}}, {{W+|tr|hüsün}}, {{W+|tr|küşat}}, {{W+|tr|letafet}}, {{W+|tr|güzelce}}, {{W-|tr|parlakça}}
{{werger-bin}}
hjvsx2m98ua1k0epyt4344v4rz0hhb9
hisn
0
35434
6234796
6211881
2026-05-10T23:53:13Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234796
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɪsn/}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hisn|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[delal|Delalbûn]]; [[taybetmendî|taybetmendiya]] kesên yan tiştên [[delal]].
#: {{hevmane|ku|delalî|bedewî|spehîtî|xweşikî|rindî|ciwanî|cemal}}
#* {{bêmînak|ku}}
# {{kontrol|rêz=erê|[[spehî]]}}
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Feqiyê Teyran}}|jêgirtin=Îro ji Dest '''Husna''' Hebîb</br>îro ji dest husna hebîb}}
==== Herwiha ====
* [[hisin]]
* [[husin]]
* [[husn]]
==== Jê ====
* [[hisnî]]
* [[Hesen]]
* [[Hisna]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{ji|ar|ku|حُسْن}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|az}}: {{W+|az|gözəllik}}
* {{Z|br}}: {{W|br|braventez|f}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|beleco}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|kauneus}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|beauty}}
* {{Z|yua}}: {{W+|yua|hac'ucil}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|beyesa}}
* {{Z|tl}}: {{W+|tl|gandá}}
* {{Z|tt}}: {{W+|tt|güzällek}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|güzellik}}
{{werger-bin}}
57lzsgxethyh15n9j204g12r9c0vnby
hêsin
0
36050
6234790
5997466
2026-05-10T23:42:07Z
Ghybu
1393
6234790
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|heşîn|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{bêçavkanî}}
{{navdêr|ku}}
# [[made]], [[made]], [[bûjen]], [[sifîn]], [[nasût]], [[hêman]], [[unsûr]], [[malzeme]], [[kerese]], [[materya]], [[materyal]]
#* {{bêmînak|ku}}
# {{kontrol|rêz=erê|[[daring]], [[insûr]]}}
==== Bide ber ====
* [[hesin]]
* [[hêsan]]
==== Jê ====
* [[hêsinî]]
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W|de|Stoff|m}}, {{W|de|Materie|f}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|materie}}, {{W+|da|stof}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|bahan}}, {{W+|id|material}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|materio}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|aine}}, {{W+|fi|materia}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|matière}}
* {{Z|fy}}: {{W+|fy|matearje}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|materie}}, {{W+|nl|zelfstandigheid}}, {{W+|nl|stof}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|matter}}, {{W+|en|anchor}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|materia}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|matèria}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|materia}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|anyag}}
* {{Z|pap}}: {{W+|pap|materia}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|matéria}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|вещество}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|materia}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|materia}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|madde}}, {{W+|tr|öz}}
{{werger-bin}}
=== Formeke navdêrê===
{{navdêr|ku|z=n}}
# ''[[form]]a [[çemandî]] ji [[peyv]]a'' '''[[hesin]]'''
==== Herwiha ====
*[[hesinî]]
==== Bikaranîn ====
* [[kurmanciya navendî]] û [[kurmanciya rojavayî|rojavayî]]
01syhm7h9b7iqkb1j1ap9euhqxmd3fa
sorgul
0
38449
6234817
6134207
2026-05-11T00:55:24Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234817
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sorgul|mê}}
[[Wêne:Tea rose hybrid and bud.JPG|thumb|250px|Sorgulek]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[riwek|Riwek]]ek [[strîdar]] e û [[kulîlk]]ên [[sor]] yan [[pembe]] yan [[zer]] yan [[spî]] dide.
#* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Melayê Cizîrî/Dîwana Melayê Cizirî}}|jêgirtin=Mihneta werdên bixar in wên di dil da sed nişab<br>Sed nişab in min di dil îro ji xarên '''sorgulan'''<br>Yek bi yek peykan çevî bûn çûne cergê da kulab}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Jê ====
* [[sorgulî]]
* [[sorgulîtî]]
==== Navê zanistî ====
* [[Rosa]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|sor|gul}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Rose|f}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|bod-roz|m}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|mawar}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|ruusu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|rose}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|rose}}, {{W+|en|rosy}}, {{W+|en|roseate}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|rosa}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|rosa}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|薔薇|tr=バラ, bara}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|rosa|f}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|rosa}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|rosa}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|vrtnica|f}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|rosa}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|ros|c}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|gül}}, {{W-|tr|kırmızı buğday}}, {{W+|tr|kızılca|guman=erê}}
{{werger-bin}}
{{mijar|ku|Kulîlk}}
aod806jg655s9n3cpdrxhu3f0kuwuiu
hisin
0
43274
6234793
5676774
2026-05-10T23:48:47Z
Ghybu
1393
6234793
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hîsîn|hişîn|hîşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|hisn}}
taf0b4ggjxeosh73ryi9c80n3c5vpid
hişîn
0
45774
6234755
5915007
2026-05-10T21:31:16Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234755
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# rengê şîn
#* {{bêmînak|ku}}
# rengê kesk
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:-hiş-
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
m5y3b72e6dd62i5l5o3ftb0del6yxx7
6234756
6234755
2026-05-10T21:32:44Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234756
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:-hiş-
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
8eilhfu1hpe8ewtp2vatau9bnommbdw
6234764
6234756
2026-05-10T22:10:02Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234764
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:-hiş-
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
oxjlucbwgx000lfyf5ij525snowdc8h
6234765
6234764
2026-05-10T22:13:00Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6234765
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
8tyicypptz80bewfsm0yk59ykt2swfm
6234766
6234765
2026-05-10T22:18:02Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234766
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
ip9998cxu0c4ucqijpxwg4d3ryi28hi
6234767
6234766
2026-05-10T22:18:26Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234767
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
hp1xf2o5u5o61fwiy5jcputbb6zwk9w
6234775
6234767
2026-05-10T22:35:41Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234775
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
ozi4us92nv46fuazn0jqp2abhnn7wq1
6234776
6234775
2026-05-10T22:36:25Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234776
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
4nzonvv7to9gzsgvwvqycggud8edlw2
6234778
6234776
2026-05-10T22:39:16Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234778
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
smi14btctg651v31w6vask9j403dftk
6234781
6234778
2026-05-10T23:11:54Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234781
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''şîn''' ên curbicur de.]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
2ylzns0g4bi0rai0cdv4mn7uamzrnj7
6234782
6234781
2026-05-10T23:14:37Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234782
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''hişîn''' ên curbicur de.]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''.]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
c64vgv7x2tcs8x1ax5gesojx41s1piu
6234783
6234782
2026-05-10T23:16:08Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234783
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''hişîn''' ên curbicur de. (1)]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
olo17awni3ukcd28h6b82b4w5edqf1o
6234784
6234783
2026-05-10T23:23:08Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234784
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''hişîn''' ên curbicur de. (1)]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
eiq331rgkjre0tlrp30rukl4eybtbur
6234785
6234784
2026-05-10T23:26:37Z
Ghybu
1393
Werger: +îngilîzî : [[blue]]; +fransî : [[bleu]]; +îngilîzî : [[green]]; +fransî : [[vert]] (bi alîkarî)
6234785
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''hişîn''' ên curbicur de. (1)]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
gs6v2pw3udw0g4gs8fjn020c1gi1r94
6234792
6234785
2026-05-10T23:46:55Z
Ghybu
1393
6234792
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hisin|hîsîn|hîşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/hɘˈʃiːn/}}
* {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-hişîn.wav|Deng|Wan}}
* {{ku-kîte}}
=== Rengdêr ===
{{ku-tewîn-rd|hişîn}}
[[Wêne:Ship atrium small white sail.JPG|thumb|Esman û derya di rengên '''hişîn''' ên curbicur de. (1)]]
[[Wêne:The green color.jpg|thumb|Guliyeke '''hişîn'''. (2)]]
{{rengdêr|ku}}
# {{f|ku|reng}} [[şîn|Şîn]]; [[reng]]ê wek rengê [[esman]]î yan wek yê [[derya]]yê. {{reng|#0000FF}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=بحرا رجز بو چه خوش مرفل<br>اخضر چه کسکه احمر خو صوره<br>ازرق '''هشینه''' جورب چه گوره|tr=Beḥra recez bo çi xweş mureffel?<br>Exḍer çi? Kesk e; eḥmer xwe ṣor e<br>Ezreq '''hişîn''' e. Cewreb çi? Gore|nivîskar={{w|Ehmedê Xanî}}|''{{w|Nûbihara biçûkan}}'', 1683|sc=Arab}}
# {{f|ku|reng}} Rengê [[kesk]]; ji bo tiştên [[xweza]]yî wek: [[belg]], [[pîvaz]] û [[sêv]]. {{reng|#00C853}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|hêşîn}}
==== Jê ====
{{kol3|ku
| reşûhişîn
| hişînî
| hişînîtî
| hişîntî
}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|blau}}
* {{Z|ar}}: {{W|ar|أَزْرَق}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|آبی|tr=âbi}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|mavi}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk, rengê riwek/giyayan}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|grün}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سرسبز|tr=sarsabz}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
* {{Z|tr}}: {{i|özellikle ot, yaprak ve bitkiler için}} {{W+|tr|yeşil}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|[[teze]]}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|taze}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|hişîn|nêr}}
{{navdêr|ku|z=n}}
# Rengê [[şîn]].
#* {{bêmînak|ku}}
# Rengê [[kesk]].
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser|şîn}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|bleu|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blue}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|kesk}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|vert|n}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|green}}
{{werger-bin}}
{{bend}}
=== Lêker ===
{{ku-tewîn-lk|form=gerguhêz|niha=hiş|borî=hişî}}
{{lêker|ku|c=x-gh}}
# [[ramîn]], [[fikirîn]], [[hizirîn]], [[pûnijîn]]
#* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Zimanek bi tena serê xwe... hişmend pê '''nehişin''', roşenbîr pê roniyê nedêrin, siyasetmedar wî wekî heyîna xwe nebînin... ew ziman dê çawakî karibe li ber zimanê duyemîn yanî zimanê serdestan; tirkî, farisî, erebî... raweste, bijî?!|nivîskar=Arjen Arî|sernav=Kurdî dê çawa karibe li ber zimanê duyem bijî|malper=Diyarname.com|dîrok=9/2007}}
# [[hiş]] bûn, [[bêdeng]] bûn, [[mitîn]], [[mit]] bûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bi alfabeyên din ====
* {{ku-ar|هشین}}
==== Têkildar ====
* {{g|ku|hişandin}}
==== Jê ====
{{stûn|
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn bûn}}
* {{mj|lêker}} {{g|ku|hişîn kirin}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînbûn}}
* {{mj|navdêr}} {{g|ku|hişînkirin}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînbûyî}}
* {{mj|rengdêr}} {{g|ku|hişînkirî}}
}}
==== Bide ber ====
* {{g|ku|hisîn}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|hiş|-în}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
5btre8q1ifv95om6as5ojvbo9o4hx9i
sparîş
0
45901
6234847
6232442
2026-05-11T04:46:03Z
Kawarizgar1
14836
6234847
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sparîş|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[xwestin|Xwestin]]a tiştek [[firotin]]ê, [[daxwaz]]a [[kirîn]]a tiştekî, [[vexwestin]].
#: {{mk|ku|Me xwarin '''sparîş''' kiriye lê hê nehatiye.}}
#: {{mk|ku|Hûn dikarin pirtûkên me li ser Internetê jî '''sparîş''' bikin, û ew dê bi posteyê ji we re bên şandin.}}
==== Herwiha ====
{{kol3|ku|cure=Herwiha
|siparij
|siparîş
|sparij
|spariş
}}
==== Jê ====
{{kol2|ku|cure=Jê
|sparîş kirin<q:lêker>
|sparîş dan<q:lêker>
|sparîşkirin<q:navdêr>
|sparîşdan<q:navdêr>
|sparîşkirî<q:rengdêr>
}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{deyn|tr|ku|sipariş}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Bestellung|f}}, {{W+|de|Order|f}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|pesanan}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|tilaus}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|commande|f}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|bestelling}}, {{W+|nl|order}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|order}} {{mane|request for a product or service}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|ordinazione|m}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|注文|tr=chūmon}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|rendelés}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|zamówienie|m}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|encomenda|f}}, {{W+|pt|pedido|m}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|заказ|tr=zakáz}}, [[ордер]] (órd'er)
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|naročilo|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|orden|f}}, {{W+|es|mandato|m}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|sipariş}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|παραγγελία|f}}
{{werger-bin}}
5m9nd2032v375gxc55y91290kq3p0oe
veman
0
46425
6234834
6068196
2026-05-11T04:29:22Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234834
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
7ulqcf1vxzukfsirgmqwjgm9mhxo9rv
6234835
6234834
2026-05-11T04:30:16Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234835
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
jk80qri2uw6xfaln52yhxzwy1ux29dy
6234836
6234835
2026-05-11T04:30:37Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234836
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
0i2zpsnnd1wlr46djz2sb46kkzhj117
6234837
6234836
2026-05-11T04:31:42Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234837
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
78pd1yhm0uuue12e6ha1zf3k5yqd8da
6234838
6234837
2026-05-11T04:32:12Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234838
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
3e1kwvq93uvnbh2mgmmih2bfmjxu9qc
6234839
6234838
2026-05-11T04:33:07Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234839
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
te89w63hac553h6861ligwvlmdptjz3
6234841
6234839
2026-05-11T04:35:28Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234841
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#: {{mk|ku|Ji bidawîbûna pirtûkê ra 100 rûpel vema}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
r7r87348zjsqk80948x6kwxtvbmj6p6
6234842
6234841
2026-05-11T04:35:48Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234842
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#: {{mk|ku|Ji bidawîbûna pirtûkê ra 100 rûpel vema}}
#: {{mk|ku|Çend hêk '''veman''' ji pakêtê?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
510l5q30szpn2wt2sglkzkma78lbdh6
6234844
6234842
2026-05-11T04:38:12Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234844
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#: {{mk|ku|Ew li navdaran vemaye}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#: {{mk|ku|Ji bidawîbûna pirtûkê ra 100 rûpel vema}}
#: {{mk|ku|Çend hêk '''veman''' ji pakêtê?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
kq38rrzylw7ghpw97gctyw8gmnizae9
6234845
6234844
2026-05-11T04:42:26Z
Kawarizgar1
14836
+nimûneya bikaranînê bi amûra « [[Mediawiki:Gadget-wikt.add-examples|Nimûne zêde bike]] » (v1.2).
6234845
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#: {{mk|ku|Ew li navdaran vemaye}}
#: {{mk|ku|Gava te dibînim vedimînim}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#: {{mk|ku|Ji bidawîbûna pirtûkê ra 100 rûpel vema}}
#: {{mk|ku|Çend hêk '''veman''' ji pakêtê?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
j57kx9y5j981h94y4l1zan8kxih55k4
6234846
6234845
2026-05-11T04:43:11Z
Kawarizgar1
14836
6234846
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{IPA|ku|/vɛˈmɑːn/}}
* {{kîte|ku|ve|man}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=ngh}}
# [[paşve man]], [[pêş ketin|pêş neketin]], li pey yên dî man
#: {{mk|ku|Avasazîya me ji ber baranê bi deh rojan vema}}
#: {{mk|ku|Vemayîna zanistîyê vemayîna civakê ye}}
#: {{mk|ku|Traktor di nav herîyê de vema}}
#: {{mk|ku|Hişê ewî di rojên berê de vemaye}}
#: {{mk|ku|Ez vemayîyê te me!}}
#: {{mk|ku|Axaftina ewî vemabû}}
#: {{mk|ku|Ew li navdaran vemaye}}
#: {{mk|ku|Gava ku te dibînim vedimînim}}
#* {{bêmînak|ku}}
# [[jê man]], [[ji ber man]], [[xilas]] nebûn
#: {{mk|ku|Ji bidawîbûna pirtûkê ra 100 rûpel vema}}
#: {{mk|ku|Çend hêk '''veman''' ji pakêtê?}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Tewîn ====
''Lêker'':
:ve-mîn-
==== Têkildar ====
* [[vehêlan]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|ve-|man}}.
==== Jê ====
* [[vemayî]]
==== Ji wêjeya klasîk ====
* {{jêder|ku|{{Jêgirtin/Ehmedê Xanî/Mem û Zîn}}|jêgirtin=Heryek bi cefayekê cegerxûn</br>Ew herdu, demek '''veman''' teheyyur</br>Bûn xerqeyê licceyê tefekkur}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|retard}}, {{W+|en|linger|guman=erê}}, {{W+|en|trail off|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W-|tr|arta kalmak}}, {{W+|tr|gecikme}}, {{W+|tr|gecikmek}}, {{W-|tr|gerikafalı kalmak}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|veman|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
9z75tcfseyf5nrl7w6mab9z202xjgeq
Habîl
0
47227
6234763
5915952
2026-05-10T22:06:24Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234763
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}, هابیل
=== Serenav ===
{{serenav|ku|z=n}}
# [[kur]]ê [[Adem]]î yê ku bi destê birayê xwe [[Qabîl]]î hat [[kuştin]]
#* {{bêmînak|ku}}
==== Bide ber ====
* [[Qabîl]]
==== Ji wêjeyê ====
* {{jêder|ku|jêgirtin=bihuşt tu yî berî bihuştê<br>siruşt tu yî li ser siruştê<br>min xwîna te şîrikî mijtê<br>Tîkayê, Serwaya Mella<br>bedewiya j'nû ra Ella<br>kenîşta kala, mizgefta ala<br>Habîl bi destê Qabîl kuştê,<br>di ber sînga xwe de her êvar<br>çira evînê bi destê min vêxistê!|Arjen Arî: ''Eroûtîka'', Weşanên Lîsê, 2007}}
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Abel|n}}
* {{Z|arc}}:
*: Îbranî: {{W-|arc|הבל|tr=heḇel}}
*: Siryanî: {{W-|arc|ܗܒܝܠ}}
* {{Z|eu}}: {{W+|eu|Abel}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|А́вель|n}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|হাবীল|tr=habīl}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|А́вел|n}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|Ábel|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|yue}}: {{W-|yue|亞伯|tr=aa3 baak3}}, {{W-|yue|亞伯爾|tr=aa3 baak3 ji5}}
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|亞伯|tr=Yàbó}}, {{W-|cmn|亞伯爾|tr=Yàbó'ěr}}
* {{Z|da}}: {{W-|da|Abel}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|هَابِيل|n}}
* {{Z|hy}}: {{W-|hy|Աբել}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|Habelo}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|Aabel}}
* {{Z|ee}}: {{W-|ee|Habel}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|هابیل|tr=hâbil}}
* {{Z|fi}}: {{W-|fi|Abel}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|Abel|n}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|აბელი}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|ʻAbela}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|Abel|n}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|הֶבֶל|n|tr=hevel}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|Abel}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|Abele}}
* {{Z|ja}}: {{W-|ja|アベル|tr=Aberu}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|Abel}}
* {{Z|ko}}: {{W-|ko|^아벨}}
* {{Z|la}}: {{W-|la|Abelus|n}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|Авел|n}}
* {{Z|ms}}: {{W-|ms|Habil}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|Abel}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W-|nb|Abel|n}}
* {{Z|oc}}: {{W-|oc|Abel}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|Abel|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|Abel}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|Әбіл}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|А́вель|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|Авељ}}, {{W-|sh|Абел}}
*: Latînî: {{W-|sh|Avelj}}, {{W-|sh|Abel}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|Ábel|n}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|Abel|n}}, {{W-|sl|Abel|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|Abel|n}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|Abel}}
* {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|Habila}}
* {{Z|te}}: {{W-|te|హెబెల్|sc=Telu}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|Habil}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|А́вель|n}}
* {{Z|vi}}: {{W-|vi|A-bên}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|Άβελ|n}}
*: Kevn: {{W-|grc|Ἅβελ|n}}
{{werger-bin}}
:{{werger çavkanî|en|Abel|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=76041501}}
6otfpqzl488qbh7zti71h03xezj5bcs
1000
0
56092
6234684
6234679
2026-05-10T12:06:17Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234684
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[hezar]], [[hizar]], [[M]], , 10<sup>3</sup>
==== Herwiha ====
* 1 000
* 1,000
* 1 000
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
prsje36nvahpq42349pp8xgep961nag
6234686
6234684
2026-05-10T12:07:27Z
Ghybu
1393
/* Hejmar */
6234686
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|navz}} ==
=== Hejmar ===
{{hejmar|navz}}
# [[hezar]], [[hizar]], [[M]], 10<sup>3</sup>
==== Herwiha ====
* 1 000
* 1.000
* 1,000
==== Bide ber ====
{{kol3|navz|sort=0
|0|1|2|3|4|5|6|7|8|9|10|20|30|40|50|60|70|80|90|100|1000|1000000|1000000000
}}
[[Kategorî:Nîşanên navneteweyî]]
ca3kxos1qrsk56h3jzte3h0e7tnpbhp
spî kirin
0
117237
6234699
6139229
2026-05-10T13:07:57Z
Ghybu
1393
6234699
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|spîkirin}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
{{ku-tewîn-lk|spî kirin|form=gerguhêz|niha=k|borî=kir|pêşgir=spî|valahî=erê}}
[[Wêne:George Dunlop Leslie - Apple Dumplings.jpg|thumb|Jinekek [[sêv]] '''spî dike'''. (3)]]
[[Wêne:Un homme passant la serpillière sur les marches d'un bar.jpg|thumb|Mîrovek pêlekanan '''spî dike'''. (2)]]
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=h-gh|nd=spî kirin}}
# [[reng]]ê [[spî]] lê dan
#: {{mk|ku|Dîwar bi rengî '''sipî kir'''.}}
# [[pak kirin]]
# [[tîvil]] jê vekirin
==== Herwiha ====
* [[sipî kirin]]
==== Dijmane ====
* [[reş kirin]]
==== Jê ====
* {{g|ku|spîkirin}} (navdêr)
* [[spîker]] (1)
* [[spîkirî]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{heve|ku|spî|kirin}}.
==== Werger ====
{{werger-ser|rengê spî lê dan|1}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|tünchen|guman=erê}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|سفید کردن}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|blanch|guman=erê}}, {{W+|en|pare|guman=erê}}, {{W+|en|whiten|guman=erê}}, {{W+|en|whitewash|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|ağartmak}}, {{W+|tr|badanalamak}}, {{W+|tr|beyazlatmak}}, {{W+|tr|aklamak}}, {{W+|tr|badana etmek}}, {{W-|tr|badana etmek|guman=erê}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|pak kirin|2}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|nettoyer}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|clean}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|temizlemek}}
{{werger-bin}}
{{werger-ser|tîvil jê vekirin|3}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|schälen}}
* {{Z|ar}} : {{W+|ar|قِشْر|tr=qashara}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|پوست کندن}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|peel}}, {{W+|en|shuck|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|soymak}}, {{W+|tr|beyazlatmak}}
{{werger-bin}}
454i84ayj33xg77h2x4qkhmrkd5d95b
neon
0
156532
6234691
6087307
2026-05-10T12:23:19Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234691
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|neon|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|element}} [[element|Element]]eke ku nimroya wê ya atomê 10 e. Kurtebêjeya wê '''[[Ne]]''' ye.
==== Etîmolojî ====
{{bêetîmolojî}}
==== Binêre herwiha ====
{{sîstema vedorî ya elementan/ku}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W+|af|neon}}
* {{Z|sq}}: {{W+|sq|neon}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Neon|nt}}
* {{Z|ast}}: {{W+|ast|neón}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|neona}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|нео́н|n}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|নিয়ন}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|neon|n}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|нео́н|n}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|neon|n}}
* {{Z|zh}}:
*: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|氖|tr=nǎi}}
*: {{Z|nan}}: {{W-|nan|ne}}
* {{Z|cv}}: {{W-|cv|неон}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|neon|nt}}
* {{Z|id}}: {{W+|id|neon}}
* {{Z|ar}}: {{W+|ar|نِيُون|n}}
* {{Z|hy}}: {{W+|hy|նեոն}}
* {{Z|eo}}: {{W+|eo|neono}}
* {{Z|et}}: {{W+|et|neoon}}
* {{Z|fa}}: {{W+|fa|نئون}}
* {{Z|fo}}: {{W-|fo|neon|nt}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|neon}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|néon|n}}
* {{Z|fur}}: {{W-|fur|neon}}
* {{Z|fy}}: {{W-|fy|neon}}
* {{Z|gd}}: {{W-|gd|neon}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|neon}}
* {{Z|ka}}: {{W-|ka|ნეონი}}
* {{Z|ht}}: {{W-|ht|neyon}}
* {{Z|haw}}: {{W-|haw|nīane}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|शिथिराति}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|neon|nt}}
* {{Z|io}}: {{W+|io|neono}}
* {{Z|ia}}: {{W-|ia|neon}}
* {{Z|ga}}: {{W+|ga|neon|n}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|neon|n}}, {{W+|it|neo|n}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|neon|nt}}
* {{Z|ja}}: {{W+|ja|ネオン|tr=neon}}
* {{Z|jv}}: {{W-|jv|neon}}
* {{Z|kn}}: {{W-|kn|ನಿಯಾನ್}}
* {{Z|csb}}: {{W-|csb|néón|n}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|neó}}
* {{Z|qu}}: {{W-|qu|niyun}}
* {{Z|ko}}: {{W+|ko|네온}}
* {{Z|kw}}: {{W-|kw|neon}}
* {{Z|co}}: {{W-|co|neone}}
* {{Z|la}}: {{W+|la|neon}}
* {{Z|lv}}: {{W-|lv|neons|n}}
* {{Z|lt}}: {{W+|lt|neonas}}
* {{Z|lb}}: {{W-|lb|Neon}}
* {{Z|mk}}: {{W-|mk|неон}}
* {{Z|ml}}: {{W-|ml|നിയോൺ}}
* {{Z|ms}}: {{W+|ms|neon}}
* {{Z|mt}}: {{W-|mt|neon}}
* {{Z|gv}}: {{W-|gv|neion}}
* {{Z|mi}}: {{W-|mi|haukura}}
* {{Z|mr}}: {{W-|mr|नियॉन}}
* {{Z|hu}}: {{W+|hu|neon}}
* {{Z|mn}}: {{W+|mn|неон}}
* {{Z|nah}}: {{W-|nah|yancuīquehēcatl}}
* {{Z|nv}}: {{W-|nv|níłchʼi łitsxooí}}
* {{Z|nds}}: {{W-|nds|neon}}
* {{Z|new}}: {{W-|new|नियोन}}
* {{Z|no}}:
*: {{Z|nb}}: {{W+|nb|neon|nt}}
*: {{Z|nn}}: {{W+|nn|neon|nt}}
* {{Z|uz}}: {{W+|uz|neon}}, {{W+|uz|неон}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|neon|n}}
* {{Z|pt}}: {{W+|pt|néon|n}}, {{W+|pt|neônio|n}}
* {{Z|kk}}: {{W-|kk|неон}}
* {{Z|ro}}: {{W+|ro|neon|nt}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|нео́н|n}}
* {{Z|sh}}:
*: Kirîlî: {{W-|sh|неон|n}}
*: Latînî: {{W+|sh|neon|n}}
* {{Z|sk}}: {{W+|sk|neón|n}}
* {{Z|sl}}: {{W+|sl|néon|n}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|neón|n}}
* {{Z|sw}}: {{W-|sw|neoni}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|neon|nt}}
* {{Z|tg}}: {{W-|tg|неон}}
* {{Z|ta}}: {{W+|ta|நியான்}}, {{W-|ta|ஒளிரியம்}}
* {{Z|th}}: {{W+|th|นีออน}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|neon}}
* {{Z|ur}}: {{W-|ur|نیون}}
* {{Z|uk}}: {{W-|uk|нео́н|n}}
* {{Z|vi}}: {{W+|vi|neon}}, {{W+|vi|nê-ông}}
* {{Z|cy}}: {{W+|cy|neon}}
* {{Z|km}}: {{W-|km|នេអុង|tr=neiong}}
* {{Z|yi}}: {{W-|yi|נעאָן|n}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|νέον|nt}}
{{werger-bin}}
== {{ziman|af}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|af|LL-Q14196 (afr)-Oesjaar-neon.wav|Deng|dever=Johannesburg, Afrîkaya Başûr}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|af}}
# {{f|af|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|sq}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sq}}
# {{f|sq|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|br}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|br|z=n}}
# {{f|br|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|cs}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|cs|z=n}}
# {{f|cs|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|da}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|da|z=nt}}
# {{f|da|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|fo}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fo|z=nt}}
# {{f|fo|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|fi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fi}}
# {{f|fi|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|fur}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fur}}
# {{f|fur|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|fy}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|fy}}
# {{f|fy|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|gd}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gd}}
# {{f|gd|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|gl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|gl}}
# {{f|gl|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|nl}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|nl|Nl-{{PAGENAME}}.ogg|Deng}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|nl|z=nt}}
# {{f|nl|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|id}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|id}}
# {{f|id|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|en}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|en|en-us-neon.ogg|dever=DYA}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|en}}
# {{f|en|element}} {{g|ku|neon}}
# [[lamba]]ya neonê
== {{ziman|ia}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ia}}
# {{f|ia|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|ga}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ga|z=n}}
# {{f|ga|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|it}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|it|z=n}}
# {{f|it|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|is}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|is|z=nt}}
# {{f|is|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|jv}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|jv}}
# {{f|jv|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|kw}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|kw}}
# {{f|kw|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|la}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|la|La-ecc-neon.ogg|Deng (Ecclesiastical)}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|la}}
# {{f|la|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|ms}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ms}}
# {{f|ms|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|mt}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|mt}}
# {{f|mt|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|hu}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|hu}}
# {{f|hu|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|nds}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|nds}}
# {{f|nds|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|nb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|nb|z=nt}}
# {{f|nb|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|nn}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|nn|z=nt}}
# {{f|nn|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|uz}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|uz}}
# {{f|uz|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|pl}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|pl|Pl-{{PAGENAME}}.ogg|Deng}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|pl|z=n}}
# {{f|pl|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|ro}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ro|z=nt}}
# {{f|ro|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|sh}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sh|z=n}}
# {{f|sh|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|sl}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|sl|néon|z=n}}
# {{f|sl|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|sv}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|sv|LL-Q9027 (swe)-Moonhouse-neon.wav|Deng|dever=Swêd}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|sv|z=nt}}
# {{f|sv|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|tr}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|tr}}
# {{f|tr|element}} {{g|ku|neon}}
# [[lamba]]ya neonê
== {{ziman|vi}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|vi}}
# {{f|vi|element}} [[neon#ku|neon]]
== {{ziman|cy}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|cy}}
# {{f|cy|element}} [[neon#ku|neon]]
na2pvqjwpuqc2o3jsv9hsgxitobtrbj
kewe
0
187297
6234751
6233706
2026-05-10T20:39:34Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234751
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|kewe|mê|guherto=hemû}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|qehwe}}
== {{ziman|zza}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|zza|m=kewiye}}
# {{f|zza|reng}} [[şîn]]
ofrzzptyxf9103c51b3ydcz44rk5nnh
hêşînayî
0
188414
6234827
6233383
2026-05-11T03:27:08Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234827
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|şênkatî}}
8qxeeota32rh2h2t5lbmcp7ectq8fs5
xemildarî
0
323644
6234808
6150247
2026-05-11T00:17:28Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234808
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|xemildarî|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# Rewşa [[xemildar]]bûnê.
==== Etîmolojî ====
Ji {{paş|ku|xemildar|-î}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
6w0li6kdff58lm56xqee91gyduvvrdy
سپی
0
351162
6234700
6233903
2026-05-10T13:35:14Z
Ghybu
1393
6234700
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|شبی|شتي}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng}} [[spî]]
==== Hevmane ====
* {{g|ckb|چەرموو}} (Sine)
* {{g|ckb|چەرمگ}} (Erdelan)
== {{ziman|ps}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ps|z=n}}
# {{f|ps|heywan}} [[kûçik#ku|kûçik]], [[se#ku|se]]
noy2cgxyjf4opddgvaip4ugm2901m3i
6234701
6234700
2026-05-10T13:36:04Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234701
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|شبی|شتي}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng}} [[spî]]
==== Hevmane ====
* {{g|ckb|چەرموو}} (Sine)
* {{g|ckb|چەرمگ}} (Erdelan)
== {{ziman|ps}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ps|tr=spay|z=n}}
# {{f|ps|heywan}} [[kûçik#ku|kûçik]], [[se#ku|se]]
6b1qipwl0sjrdd5tn5s88lj9rimv1po
6234702
6234701
2026-05-10T13:36:59Z
Ghybu
1393
/* Hevmane */
6234702
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|شبی|شتي}}
== {{ziman|ckb}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ckb-IPA}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ckb}}
# {{f|ckb|reng}} [[spî]]
==== Hevmane ====
* {{hw|ckb|چەرموو||Sine}}
* {{hw|ckb|چەرمگ||Erdelan}}
== {{ziman|ps}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ps|tr=spay|z=n}}
# {{f|ps|heywan}} [[kûçik#ku|kûçik]], [[se#ku|se]]
sqw7lae2yqhmgv9t152l7h4jofzihp7
هشین
0
352245
6234757
5657990
2026-05-10T21:34:14Z
Ghybu
1393
/* Lêker */
6234757
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|hişîn}}
490wk0ohkelao0tgcyjtkt6yuag739w
6234758
6234757
2026-05-10T21:34:34Z
Ghybu
1393
/* Rengdêr */
6234758
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku|tr=-|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|hişîn}}
q1i0optx0xub1jgubda3a9w09vl5qrb
6234760
6234758
2026-05-10T21:41:07Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ku}} */
6234760
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Lêker ===
{{lêker|ku|tr=-|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|hişîn}}
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ku|tr=-|sc=Arab}}
# {{ku-Latn|hişîn}}
ozp1tf41gbkper8j8mlvmedinq450kz
heşîn
0
359832
6234791
5676762
2026-05-10T23:43:35Z
Ghybu
1393
6234791
wikitext
text/x-wiki
{{bnr-h|hesin|hêsin|hêşîn}}
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=-}}
# {{guharto|ku|şîn}}
cblyqtm3mezvyuu9lgocqegcq6wyr11
رنگ آبی
0
374004
6234761
5869173
2026-05-10T21:51:40Z
Ghybu
1393
6234761
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
== {{ziman|fa}} ==
=== Mane ===
{{bêcure|fa}}
# [[şîn]] (hê[[şîn]])
k44yq26xinzvbiznb5fe868qcavccyc
keskayî
0
378710
6234822
6168538
2026-05-11T03:12:57Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234822
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[hêşinatî]], [[hêşînayî]], [[hêşînkayî]]
==== Herwiha ====
* {{g|ku|keskanî}}
* {{g|ku|keskahî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|kesk|-ayî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|greenery}}, {{W|en|greeness|guman=erê}}, {{W|en|greenness|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşillik}}
{{werger-bin}}
1wwpo2e8ta1rpnoeres0ra5i57mqaud
6234828
6234822
2026-05-11T03:31:47Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234828
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|hêşinatî|hêşînayî|hêşînkayî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|keskanî}}
* {{g|ku|keskahî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|kesk|-ayî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|greenery}}, {{W|en|greeness|guman=erê}}, {{W|en|greenness|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşillik}}
{{werger-bin}}
3uqxqzhwwl9xn9mo5kgaxyfe0ceqr6e
6234832
6234828
2026-05-11T03:57:52Z
Ghybu
1393
/* Werger */
6234832
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|hêşinatî|hêşînayî|hêşînkayî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Herwiha ====
* {{g|ku|keskanî}}
* {{g|ku|keskahî}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|kesk|-ayî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|fr}}: {{W+|en|verdure|m}},
* {{Z|en}}: {{W+|en|greenery}}, {{W|en|greenness|guman=erê}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşillik}}
{{werger-bin}}
ly81uwlfx9oqu3uwi1ejj77ws9kz4o0
keskanî
0
383740
6234829
6171006
2026-05-11T03:32:57Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234829
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêmane|ku}}
#: {{hevmane|ku|keskayî|hêşinatî|hêşînayî|hêşînkayî}}
#* {{bêmînak|ku}}
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|kesk|-anî}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|yeşillik}}
{{werger-bin}}
rodzesygk0aui8sd86q90kba7xych12
hêşinatî
0
384589
6234823
5670771
2026-05-11T03:18:58Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234823
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guharto|ku|hêşînatî}}
6m0omjnn9pelehspjps0g5yzz7n62ts
sorglorik
0
437576
6234815
5933594
2026-05-11T00:50:36Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234815
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sorglorik|mê}}
[[Wêne:Redbloodcells.jpg|thumb|Sorgilorik]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# [[şane|Şaneya]] [[xwîn]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Hevmane ====
* [[erîtrosît]]
==== Têkildar ====
* [[spîglorik]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|sor|glorik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|rooibloedsel}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Erythrozyt}} {{m}}, {{W-|de|rote Blutkörperchen}} {{m}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|eritrosit}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|globulu gorri}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|эрытрацыты}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|লোহিত রক্তকণিকা}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|eritrokit}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|еритроцит}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červená krvinka}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|erytrocyt}}, {{W-|da|røde blodlegemer}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ލޭގެ ރަތް ސެލް}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|خلية الدم الحمراء}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|eritrocito}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|erütrotsüüt}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|گلبول قرمز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punasolu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|érythrocyte}} {{m}}, {{W+|fr|hématie}} {{m}}, {{W+|fr|globule rouge}} {{m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|eritrocito}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|लाल रक्त कोशिका}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|erytrocyt}}, {{W-|nl|erythrocyt}} {{m}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|תא דם אדום}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|erythrocyte}}, {{W+|en|red blood cell}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fuilchill dhearg}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|eritrocito}} {{m}}, {{W+|it|globulo rosso}} {{m}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauðkorn}}, {{W+|is|rautt blóðkorn}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|glòbul vermell}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|erytrocyt}} {{m}}, {{W+|pl|krwinka czerwona}} {{m}}, {{W-|pl|czerwone ciałko krwi}} {{n}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|эритроцит}} {{m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|eritrociti}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|eritrociti}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|eritrocit}} {{m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|eritrocito}} {{m}}, {{W+|es|glóbulo rojo}} {{m}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|erytrocyt}}, {{W+|sv|röd blodkropp}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alyuvar}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|cell goch y gwaed}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ερυθροκύτταρο}}
{{werger-bin}}
l62bpg3np05czsogqwo13krwaqfzn86
6234816
6234815
2026-05-11T00:52:53Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234816
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-IPA}}
* {{ku-kîte}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|sorglorik|mê}}
[[Wêne:Redbloodcells.jpg|thumb|Sorgilorik]]
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{f|ku|anatomî}} [[şane|Şaneya]] [[xwîn]]ê.
#* {{bêmînak|ku}}
==== Hevmane ====
* [[erîtrosît]]
==== Têkildar ====
* [[spîglorik]]
==== Etîmolojî ====
Ji {{qertaf|ku|sor|glorik}}.
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|af}}: {{W-|af|rooibloedsel}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|Erythrozyt}} {{m}}, {{W-|de|rote Blutkörperchen}} {{m}}
* {{Z|az}}: {{W-|az|eritrosit}}
* {{Z|eu}}: {{W-|eu|globulu gorri}}
* {{Z|be}}: {{W-|be|эрытрацыты}}
* {{Z|bn}}: {{W-|bn|লোহিত রক্তকণিকা}}
* {{Z|br}}: {{W-|br|eritrokit}}
* {{Z|bg}}: {{W-|bg|еритроцит}}
* {{Z|cs}}: {{W+|cs|červená krvinka}}
* {{Z|da}}: {{W+|da|erytrocyt}}, {{W-|da|røde blodlegemer}}
* {{Z|dv}}: {{W-|dv|ލޭގެ ރަތް ސެލް}}
* {{Z|ar}}: {{W-|ar|خلية الدم الحمراء}}
* {{Z|eo}}: {{W-|eo|eritrocito}}
* {{Z|et}}: {{W-|et|erütrotsüüt}}
* {{Z|fa}}: {{W-|fa|گلبول قرمز}}
* {{Z|fi}}: {{W+|fi|punasolu}}
* {{Z|fr}}: {{W+|fr|érythrocyte}} {{m}}, {{W+|fr|hématie}} {{m}}, {{W+|fr|globule rouge}} {{m}}
* {{Z|gl}}: {{W+|gl|eritrocito}}
* {{Z|hi}}: {{W-|hi|लाल रक्त कोशिका}}
* {{Z|nl}}: {{W+|nl|erytrocyt}}, {{W-|nl|erythrocyt}} {{m}}
* {{Z|he}}: {{W+|he|תא דם אדום}}
* {{Z|en}}: {{W+|en|erythrocyte}}, {{W+|en|red blood cell}}
* {{Z|ga}}: {{W-|ga|fuilchill dhearg}}
* {{Z|it}}: {{W+|it|eritrocito}} {{m}}, {{W+|it|globulo rosso}} {{m}}
* {{Z|is}}: {{W+|is|rauðkorn}}, {{W+|is|rautt blóðkorn}}
* {{Z|ca}}: {{W+|ca|glòbul vermell}}
* {{Z|pl}}: {{W+|pl|erytrocyt}} {{m}}, {{W+|pl|krwinka czerwona}} {{m}}, {{W-|pl|czerwone ciałko krwi}} {{n}}
* {{Z|ru}}: {{W+|ru|эритроцит}} {{m}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|eritrociti}}
* {{Z|sh}}: {{W+|sh|eritrociti}}
* {{Z|sl}}: {{W-|sl|eritrocit}} {{m}}
* {{Z|es}}: {{W+|es|eritrocito}} {{m}}, {{W+|es|glóbulo rojo}} {{m}}
* {{Z|sv}}: {{W+|sv|erytrocyt}}, {{W+|sv|röd blodkropp}}
* {{Z|tr}}: {{W+|tr|alyuvar}}
* {{Z|cy}}: {{W-|cy|cell goch y gwaed}}
* {{Z|el}}: {{W+|el|ερυθροκύτταρο}}
{{werger-bin}}
bke4wurhzpgbg3cv93qlhfwu46yu2ku
vexwestin
0
444696
6234862
6151646
2026-05-11T10:33:53Z
Kawarizgar1
14836
/* Lêker */
6234862
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=p-gh}}
# [[xwastin]], [[dilkirin]]
#: {{mk|ku|Ev karên han te vedixwazin}}
#: {{mk|ku|kekan piraştin ard û hêk vedixwazin}}
#: {{mk|ku|ez li avasazîyê te her roj vedixwazim}}
#: {{mk|ku|vexwastinên me dar û Kevin in}}
#: {{mk|ku|Me hesin vexwastin ji endustrîyê}}
==== Tewîn ====
: [[-vexwaz-]]
==== Etîmolojî ====
* [[ve]] + [[ xwastin]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|erwünschen}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|vexwestin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#: {{bêmînak}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
dx6m4eo4ivzbe3z29jo219f68aa52pl
6234863
6234862
2026-05-11T10:35:06Z
Kawarizgar1
14836
/* Lêker */
6234863
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{ku-kîte}}
=== Lêker ===
{{lêker|ku|c=p-gh}}
# [[xwastin]], [[dilkirin]]
#: {{mk|ku|Me xwarin vexwastin ji restoranê }}
#: {{mk|ku|Ev karên han te vedixwazin}}
#: {{mk|ku|kekan piraştin ard û hêk vedixwazin}}
#: {{mk|ku|ez li avasazîyê te her roj vedixwazim}}
#: {{mk|ku|vexwastinên me dar û Kevin in}}
#: {{mk|ku|Me hesin vexwastin ji endustrîyê}}
==== Tewîn ====
: [[-vexwaz-]]
==== Etîmolojî ====
* [[ve]] + [[ xwastin]]
==== Werger ====
{{werger-ser}}
* {{Z|de}}: {{W+|de|erwünschen}}
{{werger-bin}}
=== Navdêr ===
{{ku-tewîn-nav|vexwestin|mê}}
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{bêwate}}
#: {{bêmînak}}
==== Werger ====
{{werger-ser}}
{{werger-bin}}
e3dub1mrunb1oejsz12ov3k2vi5r76o
زرقاء
0
465596
6234769
5869467
2026-05-10T22:27:38Z
Ghybu
1393
/* {{ziman|ar}} */
6234769
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ar}} ==
=== Rengdêr ===
{{rengdêr|ar|زَرْقَاء|form=erê}}
# ''Forma mê ya'' {{g|ar|أَزْرَق|w=[[şîn]]}}
cs8tfpwvdpmf4kga65grbfod9cfag5i
Gotûbêj:kesk
1
825363
6234694
4756127
2026-05-10T12:46:10Z
Ghybu
1393
/* hişîn û hêşîn */ beşeke nû
6234694
wikitext
text/x-wiki
{{Silav|Hakîmo}}. [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=kesk&diff=3814319&oldid=3814315&diffmode=source Translîterasyona] (tr=?) {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} çi ye? Herwiha bnr. [[Modul:ku-Arab-translit]]--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 12:11, 18 çiriya pêşîn 2019 (UTC)
:{{Merheba|Ghybu}}, di wêjeya klasîk de "kesk" wek "کسک" dihate nivîsandin; niha jî wek "kesk" yan "کهسک" tête nivîsandin. [[Bikarhêner:Hakîmo|Hakîmo]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Hakîmo|gotûbêj]]) 12:24, 18 çiriya pêşîn 2019 (UTC)
::Temam, min fam kir.
== [[hişîn]] û [[hêşîn]] ==
{{q|ku|hişîn}} û {{q|ku|hêşîn}} peyvên cuda ne? Ev her du peyv hem ji bo rengê şîn hem jî ji bo rengê kesk tên bikaranîn? ping: {{r|Ferhengvan|Bikarhêner}} [[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 12:46, 10 gulan 2026 (UTC)
mbbr9i0lx164cfr6l4nc1ogc862ss6l
6234779
6234694
2026-05-10T22:42:35Z
Ghybu
1393
Guhartoya [[Special:Diff/6234694|6234694]] yê [[Special:Contributions/Ghybu|Ghybu]] ([[User talk:Ghybu|gotûbêj]]) şûnde kir
6234779
wikitext
text/x-wiki
{{Silav|Hakîmo}}. [https://ku.wiktionary.org/w/index.php?title=kesk&diff=3814319&oldid=3814315&diffmode=source Translîterasyona] (tr=?) {{g|ku|sc=Arab|کسک|tr=-}} çi ye? Herwiha bnr. [[Modul:ku-Arab-translit]]--[[Bikarhêner:Ghybu|Ghybu]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Ghybu|gotûbêj]]) 12:11, 18 çiriya pêşîn 2019 (UTC)
:{{Merheba|Ghybu}}, di wêjeya klasîk de "kesk" wek "کسک" dihate nivîsandin; niha jî wek "kesk" yan "کهسک" tête nivîsandin. [[Bikarhêner:Hakîmo|Hakîmo]] ([[Gotûbêja bikarhêner:Hakîmo|gotûbêj]]) 12:24, 18 çiriya pêşîn 2019 (UTC)
::Temam, min fam kir.
mxkqqz0ik1g36ojrm61rs6l36rzvpe4
Şablon:kategorîzebike
10
842010
6234722
6105137
2026-05-10T15:26:13Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:mijar]] weke [[Şablon:kategorîzekirin]] guhart
6105137
wikitext
text/x-wiki
<span class="context-qualifier-colon">{{#invoke:labels/templates|show}}</span><noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>
531vdkr7db6bygu2kmyhnjev1foj15u
6234730
6234722
2026-05-10T15:32:00Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:kategorîzekirin]] weke [[Şablon:kategorîzebike]] guhart
6105137
wikitext
text/x-wiki
<span class="context-qualifier-colon">{{#invoke:labels/templates|show}}</span><noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>
531vdkr7db6bygu2kmyhnjev1foj15u
Şablon:kategorîzebike/belge
10
842012
6234719
5883908
2026-05-10T15:25:34Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:mijar/belge]] weke [[Şablon:kategorîzekirin/belge]] guhart
5883908
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{mijar|koda zimanî|m1|m2|...|m7}}</nowiki></code>
:Di bin rûpela peyvê de şûnda kategoriyên <code><nowiki>[[Kategorî:m1 bi ziman]][[Kategorî:m2 bi ziman]], ...</nowiki></code> tê bikaranîn.
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{mijar|ku|riwek|balinde|erdnîgarî}}</nowiki></code>
** Pevy dikeve di nav kategoriyên <tt>[[:Kategorî:Riwek bi {{navê zimanî|ku}}]], [[:Kategorî:Balinde bi {{navê zimanî|ku}}]] û [[:Kategorî:Erdnîgarî bi {{navê zimanî|ku}}]]</tt>.
== Binêre ==
* {{ş|ferhengok}}
* [[:Kategorî:Şablon (mijar)]]
hgs57iomri01av1u78zbgs8klavp7y6
6234725
6234719
2026-05-10T15:29:03Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234725
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{kategorîzekirin|koda zimanî|m1|m2|...|m7}}</nowiki></code>
:Di bin rûpela peyvê de şûnda kategoriyên <code><nowiki>[[Kategorî:m1 bi ziman]][[Kategorî:m2 bi ziman]], ...</nowiki></code> tê bikaranîn.
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{kategorîzekirin|ku|riwek|balinde|erdnîgarî}}</nowiki></code>
** Pevy dikeve di nav kategoriyên <tt>[[:Kategorî:Riwek bi {{navê zimanî|ku}}]], [[:Kategorî:Balinde bi {{navê zimanî|ku}}]] û [[:Kategorî:Erdnîgarî bi {{navê zimanî|ku}}]]</tt>.
== Binêre ==
* {{ş|ferhengok}}
* [[:Kategorî:Şablon (mijar)]]
lbavbvnzc3tdr29z4nmwhof1c6uwpwm
6234727
6234725
2026-05-10T15:31:22Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:kategorîzekirin/belge]] weke [[Şablon:kategorîzebike/belge]] guhart
6234725
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{kategorîzekirin|koda zimanî|m1|m2|...|m7}}</nowiki></code>
:Di bin rûpela peyvê de şûnda kategoriyên <code><nowiki>[[Kategorî:m1 bi ziman]][[Kategorî:m2 bi ziman]], ...</nowiki></code> tê bikaranîn.
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{kategorîzekirin|ku|riwek|balinde|erdnîgarî}}</nowiki></code>
** Pevy dikeve di nav kategoriyên <tt>[[:Kategorî:Riwek bi {{navê zimanî|ku}}]], [[:Kategorî:Balinde bi {{navê zimanî|ku}}]] û [[:Kategorî:Erdnîgarî bi {{navê zimanî|ku}}]]</tt>.
== Binêre ==
* {{ş|ferhengok}}
* [[:Kategorî:Şablon (mijar)]]
lbavbvnzc3tdr29z4nmwhof1c6uwpwm
6234734
6234727
2026-05-10T15:33:11Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234734
wikitext
text/x-wiki
== Bikaranîn ==
* <code><nowiki>{{kategorîzebike|koda zimanî|m1|m2|...|m7}}</nowiki></code>
:Di bin rûpela peyvê de şûnda kategoriyên <code><nowiki>[[Kategorî:m1 bi ziman]][[Kategorî:m2 bi ziman]], ...</nowiki></code> tê bikaranîn.
=== Mînak ===
* <code><nowiki>{{kategorîzebike|ku|riwek|balinde|erdnîgarî}}</nowiki></code>
** Pevy dikeve di nav kategoriyên <tt>[[:Kategorî:Riwek bi {{navê zimanî|ku}}]], [[:Kategorî:Balinde bi {{navê zimanî|ku}}]] û [[:Kategorî:Erdnîgarî bi {{navê zimanî|ku}}]]</tt>.
== Binêre ==
* {{ş|ferhengok}}
* [[:Kategorî:Şablon (mijar)]]
36snn2k9cmawuyaow3srf1kaz88lo65
Şablon:etîket/belge
10
874974
6234735
6105226
2026-05-10T15:33:56Z
Ghybu
1393
/* Binêre */
6234735
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
{{kurterê|Şablon:f|Şablon:e}}
== Bikaranîn ==
{{Lua bikartîne|Modul:labels|Modul:labels/templates}}
Etîketên ku li binmodulên [[Modul:labels]]ê ne tên nîşankirin û kategorîkirin. {{şx|e|koda zimanî|f1|f2|...}}
* Ji bo çêkirina etîketan binêre [[Modul:labels]].
=== Mînak ===
{{şx|e|ku|Stewr|fêkî|sebze}} → {{e|ku|Stewr|fêkî|sebze}}
:→ [[:Kategorî:Peyvên {{navê zimanî|ku}} ji Stewrê]] + [[:Kategorî:Fêkî bi {{navê zimanî|ku}}]] + [[:Kategorî:Sebze bi {{navê zimanî|ku}}]]
Hin etîket tenê ji bo zimanekî hatine çêkirin. Mînak, etîketa DYA tenê ji bo peyvên îngilîzî tê bikaranîn:
:{{şx|e|en|DYA}} → {{e|en|DYA}}
::→ [[:Kategorî:Peyvên îngilîzî yên emerîkî]]
:Eynî etîket dema koda zimanî {{navê zimanî|ku}} ye, naxebite:
:{{şx|e|ku|DYA}} → {{e|ku|DYA}}
::→ Ji ber ku ziman "ku" ye kategorî dernakeve.
* <code><nowiki>{{e|en|foobar|_|bazbip}}</nowiki></code> → {{e|en|foobar|_|bazbip}}
* <code><nowiki>{{e|en|foobar|_|bazbip|argo}}</nowiki></code> → {{e|en|foobar|_|bazbip|argo}}
* <code><nowiki>{{e|en|foobar|an|bazbip}}</nowiki></code> → {{e|en|foobar|an|bazbip}}
* <code><nowiki>{{e|en|foobar|û|bazbip}}</nowiki></code> → {{e|en|foobar|û|bazbip}}
* <code><nowiki>{{e|en|foobar|û|bazbip|an|Riha}}</nowiki></code> → {{e|en|foobar|û|bazbip|an|Riha}}
* <code><nowiki>{{e|en|DYA|an|foobar}}</nowiki></code> → {{e|en|DYA|an|foobar}}
* Çêkirina bernavên etîketan:
:{{şx|e|ku|dîn}} → {{e|en|dîn}}
:{{şx|e|ku|ol}} → {{e|en|ol}}
== Binêre ==
* {{ş|mj}}
* {{ş|kategorîzebike}}
* {{ş|mane}}
* {{ş|qualifier}} / {{ş|i}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon (mijar)]]
</includeonly>
ijtr3bu36cys6optu57ec2msraskycb
Şablon:î
10
934906
6234707
4856785
2026-05-10T15:02:13Z
Ghybu
1393
Ji bo [[Şablon:qualifier]] hat beralîkirin
6234707
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:qualifier]]
mc91u8xr121w7fv117no2ys5ip2v5dp
Şablon:î/belge
10
934907
6234706
4856786
2026-05-10T15:01:55Z
Ghybu
1393
'{{jêbirin}}' ket şûna rûpelê.
6234706
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
mn31mov4vi76vjbr02oei11l4fghv1n
Şablon:cure
10
964509
6234716
4922657
2026-05-10T15:19:43Z
Ghybu
1393
6234716
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
''({{{1}}}{{#if:{{{2|}}}|, {{{2}}}}}{{#if:{{{3|}}}|, {{{3}}}}})''<noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>
3uwsjrwgphas69nmjbilpb2gxy2buhu
Şablon:mane
10
964510
6234710
4922658
2026-05-10T15:09:38Z
Ghybu
1393
6234710
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:qualifier/templates|sense_t}}</includeonly><noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>
dbd438de2n1hw72fpwz40hfo6hv52q9
Şablon:cure/belge
10
964512
6234715
4922660
2026-05-10T15:19:11Z
Ghybu
1393
6234715
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
=== Binêre ===
* {{ş|mane}}
* {{ş|mj}}
* {{ş|ferhengok}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
fw5mvnrs6wy2386khatlqcak7j3a7fh
Şablon:mane/belge
10
964514
6234717
4922662
2026-05-10T15:22:29Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234717
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
=== Binêre ===
* {{ş|qualifier}} / {{ş|i}}
* {{ş|mj}}
* {{ş|etîket}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
5meqvhk4c89y9srg70alsk5q79mihna
Şablon:mj/belge
10
964516
6234708
5005824
2026-05-10T15:05:03Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234708
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
Kategorî dernakeve û koda zimanî ne hewce ye. Binêre {{ş|etîket}}.
=== Binêre ===
* {{ş|cure}}
* {{ş|mane}}
* {{ş|ferhengok}}
* {{ş|mijar}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
2y6rcvpdzy5o4im5efsjnte6rlkw4wv
6234709
6234708
2026-05-10T15:06:28Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234709
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
Kategorî dernakeve û koda zimanî ne hewce ye. Bnr. {{ş|etîket}} an {{ş|qualifier}}.
=== Binêre ===
* {{ş|cure}}
* {{ş|mane}}
* {{ş|ferhengok}}
* {{ş|mijar}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
ku2bjyq9z55izuqfrljs71i6xhlkq4t
6234712
6234709
2026-05-10T15:16:07Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234712
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
Kategorî dernakeve û koda zimanî ne hewce ye. Bnr. {{ş|etîket}}, {{ş|qualifier}} an {{ş|mane}}.
=== Binêre ===
* {{ş|cure}}
* {{ş|mane}}
* {{ş|ferhengok}}
* {{ş|mijar}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
qlze7crp477x09xsa2iugthpf95d2bw
6234718
6234712
2026-05-10T15:24:10Z
Ghybu
1393
/* Bikaranîn */
6234718
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
Kategorî dernakeve û koda zimanî ne hewce ye.
=== Binêre ===
* {{ş|etîket}}
* {{ş|qualifier}} / {{ş|i}}
* {{ş|mane}}.
* {{ş|mijar}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
n4vittj4hxk5zl0743qyrbp3bn1k89y
6234736
6234718
2026-05-10T15:34:18Z
Ghybu
1393
/* Binêre */
6234736
wikitext
text/x-wiki
{{belgekirin/binrûpel}}
== Bikaranîn ==
Kategorî dernakeve û koda zimanî ne hewce ye.
=== Binêre ===
* {{ş|etîket}}
* {{ş|qualifier}} / {{ş|i}}
* {{ş|mane}}.
* {{ş|kategorîzebike}}
<includeonly>
[[Kategorî:Şablon]]
</includeonly>
8ts9owrhf2mbaonikd0tlm8b0ole9ia
أزرق
0
965770
6234770
5135208
2026-05-10T22:29:02Z
Ghybu
1393
/* Navdêr */
6234770
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ar}} ==
=== Bilêvkirin ===
* {{deng|ar|LL-Q13955 (ara)-Fenakhay-أزرق.wav|Deng|dever=}}
=== Rengdêr ===
{{navdêr|ar|أَزْرَق}}
# {{f|ar|reng}} [[şîn]]
au4k7xg1igxrkcgh1yhvgibv2h6x67x
Tewandin:pê hesîn
106
1192069
6234814
5519967
2026-05-11T00:43:55Z
Ghybu
1393
6234814
wikitext
text/x-wiki
{{etîket tewandin
|etîket1 = Dema borî: pê-hesî-
|naverok1 = {{ku-tewandin|pê hesîn|form=negerguhêz|niha=hes|borî=hesî|pêşgir=pê|valahî=erê}}
|etîket2 = Dema borî: pê-hesiya-
|naverok2 = {{ku-tewandin|pê hesîn|form=negerguhêz|niha=hes|borî=hesiya|pêşgir=pê|valahî=erê}}
}}
7wex6r02bsqry6facyefia6fwjx67ty
Modul:topic list
828
1357166
6234703
2026-05-10T14:41:06Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "local export = {} local columns_module = "Module:columns" local fun_is_callable_module = "Module:fun/isCallable" local languages_module = "Module:languages" local load_module = "Module:load" local parameters_module = "Module:parameters" local parameter_utilities_module = "Module:parameter utilities" local parse_interface_module = "Module:parse interface" local string_replacement_escape_module = "Module:string/replacementEscape" local string_utilities_module = "Mod..." hat çêkirin
6234703
Scribunto
text/plain
local export = {}
local columns_module = "Module:columns"
local fun_is_callable_module = "Module:fun/isCallable"
local languages_module = "Module:languages"
local load_module = "Module:load"
local parameters_module = "Module:parameters"
local parameter_utilities_module = "Module:parameter utilities"
local parse_interface_module = "Module:parse interface"
local string_replacement_escape_module = "Module:string/replacementEscape"
local string_utilities_module = "Module:string utilities"
local title_exists_module = "Module:title/exists"
local utilities_module = "Module:utilities"
local concat = table.concat
local error = error
local insert = table.insert
local ipairs = ipairs
local pairs = pairs
local require = require
local tostring = tostring
local unpack = unpack or table.unpack -- Lua 5.2 compatibility
local html_create = mw.html.create
local function construct_param_mods(...)
construct_param_mods = require(parameter_utilities_module).construct_param_mods
return construct_param_mods(...)
end
local function construct_old_style_header(...)
construct_old_style_header = require(columns_module).construct_old_style_header
return construct_old_style_header(...)
end
local function format_categories(...)
format_categories = require(utilities_module).format_categories
return format_categories(...)
end
local function format_item(...)
format_item = require(columns_module).format_item
return format_item(...)
end
local function get_lang(...)
get_lang = require(languages_module).getByCode
return get_lang(...)
end
local function handle_display_from_or_topic_list(...)
handle_display_from_or_topic_list = require(columns_module).handle_display_from_or_topic_list
return handle_display_from_or_topic_list(...)
end
local function is_callable(...)
is_callable = require(fun_is_callable_module)
return is_callable(...)
end
local function load_data(...)
load_data = require(load_module).load_data
return load_data(...)
end
local function parse_inline_modifiers(...)
parse_inline_modifiers = require(parse_interface_module).parse_inline_modifiers
return parse_inline_modifiers(...)
end
local function parse_term_with_lang(...)
parse_term_with_lang = require(parse_interface_module).parse_term_with_lang
return parse_term_with_lang(...)
end
local function process_params(...)
process_params = require(parameters_module).process
return process_params(...)
end
local function replacement_escape(...)
replacement_escape = require(string_replacement_escape_module)
return replacement_escape(...)
end
local function split_on_comma(...)
split_on_comma = require(parse_interface_module).split_on_comma
return split_on_comma(...)
end
local function title_exists(...)
title_exists = require(title_exists_module)
return title_exists(...)
end
local function ucfirst(...)
ucfirst = require(string_utilities_module).ucfirst
return ucfirst(...)
end
local function umatch(...)
umatch = require(string_utilities_module).match
return umatch(...)
end
local force_cat = false -- for testing
local function letter_like_category(data)
return ("Category:%s letters"):format(data.lang:getCanonicalName())
end
local function letter_like_appendix(data)
local appendices = {}
local alphabet_appendix = ("Appendix:%s alphabet"):format(data.lang:getCanonicalName())
if title_exists(alphabet_appendix) then
insert(appendices, ("[[%s|alphabet appendix]]"):format(alphabet_appendix))
end
local script_name = data.list_name:match("^(.* script) .*$")
if not script_name then
error(("Internal error: Can't pull out script name from list name '%s'"):format(data.list_name))
end
local script_appendix = "Appendix:" .. script_name
if title_exists(script_appendix) then
insert(appendices, ("[[%s|script appendix]]"):format(script_appendix))
end
if appendices[1] then
return concat(appendices, ",")
else
return nil
end
end
local letter_like_properties = {
horiz = "comma",
sort = false,
cat = letter_like_category,
appendix = letter_like_appendix,
notr = true,
allow_space_delim = true, -- allow space as a delimiter
tilde_delim = "~", -- use a tilde without spaces around it
}
local function letter_name_category(data)
local script_name = data.list_name:match("^(.*) script .*$")
if not script_name then
error(("Internal error: Can't pull out script name from list name '%s'"):format(data.list_name))
end
return ("%s letter names"):format(script_name)
end
local function calendar_month_adjectives_category(data)
local calendar = data.list_name:match("^(.*) calendar month adjectives$")
if not calendar then
error(("Internal error: Can't pull out calendar type from list name '%s'"):format(data.list_name))
end
return calendar .. " calendar months"
end
local topic_list_properties = {
{".* calendar months", {sort = false}},
{".* calendar month adjectives", {sort = false, cat = calendar_month_adjectives_category}},
{"compass point adjectives", {cat = "Compass points"}},
{"compass point adverbs", {cat = "Compass points"}},
{".* script letters", letter_like_properties},
{".* script vowels", letter_like_properties},
{".* script consonants", letter_like_properties},
{".* script diacritics", letter_like_properties},
{".* script digraphs", letter_like_properties},
-- FIXME: We may need to be smarter, and use a regular columnar display in some cases (e.g. when translit is
-- present)
{".* script letter names", {horiz = "bullet", sort = false, cat = letter_name_category}},
-- Geographic lists should not categorize. {{place}} does that, and may do it differently.
{"administrative .* of .*", {nocat = true}},
{"autonomous .* of .*", {nocat = true}},
{"cantons of .*", {nocat = true}},
{"capital cities of .*", {nocat = true}},
{"continents", {nocat = true}},
{"counties of .*", {nocat = true}},
{"countries in .*", {appendix = "Appendix:Countries of the world", nocat = true}},
{"districts of .*", {nocat = true}},
{"divisions of .*", {nocat = true}},
{"federal .* of .*", {nocat = true}},
{"governorates of .*", {nocat = true}},
{"macroregions of .*", {nocat = true}},
{"prefectures of .*", {nocat = true}},
{"provinces.* of .*", {nocat = true}},
{"regions of .*", {nocat = true}},
{"states.* of .*", {nocat = true}},
{"territories of .*", {nocat = true}},
{"union territories of .*", {nocat = true}},
{"vilayets of .*", {nocat = true}},
{"books of the.* Testament", {sort = false, cat = "Books of the Bible"}},
-- FIXME: Use the following instead of the previous when we create 'Books of the Old Testament' and
-- 'Books of the New Testament'
--{"books of the Old Testament", {sort = false}},
--{"books of the .*New Testament", {sort = false, cat = "Books of the New Testament"}},
{"canids", {horiz = "bullet"}}, -- only 5 items on most lists
{"Chinese earthly branches", {sort = false, cat = "Chinese earthly branches"}},
{"Chinese heavenly stems", {sort = false, cat = "Chinese heavenly stems"}},
{"Chinese sexagenary cycle terms", {sort = false, cat = "Chinese sexagenary cycle terms"}},
{"days of the week", {horiz = "bullet", sort = false, appendix = "Appendix:Days of the week"}},
{"dentistry location adjectives", {cat = "Dentistry"}},
-- FIXME: Delete the following once we rename these categories to 'electromagnetic spectrum'
{"electromagnetic radiation", {sort = false, cat = "Electromagnetic spectrum"}}, -- FIXME, add category
{"electromagnetic spectrum", {sort = false}},
-- FIXME: Delete the following once we rename these categories to 'terms for fingers'
{"fingers", {sort = false, cat = "Terms for fingers"}},
{"terms for fingers", {sort = false, cat = "Terms for fingers"}},
{"fundamental interactions", {cat = "Physics"}},
{"geological time units", {sort = false, cat = "Units of time,Geology"}},
{"human anatomy location adjectives", {cat = "Medicine"}},
{"Islamic prophets", {sort = false}},
{"leptons", {sort = false, horiz = "bullet"}},
{"antileptons", {sort = false, horiz = "bullet", cat = "Leptons"}},
{"oceans", {horiz = "bullet"}},
{"planets of the Solar System", {horiz = "bullet", sort = false}},
{"quarks", {sort = false, horiz = "bullet"}},
{"squarks", {sort = false, horiz = "bullet", cat = "Quarks"}},
{"antiquarks", {sort = false, horiz = "bullet", cat = "Quarks"}},
{"religions", {cat = "Religion"}}, -- FIXME, add and use category 'Religions'
{"religious adherents", {cat = "Religion"}},
{"religious texts", {cat = "Religion"}}, -- FIXME, add and use category 'Religious texts'
{"seasons", {horiz = "bullet", sort = false}},
{"sexual orientation adjectives", {cat = "Sexual orientations"}},
{"taxonomic ranks", {sort = false}},
{"times of day", {sort = false}},
{"units of time", {sort = false}},
}
local function parse_topic_list_user_args(raw_user_args)
local user_params = {
nocat = {type = "boolean"},
sortbase = {},
}
return process_params(raw_user_args, user_params)
end
local function add_topic_list_params(params)
params["cat"] = true
params["nocat"] = {type = "boolean"}
params["enhypernym"] = true
params["hypernym"] = true
params["appendix"] = true
params["pagename"] = true -- for testing of topic list
end
local function set_default_arguments(args, default_props)
if default_props then
for k, v in pairs(default_props) do
if args[k] == nil then
args[k] = v
end
end
end
end
local function make_horiz_edit_button(topic_list_template)
return tostring(html_create("small"):tag("sup")
:wikitext(" [[[Special:EditPage/" .. topic_list_template .. "|edit]]]")
:allDone()
)
end
local function analyze_template_name(topic_list_template)
-- Analyze template name for list name language and variant. The variant comes after the language code and a
-- slash and may or may not be present. Cf. [[Template:list:days of the week/cim/Luserna]] (for the Luserna dialect
-- of Cimbrian) and [[Template:list:days of the week/cim/13]] (for the Tredici Comuni dialect of Cimbrian).
--
-- Also compute default properties based on template name.
local list_name_plus_lang = topic_list_template:gsub("^Template:", ""):gsub("^list:", "")
local list_name, langcode_and_variant = list_name_plus_lang:match("^(.-)/(.*)$")
local lang, variant
if langcode_and_variant then
local langcode
langcode, variant = langcode_and_variant:match("^(.-)/(.*)$")
langcode = langcode or langcode_and_variant
lang = get_lang(langcode, nil, "allow etym")
if not lang then
error(("Unrecognized language code '%s' in topic list template name [[%s]]"):format(
langcode, topic_list_template))
end
else
error(("Can't parse language code out of topic list template name [[%s]]; it should be of the form " ..
"'Template:list:LISTNAME/LANGCODE' or 'Template:list:LISTNAME/LANGCODE/VARIETY'"):format(
topic_list_template))
end
local default_props
for _, pattern_and_props in ipairs(topic_list_properties) do
local pattern, props = unpack(pattern_and_props)
if umatch(list_name, "^" .. pattern .. "$") then
default_props = props
break
end
end
if default_props then
-- Safest to make a copy of the default props in case we modify it, as we do when one of the values is a
-- function, in case we are called twice in the same Scribunto invocation (not common but possible I think).
local default_props_copy = {}
for k, v in pairs(default_props) do
if is_callable(v) then
default_props_copy[k] = v {
topic_list_template = topic_list_template,
list_name = list_name,
lang = lang,
variant = variant,
}
else
default_props_copy[k] = v
end
end
default_props = default_props_copy
end
return list_name, lang, variant, default_props
end
-- FIXME: This needs to be implemented properly in [[Module:links]].
local function get_left_side_link(link)
local left = link:match("^%[%[([^%[%]|]+)|[^%[%]|]+%]%]$")
if left then
return left
end
local single_part = link:match("^%[%[([^%[%]|]+)%]%]$")
if single_part then
return single_part
end
if not link:match("%[%[") then
return link
end
return nil
end
local term_param_mods
local function get_term_param_mods()
term_param_mods, get_term_param_mods = construct_param_mods{
{group = "link"}, -- sc has separate_no_index = true; that's the only one
-- It makes no sense to have overall l=, ll=, q= or qq= params for columnar display.
{group = {"ref", "l", "q"}, require_index = true},
}, nil
return term_param_mods
end
local function parse_term_with_delimiters(data)
local term, paramname, lang, sc, pagename = data.term, data.paramname, data.lang, data.sc, data.pagename
local function generate_obj(term, parse_err)
local actual_term, termlang = parse_term_with_lang{
term = term,
parse_err = parse_err,
paramname = paramname,
}
return {
term = actual_term ~= "" and actual_term or nil,
lang = termlang or lang,
}
end
local items = parse_inline_modifiers(term, {
paramname = paramname,
param_mods = term_param_mods or get_term_param_mods(),
generate_obj = generate_obj,
splitchar = "[,~]",
preserve_splitchar = true,
outer_container = {},
})
local item_is_page = false
for i, item in ipairs(items.terms) do
if i == 1 then
item.separator = nil
elseif item.delimiter == "~" then
item.separator = data.tilde_delim or " ~ "
else
item.separator = data.comma_delim or ", "
end
-- Do this afterwards rather than in generate_obj() or use of <sc:...> will trigger an error
-- because the modifier is already set.
if not item.sc and sc then
item.sc = sc
end
if data.notr then
item.tr = "-"
end
if item.term and pagename then
local left_side = get_left_side_link(item.term)
if left_side and left_side == pagename then
item_is_page = true
end
end
end
return items, item_is_page
end
local function get_title_and_formatted_cats(args, lang, sc, topic_list_data)
local title = args.title
local formatted_cats
local cats
local default_title = topic_list_data.list_name
local user_args = topic_list_data.user_args
local nocat = args.nocat or user_args.nocat
local fulllangcode = lang:getFullCode()
if nocat then
-- don't generate categories for the title
elseif not args.cat then
local default_cat = ucfirst(default_title)
local cat_title = mw.title.new(("Category:%s"):format(default_cat))
if cat_title and cat_title.exists then
cats = {fulllangcode .. ":" .. default_cat}
end
elseif args.cat ~= "-" then
cats = split_on_comma(args.cat)
for i, cat in ipairs(cats) do
if cat:find("^Category:") then
cats[i] = cat:gsub("^Category:", "")
else
cats[i] = fulllangcode .. ":" .. cats[i]
end
end
end
local hypernym_is_page
if not title then
local titleparts = {}
local function ins(txt)
insert(titleparts, txt)
end
local enhypernym
if args.enhypernym then
enhypernym = args.enhypernym:gsub("%+", replacement_escape(default_title))
else
enhypernym = default_title
if topic_list_data.variant then
enhypernym = ("%s (%s)"):format(enhypernym, topic_list_data.variant)
end
end
if cats and not enhypernym:find("%[%[") then
ins(("[[:Category:%s|%s]]"):format(cats[1], enhypernym))
else
ins(enhypernym)
end
if args.hypernym then
local lang_hypernyms
local pagename = args.pagename or load_data("Module:headword/data").pagename
lang_hypernyms, hypernym_is_page = parse_term_with_delimiters {
term = args.hypernym,
paramname = "hypernym",
lang = lang,
sc = sc,
pagename = pagename,
-- Don't set notr= here; we still want to transliterate the hypernym if given
}
local formatted_hypernyms = format_item(lang_hypernyms, {lang = lang}, "bold")
ins(": " .. formatted_hypernyms)
end
if args.appendix then
local appendices = split_on_comma(args.appendix)
for i, appendix in ipairs(appendices) do
if not appendix:find("%[%[") then
appendices[i] = ("[[%s|appendix]]"):format(appendix)
end
end
ins((" (<small>%s</small>)"):format(concat(appendices, ", ")))
end
title = concat(titleparts)
end
if not args.horiz and not topic_list_data.suppress_edit_button then
-- append edit button to title
local edit_link = html_create("span")
:addClass("list-switcher-edit")
:wikitext("[[Special:Edit/" .. topic_list_data.topic_list_template .. "|edit]]")
title = title .. tostring(edit_link)
end
if cats and not nocat and not hypernym_is_page then
formatted_cats = format_categories(cats, lang, nil, user_args.sortbase, force_cat)
end
return title, formatted_cats
end
--[==[
This implements topic lists. A given topic list template must directly invoke this function rather than
going through a wrapping template. A sample template implementation (e.g. for {{tl|list:continents/sw}}) is
{
{{#invoke:topic list|show|sw
|hypernym=[[bara|mabara]]
|Afrika<t:Africa>
|Antaktika~Antaktiki<t:Antarctica>
|Asia<t:Asia>
|Ulaya,Uropa<t:Europe>
|Amerika ya Kaskazini<t:North America>
|Amerika ya Kusini<t:South America>
|Australia<t:Australia>
}}
}
The syntax of the params is largely the same as for {{tl|col}}, but the following additional params supported:
* {{para|cat}}: Comma-separated list of categories to add the page to. The categories should specify bare topic
categories without the preceding language code, e.g. `Islamic calendar months` for a category
`LANGCODE:Islamic calendar months`. If you need to specify a different type of category, prefix the full category name
with `Category:`. There must not be any spaces after the comma delimiter for it to be recognized as such. By default,
the category comes from the template name, minus the initial `list:` and anything starting with a slash, and with the
first letter capitalized; but only if the top-level language-agnostic category exists. Hence a template like
{{tl|list:prefectures of Japan/ja}} will automatically categorize into [[:Category:ja:Prefectures of Japan]] (and
likewise {{tl|list:prefectures of Japan/sq}} will still categorize into [[:Category:sq:Prefectures of Japan]] whether
or not it exists, because the top-level [[:Category:Prefectures of Japan]] exists), but a template like
{{tl|list:human anatomy direction adjectives/en}} will not categorize anywhere by default because there is no
top-level [[:Category:Human anatomy direction adjectives]]. Use {{para|cat|-}} to disable categorization. Note that no
categorization takes place if {{para|nocat|1}} is specified in the invocation of the list template or if the page is
the same as any of the pages linked to by the language-specific hypernym(s) given in {{para|hypernym}}.
* {{para|hypernym}}: The language-specific plural form of the hypernym category (e.g. in the above example, the word for
"continents" in Swahili). Generally this should be linked to the corresponding singular, if they are different. If
specified, it is displayed after the English hypernym, following a colon. This parameter can be omitted to not display
a hypernym, and you can also specify multiple comma-separated or tilde-separated hypernyms with inline modifiers
attached to each one (essentially, following the format of a given item in {{tl|col}}).
* {{para|enhypernym}}: The English-language hypernym, e.g. `continents` in the above example. If omitted, this is
derived from the template name by chopping off the initial `list:` and anything starting with a slash. This will be
hyperlinked to the first category that the page categorizes into, if such a category exists.
* {{para|appendix}}: One or more comma-separated appendices to display after the hypernym, in parens. The appendix
should be a full pagename including the namespace `Appendix:`, or a two-part link giving a pagename and display form.
If a link is not specified, the display form will be `appendix`.
* {{para|pagename}}: Override the pagename, which should normally be a template of the form
`Template:list:<var>list name</var>/<var>langcode</var>` or
`Template:list:<var>list name</var>/<var>langcode</var>/<var>variant</var>`. The list name and language code are
parsed out of the pagename and used as the default title and language, and various other defaults are set based on the
list name.
]==]
function export.show(frame)
local raw_item_args = frame.args
local frame_parent = frame:getParent()
local raw_user_args = frame_parent.args
local topic_list_template = raw_item_args.pagename or frame_parent:getTitle()
local user_args = parse_topic_list_user_args(raw_user_args)
local list_name, lang, variant, default_props = analyze_template_name(topic_list_template)
return handle_display_from_or_topic_list(
{minrows = 2, sort = true, collapse = true, lang = lang}, raw_item_args, {
topic_list_template = topic_list_template,
list_name = list_name,
variant = variant,
set_default_arguments = function(args)
set_default_arguments(args, default_props)
end,
get_title_and_formatted_cats = get_title_and_formatted_cats,
add_topic_list_params = add_topic_list_params,
make_horiz_edit_button = make_horiz_edit_button,
user_args = user_args,
}
)
end
local function parse_and_format_direction(paramname, args, lang, sc, notr)
local term = args[paramname]
if not term then
return ""
end
local terms = parse_term_with_delimiters {
term = term,
paramname = paramname,
lang = lang,
sc = sc,
comma_delim = "<br />",
notr = notr,
}
return format_item(terms, {lang = lang})
end
function export.parse_directions_and_draw_compass(args, lang, sc, notr)
return '{| frame=void border=0 rules=none style="background:var(--wikt-palette-paleblue, #f9f9f9);"' ..
'\n| style="text-align: left" | ' ..
parse_and_format_direction("nw", args, lang, sc, notr) ..
'\n| style="text-align: center" | ' ..
parse_and_format_direction("n", args, lang, sc, notr) ..
'\n| style="text-align: right" | ' ..
parse_and_format_direction("ne", args, lang, sc, notr) ..
"\n|-" ..
'\n| style="text-align: left" | ' ..
parse_and_format_direction("w", args, lang, sc, notr) ..
"\n| [[File:Compass rose simple plain.svg|upright=0.31]] " ..
'\n| style="text-align: right" | ' ..
parse_and_format_direction("e", args, lang, sc, notr) ..
"\n|-" ..
'\n| style="text-align: left" | ' ..
parse_and_format_direction("sw", args, lang, sc, notr) ..
'\n| style="text-align: center" | ' ..
parse_and_format_direction("s", args, lang, sc, notr) ..
'\n| style="text-align: right" | ' ..
parse_and_format_direction("se", args, lang, sc, notr) ..
"\n|}"
end
function export.compass_plain(frame)
local parent_args = frame:getParent().args
local params = {
[1] = {type = "language"},
["sc"] = {type = "script"},
["notr"] = {type = "boolean"},
["n"] = true,
["s"] = true,
["e"] = true,
["w"] = true,
["ne"] = true,
["nw"] = true,
["se"] = true,
["sw"] = true,
}
local args = process_params(parent_args, params)
return export.parse_directions_and_draw_compass(args, args[1], args.sc, args.notr)
end
function export.compass(frame)
local raw_item_args = frame.args
local frame_parent = frame:getParent()
local raw_user_args = frame_parent.args
local topic_list_template = raw_item_args.pagename or frame_parent:getTitle()
local user_args = parse_topic_list_user_args(raw_user_args)
local list_name, lang, variant, default_props = analyze_template_name(topic_list_template)
local params = {
["lang"] = {type = "language"},
["sc"] = {type = "script"},
["notr"] = {type = "boolean"},
["title"] = true,
["n"] = true,
["s"] = true,
["e"] = true,
["w"] = true,
["ne"] = true,
["nw"] = true,
["se"] = true,
["sw"] = true,
}
add_topic_list_params(params)
local args = process_params(raw_item_args, params)
set_default_arguments(args, default_props)
local title, formatted_cats = get_title_and_formatted_cats(args, args.lang or lang, args.sc, {
topic_list_template = topic_list_template,
list_name = list_name,
variant = variant,
user_args = user_args,
suppress_edit_button = true,
})
return construct_old_style_header(title, "horiz") ..
make_horiz_edit_button(topic_list_template) ..
"\n" ..
export.parse_directions_and_draw_compass(args, args.lang or lang, args.sc, args.notr) ..
(formatted_cats or "")
end
return export
32rqo8o6horjyl056f79zicb6paeliv
Şablon:qualifier
10
1357167
6234704
2026-05-10T14:54:12Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "<includeonly>{{#invoke:qualifier/templates|qualifier_t}}</includeonly><noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>" hat çêkirin
6234704
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#invoke:qualifier/templates|qualifier_t}}</includeonly><noinclude>{{belgekirin}}</noinclude>
4bacev44tkxe9rjcyf6e2v388ags09p
Şablon:i
10
1357168
6234705
2026-05-10T14:55:36Z
Ghybu
1393
Ji bo [[Şablon:qualifier]] hat beralîkirin
6234705
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:qualifier]]
mc91u8xr121w7fv117no2ys5ip2v5dp
Modul:qualifier/templates
828
1357169
6234711
2026-05-10T15:12:09Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "local m_qualifier = require("Module:qualifier") local antsense = m_qualifier.antsense local format_qualifier = m_qualifier.format_qualifier local process_params = require("Module:parameters").process local sense = m_qualifier.sense local export = {} function export.qualifier_t(frame) return format_qualifier( process_params(frame:getParent().args, { [1] = {required = true, list = true}, })[1] ) end function export.sense_t(frame) return sense( process..." hat çêkirin
6234711
Scribunto
text/plain
local m_qualifier = require("Module:qualifier")
local antsense = m_qualifier.antsense
local format_qualifier = m_qualifier.format_qualifier
local process_params = require("Module:parameters").process
local sense = m_qualifier.sense
local export = {}
function export.qualifier_t(frame)
return format_qualifier(
process_params(frame:getParent().args, {
[1] = {required = true, list = true},
})[1]
)
end
function export.sense_t(frame)
return sense(
process_params(frame:getParent().args, {
[1] = {required = true, list = true},
})[1]
)
end
function export.antsense_t(frame)
return antsense(
process_params(frame:getParent().args, {
[1] = {required = true, list = true},
})[1]
)
end
return export
fna2y150k5khkri3l1hgw9f4ksocjs7
Şablon:mijar/belge
10
1357170
6234720
2026-05-10T15:25:34Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:mijar/belge]] weke [[Şablon:kategorîzekirin/belge]] guhart
6234720
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzekirin/belge]]
oxy0eqa6ihin1536o3peb8rcef0hi1b
6234721
6234720
2026-05-10T15:25:52Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[Şablon:kategorîzekirin/belge]] hate jêbirin.
6234721
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzekirin/belge]]
9juifc3jt9b099ayqqntbjw389yqc0w
Şablon:mijar
10
1357171
6234723
2026-05-10T15:26:13Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:mijar]] weke [[Şablon:kategorîzekirin]] guhart
6234723
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzekirin]]
oa2co7ldyy8lhner14tmlbj8ka4j2ww
6234733
6234723
2026-05-10T15:32:50Z
Ghybu
1393
Hedefa beralîkirinê ji [[Şablon:kategorîzekirin]] ber bi [[Şablon:kategorîzebike]] ve guhart
6234733
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzebike]]
1l4mkr90wpzefa12a8nylxtghfjfpzi
Şablon:kategorîzekirin/belge
10
1357173
6234728
2026-05-10T15:31:22Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:kategorîzekirin/belge]] weke [[Şablon:kategorîzebike/belge]] guhart
6234728
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzebike/belge]]
sxbonk9a8jg9r9hxtbo4exa3ozn430l
6234729
6234728
2026-05-10T15:31:45Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[Şablon:kategorîzebike/belge]] hate jêbirin.
6234729
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzebike/belge]]
4vsid7d0c6micg9xi6g7whc6p9vw98c
Şablon:kategorîzekirin
10
1357174
6234731
2026-05-10T15:32:01Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[Şablon:kategorîzekirin]] weke [[Şablon:kategorîzebike]] guhart
6234731
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzebike]]
1l4mkr90wpzefa12a8nylxtghfjfpzi
6234732
6234731
2026-05-10T15:32:21Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[Şablon:kategorîzebike]] hate jêbirin.
6234732
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[Şablon:kategorîzebike]]
t4zns6qfp2itbymvvwbz0dsf4h7f7ek
ئاگربەست
0
1357175
6234748
2026-05-10T18:13:57Z
حوسێن
9221
([[Mediawiki:Gadget-start.js|WF:Nû]]) +ckb:navdêr:# [[agirbest|Agirbest]].#* {{bêmînak|ckb}}
6234748
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ckb}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ckb}}
# [[agirbest]].
#* {{bêmînak|ckb}}
0kyp8gi8fu3je5znqszuei09gb3yhcf
سپهحی
0
1357176
6234799
2026-05-11T00:01:41Z
Ghybu
1393
Ghybuî/ê navê [[سپهحی]] weke [[سپەحی]] guhart
6234799
wikitext
text/x-wiki
#BERALÎKIRIN [[سپەحی]]
p61nqbbvr4relmuhsiizpkk8b6nwjrr
6234800
6234799
2026-05-11T00:01:58Z
Ghybu
1393
Beralîkirin ji bo [[سپەحی]] hate jêbirin.
6234800
wikitext
text/x-wiki
{{jêbirin}}
#BERALÎKIRIN [[سپەحی]]
h684k1xfjxtav7gdris6bdb5sbid8mo
keskahî
0
1357177
6234824
2026-05-11T03:19:30Z
Ghybu
1393
Rûpel bi "== {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # {{guherto|ku|keskayî}} #* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk zora rengên spî û şîn dibe. '''Keskahiyeke''' bedew li rengên wêneyê zêde dibe. '''Keskahî''' hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}" hat çêkirin
6234824
wikitext
text/x-wiki
== {{ziman|ku}} ==
=== Navdêr ===
{{navdêr|ku|z=m}}
# {{guherto|ku|keskayî}}
#* {{jêder|ku|jêgirtin=Li cîhê ku dar dest pê dikin, rengê kesk zora rengên spî û şîn dibe. '''Keskahiyeke''' bedew li rengên wêneyê zêde dibe. '''Keskahî''' hemû milê jor ê bergehê dadigire.|{{Jêgirtin/Mehmed Uzun/Bîra qederê/2002}}}}
kpmclksh7uqobkoixvlhh4ur2j8mrez