Wîkîferheng kuwiktionary https://ku.wiktionary.org/wiki/Destp%C3%AAk MediaWiki 1.48.0-wmf.1 case-sensitive Medya Taybet Gotûbêj Bikarhêner Gotûbêja bikarhêner Wîkîferheng Gotûbêja Wîkîferhengê Wêne Gotûbêja wêneyî MediaWiki Gotûbêja MediaWiki Şablon Gotûbêja şablonê Alîkarî Gotûbêja alîkariyê Kategorî Gotûbêja kategoriyê Pêvek Gotûbêja pêvekê Nimînok Gotûbêja nimînokê Portal Gotûbêja portalê Tewandin Gotûbêja tewandinê Jinûvesazî Gotûbêja jinûvesaziyê TimedText TimedText talk Modul Gotûbêja modulê Event Event talk ker 0 3570 6866622 6797742 2026-11-01T20:31:46Z Zerwanda 12183 /* Navdêr 2 */ 6866622 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|-ker|keř|kér|kêr|kër}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{q|ku|ker|cuda=(dewarek)|id=dewarek}} {{IPA|ku|/kʰɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} ** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ker.wav|dever=Amed}} *** {{beş|Navdêr 1}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (navdêr 1).wav|dever=Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 3}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ker (Navdêr 3).wav|dever=Bidlîs}} * {{q|ku|ker|cuda=(parçe)|id=parçe}} {{IPA|ku|/kɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} ** {{q|ku|ker|cuda=(koma pezî)|id=koma pezî}} {{IPA|ku|/kɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} *** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-ker(koma pez).wav|dever=Qers}} **** {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (navdêr 4).wav|dever=Bidlîs}} * {{q|ku|ker|cuda=(guhgiran)|id=guhgiran}} {{IPA|ku|/kɜr/}}, {{arF|که‌ڕ}} ** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kerr.wav|dever=Qers}} *** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ker (kesê ku nabihîze).wav|dever=Amed}} **** {{deng|ku|Kmr-Efrîn--kerr.oga|dever=Efrîn}} **** {{beş|Rengdêr 1}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (rengdêr 1).wav|dever=Bidlîs}} ***** {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (rengdêr).wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr 1 === [[Wêne:Donkey in Clovelly, North Devon, England.jpg|thumb|Kerek (1)]] [[Wêne:S Veahmätle13.JPG|thumb|'''Kerê''' pezî (2)]] {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|dewarek}} {{f|ku|guhandar}} [[cûn|Cûnek]] [[dewar]]an e ku [[şibîn|dişibe]] [[hesp]]an û [[hêstir]]an lê ji wan [[kurt]]tir û [[biçûk]]tir e <br>(bi taybetî bo barhilgirtinê tê bikaranîn). #* {{J:Melayê Cizîrî:Dîwana Melayê Cizîrî|jêgirtin=ابله چه کت طوافی نابینتن بری رش</br>بیزی دکت ژ قنجان ژ رمز و ناز و غنجان</br>قدری گلان چه زانت کربش دڤیت '''کری''' رش|tr=Ebleh çi kit ṭewafê nabînitin Berê reş</br>Bêzê dikit ji qencan ji remz û naz û x̣encan</br>Qedrê gulan çi zanit kerbeş divêt '''kerê''' reş}} # {{maneid|ku|koma pezî}} [[kom|Komeke]] [[pez]]î, [[garan]]a pezî, [[ber]]ê pezî # {{maneid|ku|bêaqil}} {{f|ku|mecazî}} [[bêaqil|Bêaqil]], [[bêhiş]], [[bêmejî]], [[mejîreş]], [[aqilsivik]], [[nezan]]. # {{f|ku|mecazî|heqaret}} (ji peyva ker a heywan) ji bo kesê zir, serhişk û bêpîr û şerde #* {{J:Firat Cewerî:Girtî:1986|jêgirtin=- Hûn in, ha!. . . Ji bo çi hûn diziyê dikin '''ker''' lawê '''keran'''?}} ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|nêr}} ==== Notên bikaranînê ==== {{agadarî}} Di gelek devokên kurmancî de '''ker''' tenê bo van cûn dewarên nêr bi kar tê. Yên mê '''[[maker]]''' in. ==== Jê ==== {{kol3|ku | keratî | kerçove | kerçovetî | kerî | kerînî | kerîtî | kertî | kurrûk | maker | nêreker }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro||*xárah||ker}}, ji {{mîr|iir-pro||*kʰáras||ker}}; belkî taliyê ji zimanekî [[samî]]{{çp}}, bo nimûne ji {{ji|akk|ku|tr=xeradu|w=ker, nêreker}}.{{çp}} Hevreha soranî {{g|ckb|که‌ر|tr=ker}}, zazakî {{q|zza|her}}, hewramî {{g|hac|ھەر‎|tr=her}}, farisî {{g|fa|خر|tr=xer}}, avestayî {{g|ae|𐬑𐬀𐬭𐬀|tr=xere}}, sanskrîtî {{g|sa|खर|tr=khére}}, osetî {{g|os|хӕрӕг|tr=xereg}}, peştûyî {{g|ps|خر|tr=xer}}, belûçî {{g|bal|ہر|tr=her}}. ==== Gotinên pêşiyan ==== * [[şîreta kîrê ker e]] ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|کەر‎|tr=ker}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|xer|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|xer|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|her|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|her}} ==== Werger ==== {{werger-ser|dewarek}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҽада}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|щыды}} * {{Z|aa}}: {{W-|aa|danán|n}} * {{Z|af}}: {{W+|af|donkie}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀲|n|tr=imēru}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gomar|n}}, {{W-|sq|magar|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Esel|n}}; {{W+|de|Grauchen|nt}}, {{W-|de|Grautier|nt}} * {{Z|alt}}: {{W-|alt|эштек}} * {{Z|am}}: {{W-|am|አህያ|tr=äheyya}} * {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьаморохи}} * {{Z|arc}}: *: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܡܪܐ|g|tr=ḥəmārā}}, {{W-|syc|ܚܡܪܬܐ|m|tr=ḥəmārtā}}, {{W-|syc|ܐܬܢܐ|m|tr=ʾăṯānā}} *: {{Z|tmr}}: {{W-|arc|חֲמָרָא|n|tr=ḥămārā}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|cãci}}, {{W-|rup|dãngã}}, {{W-|rup|gumar}}, {{W-|rup|dãnglãrã}}, {{W-|rup|shonj}}, {{W-|rup|tãronj}}, {{W-|rup|uci}}, {{W-|rup|uricljat}}, {{W-|rup|tar}} * {{Z|as}}: {{W-|as|গাধ}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|burru|n}}, {{W+|ast|burra|m}}, {{W+|ast|pollín|n}} * {{Z|aot}}: {{W-|aot|gada}} * {{Z|av}}: {{W-|av|хӏама}} * {{Z|awa}}: {{W-|awa|गदहा|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|eşşək}}, {{W-|az|ulaq}} * {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|keribas}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|asto}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|ишәк}} * {{Z|sne}}: {{W-|sne|kaldei}} * {{Z|be}}: {{W-|be|асёл|n}} * {{Z|bal}}: {{W-|bal|ہر|tr=har}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|গাধা}} * {{Z|br}}: {{W+|br|azen|n}} * {{Z|bdk}}: {{W-|bdk|лем}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|мага́ре|nt}}, {{W-|bg|осе́л|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|မြည်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|элжэгэн}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|вир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|osel|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏗᎦᎵᏅᎯᏛ}} * {{Z|chy}}: {{W-|chy|a'éevo'ha}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|bulu}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|haksibish falaa'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|驢|tr=leoi4}}, {{W-|yue|驢仔|tr=leoi4 zai2}} *: {{Z|dng}}: {{W-|dng|лү}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|驢仔|tr=lì-è}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|驢|tr=lǘ}}, {{W-|cmn|驢子|tr=lǘzi}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|驢|tr=lè̤}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|驢|tr=lîr / lû / lî}}, {{W+|nan|驢仔|tr=lû-á / lî-á / lîr-á}} *: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|驢}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|ашак}} * {{Z|chk}}: {{W-|chk|tongki}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|samur|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|æsel|nt}} * {{Z|dv}}: {{W-|dv|ހިާމރު}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|åsn|m}} * {{Z|id}}: {{W+|id|keledai}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حِمَار|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|حمار|n|tr=ḥumār, ḥmār}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|حُمار|n|tr=ḥumār}} *: {{Z|acm}}: {{W-|acm|زمال|n|tr=zmāl}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|حمار|n|tr=ḥmār}} *: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|بهيم|n|tr=bhīm}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|حمار|n|tr=ḥmār}}, {{W-|ary|حمارة|m|tr=ḥmāra}}, {{W-|ary|دحش|tr=daḥš}}, {{W-|ary|دحشة|m|tr=daḥša}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|էշ}}, {{W+|hy|ավանակ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|azeno}} * {{Z|et}}: {{W+|et|eesel}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|አድግ}} * {{Z|ee}}: {{W-|ee|tedzi|nt}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|خر|tr=xar}}, {{W+|fa|الاغ|tr=olâğ}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|asni}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|aasi}} * {{Z|fro}}: {{W-|fro|asne|n}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|âne|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|mus}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|ezel}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|asal|m}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşek}}, {{W-|gag|yeşek}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|asno}}, {{W+|gl|burro}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐌰𐍃𐌹𐌻𐌿𐍃}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|ગધેડો}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ვირი}}, {{W+|ka|ჯორი}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|jaki}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|गधा|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|ezel|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|חֲמוֹר|n|tr=khamór}}, {{W-|he|אָתוֹן|m|tr=atón}} * {{Z|io}}: {{W+|io|asno}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|esol|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|donkey}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|вир}} * {{Z|ia}}: {{W-|ia|asino}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|asal|n}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|samèri|n-p}} * {{Z|it}}: {{W+|it|asino|n}}, {{W+|it|somaro|n}}, {{W-|it|buricco|n}}, {{W+|it|ciuco}} * {{Z|is}}: {{W+|is|asni}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|驢馬|tr=ろば, roba}}, {{W+|ja|ロバ|tr=roba}} * {{Z|kab}}: {{W-|kab|aɣyul|n}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|siutitooq}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|элҗгн}} * {{Z|ktb}}: {{W-|ktb|harreta}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕತ್ತೆ}} * {{Z|krc}}: {{W-|krc|эшек|tr=eşek}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|osoł|n}}, {{W-|csb|òseł}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ase|n}}, {{W+|ca|somera|m}}, {{W+|ca|burro|n}}, {{W+|ca|burra|m}}, {{W+|ca|ruc|n}}, {{W+|ca|ruca|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|wuru}}, {{W-|qu|asnu}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|خَر|n}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|эшек}} * Ladin: *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|musciat|n}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|müsc|n}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|èsen|n}},{{W-|lld|musciat|n}} * {{Z|si}}: {{W+|si|බූරුවා}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|당나귀}}, {{W+|ko|나귀}} * {{Z|rop}}: {{W-|rop|ginggong ginggong}} * {{Z|la}}: {{W-|la|asellus}}, {{W-|la|asinus|n}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|ēzelis|n}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ລາ}}, {{W-|lo|ມ້າລໍ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ეშეღი}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|лам}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|ase}} * {{Z|li}}: {{W+|li|aezel}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|asilas|n}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᩃᩣ}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Iesel|n}} * {{Z|luo}}: {{W-|luo|punda}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|магаре|nt}} * Malay: *: {{Z|ms}}: {{W-|ms|کلداي}}, {{W-|ms|حمار}} *: Rûmî: {{W+|ms|keldai}}, {{W-|ms|himar}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|കഴുത}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|ħmar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡝᡳᡥᡝᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|assyl|n}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|kāihe}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|गाढव|n}} * {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|осёл}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|szamár}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|გირინი}} * {{Z|mel}}: {{W-|mel|keledai}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|ꜥꜣ|n|h=aA:D52-E7}} * {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|ишме}} * {{Z|mn}}: {{W+|mn|илжиг}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|ciuccio}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|télii|sc=Latn}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|Esel|n}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|âne|n}} * {{Z|no}}: {{W+|no|esel|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|ase}}, {{W+|oc|asne|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ଗଧ}} * {{Z|om}}: {{W+|om|harree}} * {{Z|os}}: {{W-|os|хӕрӕг}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|اشك|tr=eşek}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|ئېشەك}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|eshak}} * {{Z|pi}}: {{W-|pi|gadrabha|n}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|خر|n|tr=xar}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Äsel|n}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|asål|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|osioł|n}}, {{W+|pl|oślica|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|asno|n}}, {{W+|pt|jerico|n}}, {{W+|pt|jegue|n}}, {{W+|pt|jumento|n}}, {{W+|pt|burro|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਗਧਾ}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|есек}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲱ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|asen}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|magari|n}}, {{W-|rom|magarka|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|măgar|n}}, {{W+|ro|asin|n}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|осёл|n}}, {{W-|ru|осли́ца|m}}, {{W-|ru|иша́к|n}} * {{Z|ssy}}: {{W-|ssy|zanan}} * {{Z|se}}: {{W-|se|ásen}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|asini}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|गर्दभ|n}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|burriccu}}, {{W-|sc|molenti}}, {{W-|sc|molingianu}}, {{W-|sc|àinu}} *: {{Z|sc}}: {{W-|sc|àinu}}, {{W-|sc|bestiolu}}, {{W-|sc|molènti}}, {{W-|sc|bistrassu}} *: {{Z|sc}}: {{W-|sc|poleddu}}, {{W-|sc|polléddu}}, {{W-|sc|pulléddu}}, {{W-|sc|àinu}}, {{W-|sc|àinu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|sceccu|n}} * {{Z|sid}}: {{W-|sid|harre}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|گڏھ|tr=gaḋahu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|ма̀гарац|n}}, {{W-|sh|то̀вар|n}} *: Latînî: {{W+|sh|màgarac|n}}, {{W+|sh|tòvar|n}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|cuddie}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|осьлъ|n}} * {{Z|orv}}: {{W-|orv|осьлъ|n}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|somár|n}}, {{W+|sk|osol|n}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|osel|n}}, {{W-|sl|oslica|m}} * {{Z|so}}: {{W+|so|dameer|n}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|ezel|n}}, {{W-|dsb|wósoł|n}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|wosoł|n}} * {{Z|st}}: {{W+|st|tonki}} * {{Z|es}}: {{W+|es|asno|n}}, {{W+|es|burro|n}}, {{W+|es|jumento}} * {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒀲|tr=ANŠE}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|punda}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|åsna}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|хар}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asno}}, {{W-|tl|buriko}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|கழுதை}} * {{Z|twf}}: {{W-|twf|mùldu’úna}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣyur|n}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ลา}} * {{Z|te}}: {{W+|te|గాడిద}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|eşek}} * {{Z|tt}}: {{W+|tt|ишәк}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ኣድጊ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|eşek}}, {{W+|tr|merkep}}, {{W+|tr|sıpa}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|eşek}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|བོང་བུ}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|donki}}, {{W-|tpi|esel}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|kercapo}} * {{Z|tum}}: {{W-|tum|bulu}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|элчиген}} * {{Z|udi}}: {{W-|udi|елем}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|ишак}}, {{W-|udm|осёл}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|گدھا|n|tr=gadhā}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|осе́л|n}}, {{W-|uk|віслю́к|n}}, {{W-|uk|іша́к|n}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|muso|n}}, {{W+|vec|àxeno|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|lừa}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|cuk}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|ågne|n|m}}, {{W+|wa|bådet|n}}, {{W+|wa|både|m}}, {{W+|wa|bourike|m}}, {{W+|wa|ågntea|n}} * {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|xur}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|asyn|n}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|mbaam-sëf|cuda=mbaam-sëf mi}}, {{W-|wo|mbaam-sëf}} * {{Z|km}}: {{W-|km|សត្វលា}}, {{W+|km|លា}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|imbongolo}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|осёл}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|אייזל|n}}, {{W-|yi|חמור|n|tr=khamer}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́}} * {{Z|el}}: {{W+|el|γάιδαρος|n}}, {{W+|el|γαϊδούρα|m}}, {{W+|el|γαϊδούρι|nt}}, {{W+|el|όνος|n|m}} *: Kevn: {{W-|grc|ὄνος|n|m}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|imbongolo}}, {{W-|zu|udonki}} * {{Z|zun}}: {{W-|zun|moshok'o}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|donkey|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75539477}} === Navdêr 2 === [[Wêne:Cut-apple-slices_21575-480x360_(4900266300).jpg|thumb|Çend '''kerên''' sêvan.]] {{navdêr|ku|z=n}} {{k-ya nerm}} # {{maneid|ku|parçe}} [[felqe]], [[parçe]], [[qet]], [[par]], [[pirt]]<br> (bi taybetî ya ku bi [[kêr]]ê hatiye [[birîn]]). #* ''Hisreta me '''kerî nanê reş''', [[kas]]ek dewê tirş, [[yan]]ê hin [[toraq]] bû; lê dîsa em ji hale xwe razî bûn.''<ref>1931, ''Hakob Qezeryan-Lazo'', ''Serhatiya Casim'', guhastin:Haciyê Cindî-Emînê Evdal </ref> #: {{mk|ku|'''Kerek''' ji sêva xwe da min.}} #* {{J:Mela Hisênê Bateyî:Mewlûda Kurdî|jêgirtin=Cewherek lê kir nezer ew bû du '''ker'''<br />Paşê Wî çêkir ji nûra [[namuwer]]}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌ر}} ==== Formên alternatîv ==== * {{g|ku|kert}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kerker | ker kirin | kerkirin | kerkirî | kêr | ker bûn<crz:lêker> | ker kirin<crz:lêker> | kerbûn<crz:navdêr> | kerkirin<crz:navdêr> | kerbûyî<crz:rengdêr> | kerkirî<crz:rengdêr> }} ==== Nişe ==== Pirrcaran wekî "''kerî (tişt)''" yan jî "''keriyek (tişt)''" (ms. kerî sêv, keriyek nan) bi kar tê u bi îzafe nabe (wek ''keriy'''ê''' (tişt)'' yan ''keriyek'''î''' (tişt)''). ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|که‌رت|tr=[[kert]]}}, hewramî û zazakî {{q|zza|kerd}}, [[kurdiya başûrî]] {{q|sdh|qeł|sc=Latn}}, belûçî {{q|bal||tr=karç}}, farisî {{g|fa|کارد|tr=kard}}, pehlewî ''kart'', avestayî ''kerite-'', sanskrîtî ''krti-'', ermeniya kevn {{g|xcl|քերեմ|tr=k'êrêm|w=[[jê birin]], [[xîç]] kirin}}, yûnaniya kevn {{g|grc|κείρω|tr=kêiro|w=[[birîn]], [[cew]] kirin}}, latînî {{q|la|curtus|w=[[kurt]]}}, îngilîzî {{q|en|share|w=[[par]], [[beş]]}}, {{q|en|shear|w=[[birîn]], [[cew]] kirin}}, {{q|en|short|w=[[kurt]]}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*(s)ker-|w=[[birîn]], [[jê kirin]]}}. :<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.243]], [[Şablon:Horn|Horn p.185]], [[Şablon:MacKenzie|MacKenzie P.129]], [[Şablon:Watkins|Watkins p.100]] </font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny: '''941 - 942</font> :<font style="font-size:10px">'''[[Hevreh]]''': [[kêr]] [[kurt]], [[çerm]]</font> ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: [[kert]] * {{Z|sdh}}: [[qeł]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Brotscheibe|m}}, {{W+|de|Scheibe|m}}, {{W+|de|Anteil|n}}, {{W+|de|Teil|n}}, {{W+|de|Stück|nt}} * {{Z|be}}: {{W-|be|лу́ста|m}}, {{W-|be|скрыль|n}}, {{W-|be|скі́ба|m}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|филия|nt}}, {{W+|bg|резен|n}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|krajíc|n}}, {{W+|cs|plátek|n}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|片|tr=pin3}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|片|tr=piàn}} * {{Z|da}}: {{W+|da|skive|g}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|شريحة|m}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|tranĉaĵo}} * {{Z|et}}: {{W-|et|viilukas}}, {{W-|et|viil}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قاچ|tr=qâč}}, {{W+|fa|تیکه|tr=tikke}}, {{W+|fa|لزگه|tr=lazge}}, {{W+|fa|کرچ|tr=karč}} * Polish: [[plaster]], [[plasterek]] ; [[kromka]], [[pajda]] ; [[kawałek]] ; * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viipale}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|tranche|m}}, {{W+|fr|tronçon|n}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|sliseag|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|rebanda|m}}, {{W+|gl|toro|n}}, {{W-|gl|tallada|m}}, {{W+|gl|posta|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|plak|nt}}, {{W+|nl|schijf|nt}} * {{Z|he}}: {{W-|he|פְּרוּסָה|m|tr=prusá}}, {{W-|he|נֵתַח|n|tr=nétaḥ}}, {{W-|he|פֶּלַח|n|tr=pélaḥ}} * {{Z|io}}: {{W+|io|loncho}} * {{Z|en}}: {{W+|en|slice}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|pytky}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fetta|m}}, {{W+|it|trancio|n}} * {{Z|is}}: {{W-|is|sneið|m}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|切れ|tr=きれ, kire|sc=Jpan}}, {{W+|ja|一片|tr=いっぺん, ippen|sc=Jpan}}, {{W-|ja|スライス|tr=suraisu|sc=Jpan}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|llesca|m}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|부분}}, {{W+|ko|몫}}, {{W-|ko|슬라이스}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|rika|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ປ່ຽງ}}, {{W-|lo|ແຜ່ນບາງໆ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|riekė̃|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|kōripi}}, {{W-|mi|topenga}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|szelet}}, {{W+|hu|karéj}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|fdq|h=f:d-q-Z9:D40}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|tranche|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|fatia}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|felie|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ломо́ть|n}}, {{W-|ru|ло́мтик|n}}, {{W-|ru|кусо́к|n}}, {{W-|ru|кусо́чек|n}}, {{W+|ru|слайс|n}} * {{Z|scn}}: {{W-|scn|feḍḍa|m}}, {{W+|scn|pezzu|n}} * {{Z|sh}}: {{W+|sh|kriška|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|rebanada|m}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|skiva|g}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ชิ้น}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|dilim}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|ски́ба|m}}, {{W-|uk|ски́бка|m}}, {{W-|uk|шмато́к|n}}, {{W-|uk|кусо́к|n}} * {{Z|vi}}: {{W-|vi|lát mỏng}}, {{W-|vi|miếng mỏng}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|tafelll|m}} * {{Z|el}}: {{W+|el|φέτα|m}} *: Kevn: {{W-|grc|τέμαχος|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|slice|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75505183}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=mn}} {{k-ya nerm}} # Kesa/ê tiştekî dike yan tiştek kiriye. #: {{mk|ku|Divê '''kerên''' vê xirabiyê bên sizadan.}} ==== Notên bikaranînê ==== {{agadarî}} Peyva '''ker''' bi vê maneyê kêm serbixwe peyda dibe lê pirtir wek paşgirekê di gel hin peyvan tê bikaranîn: ''[[çêker]], [[şerker]], [[sazker]] ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |-ker }} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:ji<metn:Ji [[rehê dema niha]] yê kevn ê>|kirin|id=kirin}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|doer}}, {{W+|en|actor}}, {{W+|en|agent}} {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{mj|kom, grûp}} {{bnr|kerî}} === Rengdêr 1 === {{rengdêr|ku}} {{k-ya nerm}}, {{r-ya req}} # {{senseid|ku|guhgiran}}Kesa/ê [[qet]] yan [[baş]] [[deng]]an [[bihîstin|nabihîze]]. #: {{hevmane|ku|guhgiran|nebihîz}} #: {{mk|ku|'''Ker''' û [[lal]]|kesa/ê ne [[karîn|dikare]] [[axiftin|biaxive]] û ne jî [[bîstin|bibîze]]|birêz=1}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌ڕ}} ==== Formên alternatîv ==== * {{g|ku|kerr}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | ker bûn<crz:lêker> | ker kirin<crz:lêker> | xwe lê ker kirin | kerbûn<crz:navdêr> | kerkirin<crz:navdêr> | kerbûyî<crz:rengdêr> | kerkirî<crz:rengdêr> | kerî | kerînî | kerîtî | kerker | kertî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|که‌ڕ|tr=kerr}}, [[kurdiya başûrî]] [[keř]], zazakî ''kerr'', hewramî ''kerr'', belûçî {{g|ckb|کر|tr=kerr}}, {{hv|fa|کر|tr=kerr}}, {{hv|pal||k-rr|sc=Latn}}, soxdî ''k-rn-'', {{hv|ae||kerne-|sc=Latn}}, peştûyî {{g|ps|کوڼ|tr=kuṇ}}, {{hv|sa|कर्ण}} (kárṇa-: [[guh]]), slavoniya kevn [[кърнъ]] (kŭrnŭ), latviyayî [[kurls]], {{hv|lt|kurčias}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*kʷorno-|w=[[guh]]}}. Maneya bingehîn "guh" bû lê di zimanên îranî û yên [[baltî]] de maneya "[[guhgiran]]" wergirtiye. Di zimanên hindî de bi maneya "guh" maye: hindî [[कान]] (kan), urdûyî {{g|ur|کان|tr=kan}}, bengalî [[কর্ণ]] (korno) û [[কান]] (kan)... ==== Bide ber ==== {{kol2|ku| | {{g|ku|kor}} | {{g|ku|lal}} }} ==== Werger ==== {{werger-ser|guhgiran}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|адагәа}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|дэгу}} * {{Z|af}}: {{W-|af|dowe}} * {{Z|xag}}: {{W-|xag|𐕆𐔼𐕒𐔽𐔰}} * {{Z|akl}}: {{W-|akl|bungoe}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|i shurdhër}} * {{Z|de}}: {{W+|de|taub}}, {{W+|de|gehörlos}} * {{Z|an}}: {{W-|an|xordo}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|surdu}} * {{Z|as}}: {{W-|as|কলা}}, {{W-|as|অন্ধ}} * {{Z|ast}}: {{W-|ast|sordu}}, {{W-|ast|xordu}} * {{Z|av}}: {{W-|av|гӏинкъаб}} * {{Z|az}}: {{W+|az|kar}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|bongol}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|gor}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|һаңғырау}} * {{Z|sne}}: {{W-|sne|bongam}} * {{Z|be}}: {{W-|be|глухі́}} * {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|bungog}} * {{Z|br}}: {{W+|br|bouzar}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|глух}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နားပင်း}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|majchayi}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|къора}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|hluchý|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏧᎵᎡᎾ}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|耳聾|tr=ji5 lung4}}, {{W-|yue|聾|tr=lung4}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|聾|tr=lóng}}, {{W+|cmn|耳聾|tr=ěrlóng}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|耳聾|tr=hīⁿ-lâng}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|suard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|døv}} * {{Z|id}}: {{W+|id|tuli}}, {{W-|id|tuna rungu}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|أَصَمّ}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أصم|n|tr=ʔaṣamm}}, {{W-|arz|أطرش|n|tr=ʔaṭraš}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|խուլ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|surda}} * {{Z|et}}: {{W-|et|kurt}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|کر|tr=kar}}, {{W+|fa|ناشنوا|tr=nâšenavâ}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|deyvur}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|kuuro}}, {{W-|fi|kuulovammainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|sourd}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|sort}}, {{W-|fur|sord}} * {{Z|frr}}: {{W-|frr|duuf}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|dôf}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bodhar}} * {{Z|gl}}: {{W-|gl|xordo}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐌱𐌰𐌿𐌸𐍃}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ყრუ}}, {{W-|ka|სმენადაკარგული}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|soud}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|kuli}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|bungol}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|बहरा}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|doof}}, {{W+|nl|dove}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|daab}} * {{Z|iba}}: {{W-|iba|achak}} * {{Z|he}}: {{W-|he|חֵירֵשׁ|tr=kheresh}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|dēaf}} * {{Z|en}}: {{W+|en|deaf}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|gluuhkoi}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|bodhar}} *: {{Z|sga}}: {{W-|sga|bodar}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|surdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|sordo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|daufur}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[耳]]の[[聞こえる|聞こえない]]|tr=みみのきこえない, mimi no kikoenai}}, {{W-|ja|耳が不自由|tr=mimi ga fujiyuu}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|buḍĕg}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|budheg}}, {{W+|jv|jampeng}} * {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|дэгу}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|sord}} * {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|баьш}} * {{Z|si}}: {{W+|si|බිහිරි}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[귀머거리]]-의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|bodhar}} * {{Z|co}}: {{W+|co|sordu}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|sëurt}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|sodro}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kūrslys|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|surdus|n}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|kurls|n}}, {{W-|lv|nedzirdīgs}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ຫູໜວກ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|биши}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|kurčias}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|daf}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|глув}} * {{Z|pse}}: {{W-|pse|pekak}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|pekak}}, {{W-|ms|tuli}}, {{W-|ms|congek}}, {{W-|ms|tunakerna}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|trux}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡩᡠᡨᡠ}} * {{Z|msk}}: {{W-|msk|bungul}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|turi}}, {{W-|mi|pūwharawhara}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|bengel}}, {{W-|mrw|biso}} * {{Z|mr}}: {{W-|mr|बधीर}}, {{W+|mr|बहिरा}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|süket}}, {{W+|hu|siket}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ჸუნგა}}, {{W-|xmf|ჸურუ}}, {{W-|xmf|ჸუჯა}}, {{W-|xmf|დაგუა|cuda=დაგუ̂ა}} * {{Z|mel}}: {{W-|mel|pakeak}}, {{W-|mel|tulek}} * {{Z|mui}}: {{W-|mui|pekak}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|ajéékałgo ąąh dahazʼą́}}, {{W-|nv|jééhkał}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|dow}} * {{Z|nay}}: {{W-|nay|plombatji}} * {{Z|no}}: *: {{Z|no}}: {{W+|no|døv}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|døv}}, {{W-|nn|dauv}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|sord}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ବଧିର}} * {{Z|om}}: {{W-|om|duudaa}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|صاغر|tr=sağır}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|کوڼ|tr=kuṇ}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|doof}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|głuchy|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|surdo}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|саңырау}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|surd}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|глухо́й}} * {{Z|se}}: {{W-|se|bealjeheapmi}} * {{Z|sms}}: {{W-|sms|kluuǥǥai}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|बधिर}}, {{W+|sa|कल्ल}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|suldu}}, {{W-|sc|surdu}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|bungol}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|глув}}, {{W-|sh|глух}} *: Latînî: {{W+|sh|gluv}}, {{W+|sh|gluh}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|deif}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|hluchý|n}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|gluh}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|głuchy}} * {{Z|es}}: {{W+|es|sordo}} * {{Z|su}}: {{W-|su|torék}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ყუ̂რიუ̂}}, {{W-|sva|ყუგ}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|döv}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|кар}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|bingi}} * {{Z|th}}: {{W-|th|หูหนวก}} * {{Z|te}}: {{W+|te|చెవిటి}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|sağır}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sağır}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|འོན་པ}} * {{Z|tli}}: {{W-|tli|lkhool.áxhji}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|بہرا|tr=bahrā}} * {{Z|uby}}: {{W-|uby|дагәы}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|глухи́й}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|sórdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|điếc}} * {{Z|vo}}: {{W-|vo|surdik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|byddar}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ថ្លង់|tr=tlɑŋ}} * {{Z|yai}}: {{W-|yai|кар}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|טויב}}, {{W-|yi|טויבלעך}}, {{W-|yi|חושימדיק|tr=khushemdik}} * {{Z|esu}}: {{W-|esu|niitesciigatelria}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κωφός|n}}, {{W+|el|κουφός|n}} *: Kevn: {{W-|grc|κωφός}} * {{Z|bfi}}: {{W-|bfi|H@Ear}} * {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Jaw 1@Chin}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|deaf|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75710619}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{mj|bêdeng}} {{bnr|kirr}} ==== Anagram ==== * {{anagram|ku|a=ekr|ekr|erk|rek}} === Çavkanî === {{çavkanî}} == {{ziman|ckb}} == === Navdêr === {{navdêr|ckb|sc=Latn}} # {{f|ckb|guhandar}} {{ckb-Arab|کەر}} == {{ziman|sl}} == === Girêdek === {{girêdek|sl}} # [[çimkî#ku|çimkî]], [[çunkî#ku|çunkî]], [[ji ber ku#ku|ji ber ku]] iiw7vtu3grjwsr1qmkrf2yh678qt6l6 6866623 6866622 2026-11-01T20:41:05Z Balyozbot 7867 [[Special:PermanentLink/6298023|Bot]]: rêzkirina beşan 6866623 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|-ker|keř|kér|kêr|kër}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{q|ku|ker|cuda=(dewarek)|id=dewarek}} {{IPA|ku|/kʰɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} ** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ker.wav|dever=Amed}} *** {{beş|Navdêr 1}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (navdêr 1).wav|dever=Bidlîs}} * {{beş|Navdêr 3}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Ebulfîda-ker (Navdêr 3).wav|dever=Bidlîs}} * {{q|ku|ker|cuda=(parçe)|id=parçe}} {{IPA|ku|/kɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} ** {{q|ku|ker|cuda=(koma pezî)|id=koma pezî}} {{IPA|ku|/kɜɾ/}}, {{arF|که‌ر}} *** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-ker(koma pez).wav|dever=Qers}} **** {{beş|Navdêr 4}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (navdêr 4).wav|dever=Bidlîs}} * {{q|ku|ker|cuda=(guhgiran)|id=guhgiran}} {{IPA|ku|/kɜr/}}, {{arF|که‌ڕ}} ** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kerr.wav|dever=Qers}} *** {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Dildadil-ker (kesê ku nabihîze).wav|dever=Amed}} **** {{deng|ku|Kmr-Efrîn--kerr.oga|dever=Efrîn}} **** {{beş|Rengdêr 1}} {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (rengdêr 1).wav|dever=Bidlîs}} ***** {{deng|ku|LL-Q36163 (kmr)-Key Mîrza-ker (rengdêr).wav|Deng|dever=Bidlîs}} === Navdêr 1 === [[Wêne:Donkey in Clovelly, North Devon, England.jpg|thumb|Kerek (1)]] [[Wêne:S Veahmätle13.JPG|thumb|'''Kerê''' pezî (2)]] {{navdêr|ku|z=n}} # {{maneid|ku|dewarek}} {{f|ku|guhandar}} [[cûn|Cûnek]] [[dewar]]an e ku [[şibîn|dişibe]] [[hesp]]an û [[hêstir]]an lê ji wan [[kurt]]tir û [[biçûk]]tir e <br>(bi taybetî bo barhilgirtinê tê bikaranîn). #* {{J:Melayê Cizîrî:Dîwana Melayê Cizîrî|jêgirtin=ابله چه کت طوافی نابینتن بری رش</br>بیزی دکت ژ قنجان ژ رمز و ناز و غنجان</br>قدری گلان چه زانت کربش دڤیت '''کری''' رش|tr=Ebleh çi kit ṭewafê nabînitin Berê reş</br>Bêzê dikit ji qencan ji remz û naz û x̣encan</br>Qedrê gulan çi zanit kerbeş divêt '''kerê''' reş}} # {{maneid|ku|koma pezî}} [[kom|Komeke]] [[pez]]î, [[garan]]a pezî, [[ber]]ê pezî # {{maneid|ku|bêaqil}} {{f|ku|mecazî}} [[bêaqil|Bêaqil]], [[bêhiş]], [[bêmejî]], [[mejîreş]], [[aqilsivik]], [[nezan]]. # {{f|ku|mecazî|heqaret}} (ji peyva ker a heywan) ji bo kesê zir, serhişk û bêpîr û şerde #* {{J:Firat Cewerî:Girtî:1986|jêgirtin=- Hûn in, ha!. . . Ji bo çi hûn diziyê dikin '''ker''' lawê '''keran'''?}} ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|nêr}} ==== Notên bikaranînê ==== {{agadarî}} Di gelek devokên kurmancî de '''ker''' tenê bo van cûn dewarên nêr bi kar tê. Yên mê '''[[maker]]''' in. ==== Jê ==== {{kol3|ku | keratî | kerçove | kerçovetî | kerî | kerînî | kerîtî | kertî | kurrûk | maker | nêreker }} ==== Etîmolojî ==== Ji {{mîr|ira-pro||*xárah||ker}}, ji {{mîr|iir-pro||*kʰáras||ker}}; belkî taliyê ji zimanekî [[samî]]{{çp}}, bo nimûne ji {{ji|akk|ku|tr=xeradu|w=ker, nêreker}}.{{çp}} Hevreha soranî {{g|ckb|که‌ر|tr=ker}}, zazakî {{q|zza|her}}, hewramî {{g|hac|ھەر‎|tr=her}}, farisî {{g|fa|خر|tr=xer}}, avestayî {{g|ae|𐬑𐬀𐬭𐬀|tr=xere}}, sanskrîtî {{g|sa|खर|tr=khére}}, osetî {{g|os|хӕрӕг|tr=xereg}}, peştûyî {{g|ps|خر|tr=xer}}, belûçî {{g|bal|ہر|tr=her}}. ==== Gotinên pêşiyan ==== * [[şîreta kîrê ker e]] ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{W-|ckb|کەر‎|tr=ker}} * {{Z|sdh}}: {{W-|sdh|xer|sc=Latn}} * {{Z|lki}}: {{W-|lki|xer|sc=Latn}} * {{Z|hac}}: {{W-|hac|her|sc=Latn}} * {{Z|zza}}: {{W-|zza|her}} ==== Werger ==== {{werger-ser|dewarek}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|аҽада}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|щыды}} * {{Z|aa}}: {{W-|aa|danán|n}} * {{Z|af}}: {{W+|af|donkie}} * {{Z|akk}}: {{W-|akk|𒀲|n|tr=imēru}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|gomar|n}}, {{W-|sq|magar|n}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Esel|n}}; {{W+|de|Grauchen|nt}}, {{W-|de|Grautier|nt}} * {{Z|alt}}: {{W-|alt|эштек}} * {{Z|am}}: {{W-|am|አህያ|tr=äheyya}} * {{Z|ani}}: {{W-|ani|гьаморохи}} * {{Z|arc}}: *: {{Z|syc}}: {{W-|syc|ܚܡܪܐ|g|tr=ḥəmārā}}, {{W-|syc|ܚܡܪܬܐ|m|tr=ḥəmārtā}}, {{W-|syc|ܐܬܢܐ|m|tr=ʾăṯānā}} *: {{Z|tmr}}: {{W-|arc|חֲמָרָא|n|tr=ḥămārā}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|cãci}}, {{W-|rup|dãngã}}, {{W-|rup|gumar}}, {{W-|rup|dãnglãrã}}, {{W-|rup|shonj}}, {{W-|rup|tãronj}}, {{W-|rup|uci}}, {{W-|rup|uricljat}}, {{W-|rup|tar}} * {{Z|as}}: {{W-|as|গাধ}} * {{Z|ast}}: {{W+|ast|burru|n}}, {{W+|ast|burra|m}}, {{W+|ast|pollín|n}} * {{Z|aot}}: {{W-|aot|gada}} * {{Z|av}}: {{W-|av|хӏама}} * {{Z|awa}}: {{W-|awa|गदहा|n}} * {{Z|az}}: {{W+|az|eşşək}}, {{W-|az|ulaq}} * {{Z|bdr}}: {{W-|bdr|keribas}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|asto}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|ишәк}} * {{Z|sne}}: {{W-|sne|kaldei}} * {{Z|be}}: {{W-|be|асёл|n}} * {{Z|bal}}: {{W-|bal|ہر|tr=har}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|গাধা}} * {{Z|br}}: {{W+|br|azen|n}} * {{Z|bdk}}: {{W-|bdk|лем}} * {{Z|bg}}: {{W-|bg|мага́ре|nt}}, {{W-|bg|осе́л|n}} * {{Z|my}}: {{W+|my|မြည်း}} * {{Z|bua}}: {{W-|bua|элжэгэн}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|вир}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|osel|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏗᎦᎵᏅᎯᏛ}} * {{Z|chy}}: {{W-|chy|a'éevo'ha}} * {{Z|ny}}: {{W-|ny|bulu}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|haksibish falaa'}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|驢|tr=leoi4}}, {{W-|yue|驢仔|tr=leoi4 zai2}} *: {{Z|dng}}: {{W-|dng|лү}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|驢仔|tr=lì-è}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|驢|tr=lǘ}}, {{W-|cmn|驢子|tr=lǘzi}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|驢|tr=lè̤}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|驢|tr=lîr / lû / lî}}, {{W+|nan|驢仔|tr=lû-á / lî-á / lîr-á}} *: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|驢}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|ашак}} * {{Z|chk}}: {{W-|chk|tongki}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|samur|n}} * {{Z|da}}: {{W+|da|æsel|nt}} * {{Z|dv}}: {{W-|dv|ހިާމރު}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|åsn|m}} * {{Z|id}}: {{W+|id|keledai}} * {{Z|ar}}: {{W+|ar|حِمَار|n}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|حمار|n|tr=ḥumār, ḥmār}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|حُمار|n|tr=ḥumār}} *: {{Z|acm}}: {{W-|acm|زمال|n|tr=zmāl}} *: {{Z|afb}}: {{W-|afb|حمار|n|tr=ḥmār}} *: {{Z|aeb}}: {{W-|aeb|بهيم|n|tr=bhīm}} *: {{Z|ary}}: {{W-|ary|حمار|n|tr=ḥmār}}, {{W-|ary|حمارة|m|tr=ḥmāra}}, {{W-|ary|دحش|tr=daḥš}}, {{W-|ary|دحشة|m|tr=daḥša}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|էշ}}, {{W+|hy|ավանակ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|azeno}} * {{Z|et}}: {{W+|et|eesel}} * {{Z|gez}}: {{W-|gez|አድግ}} * {{Z|ee}}: {{W-|ee|tedzi|nt}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|خر|tr=xar}}, {{W+|fa|الاغ|tr=olâğ}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|asni}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|aasi}} * {{Z|fro}}: {{W-|fro|asne|n}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|âne|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|mus}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|ezel}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|asal|m}} * {{Z|gag}}: {{W-|gag|eşek}}, {{W-|gag|yeşek}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|asno}}, {{W+|gl|burro}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐌰𐍃𐌹𐌻𐌿𐍃}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|ગધેડો}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ვირი}}, {{W+|ka|ჯორი}} * {{Z|ha}}: {{W+|ha|jaki}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|गधा|n}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|ezel|n}} * {{Z|he}}: {{W-|he|חֲמוֹר|n|tr=khamór}}, {{W-|he|אָתוֹן|m|tr=atón}} * {{Z|io}}: {{W+|io|asno}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|esol|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|donkey}} * {{Z|inh}}: {{W-|inh|вир}} * {{Z|ia}}: {{W-|ia|asino}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|asal|n}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|samèri|n-p}} * {{Z|it}}: {{W+|it|asino|n}}, {{W+|it|somaro|n}}, {{W-|it|buricco|n}}, {{W+|it|ciuco}} * {{Z|is}}: {{W+|is|asni}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|驢馬|tr=ろば, roba}}, {{W+|ja|ロバ|tr=roba}} * {{Z|kab}}: {{W-|kab|aɣyul|n}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|siutitooq}} * {{Z|xal}}: {{W-|xal|элҗгн}} * {{Z|ktb}}: {{W-|ktb|harreta}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಕತ್ತೆ}} * {{Z|krc}}: {{W-|krc|эшек|tr=eşek}} * {{Z|csb}}: {{W-|csb|osoł|n}}, {{W-|csb|òseł}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|ase|n}}, {{W+|ca|somera|m}}, {{W+|ca|burro|n}}, {{W+|ca|burra|m}}, {{W+|ca|ruc|n}}, {{W+|ca|ruca|m}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|wuru}}, {{W-|qu|asnu}} * {{Z|ks}}: {{W-|ks|خَر|n}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|эшек}} * Ladin: *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|musciat|n}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|müsc|n}} *: {{Z|lld}}: {{W-|lld|èsen|n}},{{W-|lld|musciat|n}} * {{Z|si}}: {{W+|si|බූරුවා}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|당나귀}}, {{W+|ko|나귀}} * {{Z|rop}}: {{W-|rop|ginggong ginggong}} * {{Z|la}}: {{W-|la|asellus}}, {{W-|la|asinus|n}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|ēzelis|n}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ລາ}}, {{W-|lo|ມ້າລໍ}} * {{Z|lzz}}: {{W-|lzz|ეშეღი}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|лам}} * {{Z|lij}}: {{W-|lij|ase}} * {{Z|li}}: {{W+|li|aezel}} * {{Z|lt}}: {{W+|lt|asilas|n}} * {{Z|khb}}: {{W-|khb|ᩃᩣ}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Iesel|n}} * {{Z|luo}}: {{W-|luo|punda}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|магаре|nt}} * Malay: *: {{Z|ms}}: {{W-|ms|کلداي}}, {{W-|ms|حمار}} *: Rûmî: {{W+|ms|keldai}}, {{W-|ms|himar}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|കഴുത}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|ħmar|n}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡝᡳᡥᡝᠨ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|assyl|n}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|kāihe}} * {{Z|mr}}: {{W+|mr|गाढव|n}} * {{Z|mhr}}: {{W-|mhr|осёл}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|szamár}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|გირინი}} * {{Z|mel}}: {{W-|mel|keledai}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|ꜥꜣ|n|h=aA:D52-E7}} * {{Z|mdf}}: {{W-|mdf|ишме}} * {{Z|mn}}: {{W+|mn|илжиг}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|ciuccio}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|télii|sc=Latn}} * {{Z|nds}}: {{W+|nds|Esel|n}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|âne|n}} * {{Z|no}}: {{W+|no|esel|nt}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|ase}}, {{W+|oc|asne|n}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ଗଧ}} * {{Z|om}}: {{W+|om|harree}} * {{Z|os}}: {{W-|os|хӕрӕг}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|اشك|tr=eşek}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|ئېشەك}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|eshak}} * {{Z|pi}}: {{W-|pi|gadrabha|n}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|خر|n|tr=xar}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Äsel|n}} * {{Z|pox}}: {{W-|pox|asål|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|osioł|n}}, {{W+|pl|oślica|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|asno|n}}, {{W+|pt|jerico|n}}, {{W+|pt|jegue|n}}, {{W+|pt|jumento|n}}, {{W+|pt|burro|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਗਧਾ}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|есек}} * {{Z|cop}}: {{W-|cop|ⲉⲱ}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|asen}} * {{Z|rom}}: {{W-|rom|magari|n}}, {{W-|rom|magarka|m}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|măgar|n}}, {{W+|ro|asin|n}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|осёл|n}}, {{W-|ru|осли́ца|m}}, {{W-|ru|иша́к|n}} * {{Z|ssy}}: {{W-|ssy|zanan}} * {{Z|se}}: {{W-|se|ásen}} * {{Z|sm}}: {{W-|sm|asini}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|गर्दभ|n}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|burriccu}}, {{W-|sc|molenti}}, {{W-|sc|molingianu}}, {{W-|sc|àinu}} *: {{Z|sc}}: {{W-|sc|àinu}}, {{W-|sc|bestiolu}}, {{W-|sc|molènti}}, {{W-|sc|bistrassu}} *: {{Z|sc}}: {{W-|sc|poleddu}}, {{W-|sc|polléddu}}, {{W-|sc|pulléddu}}, {{W-|sc|àinu}}, {{W-|sc|àinu}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|sceccu|n}} * {{Z|sid}}: {{W-|sid|harre}} * {{Z|sd}}: {{W-|sd|گڏھ|tr=gaḋahu}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|ма̀гарац|n}}, {{W-|sh|то̀вар|n}} *: Latînî: {{W+|sh|màgarac|n}}, {{W+|sh|tòvar|n}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|cuddie}} * {{Z|cu}}: *: Kirîlî: {{W-|cu|осьлъ|n}} * {{Z|orv}}: {{W-|orv|осьлъ|n}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|somár|n}}, {{W+|sk|osol|n}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|osel|n}}, {{W-|sl|oslica|m}} * {{Z|so}}: {{W+|so|dameer|n}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|ezel|n}}, {{W-|dsb|wósoł|n}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|wosoł|n}} * {{Z|st}}: {{W+|st|tonki}} * {{Z|es}}: {{W+|es|asno|n}}, {{W+|es|burro|n}}, {{W+|es|jumento}} * {{Z|sux}}: {{W-|sux|𒀲|tr=ANŠE}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|punda}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|åsna}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|хар}} * {{Z|tl}}: {{W+|tl|asno}}, {{W-|tl|buriko}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|கழுதை}} * {{Z|twf}}: {{W-|twf|mùldu’úna}} * {{Z|rif}}: {{W-|rif|aɣyur|n}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ลา}} * {{Z|te}}: {{W+|te|గాడిద}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|eşek}} * {{Z|tt}}: {{W+|tt|ишәк}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ኣድጊ}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|eşek}}, {{W+|tr|merkep}}, {{W+|tr|sıpa}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|eşek}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|བོང་བུ}} * {{Z|tpi}}: {{W-|tpi|donki}}, {{W-|tpi|esel}} * {{Z|txb}}: {{W-|txb|kercapo}} * {{Z|tum}}: {{W-|tum|bulu}} * {{Z|tyv}}: {{W-|tyv|элчиген}} * {{Z|udi}}: {{W-|udi|елем}} * {{Z|udm}}: {{W-|udm|ишак}}, {{W-|udm|осёл}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|گدھا|n|tr=gadhā}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|осе́л|n}}, {{W-|uk|віслю́к|n}}, {{W-|uk|іша́к|n}} * {{Z|vec}}: {{W+|vec|muso|n}}, {{W+|vec|àxeno|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|lừa}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|cuk}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|ågne|n|m}}, {{W+|wa|bådet|n}}, {{W+|wa|både|m}}, {{W+|wa|bourike|m}}, {{W+|wa|ågntea|n}} * {{Z|wbl}}: {{W-|wbl|xur}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|asyn|n}} * {{Z|wo}}: {{W-|wo|mbaam-sëf|cuda=mbaam-sëf mi}}, {{W-|wo|mbaam-sëf}} * {{Z|km}}: {{W-|km|សត្វលា}}, {{W+|km|លា}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|imbongolo}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|осёл}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|אייזל|n}}, {{W-|yi|חמור|n|tr=khamer}} * {{Z|yo}}: {{W-|yo|kẹ́tẹ́kẹ́tẹ́}} * {{Z|el}}: {{W+|el|γάιδαρος|n}}, {{W+|el|γαϊδούρα|m}}, {{W+|el|γαϊδούρι|nt}}, {{W+|el|όνος|n|m}} *: Kevn: {{W-|grc|ὄνος|n|m}} * {{Z|zu}}: {{W-|zu|imbongolo}}, {{W-|zu|udonki}} * {{Z|zun}}: {{W-|zun|moshok'o}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|donkey|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75539477}} === Navdêr 2 === [[Wêne:Cut-apple-slices_21575-480x360_(4900266300).jpg|thumb|Çend '''kerên''' sêvan.]] {{navdêr|ku|z=n}} {{k-ya nerm}} # {{maneid|ku|parçe}} [[felqe]], [[parçe]], [[qet]], [[par]], [[pirt]]<br> (bi taybetî ya ku bi [[kêr]]ê hatiye [[birîn]]). #* ''Hisreta me '''kerî nanê reş''', [[kas]]ek dewê tirş, [[yan]]ê hin [[toraq]] bû; lê dîsa em ji hale xwe razî bûn.''<ref>1931, ''Hakob Qezeryan-Lazo'', ''Serhatiya Casim'', guhastin:Haciyê Cindî-Emînê Evdal </ref> #: {{mk|ku|'''Kerek''' ji sêva xwe da min.}} #* {{J:Mela Hisênê Bateyî:Mewlûda Kurdî|jêgirtin=Cewherek lê kir nezer ew bû du '''ker'''<br />Paşê Wî çêkir ji nûra [[namuwer]]}} ==== Notên bikaranînê ==== Pirrcaran wekî "''kerî (tişt)''" yan jî "''keriyek (tişt)''" (ms. kerî sêv, keriyek nan) bi kar tê u bi îzafe nabe (wek ''keriy'''ê''' (tişt)'' yan ''keriyek'''î''' (tişt)''). ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌ر}} ==== Formên alternatîv ==== * {{g|ku|kert}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | kerker | ker kirin | kerkirin | kerkirî | kêr | ker bûn<crz:lêker> | ker kirin<crz:lêker> | kerbûn<crz:navdêr> | kerkirin<crz:navdêr> | kerbûyî<crz:rengdêr> | kerkirî<crz:rengdêr> }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|که‌رت|tr=[[kert]]}}, hewramî û zazakî {{q|zza|kerd}}, [[kurdiya başûrî]] {{q|sdh|qeł|sc=Latn}}, belûçî {{q|bal||tr=karç}}, farisî {{g|fa|کارد|tr=kard}}, pehlewî ''kart'', avestayî ''kerite-'', sanskrîtî ''krti-'', ermeniya kevn {{g|xcl|քերեմ|tr=k'êrêm|w=[[jê birin]], [[xîç]] kirin}}, yûnaniya kevn {{g|grc|κείρω|tr=kêiro|w=[[birîn]], [[cew]] kirin}}, latînî {{q|la|curtus|w=[[kurt]]}}, îngilîzî {{q|en|share|w=[[par]], [[beş]]}}, {{q|en|shear|w=[[birîn]], [[cew]] kirin}}, {{q|en|short|w=[[kurt]]}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*(s)ker-|w=[[birîn]], [[jê kirin]]}}. :<font style="font-size:10px">'''Çavkanî:''' [[Şablon:Cheung|Cheung p.243]], [[Şablon:Horn|Horn p.185]], [[Şablon:MacKenzie|MacKenzie P.129]], [[Şablon:Watkins|Watkins p.100]] </font> | <font style="font-size:10px">'''Pokorny: '''941 - 942</font> :<font style="font-size:10px">'''[[Hevreh]]''': [[kêr]] [[kurt]], [[çerm]]</font> ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: [[kert]] * {{Z|sdh}}: [[qeł]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Brotscheibe|m}}, {{W+|de|Scheibe|m}}, {{W+|de|Anteil|n}}, {{W+|de|Teil|n}}, {{W+|de|Stück|nt}} * {{Z|be}}: {{W-|be|лу́ста|m}}, {{W-|be|скрыль|n}}, {{W-|be|скі́ба|m}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|филия|nt}}, {{W+|bg|резен|n}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|krajíc|n}}, {{W+|cs|plátek|n}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|片|tr=pin3}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|片|tr=piàn}} * {{Z|da}}: {{W+|da|skive|g}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|شريحة|m}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|tranĉaĵo}} * {{Z|et}}: {{W-|et|viilukas}}, {{W-|et|viil}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|قاچ|tr=qâč}}, {{W+|fa|تیکه|tr=tikke}}, {{W+|fa|لزگه|tr=lazge}}, {{W+|fa|کرچ|tr=karč}} * Polish: [[plaster]], [[plasterek]] ; [[kromka]], [[pajda]] ; [[kawałek]] ; * {{Z|fi}}: {{W+|fi|viipale}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|tranche|m}}, {{W+|fr|tronçon|n}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|sliseag|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|rebanda|m}}, {{W+|gl|toro|n}}, {{W-|gl|tallada|m}}, {{W+|gl|posta|m}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|plak|nt}}, {{W+|nl|schijf|nt}} * {{Z|he}}: {{W-|he|פְּרוּסָה|m|tr=prusá}}, {{W-|he|נֵתַח|n|tr=nétaḥ}}, {{W-|he|פֶּלַח|n|tr=pélaḥ}} * {{Z|io}}: {{W+|io|loncho}} * {{Z|en}}: {{W+|en|slice}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|pytky}} * {{Z|it}}: {{W+|it|fetta|m}}, {{W+|it|trancio|n}} * {{Z|is}}: {{W-|is|sneið|m}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|切れ|tr=きれ, kire|sc=Jpan}}, {{W+|ja|一片|tr=いっぺん, ippen|sc=Jpan}}, {{W-|ja|スライス|tr=suraisu|sc=Jpan}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|llesca|m}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|부분}}, {{W+|ko|몫}}, {{W-|ko|슬라이스}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|rika|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ປ່ຽງ}}, {{W-|lo|ແຜ່ນບາງໆ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|riekė̃|m}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|kōripi}}, {{W-|mi|topenga}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|szelet}}, {{W+|hu|karéj}} * {{Z|egy}}: {{W-egy|fdq|h=f:d-q-Z9:D40}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|tranche|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|fatia}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|felie|m}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|ломо́ть|n}}, {{W-|ru|ло́мтик|n}}, {{W-|ru|кусо́к|n}}, {{W-|ru|кусо́чек|n}}, {{W+|ru|слайс|n}} * {{Z|scn}}: {{W-|scn|feḍḍa|m}}, {{W+|scn|pezzu|n}} * {{Z|sh}}: {{W+|sh|kriška|m}} * {{Z|es}}: {{W+|es|rebanada|m}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|skiva|g}} * {{Z|th}}: {{W+|th|ชิ้น}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|dilim}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|ски́ба|m}}, {{W-|uk|ски́бка|m}}, {{W-|uk|шмато́к|n}}, {{W-|uk|кусо́к|n}} * {{Z|vi}}: {{W-|vi|lát mỏng}}, {{W-|vi|miếng mỏng}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|tafelll|m}} * {{Z|el}}: {{W+|el|φέτα|m}} *: Kevn: {{W-|grc|τέμαχος|nt}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|slice|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75505183}} === Navdêr 3 === {{navdêr|ku|z=mn}} {{k-ya nerm}} # Kesa/ê tiştekî dike yan tiştek kiriye. #: {{mk|ku|Divê '''kerên''' vê xirabiyê bên sizadan.}} ==== Notên bikaranînê ==== {{agadarî}} Peyva '''ker''' bi vê maneyê kêm serbixwe peyda dibe lê pirtir wek paşgirekê di gel hin peyvan tê bikaranîn: ''[[çêker]], [[şerker]], [[sazker]] ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |-ker }} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:ji<metn:Ji [[rehê dema niha]] yê kevn ê>|kirin|id=kirin}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|en}}: {{W+|en|doer}}, {{W+|en|actor}}, {{W+|en|agent}} {{werger-bin}} === Navdêr 4 === {{navdêr|ku|z=n}} # {{mj|kom, grûp}} {{bnr|kerî}} === Rengdêr 1 === {{rengdêr|ku}} {{k-ya nerm}}, {{r-ya req}} # {{senseid|ku|guhgiran}}Kesa/ê [[qet]] yan [[baş]] [[deng]]an [[bihîstin|nabihîze]]. #: {{hevmane|ku|guhgiran|nebihîz}} #: {{mk|ku|'''Ker''' û [[lal]]|kesa/ê ne [[karîn|dikare]] [[axiftin|biaxive]] û ne jî [[bîstin|bibîze]]|birêz=1}} ==== Bi alfabeyên din ==== * {{ku-ar|که‌ڕ}} ==== Formên alternatîv ==== * {{g|ku|kerr}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | ker bûn<crz:lêker> | ker kirin<crz:lêker> | xwe lê ker kirin | kerbûn<crz:navdêr> | kerkirin<crz:navdêr> | kerbûyî<crz:rengdêr> | kerkirî<crz:rengdêr> | kerî | kerînî | kerîtî | kerker | kertî }} ==== Etîmolojî ==== Hevreha soranî {{g|ckb|که‌ڕ|tr=kerr}}, [[kurdiya başûrî]] [[keř]], zazakî ''kerr'', hewramî ''kerr'', belûçî {{g|ckb|کر|tr=kerr}}, {{hv|fa|کر|tr=kerr}}, {{hv|pal||k-rr|sc=Latn}}, soxdî ''k-rn-'', {{hv|ae||kerne-|sc=Latn}}, peştûyî {{g|ps|کوڼ|tr=kuṇ}}, {{hv|sa|कर्ण}} (kárṇa-: [[guh]]), slavoniya kevn [[кърнъ]] (kŭrnŭ), latviyayî [[kurls]], {{hv|lt|kurčias}}, hemû ji {{ji|ine-pro|ku|*kʷorno-|w=[[guh]]}}. Maneya bingehîn "guh" bû lê di zimanên îranî û yên [[baltî]] de maneya "[[guhgiran]]" wergirtiye. Di zimanên hindî de bi maneya "guh" maye: hindî [[कान]] (kan), urdûyî {{g|ur|کان|tr=kan}}, bengalî [[কর্ণ]] (korno) û [[কান]] (kan)... ==== Bide ber ==== {{kol2|ku| | {{g|ku|kor}} | {{g|ku|lal}} }} ==== Werger ==== {{werger-ser|guhgiran}} * {{Z|ab}}: {{W-|ab|адагәа}} * {{Z|ady}}: {{W-|ady|дэгу}} * {{Z|af}}: {{W-|af|dowe}} * {{Z|xag}}: {{W-|xag|𐕆𐔼𐕒𐔽𐔰}} * {{Z|akl}}: {{W-|akl|bungoe}} * {{Z|sq}}: {{W-|sq|i shurdhër}} * {{Z|de}}: {{W+|de|taub}}, {{W+|de|gehörlos}} * {{Z|an}}: {{W-|an|xordo}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|surdu}} * {{Z|as}}: {{W-|as|কলা}}, {{W-|as|অন্ধ}} * {{Z|ast}}: {{W-|ast|sordu}}, {{W-|ast|xordu}} * {{Z|av}}: {{W-|av|гӏинкъаб}} * {{Z|az}}: {{W+|az|kar}} * {{Z|ban}}: {{W-|ban|bongol}} * {{Z|eu}}: {{W+|eu|gor}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|һаңғырау}} * {{Z|sne}}: {{W-|sne|bongam}} * {{Z|be}}: {{W-|be|глухі́}} * {{Z|bcl}}: {{W-|bcl|bungog}} * {{Z|br}}: {{W+|br|bouzar}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|глух}} * {{Z|my}}: {{W+|my|နားပင်း}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|majchayi}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|къора}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|hluchý|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᏧᎵᎡᎾ}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|耳聾|tr=ji5 lung4}}, {{W-|yue|聾|tr=lung4}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|聾|tr=lóng}}, {{W+|cmn|耳聾|tr=ěrlóng}} *: {{Z|nan}}: {{W-|nan|耳聾|tr=hīⁿ-lâng}} * {{Z|dlm}}: {{W-|dlm|suard}} * {{Z|da}}: {{W+|da|døv}} * {{Z|id}}: {{W+|id|tuli}}, {{W-|id|tuna rungu}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|أَصَمّ}} *: {{Z|arz}}: {{W-|arz|أصم|n|tr=ʔaṣamm}}, {{W-|arz|أطرش|n|tr=ʔaṭraš}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|խուլ}} * {{Z|eo}}: {{W+|eo|surda}} * {{Z|et}}: {{W-|et|kurt}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|کر|tr=kar}}, {{W+|fa|ناشنوا|tr=nâšenavâ}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|deyvur}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|kuuro}}, {{W-|fi|kuulovammainen}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|sourd}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|sort}}, {{W-|fur|sord}} * {{Z|frr}}: {{W-|frr|duuf}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|dôf}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|bodhar}} * {{Z|gl}}: {{W-|gl|xordo}} * {{Z|got}}: {{W-|got|𐌱𐌰𐌿𐌸𐍃}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ყრუ}}, {{W-|ka|სმენადაკარგული}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|soud}} * {{Z|haw}}: {{W-|haw|kuli}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|bungol}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|बहरा}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|doof}}, {{W+|nl|dove}} * {{Z|hrx}}: {{W-|hrx|daab}} * {{Z|iba}}: {{W-|iba|achak}} * {{Z|he}}: {{W-|he|חֵירֵשׁ|tr=kheresh}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|dēaf}} * {{Z|en}}: {{W+|en|deaf}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|gluuhkoi}} * {{Z|ga}}: {{W-|ga|bodhar}} *: {{Z|sga}}: {{W-|sga|bodar}} * {{Z|ist}}: {{W-|ist|surdo}} * {{Z|it}}: {{W+|it|sordo}} * {{Z|is}}: {{W+|is|daufur}} * {{Z|ja}}: {{W-|ja|[[耳]]の[[聞こえる|聞こえない]]|tr=みみのきこえない, mimi no kikoenai}}, {{W-|ja|耳が不自由|tr=mimi ga fujiyuu}} * {{Z|kaw}}: {{W-|kaw|buḍĕg}} * {{Z|jv}}: {{W+|jv|budheg}}, {{W+|jv|jampeng}} * {{Z|kbd}}: {{W-|kbd|дэгу}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|sord}} * {{Z|kjj}}: {{W-|kjj|баьш}} * {{Z|si}}: {{W+|si|බිහිරි}} * {{Z|ko}}: {{W-|ko|[[귀머거리]]-의}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|bodhar}} * {{Z|co}}: {{W+|co|sordu}} * {{Z|lld}}: {{W-|lld|sëurt}} * {{Z|lad}}: {{W-|lad|sodro}} * {{Z|ltg}}: {{W-|ltg|kūrslys|n}} * {{Z|la}}: {{W+|la|surdus|n}} * {{Z|lv}}: {{W-|lv|kurls|n}}, {{W-|lv|nedzirdīgs}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ຫູໜວກ}} * {{Z|lez}}: {{W-|lez|биши}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|kurčias}} * {{Z|lb}}: {{W+|lb|daf}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|глув}} * {{Z|pse}}: {{W-|pse|pekak}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|pekak}}, {{W-|ms|tuli}}, {{W-|ms|congek}}, {{W-|ms|tunakerna}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|trux}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᡩᡠᡨᡠ}} * {{Z|msk}}: {{W-|msk|bungul}} * {{Z|mi}}: {{W+|mi|turi}}, {{W-|mi|pūwharawhara}} * {{Z|mrw}}: {{W-|mrw|bengel}}, {{W-|mrw|biso}} * {{Z|mr}}: {{W-|mr|बधीर}}, {{W+|mr|बहिरा}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|süket}}, {{W+|hu|siket}} * {{Z|xmf}}: {{W-|xmf|ჸუნგა}}, {{W-|xmf|ჸურუ}}, {{W-|xmf|ჸუჯა}}, {{W-|xmf|დაგუა|cuda=დაგუ̂ა}} * {{Z|mel}}: {{W-|mel|pakeak}}, {{W-|mel|tulek}} * {{Z|mui}}: {{W-|mui|pekak}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|ajéékałgo ąąh dahazʼą́}}, {{W-|nv|jééhkał}} * {{Z|nds}}: {{W-|nds|dow}} * {{Z|nay}}: {{W-|nay|plombatji}} * {{Z|no}}: *: {{Z|no}}: {{W+|no|døv}} *: {{Z|nn}}: {{W+|nn|døv}}, {{W-|nn|dauv}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|sord}} * {{Z|or}}: {{W+|or|ବଧିର}} * {{Z|om}}: {{W-|om|duudaa}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|صاغر|tr=sağır}} * {{Z|ps}}: {{W+|ps|کوڼ|tr=kuṇ}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|doof}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|głuchy|n}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|surdo}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|саңырау}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|surd}} * {{Z|ru}}: {{W-|ru|глухо́й}} * {{Z|se}}: {{W-|se|bealjeheapmi}} * {{Z|sms}}: {{W-|sms|kluuǥǥai}} * {{Z|sa}}: {{W+|sa|बधिर}}, {{W+|sa|कल्ल}} * {{Z|sc}}: {{W-|sc|suldu}}, {{W-|sc|surdu}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|bungol}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|глув}}, {{W-|sh|глух}} *: Latînî: {{W+|sh|gluv}}, {{W+|sh|gluh}} * {{Z|sco}}: {{W-|sco|deif}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|hluchý|n}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|gluh}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|głuchy}} * {{Z|es}}: {{W+|es|sordo}} * {{Z|su}}: {{W-|su|torék}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ყუ̂რიუ̂}}, {{W-|sva|ყუგ}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|döv}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|кар}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|bingi}} * {{Z|th}}: {{W-|th|หูหนวก}} * {{Z|te}}: {{W+|te|చెవిటి}} * {{Z|crh}}: {{W-|crh|sağır}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sağır}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|འོན་པ}} * {{Z|tli}}: {{W-|tli|lkhool.áxhji}} * {{Z|ur}}: {{W-|ur|بہرا|tr=bahrā}} * {{Z|uby}}: {{W-|uby|дагәы}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|глухи́й}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|sórdo}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|điếc}} * {{Z|vo}}: {{W-|vo|surdik}} * {{Z|cy}}: {{W+|cy|byddar}} * {{Z|km}}: {{W+|km|ថ្លង់|tr=tlɑŋ}} * {{Z|yai}}: {{W-|yai|кар}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|טויב}}, {{W-|yi|טויבלעך}}, {{W-|yi|חושימדיק|tr=khushemdik}} * {{Z|esu}}: {{W-|esu|niitesciigatelria}} * {{Z|el}}: {{W+|el|κωφός|n}}, {{W+|el|κουφός|n}} *: Kevn: {{W-|grc|κωφός}} * {{Z|bfi}}: {{W-|bfi|H@Ear}} * {{Z|ase}}: {{W-|ase|1@Jaw 1@Chin}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|deaf|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=75710619}} === Rengdêr 2 === {{rengdêr|ku}} # {{mj|bêdeng}} {{bnr|kirr}} ==== Anagram ==== * {{anagram|ku|a=ekr|ekr|erk|rek}} === Çavkanî === {{çavkanî}} == {{ziman|ckb}} == === Navdêr === {{navdêr|ckb|sc=Latn}} # {{f|ckb|guhandar}} {{ckb-Arab|کەر}} == {{ziman|sl}} == === Girêdek === {{girêdek|sl}} # [[çimkî#ku|çimkî]], [[çunkî#ku|çunkî]], [[ji ber ku#ku|ji ber ku]] diaxqzcznbgnpqw030ixhtq8k5tjc5q hej 0 5412 6866626 6536269 2026-11-02T09:02:05Z InternetArchiveBot 8979 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 6866626 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|héj|hêj}} == {{ziman|ku}} == === Navdêr 1 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[livandin|Livandina]] li [[hewa]]. ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê}} ==== Formên alternatîv ==== * {{hw|ku|hij}} ==== Jê ==== {{kol3|ku | hejandin | hejandî | hejiyayî | hejîn | hejîner | hejînerî | hejhejok | hejhejokî | hejok | hejokî }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî|ku}} ==== Bide ber ==== * {{g|ku|fir}} * {{g|ku|liv}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|لرزه}}, {{W|fa|لرزش|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|salınım}}, {{W+|tr|sallantı}}, {{W+|tr|sarsıntı}}, {{W+|tr|titreşim}}, {{W|tr|sarsıntılı|guman=erê}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=m}} [[Wêne:Primary and secondary cotton roots.jpg|thumb|'''Hejên''' mitek pemî.]] # [[reh|Rehên]] daran. #: {{hevmane|ku|reh}} #: {{mk|ku|Rovî nediçû qulê, '''hejek''' jî bi boçika xwe ve girê dida.|Gotina Mezinan|rêz=1}} #* {{jêder-malper|1=ku|jêgirtin=Rebbê alemê '''hejên''' dara we yên bi xwîna Kurdan hatinî avdan hişk bike, kurm û mûriyan di nav ke, bişewitîne û ji vê dunê rake.|malper=xoybun.com|nivîskar=Sahînê B. Soreklî|sernav=Roja dawîn ji jiyana Mistê kurê Salha Temo|sal=1982|url=https://web.archive.org/web/20230429061205/http://xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=584}} ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê}} ==== Formên alternatîv ==== * [[hij]] ==== Jê ==== * [[hejûpêj]] * [[hejik]] ==== Etîmolojî ==== Ji proto-Îranî [[azga]], hevreha farsiya navîn [[azg]]. Ji bo minakekê din ekê guhêrana -zg- -> -j- bide ber [[mejî]] ==== Herwiha binêre ==== * {{g|ku|çirpî}} * {{g|ku|çirpik}} * {{g|ku|çilû}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|چوب خشک خاردار}}, {{W+|fa|بته}}, {{W|fa|خار درخت|guman=erê}}, {{W|fa|شاخه درخت|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|çırpı}} {{werger-bin}} === Navdêr 2 === {{navdêr|ku|z=m}} # [[hez]] ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê}} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî|ku}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|تکات|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|sevgi}}, {{W+|tr|sevim}} {{werger-bin}} == {{ziman|da}} == === Bilêvkirin === * {{deng|da|Da-hej.ogg}} === Navdêr === {{navdêr|da}} # {{mijar|da|silavkirin}} {{g|ku|merheba}}, {{g|ku|silav}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|da|silav}} == {{ziman|sv}} == === Bilêvkirin === * {{deng|sv|Sv-hej.ogg}} * {{deng|sv|LL-Q9027 (swe)-Punsisil-hej.wav|Deng|dever=Almanya}} === Baneşan === {{baneşan|sv}} # {{mijar|sv|silavkirin}} {{g|ku|elo}}, {{g|ku|helo}} ([[silav]]a [[bersivdan]]a [[telefon]]ê) === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sv|elo}} ej04vhaba48dwmg1055kjs1lwgi8t6g kêfxweş 0 6410 6866615 6798333 2026-11-01T15:35:03Z Herald2039 15339 /* Bilêvkirin */ 6866615 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA|kʰeːfˈxʷɛʃ}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kêfxweş}} {{rengdêr|ku}} # Kesa/ê di [[hest]] bi [[keyf]]ê ango [[xweşî|xweşiyê]] dike. ==== Formên alternatîv ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |keyfxweş |keyfxoş |keyfxuş |keyfxwiş |keyfxwoş |keyfxwuş |kêfxoş |kêfxuş |kêfxwiş |kêfxwoş |kêfxwuş }} ==== Hevmane ==== {{kol3|ku |bikêf |bikeyf |dilşad |dilxweş |bextiyar |bextxweş |bextewer |kêfdar |keyfdar |şad }} ==== Dijmane ==== {{kol3|ku |biderd |bikovan |bixem |derdgiran |keserdar |keserkûr |kovandar |xembar |xemgîn }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |kêfxweş bûn<crz:lêker> |kêfxweş kirin<crz:lêker> |kêfxweşî<crz:navdêr> |kêfxweşbûn<crz:navdêr> |kêfxweşkirin<crz:navdêr> }} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:qertaf|kêf|xweş}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|fidel}}, {{W|de|freudenvoll}}, {{W|de|glücklich}}, {{W|de|heiter}}, {{W|de|lebendig}}, {{W|de|munter}}, {{W|de|schadenfroh}}, {{W|de|vergnügt}}, {{W|de|aufmunternd}}, {{W|de|beschwingt}}, {{W|de|begeistert}}, {{W|de|erfreut}}, {{W|de|glückselig|guman=erê}}, {{W|de|Zufriedenstellung|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|مسرور|guman=erê}}, {{W|ar|البشاش|guman=erê}}, {{W|ar|المفروح|guman=erê}}, {{W|ar|بهیج|guman=erê}}, {{W|ar|مبتهج|guman=erê}}, {{W|ar|مبسوط|guman=erê}}, {{W|ar|مغبوط|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W|fa|خوشحال}}, {{W|fa|شادمان}}, {{W|fa|متفخر}}, {{W|fa|بختیار|guman=erê}}, {{W|fa|خرسند|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W|en|bacchic}}, {{W|en|fortunate}}, {{W|en|glad}}, {{W|en|jolly}}, {{W|en|jovial}}, {{W|en|joyful}}, {{W|en|joyous}}, {{W|en|lucky}}, {{W|en|sanguine}}, {{W|en|upbeat}}, {{W|en|gay}}, {{W|en|rosy}}, {{W|en|blithe|guman=erê}}, {{W|en|blithesome|guman=erê}}, {{W|en|canty|guman=erê}}, {{W|en|cheery|guman=erê}}, {{W|en|chirpy|guman=erê}}, {{W|en|coltish|guman=erê}}, {{W|en|convivial|guman=erê}}, {{W|en|cranked|guman=erê}}, {{W|en|diverting|guman=erê}}, {{W|en|elate|guman=erê}}, {{W|en|elated|guman=erê}}, {{W|en|extroverted|guman=erê}}, {{W|en|frolic|guman=erê}}, {{W|en|gamesome|guman=erê}}, {{W|en|gleeful|guman=erê}}, {{W|en|in high spirits|guman=erê}}, {{W|en|rapturous|guman=erê}}, {{W|en|sportful|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|bahtiyar}}, {{W|tr|hoşnut}}, {{W|tr|keyifli}}, {{W|tr|kıvançlı}}, {{W|tr|neşeli}}, {{W|tr|mutlu}}, {{W|tr|memnun}} {{werger-bin}} idlx3a3m1d3mah0pzp79jzepzitmi9a 6866616 6866615 2026-11-01T15:35:42Z Herald2039 15339 /* Bilêvkirin */ 6866616 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{IPA|ku|/kʰeːfˈxʷɛʃ/}} * {{ku-kîte}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|kêfxweş}} {{rengdêr|ku}} # Kesa/ê di [[hest]] bi [[keyf]]ê ango [[xweşî|xweşiyê]] dike. ==== Formên alternatîv ==== {{kol3|ku|cure=Herwiha |keyfxweş |keyfxoş |keyfxuş |keyfxwiş |keyfxwoş |keyfxwuş |kêfxoş |kêfxuş |kêfxwiş |kêfxwoş |kêfxwuş }} ==== Hevmane ==== {{kol3|ku |bikêf |bikeyf |dilşad |dilxweş |bextiyar |bextxweş |bextewer |kêfdar |keyfdar |şad }} ==== Dijmane ==== {{kol3|ku |biderd |bikovan |bixem |derdgiran |keserdar |keserkûr |kovandar |xembar |xemgîn }} ==== Jê ==== {{kol3|ku|cure=Jê |kêfxweş bûn<crz:lêker> |kêfxweş kirin<crz:lêker> |kêfxweşî<crz:navdêr> |kêfxweşbûn<crz:navdêr> |kêfxweşkirin<crz:navdêr> }} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:qertaf|kêf|xweş}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|fidel}}, {{W|de|freudenvoll}}, {{W|de|glücklich}}, {{W|de|heiter}}, {{W|de|lebendig}}, {{W|de|munter}}, {{W|de|schadenfroh}}, {{W|de|vergnügt}}, {{W|de|aufmunternd}}, {{W|de|beschwingt}}, {{W|de|begeistert}}, {{W|de|erfreut}}, {{W|de|glückselig|guman=erê}}, {{W|de|Zufriedenstellung|guman=erê}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|مسرور|guman=erê}}, {{W|ar|البشاش|guman=erê}}, {{W|ar|المفروح|guman=erê}}, {{W|ar|بهیج|guman=erê}}, {{W|ar|مبتهج|guman=erê}}, {{W|ar|مبسوط|guman=erê}}, {{W|ar|مغبوط|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W|fa|خوشحال}}, {{W|fa|شادمان}}, {{W|fa|متفخر}}, {{W|fa|بختیار|guman=erê}}, {{W|fa|خرسند|guman=erê}} * {{Z|en}}: {{W|en|bacchic}}, {{W|en|fortunate}}, {{W|en|glad}}, {{W|en|jolly}}, {{W|en|jovial}}, {{W|en|joyful}}, {{W|en|joyous}}, {{W|en|lucky}}, {{W|en|sanguine}}, {{W|en|upbeat}}, {{W|en|gay}}, {{W|en|rosy}}, {{W|en|blithe|guman=erê}}, {{W|en|blithesome|guman=erê}}, {{W|en|canty|guman=erê}}, {{W|en|cheery|guman=erê}}, {{W|en|chirpy|guman=erê}}, {{W|en|coltish|guman=erê}}, {{W|en|convivial|guman=erê}}, {{W|en|cranked|guman=erê}}, {{W|en|diverting|guman=erê}}, {{W|en|elate|guman=erê}}, {{W|en|elated|guman=erê}}, {{W|en|extroverted|guman=erê}}, {{W|en|frolic|guman=erê}}, {{W|en|gamesome|guman=erê}}, {{W|en|gleeful|guman=erê}}, {{W|en|in high spirits|guman=erê}}, {{W|en|rapturous|guman=erê}}, {{W|en|sportful|guman=erê}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|bahtiyar}}, {{W|tr|hoşnut}}, {{W|tr|keyifli}}, {{W|tr|kıvançlı}}, {{W|tr|neşeli}}, {{W|tr|mutlu}}, {{W|tr|memnun}} {{werger-bin}} 9z8ke61uchdymhmcagjzu5r4m2njdjv kum 0 13543 6866617 6544410 2026-11-01T15:53:28Z Herald2039 15339 /* Bilêvkirin */ 6866617 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|kum-}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-IPA|k(h)um}} * {{deng|ku|LL-Q36368 (kur)-Mihemed Qers-kum.wav|dever=Qers}} * {{ku-kîte}} === Navdêr === [[Wêne:Yezidi New Year in Lalish (18 April 2017) 18.jpg|thumb|180px|Kum]] {{navdêr|ku|z=n}}, {{bilêv|k|req}} # [[kulav]], [[şewqe]], [[dersok]], [[cemedanî]], [[şaşik]], [[kefî]], [[kevînk]], [[serpoş]] ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|nêr}} ==== Bi alfabeyên din ==== * kurdî-erebî: {{g|ku|کوم|sc=Arab|tr=-}} ==== Jê ==== {{kol3|ku |kumik |kumikî |kumk |kumkî }} ==== Etîmolojî ==== {{bêetîmolojî|ku}} ==== Bide ber ==== {{kol3|ku |bum |gum |rum |sum |tum }} ==== Herwiha binêre ==== {{kol3|ku |kam |kem |kêm |kim |kom |telik }} ==== Bi zaravayên din ==== * {{Z|ckb}}: {{g|ckb|کڵاو}} * {{Z|sdh}}: {{g|sdh|کڵاو}} * {{Z|lki}}: {{g|lki|کڵاو}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|af}}: {{W+|af|hoed}} * {{Z|ak}}: {{W-|ak|ɛkyɛw}}, {{W-|ak|kyɛw}} * {{Z|sq}}: {{W+|sq|kapelë|m}} * {{Z|de}}: {{W+|de|Kopfbedeckung|m}}; {{W+|de|Kappe|m}}; {{W+|de|Hut|n}}; {{W+|de|Mütze|m}} *: {{Z|gsw}}: {{W-|gsw|Huet|n}} * {{Z|alt}}: {{W-|alt|шляпа}}, {{W-|alt|бӧрӱк}} * {{Z|ems}}: {{W-|ems|slaapaq}} * {{Z|am}}: {{W-|am|ቆብ}} * Apaçî: *: {{Z|apw}}: {{W-|apw|chʼah}} * {{Z|aii}}: {{W-|aii|ܟܘܼܣܝܼܬܵܐ|tr=kusita|m}} * {{Z|rup}}: {{W-|rup|capelã|m}}, {{W-|rup|cãciulã|m}} * {{Z|as}}: {{W-|as|টুপী}} * {{Z|ast}}: {{W-|ast|gorru|n}} * {{Z|av}}: {{W-|av|тӏагъур}} * {{Z|az}}: {{W+|az|papaq}}, {{W+|az|şlyapa}}, {{W+|az|başlıq}}, {{W+|az|şapka}}, {{W+|az|qalpaq}} * {{Z|eu}}: {{W-|eu|kapela}} * {{Z|ba}}: {{W-|ba|эшләпә}} * {{Z|be}}: {{W-|be|капялю́ш|n}}, {{W-|be|ша́пка|m}} * {{Z|bn}}: {{W+|bn|টুপি|sc=Beng}} * {{Z|kxd}}: {{W-|kxd|tupi}} * {{Z|bg}}: {{W+|bg|ша́пка|m}} * {{Z|my}}: {{W+|my|ဦးထုပ်|sc=Mymr}} * {{Z|dz}}: {{W-|dz|ཞྭམོ།}} * {{Z|ccc}}: {{W-|ccc|sompelelo}} * {{Z|ce}}: {{W-|ce|куй}}, {{W-|ce|куоьртахтуьлум}} * {{Z|cs}}: {{W+|cs|klobouk|n}} * {{Z|chr}}: {{W-|chr|ᎠᎵᏍᏇᏔᏬᎩ|sc=Cher}} * {{Z|chn}}: {{W-|chn|siyapuɬ}} * {{Z|cic}}: {{W-|cic|yaalhipa}} * {{Z|zh}}: *: {{Z|yue}}: {{W-|yue|帽|tr=mou6, mou6-2}} *: {{Z|dng}}: {{W-|dng|мозы}} *: {{Z|hak}}: {{W-|hak|帽仔|tr=mo-é}} *: {{Z|cmn}}: {{W+|cmn|帽子|tr=màozi}} *: {{Z|mnp}}: {{W-|mnp|帽|tr=māu}} *: {{Z|cdo}}: {{W-|cdo|帽|tr=mô̤}} *: {{Z|nan}}: {{W+|nan|帽仔|tr=bō-á}} *: {{Z|wuu}}: {{W-|wuu|帽子}} * {{Z|cv}}: {{W-|cv|шлепке}} * {{Z|da}}: {{W+|da|hat|g}} * {{Z|dv}}: {{W-|dv|ތޮފި}} * {{Z|ovd}}: {{W-|ovd|att|n}} * {{Z|id}}: {{W+|id|topi}} * {{Z|ar}}: {{W-|ar|قُبَّعَة|m}}, {{W-|ar|برنيطة|tr=barnaiṭa}} *: {{Z|acw}}: {{W-|acw|قُبَّعة|m|tr=gubbaʕa, qubbaʕa}} *: {{Z|ajp}}: {{W-|ajp|طاقيّة|m|tr=ṭāʔiyye}} * {{Z|hy}}: {{W+|hy|գլխարկ}} * {{Z|myv}}: {{W-|myv|вазь}} * {{Z|eo}}: {{W-|eo|ĉapelo}} * {{Z|et}}: {{W+|et|müts}} * {{Z|evn}}: {{W-|evn|авун}} * {{Z|fa}}: {{W+|fa|کلاه|tr=kolâh}} * {{Z|fo}}: {{W-|fo|hattur|n}} * {{Z|fi}}: {{W+|fi|hattu}} * {{Z|frp}}: {{W-|frp|chapél|n}} * {{Z|fr}}: {{W+|fr|chapeau|n}}, {{W+|fr|couvre-chef|n}} * {{Z|fur}}: {{W-|fur|cjapiel|n}} * {{Z|frr}}: {{W-|frr|hödj|n}}; {{W-|frr|hud|n}} * {{Z|fy}}: {{W-|fy|hoed}} * {{Z|gd}}: {{W-|gd|ad|m}} * {{Z|gl}}: {{W+|gl|chapeu|n}}, {{W+|gl|sombreiro|n}}, {{W+|gl|pucho|n}} * {{Z|roa-gal}}: {{W-|roa-gal|chapai|n}} * {{Z|gu}}: {{W-|gu|ટોપી}} * {{Z|ka}}: {{W+|ka|ქუდი}} * {{Z|ht}}: {{W-|ht|chapo}} * {{Z|mba}}: {{W-|mba|kalo}} * {{Z|hi}}: {{W+|hi|टोपी|m}}, {{W+|hi|टोप|n}} * {{Z|mww}}: {{W-|mww|mom}} * {{Z|nl}}: {{W+|nl|hoed|n}} * {{Z|he}}: {{W+|he|כּוֹבַע|n|tr=kóva}} * {{Z|io}}: {{W+|io|chapelo}} * {{Z|ang}}: {{W-|ang|hætt|n}} * {{Z|en}}: {{W+|en|hat}} * {{Z|izh}}: {{W-|izh|šlääppi}}, {{W-|izh|hattu}} * {{Z|ga}}: {{W+|ga|hata|n}} * {{Z|it}}: {{W+|it|cappello|n}} * {{Z|is}}: {{W+|is|hattur|n}}, {{W+|is|höfuðfat|nt}} * {{Z|ja}}: {{W+|ja|帽子|tr=ぼうし, bōshi}} * {{Z|kl}}: {{W-|kl|nasaq}}, {{W-|kl|qaannguusaq}} * {{Z|kn}}: {{W+|kn|ಟೋಪಿ}} * {{Z|kea}}: {{W-|kea|txapéu}} * {{Z|ca}}: {{W+|ca|barret|n}}, {{W+|ca|capell|n}} * {{Z|qu}}: {{W-|qu|chuku}} * {{Z|ky}}: {{W+|ky|шляпа|sc=Cyrl}}, {{W+|ky|калпак|sc=Cyrl}}, {{W+|ky|шапке|sc=Cyrl}}, {{W-|ky|баш кийим|sc=Cyrl}}, {{W+|ky|бөрк}} * {{Z|si}}: {{W-|si|තොප්පිය|sc=Sinh}} * {{Z|ko}}: {{W+|ko|모자}} * {{Z|kw}}: {{W-|kw|hatt|n}} * {{Z|la}}: {{W-|la|pileus|n}}, {{W-|la|petasus|n}}, {{W-|la|causia|m}}, {{W-|la|mitella|m}}, {{W-|la|capellus|n}} * {{Z|lv}}: {{W+|lv|cepure|m}}, {{W-|lv|platmale|m}}, {{W-|lv|mice|m}} * {{Z|lo}}: {{W-|lo|ໝວກ}} * {{Z|lt}}: {{W-|lt|skrybėlė|m}}, {{W-|lt|kepurė|m}} * {{Z|lb}}: {{W-|lb|Hutt}} * {{Z|mk}}: {{W-|mk|ка́па|m}}, {{W-|mk|ша́пка|m}} * {{Z|ml}}: {{W+|ml|തൊപ്പി|sc=Mlym}} * {{Z|ms}}: {{W+|ms|topi}} *: {{Z|ms}}: {{W-|ms|توڤي|sc=Arab}} * {{Z|mt}}: {{W-|mt|kappell}} * {{Z|mnc}}: {{W-|mnc|ᠮᠠᡥᠠᠯᠠ}} * {{Z|gv}}: {{W-|gv|edd|n}} * {{Z|mi}}: {{W-|mi|pōtae}} * {{Z|mr}}: {{W-|mr|टोपी|m}}, {{W-|mr|टोप|n}} * {{Z|mrc}}: {{W-|mrc|kpur}} * {{Z|gun}}: {{W-|gun|xapeo}} * {{Z|hu}}: {{W+|hu|kalap}}, {{W+|hu|sapka}}, {{W+|hu|fejfedő}} * {{Z|mwl}}: {{W-|mwl|chapéu}} * {{Z|mn}}: {{W+|mn|малгай|sc=Cyrl}} * {{Z|gld}}: {{W-|gld|апон}} * {{Z|nap}}: {{W-|nap|cappiello|n}} * {{Z|nv}}: {{W-|nv|chʼah}} * {{Z|nay}}: {{W-|nay|kurlinyeri}} * {{Z|nrf}}: {{W-|nrf|chapé|n}}, {{W-|nrf|capé|n}}, {{W-|nrf|chape|n}} * {{Z|no}}: {{W+|no|hatt|n}}, {{W+|no|lue|g}} * {{Z|ojb}}: {{W-|ojb|wiiwakwaan}} * {{Z|oj}}: {{W-|oj|wiiwakwaan}} * {{Z|oc}}: {{W+|oc|capèl|n}} * {{Z|or}}: {{W-|or|ଟୋପୀ}} * {{Z|osa}}: {{W-|osa|óoląke}} * {{Z|os}}: {{W-|os|худ}} * {{Z|ota}}: {{W-|ota|شاپقه|tr=şapka}} * {{Z|ug}}: {{W-|ug|دوپپا}}, {{W-|ug|شەپكە}}, {{W-|ug|قالپاق}} * {{Z|uz}}: {{W+|uz|qalpoq}}, {{W+|uz|shapka}} * {{Z|ps}}: {{W-|ps|ټوپۍ|n|tr=ṭopᶕy}}, {{W+|ps|خولۍ|m|tr=xwalᶕy}}, {{W-|ps|پټاخه|m|tr=рaṭãxa}} * {{Z|pdt}}: {{W-|pdt|Hoot|n}} * {{Z|pl}}: {{W+|pl|kapelusz|n}}, {{W+|pl|kłobuk|n}}, {{W+|pl|czapka|m}} * {{Z|pt}}: {{W+|pt|chapéu|n}} * {{Z|pa}}: {{W-|pa|ਟੋਪੀ}} * {{Z|kk}}: {{W-|kk|бас киім|sc=Cyrl}}, {{W-|kk|бөрік|sc=Cyrl}}, {{W-|kk|қалпақ|sc=Cyrl}} * {{Z|rgn}}: {{W-|rgn|capéll|n}} * {{Z|rm}}: {{W-|rm|chapè|n}} * {{Z|ro}}: {{W+|ro|pălărie|m}} * {{Z|ru}}: {{W+|ru|шля́па|m}}, {{W+|ru|ша́пка|m}}, {{W+|ru|головно́й убо́р|n}} * {{Z|rue}}: {{W-|rue|колоп|n}} * {{Z|ceb}}: {{W-|ceb|kalo}} * {{Z|scn}}: {{W+|scn|cappeddu|n}}, {{W-|scn|copricapu|n}} * {{Z|szl}}: {{W-|szl|kłobuk|n}} * {{Z|srn}}: {{W-|srn|ati}} * {{Z|sh}}: *: Kirîlî: {{W-|sh|шешир|n|sc=Cyrl}}, {{W-|sh|клобук|n|sc=Cyrl}}, {{W-|sh|шапка|m|sc=Cyrl}} *: Latînî: {{W+|sh|šešir|n}}, {{W+|sh|klobuk|n}}, {{W+|sh|šapka|m}}, {{W-|sh|škrlak|n}} * {{Z|syl}}: {{W-|syl|ꠐꠇꠤ}} * {{Z|orv}}: {{W-|orv|шляпа|m}}, {{W-|orv|колпакъ|n}} * {{Z|sk}}: {{W-|sk|klobúk|n}}, {{W-|sk|čiapka}} * {{Z|sl}}: {{W+|sl|klobuk|n}} * {{Z|so}}: {{W-|so|koofiyad}} * Sorbî: *: {{Z|dsb}}: {{W-|dsb|kłobyk|n}} *: {{Z|hsb}}: {{W-|hsb|kłobuk|n}} * {{Z|st}}: {{W+|st|katiba}} * {{Z|es}}: {{W+|es|sombrero|n}} * {{Z|sva}}: {{W-|sva|ფაყვ}} * {{Z|sw}}: {{W+|sw|kofia|c9|c10}}, {{W-|sw|chapeo}} * {{Z|sv}}: {{W+|sv|hatt|g}}, {{W+|sv|mössa|g}} * {{Z|zdj}}: {{W-|zdj|gora|c5|c6}} * {{Z|tg}}: {{W+|tg|кулоҳ|sc=Cyrl}} * {{Z|tl}}: {{W-|tl|sumbrero}}, {{W-|tl|sambalilo}} * {{Z|ta}}: {{W+|ta|தொப்பி|sc=Taml}}, {{W+|ta|குல்லா|sc=Taml}} * {{Z|th}}: {{W+|th|หมวก}} * {{Z|te}}: {{W+|te|టోపి|sc=Telu}} * {{Z|tt}}: {{W+|tt|эшләпә|sc=Cyrl}}, {{W+|tt|калпак}} * {{Z|ti}}: {{W-|ti|ቆብዕ}}, {{W-|ti|ባርኔጣ}} * {{Z|til}}: {{W-|til|nəš-ditk̓iqʷú-tən}} * {{Z|tr}}: {{W+|tr|şapka}}, {{W+|tr|başlık}}, {{W+|tr|kalpak}}, {{W-|tr|gabbella}} * {{Z|tk}}: {{W-|tk|şlýapa}}, {{W-|tk|telpek}}, {{W-|tk|şapka}} * {{Z|bo}}: {{W-|bo|ཞྭ་མོ}}, {{W-|bo|དབུ་ཞྭ}} * {{Z|tpw}}: {{W-|tpw|akangaóba}} * {{Z|umb}}: {{W-|umb|etepa}} * {{Z|ur}}: {{W+|ur|ٹوپی|m|tr=ṭopī}} * {{Z|uk}}: {{W-|uk|капелю́х|n}}, {{W-|uk|ша́пка|m}}, {{W-|uk|капелю́ха|m}} * {{Z|vec}}: {{W-|vec|capelo|n}}, {{W-|vec|capel|n}} * {{Z|vi}}: {{W+|vi|mũ}}, {{W+|vi|nón}} * {{Z|vo}}: {{W+|vo|hät|n}} * {{Z|wa}}: {{W+|wa|tchapea|n}} * {{Z|cy}}: {{W-|cy|het|m}}, {{W-|cy|diddosben|m}} * {{Z|win}}: {{W-|win|wookąnąk}} * {{Z|km}}: {{W+|km|មួក}} * {{Z|xh}}: {{W-|xh|umnqwazi}} * {{Z|sah}}: {{W-|sah|бэргэһэ}} * {{Z|yi}}: {{W-|yi|הוט|n}}, {{W-|yi|קאַפּעליוש|n}}, {{W-|yi|שליאַפּע|m}} * {{Z|esu}}: {{W-|esu|esslaapaq}} * {{Z|el}}: {{W+|el|καπέλο|nt}}, {{W+|el|πίλος|n}} *: {{Z|grc}}: {{W-|grc|πῖλος|n}}, {{W-|grc|πέτασος|n|m}} * {{Z|za}}: {{W-|za|bongj}}, {{W-|za|mauh}} {{werger-bin}} :{{werger çavkanî|en|hat|beş=Ev qismê Wergerê|oldid=76211391}} == {{ziman|gag}} == === Navdêr === {{navdêr|gag}} # {{g|ku|xîz}}, {{g|ku|qûm}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|gag|xîz}} == {{ziman|tr}} == === Bilêvkirin === * {{deng|tr|LL-Q256 (tur)-ToprakM-kum.wav|Deng|dever=}} === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[xîz]] # [[sêhil]], [[sêlak]], [[seylak]], [[rik]], [[sêlek]], [[qûm]] # [[xîçik]] == {{ziman|sai-wnm}} == === Navdêr === {{navdêr|sai-wnm}} # {{mijar|sai-wnm|vexwarin}} {{g|ku|av}} === Çavkanî === {{rûpela wergerê|sai-wnm|av/Werger3}} gfpf3qmfgiwenfsidpupzpryqnca7xg kurm 0 14196 6866627 6238567 2026-11-02T11:05:14Z InternetArchiveBot 8979 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 6866627 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Navdêr === {{navdêr|ku|z=n}} # {{f|ku|zoolojî}} {{guherto|ku|kirm}} #* {{jêder-malper|1=ku|jêgirtin=Rebbê alemê hejên dara we yên bi xwîna Kurdan hatinî avdan hişk bike, '''kurm''' û mûriyan di nav ke, bişewitîne û ji vê dunê rake.|malper=xoybun.com|nivîskar=Sahînê B. Soreklî|sernav=Roja dawîn ji jiyana Mistê kurê Salha Temo|sal=1982|url=https://web.archive.org/web/20230429061205/http://xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=584}} ==== Jê ==== * {{g|ku|kurmik}} ifhj349xnsbq5fhkoz6866ywl2cvzxp misogerî 0 33164 6866620 6803666 2026-11-01T16:40:37Z Mehmet Emîn 02 15522 /* Navdêr */ 6866620 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # [[teqez]], ji sedî sed, [[ewle]] ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê}} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:qertaf|misoger|-î}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Absicherung}} {{mê}}, {{W|de|Garantie}} {{mê}}, {{W|de|Versicherung}} {{mê}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|تأمين|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W|fa|بیمه}}, {{W|fa|ضمانت}}, {{W|fa|تضمین}}, {{W|fa|اطمینان}} * {{Z|en}}: {{W|en|certainty}}, {{W|en|certitude}}, {{W|en|guarantee}}, {{W|en|insurance}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|güvence}}, {{W|tr|kefalet}}, {{W|tr|kesinlik}}, {{W|tr|sigorta}}, {{W|tr|teminat}}, {{W|tr|katiyet|guman=erê}} {{werger-bin}} 95qwkr7rogzyal7q0vy26gzc4r2eb4m 6866621 6866620 2026-11-01T16:48:01Z Mehmet Emîn 02 15522 6866621 wikitext text/x-wiki == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=m}} # [[teqez]], ji sedî sed, [[ewle]] garanti, [[Ewlekar]], guarantor ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê}} ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:qertaf|misoger|-î}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} * {{Z|de}}: {{W|de|Absicherung}} {{mê}}, {{W|de|Garantie}} {{mê}}, {{W|de|Versicherung}} {{mê}} * {{Z|ar}}: {{W|ar|تأمين|guman=erê}} * {{Z|fa}}: {{W|fa|بیمه}}, {{W|fa|ضمانت}}, {{W|fa|تضمین}}, {{W|fa|اطمینان}} * {{Z|en}}: {{W|en|certainty}}, {{W|en|certitude}}, {{W|en|guarantee}}, {{W|en|insurance}} * {{Z|tr}}: {{W|tr|güvence}}, {{W|tr|kefalet}}, {{W|tr|kesinlik}}, {{W|tr|sigorta}}, {{W|tr|teminat}}, {{W|tr|katiyet|guman=erê}} {{werger-bin}} a2ezeopqxde347end1jj1vzka4z38k4 arif 0 40582 6866625 6804611 2026-11-02T03:10:10Z InternetArchiveBot 8979 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 6866625 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|'arif|'arîf|Arif|arîf}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Navdêr === {{navdêr|ku|z=?}} # [[fehma]], [[têgihiştî]], [[zana]], [[hişmend]], [[şareza]], [[pispor]], [[xwedî]]-[[irfan]] #* {{jêder-malper|1=ku|jêgirtin='''Arif''' û fîlosof herduk jî li dû peydakirina heqîqet û rastiyê de ne, herduk li heqîqetê digerin. Lê cudahiya wan li çawaniya belgevehênan û şîweyta peydakirina rastiyê de ye. Fîlosof dixwaze bi rêka hiş û jîrbûna xwe û belgevehênana mentiqî rastiyê peyda bike, lê arif dixwaze li rêka evîn û evîndariyê rastiyê peydabike û bigihîje heqîqetê?|nivîskar=Perwîz Cîhanî|sernav=Irfan di Mem û Zîna Ehmedê Xanî de|url=https://web.archive.org/web/20200620115020/http://www.xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=980|malper=xoybun.com|sal=2007}} ==== Formên alternatîv ==== * [['arif]] * [[arîf]] * [['arîf]] ==== Jê ==== * [[arifî]] * [[arifîtî]] * [[ariftî]] ==== Etîmolojî ==== {{etîmon|ku|:drşnd|ar:عريف<cuda:عَرِيف><t:zana, pispor, têgihiştî>}} ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} === Rengdêr === {{ku-tewîn-rd|arif}} {{rengdêr|ku}} # [[fehma]], [[têgihiştî]], [[zana]], [[hişmend]], [[şareza]], [[pispor]], [[xwedî]]-[[irfan]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} ==== Anagram ==== * {{anagram|ku|a=afir|afir|fiar|fira}} == {{ziman|tr}} == === Navdêr === {{navdêr|tr}} # [[têgiştî]], [[fehmber]], [[fehma]], [[zana]] aklzd8mzihid19phtvc1bfqcuam0mos suva hatin 0 54331 6866618 6257209 2026-11-01T16:14:50Z Mehmet Emîn 02 15522 /* Bilêvkirin */ 6866618 wikitext text/x-wiki {{bnr-n|suvahatin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * suva hatin / siva hatin === Lêker === {{ku-tewîn-lk|suva hatin|form=negerguhêz|niha=ê|borî=hat|pêşgir=suva|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-ngh}} # {{reşwanî}} [[xeyidîn]], [[sil]] bûn, [[tûre]] bûn, [[enirîn]], [[bihêrs]] bûn, [[aciz]] bûn #* {{jêder|ku|jêgirtin=Emîne li Ûsiv '''suva hat''', pê re deng nekir.|http://www.birnebun.com/hejmar/PDF/birnebunweb20.pdf}} ==== Formên alternatîv ==== * [[sîva hatin]] ==== Etîmolojî ==== Belkî [[sil]] + [[ve|va]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} sm4j2e4niyz79kffvd4sucpnajwt311 6866619 6866618 2026-11-01T16:16:08Z Mehmet Emîn 02 15522 /* Formên alternatîv */ 6866619 wikitext text/x-wiki {{bnr-n|suvahatin}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * suva hatin / siva hatin === Lêker === {{ku-tewîn-lk|suva hatin|form=negerguhêz|niha=ê|borî=hat|pêşgir=suva|valahî=erê}} {{lêker|ku|c=h-ngh}} # {{reşwanî}} [[xeyidîn]], [[sil]] bûn, [[tûre]] bûn, [[enirîn]], [[bihêrs]] bûn, [[aciz]] bûn #* {{jêder|ku|jêgirtin=Emîne li Ûsiv '''suva hat''', pê re deng nekir.|http://www.birnebun.com/hejmar/PDF/birnebunweb20.pdf}} ==== Formên alternatîv ==== * [[siva hatin]] gücenme, darilma ==== Etîmolojî ==== Belkî [[sil]] + [[ve|va]] ==== Werger ==== {{werger-ser}} {{werger-bin}} 2ir5rmh4qr3gkeefyq6ldf7yjv05ao5 Salonîkî 0 1275470 6866624 6785007 2026-11-01T23:36:48Z InternetArchiveBot 8979 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 6866624 wikitext text/x-wiki {{h-bnr|Saloniki}} == {{ziman|ku}} == === Bilêvkirin === * {{ku-kîte}} === Serenav === {{serenav|ku|z=m}} # {{awayekî din|ku|Selanîk}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=Di salên 1990-91 da, min li ser banda FM, di radyoyekî ku li bajarê '''Salonîkî''' û li çend bajarên derdorê da jî dihate sehkirinê, dest bi bernameyekî kir.|sernav=Hevpeyîvîn bi Serhad Bapîr re - II|malper=zazaki.net|url=http://www.zazaki.net/haber/hevpeyvn-bi-serhad-bapr-re-ii-357.htm|sal=25.01.2010}} #* {{jêder-malper|ku|jêgirtin=— Roşan Lezêgîn: Bibexşîne. Ev bajarê '''Salonîkî''' ku tu behsa wê dikî ew bajar e ku em bi navê Selanîk dizanin? Ciyê ku Mistefa Kemal lê hatiyê dinyayê?<br>— Serhad Bapîr: Belê her ew bajar e. Yunan û îngilîz jê ra dibêjin “Thessalonîkî”, fransiz jî dibêjin “Salonîque”, ez dibêjimm qey em kurd jî dikarin bêjin “Salonîkî”.|sernav=Hevpeyîvîn bi Serhad Bapîr re - II|malper=zazaki.net|url=http://www.zazaki.net/haber/hevpeyvn-bi-serhad-bapr-re-ii-357.htm|sal=25.01.2010}} #* {{jêder-malper|1=ku|jêgirtin=Mîr Celadet jî bi bavê xwe re geh li Stembolê, geh li Edirna, geh li Qonya, geh Enqera, geh li Filistînê li Ek-ka û Nablus û geh li '''Salonîkî''' li Yûnanistanê bû.|sernav=Mîr Celadet Bedirxan (1893 - 1951), jiyan û ramanên wî|malper=xoybun.com|url=https://web.archive.org/web/20231214204017/http://www.xoybun.com/modules/Content/print.php?pid=2907|sal=}} ==== Tewandin ==== {{ku-tewîn-nav|mê|y}} ==== Etîmolojî ==== {{navneteweyîtî|ku}} bide ber {{hv|ru|Салоники}}, {{hv|de|Saloniki}} ji {{ji|el|ku|Σαλονίκη}} ji forma kurtkirî ya {{qal|el|Θεσσαλονίκη}}. ta3okmoyajxef6mnp5e86qf6elrh8md