Википедия kywiki https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA MediaWiki 1.48.0-wmf.1 first-letter Медиа Атайын Талкуу Колдонуучу Колдонуучунун баарлашуулары Википедия Википедияны талкуулоо Файл Файлды талкуулоо МедиаВики МедиаВикини талкуулоо Калып Калыпты талкуулоо Жардам Жардамды талкуулоо Категория Категорияны талкуулоо Макала долбоору Макала долбоорун талкуулоо TimedText TimedText talk Модуль Модулду талкуулоо Event Event talk 0 1031 664109 652763 2026-10-30T04:41:19Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664109 wikitext text/x-wiki {{Мамлекет |Тарыхы= 693-жылы <br> ([[Кыргыз кагандыгы]]) 14-октябрь 1924-жылы<br>([[Кара-Кыргыз автономиялуу облусу]]) |Макамы = |Кыргызча аталышы= Кыргыз Республикасы |Расмий аталышы = |Мамлекеттик дини = [[Динден тышкары мамлекет|Динден тышкары]] |Герб =Emblem_of_Kyrgyzstan.svg |Желек =Flag of Kyrgyzstan.svg |Гимн аталышы=Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик гимни |Аудио=National_Anthem_of_Kyrgyzstan.ogg |Урааны= Алга Кыргызстан! |Башкаруу формасы = [[президенттик республика]] |Картада = Kyrgyzstan_(orthographic_projection).svg |lat_dir = 41|lat_deg = |lat_min = 13|lat_sec = N |lon_dir = 75 |lon_deg = |lon_min = 0 |lon_sec = E |region = KG |CoordScale = 10000000 |Тили = [[кыргыз тили]] – мамлекеттик тил<br>[[Орус тили|орус тили]] – расмий тил<ref>{{cite web |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202913|title=Биринчи бɵлүм. Конституциялык түзүлүштүн негиздери. 10-берене |website=Кыргыз Республикасынын Конституциясы}}</ref> |Эгемендүүлүк күнү = 31-август 1991-жылы |Эгемендүүлүгүн алды = [[Кеңештер Бирлиги|Кеңештер Бирлигинен]] |Борбор шаары= [[Файл:Flag of Bishkek.png|19px]] [[Бишкек]] |Ири шаарлар = Бишкек, [[Ош]], [[Манас]], [[Каракол]], [[Токмок]], [[Өзгөн]] |Башчыларынын милдеттери=[[Кыргыз Республикасынын президенти|Президент]]<br>[[Кыргыз Республикасынын Премьер-министри|Министрлер Кабинетинин<br>төрагасы]]<br>[[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңештин<br>төрагасы]] |Башчылары= [[Садыр Жапаров]]<br>[[Касымалиев Адылбек Алешович|Касымалиев Адылбек]]<br><br>[[Маматалиев Марлен Абдырахманович|Марлен Маматалиев]] |Аянты боюнча орду= 85-орун |Аянты= 199 951 |Суу пайызы = 4,4<ref>{{cite web|url=https://www.gov.kg/?p=29981&lang=ru|title=архив көчүрмөсү|accessdate=2020-06-18|archivedate=2019-04-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402071952/http://www.gov.kg/?p=29981&lang=ru}}</ref> |Калкы боюнча орду = 105-орун |Калкы={{өсүү}}7 413 600<ref name ="Калк">{{cite web |url=https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=https%3A%2F%2Fwww.stat.gov.kg%2Fkg%2Fstatistics%2Fdownload%2Foperational%2F825%2F&wdOrigin=BROWSELINK|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref> |Калкты каттоо жылы =1.02.2026 |Калктын жыштыгы=39 |ИДӨ (САМ)= 73,890 млрд | ИДӨнү эсептөө жылы (ППС) = 2026 | ИДӨ (САМ) боюнча = 136-орун | ИДӨнүн ар бир жанга = 10,024<ref name="IMF"/> | ИДӨнүн ар бир жанга боюнча = 143-орун | ИДӨ (номинал) = 23,600 млрд<ref>{{Cite web|url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2023/April/weo-report|title=Report for Selected Countries and Subjects|lang=en|website=IMF|access-date=2023-09-04}}</ref> | ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2026 | ИДӨ (номинал) боюнча = 154-орун | ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 3,200<ref>{{cite web|url=https://www.imf.org/external/datamapper//export/excel.php?indicator=NGDPDPC|title=World Economic Outlook Database-October 2021|publisher=[[International Monetary Fund]]|date=2021-10-30|accessdate=2023-09-04|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211030072015/https://www.imf.org/external/datamapper//export/excel.php?indicator=NGDPDPC|archivedate=2021-10-30}}</ref> |Акча бирдиги=[[кыргыз сому|сом]] ([[Файл:Sign of som.svg|9px]])<br>([[ISO 4217|KGS, код 417]]) | АДӨИ = {{өсүү}}0,720<ref name=АДӨИ>{{cite web |url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020_ru.pdf |lang=en |title=Доклад о человеческом развитии 2020: Следующий рубеж - Человеческое развитие и антропоцен |publisher=[[БУУнун Өнүктүрүү программасы]] |lang=ru}}</ref> | АДӨИ деңгээли = <span style="color:#fc0;">'''орточо'''</span> | АДӨИ боюнча орду = 120 |ЭОК = |Этнохороним = [[кыргызстандыктар|кыргызстандык, кыргызстандыктар]] |Домени = .kg |Телефон коду = 996 |Убакыт аралыгы = +6:00 |Штрих коду = }} '''Кыргызстан''', толук расмий түрдө – '''Кыргыз Республикасы''' ('''КР''') – [[Орто Азия|Борбор Азиядагы]] мамлекет. Түндүктө [[Казакстан]], батышта жана түштүк-батышта [[Өзбекстан]], түштүк-батышта [[Тажикстан]] жана чыгышта [[Кытай]] менен чектешет. Басымдуу аймагы тоолуу, деңизге чыга турчу жери жок өлкө. Кыргызстан – [[Унитардык мамлекет|унитардык]], [[Динден тышкары мамлекет|мамлекеттик башкарууга дин аралашпаган]], президенттик мамлекет. Борбор шаары – [[Бишкек]], [[калк]] боюнча республиканын эң ири шаары. Туруктуу калкы 1 миллион адамдан ашат. Өлкөдөгү туруктуу калктын саны 2021-жылдын башына карата баалоо боюнча 6,7 миллион ашуун адам түзөт<ref name = Калк/>. Кыргызстан 2020-жылдын башына карата бааланган калкы боюнча дүйнө жүзүндө 110 орунду ээлеген<ref>https://gtmarket.ru/ratings/world-population</ref>. 2015-жылдын 25-ноябрында 6 миллиончу кыргызстандык туулган<ref>https://www.super.kg/kabar/news/130615/&pg=0</ref>. Кыргызстандын аянты 199 951 км² түзөт. Суу бетинин аянты өлкөнүн аянтынан 4,4 % түзөт. Социалдык-экономикалык көрсөткүчтөр боюнча [[Өнүгүп жаткан өлкөлөр|өнүгүп жаткан өлкөлөрдүн]] катарына кирет. Кыргызстандын [[адамдын өнүгүү индекси]] 2019-жылдын жыйынтыгы боюнча 0,697 (орточо) түзүп, 138 изилденген өлкөлөрдүн арасынан 120 орунду ээлеген<ref name=АДӨИ/>. [[Кеңештер Бирлиги|Советтер Союзу]] кулагандан бери (1991-жылы) өлкөдөн эмгек миграция калыптанган. Кыргызстандын 700 миң ашуун жараны эмгек мигрант болууда. Эмгек мигранттардын негизги агымы [[Орусия|Орусияга]] (2018-жылы 640 миң ашуун) кетет, ошондой эле Казакстанда, [[Түркия|Түркияда]] жана [[Америка Кошмо Штаттары|АКШда]] иштегендер да көп. Алардын акча которуулары [[Ички дүң өндүрүм|ИДӨнүн]] үчтөн биринен ашуун түзөт. Бул көрсөткүч боюнча өлкө дүйнөдө алдыңкы орундарды ээлейт. Акча которуулар өлкөдөгү [[Жакырчылык|жакырчылыкты]] азайтууга маанилүү салым кошот<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://kyrgyzstan.iom.int/ru/news/%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%83%D1%89%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F-%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B2-%D0%BA%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B5 |accessdate=2021-08-15 |archivedate=2021-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815123544/https://kyrgyzstan.iom.int/ru/news/%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%83%D1%89%D0%B0%D1%8F-%D0%BC%D0%B8%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D1%81%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F-%D0%B8-%D1%82%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%B8-%D0%B2-%D0%BA%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B5 }}</ref><ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://ssm.gov.kg/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F/%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/ |accessdate=2021-08-15 |archivedate=2021-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210815123535/http://ssm.gov.kg/%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F/%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0/ }}</ref>. Кыргызстан 1992-жылдан тарта [[Бириккен Улуттар Уюму|Бириккен Улуттар Уюмунун]] мүчөсү. Ошондой эле [[Көз карандысыз мамлекеттердин шериктештиги|КМШ]], [[ЕАЭБ]], [[Жаматтык коопсуздук жөнүндө келишим уюму (ЖККУ)|ЖККУ]], [[Шанхай кызматташтык уюму|ШКУ]], [[Организация исламского сотрудничества|ИКУ]], [[Түрк кеңеши]], ТҮРКСОЙ сыяктуу бир катар эл аралык уюмдардын мүчөсү. == Этимология == "Кыргызстан" ― өлкөнүн аталышы "кыргыз жери" дегенди билдирет. Ал "кыргыз" этнониме [[Фарс тили|перс (фарс) тилинен]] алынган "стан" суффиксин кошуусу менен жаралган<ref>https://inosmi.ru/sngbaltia/20141118/224333439.html</ref>. Кыргызстан өлкөнүн аталышы катары азыркы чек арадагы 1924-жылы негизделген чөйрөсү тууралу айтылат. Андан тышкары азыркы учурдагы анын чөйрөсүндөгү болуп турган жана социалдык, маданий, саясий орун басуучулук менен 1991-жылы түптөлгөн мамлекетти ― Кыргыз Республикасын да билдирген кыскача, расмий аталыш. == Тарых == {{Негизги макала|Кыргызстан тарыхы}} Кыргыздардын тарыхы XXII кылымдан (2200-жыл) ашуун убакыттан бери ар түрдүү маданияттарды жана [[империя|дөөлөттөрдү]] камтыйт. Байыркы маданиятын сактоого жардам берип келип жаткан, анын бийик тоолуу жерде алыста жайгашканына карабастан, өлкө [[Улуу жибек жолу|Улуу Жибек жолунда]] жана башка соода жана маданий каттамдардын алкагында бир нече улуу маданияттардын кесилишинде турган. Жайгашкан чөлкөмүндөгү аймактык ар кандай саясий, социалдык-экономикалык, аскердик жашоодо активдүү катышкан. === Байыркы мезгил === Кыргызстандын аймагында адамзаттын ишкердигинин алгачкы издери баштапкы же төмөнкү [[Палеолит доору|палеолит дооруна]] барып такалат. Бул учур жөнүндө  А. П. Окладников 1953-жылы Борбордук Тянь-Шандан, [[Он-Арча|Он-Арча суусунун]] сол жээгинен тапкан таш куралы далилдеп турат. Бул таш куралын иштетүү техникасы анын даярдалган убактысын буга чейин 300 миң жыл мурда деп эсептөөгө мүмкүндүк берет. Ушуга окшоп жасалган курал Кыргызстандын түштүгүндө Кожо-Бакырган-Сайда табылган. [[Энеолит доору]] Саймалы-Таш капчыгайындагы таштарга чегилип тартылган сүрөттөрдүн байыркы бөлүгүнөн көрүнөт. Бул орто кылымдарга чейинки энеолит жана  коло доорунун ыйык саналган зор борбору. Булактарга ылайык Борбор Азиянын мал баккан элдери биздин эрага чейинки I миң жылдыкта “сактар” деп аталган. Алар биздин эрага чейинки I миң жылдыкта Борбор Азиянын саясый окуяларында жигердүү роль ойногон жоокер уруулары болгон. Биздин эрага чейинки  III кылымда Борбор Азиянын территориясында гунндардын империясы өкүмдарлык кылып турган. Б. э. ч. 201-жылы Модэ (Маодунь) ал кезде Чыгыш Тянь-Шанда жайгашкан Гэгунь (Кыргыз) ээлигин баш ийдирген. Маодундун башкаруусу кыргыз элинин тарыхында баштапкы маанилүү окуя болгон: кытай жылнаамасында 201-жылы биринчи жолу “кыргыз” этноними эскертилет. Сактардын жолун улоочулар усундар болушкан. Жети-Сууну, Жунгарияны жана Борбордук Тянь-Шанды ээлеп, алар мында байыркы мамлекеттердин бирин түптөшкөн. Усундун төбөлү Күнбаг (ккэ бир булактарда Күнбий) б. э. ч. 71-жылы Хан империясы менен бирдикте гунндарга кыйратуучу сокку урган. Ал убакта Кыргызстандын бир бөлүгү Фергана өрөөнүндөгү Даван мамлекетинин курамына кирген. Даван (байыркы перси булактары боюнча – Паркана) калкы жыш жайгашкан өлкө болгон. Өзгөчө Фергана жылкыларынын атагы алыска угулган. Кытай аларды өз атчандар аскери үчүн алганга умтулган. Б. э. ч. 104–99-жылдарда Давань Хан империясы менен күрөштө көз карандысыздыгын сактап калган. VI кылымдын ортосунда Алтайда Түрк каганаты түзүлгөн (551–744). VI кылымдын 70-жылдарында ал күч-кубатка толуп турган. Ал Хингандан Түндүк Кавказдын түздүктөрүнө чейин, Енисейдин жогору жагынан Аму-Дарыясынын жогору жагына чейин созулуп жаткан аймакты ээлеген. 603-жылы Түрк державасын расмий түрдө Чыгыш жана Батыш каганаттарына бөлүү болгон. Батыш Түрк каганаты (603–704) [[Чыгыш Түркстан|Чыгыш Түркстандан]], Тянь-Шань тоолорунан жана Жети-Суудан тартып,  Түндүк Кавказга чейинки кеңири аймакты ээлеген. Администрациялык-саясий жана башкы соода борбору Суяб шаары (Токмок шаарына жакын Ак-Бешимдин урандылары) болгон. Батыш Түрк каганаты кулагандан кийин Кыргызстандын аймагында Түргөш каганаты (704–746) өмүр сүргөн. 746-жылы ага карлуктар кол салат. Карлуктар мамлекети көчмөн уруулардын күчтүү союзунан турган. VIII– IX кылымдарда Карлук каганаты Жети-Суу менен Тянь-Шанда өкүмдарлык кылган. Ушул учурда Түштүк Сибирде Енисейлик кыргыздардын мамлекети көтөрүлө баштаган. Уйгурлар менен 20 жылдык согуштун натыйжасында (820–841) кыргыздар аларды талкалаган. Уйгур каганатын талкалоо жана Борбор Азиянын кеңири аймактарын жеңип алуу Улуу Кыргыз каганатын түзүүгө алып келген. Карахан каганатынын түзүлүүсү менен (X кылымдын башы XIII кылымдар) Кыргызстандын аймагында ислам маданияты жайыла баштайт. Бул болсо шаар маданиятынын, жазуунун, адабият менен тарыхтын дүркүрөп өсүүсүн шарттаган. Улуу ойчулдар Жусуп Баласагын менен Махмуд Кашгари өздөрүнүн  улуу чыгармаларын жаратышкан. Борбор Азияны Чыңгыз хан жеңип алуусу менен Чагатай улусу түзүлгөн. Алардын артынан Хайду жана Моголистан мамлекеттери пайда болгон. Моголистандын тушунда тарыхый аренага кыргыздар чыгышкан. Моголистандык тарыхчы Мухаммед Хайдар аларды “Моголистандын жапайы арстандары” деп атаган. Бул алардын аталган региондогу саясый артыкчылыгын күбөлөп турат. XV–XVI кылымдардын экинчи жарымында кыргыздар өздөрүнүн азыркы этникалык кебетесине келишкен жана негизинен Тянь-Шань менен Памир-Алай аймактарын ээлеп турушкан. XVII кылымдын ортосунан баштап, XVIII кылымдын ортосуна чейин кыргыздар Жунгар хандыгынын басып кирүүсүнөн өз көз карандысыздыгын коргошкон.   XVIII кылымдын 60-жылдарында түштүк кыргыздар, андан кийин XIX кылымдын 20-30-жылдары түндүк кыргыздар Кокон хандыгынын таасиринде калат. === Орусия империясы === {{Негизги макала|Орусия империясы}} [[Файл:Борбордук Азия (XX кылымдын башында).svg|thumb|XX кылымдын башында азыркы учурда Кыргызстанга таандык аймактар [[Орусия империясы|Орусия империясынын]] [[Түркстан генерал-губернаторлугу|Түркстан генерал-губернаторлугунун]] 4 облусуна кирген: Сыр-Дарыя, Жети-Суу, Фергана, Самарканд]]XVIII кылымдын аягында жана XIX кылымдын башында түндүк кыргыз уруулары Орусия менен өз алдынча мамиле түзө баштаган. 1785-жылы сарыбагыш бийи ― [[Атаке баатыр]] биринчи өкүлдөрүн Орусияга жөнөткөн. 1855-жылы бугу уруусу Орусиянын букаралыгын алган. Бул кыргыздардын Орусияга кошулуу процессинин башталышы эле. 1868-жылы кыргыздардын түндүк уруулары Орусияга биротоло кошулган, ал эми түштүгү [[Кокон хандыгы|Кокон хандыгына]] каршы көтөрүлүштү баскандан кийин 1876-жылы жеңип алынган. 1867-жылы Кыргызстанда Орусиянын административдик-аймактык башкаруусу иштей баштаган. Падышалыктын журт котортуучулук жана салык саясаты улуттук жана экономикалык эзүүнү күчөтүп жиберген. [[Анжиян көтөрүлүшү|Орто Азия элдеринин биринчи антиколониялык козголоңу]] Фергана өрөөнүндө 1898-жылы Анжиян шаарында болгон. Кошулуу процесси кыргыздардын экономикалык жана чарбалык көнүмүш турмушунун акырындап өзгөрүүсүнө алып келген. Кыргыз элинин географиясын, табиятын, тарыхы менен маданиятын окуп-үйрөнүү башталган. Бул прогрессивдүү көрүнүш эле. ==== Үркүн ==== {{Негизги макала|Үркүн}} Бирок падышалыктын колониялык саясаты 1916-жылкы көтөрүлүшкө алып келгендиги, ал болсо [[Үркүн]] менен аяктагандыгы белгилүү. === Орус падышалыгынын кулашы жана үч бийликтүү мезгил === {{Кошумча караңыз|Февраль революциясы}} <gallery mode="packed" caption="Петроград"> Файл:Revolución-marzo-rusia--russianbolshevik00rossuoft.png|Революциячылар Файл:Знаменская площадь во время февральской революции 1917 года.jpg|Знаменская аянтында Файл:CañonesDominandoLitainaiProspektYSuPuenteMarzo1917--russiainrevolut00jone.jpg|Литейный проспектиндеги баррикада Файл:Torn down portraits of the Tsars of Russia during the revolution.jpg|Орус падышаларынын жулунган портреттери </gallery> Эски стиль (юлиан календары) менен 1917-жылдын февраль айындагы, [[Григориан календары|жаңы стиль (григориан календары)]] менен март айында [[Санкт-Петербург|Петроград]] жумушчуларынын жана Петроград гарнизонунун аскерлеринин бийликке каршы массалык нааразылык акциялары орус падышалыгынын кулашына жана [[Убактылуу өкмөт|Убактылуу өкмөттүн]] менен Петроград Советинин (Петросовет) кош бийлигине алып келет. Жумушчу депутаттардын Советинин Убактылуу аткаруу комитети жана [[Мамлекеттик думанын Убактылуу комитети]] менен биргелеште түзүлгөн Убактылуу өкмөт Уюштуруучу жыйын өз ишин баштагыча иштеш керек эле. Уюштуруучу жыйынга шайлоо 17-сентябрга дайындалып, кийин 25-ноябрга жылдырылган<ref>https://www.prlib.ru/history/619088</ref>. Ал эми Кыргызстандын азыркы аймагында аталган окуялар үч бийликтин орношуна алып келген, ага карабастан колониалдык саясат улана берген. Февраль революциясы жөнүндө кабар угуп, [[Үркүн|1916-жылы Кытайга качкан]] кыргыздар кайтып башташат. Азык-түлүк аздыгы менен татаалдашкан учурда Үркүндө дүнүйөсүн жоготкон кыргыздын өлүмү чоң болгон. Андан тышкары кайткандарды орустар тарабынан өлтүрүү учурлары да болгон. Ошентип 20 миң кайткан кыргыз мерт кеткен. Марттын узагында Түркстандагы падышалык бийликтин өкүлдөрүн кызматтарынан бошотушкан. Ошол эле учурда советтер түзүлө баштаган. Жумушчу депутаттрадын советтери Пишпекте, Токмокто, Пржевальскта жана Ошто пайда болгон. Бул тунгуч советтерде жергиликтүү калктын өкүлдөрү аябай аз же такыр эле болгон эмес. Орусиянын борбордук аймактарында болгондой эле бул советтердин көпчүлүгүн меньшевиктер жана эссерлер (марксисттик эмес социалисттик партия) түзгөн. Ошол эле маалда Убактылуу өкмөттүн комитеттери түзүлгөн. Түркстан комитетинин башында Кадеттер партиясынын мүчөсү Щепкин туруп калган. Бул комитет 1916-жылдын улуттук боштондук көтөрүлүшүн канда басуу менен айырмалангандарды Пишпек, Ош жана Пражевальск уезддеринин комиссарлары катары дайындаган. Ошондой эле жергиликтүү калктын [[Өз алдынча башкаруу|өз алдынча башкаруу органдары]] түзүлө баштаган. 1917-жылдын апрелинде Пишпекте Кыргыз коомдук комитети түзүлгөн, кийинчерээк андай комитеттер Кыргызстандын азыркы аймагынын түндүк шаарларында пайда болгон. Ош шаарында августта Мусулман эмгектенгендердин жана чайрыкер депутаттардын совети түзүлгөн. Ошентип үч бийликтин тутуму түзүлгөн<ref>https://kstu.kg/fileadmin/user_upload/istorija_kyrgyzstana_9_kl.pdf</ref>. Февраль революциясы Түркстандын жергиликтүү калктын саясий активдүүлүгү жандандырды: коомдук-саясий уюмдарды жана партияларды түзүлө баштады. Май айында Пишпек уездинде [[«Букара» биримдиги|"Букара"]] кыймылы түзүлөт. Июль айында Пишпекте [[Абдыкерим Сыдыков|Абдыкерим Сыдыковдун]] жетекчилиги астында "Алаш" партиясынын жергиликтүү бөлүмү уюштурулган. Партия буржуазиялык, демократиялык көз караштагы кыргыз жана казак интеллигенцияны бириктирген. Партияны Мамлекеттик думанын депутаты ― Ахмат Байтурсунов башкарган. Анын максаттарынын бири кыргыздар менен казактардын көз карандысыз мамлекетке биригүүсү болгон. Кыргызстандын түштүгүндө кыргыз жана өзбек байларды, интиллегенциянын өкүлдөрүн жана ислам диниятчыларды бириктирген [[Шура-и Ислам|"Шура-и-Ислам"]] партиясынын жергиликтүү бөлүмү түзүлгөн. Аны Таш Кудайбергенов башкарган. Уюмдун негизги саясий талаптарынын бири Орусиянын ичинде Түркстандын улуттук-диний автономиясын түзүү болгон. Уюм [[Жеке менчик|жеке менчиктин]] (анын ичинде жерге) сакталышын жактаган. Ошондой эле "Туран" партиясы Кыргызстандын азыркы аймагында жергиликтүү уюмдарын түзүп баштаган<ref>https://kstu.kg/fileadmin/user_upload/istorija_kyrgyzstana_9_kl.pdf</ref>. === Кеңештер мезгили (Совет мезгили) === {{Негизги макала|Түркстан Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз автономиялуу облусу|Кыргыз Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы}} ==== Совет бийлигинин орношу ==== {{Негизги макала|Орусиядагы жарандык согуш|Кокон автономиясы|Басмачылык}} 1917-жылдын 7-ноябрында (эски стиль менен 25-октябрь) [[Санкт-Петербург|Петроградда]] [[Кызыл гвардия|кызыл гвардиячылар]], Петроград гарнизонунун жоокерлери жана Балтика флотунун матростору [[Октябрь революциясы|куралдуу көтөрүлүшүп]] [[Убактылуу өкмөт|Убактылуу өкмөттү]] кулатышкан. Ошол күнү II Бүткүл орусиялык жумушчу жана жоокердик депутаттардын Советтеринин съезди өз ишин баштаган. "Жумушчуларга, жоокерлерге жана дыйканчыларга!" деген кайрылуусунда жерлерде бүт бийлик Жумушчу, жоокердик жана дыйканчы депутаттарга (Советтерге) өтүүсү жөнүндө жарыялашкан<ref>{{cite web|url=http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/DEKRET/IIsiezd.htm|title=Рабочим, солдатам и крестьянам|publisher=www.hist.msu.ru|accessdate=2019-07-04}}</ref>. Советтерде ар түрдүү партиялардын өкүлдөрү турушкан ([[большевиктер]], [[Меньшевиктер|меньшивиктер]], эссерлер ж.б.), бирок алардын тирешесинин жыйынтыгында [[Владимир Ленин|В.И. Лениндин]] [[РКП(б)|большивисттик партиясы]] толугу менен бийликти ээлеп калган. Петрограддагы бийликти басып алуу менен [[Орусиядагы жарандык согуш|Орусияда 1923-жылга чейин созулган жарандык согуш]] башталат. Кыргызстандын аймагында 1917-жылдын ноябрында [[Сүлүктү|Сүлүктүнүн]] шахтёрлору биринчилер болуп совет бийлигин жарыялашкан. Ушул эле айында ал [[Кызыл-Кыя|Кызыл-Кыяда]], [[Талас (шаар)|Дмитриевкада]] (1944-жылдан Талас) орнойт. 1918-жылдын январь айында [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|жаңы Орусиянын]] мамлекеттик түзүлүшүн аныктоо үчүн Уюштуруучу жыйыны (1917-жылдын ноябрында шайланган) чакырылган. Ал жыйындагы көпчүлүктү түзгөн большевиктерге каршы депутаттар большевиктер сунуштаган ''Эмгектенген жана эксплуатацияланган элдин укуктарынын декларациясын'' кароодон баш тартышкан. Анда большевиктердин тарабынан жыйын таркатылып, 1918-жылдын 18-январында III Бүткүл орусиялык Советтердин съездинде жогоруда айталган Декларация ― Орусиянын жаңы мамлекеттик түзүлүшүнүн негиздерин мыйзамдуу түрдө бекиткен, Октябрь социалисттик революциясынын жетишкендиктерин бекемдеген жана совет бийлигинин милдеттерин аныктаган конституциялык акт бекитилген. Декларацияда Советтик Орусия Республикасы эркин улуттардын эркин биримдигинин негизинде, советтик улуттук республикалардын федерациясы катары түзүлүп, ар бир улуттун жумушчулары менен дыйкандарына өз советтик съездинде өз алдынча чечим кабыл алууга: алар федералдык өкмөткө катышууну каалашатбы жана кандай негизинде федералдык өкмөттө жана калган федералдык советтик мекемелерине катышканга даяр экенин укуктуу деп айтылат<ref>{{cite web|url=http://kuznetsov.ucoz.org/books/sovetskie_konstitucii_1.pdf|title=Советские конституции. Хрестоматия. В 4 частях. Часть 1. Первые советские республики, 1918-1922 гг.|accessdate=2019-07-14}}</ref>. <gallery mode="packed"> Файл:Congress of Soviets (1917).jpg|II Бүткүл орусиялык жумушчу жана жоокердик депутаттардын Советтеринин съезди. Петроград. 7-ноябрь 1917-жылы Файл:19180118-lenin sitzung konstituante taurisches palais petrograd.jpg|Уюштурчу жыйын. Петроград. 18-январь 1918-жылы Файл:Negotiations with basmachs Fergana, 1921.jpg|Басмачылар менен сүйлөшүү. Фергана. 1921-жылы </gallery> 1918-жылдын 14-январында [[Бишкек|Пишпектин]] Советинде большевиктер жеңип Петроград жана Ташкенттин борбордук бийлигине кошулушуна токтом кабыл алышкан. Советтин төрагасы катары большевик [[Швец-Базарный, Григорий Иванович|Г.И. Швец-Базарный]] шайланат<ref>{{Книга|автор=|заглавие=Советский Киргизстан в документах. 1917–1967|ответственный=|издание=|место=Фрунзе|издательство=|год=1983|страницы=30–31|страниц=460|isbn=|isbn2=}}</ref>. Январь айында Ошто. Май айында [[Каракол|Пржевальскка]] [[Алмата|Верный]] шаарынан келген кызыл гвардиячылардын колдосуу менен Совет бийлиги орногон, июнь айында Нарында. Ошентип, 1918-жылдын жайына карата азыркы Кыргызстандын аймагында кан төгүлбөй совет бийлиги орногон<ref>{{Книга|автор=Чотонов Усеналы, Досбол Нур уулу|заглавие=История Отечества|ответственный=|издание=|место=Бишкек|издательство=|год=2009|страницы=154|страниц=344|isbn=978-9967-428-81-2|isbn2=}}</ref>. 1918-жылдын 30-апрелинде V Түркстандык Советтердин съездинде мурдагы Түркстан крайында (1886-жылына чейин Түркстан генерал-губернаторлугу) ОСФСРдин курамында [[Түркстан Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы|Түркстан Советтик Республикасы]] жарыяланган. 1918-жылдын 7-декабрында калкы негизинен бай орус дыйкандарынан турган [[Беловодское (Москва району)|Беловодское айылында]] Петроградтын бийлигине каршы козголоң көтөрүшөт. Козголоңду сол эсерлердин партиясынын өкүлү башкарган. Козголоңду басыш үчүн Жети-Суу облусунун аскердик комиссары Л.П. Емелев 1-чи Пишпектин советтик полкун ([[Логвиненко Яков Никифорович|Я.Н. Логвиненконун]] буйрук астыгында) жөнөтөт. 26-декабрында Беловодское айылы басылган. ==== Кыргыз мамлекеттүүлүгүнө жол ==== [[Файл:БорбордукАзия1922.svg|thumb|Борбор Азия 1920-жылдан 1924-жылдын октябрына чейин (улуттук-мамлекеттик бөлүштүрүүгө чейин).Чек аралары өзгөрбөстөн 1923-жылы Хорезм Элдик Советтик Республикасы (Хорезм ЭСР) Хорезм ССРине, 1924-жылдын 19-сентябрында Бухара ЭСРи Бухара ССРине айланат. Кыргыз АССР – Казак АССРдин 1920-1925-жылдардагы аталышы. Кыргыздардын автономиясы (1924-1925-жылдары "Кара-Кыргыз" деп аталган]] Түркстан АССРдин партиялык жана советтик уюмдарында Орто Азиянын улуттук-аймактык бөлүштүрүшү маселеси 1920-жылдан тарта көтөрүлө баштаган. 1921-жылы Түркстан АССРдин курамында ''Тоолуу Кыргыз облусун'' түзүү жөнүндө маселе көтөрүлгөн, бирок бул маселе чечилген эмес. 1922-жылдын мартында [[Жусуп Абдрахманов]], [[Ишеналы Арабаев|Ишеналы Арабаев,]] [[Абдыкерим Сыдыков|Абдыкерим Сыдыковдун]] жүзүндөгү кыргыз интеллигенция кыргыз калкы бар уезддерди Тоолуу Кыргыз облусуна бөлүп чыгарууну кайрадан сунуштады. 25-мартта Түркстан компартиясынын Борбордук комитетинин (БК) секретариаты Түркстан Республикасынын курамында ушундай аталыштагы аймакты түзүү жөнүндө чечим кабыл алган. Эртеси күнү Түркстан АССРдин Борбордук аткаруу комитетинин (БАК) Кичи президиуму Пишпек, Каракол, Нарын жана Аулие-Ата уездинин тоолу аймактарынын курамында, административдик борбору [[Кочкор (айыл)|Кочкор кыштагында]] түзүү жөнүндө токтомду бекитти. Түштүктө жашаган кыргыздар тууралу маселе ачык бойдон калды. Бирок, улутчулдук жана уруулук мүнөздөгү ар кандай топторунун ортосундагы пикир келишпестиктер 1922-жылдын 4-июнунда Пишпекте чогула турган уюштуруу съезддин [[Иосиф Сталин|Сталиндин]] түз буйругу менен тарашына алып келген. 1922-жылдын декабрында большевиктердин Орусия комунисттик партиясынын ((б)ОКП) БКсы Тоолуу Кыргыз облусун түзүү боюнча мурда кабыл алынган бардык документтерди мыйзамсыз деп таанып, съезддин демилгечилерин буржуазиялык улутчулдукка жана контрреволюциялык ишмердүүлүккө айыптаган<ref>{{cite web|url=http://kghistory.akipress.org/unews/un_post:1689|title=На пути возрождения кыргызской государственности|author=akipress|publisher=http://kghistory.akipress.org|lang=ru|accessdate=2019-08-02}}</ref><ref>{{cite web|url=https://cyberpedia.su/6x9bae.html|title=Попытка создания Горной Кыргызской области. – КиберПедия|publisher=cyberpedia.su|accessdate=2019-08-02}}</ref>. 1924-жылдын январында XII Бүткүл түркстандык советтердин съездинде кыргыз (ал учурда кара-кыргыз) делегаттары (б)ОКП БКсына жана СССР БАКтын Улуттар советине Түркстандын партиясынын жана өкмөтүнүн башкаруу аппараты жалпы саны бир миллионго чейин болгон дагы бир улуттун ― кара-кыргыздардын өзгөчөлүктөрүн билбейт жана эске албайт деген кат менен кайрылшат. Кара-кыргыз менен кайсак-кыргыздын (казактын) тили, чарба жүргүзүү жана жашоосу окшош болгондуктан, европалыктар аларды бир улут катары эсептешет жана Түркстандын кээ бир башкаруучулары аларды бир улутка бириктирүүгө аракет кылышат деп катта айтылат. Ал катты төмөнкү талаптар менен аякташат: # кара-кыргыздарды башка улуттар (өзбектер, түркмөндөр, тажиктер, кайсак-кыргыздар) менен бир катарда эгемендүү улут катары таануу; # Түркстандын партиялык жана мамлекеттик бийлигинин органдарында кара-кыргыз жумушчуларынын өкүлдөрүнүн жоктугун эске алуу менен аларды социалдык-класстык таандыктыгын эске алуу менен жогоруда аталган органдарына өткөрүү; # кара-кыргыздардын арасында алардын эне тилинде маданий-агартуу иштери үчүн мамлекеттик каражаттарды биринчи кезекте окуу китептерин жана окуу куралдарын чыгарууга бөлүү. Ошол эле жылдын 24-апрелинде (б)ОКП БКтын Ортоазиялык бюросу "Орто Азия республикаларынын (Түркстан, Бухара, Хорезм) улуттук бөлүштүрүшү жөнүндө" токтом кабыл алган. Белгилеп кеткенде ал учурда планданган Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун кайсы республикасынын курамына кириши маселеси ачык турган<ref>https://cyberleninka.ru/article/n/prosvetiteli-i-sozdanie-avtonomnoy-oblasti-kyrgyzov</ref>. Даярдык иштери сентябрь айында аяктады. 1924-жылдын 16-сентябрында [[Түркстан Автономиялуу Советтик Социалисттик Республикасы|Түркстан АССРнин]] Борбордук аткаруу комитетинин (БАК) кезексиз сессиясы Орто Азияны улуттук-мамлекеттик бөлүштүрүшү жөнүндө токтом кабыл алган. Бул токтом 1924-жылдын 14-октябрында Бүткүл орусиялык борбордук аткаруу комитетинин (БОБАК) 2-сессиясында бекитилген. Ошону менен Кара-Кыргыз автономиялуу облусу (1925-жылдын майында Кыргыз автономиялуу облусуна аталышы өзгөртүлөт) ОСФСРдин курамында түзүлгөн<ref name="bse">{{книга|автор=|заглавие=Большая советская энциклопедия|издание=2-е изд|место=М.|издательство=БСЭ|год=1949–1960|том=29|страницы=293|ответственный=|страниц=|isbn=|isbn2=}}</ref>. <gallery mode="packed" widths="200" heights="200" caption="Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башында турган адамдардын бирлери"> Файл:Иманалы Айдарбеков.jpg|[[Иманалы Айдарбеков]] (1884―1938) Файл:Portrait of Abdykerim Sydykov on the stamp of Kyrgyzstan (2014).jpg|[[Абдыкерим Сыдыков]] (1889– 1938) Файл:Ишеналы Арабаев.jpg|[[Ишеналы Арабаев]] (1882―1933) Файл:Portrait of Abdukadyr Urazbekov on the stamp of Kyrgyzstan (2014).jpg|[[Абдыкадыр Орозбеков]] (1889―1938) Файл:J abdrahmanov.jpg|[[Жусуп Абдрахманов]] (1901―1938) Файл:Баялы Исакеев.jpg|[[Баялы Исакеев]] (1897―1938) </gallery> Орусиядагы [[Октябрь революциясы]], социалисттик түзүлүштү орнотуу, элдердин өзүн өзү аныктоо укугу жана СССРдин түзүлүшү Кыргызстандын тарыхындагы тарыхый бурулуш тап болгон. [[Кыргыз автономиялуу облусу|Кара-Кыргыз автономиялуу облусунун]] түзүлүүсү менен советтик түрүндөгү кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн өнүгүүсү башталган, бул болсо саясый татаалдашуусуз 1991-жылы толук эгемендик алууга мүмкүндүк берди. ==== Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн кийинки өнүгүүсү ==== [[Файл:Кыргыз АССР (аймактар 1926-1928).png|thumb|Кыргыз АССРдин 1926-1928 жж. болгон кантондорго бөлүнүшү. 1930-жылда кантондорго бөлүнүү жоюлган.]] ==== Кыргыз ССР ==== Социализм доору Кыргызстанды кайра жаратып, аны индустриалдык-агрардык өлкөгө айландырды. Көп тармактуу өнөр жайы, курулуш индустриясы жана курулуш, транспорт, байланыш, техникалык жабдылган айыл чарбасы, соода-сатык жана кызмат көрсөтүүнүн башка түрлөрү республиканын бирдиктүү эл чарба комплексинин органикалык курамдык бөлүктөрү болуп калды. Эмгек ресурстарын жайгаштыруу көйгөйү жалпысынан ийгиликтүү чечилип, элдин жашоо-турмушунун материалдык деңгээли жогорулаган.     Өзгөчө отун-энергетика комплекси өнүккөн, 80-жылдарда көмүр өнөр жайынын үлүшүнө Орто Азияда өндүрүлгөн көмүрдүн 40%ына чейини туура келген. Энергетика комплекси, түстүү металлургия ийгиликтүү өнүккөн. Анда негизги орунду сурьма, сымап, чанда кездешүүчү жана башка түстүү металлдар ээлеген. Кадамжай комбинатынын сурьмасы эл аралык базарда сапаттын үлгүсү болгон. Хайдаркан сымап комбинатынын өндүрүмдөрү дүйнөнүн 40тан ашык өлкөсүнө жөнөтүлүп турган. Айыл чарбасында жетектөөчү ролду мал чарбасы ойногон. Кыргызстан кой чарбасынын азык-түлүктөрүн өндүрүүнүн абсолюттук көрсөткүчтөрү боюнча СССРде үчүнчү орунда турган, алдыда ОСФСР менен Казакстан гана болгон. Өндүрүлгөн улуттук кирешенин өнүгүү темпи боюнча Кыргызстан Украина, Казакстан, Литва, Молдова, Түркмөнстан жана Эстония сыяктуу союздук республикалардан алдыга кеткен. Шаарлар жана калктуу пункттар пайда болуп жана көрктөндүрүлүп турган, ал эми илимий-техникалык революция индустриалдык өнүгүүнүн гана эмес, ошондой эле социалдык маанидеги да элемент болуп калган. Улуу Ата мекендик согушта Кыргызстандын эли да өзүнүн татыктуу салымын кошкондугун белгилей кетүү керек, кан майданга 360 миң кыргызстандык жөнөтүлгөн. Алар баатырларча салгылашкан, 73ү Советтер Союзунун Баатыры наамына татыктуу болуп, 21и үчүнчү даражадагы Даңк ордени менен сыйланган. Кыргызстан өлкөнүн бирдиктүү аскердик-чарбалык организминин ишенимдүү бастиону болуп калды. Эвакуацияланган ишканалар калыбына гана келтирилбестен, ошондой эле өзүнүн өндүрүштүк кубатын кеңейтишкен. Маданий курулуштун башкы багыттарынын бири сабатсыздыкты жоюу, билим берүүнүн жаңы системасын түзүү болуп калды, квалификациялуу кадрларды даярдаган жождор жана орто-атайын окуу жайлары ийгиликтүү иштеп жатты. Илимдин калыптануусунда жана өнүгүүсүндө СССР ИАсынын Кыргыз филиалы (1943) чоң роль ойноду, ал 1954-жылдын декабрында республиканын Илимдер академиясы деген статус алган. Улуттук кесипкөй адабият кыргыз тилинде жазуунун түзүлүшү менен башталган. Улуттук жана дүйнөлүк адабиятта өзгөчө орун Чыңгыз Айтматовго таандык, анын чыгармалары дүйнө элдеринин 80ден ашык тилдерине которулган. Профессионал кыргыз искусствосу: театр, музыка, көркөм сүрөт жана кинематография да ийгиликтүү өнүктү. Талашсыз жакшы жактары менен бирге совет мезгили тоталитардык режимдин көптөгөн адам тагдырларын трагедияга кептеген терс көрүнүштөрү менен да тарыхта калды. 1990-ж. Жалган Куран айында СССР Эл депутаттарынын 3-съезди өлкөдө [[Президенттик бийлик|Президенттик бийликти]] белгилеген. Президенттик бийлик өлкөдө өкмөттүн ишмердигин аныктаган жана анын ишин көзөмөлдөгөн. [[Мыйзам чыгаруу бийлиги|Мыйзам чыгаруучу]] жана [[Сот бийлиги|сот бийликтеринин]] иштерин эл чарбасын башкарууну, бюджеттик-финансылык системаны, эмгекке акы төлөө жана баалардын аныкталышын, мыйзамдардын аткарылышын көзөмөлдөгөн. СССРде президенттик башкаруунун киргизилиши менен [[Казакстан|Казакстанда]], [[Өзбекстан|Өзбекстанда]] ж. б. бир катар союздук республикаларда президенттик башкаруу киргизилген. 1990-ж. 27 Тогуз айда [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]] Жогорку Советинин сессиясында альтернативалуу негизде [[Аскар Акаев]] Кыргыз Республикасынын тунгуч Президенти болуп шайланган.1990-ж. 15 Бештин айында Кыргыз ССР Жогорку Советинде “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик эгемендүүлүгү жөнүндөгү” Декларация кабыл алынып, Кыргызстан Советтер Союзунун курамындагы эгемен өлкө катары жарыяланган. 1991-ж. 22 Үчтүн айында Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин 3-сессиясында “Кыргыз Республикасынын Министрлер кабинети жөнүндө” мыйзам иштелип чыккан. Мыйзам боюнча биринчи жолу Президенттин, вице-президенттин кызматтары киргизилип, жергиликтүү бийлик органдарынын милдеттери, укуктук негиздери такталган. 1991-ж. 5 Бирдин айында республиканын борбор шаарынын тарыхый аты кабылына келтирилип, [[Бишкек (түшүнүк)|Фрунзе шаарына]] кайрадан [[Бишкек (шаар)|Бишкек]] деген баштапкы аты берилген. 1991-ж. 8 Бугу айда Кыргыз ССРинин Жогорку Совети республиканын жаңы [[Конституция]]сынын долбоорун иштеп чыгуу боюнча комиссиянын курамын бекиткен. 1991-ж. 19 Чын Куран айда “Жер реформасы жөнүндө” мыйзам кабыл алган. === Эгемендүү Кыргызстан === Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинде 1991-жылдын 31-августунда "Мамлекеттик көз карандысыздыгы жөнүндө" декларация кабыл алынып, Кыргыз Республикасы көз карандысыз, эгемендүү демократиялык мамлекет катары салтанаттуу жарыяланган. Көз каранды эместиктин шартында 1991-ж. 12 Тогуз айда Аскар Акаев жалпы элдик шайлоодо Кыргыз Республикасынын Президенти болуп шайланган. Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыгы менен 1991-ж. 20 Тогуз айда Мамлекеттик коопсуздук жоюлуп, анын ордуна Улуттук коопсуздук боюнча мамлекеттик комитети, ал эми 3 Бештин айында Кыргыз Республикасынын Улуттук Гвардиясы түзүлгөн. 1991-ж. 8 Бештин айында Минск шаарына жакын Беловеж токоюндагы өкмөттүк резиденциясында Беларусь, Орусия жана Украина Көз каранды эмес мамлекеттердин шериктештигин түзүү жөнүндөгү келишимге кол коюшат. 1991-ж. 21 Бештин айында [[Алматы|Алматыда]] [[Беларусия|Беларусь]], [[Орусия]], [[Украина]], [[Азербайжан]], [[Армения]], [[Казакстан]], Кыргызстан, [[Молдавия]], [[Тажикстан]], [[Түркстан]] жана [[Өзбекстан]] [[КМШ]] түзүү келишимине кол коюшкан. 25 Бештин айында [[М. С. Горбачев]] СССРдин жоюлгандыгына байланыштуу СССРдин Президентинин милдетин аткарууну токтоткондугун билдирген. 1991-жылдан баштап, СССР кыйрагандан кийин кыргыз элинин көп кылымдык тарыхында жаңы барак ачылган. 31-августта Кыргызстан өзүн эгемен мамлекет деп жарыялады жана реформалоо этабы башталды. КПССтин мурдагы тоталитардык-авторитардык режими авторитардык-демократиялык режим менен алмаштырылды. Демократиялык башкаруу принциптери киргизилип, жалпы элдик (мамлекеттик) деп аталган менчиктин ордуна жеке менчикке артыкчылык берилүү менен менчиктин ар түрдүү формалары киргизилди. Пландык экономика базар экономикасына алмашты, мурда социалдык бир түрдүү коом тез эле дифференциялашып калды. Коммунисттик идеология буржуазиялык-либералдык идеологияга жол берип, жамааттык аң-сезим жекече индивидуалдуулук менен четке сүрүлдү. Коомдук-саясый жагынан республика мамлекеттүүлүктүн бардык атрибуттарына ээ болду, дүйнөлүк коомчулуктун тең укуктуу мүчөсү болуп калды. Бирок мурдагы СССРдин чарбалык байланыштарынын үзүлүп калышы республиканын социалдык-экономикалык абалына терс таасирин тийгизди. Инфляциялык процесстин күчөп кеткендигине байланыштуу 1993-жылы улуттук валюта (сом) киргизилген. Бул өлкөгө өз алдынча каржылык жана акча-насыя саясатын жүргүзүүгө мүмкүндүк берди. Ошол эле жылы эгемен Кыргызстандын биринчи Конституциясы кабыл алынат. Бирок базар экономикасынын реформаларынын чийкилиги мамлекеттик бюджеттин өтө таңсыктыгына алып келди да, республика агрардык-индустриалдык өлкө болуп калды, ал эми калктын жарымына жакыны өтө жакырданып кетти. Коррупциянын өтө күчөп кетиши, коомдун тез дифференциялашуусу, криминалдашуу, бийликтин авторитаризми Кыргызстанды иштеп жаткан режимди эки ирет кулатууга (2005-жылдын 24-мартында жана 2010-жылдын 7-апрелинде) алып келди. Өткөөл убактылуу өкмөттөн кийин Кыргызстанда парламенттик республика орнотулуп, Жогорку Кеңешке кеңири ыйгарым укуктар берилген. [[Файл:Supranational PostSoviet Bodies-ky.svg|thumb|Кыргызстан постсоветтик мейкиндиктеги уюмдарда]] Татаал социалдык-экономикалык кырдаалдын айынан Кыргызстан көп вектордуу саясат жүргүзгөнгө аргасыз. Ал республикага инвестицияларды алып келүү максатында зарыл карым-катыштарды түзүп келет. Ал Бириккен Улуттар Уюмуна (БУУ), Дүйнөлүк Соода Уюмуна (ДСУ), Европадагы Коопсуздук жана Кызматташтык боюнча Уюмуна (ЕККУ), ЮНЕСКОго, Көз карандысыз Мамлекеттердин Шериктештигине (КМШ), Жамааттык Коопсуздук жөнүндө Келишим Уюмуна (ЖККУ), Шанхай Кызматташтык Уюмуна (ШКУ), Ислам Кызматташуу Уюмуна (ИКУ), Экономикалык Кызматташтык Уюмуна (ЭКУ), Түрк  тилдүү мамлекеттердин Кызматташтыгынын Кеңешине (ТМКК) мүчө болду, Бажы союзуна, Евразиялык экономикалык коомдоштукка интеграцияланууга кадам таштап, жакынкы эле эмес, алыскы да чет өлкөлөр менен байланыштарды жөнгө салууда.    Демократиялашуу процессинин аркасында эгемен Кыргызстандын руханий турмушунда да маанилүү өзгөрүүлөр болуп өттү. Ушуга байланыштуу аны базар мамилелерине ыңгайлаштыруу үчүн билим берүү чөйрөсүндө бир катар мыйзамдар кабыл алынууда. Экономикалык кризистин кесепеттери илимий мекемелердин иштерине да терс таасирин тийгизди. Бирок, алар, анын ичинде Илимдер академиясы да ушул татаал шарттарга ыңгайлашууга жана илимди өнүктүрүүнүн артыкчылыктуу багыттарын илгерилетүүгө аракетин аяган жок. Коомдун руханий кайра жаралуусу үчүн маданий мураска, атап айтсак, оозеки эл чыгармачылыгынын шедеври – “Манас” эпосуна аяр мамиле жасоо зор мааниге ээ.    Бирок терс көрүнүштөр дээрлик эл аралык уюмдардын демөөрчүлүгүнүн эсебинен жансактап жаткан маданият чөйрөсүнө өзгөчө залакасын тийгизгенин белгилебей коюуга болбойт. Бирок белгилүү кыйынчылыктарга карабастан, мамлекет анын ченемдик-укуктук базасын түзүү боюнча бир катар чараларды көрдү. == География == {{Негизги макала|Кыргызстандын географиясы}} [[Файл:Kyrgyzstan Topography.png|thumb|left|Кыргызстандын топографиясы]] === Жайгашкан жери === Кыргызстандын деңизге чыга турчу жери жок. Толугу менен Түндүк жана Чыгыш [[Жарым шарлар|жарым шарларында]] жайгашкан, түндук кеңдигинин 39°11′–43°16′ жана чыгыш узундугунун 69°15′–80°18′ аралыгында<ref>{{cite web|url=https://cyberleninka.ru/article/v/prirodno-geograficheskie-i-bioklimaticheskie-osobennosti-gornyh-territoriy-kyrgyzstana|title=Кыргызстандын тоолу аймактарынын табигый-географиялык жана биоклиматикалык өзгөчүлүктөрү{{oq|ru|Природно-географические и биоклиматические особенности горных территорий Кыргызстана}}|lang=ru|website=|date=2011|publisher=Ульяновсктогу медико-биологиялык журнал|pages=60 б|author=Шаназаров А.С., Айсаева Ш.Ю., Глушкова М.Ю.}}</ref>. Өлкөнүн чыгышттан батышка карай 900 км, түндүктөн түштүккө карай 410 км созулат<ref>Смирнов Ю. Н. Архитектурное формирование природно-антропогенной среды Киргизии // Аналитика культурологии. – 2015. – № 2 (32). – С. 144.</ref>. Түндүктө [[Казакстан]], батышта жана түштүк-батышта [[Өзбекстан]], түштүк-батышта [[Тажикстан]] жана чыгышта [[Кытай]] менен чектешет. === Мамлекеттик чек ара === Мамлекеттик чек аранын жалпы узундугу 4690,66 км түзөт: Казакстан менен – 1257,07 км<ref>[https://cbd.minjust.gov.kg/12079/edition/862587/kg?anchor=p2 Астана шаарында 2017-жылдын 25-декабрында кол коюлган Кыргыз Республикасы менен Казакстан Республикасынын ортосундагы Кыргыз-казакстан мамлекеттик чек арасын демаркациялоо жөнүндө келишимге Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн корутундусу]</ref>, Кытай менен – 1084,35 км, Өзбекстан менен – 1378,44 км, Тажикстан менен – 970,8 км. Аны менен чек аранын 823,04 км аныкталган эмес: Өзбекстан менен ― 371,34 км жана Тажикстан менен – 451,7 км. Ошентип, Өзбекстан менен чек аранын жалпы узундугунан 1007,1 км такталган же 73,1 %, Тажикстан менен – 519,1 км же 53,4 %<ref>https://cyberleninka.ru/article/n/gosudarstvennye-granitsy-kyrgyzstana/viewer</ref>. Мамлекеттик чек ара негизи [[Тоо кыры|тоолордун кырларынан]] жана [[Дарыя|дарыялар]] менен өтөт. Кыргызстанда Өзбекстандын [[Сох]], Шахимардан, Чоң Кара-Калча, Таш-Дөбө жана Тажикстандын Ворух, Батыш Калача<ref>https://ru.sputnik.kg/columnists/20180221/1037847693/moskvich-uzbekskoe-selo-kyrgyzstan.html</ref> деген анклавтары бар. Ошондой эле [[Фергана өрөөнү|Фергана өрөөнүндө]] Өзбекстандын аймагы менен курчалган Кыргызстандын эксклавы ― [[Барак айылы]] бар<ref>https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_uzbekstan_barak/29434656.html</ref>. Талаш тилкелеринде улам чыр-чатактар болууда, алар кээ бир учурларда куралдуу кагылышууга да алып келет<ref>https://sputnik.kg/politics/20190828/1045547323/kyrgyzstanda-kancha-talash-tilke-bar.html</ref>. Акыркы эң ири куралдуу жаңжал ― [[Тажикстандын Кыргызстанга кол салуусу|2022-жылдын сентябрында Кыргызстан менен Тажикстан ортосунда]] болгон<ref>[https://www.super.kg/kabar/news/419309 Тажикстандын кол салуусу: Каза болгондордун саны 63кө жетти (super.kg)]</ref>. === Рельеф === {{Негизги макала|Теңир-Тоо|Памир-Алай}} Кыргызстандын аймагынын 3/4 бөлүгүн [[Тоо|тоолор]] ээлейт. Өлкөнүн аймагы эки тоо системаларынын айланасында жайгашкан. Түндүк-чыгыш бөлүгү Ала-Тоого (башка аталышы Теңир-Тоо) кирет, түштүк-батыш тарабы ― [[Алай кырка тоосу|Памир-Алай]] тоолоруна карайт. Республиканын бардык аймагы деңиз деңгээлинен 401 м жогору бийиктикте жайгашкан. Деңиз деңгээлинен орточо бийиктиги 2750 м. Кыргызстандын жарымынан көбүрөөгү 1000 метрден 3000 метрге чейин жана болжол менен үчтөн бири – 3000 метрден 4000 метрге чейинки бийиктикте жайгашкан. Бийиктиги 7439 м түзгөн [[Жеңиш чокусу]] Кыргызстандын эң бийик жери, ошондой эле дүйнөнүн эң эле түндүк тарабындагы жети миң метрге жеткен чоку. Чыгышта Теңир-Тоонун негизги тоо кырлары басымдуу тоо кырын түзүп, Меридиандык тоо кырынын районунда жакындашып кетет. Кытай жана Казакстан менен чектешкен жерде Жеңиш чокусу (7439 м) жана [[Хан-Теңири]] (7010 м же муз катмарын эсептебегенде 6995 м) көтөрүлүп турат<ref>{{cite web|title=Кыргызстандын географиясы - Kyrgyzstan Review|url=http://rus.gateway.kg/geografiya-kyrgyzstana/|website=Kyrgyzstan Review|accessdate=2018-01-30|lang=ru|archivedate=2018-01-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180130204516/http://rus.gateway.kg/geografiya-kyrgyzstana/}}</ref>. Кыргызстандын батыш тарабы Батыш Теңир-Тоодо жатат. Анын маанилүү [[Орография|орографиялык]] элементтери: * [[Талас өрөөнү]]; * [[Талас Ала-Тоосу|Талас Ала-Тоо]]; * [[Чаткал кырка тоосу|Чаткал тоо кыркасы]]. Түштүктө [[Түркстан кырка тоосу|Түркстан тоо кыркасынын]] түндүк жантаймасы, [[Алай тоо кыркасы]], [[Алай өрөөнү]] жана [[Памир|Памирдин]] түндүк чети болгон [[Чоң-Алай тоо кыркасы|Чоң-Алай тоо кыркасынын]] түндүк жантаймасы Кыргызстанга карайт. Чоң-Алай тоо кыркасынын эң бийик жери ошондой эле Кыргызстандын бийиктиги боюнча экинчи жери ― [[Ленин чокусу]] (7134 м). Түштүк-батышта Фергана өрөөнүнүн түндүк, чыгыш жана түштүк чет жактары Кыргызстанга карайт. Кыргызстандын башкы орографикалык элементтери: * [[Ак-Шыйрак тоо кыркасы]]; * [[Какшаал-Тоо системасы|Какшаал-Тоо]]; * [[Күңгөй Ала-Тоо]]; * [[Тескей Ала-Тоо]]; * [[Кыргыз Ала-Тоо]]; * [[Баргана тоо кыркасы|Фергана тоо кыркасы]]. Республиканын эң жапыз жери – 401 метр [[Кулунду, Лейлек району|Кулунду айылына]] жакын жерде жайгашкан. === Климат === {{Негизги макала|Кыргызстандын климаты}} [[Файл:Paraskliima.svg|thumb|Кескин континенттик климат [[Мелүүн климат|мелүүн климатынын]] бир түрү (картада жашыл түс менен белгиленген). Б.П. Алисовдун классификациясы боюнча]]Кыргызстанда кескин континенттик, кургакчылыкка учурай турган [[климат]], аны бийик тоолу рельефинен булут каптыгандык менен [[жаан-чачын]] артыганы бир аз жумшартат. Мындай болушуна үч фактор себеп: Тундүк жарым шарында, [[Евразия|Евразиянын]] борборунда жайгашкандыгы, олуттуу суу жайларынан алыстыгы жана [[Чөл|чөлдөрдүн]] жакындыгы<ref>{{cite web|url=https://www.kg.undp.org/content/kyrgyzstan/ru/home/library/environment_energy/climate-profile-of-the-kyrgyz-republic.html|title=Кыргыз Республикасынын климаттык профили|publisher=Кыргыз Республикасындагы БУУнун Өнүктүрүү программасы|lang=ru|accessdate=|archivedate=2018-01-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180127204005/http://www.kg.undp.org/content/kyrgyzstan/ru/home/library/environment_energy/climate-profile-of-the-kyrgyz-republic.html}}</ref>. === Суу ресурстары === ==== Мөңгүлөр ==== Кыргызстандын [[Мөңгү|мөңгүлөрү]] жалаң эле республиканын тузсуз суунун кампсасы эмес, жалпы Борбордук Азиянын кампасы. Мөңгүлөрдүн эриген суулары дырыялардын башкы булагы. Өлкө аймагынын 4 % (8 миң км² жакын) жайгашкан 8 миңге жакын мөңгү бар, кар эрибей жаткан жерлер менен өлкө аймагынын 40,5 % (81 миң км² жакын) түзүшөт. Бул Кавказ менен Альп тоолордун мөңгүлөрүнүн чогу эсептелген аянтынан ашат. Мөңгүлөрдө 650 км³ суу муз түрүндө сакталып турат<ref>{{cite web|title=Кыргызстандын мөңгүлөрү|url=https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/nature/mountains-and-glaciers/glaciers/1404-ledniki-kyrgyzstana.html|website = Кыргызстан тууралу маалымат порталы, Кыргызстандын жана саякатчылыктын кабарлары}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tourstokyrgyzstan.com/ru/blog/priroda-kyrgyzstana/ledniki-kyrgyzstana.html|title=Кыргызстандын мөңгүлөрү, Кыргызстандын табияты, Кыргызстан тууралу кызыктуу фактылар|author=Anur Tour Uzbekistan|publisher=www.tourstokyrgyzstan.com|accessdate=2021-05-07|archivedate=2018-02-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180205184614/http://www.tourstokyrgyzstan.com/ru/blog/priroda-kyrgyzstana/ledniki-kyrgyzstana.html}}</ref>. Андан тышкары мөңгүлөр Кыргызстандын электроэнергетикалык коопсуздугунун башаты ― 2019-жылда электроэнергиясынын 92 % ГЭСтерде өндүрүлгөн<ref>http://www.stat.kg/kg/news/osnovnye-pokazateli-raboty-elektroenergetiki-kyrgyzskoj-respubliki-v-2019-godu/</ref>. ==== Дарыялар ==== [[Файл:Aral Sea watershed.png|thumb|Арал деңизи жана анын бассейни. Сары түс менен Сыр-Дарыянын бассейни белгиленген]]Кыргызстанда 30 миңге жакын [[дарыя]] бар<ref name= ККСМ>{{cite web|url=http://stat.kg/media/publicationarchive/6845b0b4-f860-468e-aa05-b5d47d4f6ac4.pdf|title="Кыргызстан" кыскача статистикалык маалымдамасы|publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|year=2018}}</ref>. Алардын жалпы узундугу болжол менен 150 миң км, башка булактар боюнча – 35 миң км. Бардык ири дарыялар тоолордо башталып, негизи мөңгүлөрдүн жана карлардын эриген суулары менен азыгышат. Республиканын рельефи үчүн дарыянын тоолу жана түзөң бөлүктөрү бар. Дарыя тутумдарынын көпчүлүгү [[Арал деңизи|Арал бассейнине]] башкача айтканда Борбордук Азиянын ири дарыяларынын бирине – Сыр-Дарыяга ([[Аму-Дарыя]] менен Арал деңизине агат) таандык. [[Чүй]] жана [[Талас дарыя|Талас]] дарыяларынын бассейндери Арал бассейнине таандык болгону менен, өз сууларын негизги суу артерияларына жеткизбей, [[Моюн-Кум|Моюн-Кум чөлүндө]] жоготот. Республиканын түштүк-чыгышында Батыш Кытайга агуучу Тарим дарыясынын агымы пайда болот. [[Каркыра дарыясы|Каркыра дарыясынын]] бассейни [[Балкаш|Балкаш көлүнүн]] бассейнине таандык. [[Чоң Нарын|Чоң]] жана [[Кичи Нарын|Кичи Нарындын]] биригүүсү менен республиканын эң ири дарыясы – [[Нарын дарыясы|Нарын]] жаралат. Сыр-Дарыянын негизги түзүүчүсү, ошондуктан Аралдын бассейнине таандык. Республиканын аймагындагы узундугу 535 км түзөт, бассейндин аянты – 53 700 км². [[Файл:Karakol Valley.jpg|left|thumb|Каракол капчыгайы. 2008-жылдын август айы]] Кыргызстанда эки гидрологиялык чөйрө: агымдын пайда болуш чөйрөсү жана агымдын таралыш чөйрөсү. Агымдын пайда болуш чөйрөсү республиканын 87 % камтыйт, агымдын таралыш чөйрөсү – 13 %. Ири дарыялардын таралыш чөйрөсүнүн чоң бөлүгү Кыргызстандын тышында жайгашкан. Таралыш чөйрөсү тоо жантаймаларына караганда жаан-чачындын бир кыйла аздыгы жана тез [[буулануу]] менен мүнөздөлөт. Ошондуктан жердин үстундөгү агымдар пайда болушу чектелген, кээ жерлерде жок. Андан тышкары тоолордо жаралган агымдар бул жерлерден өтүп жерге сиңип кетет жана сугарууга алынат. Тоо астындагы түзөң жерлерде [[Жер астындагы суулар|жер астындагы суу]] чыккан аймагы пайда болот, ошондой суулар көптөгөн дарыяларды кошумча толтуршат. Жер астындагы суулардын чыгышы майда агымдарын негиздешет, аларды тунук суусу үчүн "''кара суу''" деп аташат. Агым режими боюнча Кыргызстандын дарыялары тянь-шань жана алтай типтерине таандык. Биринчи типтеги дарыялар негизи кар жана мөңгүнүн эриген суулары менен азыгышат. Мындай дарыялардын суу көлөмү жайында катуу эрүү башталганда өсөт, максимумду июль-август айлырында жетет. Алтай тибиндеги дарыялар негизи орточо толуу аймактардын мезгилдик кары эриши менен азыгышат. Мындай дарыялардын көлөмү жазында көбөйөт, ар кандай бийиктиктерде кар өз маалында эригендиктен суу ташкыны чоюлат. Жайында бул дарыялардын агымы азаят<ref>{{cite web|title=Кыргызстандын дарыялары|url=https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/nature/water-resources/river/1401-reki-kyrgyzstana.html|website = Кыргызстан тууралу маалымат порталы, Кыргызстандын жана саякатчылыктын кабарлары}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kyrgyzstan.orexca.com/rus/rivers_lakes_kyrgyzstan.shtml|title=Кыргызстандагы дарыялар жана көлдөр:: Кыргызстандагы аба ырайы. Кыргызстандагы жыл мезгилдери|publisher=kyrgyzstan.orexca.com|lang=ru|accessdate=2021-05-07|archivedate=2018-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203005726/https://kyrgyzstan.orexca.com/rus/rivers_lakes_kyrgyzstan.shtml}}</ref><ref>{{cite web|title=Кыргызстандын дарыялары - Kyrgyzstan Review|url=http://rus.gateway.kg/geografiya-kyrgyzstana/reki-kyrgyzstana/|website=Kyrgyzstan Review|lang=ru|accessdate=2021-05-07|archivedate=2018-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180203064149/http://rus.gateway.kg/geografiya-kyrgyzstana/reki-kyrgyzstana/}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.advantour.com/rus/kyrgyzstan/nature/rivers.htm|title=Кыргызстандын дарыялары|publisher=www.advantour.com|lang=ru}}</ref>. ==== Көлдөр ==== [[Файл:Сары-Челек5.jpg|thumb|[[Сары-Челек]]]]Кыргызстанда 1923гө жакын көл<ref name= ККСМ/>, алардын жалпы аянты 6836 км² түзөт. Көлдөрдун көпчүлүгү бийик тоолу, деңиздин деңгээлинен 2500 метрден 4000 метрге чейин жайгашкан. Көлдөрдүн пайда болушунун негизги себеби ― мөңгүңгүлөрдүн эриши. Өлкөдө үч ири көл: [[Ысык-Көл]], [[Соң-Көл]], [[Чатыр–Көл (көл)|Чатыр-Көл]]. Деңиздин деңгээлинен 1609 м жайгашкан Ысык-Көл – дүйнөнүн тереңдиги боюнча жетинчи орунда. Ысык-Көл Күңгөй Ала-Тоо (түндүк жагынан) жана Тескей Ала-Тоонун (түштүк жагынан) аралыгында жайгашкан. Көлдүн түндүк жагында көптөгөн пансионаттар, санаторийлер жана саякаттык базалар бар<ref>{{cite web|url=https://www.advantour.com/rus/kyrgyzstan/nature/lakes.htm|title=Кыргызстандын көлдөрү|publisher=www.advantour.com|lang=ru}}</ref>. Ысык-Көлдөн чыгыш тарапка 105 км алыстыгында бийик тоолу [[Мерцбахер көлү]] жайгашкан. [[Түндүк Эңилчек мөңгүсү|Түндүк Эңилчек]] менен [[Түштүк Эңилчек мөңгүсү|Түштүк Эңилчектин]] мөңгүлөрүнүн бириккен жеринде тапса болот. ==== Суу сактагычтар ==== [[Суу сактагыч|Суу сактагычтар]] Кыргызстандын рельефине чоң таасир эткен. Өлкөдө 34 суу сактагыч саналат. Кыргызстандын алгачкы болгон [[Орто-Токой суу сактагычы]] 1956-жылы Чүй дарыясында курулган. [[Токтогул суу сактагычы]] – республиканын эң ири суу сактагычы, 1974-жылдан бери колдонулат<ref>https://www.open.kg/about-kyrgyzstan/nature/water-resources/reservoir/1403-obschaya-informaciya-o-vodohranilischah-kyrgyzstana.html</ref>. === Флора жана фауна === [[Файл:Uncia uncia.jpg|left|thumb|Илбирс]] 2017-жылдын башына карата [[Токой|токойлор]] өлкөнүн аянтынан 3,5% түзүшөт (7041 км²)<ref name="Ежегодник">{{cite web|url=http://www.stat.kg/media/publicationarchive/837df7b9-aa2c-41ad-acce-792c04cfd9d1.pdf|title=Кыргыз Республикасынын статистикалык жылдыгы 2012-2016|author=Ч. Турдубаева, Н. Власова|website=|date=2017|pages=30 б.|publisher=|editor=А. Султанованын редакциясында}}</ref>. Кыргызстанда түтүкчө [[Өсүмдүк|өсүмдүктөрдүн]] 4 миңден ашык түрү бар. 2000–2500 м бийиктигиндеги сейрек токойлордо ар түрлүү өсүмдүктөр өсүшөт. Жаныбар дүйнөсүсүндө [[Омурткалуулар|омурткалуу жаныбарлардын]] түрлөрү 500 ашат (анын ичинде [[Куш|канаттуулардын]] 335 түрү жана [[Балык|балыктардын]] 49 түрү) жана [[Курт-кумурска|курт-кумурскалардын]] 3 миң түрү, көбү сейрек болгондуктан [[Кызыл китеп|Кызыл китебине]] киргизилген. Тоо өрөөндөрүндө [[түлкүлөр]], [[Карышкыр|бөрүлөр]], жана сары чычкан (суслик) сыяктуу майда [[Сүт эмүүчү|сүт эмчүүлөр]] бар. Тоо дарыялары жилингирге (форель) мол. Негизи бийик тоолу аймактарда жашаган [[илбирс]], мурда өлкөнүн көпчүлүк аймагында болгон, эми популяциясы чектелген. [[Айгүл гүлү]] – Кыргызстандын түштүк аймагынын эндемиги. Алгачкы жолу Кыргызстандын жоголуп бараткан жаныбарларын жана өсүмдүктөрүн СССРдин Кызыл китибине 1978-жылы киргизишкен. Эмки жылдары тизме кеңейип жана кырылуу коркунучу бар болгон түрлөрү тууралу маалымат көбөйүп жаткан. Ошондо, 1985-жылы Кыргыз ССРдин Кызыл китеби жарыкка чыккан. Андан кийин 2006-жылы ал [[Кыргыз Республикасынын Кызыл китеби]] катары кайрадан жарык көргөн. === Өзгөчө корголучуу жаратылыш аймактар === {{Негизги макала|Кыргызстандын өзгөчө корголучуу жаратылыш аймактары}} [[Файл:View to Son-Kol lake, Kyrgyzstan - panoramio.jpg|thumb|[[Соң-Көл]]]]Кыргызстанда ар кандай статустагы 88 [[Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймагы|өзгөчө корголучуу жаратылыш аймак]] (ӨКЖА): [[Корук|жаратылыш коруктар]], жаратылыш сейил бактар, өзгөчө коруктар, [[Биочөйрөлүк аймак|биочөйрөлүк аймактар]] жана башкалар. ӨКЖАнын жалпы аянты 1 476 121,6 га, же 14 761,21 км² (республиканын аянтынан 7,38 %) түзөт. Бүгүнкү күнгө карата Кыргызстанда: 10 жаратылыш корук; 13 жаратылыш сейил бак; 64 өзгөчө корук; 1 биочөйрөлүк аймак. 1959-жылы түзүлгөн [[Сары-Челек биочөйрөлүк коругу|Сары-Челек мамлекеттик биочөйрөлүк коругу]] 1979-жылы жана 1998-жылы түзүлгөн Ысык-Көл биочөйрөлүк аймагы 2001-жылы [[ЮНЕСКО|ЮНЕСКОнун]] чечими менен дүйнөнүн [[Биочөйрөлүк резерваты|биочөйрөлүк резерваттардын]] катарына киришкен. Ошондой эле өлкөнүн дүйнөлүк маанидеги корук аймактары бар: 1976-жылы [[Ысык-Көл мамлекеттик коругу|Ысык-Көл жаратылыш коругу]] жана Ысык-Көл, [[Каратал–Жапырык коругу|Каратал-Жапырык коругуна]] таандык Чатыр-Көл (2005-жылы) менен Соң-Көл (2011-жылы) Рамсар конвенциясынын суу-саз жерлердин эл аралык тизмесине киришкен<ref>{{cite web|url=http://www.ecology.gov.kg/page/view/id/201|title=Өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактар|publisher=www.ecology.gov.kg|lang=ru|access-date=2021-05-12|archive-date=2021-05-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210512202424/http://www.ecology.gov.kg/page/view/id/201|dead-url=yes|accessdate=2021-05-12|archivedate=2021-05-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210512202424/http://www.ecology.gov.kg/page/view/id/201}}</ref>. == Мамлекеттик түзүлүш == {{Негизги макала|Кыргызстандын мамлекеттик түзүлүшү}} 2021-жылдын 11-апрелинде кабыл алынган конституцияга ылыйык Кыргыз Республикасы ― эгемендүү, суверендүү, демократиялык, укуктук, мамлектеттик башкарууга дин аралашпаган, унитардык, социалдык мамлекет. Конституцияда башкаруу формасы жазылган эмес, бирок ченемдерине ылайык – президенттик болуп саналат. === Мыйзам чыгаруу бийлиги === {{Жаңыртуу}} [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кеңеш]] ― Кыргыз Республикасынын парламенти – мыйзам чыгаруу бийлигинин жана өз ыйгарым укуктарынын чегинде көзөмөл милдеттерин жүзөгө ашыруучу өкүлчүлүктүү жогорку орган. Кыргызстандын 2010-жылкы конституциясы боюнча Жогорку Кеңеш пропорциялуу система боюнча 5 жылдык мөөнөткө шайлануучу 120 депутаттан турат. Шайлоонун жыйынтыктары боюнча саясий партияга парламентте 65тен көп эмес депутаттык мандат берилиши мүмкүн<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202913|title=Төртүнчү бөлүм. Кыргыз Республикасынын мыйзам чыгаруу бийлиги. 70-берене|author=|website=Кыргыз Республикасынын Конституциясы|date=|publisher=}}</ref>. Азыркы учурда 2015-жылы 4-октябрда шайланган Жогорку Кеңештин VI чыкырылышы ишин жүргүзүп жатат. Бул чакырылыштын ыйгарым укуктары 2020-жылдын 4-октябрнда шайланган жаңы чыкырылыштын депутаттарынын ант берүүсү менен бүтмөк. Бирок, [[Кыргызстандагы төңкөрүш (2020)|октябрь айындагы массалык нааразылык акциялар]] үчүн ал кездеги президенттин ― [[Сооронбай Жээнбеков|Сооронбай Жээнбековдун]] отставкага кетиши Жогорку Кеңештин VII чакырылышынын шайлоосун 2021-жылдын күзүнө жылганына алып келген. Ошентип, Жогорку Кеңештин VI чакырылышы конституция менен каралган иштөө мөөнөтүн ашып кеткен. === Президент === [[Президент]] ― мамлекет башчысы, жогорку кызмат адамы жана [[Аткаруу бийлиги|аткаруу бийлигин]] жетектейт. Президент мамлекеттин ички жана тышкы саясатынын негизги багыттарын аныктайт. Мамлекеттик бийликтин биримдигин, мамлекеттик органдарды координациялоону жана өз ара аракеттенүүсүн камсыз кылат, ички жана эл аралык мамилелерде Кыргыз Республикасынын атынан чыгат. Президент 5 жылдык мөөнөткө шайланат. Бир эле адам эки мөөнөттөн ашык президент болуп шайлана албайт. Президент катары 35 жашка толгон, мамлекеттик тилди билген жана республикада жалпысынан 15 жылдан кем эмес жашаган Кыргызстандын жараны шайлана алат. Президенттин кызмат ордуна талапкерлердин саны чектелбейт. Жалпы мамлекеттик өнүгүү программасын сунуштаган жана 30 миңден кем эмес шайлоочунун кол тамгасын топтогон адам президенттикке талапкер болуп каттала алат. Президентти шайлоо тартиби конституциялык мыйзам менен аныкталат. Президент кызматына киришерде Кыргызстандын элине ант берет, өзүнүн саясий партияга мүчөлүгүн токтото турат жана саясий партиялардын иштерине байланыштуу ар кандай аракеттерин токтотот<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/112213?cl=ky-kg|title=Кыргыз Республикасынын Конституциясы. 66–69-берене|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823125759/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/112213?cl=ky-kg|archivedate=2022-08-23|accessdate=2022-08-06}}</ref>. 2021-жылдын 10-январында акыркы өткөн президенттик шайлоосунда [[Садыр Жапаров]] президент болуп шайланган. Мурдагы ― [[Сооронбай Жээнбеков]], [[Кыргызстандагы төңкөрүш (2020)|2020-жылы болгон нааразылык толкундар]] айынан отставкага кеткен. === Административдик-аймактык түзүлүш === {{Негизги макала|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}}{{Жаңыртуу}}[[Файл:Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү.svg|thumb|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшүнүн схемасы]] Административдик-аймактык бирдиктердин катарына шаар, район, облус жана айыл аймагы (бир же бир нече айылдан турган административдик-аймактык бирдик) киришет. Кыргызстан административдик-аймактык карашында 7 облус жана 2 республикалык маанидеги шаарга ([[Бишкек]], [[Ош]]) бөлүнөт. Республикалык маанидеги шаарлардын райондору өз алдынча административдик-аймактык бирдиктер катары эсептелинбейт. Кыргызстанда 531 административдик-аймактык бирдик: *7 облус; *40 район; *32 шаар (алардын ичинен 2 республикалык маанидеги шаар, 12 облустук маанидеги шаар, 18 райондук маанидеги шаар); *452 айыл аймагы<ref>{{cite web|url=http://www.stat.kg/media/publicationarchive/5b9a991d-7133-4f31-85b5-84ba6c206e3e.pdf|title=Кыргыз Республикасынын статистикалык жылдыгы|website=|date=2016|publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|editor=А. Осмоналиевдин редакциясында|pages=474 б}}</ref><ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202276|title=2008-жылдын 25-апрелиндеги № 65 "Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык түзүлүшү тууралу" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги|accessdate=2018-01-21}}</ref>. {| border="1" class="toccolours" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 0 0; font-size:95%; border-collapse: collapse;" |-style="background: #eaecf0" ! class="unsortable" | Желек ! class="unsortable" | Аталыш ! class="unsortable" | Административдик<br>борбору ! align="center"| Аянты<br>(км²) ! align="center"| Туруктуу калк* (1.01.2019 карата) !Туруктуу калк* (1.01.2020 карата)<ref name="ДЖ">{{cite web|url=http://www.stat.kg/media/publicationarchive/b87b13d4-7bc2-43bf-b4cc-6d1f12619db8.rar|title=Кыргыз Республикасынын демографиялык жылдыгы|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref> !Туруктуу калк* (1.01.2021 карата)<ref name = Калк/> |- | align="center" | [[Файл:Flag of Bishkek.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Бишкек]] | align="center"| – | align="center"| 160<ref>{{cite web|url=http://www.stat.kg/ru/gorod-bishkek |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Бишкек шаары |accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 1 027 200 | align="center"| 1 053 915 | align="center"| 1 074 075 |- | align="center" | [[Файл:Flag of Osh.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Ош]] | align="center"| – | align="center"| 182<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/gorod-osh |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Ош шаары |accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 299 500 | align="center"| 312 530 | align="center"| 322 164 |- | align="center"| [[Файл:Flag of Chuy Province.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Чүй облусу]] | align="center"| Бишкек<ref>{{Cite web |title=Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий сайты. Административдик-аймактык бөлүшү |url=http://www.president.kg/ru/kyrgyzstan/administrativno_territorialnoe_delenie/ |accessdate=2016-01-23 |archivedate=2015-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151208163055/http://www.president.kg/ru/kyrgyzstan/administrativno_territorialnoe_delenie/ }}</ref> | align="center"| 20 200<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/chujskaya-oblast |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Чүй облусу|accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 941 100 | align="center"| 959 884 | align="center"| 974 984 |- | align="center"|[[Файл:Flag of Issyk-Kul Region.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Ысык-Көл облусу]] | align="center"| [[Каракол]] | align="center"| 43 100<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/issyk-kulskaya-oblast |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Ысык-Көл облусу |accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 499 800 | align="center"| 496 050 | align="center"| 501 933 |- | align="center"| [[Файл:Flag of Talas Province Kyrgyzstan.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Талас облусу]] | align="center"| [[Талас]] | align="center"| 11 400<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/talasskaya-oblast |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Талас облусу|accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 263 500 | align="center"| 267 360 | align="center"| 270 994 |- | align="center"|[[Файл:Naryn obl flag.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Нарын облусу]] | align="center"| [[Нарын]] | align="center"| 45 200<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/narynskaya-oblast1 |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Нарын облусу|accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 287 000 | align="center"| 289 621 | align="center"| 292 140 |- | align="center"|[[Файл:Flag of Jalal-Abad region.png|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Жалал-Абад облусу]] | align="center"| [[Манас]] | align="center"| 33 700<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/dzhalal-abadskaya-oblast |publisher=Кыргыз Репсубликасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Жалал-Абад облусу|accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 1 214 400 | align="center"| 1 238 750 | align="center"| 1 260 617 |- | align="center"|Желеги<br>жок<ref name="vb">{{cite web|accessdate=2015-12-26|title=Кыргызстандагы геральдика и символика. 3-март 2015|url=http://www.vb.kg/doc/305199_geraldika_i_simvolika_v_kyrgyzstane.html|publisher="[[Вечерний Бишкек]]" гезити}}</ref> | align="center"| [[Ош облусу]] | align="center"| [[Ош]] | align="center"| 29 200<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/oshskaya-oblast |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Ош облусу |accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 1 341 900 | align="center"| 1 368 054 | align="center"| 1 391 649 |- | align="center"| [[Файл:Batken obl flag.svg|center|frameless|upright=0.5]] | align="center"| [[Баткен облусу]] | align="center"| [[Баткен]] | align="center"| 17 000<ref>{{cite web |url = http://www.stat.kg/ru/batkenskaya-oblast |publisher=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети|deadlink=no |title=Баткен облусу |accessdate=2020-10-19}}</ref> | align="center"| 525 100 | align="center"| 537 365 | align="center"| 548 247 |- | colspan="7" |*Туруктуу калк ― каттоо учурунда убактылуу жок болгондорду кошкондо ушул аймакта туруктуу жашаган калк. |} === Куралдуу күчтөр === {{Негизги макала|Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрү}} Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрү – мамлекеттик эгемендигин, аймактык бүтүндүгүн, конституциялык түзүлүшүн, коомду жана жарандарды ишенимдүү коргоону камсыздоо жана эл аралык келишимдерге ылайык милдеттенмелерди аткаруу үчүн арналган мамлекеттик аскердик уюм. Кыргызстандын Куралдуу Күчтөрү анын аймагында жайгашкан мурдагы Советтер Союзунун Түркстан аскердик аймагына таандык аскер бөлүктөрүнүн 1992-жылдын 29-майында [[Юрисдикция|юрисдикциясына]] өтүшү менен негизделген<ref>https://www.calend.ru/holidays/0/0/1961/</ref>. Кыргызстандын конституциясына ылайык Кыргызстандын куралдуу күчтөрү өзүн-өзү коргоо жана жетиштүү коргоно алуу принциптерине ылайык куралат. Кыргызстанга жана биргелешип коргонуу милдеттенмелери менен байланышкан башка мамлекеттерге каршы жасалган [[баскынчылык]] учурларын кошпогондо, согуш жүргүзүү укугу таанылбайт. Куралдуу күчтөрдүн бөлүктөрүн Кыргызстандын аймагынан тышкары жактарга жиберүүнүн ар бир учуру боюнча уруксат Жогорку Кеңештин депутаттарынын жалпы санынын 2/3 кем эмес көпчүлүк добушу менен кабыл алынат. Аскерди мамлекеттик ички саясий маселелерди чечүү үчүн пайдаланууга тыюу салынган<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/112213?cl=ky-kg|title=Кыргыз Республикасынын Конституциясы. 11-берене|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220823125759/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/112213?cl=ky-kg|archivedate=2022-08-23|accessdate=2022-08-06}}</ref>. [[Файл:Аскердик_машыгуу.jpg|thumb|Кыргыз жоокерлери "Борбор-2019" аскердик машыгуусунда.]] Куралдуу күчтөр төмөнкүлөрдөн турат: * аскердик башкаруу органдарынан; * жөө аскерлер бирикмелеринен, бөлүктөрдөн жана мекемелерден (уюмдардан); * Абадан кол салуудан коргоо күчтөрүнөн; * Улуттук гвардиядан; * Чек ара кызматынан<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202668?cl=ky-kg|title=2009-жылдын 24-июлдагы № 242 "Коргоо жана Кыргыз Республикасынын Куралдуу Күчтөрү жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Мыйзамы. 6, 10-берене|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги}}</ref>. == Калк == {{bar box |title=Туруктуу калктын улуттук курамасы (1.01.2021 карата)<ref name="Улуттук курам"/> |titlebar=#ddd |float=right |bars= {{bar percent|кыргыздар|yellowgreen|73.7}} {{bar percent|[[өзбектер]]|green|14.8}} {{bar percent|[[орустар]]|blue|5.1}} {{bar percent|[[дунгандар]]|pink|1.1}} {{bar percent|[[уйгурлар]]|purple|0.9}} {{bar percent|[[тажиктер]]|purple|0.8}} {{bar percent|башкалар|red|3.4}} }}{{Негизги макала|Кыргызстандын калкы}} [[Файл:Кыргызстандын калкы (1950-жылдан баштап).svg|left|thumb|300x300px|Кыргызстандын калкы (1950―2018)]] Кыргызстандын калкы 6,7 миллиондон ашат<ref name = Калк/>. Бул өлкөдө 1959-жылда (2 065 000), 1970-жылда (2 935 000), 1979-жылда (3 523 000), 1989-жылда (4 258 000), 1999-жылда (4 823 000), 2009-жылда (5 362 793) жашагандардан караганда бир кыйла көбүрөөк. 2015-жылдын 25-ноябрнда Кыргызстандын калкы 6 миллион адамга жетти. Туруктуу калктын көпчүлүгү республиканын түштүк аймактарында турат – Ош, Жалал-Абад, Баткен облустары жана Ош шаары ( 3,4 млн жашоочу же республиканын калкынан 53 %), алардын тургундары негизи Фергананын кыргыз бөлүгүндө турушат. Дагы калктын бир кыйла бөлүгү Чүй өрөөнүндө жашайт (Чүй облусу жана Бишкек шаары; 1,9 млн жашоочу же республикасынын калкынан 31 %). 2019-жылы турукту калктын 34 % шаарларда, 66 % айыл аймактарда жашаган. 2021-жылдын башына карата туруктуу калктын 34,6 % эмгекке жөндөмдүү жашка чейинкилер түзгөн, 57 % ― эмгекке жөндөмдүү жаштагылар, 8,2 % ― эмгекке жөндөмдүү жаштагылардан улуулар<ref>http://www.stat.kg/kg/statistics/download/dynamic/315/</ref>. Калктын орточо курагы аз-аздан өсүп жатат, 2020-жылдын башына карата 27,8 жаш түзгөн, эркектер үчүн ― 26,8 жаш, аялдар үчүн ― 28,7 жаш<ref name = ДЖ/>. Өлкөнүн калктын негизи – 4,89 млн ашуун адам бул кыргыздар, республикасынын бардык аймактарында жашашат. Саны боюнча экинчилер болгондор бул өзбектер – 0,98 млн ашуун адам, көпчүлүгү Өзбекстан менен чектешкен аймактарында жашашат. Үчүнчү орунду орустар ээлешет – 0,34 млн адам, негизи өлкөнүн түндүк аймактарында турушат. Башка улуттардын саны 100 миң кишиден ашпайт<ref name="Улуттук курам">{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/opendata/category/312/|title=Калктын улуттук курамы|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref>. === Тилдер === Кыргызстандын мамлекеттик тили ― кыргыз тили, расмий ― орус тили. [[Кыргызстандын Конституциясы|Кыргызстандын конституциясында]] кыргыз тилине карата "мамлекеттик тил", орус тилине карата "расмий тил" түшүнүктөрүн колдонушу Конституциялык палатасынын (2021-жылдан Конституциялык сот) чечиминде ачыкталган:{{Цитатанын башы}}Кыргызстандын калкынын этникалык көп түрдүүлүгүн жана тарыхый түзүлгөн жагдайларды эске алуу менен, Конституция расмий тил катары орус тилин алдын ала караган. «Мамлекеттик тил» жана «расмий тил» түшүнүктөрү Конституциянын маанисинен алып караганда, жакын милдеттерди аткарышат, бирок окшош болуп саналбайт. «Мамлекеттик тил» жана «расмий тил» түшүнүктөрүнүн терминологиялык кесилиштери, ушул эки тил тең мамлекеттик расмий баарлашуу, иш кагаздарын жүргүзүү, мыйзам чыгаруу жана сот өндүрүш тармактарында керектөөлөрдү камсыз кылгандыгы менен шартталган. Бирок, мамлекеттик жана расмий тилдер тарабынан аткарылып жаткан иш-милдеттердин көлөмү жана аларды колдонуу чөйрөлөрү айырмаланышы мүмкүн. Мыйзам чыгаруучу расмий тилдин макамын аныктоодо, анын коомдук турмушта, мамлекеттик бийлик органдарынын жана жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынын иш чөйрөлөрүндө колдонулушу, маанилүү себептер боюнча мамлекеттик тилди колдонуу татаалдыкты туудурган учурларда жүзөгө ашырылат деп белгилейт.{{Цитатанын аягы|булак=2013-жылдын 28-ноябрындагы № 12-р Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын чечиминен үзүндү<ref>{{cite web|url= http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/9620/10?cl=ky-kg&mode=tekst|title =2013-жылдын 28-ноябрындагы № 12-р Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун Конституциялык палатасынын чечими|publisher=Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлиги}}</ref>}}[[Файл:Орус тилдин макамы бар мамлекеттер жана аймактар.png|thumb|Кыргызстан ― орус тилге макам берген мамлекеттердин бири]] 2020-жылдын Пушкин атындагы орус тилдин институтунун постсоветтик өлкөлөрдөгү (СССРдин мурдагы 15 республикасы) орус тилдин туруктуулук индекси изилдөөсүндө Кыргызстан [[Беларусь|Беларустан]] кийин экинчи орунду ээлеген. Индекс үч көрсөткүчтүн натыйжасында түзүлгөн, алар өз кезегинде башка көрсөткөчтүрдү камтышат: * орус тили мамлекеттик-коомдук чөйрөсүндө (орус тилдин конституциядагы макамы, мамлекеттик сайттардын орус тилиндеги версиясы, мамлекеттик кызмат көрсөтүү порталы орус тилинде болушу); * орус тили билим берүү чөйрөсүндө (2018-жылында орус тилинде билим алган мектеп окуучулардын %, 2019-жылында орус тилинде окууга мүмкүнчүлүгү бар мектептердин %, 2018-жылында башталгыч жана орто кесиптик билим берүү жайларынын студенттердин %, 2019-жылында орус тилинде окууга мүмкүнчүлүгү бар орто кесиптик билим берүү жайлардын %, 2018-жылында жогорку окуу жайлардын студенттеринин %, 2019-жылында орус тилинде окууга мүмкүнчүлүгү бар жогорку окуу жайлардын %); * орус тили илимий катнаштарда (Scopus cайтындагы орус тилинде басылмалардын үлүшү (%), Web of Science сайтындагы орус тилинде басылмалардын үлүшү (%))<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.pushkin.institute/news/index1.pdf |accessdate=2021-05-27 |archivedate=2021-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210527131852/https://www.pushkin.institute/news/index1.pdf }}</ref>. СССРдин кулаганынан бери Кыргызстанда Борбордук Азиянын өлкөлөрүнө караганда орус тилдин пайдалануу чөйрөсү кеңейип жатканы белгиленет. Башка факторлорду эсептебегинде бул көрүнүшкө Кыргызстандын Орусияга экономика жагынан көз карандыгы себептүү<ref>https://cabar.asia/ru/polozhenie-russkogo-yazyka-v-stranah-tsentralnoj-azii#_ftn38</ref>. == Билим берүү== {{Негизги макала|Кыргызстандын билим берүүсү}}{{Section-stub}} === Жогорку окуу жайлар === * Кыргыз авиациялык институту * [[Махмуд Кашгари атындагы Чыгыш университети (Кыргыз-Кувейт университети)|Чыгыш университети]] * [["Ала-Тоо" Эл аралык университети|"Ала-Тоо" эл аралык университети]] *[[Борбордук Азиядагы Америка университети]] * [[Жалал-Абад эл аралык университети]] * Бишкек каржы-экономикалык академиясы * [[Бишкек гуманитардык университети]] * Кыргыз экономикалык университети * Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиясы * [[Kыргыз мамлекеттик медициналык академиясы|Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясы]] *[[Кыргыз мамлекеттик дене тарбия жана спорт академиясы (КМДТСА)|Кыргыз мамлекеттик дене-тарбия жана спорт академиясы]] * [[Кыргыз улуттук агрардык университети]] * [[Ысык-Көл мамлекеттик университети]] * [[Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети]] * [[Нарын мамлекеттик университети]] * [[Ош мамлекеттик университети]] * [[Ош технологиялык университети|Ош технологиялык универститети]] * Ош педагогикалык институту * Ош мамлекеттик социалдык университети * Ош Борбордук Азия университети * [[Кыргыз мамлекеттик юридикалык академиясы]] * [[Кыргыз мамлекеттик курулуш, транспорт жана архитектура университети]] * [[Кыргыз улуттук университети]] * [[Кыргыз-Россия славян университети Б. Ельцин атындагы (КРСУ)|Кыргыз-Россия славян университети]] * [[Кыргыз мамлекеттик техникалык университети]] * Борбордук Азиядагы эл аралык университети * [[Кыргызстан эл аралык университети]] * [[Кыргыз-Түрк "Манас" университети]] * [[Жалал-Абад мамлекеттик университети]] * Т.Садыков атындагы Көркөм сүрөт академиясы == Маданият == {{Негизги макала|Кыргызстандын маданияты}} {{Section-stub}} === Майрам күндөрү === {| class="wikitable" |+'''Майрам күндөрү'''<ref>{{cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/1505/310?cl=ky-kg|title=11-Глава. Эс алуу убактысы. 113-берене|author=|website=Кыргыз Республикасынын Эмгек кодекси|date=|publisher=}}</ref> !Датасы !Майрам |- |1-январь |[[Жаңы жыл]] |- |7-январь |Иса пайгамбардын туулган күнү |- |23-февраль |Ата-Журтту коргоочунун күнү |- |8-март |[[Аялдардын эл аралык майрамы|Аялдардын эл аралык күнү]] |- |21-март |[[Нооруз]] |- |7-апрель |[[Апрель революциясы|Элдик Апрель революциясы күнү]] |- |1-май |[[Биринчи май|Эмгек майрамы]] |- |5-май |Кыргыз Республикасынын Конституциясы күнү |- |9-май |[[Жеңиш күнү]] |- |31-август |Кыргыз Республикасынын көз карандысыздыгы күнү |- | rowspan="2" |[[Ай календары]] менен аныкталат |[[Орозо айт]] |- |[[Курман Айт|Курман айт]] |- |7 жана 8-ноябрь |Тарых жана ата-бабаларды эскерүү күндөрү |} == Транспорт == === Аба майдандар === Кеңештер мезгилинин аягында Кыргызстанда 50гө жакын абабекет жана учуу-конуу тилкелери бар болчу, алардын көпчүлүгү негизинен Кытайга жакын жайгашкан чек ара аймагындагы аскердик максаттар үчүн курулган{{Булагы жок}}. === Темир жол байланышы === Коңшу өлкөлөр менен темир жол байланышы: * [[Казакстан]] менен бар – Бишкек бутагы; * [[Өзбекстан]] менен бар – Ош бутагы; * [[Тажикстан]] менен жок; * [[Кытай]] менен жок. === Жолдор === Азия өнүктүрүү банкынын колдоосу менен жакында түндүктү жана түштүк-батышты байланыштырган [[Бишкек|Бишкектен]] [[Ош|Ошко]] маанилүү жол аяктап калды. Бул өлкөнүн эки негизги калктуу пункттарынын – түндүктөгү [[Чүй өрөөнү|Чүй өрөөнүнүн]] жана түштүктөгү [[Фергана өрөөнү|Фергана өрөөнүнүн]] ортосундагы байланышты кыйла жеңилдетет. Бул жолдун кесиндиси узундугу 3500 метр болгон [[Ашуу|ашуудан]] кийин түндүк-батышта [[Талас өрөөнү|Талас өрөөнүнө]] бөлүнүп чыгат{{Булагы жок}}. == Булактар == {{булактар}} == Тышкы шилтемелер == === Мамлекеттик сайттар === * [http://kenesh.kg/ Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201129115900/http://kenesh.kg/ |date=2020-11-29 }} *[http://www.president.kg/kg/ Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200304083107/http://president.kg/kg/ |date=2020-03-04 }} * [https://www.gov.kg/ky Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121222125830/http://www.gov.kg/?page_id=263 |date=2012-12-22 }} * [http://sot.kg Кыргыз Республикасынын Жогорку сотунун расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402083616/http://www.sot.kg/ |date=2022-04-02 }} *[http://www.stat.kg/kg/ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитетинин расмий сайты] {{Түркий мамлекеттер}} {{Азия өлкөлөрү}} {{Түрк кеңеши}} {{Постсоветтик аймактын мамлекеттери}} [[Категория:Кыргызстан| ]] [[Категория:Евразия]] [[Категория:Азия өлкөлөрү]] [[Категория:Борбордук Азия]] [[Категория:Унитардык республикалар]] [[Категория:Кыргыздар]] [[Категория:Постсоветтик аймактын мамлекеттери]] e367g6zf79qf540bfaow04ktp8jpt18 0 1566 664111 662644 2026-10-30T06:18:58Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664111 wikitext text/x-wiki {{Административдик бирдик |Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}} |Кыргызча аталышы = Нарын облусу |Расмий аталышы = |Желек = Naryn obl flag.svg |Желектин сүрөттөлүшү = |Желектин туурасы = |Герб = Naryn obl coa.svg |Гербдин сүрөттөлүшү = |Гербдин туурасы = |Сүрөт = Кель-Суу - panoramio (4).jpg |Сүрөттүн туурасы = 280px |Сүрөттүн баяны = Көл-Суу көлү |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Гимн = |Урааны = |Лакап аты = |Штат ыры = |Статусу = [[Облус]] |Областка карайт = |Районго карайт = |Борбору = [[Нарын]] |Ири шаары = [[Нарын]] |Ири шаарлары = |Күнү = |Негизделген = [[21-ноябрь]] [[1939-жыл]] |Жоюлган = |Башчысынын аталышы = Кыргыз Республикасынын Президентинин Нарын облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлү |Башчысы = [[Сатаров Нурбек Бейшеналиевич]] |Башчысынын аталышы2 = Ыйгарым укуктуу өкүлдүн орун басарлары |Башчысы2 = Чекирбаев Эркинбек Замирович<br>Аскалиева Гүльзат Айтбаевна<br>Мамбетова Жылдыз Асанкуловна |Башчысынын аталышы3 = |Башчысы3 = |Жылдык ИДП = 42,6 млрд сом |ИДП боюнча орду = 7 |ИДП калк жанына жараша = 134,7 миң сом |ИДП калк санынана жараша = 7 |ИДП = 42,6 млрд сом (КР боюнча ~3,5%) |Тили = [[Кыргыз тили]] |Тилдери = |Калкы = 316,2 миң |Калк боюнча орду = 6-орун |Калк боюнча пайызы = 4,25% |Жыштыгы = 7,16 |Жыштык боюнча орду = 7-орун |Улуттук курамы = [[кыргыздар]] — 99,2%, [[дунгандар]] — 0,4%, [[өзбектер]] — 0,1%, [[орустар]] — 0,1%, башка улуттар — 0,2% |Диний курамы = [[Сүннөттөр|мусулмандар-сүннөттөр]] ([[ханафий мазхабы]]) |Аянты = 44 160 |Аянт боюнча орду = 1-орун |Аянты боюнча пайызы = 22,1% |Максималдуу бийиктиги = 5982 |Орточо бийиктиги = 2300 |Минималдуу бийиктиги = 1500 |Тууралыгы = 232 |Узундугу = 260 |Карта = Naryn Province in Kyrgyzstan.svg |Картанын өлчөмү = 280px |Административдик бирдиктин картасы = |Картанын өлчөмү ае = |lat_dir = N |lat_deg = 41 |lat_min = 26 |lat_sec = 0 |lon_dir = E |lon_deg = 75 |lon_min = 58 |lon_sec = 0 |type = adm1st |region = KG-N |баскыч = |CoordScale = 3000000 |Убакыт аралыгы = [[UTC+06:00]] |Аббревиатурасы = |ISO = KG-N |FIPS = |Телефон коду = +996 35 |Почта индекси = 722500-722900 |Интернет-домени = [[.kg]] |Автоунаа номурунун коду = H, N, 05 |Сайты = https://www.naryn.gov.kg/ky/ |Commons түрмөгүндө = Naryn_Region }} '''Нарын облусу''' ― [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] эң чоң облусу. СССРдин Жогорку Советинин Президиумунун [[1939-жыл|1939-жылдагы]] [[21-ноябрь|21-ноябрындагы]] буйругу менен Тянь-Шань облусу катары негизделген<ref name=":6">[https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/131065 Об образовании Фрунзенской, Иссык-Кульской, Тянь-Шаньской, Джалал-Абадской и Ошской областей в составе Киргизской ССР (Указ от 21 ноября 1939 г.) // Ведомости Верховного Совета СССР, 1939 г., № З8]</ref>. [[1988|1988-жылы]] Тянь-Шань жана [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл облустары]] бириктирилген. [[1990-жыл|1990-жылдын]] [[14-декабрь|14-декабрында]] кайра Нарын жана Ысык-Көл облусу болуп бөлүнгөн. Борбору — [[Нарын]] шаары. Калкынын саны — 312,100 адам (2024-жыл)<ref>[https://stat.gov.kg/kg/opendata/category/39/ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Туруктуу калктын саны жылдын башына карата]</ref>. == Тарых == СССР Жогорку Советинин Президиумунун Жарлыгынын негизинде [[1939-жыл|1939-жылдын]] [[21-ноябрь|21-ноябрындагы]], борбору [[Нарын]] шаары болгон Тянь-Шань облусу катары түзүлгөн. Алгач курамына 6 районду ([[Ак-Талаа району|Ак-Талаа]], [[Ат-Башы району|Ат-Башы]], [[Жумгал району|Жумгал]], [[Кочкор району|Кочкор]], [[Нарын району|Нарын]] жана [[Тогуз-Торо району|Тогуз-Торо]]) жана облустун карамагындагы бир шаарды камтыган<ref name=":6" />. [[1944-жыл|1944-жылы]] Куланак жана Чолпон райондору түзүлгөн (кийинчерээк, [[1958-жыл|1958-жылы]] Куланак району жана [[1956-жыл|1956-жылы]] Чолпон району жоюлган)<ref name=":0">История Нарынской области. С. Иманалиев, Бийиктик басмаканасы, 2010. 69-бет, ISBN 978-9967-13-408-9</ref>. [[1962-жыл|1962-жылы]] [[30-декабрь|30-декабрда]] Тянь-Шань облусу жана анын курамына кирген [[Жумгал району|Жумгал]] жана [[Тогуз-Торо району|Тогуз-Торо]] райондору жоюлган. Облусту түзгөн калган райондор [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССРине]] түздөн-түз баш ийүүсүнө өткөн<ref name=":0" />. [[1970-жыл|1970-жылы]] [[11-декабрь|11-декабрда]] [[Нарын]] шаарын жана [[Ак-Талаа району|Ак-Талаа]], [[Ат-Башы району|Ат-Башы]], [[Жумгал району|Жумгал]], [[Кочкор району|Кочкор]], [[Тогуз-Торо району|Тогуз-Торо]] жана [[Тянь-Шань району|Тянь-Шань]] райондорунун курамына камтып, Нарын аталышында облус катары кайрадан түзүлгөн<ref name=":0" />. [[1988-жыл|1988-жылы]] [[5 Октябрь (Тогуздун айы)|5-октябрда]] [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССРинин]] аймактык бөлүнүшүн ирилештирүү иш-чараларынын жыйынтыгында [[Ысык-Көл облусу]] менен бириктирилген. Ошол эле иш-чаралардын негизинде [[Тогуз-Торо району]] [[Ош облусу|Ош облусунун]] курамына өткөрүлүп берилген. [[1990-жыл|1990-жылы]] [[14-декабрь|14-декабрда]] Кыргыз ССРинин «Кыргыз ССРинин облустук бөлүнүшүн өркүндөтүү жана жаңы облустарды түзүү жөнүндө» мыйзамына ылайык кайрадан өзүнчө Нарын облусу катары бөлүнгөн<ref>[https://cbd.minjust.gov.kg/1471/edition/284593/ru Закон Киргизской ССР. О совершенствовании областного деления Киргизской ССР и образовании новых областей. гор.Фрунзе, 14 декабря 1990 года, № 263-XII] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[1992-жыл|1992-жылы]] [[6-март|6-мартта]] Жумгал районунун Суусамыр айылдык кеңешин өз алдынча [[Суусамыр району]] болуп түзүлгөн (борбору [[Суусамыр (айыл)|Суусамыр]] айылы деп кабыл алынган). [[1994-жыл|1994-жылы]] [[28-май|28-майда]] Суусамыр району [[Чүй облусу|Чүй облусунун]] курамына өткөрүлүп берилген<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240529093800/https://cbd.minjust.gov.kg/6-1658/edition/318917/ru |archivedate=2024-05-29 |title=Постановление Жогорку Кенеша КР от 28 мая 1994 года N 1560-XII «О передаче Суусамырского района Нарынской области в состав Чуйской области» |url=https://cbd.minjust.gov.kg/6-1658/edition/318917/ru |accessdate=2024-10-15}}</ref>. [[2004-жыл|2004-жылы]] [[24-июнь|24-июнда]] Тянь-Шань району Нарын району деп аталып, облустун борбору Нарын шаары Нарын районунун курамынан облустук баш ийүүсүнө чыгарылган<ref>[https://cbd.minjust.gov.kg/1465/edition/284583/ru Закон Кыргызской Республики №79 от 25 июня 2004 года. О переименовании Тяньшаньского района Нарынской области Кыргызской Республики в Нарынский район и о выводе города Нарын из состава Нарынского района Нарынской области Кыргызской Республики и придании ему статуса города областного значения.] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == География == Облус Кыргызстандын түштүк-чыгышында жана борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Жалпы аянты 45,200 км² түзүп, [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] аймагынын 1/4 бөлүгүн ээлейт. Нарын облусу чыгышына [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]], түндүгүнөн [[Чүй облусу|Чүй]], түндүк-батышынан [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]], түштүк-батышынан [[Ош облусу|Ош]] облустары менен, түштүгүнөн [[Кытай|Кытай Эл Республикасы]] менен чектешет. === Рельеф === <center>[[Файл:Naryn Panaorama.jpg|thumb|938x938px|Нарын облусунун басымдуу аймагындагы пейзаж]]</center> Облус тоолуу аймакта жайгашканына байланыштуу, рельефи татаал келип, аймагынын 95% деңиз деңгээлинен 1000 метр бийиктикте жайгашкан жана аймагынын 70% тоо кыркалары ээлейт. Алардын эң ирилери: [[Какшаал тоо тизмеги|Какшаал]] (узундугу 582 км созулган эң ири тоо кыркасы, Кытай жана Кыргызстанды бөлүп турат), [[Ат-Башы тоо кыркасы|Ат-Башы]], [[Нарын тоо кыркасы|Нарын]], [[Жетим кырка тоосу|Жетим]], [[Молдо-Тоо]], [[Суусамыр тоо кыркасы|Суусамыр]]<ref name=":1">[https://scout-kg.narod.ru/library/l_geografia.kg.html#a11 Бийик тоолордун, тоолор аралык өрөөндөрдүн жана ойдуңдардын өлкөсү болгон Кыргызстандын рельефи]</ref>. Облустагы тоо системасы өзүнө бийик ([[Ак-Сай өрөөнү|Ак-Сай]], [[Арпа өрөөнү|Арпа]], [[Ат-Башы өрөөнү|Ат-Башы]], [[Кара-Коюн өрөөнү|Кара-Коюн]], [[Чатыркөл ойдуңу|Чатыр-Көл]], [[Соң-Көл өрөөнү|Соң-Көл]]) жана орто тоолуу (Жумгал, Кочкор, Миң-Куш, Орто Нарын) субкеңдиктүү созулган тоо ойдуңдарынын кезектешүүсүн, ошондой эле, аны курчаган, Молдо-Тоо, Жумгал-Тоо, Ат-Башы, Жаман-Тоо, Нарын, Соң-Көл, Торугарт, Какшаал тоо кыркаларынан турган тоо системасын камтыйт<ref name=":1" />. Ойдуңдардын түбүнүн абсолюттук бийиктиги ар кандай: бийик тоолуу өрөөндөрдө деңиз деңгээлинен 3000 метрден 3800 метрге чейин, орто тоолуу аймактарда — 1500 метрден 2600 метрге чейин. Кыркалардын орточо бийиктиги 3600 метрден 4500 метрге чейин вариацияланат. Өзүнчө жайгашкан тоо чокулардын бийик чекиттери 5100 метрден жогору. Эң бийик жери — Данкова чокусу (5982 метр). Тоо кыркалары көптөгөн өрөөндөр менен бөлүнүп турат<ref name=":1" />. Тоо арасындагы өрөөндөр өз ара каньон сымал терең капчыгайлар менен кошулган (диагоналдуу кошулмалар менен бөлүнгөн) аймактарды элестетет. Чыгыштан батышты карай рельефтин бөлүк-бөлүк болуусу күчөйт. Облустун чыгыш бөлүгү жантайма-дөңсөөлүү мөңгүлүү бийик тоолуу көлдөрү менен мүнөздөлөт. Рельефтин бийиктиктик алкатуулугу бир нече табигый алкактарды калыптандырат: чөл жана жарым чөлдөн тарта альпы алкактарына чейин<ref name=":1" />. Өрөөндөрдүн ириси — Нарын өрөөнү. Ак-Шыйрак тоо кыркасы Нарын өрөөнүн экиге бөлүп турат: Алабуга жана Тогуз-Торо болуп. Ат-Башы тоо кыркасынын түштүгүндө Аксай жана Чатыр-Көл өрөөндөрү, батышында Арпа өрөөнү жайгашкан. Байбиче-Тоо, Жаман-Тоо, Ак-Шыйрак, Ала-Мышык тоолоруна чукул жантаймалар, кыска капчыгайлар мүнөздүү. Облустун түндүгүндө Кара-Жорго, Соң-Көл, Кабак, Жумгал тоо кыркалары жана тоо аралык Жумгал, Кочкор өрөөндөрү орун алган<ref name=":1" />. === Климат === Облустун климаты континенталдуу, кышы суук жана узак<ref>[https://www.best-country.com/ru/asia/kyrgyzstan/climate Кыргызстандын климаты]</ref>. Сутка ичинде температуранын чукул өзгөрүүлөрү мүнөздүү, жайкысын да үшүк жүрүшү мүмкүн. Орточо жылдык жаан-чачындар түздүктөрдө 200-300мм түзүп, тоолордо кичине көбүрөөк. Жаан көп жааган мезгил жаздын экинчи, жана жайдын биринчи жарымына туура келет. Бул учурда жылдык жаан-чачындын 30-60% түшөт. Өрөөндөрдө жаандын көлөмү батыштан, чыгышты карай көбөйөт. Кардын жалпы орточо калыңдыгы Нарын жана Жумгал өрөөндөрүндө 15-20см түзөт, ал эми Арпа өрөөнүндө 60см чейин жетет. Албетте тоолордо 2-3метр калыңдыктагы карлар түшөт бирок мындай кар бардык жакка тегиз түшпөйт. Кочкор өрөөнүндө катуу шамалдын айынан кар азыраак<ref>[https://www.advantour.com/rus/kyrgyzstan/climate-weather.htm Кыргызстандын климаты жана аба ырайы]</ref>. Климаттык аймакташтыруу боюнча Нарын облусу Ички Тянь-Шанда орун алган. Ички Тянь-Шанды шарттуу түрдө үч бөлүккө бөлүүгө болот: түндүк, борбордук жана түштүк-чыгыш: * '''Түндүк бөлүгү''' өзүнө бийиктиктерде жайгашкан жана өзүнө гана таандык климатке ээ болгон Кочкор жана Соң-Көл ойдуңдарын камтыйт. Кочкор ойдуңу кургакчыл климат менен айырмаланат, өзгөчө жылдын муздак мезгилинде, мында ага жылдык жаан-чачындын 10% гана туура келет. Жылдык жаан-чачындын саны — 200 мм. Жаан-чачындардын көпчүлүгү май айында, эң азы декабрь, январь, февраль айларында болот. Кышкы кар каптамынын орточо бийиктиги 10 см төмөн, ойдуңдун төмөнкү бөлүгүндө кыштын 50% учурлардында дээрлик кар жаабайт. Абанын орточо жылдык температурасы -4 °C. Кышы суук, узактыгы 120-130 күндү түзөт. Орточо минималдуу температура -19 °C, абсолюттук минимум -36 °C. Орточо суткалык температурасы +10 °C жогору болгон жылуу мезгилдин узактыгы 130-135 күн. Айрым жылдары июндун ортосунда жана августтун аягында үшүк жүрүүлөр байкалат. Июль айынын орточо температурасы +16 °C, орточо максималдуу температура +24 °C, абсолюттук максимум +35 °C. Деңиз деңгээлинен 3100 метр бийиктикте жайгашкан Соң-Көл ойдуңу муздак, мелүүн-нымдуу климат менен айырмаланат. Кышы суук, кардуу. Кар каптамы 180-200 күн жатат, айырым жерлерде анын калыңдыгы 1 метрге чейин жетет. Абанын орточо минималдуу температурасы -28...-30 °C. +10 °C жогору болгон абанын орточо туруктуу температуралык мезгили дээрлик жокко эсе. * '''Ички Тянь-Шандын борбордук бөлүгү''' өзүнө Нарын жана Ат-Башы ойдуңдарын камтыйт. Нарын ойдуңу — Ички Тянь-Шандын эң ириси. Түбүнүн деңиз деңгээлинен бийиктиги чыгышында — 2200 метр, батышында — 1500 метр. Жетишээрлик нымдуу климаты менен айырмаланат. Жаан-чачындардын жылдык саны 270-280 мм, алардын 75% жылуу мезгилде жаайт. Жаан-чачындардын максимуму май-июнь айларына туура келет, минимуму — январь-декабрь айларында. Кышы аз кардуу, кар каптамынын орточо калыңдыгы 24-27 см, кардын турушунун узактыгы 115-120 күн. Абанын орточо жылдык температурасы 2-3 °C жылуу. Кыш 140-150 күнгө созулат. Январдын орточо температурасы -17 °C, орточо минималдуу температура -22 °C, абсолюттук минимум 38 °C. Күнүмдүк орточо температурасы 10 °C болгон эң жылуу мезгилдин узактыгы 154-152 күн, төмөнкү аймактагы үшүксүз мезгилдин узактыгы 120-150 күн, бийиктиктерде 80-90 күн. Июлдун орточо температурасы +17 °C, орточо максималдуусу +24 °C, абсолюттук максимум +35 °C. Ат-башы ойдуңу деңиз деңгээлинен 2000-2400 метр бийиктикте жайгашкан. Климаттык шарттар Нарын ойдуңуна окшошуп кетет бирок, төмөнүрөөк температуралары менен айырмаланат. Деңиз деңгээлинен 2000-2200 мерт бийиктикте жайгашкан ойдуңдун төмөнкү аймактарында жылына 280-350 мм жаан-чачын түшөт, 2500-3000 метр бийиктиктерде жылдык жаан-чачындардын саны 400-450 ммге чейин жогорулайт. Булардын 75% жылдын жылуу мезгилдеринде жаайт. Максимуму июнь айына туура келет, минимуму — декабрь, январь айларында. Кар каптамы 100-120 күндөй турат, орточо калыңдыгы 30-40 см. Абанын жылдык орточо температурасы +1°C. Кышы суук жана узак, орточо 145-150 күн. Январдын орточо температурасы -19...-20 °C, орточо минималдуу температура -25 °C, абсолюттук минимум -44 °C түзөт. Абанын орточо күнүмдүк температурасы +10 °C болгон эң жылуу мезгилдин узактыгы 130 күндүн айланасында созулат, үшүксүз күндөр 116нын айланасында. Июль аянын орточо температурасы +15...+16 °C, орточо максималдуу температура +24 °C, абсолюттук максимум +36 °C. * '''Ички Тянь-Шандын чыгыш бөлүгү''' Ак-Сай жана Арпа өрөөндөрүн бириктирет. Ак-Сай жана Арпа өрөөндөрү бийик тоолуу сырт түздүктөрүн элестетет. Четки чекиттеринин абсолюттук бийиктиктери деңиз деңгээлинен 2750-3800 метр. Өрөөндөрдүн климаттык шарттарын муздак деп мүнөздөөгө болот бирок, Арпанын климаты салыштырмалуу жумшагыраак. Жаан-чачындын жылдык саны 170 ммден 400 ммге чейин. Деңиз деңгээлинен 3000-3135 метр бийиктикте жайгашкан Арпа, Ак-Сай метеостанцияларынын аймагында жаан-чачындардын саны 257-263 мм түзөт. Кышы мелүүн кардуу, кар каптамынын калыңдыгы 25-35 см, каптамдын туруу мезгилинин узактыгы 145-150 күн. Абанын орточо жылдык температурасы -5...-8 °C. Кышы катаал. Ак-Сай өрөөнү Кыргызстандын «муздак уюлу» деп саналат. Суук мезгилдин узактыгы 198-200 күн. Январдын орточо температурасы -23...-29 °C, орточо минималдуу температура -32...-36 °C, абсолюттук минимум -52...-54 °C<ref>[https://scout-kg.narod.ru/library/l_geografia.kg.html#a11 Климат Кыргызстана. Полюс холода Кыргызстана]</ref>. Арпа өрөөнүндөгү орточо күнүмдүк температурасы 10 °C жогору болгон жылуу мезгилдин узактыгы 20-23 күндү түзөт, Ак-Сайда дээрлик жокко эсе. Июлдун орточо температурасы +8...+10 °C, орточо максималдуу температура +16...+18 °C, абсолюттук максимум +28...+30 °C. === Гидрология === [[Файл:Kol-Suu.jpg|thumb|280px|[[Көл-Суу]]]] [[Файл:Son-Kul,_Kyrgyzstan_(44623421951).jpg|thumb|280px|[[Соң-Көл]]]] [[Файл:Lake_Chatyr_-_panoramio.jpg|thumb|280px|[[Чатыр-Көл]]]] [[Файл:Naryncountryside.jpg|thumb|280px|[[Нарын дарыясы]]]] Нарын облусунун негизги дарыялары катары Сыр-Дарыя бассейнинин дарыялары саналат, алар Чоң Нарын жана Кичи Нарын дарыялары, алардын кошулуусунан пайда болгон Нарын дарыясы, ошондой эле, анын сол куймалары Ат-Башы, Терек, Жаман-Даван, Ала-Буга дарыялары, оң куймалары Он-Арча, Көкжерти, Көкөмерен жана анын кумасы Жумгал дарыясы. Чу дарыясынын бассейниндеги дарыялар: Кочкор, Кара-Кужур, Чыгыш Сөөк жана Каракол, Жоон-Арык. Кошумча Тарим бассейнинин дарыясы — Ак-Сай. Нарын облусунун аймагында эки ири көл бар: Соң-Көл жана Чатыр-Көл. Булар, тектоникалык чуңкурларда жайгашкан<ref>[https://scout-kg.narod.ru/library/l_geografia.kg.html#a11 Кыргызстандын дарыялары жана көлдөрү]</ref>. Айтылгандай эле суулары Сыр-Дарыя, Тарим, Чу бассейнинин дарыяларына жана Чатыр-Көл көлүнө куят. Эң ири Нарын дарыясы, облус аймагындагы узундугу 400 км ашык. Нарын дарыясынын негизги булактары Чоң жана Кичи Нарын, Он-Арча, Ат-Башы, Алабуга, Көк-Ирим, Көкөмерен суулары. Чу дарыясы Жоон-Арык жана Кочкор дарыяларынын кошулуусунан пайда болот. Нарын дарыясы Кыргызстан жана Өзбекстандын аймактары аркылуу өтөт. Кара-Дарыя менен кошулуп Сырдарыяны түзөт. Дарыянын узундугу 807 км (облус ичинде 400 км), бассейн аянты 59,9 миң чарчы км. Таш-Көмүр, Нарын, Үч коргон шаарлары аркылуу өтөт. Баш жагында аянты 91023,5 гектар болгон Нарын мамлекеттик коругу орун алган. Нарын дарыясынын болжолдуу 15% Кыргыз Республикасынын аймагында колдонулат, калганы Өзбекстан жана Казакстан аркылуу өтөт. Жалпы суу энергиясынын запасы боюнча Волга дарыясына жакын, Волга дарыясы 6,20 млн киловатт, Нарындыкы 5,94 млн киловатт<ref>[https://kg24.news/articles/mesta/reka-naryn-v-kyrgyzstane.html?ysclid=m28wgd29v281863020 Нарын дарыясы — жаратылыштын күчү]</ref>. Соң-Көл Ысык-Көлдөн кийинки Кыргызстандын ири көлдөрүнүн экинчиси, деңиз деңгээлинен 3016 метр бийиктикте жайгашып, узундугу 29 км, туурасы 18 км түзөт. Максималдуу тереңдиги 13,2 метр. Суунун орточо температурасы -3,5 градус, жайкысын 11 градуска чейин жылып, кышкысын -20 чейин муздайт. Көлдө сентябрь айынан июньга чейин муз тоңуп турат. 1959-жылга чейин көлдө бир дагы балык жок эле, андан кийин биологдор атайын балыктын чабактарын көлгө коё беришкен. Кыргызстандын бардык суу запастарынын ири бөлүгү Нарын облусунда чогулган. Чатыр-Көл дагы Кыргызстандын ири көлдөрүнүн катарына кирип, Ак-Сай өрөөнүндө деңиз деңгээлинен 3500 метр бийиктикте, Кытай чек арасынын жанында орун алган. Тереңдиги 16,5 метр, ал эми суунун температурасы июль-август айларында 6-16 °C айланасында. Торугартка бараткан туристтер көлдүн жээгине көп токтошот. Көлдүн айланасындагы жер кыртышы саздак келет. Нарын облусунун түштүк-чыгыш жагында теги муз-мөңгүлүү, бийик тоолуу Көл-Суу көлү орун алган. Көлдүн өңү ачык көк, жашыл сыяктуу болуп, айланасындагы тоолор менен мыкты түстүү айкалышта. Көл уранды түрдө болуп, тоо жарларынын ортосунда пайда болгон. Тоолор тосуп турганына байланыштуу, көлдүн аркы жээги көрүнбөйт, ал үчүн кайык же кеме менен сүзүп өтүш керек. Көлдүн узундугу 9 км, туурасы 500метрден 2 км чейин. Көл-Суу кээде жоголуп, кээде пайда болуп калат, ушуга байланыштуу муну жергиликтүү тургундар сырдуу көл деп дагы айтышат. Мөңгүлөр 4000 метрден ашык бийиктикте жайгашкан. Мөңгүлөрдүн жалпы аянты болжол менен 500 км². Мөңгүлөрдүн көбү [[Какшаал тоо тизмеги|Какшаал]] кырка тоосунда жайгашкан. Эң ирилери болуп Ак-Сай, Ай-Талаа, Орто-Таш мөңгүлөрү. === Пайдалуу кендер === Облус аймагы кен байлыктарга бай келип, Жетим темир кени Орто Азияда жападан жалгыз кен. Ошондой эле, нефелиндик сиенит, коргошун, цинк жана алтын кендери бар. Кочкор өрөөнүндө ири туз таштарынын кени жайгашкан. Түрдүү курулуш кендери дагы аз эмес, алар: чопо, кум, шагыл, гравий, мрамор. Термалдык жана минералдык булактар бар. Мындан тышкары Кыргызстандагы ири Каракече<ref>[https://24.kg/kyrgyzcha/282098_kara-keche_keninde_jyil_bashyinan_beri_1nbspmilliondon_ashyik_komur_kazyildyi/ Кара-Кече кенинде жыл башынан бери 1 миллиондон ашык көмүр казылды]</ref><ref>[https://sputnik.kg/20160217/1022488297.html?ysclid=m28xjdyhnm940029856 Кара-Кече: миллиондогон тонна "кара алтын" кантип казылат]</ref>, Миң-Куш көмүр кендери орун алган. Нарын облусундагы Капка-Таш тоосунун түндүк капталында жайгашкан Солтон-Сары алтын кени дагы азыркы учурда иш алып барууда<ref>{{Cite web |title=Рудник «Солтон-Сары» |url=https://ru.kyrgyzaltyn.kg/branch/info/3 |accessdate=2024-10-14 |archivedate=2025-01-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250128100150/https://ru.kyrgyzaltyn.kg/branch/info/3 }}</ref><ref>[https://sputnik.kg/20220818/solton-sary-kenin-ishtetuugo-uruksat-berildi-1066917980.html Солтон-Сары кенин иштетүүгө уруксат берилди]</ref>. === Фауна === Нарын өзүнүн түрдүү фаунасы менен да айырмаланат. Облуста сейрек канаттуулар жана жаныбарлар да мекендешет алар: кара кунас, ителги, бүркүт, көк жору, тоо казы, талаа бүркүтү, суу бүркүтү, аркар, кызыл карышкыр, жейрен, аюу, сүлөөсүн, ак илбирс ж. б. Булардын айрымдары кызыл китепке киргизилген, мисалы, илбирс (Panthera uncia), тоо казы (Anser indicus). === Флора === Нарын облусунун өсүмдүктөр дүйнөсү ар түрдүү. Тоо боорлорунда тик ландшафт алкактары байкалат. Тоо чөлдөрүнүн жана жарым чөлдөрүнүн алкактары өрөөндөрдүн түп жагында, тоо этектеринде, дарыялардын жээк аймактарын, Чатыр-Көл көлүнүн төмөнкү бөлүктөрүн ээлейт. Облуста энедемиктүү сейрек Тянь-Шань көк карагайы жана Туркестан арчасы өсөт. Чычырканак, эфедра, чөп чай, тегерек баш чөп, валериана өсүмдүктөрү да бар. Өсүмдүктөрдүн арасынан шыбак, эрмендер басымдуулук кылып, кез-кез бетеге, амаранта, эфемерлер, бадалдардын токойлору бар. Соң-Көл ойдуңу жана кээ бир бийик тоолуу өрөөндөр тоо-талаа алкагына таандык. Бул жерде тоо чөлдөрү, талаалары жайылып, мында бетеге, тарак баш, кобрезия, шыбак жана эфемерлер басымдуу кылат. Тоо боорлору, айланасындагы өрөөндөр субальпы алкагына тиешелүү. Тоо шалбаа жер кыртышында субальпы шалбалуу өсүмдүктөр бар. Токойлор жана бадалдар өскөн аймактар облустун 3% ээлейт. == Административдик-аймактык бөлүнүш == {{Кошумча караңыз|Кыргызстандын_административдик-аймактык_түзүлүшү}} Нарын облусунда 5 район, 1 шаар, 135 айыл бар. {| class="wikitable" |- ! Карта !! Аталыш !! Туу, герб !! Турукттуу калк<br>2021, адам<ref>{{cite web |url=http://www.stat.kg/kg/statistics/download/operational/825/|title=Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны|website=Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети}}</ref>!! Баш ийген айыл аймактар (а. а.) жана шаарлар{{sfn|Мамлекеттик классификатор|11.05.2021|барактар=31—38}} !Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар |- | rowspan="13" | [[Файл:Kyrgyzstan Ak-Talaa Raion.png|100px|center]] || rowspan="13" align="center" | [[Ак-Талаа району]]|| rowspan="13" | [[Файл:Coat of arms of Ak-Talaa district.png|50px|center]] || rowspan="13" align="center" | 33 007 || [[Ак-Тал айыл аймагы]] |[[Ак-Тал, Ак-Талаа району|Ак-Тал а.]] |- |[[Ак-Чий айыл аймагы]] |[[Ак-Чий, Ак-Талаа району|Ак-Чий а.]], [[Жаңы-Тилек, Ак-Талаа району|Жаңы-Тилек а.]] |- |[[Баетов айыл аймагы]] |[[Баетов, Ак-Талаа району|Баетов а.]], [[Кайыңды-Булак, Ак-Талаа району|Кайыңды-Булак а.]] |- |[[Жаңы-Талап айыл аймагы]] |[[Жаңы-Талап, Ак-Талаа району|Жаңы-Талап а.]] |- |[[Жерге-Тал айыл аймагы (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал айыл аймагы]] |[[Жерге-Тал, Ак-Талаа району|Жерге-Тал а.]], [[Чолок-Кайың, Ак-Талаа району|Чолок-Кайың а.]] |- |[[Кара-Бүргөн айыл аймагы]] |[[Кара-Бүргөн, Ак-Талаа району|Кара-Бүргөн а.]] |- |[[Көк-Жар айыл аймагы (Ак-Талаа району)|Көк-Жар айыл аймагы]] |[[Көк-Жар, Ак-Талаа району|Көк-Жар а.]], [[Ак-Кыя, Ак-Талаа району|Ак-Кыя а.]] |- |[[Коңорчок айыл аймагы]] |[[Коңорчок, Ак-Талаа району|Коңорчок а.]] |- |[[Кош-Дөбө айыл аймагы]] |[[Кош-Дөбө, Ак-Талаа району|Кош-Дөбө а.]] |- |[[Кызыл-Белес айыл аймагы]] |[[Кадыралы, Ак-Талаа району|Кадыралы а.]] |- |[[Терек айыл аймагы]] |[[Терек, Ак-Талаа району|Терек а.]], [[Орто-Сырт, Ак-Талаа району|Орто-Сырт а.]] |- |[[Тоголок-Молдо айыл аймагы]] |[[Кара-Ой, Ак-Талаа району|Кара-Ой а.]] |- |[[Үгүт айыл аймагы]] |[[Үгүт, Ак-Талаа району|Үгүт а.]], [[Байгөнчөк, Ак-Талаа району|Байгөнчөк а.]] |- | rowspan="11" | [[Файл:Kyrgyzstan At-Bashy Raion.png|100px|center]] || rowspan="11" align="center" | [[Ат-Башы району]]|| rowspan="11" | [[Файл:Flag of At-Bashy rayon.png|50px|center]] || rowspan="11" align="center" | 55 771 || [[Ак-Жар айыл аймагы]] |[[Ак-Жар, Ат-Башы району|Ак-Жар а.]] |- |[[Ак-Талаа айыл аймагы]] |[[Калинин, Ат-Башы району|Калинин а.]], [[Терек-Суу, Ат-Башы району|Терек-Суу а.]] |- |[[Ак-Моюн айыл аймагы]] |[[Ак-Моюн, Ат-Башы району|Ак-Моюн а.]], [[Бирдик, Ат-Башы району|Бирдик а.]] |- |[[Ак-Муз айыл аймагы]] |[[Ак-Муз, Ат-Башы району|Ак-Муз а.]] |- |[[Ат-Башы айыл аймагы]] |[[Ат-Башы, Ат-Башы району|Ат-Башы а.]] |- |[[Ача-Кайыңды айыл аймагы]] |[[Ача-Кайыңды, Ат-Башы району|Ача-Кайыңды а.]] |- |[[Баш-Кайыңды айыл аймагы]] |[[Баш-Кайыңды, Ат-Башы району|Баш-Кайыңды а.]], [[Большевик, Ат-Башы району|Большевик а.]] |- |[[Казыбек айыл аймагы]] |[[Казыбек, Ат-Башы району|Казыбек а.]], [[Жаңы-Күч, Ат-Башы району|Жыңы-Күч а.]] |- |[[Кара-Коюн айыл аймагы]] |[[Кызыл-Туу, Ат-Башы району|Кызыл-Туу а.]], [[Кара-Булуң, Ат-Башы району|Кара-Булуң а.]] |- |[[Кара-Суу айыл аймагы (Ат-Башы району)|Кара-Суу айыл аймагы]] |[[Кара-Суу, Ат-Башы району|Кара-Суу а.]], [[Дыйкан, Ат-Башы району|Дыйкан а.]] |- |[[Талды-Суу айыл аймагы]] |[[Талды-Суу, Ат-Башы району|Талды-Суу а.]], [[Биринчи Май, Ат-Башы району|Биринчи Май а.]], [[Өзгөрүш, Ат-Башы району|Өзгөрүш а.]] |- | rowspan="12" | [[Файл:Kyrgyzstan Jumgal Raion.png|100px|center]] || rowspan="12" align="center" | [[Жумгал району]]|| rowspan="12" align="center" | жок || rowspan="12" align="center" | 44 866 || [[Байзак айыл аймагы]] |[[Байзак, Жумгал району|Байзак а.]] |- |[[Баш-Кууганды айыл аймагы]] |[[Баш-Кууганды, Жумгал району|Баш-Кууганды а.]] |- |[[Жумгал айыл аймагы]] |[[Жумгал, Жумгал району|Жумгал а.]], [[Лама, Жумгал району|Лама а.]] |- |[[Кабак айыл аймагы]] |[[Табылгыты, Жумгал району|Табылгыты а.]], [[Арал, Жумгал району|Арал а.]], [[Сары-Булуң, Жумгал району|Булуң а.]], [[Кең-Суу, Жумгал району|Кең-Суу а.]], [[Котур-Суу, Жумгал району|Котур-Суу а.]], [[Кызыл-Коргон, Жумгал району|Кызыл-Коргон а.]], [[Сары-Булуң, Жумгал району|Сары-Булуң а.]], [[Табылгы, Жумгал району|Табылгы а.]] |- |[[Көк-Ой айыл аймагы]] |[[Көк-Ой, Жумгал району|Көк-Ой а.]], [[Кичи-Арал, Жумгал району|Кичи-Арал а.]] |- |[[Куйручук айыл аймагы]] |[[Куйручук, Жумгал району|Куйручук а.]] |- |[[Кызыл-Жылдыз айыл аймагы]] |[[Кызыл-Жылдыз, Жумгал району|Кызыл-Жылдыз а.]] |- |[[Миң-Куш айыл аймагы]] |Миң-Куш а., [[Кызыл-Сөөк, Жумгал району|Кызыл-Сөөк а.]] |- |[[Сүйүмбаев айыл аймагы]] |[[Таш-Дөбө, Жумгал району|Таш-Дөбө а.]] |- |[[Түгөл-Сай айыл аймагы]] |[[Түгөл-Сай, Жумгал району|Түгөл-Сай а.]], [[Эпкин, Жумгал району|Эпкин а.]] |- |[[Чаек айыл аймагы]] |[[Чаек, Жумгал району|Чаек а.]], [[Ак-Татыр, Жумгал району|Ак-Татыр а.]], [[Беш-Терек, Жумгал району|Беш-Терек а.]], Чукур-Аксеки а., Шортон а. |- |[[Чоң-Дөбө айыл аймагы]] |[[Чоң-Дөбө, Жумгал району|Чоң-Дөбө а.]] |- | rowspan="11" | [[Файл:Kyrgyzstan Kochkor Raion.png|100px|center]] || rowspan="11" align="center" | [[Кочкор району]]|| rowspan="11" align="center" | жок || rowspan="11" align="center" | 67 363 || [[Ак-Кыя айыл аймагы]] |[[Кара-Суу, Кочкор району|Кара-Суу а.]], [[Жаңы-Жол, Кочкор району|Жаңы-Жол а.]] |- |[[Кара-Суу айыл аймагы (Кочкор району)|Кара-Суу айыл аймагы]] |[[Мантыш|Мантыш а.]], [[Ак-Талаа, Кочкор району|Ак-Талаа а.]], [[Кара-Мойнок, Кочкор району|Кара-Мойнок а.]], [[Кызыл-Дөбө, Кочкор району|Кызыл-Дөбө а.]], [[Орток, Кочкор району|Орток а.]] |- |[[Көк-Жар айыл аймагы (Кочкор району)|Көк-Жар айыл аймагы]] |[[Көк-Жар, Кочкор району|Көк-Жар а.]] |- |[[Кочкор айыл аймагы]] |[[Кочкор, Кочкор району|Кочкор а.]], [[Большевик, Кочкор району|Большевик а.]], [[Теңдик, Кочкор району|Теңдик а.]] |- |[[Кош-Дөбө айыл аймагы]] |[[Кара-Саз, Кочкор району|Кара-Саз а.]], [[Кара-Күңгөй, Кочкор району|Кара-Күңгөй а.]] |- |[[Кум-Дөбө айыл аймагы]] |[[Кум-Дөбө, Кочкор району|Кум-Дөбө а.]], [[Ак-Жар, Кочкор району|Ак-Жар а.]], [[Бугучу, Кочкор району|Бугучу а.]], [[Шамшы, Кочкор району|Шамшы а.]] |- |[[Сары-Булак айыл аймагы]] |[[Ак-Кыя, Кочкор району|Ак-Кыя а.]], [[Сары-Булак, Кочкор району|Сары-Булак а.]] |- |[[Семиз-Бел айыл аймагы]] |[[Кара-Тоо, Кочкор району|Кара-Тоо а.]], [[Арсы, Кочкор району|Арсы а.]], [[Семиз-Бел, Кочкор району|Семиз-Бел а.]], [[Чекилдек, Кочкор району|Чекилдек а.]] |- |[[Соң-Көл айыл аймагы]] |[[Төлөк, Кочкор району|Төлөк а.]] |- |[[Талаа-Булак айыл аймагы]] |Дөң-Алыш а., [[Комсомол, Кочкор району|Комсомол а.]] |- |[[Чолпон айыл аймагы]] |[[Чолпон, Кочкор району|Чолпон а.]], Ак-Чий а., [[Ара-Көл, Кочкор району|Ара-Көл а.]], Оро-Башы а., Осовиахим а., Тармал-Саз а., [[Туз, Кочкор району|Туз а.]], Узун-Булак а., [[Эпкин, Кочкор району|Эпкин а.]] |- | rowspan="15" | [[Файл:Kyrgyzstan Tyan'-Shan' Raion.png|100px|center]] || rowspan="15" align="center" | [[Нарын району]]|| rowspan="15" align="center" | [[Файл:Coat of arms of Naryn district.png|50px|center]] || rowspan="15" align="center" | 49 955 || [[Ак-Кудук айыл аймагы]] |[[Сегизинчи Март, Нарын району|Сегизинчи Март а.]], [[Ак-Кудук, Нарын району|Ак-Кудук а.]], [[Шоро, Нарын району|Шоро а.]] |- |[[Достук айыл аймагы]] |[[Достук, Нарын району|Достук а.]] |- |[[Дөбөлү айыл аймагы]] |[[Дөбөлү|Дөбөлү а.]], [[Алыш, Нарын району|Алыш а.]], [[Кеңеш, Нарын району|Кеңеш а.]] |- |[[Жан-Булак айыл аймагы]] |[[Жан-Булак, Нарын району|Жан-Булак а.]] |- |[[Жерге-Тал айыл аймагы (Нарын району)|Жерге-Тал айыл аймагы]] |[[Жерге-Тал (Нарын району)|Жерге-Тал а.]], [[Жалгыз-Терек, Нарын району|Жалгыз-Терек а.]], [[Кызыл-Жылдыз, Нарын району|Кызыл-Жылдыз а.]] |- |[[Казан-Куйган айыл аймагы]] |[[Казан-Куйган, Нарын району|Казан-Куйган а.]], [[Кара-Үңкүр (Нарын району)|Кара-Үңкүр а.]] |- |[[Кара-Кужур айыл аймагы]] |[[Лакол, Нарын району|Лакол а.]], [[Жер-Көчкү, Нарын району|Жер-Көчкү а.]] |- |[[Миң-Булак айыл аймагы]] |[[Куйбышев, Нарын району|Куйбышев а.]], [[Миң-Булак, Нарын району|Миң-Булак а.]], [[Орнок, Нарын району|Орнок а]]. |- |[[Он-Арча айыл аймагы]] |[[Эчки-Башы|Эчки-Башы а.]], [[Оттук, Нарын району|Оттук а.]] |- |[[Орток айыл аймагы]] |[[Таш-Башат, Нарын району|Таш-Башат а.]], [[Кайыңды, Нарын району|Кайыңды а.]], [[Өрүк-Там (Нарын району, Орток айыл аймагы)|Өрүк-Там а.]], Тамды-Суу а., [[Эки-Нарын, Нарын району|Эки-Нарын а.]] |- |[[Сары-Ой айыл аймагы]] |Сары-Ой а., [[Жылан-Арык, Нарын району|Жылан-Арык а.]] |- |[[Учкун айыл аймагы]] |[[Куланак, Нарын району|Куланак а.]], [[Учкун, Нарын району|Учкун а.]] |- |[[Чет-Нура айыл аймагы]] |[[Орто-Нура, Нарын району|Орто-Нура а.]], [[Ак-Булуң, Нарын району|Ак-Булуң а.]], [[Ак-Кыя, Нарын району|Ак-Кыя а.]], [[Ийри-Суу, Нарын району|Ийри-Суу а.]], [[Орто-Саз, Нарын району|Орто-Саз а.]], [[Өрүк-Там (Нарын району, Чет-Нура айыл аймагы)|Өрүк-Там а.]], [[Төш-Булак (Нарын району)|Төш-Булак а.]], [[Чет-Нура, Нарын району|Чет-Нура а.]] |- |[[Эмгек-Талаа айыл аймагы]] |[[Ак-Талаа, Нарын району|Ак-Талаа а.]], [[Тегерек, Нарын району|Тегерек а.]], [[Эмгек-Талаа, Нарын району|Эмгек-Талаа а.]] |- |[[Эмгекчил айыл аймагы]] |[[Эмгекчил, Нарын району|Эмгекчил а.]] |- | || align="center" | [[Нарын|Нарын шаары]] || [[Файл:Нарын шаарынын туусу.svg|50px|center]] [[Файл:Naryn coa.svg|50px|center]] || align="center" | 41 178 || align="center" | жок |align="center" | жок |} == Калкы == [[2002]]-жылы облустун аймагында республиканын калкынын 5,2% и (257,9 миң) жашаган. Алардын 98,8% кыргыздар, калгандары орус (0,2%), өзбек (0,3%) ж. б. улуттар. [[Республикада]] калкы эң сейрек отурукташкан облус, анын калкынын орточо жыштыгы: 1 км2 жерге 5,8 адам туура келет . Жумгал, Кочкор жана Нарын өрөөндөрүндө калк салыштырмалуу жышыраак отурукташкан. Негизинен автомобиль жолдорду жана сууларды бойлой жайгашкан. Шаар калкы облустун калкынын 18,1%ин түзөт (46,8 миң адам), алар Нарын ш-нда (41,4 миң), Достук (0,8 миң), Миңкуш (4,6 миң) шаарчаларында жашайт. Облустун ири кыштактары – Атбашы (11,9 миң), Кочкор (8,5 миң), Баетов (9,4 миң), Чаек (12,6 миң), Байзак (4,9 миң), Карасуу (4,1 миң), Кошдөбө (3,3 миң адам) ж.б. Облустун калкынын 42,7%ин эмгек курагына жете элек жаштар, 50,5%ин эмгек курагындагы адамдар, 8,8%ин улуу муундагы карылар түзөт. 2002-ж. атайын катталган жумушсуздардын саны 8,4 миң адамды түзгөн. Калктын миграциясы: облуска келгендер 2001-ж. 1388 адам, кеткендер 2575, миграциялык азаюу 1187 адамды түздү. {|class="standard sortable" |+Облустун улуттук курамы:<ref name="Этно2009.Нарын">{{Cite web |title=Перепись населения Киргизии 2009. Нарынская область |url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf |access-date=2011-08-10 |archive-date=2011-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110810173651/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf |dead-url=no |accessdate=2014-08-26 |archivedate=2011-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173103/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf }}</ref> ! ||Саны <br /> 1989 жылы ||% ||Саны <br /> 1999 жылы ||% ||Саны <br /> 2009 жылы ||% ||Саны <br /> 2016 жылы || % |- || баары ||align="right" | 247 931 ||align="right" | 100,00 % ||align="right" | 249 115 ||align="right" | 100,00 % ||align="right" | 257 768 ||align="right" | 100,00 % ||align="right" | 277 655 ||align="right" | 100,00 % |- || [[Кыргыздар]] ||align="right" | 240 726 ||align="right" | 97,09 % ||align="right" | 245 924 ||align="right" | 98,72 % ||align="right" | 255 799 ||align="right" | 99,24 % ||align="right" | 275 539 ||align="right" | 99,24 % |- || [[Өзбектер]] ||align="right" | 1 345 ||align="right" | 0,54 % ||align="right" | 863 ||align="right" | 0,35 % ||align="right" | 568 ||align="right" | 0,22 % ||align="right" | 589 ||align="right" | 0,21 % |- || [[Дунгандар]] ||align="right" | 492 ||align="right" | 0,20 % ||align="right" | 399 ||align="right" | 0,16 % ||align="right" | 429 ||align="right" | 0,17 % ||align="right" | 445 ||align="right" | 0,16 % |- || [[Уйгурлар]] ||align="right" | 609 ||align="right" | 0,25 % ||align="right" | 527 ||align="right" | 0,21 % ||align="right" | 339 ||align="right" | 0,13 % ||align="right" | 342 ||align="right" | 0,12 % |- || [[Казактар]] ||align="right" | 470 ||align="right" | 0,19 % ||align="right" | 294 ||align="right" | 0,12 % ||align="right" | 215 ||align="right" | 0,08 % ||align="right" | 207 ||align="right" | 0,07 % |- || [[Орустар]] ||align="right" | 2 919 ||align="right" | 1,18 % ||align="right" | 647 ||align="right" | 0,26 % ||align="right" | 157 ||align="right" | 0,06 % ||align="right" | 102 ||align="right" | 0,03 % |- || [[Татарлар]] ||align="right" | 406 ||align="right" | 0,16 % ||align="right" | 252 ||align="right" | 0,10 % ||align="right" | 153 ||align="right" | 0,06 % ||align="right" | 148 ||align="right" | 0,05 % |- || [[Украиндер]] ||align="right" | 362 ||align="right" | 0,15 % ||align="right" | 63 ||align="right" | 0,03 % ||align="right" | 23 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 18 ||align="right" | 0,00 % |- || [[Түрктөр]] ||align="right" | 2 ||align="right" | 0,00 % ||align="right" | 30 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 15 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 16 ||align="right" | 0,00 % |- || [[Түркмөндөр]] ||align="right" | 31 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 16 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 12 ||align="right" | 0,00 % ||align="right" | 14 ||align="right" | 0,00 % |- || [[Башкырлар]] ||align="right" | 34 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 14 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 8 ||align="right" | 0,00 % ||align="right" | - ||align="right" | 0,00 % |- || [[Немистер]] ||align="right" | 68 ||align="right" | 0,03 % ||align="right" | 19 ||align="right" | 0,01 % ||align="right" | 2 ||align="right" | 0,00 % ||align="right" | 3 ||align="right" | 0,00 % |- || башкалар ||align="right" | 467 ||align="right" | 0,19 % ||align="right" | 67 ||align="right" | 0,03 % ||align="right" | 48 ||align="right" | 0,02 % ||align="right" | 232 ||align="right" | 0,08 % |} == Белгилүү инсандар == * [[Тайлак баатыр]] — баатыр. * [[Каба уулу Кожомкул]] — балбан. * [[Тоголок Молдо]] — манасчы, акын. * [[Калый Молдобасанов]] — СССР Эл артисти, Социалистик Эмгектин Баатыры, композитор. * [[Мидин Алыбаев|Алыбаев Мидин]] — сатирик, акын, жазуучу, котормочу. * [[Күмөндөр Абылов]] — театр жана кино артисти, куудул, обончу, акын. * [[Таттыбүбү Турсунбаева]] — театр жана кино артисти. * [[Усубалиев Турдакун Усубалиевич]] — мамлекеттик, партиялык саясий ишмер. * [[Муса Баетов]] — ырчы, обончу, Кыргыз ССР эл артисти. * [[Чолпонбек Базарбаев|Чолпонбек Базарбаев Базарбаевич]] — СССР Эл артисти, бийчи, балеттин артисти. * [[Мыскал Өмүрканова]] — Кыргыз совет эл ырчысы. * [[Муратбек Рыскулов]] — СССР Эл артисти. * [[Ажыбекова, Клара]] — философ, философия илимдеринин доктору. * [[Жусупжанова Клара]] — актриса, кинорежиссер, Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмер. * [[Леонид Плющ]] — украин математик, публицист, адабиятчы, укук коргоочу. == Экономикасы == [[Файл:Naryn-ZiU-9-1532-01.jpg|thumb|left|280px|Нарын шаарындагы троллейбус]] === Айыл чарба === Экономиканын агро өнөр-жай сектору облустун азык-түлүк коопсуздугун камсыз кылууда, калкты иш менен камсыз кылууда жана экспорттук потенциалды өнүктүрүүдө негизги тармак болуп саналат<ref name=":2">[https://www.naryn.gov.kg/ky/naryn-oblusundagy-negizgi-socialdyk-ekonomikalyk-t/naryn-oblusunun-aiyl-charbasy-tuuraluu-maalymat/ Нарын облусунун айыл чарбасы тууралуу маалымат]</ref>. Айыл чарбасы Нарын облусунун экономикасынын негизги тармагы болуп, бардык региондук дүң продукциянын үчтөн биринен көбүн камсыз кылат. Республиканын айыл чарба дүң продукциясынын 6,6%ын Нарын облусу берет<ref name=":2" />. Нарын облусунда мал чарбасы өзүнүн тарыхый багытын (кой чарбасы, бодо мал жана жылкы чарбасы) сактап, айыл чарбасынын 2/3 бөлүгүн ээлейт. Жаратылыш-климаттык ынгайлуу шарттар, кɵп сандаган жайыттар районду уяң жүн жана койдун этин өндүрүүгө адистештирүүгө мүмкүндүк берди. 2023-жылдын 1-январына карата бодо малдын саны 207 043 баш, кой-эчкилер 1 127 887 баш, жылкылар 142 493 баш болду. Малдын санынын динамикасын талдоо көрсөткөндөй, акыркы жылдары малдын саны өсүүдө: 2022-жылы бодо малдын, кой, эчки жана жылкынын саны 2021-жылга салыштырмалуу 2,7%га өскөн<ref name=":2" />. Айыл чарбасы жана айыл чарба продукциясын кайра иштетүү жакырчылыкты кыскартуу маселесин чечүүдө эбегейсиз зор потенциалга ээ, ошондуктан аймактын экономикасын өнүктүрүүнүн негизги артыкчылыктуу багыттары болуп саналат<ref name=":2" />. Нарын облусуна Кыргыз Республикасынын жайыттарынын үчтөн бир бөлүгү туура келет. Айыл чарба жерлеринин жалпы аянты 2 780 453 га. Анын ичинен: 121 миң гектар айдоо, 120 миң 100 гектар сугат жер, 200 гектар көп жылдык плантация, 9400 гектар кайрак, 12500 миң гектар чабынды, 2638 миң гектар жайыт. Айыл чарба өсүмдүктөрүнүн жана көп жылдык көчөттөрдүн айдоо аянты 111 миң 428 гектарды түзөт. Алар: дан эгиндери – 25060 га, буудай – 6000 га, арпа – 19000 га<ref name=":2" />. Айыл чарба продукциясынын дүң өндүрүшүнүн түзүмү: өсүмдүк өстүрүү 25,5%, мал чарбасы -72,5%. 2022-жылы жеке ишканалар менен бирге 43 277 фермердик жана дыйкан чарбалары катталган. Жылдан-жылга малдын, айрыкча кой, жылкы, бодо малдын саны өсүүдө<ref name=":2" />. 2022-жылдын январь-декабрь айларында айыл чарбасынын дүң продукциясынын көлөмү 24683,6 млн сомду түздү же 2021-жылга салыштырмалуу өсүү темпи 102,3%ды түздү. Нарын облусу мал чарбачылыгына адистешкен<ref name=":2" />. Аянты 747,4 миң гектарды түзгөн бийик толуу жайыттары топозду багуу үчүн абдан натыйжалуу. Жайыттардын тоюттук сыйымдуулугу, баалуу жана ар түрдүү продуктыларды: эт, сүт, тери, жүн, эт жана сөөк унун, ошондой эле медициналык максатта баалуу эндокриндик органдарды камсыз кылган 25 миңге жакын баш топозду кармоого мүмкүндүк берет<ref name=":2" />. 2017-жылы мамлекеттик статуска ээ болгон асыл тукум чарбалардын саны 20 болсо, 4 жылдын ичинде, башкача айтканда, 2022-жылы асыл тукум чарбалардын саны 33кө жеткен. Бул малдын санына эмес, сапатына жылдан-жылга көбүрөөк көңүл бурулуп жатканын айгинелейт, башкача айтканда сандан сапатка өтүү принциби акыркы мезгилде райондун дыйкандары тарабынан активдүү колдоого алынууда. Бул чарбаларда учурда 8431 баш кой, 513 баш жылкы, 975 баш уй, 400 баш топоз бар<ref name=":2" />. Региондо малдын санынын көбөйүшү менен айыл аймактарда ветеринардык пункттарды уюштурууга да жыл сайын өзгөчө көңүл бурулууда. Алсак, 2019-жылга салыштырмалуу алардын саны 10 ветеринардык клиникага көбөйүп, 45ке жетти<ref name=":2" />. Келечекте Нарын облусуна 5 млрд 201,0 млн сомго 9 ирригациялык объектилерди куруу жана реабилитациялоо пландалууда. === Транспорт жана байланыш === Транспорттун негизги түрү болуп автомобилдер саналат. 1930 жылдардын ортосуна чейин облустагы жалгыз жол XIX кылымдын аягында салынган Кочкор-Нарын жолу болгон. Бишкек-Торугарт эл аралык жолунун курулушу менен Кыргызстандын бардык райондору жана республиканын борбору менен байланышкан. Бул магистралдан ички облус жолдору бөлүнөт: Кочкор-Чаек-Миң-Куш, Сары-Булак-Балгарт, Нарын-Казарман-Жалал-Абад, Ат-Башы-Кында-Ак-Сай<ref>[https://foto.kg/galereya/print:page,1,2455-narynskaya-oblast-transport.html?ysclid=m3x50xv57u846921309 Нарынская область. Транспорт]</ref>. Нарын шаарындагы аба майданынын имараты 1964-жылы, ал эми жасалма учуп-конуу тилкеси, башкаруу жолдору жана перрон 1974-жылы ишке берилген. Аба каттамынын азайышы жана жүргүнчүлөрдүн жоктугунан улам аэропорт 1999-жылдан бери иштебей турган<ref>[https://sputnik.kg/20230311/sadyr-zhaparov-naryn-aeroport-rekonstruktsiyaloo-1073513115.html?ysclid=m3x5enxeqz314908818 Нарын аэропорту абакаттамдарынын азайышы жана жүргүнчүлөрдүн жоктугунан улам 24 жылдан бери иштебей турат.]</ref>, бирок 2013-жылы Бишкек—Нарын аба каттамы ачылып, эл каттамдын жол киресин көтөрө албагандыктан, тез эле токтотулган<ref>[https://kyrgyzcha.site/90-million-som-b%D3%A9l%D2%AFng%D3%A9n-naryn-aeroportu-kachan-ishke-berilet/?ysclid=m3x5gt224e970348517 90 миллион сом бөлүнгөн «Нарын» аэропорту качан ишке берилет?]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 2023-жылы аймактардагы аба майдандарды өнүктүрүү программасынын алкагында Нарын шаарынын аба майданын толугу менен реконструкциялоо пландалып, ушул эле жылы реконструкциялоого багытталган иштер башталган<ref>{{Cite web |title=Транспорт жана коммуникациялар министри Тилек Текебаев Нарын аэропортунун курулуп жаткан жолдорун көрүп, иштин жүрүшү менен таанышты |url=https://mtd.gov.kg/transport-zhana-kommunikatsiyalar-ministri-tilek-tekebaev-naryn-aeroportunun-kurulup-zhatkan-zholdorun-k-r-p-ishtin-zh-r-sh-menen-taanyshty/ |accessdate=2024-11-25 |archivedate=2024-12-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201145252/https://mtd.gov.kg/transport-zhana-kommunikatsiyalar-ministri-tilek-tekebaev-naryn-aeroportunun-kurulup-zhatkan-zholdorun-k-r-p-ishtin-zh-r-sh-menen-taanyshty/ }}</ref>. === Туризм === Нарын облусунун жаратылыш климаты, ак мөңгүлүү тоолору, шар агын суулары ошондой эле облус Улуу Жибек Жолунда жайгашкандыгы менен туризмди эл аралык деңгээлде өнүктүрүү үчүн табигый, тарыхый жана маданий байлыгы менен чет элдик туристтерди, инвесторлорду кызыктырып келет. Нарын облусу Улуу Жибек-Жолунун боюнда жайгашып, чет элдик туристтердин келип-кетүүсү жылдан-жылга мындан дагы көп болушу күтүлүүдү. Облустун туризм тармагын туруктуу өнүктүрүү максатында, жергиликтүү бийлик аракеттерди көрүп келет<ref name=":5">[https://www.naryn.gov.kg/ky/naryn-oblusundagy-negizgi-socialdyk-ekonomikalyk-t/turizm-tarmagy-boyuncha-maalymat Туризм тармагы боюнча маалымат]</ref>. Нарын облусуна 2022-жылдын 9 айында 32813 мин турист келип,  киреше 9 млн  303 мин, 300 сом болгон, ал эми 2023-жылдын 9 айында 100630 миң турист келип, киреше  48 млн  593 мин, 400 сом болду. (салыштырмалуу 67817 туристке, киреше 39290,1 сомго көп болду). Облуста 284 (203-жеке жактар, 81-юридикалык жактар) туристтик субьектилер  каттоодон өтүп, 128 субьекти активдүү иш алып барууда<ref name=":5" />. Нарын облусунун аймагына 2023-жылдын 9 айында 21816 чет элден туристтер келген, туристтердин көбү  Франция-4766, Германия-2859, Швейцария-2202,  Россия-1801, АКШ-1528,Австралия-1075 Бельгия-1017, Польша-1402, Италия-1318, Израиль-991, Гидерланды-597, Испания-502, Корея-421, Великобритания-400, Кытай-199, Казакстан-166, Турция-110, Араб Эмираты-78, ж.б туристтер түзгөн<ref name=":5" />. ==== Ажайып жерлери ==== Нарын облусунда, Кыргыз Республикасынын башка облустарын сыяктуу эле жаратылышы абдан кооз жана акыркы жылдары башка мамлекеттердин туристтерин кызыктырып келет<ref>[https://ru.sputnik.kg/20230621/dostoprimechatelnosti-narynskoy-oblasti-1076424070.html?ysclid=m2937kb61g567803160 Спутник Кыргызстан. Достопримечательности Нарынской области]</ref>. Акыркы учурларда туристер көп келген жерлердин кээ бирлеринин тизмеси<ref>[https://www.tripadvisor.ru/Attractions-g3657702-Activities-Naryn_Province.html Достопримечательности в Нарынской области]</ref>: *Суулар: **[[Соң-Көл]] **[[Көл-Суу]] **Көл-Укөк **[[Чатыр-Көл]] **[[Орто-Токой суу сактагычы]] **[[Көкөмерен|Көкөмерен дарыясы]] **[[Нарын дарыясы]] **Отуз уч тоту куш шаркыратмасы *Өрөөндөр жана жайлоолор: **Эки-Нарын **Көк-Кыя **Кара-Кече **Арпа **Ак-Сай **Сарала-Жаз *Тарыхый: **[[Таш-Рабат]] **Шырдакбектин коргону **Кошой-Коргон **Чолок-Коргон <gallery> Tash Rabat.JPG|Таш-Рабат 2015-09-09-092043 - Zum Torugart-Pass.jpg|Торугартка барган унаа жолу Кель-Суу - panoramio (3).jpg|Көл-Суу SongKolHorses.jpg|Жайлоодогу жылкылар Dolon pass.jpg|Долон ашуусу Mausoleum Taylak and Atantai Batyr (4).jpg|Тайлак баатыр жана Атантай баатырдын күмбөздөрү Moldo ashuu.jpg|Молдо ашуу Кель-Суу_-_panoramio_(5).jpg|Көл-Суу </gallery> == Билим берүү == [[Файл:Aerial_Photo_of_the_UCA_campus.jpg|thumb|280px|Нарын шаарындагы Борбордук Азия Университетинин имараты]] 2023-2024-окуу жылында Нарын облусу боюнча 143 мектеп, 145 бала бакча иш алып барат. 2023-2024-жылы  143 орто мектепте 61570 окуучу, 145 бала бакчага 13390 бала тартылды. Мугалимдердин саны 5707, анын ичинен пенсия жашындагылар 1438, жаш мугалимдер-347. Бала бакчада 879 тарбиячы эмгектенүүдө<ref name=":3">[https://www.naryn.gov.kg/ky/naryn-oblusundagy-negizgi-socialdyk-ekonomikalyk-t/naryn-oblusunun-bilim-beruu-tarmagy-boyuncha-maalymat Нарын облусунун билим берүү тармагы боюнча маалымат]</ref>. Жаңы 2024-2025 окуу жылына мектептер китеп менен 85,6% , компьютерлер менен 78,2% камсыз болгон<ref name=":3" />. Окуучулардын жалпы билим сапаты 2021-2022-окуу жылында 54,2% болсо, 2022-2023-окуу жылында 53,0%ды түзгөн<ref name=":3" />. === Кесиптик жана жогорку окуу жайлар === * '''С.Нааматов атындагы Нарын мамлекеттик университети<ref name=":3" />.''' Нарын мамлекеттик университетинде 9 кафедра 4 факультет, агрардык-техникалык, педагогикалык, экономика жана табигый-гуманитардык илимдер, филологиялык факультеттери, 3 колледж бар. Университетте 103 штаттык бирдикте профессордук-окутуучулук курам эмгектенет. Анын ичинен илимдин доктору-4, кандидаттар-45. 2022-2023 окуу жылында студенттердин саны 3524 болсо, 2023-2024-окуу жылына карата 3524 студент билим алууда. 2021-2022-окуу жылында 466 бүтүрүүчү окуусун аяктап, алардын 53% иш менен камсыз болсо, 2022-2023-окуу жылы жалпы  574  студент окуусун аяктап 48,3% иш менен камсыз болду . * '''Борбордук Азия Университети<ref name=":3" />.''' Борбордук Азия Университети Нарын облусунда 2016-жылы ачылып биринчи студенттерди кабыл алып баштаган, 2 багытта окутат. Коммуникация жана массалык маалымат каражаттары факультети жана компьютердик илим факультеты. Бүгүнкү күндө 30 мугалим 190 студентке билим тарбия беришүүдө. 2022-2023-окуу жылында 45 студент бүтүрсө, 2023-2024-окуу жылында 196 студент окуп жатышат, анын ичинен Кыргызстандан – 86, [[Орусия|Орусиядан]] – 2, [[Казакстан|Казакстандан]] – 10, [[Пакистан|Пакистандан]] – 13, [[Ооганстан|Ооганистандан]] – 9, [[Тажикстан|Тажикистандан]] – 75, [[Сирия|Сириядан]] – 1 студент. * '''Нарын медициналык колледжи<ref name=":3" />.''' Медколледжде 5 багытта (медайым иши, акушердик иш, дарылоо иши, фармация, лабораториялык диагностика) окуу жүргүзүлөт. 2022-2023-окуу жылында 40 мугалим эмгектенип, 579 студент окуп келсе, 2023-2024-окуу жылында 40 мугалим эмгектенип, студенттердин саны 568, анын ичинен 275 студент бюджеттик, 293 контракттык негизде окуп жатышат. Контракт өлчөмү 23 000 сомдон 28 000 сомго чейин. 2021-2022-окуу жылында колледжди 131 студент бүтүрүп, анын бүгүнкү күнгө 53% иш менен камсыз болсо, 2022-2023-окуу жылы 157 бала окуусун аяктап  иш менен камсыз болгондор 40,5% түздү. * '''Кесиптик лицейлер<ref name=":3" />.''' Кадрларды даярдоодо башталгыч кесиптик билим берүү тармагында 7 кесиптик лицей иштеп, электрогазширетүүчү, жыгач уста, тигүүчү, автослесарь, ашпозчу, тигүүчү, компьютердик графика, программалык камсыздоо ж.б. кесиптин 16 түрүнөн башталгыч кесиптик билим берүү ишмердуулугун жүргүзөт. Аларда жалпы 1455 окуучу окуп, 90 мугалим, 111 мастер эмгектенет., 2021-2022-окуу жылы 1075 окуучу бүтүрүп, алардын 81,7% иш менен камсыз болду. 2022-2023-окуу жылы 1081 окуучу аяктап,  63,2% иш менен камсыз болду. == Саламаттыкты сактоо == Нарын облусунун саламаттыкты сактоо системасына Нарын райондук ЖДПБнын 4 ооруканасы, 1 Нарын облустук бириктирилген ооруканасы, 4 жалпы дарыгерлик практика борбору (ЖДПБ), 1 райондук үй-бүлөлүк медицина борбору, 2 Санэпид борбору, кургак учук жана СПИДке каршы күрөшүү борборлору, кан борбору, соттук-медициналык экспертиза бюросу, 48 үй-бүлөлүк дарыгерлер тобу (ҮДТ), 80 фельдшердик-акушердик пункт (ФАП) кирет. Бул медициналык мекемелерде 345 врач жана 1453 орто медициналык кызматкер иштейт<ref name=":4">[https://www.naryn.gov.kg/ky/naryn-oblusundagy-negizgi-socialdyk-ekonomikalyk-t/naryn-oblusunun-salamattykty-saktoo-tarmagy-boyuncha-maalymat Нарын облусунун саламаттыкты сактоо тармагы боюнча маалымат]</ref>. «Манас таалими» жана «Ден-соолук» саламаттыкты сактоо системасын реформалоо программаларынын алкагында акыркы жылдары облуста баштапкы медициналык-санитардык жардамды чыңдоого жана үй-бүлөлүк медицина институтун калыптандырууга багытталган түзүмдүк өзгөртүүлөр жүргүзүлдү. Бүгүнкү күндө Нарын облусунда 158 дарыгер жетишсиз<ref name=":4" />. == Колдонулган адабияттар == * История Нарынской области. С. Иманалиев, Бийиктик басмаканасы, 2010. 69-бет, ISBN 978-9967-13-408-9 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://www.naryn.gov.kg/ky/ Кыргыз Республикасынын Президентинин Нарын облусундагы ыйгарым укуктуу өкүлүнүн аппаратынын расмий веб-сайты] * [https://stat.gov.kg/kg/narynskaya-oblast1/ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Нарын облусу] * [https://www.gov.kg/ky/region/naryn Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинети. Электрондук регион. Нарын облусу] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241101220022/https://www.gov.kg/ky/region/naryn |date=2024-11-01 }} {{Kyrgyzstanprovinces}} [[Категория:Нарын облусу| ]] 83si832e2euer7x35wkyxvf5crpfroj 0 6784 664081 663412 2026-10-29T23:09:05Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664081 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |макамы = борбор шаар |кыргызча аталышы = Вашингтон |сүрөт = {{Фотомонтаж | photo1a = Washington 260424 US Capitol 02.jpg|px300{{!}} | photo2a = Washington National Cathedral Looking SE.jpg{{!}} | photo2b = Aerial view of Lincoln Memorial - east side EDIT.jpeg{{!}} | photo3a = 12072012 Smithsonian Building 03.jpg{{!}} | photo3b = The Washington Monument, viewed from the Lincoln Memorial (50393597013).png{{!}} | photo4a = White House lawn (long tightly cropped).jpg{{!}} | photo4b = | photo5a = | photo5b = | color = white | color_border = white | position = center | spacing = 2 | size = 280 | foot_montage = }} |сүрөт ачыктамасы = Капитолий, Ыйык Пётр менен Ыйык Павелдин собору, Линкольн мемориалы, Смитсон институту, Вашингтон монументи, Ак үй |герб = Seal of the District of Columbia.svg |желек = Flag of Washington, D.C.svg |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин туурасы = |гербдин туурасы = |өлкө = АКШ |аймактын түрү = Федералдык округ |таблицадагы аймак = Колумбия федералдык округу |баш ийгени = |облус = |облус түрү = |таблицадагы облус = |район = |район түрү = |таблицадагы район = |коом = |коомдун түрү = |таблицадагы коом = |lat_dir = N |lat_deg = 38 |lat_min = 53 |lat_sec = 42 |lon_dir = W |lon_deg = 77 |lon_min = 02 |lon_sec = 11 |CoordAddon = type:city(670000)_region:US-DC |CoordScale = 100000 |ички бөлүнүшү = 8 округ (wards) |башчысы = Мюриэл Баузер |башчысынын түрү = Мэр |борбору = |негизделген күнү = 1790 |биринчи белгиленген = 1790-жыл 16-июль |мурунку аталышы = |макамдын берилиши = 1791 |аймагы = 177 |ОЖ борборунун бийиктиги = 125 |бийиктиктин түрү = |климаты = Нымдуу субтропиктик |убакыт аралыгы = −05:00 |DST = |расмий тили = англис тили |калкы = 689 545 |элди каттоо жылы = 2020 |жыштыгы = 4355,39 |агломерация = 6 304 975 |улуттук курамы = афроамерикалыктар (45%), европалыктардын урпактары (37%), испандардын урпактары (11%), азиялыктар (4%) |диний курамы = христиандар (протестанттар, католиктер) |этнохороним = вашингтондук |телефон коду = +1 202 |почта индекси = 20001–20098, 20201–20599 |почта индекстери = |автоунаа коду = DC |сандык идентификатор = 11-50000 |сайты = https://dc.gov/ |сайтынын тили = en |сайтынын тили 2 = |сайтынын тили 3 = |сайтынын тили 4 = |сайтынын тили 5 = |сайты 2 = |сайттын аталышы 2 = |сайтынын тили 2_2 = |сайтынын тили 2_3 = |сайтынын тили 2_4 = |сайтынын тили 2_5 = |сайты 3 = |сайттын аталышы 3 = |сайтынын тили 3_2 = |сайтынын тили 3_3 = |сайтынын тили 3_4 = |сайтынын тили 3_5 = |add1n = |add1 = |add2n = |add2 = |add3n = |add3 = |өлкө картасынын өлчөмү = |өлкө картасы = |облус картасынын өлчөмү = |облус картасы = |район картасынын өлчөмү = |район картасы = DC neighborhoods map high res.png |Commons түрмөгүндө = Washington, D.C. }} '''Вашингтон''' ({{lang-en|Washington, D.C.}}) — [[Америка Кошмо Штаттары|Америка Кошмо Штаттарынын]] борбор шаары, федералдык аймак. Расмий аталышы — Колумбия округу ({{lang-en|District of Columbia}}). Шаар [[Виргиния]] штатынын жанында, Потомак дарыясынын түндүк-чыгыш жээгинде жайгашып, түндүгүнөн, чыгышынан жана түштүгүнөн [[Мэриленд (штат)|Мэриленд]] штаты менен курчалган. Округ америкалыктардын улуттун чагылдырган жана Кошмо Штаттарга адамдык келбет менен мүнөздөмөлөрдү берген Колумбия аял-символунун урматына аталган. "Вашингтон" аталышы шаардын жалпы аталышына кийинчерээк АКШнын биринчи президенти [[Жорж Вашингтон|Жорж Вашингтондун]] урматына берилген. 1789-жылдагы АКШ Конституциясы бир дагы штатка же аймакка кирбеген, АКШ Конгрессинин өзгөчө юрисдикциясындагы федералдык округду түзүү туралуу маалыматтарды камтыган. 1790-жылдын 16-июлунда кабыл алынган «Отурукташуу жөнүндөгү мыйзам» (Residence Act) Потомак дарыясынын боюнда борбордук округду түзүүнү бекиткен жана бул күн шаардын түптөлгөн күнү катары эсептелет. 1800-жылы борбор Филадельфиядан көчүрүлгөндө, 6-Конгресс ошол кездеги курулушу бүтө элек Капитолий имаратында чогула баштаган, ал эми экинчи президент [[Жон Адамс]] жаңыдан курулушу бүткөрүлгөн Ак үйгө көчүп келген. 1801-жылы мурда [[Мэриленд (штат)|Мэриленд]] менен Вирджиниянын курамына кирген, курамында Жорджтаун жана Александрия калктуу конуштары камтыган Колумбия округу расмий түрдө федералдык округ болуп аталган. Адегенде шаар чоңураак округдун ичиндеги өзүнчө калктуу конуш болгон. 1846-жылы Конгресс Виргиния өткөрүп берген жерлерди, анын ичинде Александрия шаарын кайтарып берүү менен округдун аянтын кичирейткен. 1871-жылы ал бүткүл округду бирдиктүү муниципалитетке айландырган. 1880-жылдардан бери округду андан ары кичирейтип, калган бөлүгүн штат катары кабыл алуу боюнча бир нече ийгиликсиз аракеттер болгон, анын ичинде 2021-жылы Өкүлдөр палатасы тарабынан кабыл алынып, бирок АКШ Сенаты тарабынан четке кагылган штаттуулук жөнүндөгү мыйзам долбоору да бар. 1791-жылы Пьер Шарль Ланфан тарабынан долбоорлонгон шаар Капитолий имаратынан кесилишкен төрт квадратка (квадрантка) бөлүнөт жана жалпысынан 131 микрорайондон (кварталдан) турат. 2020-жылдагы эл каттоо боюнча шаардын калкы 689 545 адамды түзгөн<ref>[https://www.census.gov/quickfacts/fact/table/washingtoncitydistrictofcolumbia/PST045222 United States Census Bureau. QuickFacts: Washington city, District of Columbia]</ref>. Жумуш күндөрү Мэриленд жана Виргиния штаттарынын аймактарынан келген жумушчулар шаардын күндүзгү калкын бир миллиондон ашыкка көбөйтөт. Мэриленд, Виргиния жана Батыш Виргиниянын бөлүктөрүн камтыган Вашингтон агломерациясы 6,3 миллион (2023-жыл) калкы менен өлкөдөгү жетинчи эң ири агломерация болуп саналат. 1973-жылдан бери округду жергиликтүү шайланган мэр жана 13 мүчөдөн турган кеңеш башкарып келет, бирок Конгресс жергиликтүү мыйзамдарды жокко чыгаруу укугун сактап калат. Вашингтондун (Колумбия округу) жашоочулары Конгрессте добуш берүүчү өкүлчүлүккө ээ эмес, бирок АКШнын Өкүлдөр палатасына добуш берүү укугу жок бир конгресс делегатын шайлашат. Шаардын шайлоочулары 1961-жылы кабыл алынган Жыйырма үчүнчү оңдоого ылайык үч президенттик шайлоочуну тандашат. АКШ федералдык өкмөтүнүн борбору катары шаар дүйнөлүк маанилүү саясий борбор болуп саналат. Шаарда федералдык өкмөттүн штаб-квартиралары жайгашкан имараттар, анын ичинде Ак үй, АКШ Капитолийи, Жогорку сот имараты жана бир катар федералдык департаменттер менен агенттиктер жайгашкан. Шаарда көптөгөн улуттук эстеликтер жана музейлер бар, алар негизинен Улуттук моллдо же анын айланасында жайгашкан, анын ичинде Жефферсон мемориалы, Линкольн мемориалы жана Вашингтон монументи бар. Шаарда 177 чет өлкөлөрдүн элчиликтери, ошондой эле [[Бүткүл дүйнөлүк банк|Бүткүл дүйнөлүк банктын]], [[Эл аралык валюта фонду|Эл аралык валюта фондунун]], [[Америка мамлекеттеринин уюму|Америка мамлекеттеринин уюмунун]] жана башка эл аралык уюмдардын глобалдык штаб-квартиралары жайгашкан. Өлкөнүн эң ири тармактык ассоциацияларынын, коммерциялык эмес уюмдарынын жана аналитикалык борборлорунун мекени болгон шаар К-стритте жана анын айланасында топтолгон лоббизм борбору катары белгилүү<ref>[https://www.washingtonpost.com/lifestyle/style/k-street-the-route-of-all-evil-or-just-the-main-drag/2012/01/26/gIQAAnKdsQ_story.html The Washington Post. K Street: The route of all evil, or just the main drag?]</ref>. Шаар өлкөнүн башкы туристтик багыттарынын бири болуп саналат, 2022-жылы болжол менен 20,7 миллион<ref>[https://washington.org/research/washington-dc-visitor-research Washington.org. Washington, DC Visitor Statistics]</ref> ички жана 1,2 миллион чет элдик коноктор жана туристтер келген<ref>[https://www.worldatlas.com/cities/america-s-10-most-visited-cities.html World Atlas. America's Most Visited Cities]</ref>, бул АКШ шаарларынын арасында жетинчи көрсөткүч. [[Файл:DCmontage3.jpg|thumb|Вашингтон.]] == Этимологиясы == Шаар 1791-жылы түптөлүп, АКШнын биринчи президенти Жордж Вашингтондун урматына Вашингтон деп аталган. Шаарды курчап турган аймак америкалыктардын улуттун чагылдырган жана Кошмо Штаттарга адамдык келбет менен мүнөздөмөлөрдү берген Колумбия аял-символунун урматына аталган<ref>[https://books.google.kg/books?id=GgULOzNSafMC&printsec=frontcover&dq=%22Records+of+the+Columbia+Historical+Society+%22+%22Stewart%22&lr=&source=gbs_similarbooks_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Columbia Historical Society. Records of the Columbia Historical Society, Washington, D.C., 2-том]</ref><ref>[https://books.google.kg/books?id=5Q81AAAAIAAJ&printsec=titlepage&source=gbs_summary_r&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Harvey W. Crew. Centennial History of the City of Washington, D. C.]</ref>. Шаарды ушул эле аталыштагы штаттан айырмалоо үчүн америкалыктар оозеки сүйлөшүүдө шаарды адатта "Ди-Си" же "Вашингтон, Ди-Си" деп аташат. == Тарыхы == == Географиясы == Вашингтон (Колумбия округу) АКШнын Чыгыш жээгиндеги Орто Атлантикалык аймагында жайгашкан. Шаардын жалпы аянты 177 км², анын ичинен 158,1 км² кургактык жана 18,9 км² (10,67%) суулу аймактар түзөт<ref>[https://web.archive.org/web/20160618075141/https://www.census.gov/prod/cen2010/cph-2-10.pdf United States Census Bureau. District of Columbia: 2010]</ref>. Округ, түндүк-батышынан Мэриленд штатынын Монтгомери округу, чыгышынан Мэриленд штатынын Принс-Жорж округу, батышынан Виргиния штатынын Арлингтон округу жана түштүгүнөн Виргиния штатынын Александрия шаары менен чектешет. Потомак дарыясынын түштүк жээги округдун Виргиния штаты менен болгон табыгый чек арасын түзөт жана анын эки ири куймасы бар: Анакостия дарыясы жана Рок-Крик<ref>[https://www.potomacriver.org/potomac-basin-facts/ ICPRB. Potomac Basin Facts]</ref>. Бир кезде Улуттук молл аркылуу өткөн табигый суу агымы болуп саналган Тайбер-Крик 1870-жылдары толугу менен жер астына киргизилген<ref name=":1">[https://www.nps.gov/rocr/index.htm National Park Service. Rock Creek]</ref>. Рок-Крик 1815-жылдан 1850-жылдарга чейин шаар аркылуу Анакостия дарыясына өтүүгө мүмкүндүк берген, ал эми азыр жер астында калган Вашингтон шаардык каналынын бир бөлүгүн түзгөн<ref>[https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2584968 SSRN. The Social-Ecological Resilience of an Eastern Urban-Suburban Watershed: The Anacostia River Basin]</ref>. Чесапик жана Огайо каналы Жоржтаундан башталат жана XIX кылымда шаардын түндүк-батыш четиндеги Потомак дарыясынын Литтл-Фоллс босогосун айланып өтүү үчүн колдонулган<ref>[https://www.nps.gov/choh/learn/historyculture/index.htm National Park Service. Chesapeake & Ohio Canal National Historical Park]</ref>. Округдун эң бийик табигый чекити 125 м, ал Вашингтондун түндүк-батыш бөлүгүндө жайгашкан Форт-Рено паркында жайгашкан<ref>[https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/04/17/AR2008041703859.html The Washington Post. D.C.'s Puny Peak Enough to Pump Up 'Highpointers']</ref>. Эң төмөнкү чекити — Потомак дарыясынын жээги<ref>[https://books.google.kg/books?id=bMejFkODGIcC&redir_esc=y Deane Winegar. Highroad Guide to the Chesapeake Bay]</ref>. Вашингтондун географиялык борбору 4-көчө ж менен L көчөлөрүнүн кесилишине жакын жайгашкан<ref>[https://washingtonian.com/2011/08/29/washingtons-myths-legends-and-tall-talessome-of-which-are-true/ Washingtonian. Washington’s Myths, Legends, and Tall Tales—Some of Which Are True]</ref><ref>[https://www.washingtonpost.com/local/washington-built-on-a-swamp-think-again/2012/03/31/gIQA7BfBpS_story.html The Washington Post. Washington built on a swamp? Think again.]</ref>. === Парктары === Вашингтондо көптөгөн парктар, бакчалар, аянттар жана сейил бактар (скверлер) жайгашкан. Шаарда 683 парк жана жашыл аймак бар, алар 30,21 км² же анын кургактыктагы аянтынын болжол менен 20% түзөт. Шаар тургундарынын 99% парктарга чейин 10 мүнөттүк жөө басуу аралыгында жашайт. «Trust for Public Land» коммерциялык эмес уюмунун маалыматы боюнча, 2023-жылы Вашингтон жеткиликтүүлүк, парктар үчүн резервделген жердин үлүшү жана жашыл аймактарга жумшалган инвестициянын көлөмү сыяктуу көрсөткүчтөрдүн негизинде АКШнын 100 ири шаарынын ичинен коомдук парктары боюнча биринчи орунду ээлеген<ref>[https://www.axios.com/local/washington-dc/2023/06/02/dc-public-parks-best AXIOS. D.C. ranks top in the country for public parks]</ref><ref>[https://washingtonian.com/2013/02/05/dc-named-a-top-city-for-urban-forests/ Washingtonian. DC Named a Top City for Urban Forests]</ref><ref>[https://dcist.com/story/12/05/23/dc-parks-again-fare-well-in-nationa/ DCIST. D.C. Parks Again Fare Well in National Rankings]</ref>. Улуттук парк кызматы АКШ өкмөтүнө таандык шаардык аймак болгон 36,92 км² басымдуу бөлүгүн башкарат. Шаардын түндүк-батышында жайгашкан Рок-Крик паркы — шаардагы эң чоң парк, анын аянты 7,10 км² . Шаарды экиге бөлгөн суу өрөөнү аркылуу 15,0 км аралыкка созулуп жайгашкан. 1890-жылы түптөлгөн бул парк өлкөдөгү төртүнчү эң эски улуттук парк болуп саналат жана анда ар кандай өсүмдүктөр менен жаныбарлардын түрлөрү, анын ичинде сүлөөсүндөр, маралдар, үкүлөр жана койоттор байырлашат<ref name=":1" />. Улуттук парк кызматынын башка мүлктөрүнө Чесапик жана Огайо каналынын улуттук тарыхый паркы, Улуттук молл жана мемориалдык парктар, Форт-Дюпон паркы, Меридиан-Хилл паркы, Кенилворт паркы жана суу бакчалары, ошондой эле Анакостия паркы кирет<ref>[https://www.nps.gov/state/dc/list.htm National Park Service. District of Columbia]</ref>. Колумбия округунун Парктар жана эс алуу департаменти шаардагы 3,6 км² спорттук жана оюн аянтчаларын, 40 бассейнди жана 68 эс алуу борборун тейлейт<ref>[https://oca.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/oca/publication/attachments/DPR12.pdf FY 2012 PERFORMANCE PLAN. Department of Parks and Recreation]</ref>. АКШнын Айыл чарба департаменти Түндүк-Чыгыш Ди-Сиде жыгач өсүмдүктөрү жыш отургузулган жана дендрарий болуп саналган, аянты 1,80 км² болгон Америка Кошмо Штаттарынын Улуттук дендрарийин башкарат. Дендрарийдин эң белгилүү көрүнүктүү жери — Улуттук Капитолий колонналары монументи<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20261001234606/https://www.usna.usda.gov/discover/gardens-collections/national-capitol-columns |archivedate=2026-10-01 |title=U.S. National Arboretum. National Capitol Columns |url=https://www.usna.usda.gov/discover/gardens-collections/national-capitol-columns/ |accessdate=2026-09-23}}</ref>. Вашингтондо бир нече дарыядагы аралдар бар. Потомак дарыясында Теодор Рузвельт улуттук мемориалыжайгашкан Теодор Рузвельт аралы<ref>[https://www.nps.gov/this/index.htm National Park Service. Theodore Roosevelt Island] </ref>, Линдон Бэйнс Жонсон мемориалдык бакчасы, Аскер-деңиз соода флотунун мемориалы жана яхта токтотуучу жайлары бар Колумбия аралы жайгашкан. Анакостия дарыясындагы Кингман аралында Лангстон гольф аянтчасы жана сейилдөө үчүн жолчолору бар коомдук парк жайгашкан. Уэст-Потомак паркы Линкольн мемориалынан Вашингтон монументинин аймагына чейин созулган сейилбак тилкесин камтыйт<ref>[https://historicsites.dcpreservation.org/items/show/167 DC Historic Sites. East and West Potomac Parks Historic DistrictEast and West Potomac Parks comprise a large portion of the Washington’s monumental core, while at the same time providing recreational space for residents and tourists alike]</ref>. Ак үйдүн түндүк тарабында жайгашкан Лафайетт-Сквер — тарыхый коомдук аянт болуп саналат жана аянт көптөгөн нааразычылык акцияларынын, жүрүштөрдүн жана митингдердин орду болгон. Башка парктарга, бакчаларга жана аянттарга Дамбартон-Окс, Меридиан-Хилл паркы, Йардс, Линкольн паркы, Франклин-Сквер, Макферсон-Сквер жана Фаррагут-Сквер кирет. Вашингтондо көптөгөн айланма жол кесилиштериндеги формасы тегерек парктар бар, алардын ичинде Дюпон-Серкл, Логан-Серкл жана Томас-Серкл бар<ref>[https://ggwash.org/view/71396/the-fascinating-story-of-washington-dc-many-circles-and-squares-lenfant Greater Greater Washington. What we can learn from the history of DC’s circles and squares]</ref>. == Бийлик органдары == [[Файл:Exterior_Of_The_United_States_Capitol_Building.jpg|thumb|220x220px|Капитолий — АКШ парламентинин имараты]] [[Файл:WhSouthLawn.JPEG|thumb|220x220px|Ак үй — АКШ президентинин резиденциясы]] [[Файл:Flag_of_Washington,_D.C.svg|thumb|220x220px|Колумбия округунун желеги]] [[Файл:Seal_of_the_District_of_Columbia.svg|thumb|220x220px|Колумбия округунун мөөрү]] === Федералдык бийлик органдары === Вашингтондо АКШнын бардык федералдык бийлик органдары жайгашкан. АКШ президентинин резиденциясы Ак үйдө, Конгресс Капитолийде, ал эми Жогорку сот Жогорку соттун имаратында орун алган. Ошондой эле бул шаарда АКШ Федералдык өкмөтүнүн бардык аткаруу бийлик органдары — аткаруу департаменттери (коңшу округдагы Пентагондо жайгашкан АКШ Коргоо министрлигинен сырткары) жана түздөн-түз департаменттерге (аткаруу бийлиги) же Конгресске (мыйзам чыгаруу бийлиги) баш ийген АКШнын федералдык агенттиктери орун алган. Вашингтондуктар, башка америкалыктарга салыштырмалуу, бир катар саясий укуктардан ажыратылган, алардын Конгрессте шайлануучу өкүлчүлүгү жок. 1991-жылдан бери Өкүлдөр палатасында Вашингтондон делегат катары Элеонор Холмс Нортон саналат, бирок анын добуш берүү укугу жок, бирок комитеттерге катышууга жана дебаттарга катышууга укуктуу. Сенатта шаардан өкүлдөр жок. Бирок, добуш берүү укугу болбогон делегаттары бар Пуэрто-Рико же Гуам сыяктуу башка америкалык аймактардын тургундарынан айырмаланып, Колумбия округунун жарандары АКШнын бардык федералдык салыктарын төлөшөт<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080512132132/http://www.irs.gov/businesses/small/international/article/0,,id=97321,00.html |archivedate=2008-05-12 |title=Internal Revenue Service. Individuals Living or Working in U.S. Possessions |url=http://www.irs.gov/businesses/small/international/article/0,,id=97321,00.html |accessdate=2011-08-23}}</ref>. === Жергиликтүү бийлик органдары === Америка Конституциясынын 1-беренесине ылайык, Конгресс Вашингтондун аймагында жогорку бийликке ээ. Колумбия округунда 1973-жылы өзүн-өзү башкаруу жөнүндө мыйзам кабыл алынганга чейин шайлануучу муниципалдык кеңеш болгон эмес. Бул мыйзам Конгресстин айрым ыйгарым укуктарын жергиликтүү бийлик органына өткөрүп берген, ал мэр жана курамына 12 адам кирген шаардык кеңеш (Колумбия округунун Кеңеши) тарабынан башкарылат. Бирок Конгресс муниципалдык кеңеш тарабынан кабыл алынган мыйзамдарды жокко чыгаруу укугун өзүнө калтырат жана шаарды башкарууга кийлигише алат<ref name=":2">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110903101200/http://www.dccouncil.washington.dc.us/history |archivedate=2011-09-03 |title=Council of the District of Columbia. History of Self-Government in the District of Columbia |url=http://www.dccouncil.washington.dc.us/history |accessdate=2011-08-23}}</ref>. Кеңеш сегиз райондун ар биринен бирден талапкерди шайлоо менен түзүлөт, калган бешөө (анын ичинде мэр) бүткүл шаар боюнча шайланат. Мэр жана кеңеш жергиликтүү бюджетти кабыл алат, ал Конгресс тарабынан бекитилет. Ошондой эле федералдык өкмөт Вашингтондогу соттор тутумун башкарат<ref name=":2" />. === Расмий символдору === Вашингтондун туусу ак фондогу эки кызыл тилкеден жана үч кызыл беш бурчтуу жылдыздан турат. Ал 1938-жылы бекитилген, желек бекитилгенге чейин шаардын расмий туусу болгон эмес, анын ордуна башка расмий эмес символдор колдонулган. 2004-жылы Түндүк Америка вексиллологиялык ассоциациясы АКШнын 150 шаарынын арасында эң мыкты туу боюнча өз мүчөлөрүнүн арасында добуш берүү өткөргөн. Вашингтондун туусу биринчи орунду ээлеген<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110830054957/http://www.nava.org/Flag%20Design/City%20Survey%202004/acf_press_release.htm |archivedate=2011-08-30 |title=North American Vexillological Association. WASHINGTON, D.C. TOPS AMERICAN CITY FLAGS SURVEY, POCATELLO PLACES LAST |url=http://www.nava.org/Flag%20Design/City%20Survey%202004/acf_press_release.htm |accessdate=2011-08-23}}</ref>. Шаардын экинчи расмий символу — 1871-жылы кабыл алынган мөөр. Мөөрдө Жорж Вашингтон жана Фемида тартылган, арткы планда Потомак дарыясы, Капитолий жана эски паровоз турган виадук чагылдырылган. Мөөрдүн ылдый жагында шаардын урааны жазылган. == Калкы == {{Калктын санынын тарыхы |аталышы = Вашингтондун калкынын санынын тарыхы |тегиздөө = right |мамычалар = 2 |график-позиция = bottom |пайыз = pagr | 1800|8144 | 1810|15471 | 1820|23336 | 1830|30261 | 1840|33745 | 1850|51687 | 1860|75080 | 1870|131700 | 1880|177624 | 1890|230392 | 1900|278718 | 1910|331069 | 1920|437571 | 1930|486869 | 1940|663091 | 1950|802178 | 1960|763956 | 1970|756510 | 1980|638333 | 1990|606900 | 2000|572059 | 2010|601723 | 2020|689545 |булактар= Булактар:<ref>[https://www.census.gov/data/tables/2020/dec/2020-apportionment-data.html Census 2020. 2020 Census Apportionment Results]</ref> }} Шаардын калк саны башка америкалык мегаполистерге салыштырмалуу азыраак. 1860-жылы Жарандык согуштун алдында Вашингтондо болжол менен 75 000 калк жашаган<ref name=":3">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080726045433/http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/tab23.pdf |archivedate=2008-07-26 |title=District of Columbia - Race and Hispanic Origin: 1800 to 1990 |url=http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0056/tab23.pdf |accessdate=2011-08-23}}</ref>, бул Нью-Йорк же Филадельфия сыяктуу башка шаарларга караганда кыйла аз болгон. Жарандык согуштан кийин шаардын калкы 75% көбөйүп, 1930-жылдардагы Улуу депрессияга чейин салыштырмалуу туруктуу бойдон калган<ref name=":3" />. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда федералдык органдарда иштеген мамлекеттик кызматчылардын эсебинен шаар калкы кайрадан өскөн<ref>[https://web.archive.org/web/20050214190234/http://exploredc.org/index.php?id=189 WETA-TV. WWII: Changes]</ref>. 1950-жылга карата Вашингтондун калкы өзүнүн эң жогорку чегине жетип, 802 178 адамды түзгөн<ref>[https://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/facts_for_features_special_editions/001574.html Anniversary of Washington, D.C. as Nation’s Capital.] </ref>. Бирок көп өтпөй, жол тармагынын кеңейиши шаардан сырткары жерлердеги турак жайларды жеткиликтүү кылгандыктан, тургундардын шаар айланасындагы аймактарга көчүшүнөн улам шаардын калкы азая баштаган. 1960-жылдардагы коомдук башаламандыктар жана кылмыштуулуктун өсүшү 1980-жылга карата шаар калкынын 25% азайышына алып келген<ref name=":3" />. Шаар калкы 1990-жылдарга чейин азаюусун уланткан, бирок 2000-жылдан тарта биринчи жолу калк санынын өсүшү байкалган, ал эми 2010-жылдагы эл каттоонун жыйынтыгы боюнча он жыл ичинде калктын өсүшү 5,2% түзгөн<ref>[https://web.archive.org/web/20180719124330/https://www.census.gov/2010census/popmap/ipmtext.php?fl=11 United States Census Bureau (2010). Resident Population Data]</ref>. Вашингтон шаары түптөлгөндөн тартып, шаардын аймагында көп сандагы афроамерикалыктар жашап келген: Көз карандысыздык үчүн согуштан кийин кулдар шаарга көчүп келе башташкан. Бул аймактагы боштондук алган афроамерикалыктар согушка чейинк болжол менен калктын 1% түзгөн болсо, 1810-жылга карата 10% чейин көбөйгөн<ref>[[iarchive:americanslavery10000kolc|Kolchin Peter. American Slavery: 1619–1877]]</ref>. 1800-жылдан 1940-жылга чейинки мезгилде афроамерикалыктар бүткүл калктын болжол менен 30% түзгөн<ref name=":3" />. Вашингтондогу афроамерикалыктардын саны 1970-жылга карата эң жогорку көрсөткүчкө жеткен, бирок ошондон бери шаардыктар шаар айланасына көчүп кетип жаткандыктан шаардагы афроамерикалыктардын саны азаюуда. Ошол эле учурда шаардагы ак терилүү калктын саны көбөйүүдө<ref>[https://www.nytimes.com/2007/09/16/us/16washington.html Associated Press. Washington's Black Majority Is Shrinking]</ref>. 2000-жылдагы эл каттоо Вашингтондун 33 000 же жалпы шаар калкынын 8,1% чукул тургуну гомосексуал же бисексуал адамдар экенин көрсөткөн. 2012-жылдагы сурамжылоо бул демографиялык топтун 10% чейин өскөнүн аныктаган. Мындай көрсөткүчтү Вашингтондун либералдык саясаты менен түшүндүрүүгө болот<ref>[https://news.gallup.com/poll/160196/alabama-north-dakota-wyoming-conservative-states.aspx Gallup. Alabama, North Dakota, Wyoming Most Conservative States]</ref><ref>[https://news.gallup.com/poll/160517/lgbt-percentage-highest-lowest-north-dakota.aspx Gallup. LGBT Percentage Highest in D.C., Lowest in North Dakota]</ref>. Шаардын мэри бир жыныстуу никелер жөнүндөгү мыйзам долбооруна 2009-жылдын декабрында кол коюлган. 2010-жылдагы эл каттоо боюнча Вашингтондун калкы 601 657 адамды түзгөн<ref>[https://web.archive.org/web/20180719124330/https://www.census.gov/2010census/popmap/ipmtext.php?fl=11 United States Census Bureau. Resident Population Data]</ref>. 2007-жылдагы эл каттоо ошондой эле борбор калаанын тургундарынын болжол менен үчтөн бир бөлүгү функционалдык жактан сабатсыз экенин көрсөткөн. Мындай статистика англис тилин начар билген иммигранттар менен байланыштуу. Вашингтондун калкынын 85,16% англис тилинде, 8,78% испан тилинде жана 1,35% француз тилинде сүйлөйт. Функционалдык сабатсыздыктын жогорку көрсөткүчүнө карабастан, тургундардын дээрлик 46% колледжде төрт жылдык окуудан кийин алган бакалавр даражасына ээ. АКШ Калк саноо бюросу жүргүзгөн эл каттоого ылайык, 2010-жылы шаарда 50,7% афроамерикалыктар, 38,5% ак терилүүлөр, 3,5% азиаттар жана 0,3% түпкү америкалыктар (индейлер) жашаган. Башка расалардын өкүлдөрү 4,1%, ал эми аралаш расалардын өкүлдөрү 2,9% түзгөн. Латын Америкасынан чыккандардын үлүшү 9,1% түзгөн. == Экономикасы == Вашингтон шаарынын экономикасы туруктуулугу жана башка аймактарга караганда өндүрүштүк кризистерге аз кабылары менен айырмаланат. Бул, биринчи кезекте, федералдык өкмөттүн жана ага байланыштуу тармактардын (лоббизм, укуктук кызматтар, аналитикалык борборлор) болушу менен түшүндүрүлөт. Шаардын ички дүң продукциясы Колумбия округунун деңгээлинде гана эмес, Вашингтон агломерациясы (Вашингтон — Арлингтон — Александрия) менен бирге каралганда, АКШдагы эң ири жана бай аймактык экономикалардын бири болуп саналат. Федералдык өкмөт — шаардагы эң ири жумуш берүүчү болуп саналат. Вашингтондо АКШ Президентинин администрациясы, АКШ Конгресси, федералдык министерликтер жана ведомстволор, ошондой эле сот системасынын жогорку органдары жайгашкан. Мамлекеттик сектор миңдеген жумуш орундарын камсыз кылуу менен бирге, туруктуу айлык акы жана социалдык кепилдиктерди түзөт. Мамлекеттик жана эл аралык уюмдардын айланасында масштабдуу көмөкчү тармактар калыптанган: * Юридикалык жана лоббисттик компаниялар: Вашингтондо АКШнын жана дүйнөнүн алдыңкы юридикалык фирмаларынын филиалдары жана өкүлчүлүктөрү жайгашкан. K Street (Кей-стрит) көчөсү лоббисттик жана консалтингдик компаниялардын борбору катары белгилүү. * Аналитикалык борборлор (Think Tanks): Брукингс институту (Brookings Institution), Эл аралык тынчтык үчүн Карнеги фонду сыяктуу жүздөгөн аналитикалык жана изилдөө борборлору мамлекеттик саясатты жана эл аралык мамилелерди изилдөө менен алектенет. * Вашингтон глобалдык финансылык жана дипломатиялык борбор болуп саналат. Шаарда эл аралык уюмдардын башкы штаб-квартиралары жайгашкан. Туризм — Вашингтон экономикасынын эң кирешелүү тармактарынын бири. Шаардагы Смитсон институтунун (Smithsonian Institution) акысыз музейлери, Капитолий, Ак үй, ар кандай мемориалдар жана тарыхый жайлар жылына миллиондогон жергиликтүү жана чет өлкөлүк туристтерди өзүнө тартат. Бул мейманкана, коомдук тамактануу жана транспорт тармактарынын өнүгүшүнө зор өбөлгө түзөт. == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 2-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2007. 808 бет, илл. ISBN 978 9967-14-055-4 == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://dc.gov/ Расмий сайты] * [https://edits.nationalmap.gov/apps/gaz-domestic/public/search/names/1702382 U.S. Geological Survey Geographic Names Information System: District of Columbia] * [https://historicsites.dcpreservation.org/ DC Historic Sites] {{Түндүк Америка өлкөлөрүнүн борборлору}} [[Категория:АКШ шаарлары‎]] j23jjpkcz1p85s9amwig458fjddrk29 0 17562 664089 556551 2026-10-30T01:12:48Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664089 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;" |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012''' <br />'''''"Өз отуңду алоолондур!"/"Light your fire!"''''' |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Жалпы маалымат''' |- |colspan=2 style="text-align:center;" | |- |'''Жарымфиналдарга бөлүштүрүү:''' || [[25-январь]] [[2012-жыл]] |- |'''1-жарымфинал:''' || [[22-май]] [[2012-жыл]] |- |'''2-жарымфинал:''' || [[24-май]] [[2012-жыл]] |- |'''Финал:''' || [[26-май]] [[2012-жыл]] |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" | |- |'''Алып баруучулар:''' || [[Лейла Алиева]]<br /> [[Элдар Касымов]]<br /> [[Наргиз Бирк-Петерсен]] |- |'''Мүдүр:''' || [[Файл:Norway.png|{{{1|22px}}}|]] [[Йон Ола Санд]] |- |'''Кожоюн-телеканал:''' || [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] ITV |- |'''Өткөрүлүүчү жай:''' || [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]], [[Бакы]], [[Бакы кристал залы]] |- |'''Жеңүүчү ыр:''' || [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Euphoria]] |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" | |- |'''Добуш берүү ыкмасы:''' || телекөрүүчүлөр/калыстар: 50/50 |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" | |- |'''Өлкөлөрдүн саны:''' || 42 |- |'''Кайткан өлкөлөр:''' || [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] |- |'''Катышуудан баш тарткан өлкөлөр:''' || [[Файл:Armeniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Армения]]<br /> [[Файл:Poland.png|{{{1|22px}}}|]] [[Польша]] |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" | |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''Еврокөрсөтүү ыр сынагы 2012''' |- {{#if: {{{мурунку|<noinclude>-</noinclude>}}} | {{!}} style="text-align: center;" colspan="2" {{!}} ◄ <small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011|2011]]</small>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;[[Файл:Eurovision Heart (Infobox).svg.png|15px]]&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013|2013]]</small> ► |- }} {{#if: {{{кийинки|<noinclude>-</noinclude>}}} | }} |- |align="center" bgcolor="sky blue" colspan=2 style="font-size: small" |'''[http://www.eurovision.tv/ WWW.EUROVISION.TV]''' |} [[Файл:Map of Eurovision 2012.svg|308px|thumb|right|{{legend|#c9ddb5|Сынакка катышуудан баш тарткан өлкөлөр.}} {{legend|#f0e6d0|Финалга өтпөй калган өлкөлөр.}} {{legend|#fee298|Финалдын катышуучу - өлкөлөрү.}} Өлкөлөр төмөнкүдөй орундарды алган: {{legend|#f20000| 1-орун}} {{legend|#ff8484| 2-орун}} {{legend|#ffb9b9| 3-орун}}]] '''«Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012»''' ([[Азербайжан тили|азербайжанча]]: ''2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi'', [[Англис тили|англисче]]: ''Eurovision Song Contest 2012'', [[Француз тили|французча]]: ''Concours Eurovision de la chanson 2012'') - [[Еврокөрүнүү|«Еврокөрүнүүнүн»]] 57-сынагы болмокчу, ал [[Дүсселдорф]]то өткөн «Еврокөрүнүү 2011» сынагынын жеңүүчү өлкөсүндө, 2012-жылдын 22-майынан 26-майына чейин [[Азербайжан|Азербайжанда]] өтөт. [[Азербайжан|Азербайжанга]] жеңишти «Running Scared» деген ыры менен Ell/Nikki дуэти алып келген, добуштардын жыйынтыгынан соң 221 упай менен 1-орунду ээлешкен. Эки жарымфиналдардын өткөрүлүүсү 22-май жана 24-майга туш келди, ал эми финалдык шоу 26-майга белгиленди. Өлкөлөрдү жарым финалдарга бөлүштүрүү чучукулагы 25-январда [[Бакы]] шаарында өттү. Катышууга '''42''' мамлекет макулдугун тактады. 2010-жылдан бери каржы маселесине байланыштуу бул сынакка катышпаган [[Черногория]] эми бул эл аралык иш-чарага кайтып келди. [[Польша|Польшанын]] жергиликтүү телекомпаниясы болсо башка теледолбоорлорго көбүрөөк кызыкчылыктары бар экендигин айтып, бул сынакка ктышуудан баш тартты. Быйыл 25-январь күнү, ачык кызыл оймолор жана от гүлүнө окшогон логотип - сынактын белгиси катары бекитилди. Быйылкы сынактын урааны – «Light your fire» (сөзмө-сөз айтканда "Өз отуңду жандыр"). == Уюштурулуусу == === Өткөрүлүүчү жай === [[Файл:5bakhhk9.jpg|300px|thumb|left| [[Бакы]] калаасы. Дал ушул шаарда ыр майрам өткөрүлгөн]] [[Файл:800px-PanoramaNight1.jpg|400px|thumb|left| Түнкү [[Бакы]]]] [[Файл:800px-Baku Cristall Hall under construction January 2012.jpg|300px|thumb| Бакы шаарынын Мамлекеттик Туу аянтындагы [[Baku Cristall Hall]]дун курулушу]] [[Файл:300px-Map of Baku.PNG|300px|thumb| [[Baku Cristall Hall]], [[Бакы]] калаасынын картасында]] [[Файл:250px-Eurovision 2012 Azercall.jpg|250px|thumb| Башкы демөөрчү [[Azercell]] компаниясынын төлөм картасындагы сынактын логотиби ]] Бакыдагы Мамлекеттик Туу аянтында "Еврокөрүнүү 2012" ыр сынагына карата 20 000 адам бата турган атайы комплекс курулат деп 2011-жылы 16-майда жарыяланган. 2011-жылдын 8-сентябрында курулуп жаткан арена Бакы Кристал Залы «Baku Crystal Hall» деп аталаары айтылган. Аренаны куруу иши менен «Alpine Bau Deutschland AG» немис компаниясы алектенди. Мамлекеттик Туу аянтындагы арена 2012-жылдын апрель айында аягына чыгып, ал 35 000 чейин көрүүчүнү камтышы керек. Аянтчанын курулушуна Азербайжан өкмөтүнөн 50 000 000 манат (48 миллион евро) бөлүндү. Бакыда өтө турган Еврокөрүнүү 2012 сынагына байланыштуу, бул саамалыктын босогосунда Азербайжан Республикасынын президенти Илхам Алиев башка өлкөлөрдүн жарандарына визаларды каттоону жана аккредитацияларды жеңилдетүү тууралуу жарлыкка кол койду. Мурдараак, уюштуруучулар жаңыланган Тофик Бахрамов атындагы стадионду жана Гейдар Алиев атындагы Спорт – Жарманке Комплексин "Еврокөрүнүү 2012" сынагы үчүн сунуш кылышкан. === Сынактын эрежелериндеги өзгөрүүлөр === 2012-жылдан баштап добуш берүү терезеси кайрадан акыркы ырдан кийин болоорун «Европа телеберүү бирикмеси» (EBU) чечти, анткени телекөрүүчүлөр көбүнчөсү финалдык чыгармадан кийин добуш берээри аныкталды, анан дагы добуш берүү ыкмаларын тааныштыруу үчүн атайы терезече ыр аткарылып жатканда экрандын төртүнчү бөлүгүн ээлеп, көрүүчүнү чыгармадан алаксытат экен. === Сынактын форматы === "Еврокөрүнүү 2012" ыр сынагы болжол менен эки жарымфиналдан жана финалдан туруат. Биринчи жарымфиналда 18 мамлекет, ал эми экинчи жарымфиналда дагы 18 өлкө таймашат. Финалда 26 өлкө катышат: *«Чоң Бешилик»: [[Германия]], [[Испания]], [[Италия]], [[Улуу Британия]] жана [[Франция]]. *Былтыркы жылдын жеңүүчү өлкөсү ([[Азербайжан]]) *Эки жарымфиналда биринчи он орунду ээлегендер - жогоруда саналгандардан башка 20 финалчы өлкө. Сынактын бардык катышуучу өлкөлөрү жарымфиналдарда катышуусу зарыл ([[Азербайжан]] жана «Чоң Бешиликтен» тышкары), мында ар бир жарымфиналдан 10 катышуучу финалга чыгуу үчүн тандалып алынат. === Концепция жана көрүнүк шөкөт === === Кожоюн телеканал === === Каржы === == Сынактын оозунда == === Адам укуктары === === Иран менен кырдаал === == Катышуучулар == Катышуу үчүн маалым каттар 2011 2-сентябрдан баштап, 2012-январдын ортосуна чейин кабыл алынды. Жыйынтыктоочу катышуучулардын тизмеси 17-январда жарыкка чыкты. 43 өлкөнүн катышууга макулдугу аныкталды. Бирок 7-март күнү [[Армения]] сынактан баш тарткандыгын ырасмый маалымдаган соң, сынакка 42 өлкө катышмай болду. === Кайтып келген өлкөлөр === *[[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] === Катышуудан баш тарткан өлкөлөр === *[[Файл:Andorrach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Андорра]] *[[Файл:Armeniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Армения]] *[[Файл:Luxembourgch.png|{{{1|22px}}}|]][[Люксембург]] *[[Файл:Monacoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Монако]] *[[Файл:Poland.png|{{{1|22px}}}|]] [[Польша]] *[[Файл:CzechRepublicch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Чехия]] === Болбой калган кайтып келүү === *[[Файл:Moroccoch.png|{{{1|22px}}}|]][[Марокко]] === Катыша албай калгандар === *[[Файл:Kazakhstanch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Казакстан]] *[[Файл:Kosovoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Косово]] *[[Файл:Liechtensheinch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Лихтенштейн]] === Кайтып келген аткаруучулар === ==== Толук ыйгарымдуу аткаруучу катары чыккандар ==== {| class="wikitable" |- ! Аткаруучу !! Мамлекет !! Мурдагы катышкан жылы !! Орун |- | [[Željko Joksimović]] || [[Файл:Serbia and Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия жана Черногория]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2004|2004]] || 2 |- | [[Jónsi]] || [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2004|2004]] || 19 |- | [[Jedward]] || [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011|2011]] || 8 |} ==== Бэк - вокалчы катары чыккандар ==== {| class="wikitable" |- ! Аткаруучу !! Мамлекет !! Мурдагы катышкан жылы !! Башкы аткаруучу !! Орун |- | [[MayaSar]] || [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2004|2004]] || [[Дин (ырчы)|Дин]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2004|2004]]) || 9 |- | [[Anri Jokhadze]] || [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2008|2008]] || [[Диана Гурцкая]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2008|2008]]) || 11 |- | [[MayaSar]] || [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011|2011]] || [[Дино Мерлин]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2011|2011]]) || 6 |} ==== Квалификациядан өтпөй калган катышуучулар ==== {| class="wikitable" |- ! Аткаруучу !! Мамлекет !! Катышууга болжолдолунган жылы |- | [[Kaliopi]] || [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] || [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 1996|1996]] |- |} <center> {| |[[Файл:ESC_2012_Map.svg|center|thumb|400px|legend|#782167| {{legend|#22b14c|Катышуучу - өлкөлөр}} {{legend|#FFC20E|Өткөн жылдардын катышуучу - өлкөлөрү}} {{legend|#d40000|Финалга өтпөй калган өлкөлөр.}} {{legend|#C0C0C0|Катышууга мүмкүнчүлүгү жок же кызыктар эмес өлкөлөр}}]] |[[Файл:ESC 2012 Semi-Finals.svg|center|thumb|400px|legend|#782167| {{legend|#D40000|Биринчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}} {{legend|#FFAAAA|Биринчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}} {{legend|#000080|Экинчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}} {{legend|#99c2ff|Экинчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}}]] |} </center> == Өткөрүлүүсү == === Чучукулак кармоо === Чучукулак быйыл 25-январда Бакы шаарында өттү. Ошол эле убакта Еврокөрүнүү ыр сынагынын ачкычын тапшыруу аземи да болду. Бул аземде Еврокөрүнүү 2011 сынагынын кожоюну болгон Дүсселдорф шаарынын мэри Дирк Элберс сынактын символдук ачкычын Бакынын мэри Гажыбала Абдуталыбовго берди. Ушул кезден баштап Бакы сынактын ырасмый кожоюн – шаары болду. Саамалыктын эң бир башкы кездери деп, сынактын көрүнүк шөкөтүнүн жана ырасмый өткөрүлүүчү аренаны айткан убактарды эсептесек болот, ошондой эле сынактын логотиби жана урааны көрсөтүлгөн. {| class=wikitable style=width:100% |- ! 1 себет !! 2 себет !! 3 себет !! 4 себет !! 5 себет !! 6 себет |- | valign=top | * [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания Еврокөрүнүү ыр сынагында|Албания]] * [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина Еврокөрүнүү ыр сынагында|Босния жана Герцеговина]] * [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония Еврокөрүнүү ыр сынагында|Македония]] * [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Сербия]] * [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Хорватия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Хорватия]] * [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория Еврокөрүнүү ыр сынагында|Черногория]] * [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швейцария Еврокөрүнүү ыр сынагында|Швейцария]] | valign=top | * [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания Еврокөрүнүү ыр сынагында|Дания]] * [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Исландия]] * [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Норвегия]] * [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Финляндия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Финляндия]] * [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция Еврокөрүнүү ыр сынагында|Швеция]] * [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония Еврокөрүнүү ыр сынагында|Эстония]] | valign=top | * [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Беларусь Еврокөрүнүү ыр сынагында|Беларусь]] * [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Грузия]] * [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Израиль Еврокөрүнүү ыр сынагында|Израиль]] * [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова Еврокөрүнүү ыр сынагында|Молдова]] * [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Орусия]] * [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина Еврокөрүнүү ыр сынагында|Украина]] | valign=top | * [[Файл:Armeniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Армения Еврокөрүнүү ыр сынагында|Армения]] * [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Бельгия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Бельгия]] * [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр Еврокөрүнүү ыр сынагында|Кипр]] * [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция Еврокөрүнүү ыр сынагында|Греция]] * [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Нидерланддар Еврокөрүнүү ыр сынагында|Нидерланддар]] * [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Түркия]] | valign=top | * [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Ирландия]] * [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Латвия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Латвия]] * [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва Еврокөрүнүү ыр сынагында|Литва]] * [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта Еврокөрүнүү ыр сынагында|Мальта]] * [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]][[Португалия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Португалия]] * [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния Еврокөрүнүү ыр сынагында|Румыния]] | valign=top | * [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Австрия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Австрия]] * [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Болгария Еврокөрүнүү ыр сынагында|Болгария]] * [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан Еврокөрүнүү ыр сынагында|Мажарстан]] * [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сан Марино Еврокөрүнүү ыр сынагында|Сан Марино]] * [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словакия Еврокөрүнүү ыр сынагында|Словакия]] * [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словения Еврокөрүнүү ыр сынагында|Словения]] |} <center> <gallery caption="Сынактын ачкычын ырасмый тапшыруу аземиндеги чыгуулар; «Buta Palace», [[25 январь]] [[2012 жыл]]" widths="200px" heights="200px"> File:200px-VUG3886-2.jpg|[[Алим Касымов]] «Сары Келин» деген ырды аткарууда File:159px-VUG4057-2.jpg|Азербайжандын мамлекеттик элдик бий ансамбли File:200px-VUG4156.jpg|[[Касымов, Элдар Парвиз уулу|Элдар Касымов]] жана [[Жамал, Нигар Айдын кызы|Нигар Жамал]] File:200px-VUG4218.jpg|[[Ализаде, Сафура|Сафура Ализаде]] File:200px-VUG4105-2.jpg|[[Руслана]] File:192px-VUG4175.jpg|[[Айсел Теймурзаде]] File:189px-VUG4189.jpg|[[Александр Рыбак]] </gallery> </center> {{Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагындагы өлкөлөр}} === Биринчи жарымфинал === Еврокөрүнүү 2012 ыр сынагынын биринчи жарымфиналы 2012-жылдын 22-майында болуп өттү. Сынактын уюштуруучусу [[Зитс Беккер|Зитс Беккердин]] айтымында, мааракени биринчи жолу рекорддуу саны менен көрүүчү көрдү. [[Тирана|Тирананын]] түштүк тарабында жүргүнчүлөр менен автобус кырсыкка кабылгандыктан, Албанияда сынак түз алып көрсөтүлгөн эмес. Бирок, өлкө калыстар добушунда катышшкан. Сынактын жетекчиси [[Йон Ола Санд|Йон Ола Санддын]] сөздөрү боюнча, биринчи жарымфиналдын [[Албания|Албанияда]] көрсөтпөө туралуу чечим өлкөнүн катышуучусунун чыгуусуна залакасын тийгизбейт, сынактын экинчи жарымфиналын жана финалды Албания адаттагыдай эле жандуу алып көрсөтмөкчү. Мамлекеттин өкүлү [[Rona Nishliu|Рона Нишлиу]] өзүнүн финалга чыгуусун кырсыктан жабыркагандарга арноорун билдирди. Бардык катышуучулардын чыгуусунан кийин жана финалга өткөндөрдү атоодон мурда [[Азербайжан]] Республикасынын эмгек сиңирген артисти [[Натик Ширинов]] өзүнүн "Ритм" ансамли менен нагарада ойноо менен чыгышкан. Ошондой эле сахнада [[элдик кийим]]дер менен элдик бий жана [[элдик музыка]] аткаруучулары чыгышкан. * Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]], [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Италия]], [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]] добуш беришет. * Финалга чыккан өлкөлөр, кызгылт сары түс менен бөлүнгөн. {| class="wikitable sortable" style=width:100% |- ! # !! Өлкө !! Аткаруучу !! Ыр !! Тил !! Упай !! Орун |- | align=center| '''01''' || [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] || [[Rambo Amadeus]] || "[[Euro Neuro]]" || [[Англис тили|Англис]] || 020 || 15 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''02''' || [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] || [[Gréta Salóme]] жана [[Jónsi]] || "[[Never Forget]]" || [[Исланд тили|Исланд]] || 075 || 08 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''03''' || [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] || [[Eleftheria Eleftheriou]] || "[[Aphrodisiac]]" || [[Англис тили|Англис]] || 116 || 04 |- | align=center| '''04''' || [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Латвия]] || [[Anmary]] || "[[Beautiful Song]]" || [[Англис тили|Англис]] || 017 || 16 |- style="background:silver" | align=center| '''05''' || [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] || [[Rona Nishliu]] || "[[Suus]]" || [[Албан тили|Албан]], [[Латын тили|Латын]] || 146 || 02 |- style="background:bronze" | align=center| '''06''' || [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] || [[Mandinga]] || "[[Zaleilah]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Испан тили|Испан]] || 120 || 03 |- | align=center| '''07''' || [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швейцария]] || [[Sinplus]] || "[[Unbreakable]]" || [[Англис тили|Англис]] || 045 || 11 |- | align=center| '''08''' || [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Бельгия]] || [[Iris]] || "[[Would You]]" || [[Англис тили|Англис]] || 016 || 17 |- | align=center| '''09''' || [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Финляндия]] || [[Pernilla Karlsson]] || "[[När Jag Blundar]]" || [[Швед тили|Швед]] || 041 || 12 |- | align=center| '''10''' || [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Израиль]] || [[Izabo]] || "[[Time (ыр)|Time]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Жөөт тили|Жөөт]] || 033 || 13 |- | align=center| '''11''' || [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сан Марино]] || [[Valentina Monetta]] || "[[The Social Network Song]]" || [[Англис тили|Англис]] || 031 || 14 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''12''' || [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] || [[Ivi Adamou]] || "[[La La Love]]" || [[Англис тили|Англис]] || 091 || 07 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''13''' || [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] || [[Soluna Samay]] || "[[Should've Known Better (ыр)|Should've Known Better]]" || [[Англис тили|Англис]] || 063 || 09 |- style="background:gold" | align=center| '''14''' || [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] || [[Buranovskiye Babushki]] || "[[Party For Everybody]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Удмурт тили|Удмурт]] || 152 || 01 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''15''' || [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] || [[Compact Disco]] || "[[Sound Of Our Hearts (ыр)|Sound Of Our Hearts]]" || [[Англис тили|Англис]] || 052 || 10 |- | align=center| '''16''' || [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Австрия]] || [[Trackshittaz]] || "[[Woki Mit Deim Popo]]" || [[Немис тили|Немис]] || 008 || 18 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''17''' || [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] || [[Pasha Parfeny]] || "[[Lăutar]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Румын тили|Румын]] || 100 || 05 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''18''' || [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] || [[Jedward]] || "[[Waterline (ыр)|Waterline]]" || [[Англис тили|Англис]] || 092 || 06 |} ==== Биринчи жарымфиналдагы телекөрүүчүлөр менен калыстардын ажыратылган добуш берүүсү ==== {| class="wikitable sortable" |- " ! Орун ! Телекөрүүчүлөр ! Упай ! Калыстар ! Упай |- |01 | style="background:gold" | [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] | 189 | style="background:silver" | [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] | 131 |- |02 | style="background:bronze" | [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] | 132 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] | 107 |- |03 | style="background:silver" | [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] | 131 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] | 103 |- |04 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] | 116 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] | 90 |- |05 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] | 110 | style="background:bronze" | [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] | 87 |- |06 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] | 99 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] | 81 |- |07 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] | 85 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] | 76 |- |08 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] | 79 | style="background:gold" | [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] | 75 |- |09 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] | 53 | [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Израиль]] | 72 |- |10 | [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швейцария]] | 49 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] | 72 |- |11 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] | 39 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] | 70 |- |12 | [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Финляндия]] | 36 | [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Финляндия]] | 57 |- |13 | [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сан Марино]] | 25 | [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швейцария]] | 45 |- |14 | [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] | 24 | [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сан Марино]] | 42 |- |15 | [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Латвия]] | 18 | [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Бельгия]] | 38 |- |16 | [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Израиль]] | 16 | [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] | 28 |- |17 | [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Австрия]] | 15 | [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Австрия]] | 27 |- |18 | [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Бельгия]] | 1 | [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Латвия]] | 17 |} ==== Биринчи жарымфиналдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары менен жадыбал ==== {| class="wikitable" style="font-size:85%;" |- ! Катышуучу ! [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] ! Упай ! Орун |- | Черногория ||||||||||'''12'''||||||||||8||||||||||||||||||||||||20||15 |- style="background:#ffdead;" | '''Исландия''' ||5||||5||5||||||4||5||10||4||3||8||10||1||4||2||2||||||1||6||75||08 |- style="background:#ffdead;" | '''Греция''' ||10||5||||||8||'''12'''||3||8||||3||7||'''12'''||4||5||||1||10||10||10||5||3||116||04 |- | Латвия ||2||||||||||||||||||||||||||4||||||4||4||3|||||||17||16 |- style="background:#ffdead;" | style="background:silver" | '''Албания''' ||'''12'''||3||10||4||||4||'''12'''||10||5||5||10||10||7||2||10||'''12'''||1||1||'''12'''||'''12'''||4||146||02 |- style="background:#ffdead;" | style="background:bronze" | '''Румыния''' ||7||4||8||||5||||2||4||||8||6||6||1||8||3||5||'''12'''||'''12'''||7||10||'''12'''||120||03 |- | Швейцария ||||2||||7||3||2||||||||1||1||2||||||8||3||8||||||8||||45||11 |- | Бельгия ||||||4||||2||1||||||2||||||||||||||||||6||||||1||16||17 |- | Финляндия ||||7||||6||1||||1||1||||2||||||8||||'''12'''||||||3||||||||41||12 |- | Израиль ||||||||1||||5||||||3||||||1||3||6||5||7||||||||||2||33||13 |- | Сан-Марино ||4||||2||||10||||||||||||||||||||||||7||||5||3||||31||14 |- style="background:#ffdead;" | '''Кипр''' ||6||'''12'''||'''12'''||3||6||7||||3||1||10||||||||7||||||3||5||1||7||8||91||07 |- style="background:#ffdead;" | '''Дания''' ||||8||1||8||||3||10||||8||||4||4||||3||1||||||7||||6||||63||09 |- style="background:#ffdead;" | style="background:gold" | '''Орусия''' ||8||6||7||'''12'''||||6||8||'''12'''||'''12'''||'''12'''||2||7||'''12'''||||7||10||6||8||8||2||7||152||01 |- style="background:#ffdead;" | '''Мажарстан''' ||||||||||7||8||6||6||4||||||5||5||||||4||5||||2||||||52||10 |- | Австрия ||||1||||||||||5||2||||||||||||||||||||||||||||8||18 |- style="background:#ffdead;" | '''Молдова''' ||3||||6||2||4||10||7||||6||6||5||3||6||'''12'''||2||6||||2||6||4||10||100||05 |- style="background:#ffdead;" | '''Ирландия''' ||1||10||3||10||||||||7||7||7||'''12'''||||2||10||6||8||||||4||||5||92||06 |- style="background:#ffdead;" |} === Экинчи жарымфинал === * Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Германия]], [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Улуу Британия]], [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Франция]] добуш беришет. * Финалга чыккан өлкөлөр, кызгылт сары түс менен бөлүнгөн. {| class="wikitable sortable" style=width:100% |- ! # !! Өлкө !! Аткаруучу !! Ыр !! Тил !! Упай !! Орун |- style="background:silver" | align=center| '''01''' || [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] || [[Željko Joksimović]] || "[[Nije Ljubav Stvar]]" (Није Љубав Ствар) || [[Серб тили|Серб]] || 159 || 02 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''02''' || [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] || [[Kaliopi]] || "[[Crno I Belo]]" (Црно и бело) || [[Македон тили|Македон]] || 053 || 09 |- | align=center| '''03''' || [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Нидерланддар]] || [[Joan Franka]] || "[[You And Me]]" || [[Англис тили|Англис]] || 035 || 15 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''04''' || [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] || [[Kurt Calleja]] || "[[This Is The Night]]" || [[Англис тили|Англис]] || 070 || 07 |- | align=center| '''05''' || [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Беларусь]] || [[Litesound]] || "[[We Are The Heroes (ыр)|We Are The Heroes]]" || [[Англис тили|Англис]] || 035 || 16 |- | align=center| '''06''' || [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Португалия]] || [[Filipa Sousa]] || "[[Vida Minha]]" || [[Португал тили|Португал]] || 039 || 13 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''07''' || [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] || [[Gaitana]] || "[[Be My Guest]]" || [[Англис тили|Англис]] || 064 || 08 |- | align=center| '''08''' || [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Болгария]] || [[Sofi Marinova]] || "[[Love Unlimited]]" || [[Азербайжан тили|Азер]], [[Англис тили|Англис]], [[Араб тили|Араб]], [[Болгар тили|Болгар]], [[Грек тили|Грек]], [[Испан тили|Испан]],<br /> [[Италян тили|Италян]], [[Лөлү тили|Лөлү]], [[Серб тили|Серб]], [[Түрк тили|Түрк]], [[Француз тили|Француз]] || 045 || 11 |- | align=center| '''09''' || [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словения]] || [[Eva Boto]] || "[[Verjamem]]" || [[Словен тили|Словен]] || 031 || 17 |- | align=center| '''10''' || [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Хорватия]] || [[Nina Badrić]] || "[[Nebo]]" || [[Хорват тили|Хорват]] || 042 || 12 |- style="background:gold" | align=center| '''11''' || [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] || [[Loreen]] || "[[Euphoria]]" || [[Англис тили|Англис]] || 181 || 01 |- | align=center| '''12''' || [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] || [[Anri Jokhadze]] || "[[I'm A Joker]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Грузин тили|Грузин]] || 036 || 14 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''13''' || [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] || [[Can Bonomo]] || "[[Love Me Back]]" || [[Англис тили|Англис]] || 080 || 05 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''14''' || [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] || [[Ott Lepland]] || "[[Kuula]]" || [[Эстон тили|Эстон]] || 100 || 04 |- | align=center| '''15''' || [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словакия]] || [[Max Jason Mai]] || "[[Don't Close Your Eyes]]" || [[Англис тили|Англис]] || 022 || 18 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''16''' || [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] || [[Tooji]] || "[[Stay]]" || [[Англис тили|Англис]] || 045 || 10 |- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;" | align=center| '''17''' || [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] || [[MayaSar]] || "[[Korake Ti Znam]]" || [[Босний тили|Босний]] || 077 || 06 |- style="background:bronze" | align=center| '''18''' || [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] || [[Donny Montell]] || "[[Love Is Blind]]" || [[Англис тили|Англис]] || 104 || 03 |} ==== Экинчи жарымфиналдагы телекөрүүчүлөр менен калыстардын ажыратылган добуш берүүсү ==== {| class="wikitable sortable" |- " ! Орун ! Телекөрүүчүлөр ! Упай ! Калыстар ! Упай |- | 01 | style="background:gold" | [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] | 180 | style="background:gold" | [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] | 145 |- | 02 | style="background:silver" | [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] | 148 | style="background:silver" | [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] | 141 |- | 03 | style="background:bronze" | [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] | 128 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] | 109 |- | 04 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] | 114 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] | 102 |- | 05 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] | 88 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] | 97 |- | 06 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] | 72 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] | 77 |- | 07 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] | 70 | [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Хорватия]] | 66 |- | 08 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] | 63 | [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] | 62 |- | 09 | [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Болгария]] | 59 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] | 58 |- | 10 | [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Нидерланддар]] | 51 | style="background:bronze" | [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] | 55 |- | 11 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] | 39 | [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Беларусь]] | 52 |- | 12 | [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Беларусь]] | 37 | [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Португалия]] | 49 |- | 13 | [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Португалия]] | 37 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] | 42 |- | 14 | [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Хорватия]] | 34 | [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словения]] | 40 |- | 15 | [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словакия]] | 32 | [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словакия]] | 40 |- | 16 | [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словения]] | 27 | [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Нидерланддар]] | 31 |- | 17 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] | 24 | [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Болгария]] | 27 |- | 18 | [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] | 15 | bgcolor="#8BC0EA" | [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] | 25 |} ==== Экинчи жарымфиналдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары менен жадыбал ==== {| class="wikitable" style="font-size:85%;" |- ! Катышуучу ! [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] ! [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] ! Упай ! Орун |- style="background:#ffdead;" | style="background:silver" | '''Сербия''' ||||'''12'''||10||5||8||8||8||'''12'''||'''12'''||10||8||10||||1||8||10||10||2||12||10||3||159||02 |- style="background:#ffdead;" | '''Македония''' ||8||||||1||2||||5||7||6||7||||1||8||||||||8||||||||||53||09 |- | Нидерланддар ||||||||||||||||||2||||1||||7||7||||3||||3||||8||4||35||16 |- style="background:#ffdead;" | '''Мальта''' ||3||2||2||||5||||6||6||4||5||4||4||6||3||2||||||6||||||'''12'''||70||07 |- | Беларусь ||||1||1||4||||||'''12'''||||||2||||8||||||||||||7||||||||35||15 |- | Португалия ||||||6||||||||||||3||3||||||1||||5||5||4||1||8||3||||39||13 |- style="background:#ffdead;" | '''Украина''' ||4||3||||6||'''12'''||2||||5||||1||6||6||||5||1||2||2||5||2||||2||64||08 |- | Болгария ||2||6||||2||||6||||||||||||||10||||||6||3||||3||2||5||45||11 |- | Словения ||10||4||||||||||||||||8||||||||||||||5||||||4||||31||17 |- | Хорватия ||'''12'''||7||||||1||||1||||8||||||||||||||||'''12'''||||||1||||42||12 |- style="background:#ffdead;" | style="background:gold" | '''Швеция''' ||7||8||'''12'''||8||7||10||7||10||10||6||||'''12'''||5||'''12'''||'''12'''||'''12'''||7||10||6||12||8||181||01 |- | Грузия ||||||||||6||1||10||||||||||||3||4||||||||'''12'''||||||||36||14 |- style="background:#ffdead;" | '''Түркия''' ||||10||7||'''12'''||||||2||8||||||7||3||||2||3||1||6||||7||6||6||80||05 |- style="background:#ffdead;" | '''Эстония''' ||||||8||||4||'''12'''||3||3||1||||'''12'''||7||||||10||8||||8||10||7||7||100||04 |- | Словакия ||1||||||7||||4||||||||||3||||||6||||||||||1||||||22||18 |- style="background:#ffdead;" | '''Норвегия''' ||||||3||3||3||3||||2||||||10||||4||8||4||||1||4||||||||45||10 |- style="background:#ffdead;" | '''Босния жана Герцеговина''' ||5||5||5||||||5||||1||5||'''12'''||5||2||'''12'''||||6||4||||||4||5||1||77||06 |- style="background:#ffdead;" | style="background:bronze" | '''Литва''' ||6||||4||10||10||7||4||4||7||4||2||5||2||10||7||7||||||5||||10||104||03 |- |} === Финал === {| class="wikitable sortable" style=width:100% |- ! # !! Өлкө !! Аткаруучу !! Ыр !! Тил !! Упай !! Орун |- | align=center| '''01''' || [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Улуу Британия]] || [[Engelbert Humperdinck]] || "[[Love Will Set You Free]]" || [[Англис тили|Англис]] || 012 || 25 |- | align=center| '''02''' || [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] || [[Compact Disco]] || "[[Sound Of Our Hearts (ыр)|Sound Of Our Hearts]]" || [[Англис тили|Англис]] || 019 || 24 |- | align=center| '''03''' || [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] || [[Rona Nishliu]] || "[[Suus]]" || [[Албан тили|Албан]], [[Латын тили|Латын]] || 146 || 05 |- bgcolor=gold |- | align=center| '''04''' || [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] || [[Donny Montell]] || "[[Love Is Blind]]" || [[Англис тили|Англис]] || 070 || 14 |- | align=center| '''05''' || [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] || [[MayaSar]] || "[[Korake Ti Znam]]" || [[Босний тили|Босний]] || 055 || 18 |-bgcolor = "silver" | align=center| '''06''' || [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] || [[Buranovskiye Babushki]] || "[[Party For Everybody]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Удмурт тили|Удмурт]] || '''259''' || '''02''' |- | align=center| '''07''' || [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] || [[Gréta Salóme]] жана [[Jónsi]] || "[[Never Forget]]" || [[Исланд тили|Исланд]] || 046 || 20 |- | align=center| '''08''' || [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] || [[Ivi Adamou]] || "[[La La Love]]" || [[Англис тили|Англис]] || 065 || 16 |- | align=center| '''09''' || [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Франция]] || [[Anggun]] || "[[Echo (You and I)]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Француз тили|Француз]] || 021 || 22 |- | align=center| '''10''' || [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Италия]] || [[Nina Zilli]] || "[[L'Amore È Femmina]]" || [[Италян тили|Италян]] || 101 || 09 |- | align=center| '''11''' || [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] || [[Ott Lepland]] || "[[Kuula]]" || [[Эстон тили|Эстон]] || 120 || 06 |- | align=center| '''12''' || [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] || [[Tooji]] || "[[Stay]]" || [[Англис тили|Англис]] || 7 ||26 |- | align=center| '''13''' || [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]] (кожоюн) || [[Сабина Бабаева|Sabina Babayeva]] || "[[When The Music Dies]]" || [[Англис тили|Англис]] || 150 || 04 |- | align=center| '''14''' || [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] || [[Mandinga]] || "[[Zaleilah]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Испан тили|Испан]] || 071 || 12 |- | align=center| '''15''' || [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] || [[Soluna Samay]] || "[[Should've Known Better (ыр)|Should've Known Better]]" || [[Англис тили|Англис]] || 021 || 23 |- | align=center| '''16''' || [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] || [[Eleftheria Eleftheriou]] || "[[Aphrodisiac]]" || [[Англис тили|Англис]] || 064 || 17 |-bgcolor="gold" | align=center| '''17''' || [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] || [[Loreen]] || "[[Euphoria]]" || [[Англис тили|Англис]] || '''372''' || '''01''' |- | align=center| '''18''' || [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] || [[Can Bonomo]] || "[[Love Me Back]]" || [[Англис тили|Англис]] || 112 || 07 |- | align=center| '''19''' || [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]] || [[Pastora Soler]] || "[[Quédate Conmigo]]" || [[Испан тили|Испан]] || 097 || 10 |- | align=center| '''20''' || [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Германия]] || [[Roman Lob]] || "[[Standing Still]]" || [[Англис тили|Англис]] || 110 || 08 |- | align=center| '''21''' || [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] || [[Kurt Calleja]] || "[[This Is The Night]]" || [[Англис тили|Англис]] || 041 || 21 |- | align=center| '''22''' || [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] || [[Kaliopi]] || "[[Crno I Belo]]" (Црно и бело) || [[Македон тили|Македон]] || 071 || 13 |- | align=center| '''23''' || [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] || [[Jedward]] || "[[Waterline (ыр)|Waterline]]" || [[Англис тили|Англис]] || 046 || 19 |-bgcolor = "orange" | align=center| '''24''' || [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] || [[Željko Joksimović]] || "[[Nije Ljubav Stvar]]" (Није Љубав Ствар) || [[Серб тили|Серб]] || '''214''' || '''03''' |- | align=center| '''25''' || [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] || [[Gaitana]] || "[[Be My Guest]]" || [[Англис тили|Англис]] || 065 || 15 |- | align=center| '''26''' || [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] || [[Pasha Parfeny]] || "[[Lăutar]]" || [[Англис тили|Англис]], [[Румын тили|Румын]] || 081 || 11 |} ==== Финалдагы телекөрүүчүлөр менен калыстардын ажыратылган добуш берүүсү ==== {| class="wikitable sortable" |- " ! Орун ! Телекөрүүчүлөр ! Упай ! Калыстар ! Упай |- | 01 | style="background:gold" | [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] | 342 | style="background:gold" | [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] | 296 |- | 02 | style="background:silver" | [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] | 332 | style="background:bronze" | [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] | 173 |- | 03 | style="background:bronze" | [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] | 211 | [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Италия]] | 157 |- | 04 | [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] | 176 | [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] | 157 |- | 05 | [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]] | 152 | [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]] | 154 |- | 06 | [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Германия]] | 125 | [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] | 152 |- | 07 | [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] | 117 | [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] | 125 |- | 08 | [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] | 106 | [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]] | 118 |- | 09 | [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] | 89 | [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] | 104 |- | 10 | [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] | 89 | [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Германия]] | 98 |- | 11 | [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] | 79 | style="background:silver" | [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] | 94 |- | 12 | [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] | 78 | [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] | 85 |- | 13 | [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] | 75 | [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Франция]] | 85 |- | 14 | [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] | 68 | [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] | 82 |- | 15 | [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] | 63 | [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] | 71 |- | 16 | [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]] | 57 | [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] | 70 |- | 17 | [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Италия]] | 56 | [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] | 69 |- | 18 | [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]] | 45 | [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] | 60 |- | 19 | [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] | 39 | [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]] | 53 |- | 20 | [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] | 37 | [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] | 53 |- | 21 | [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Улуу Британия]] | 36 | [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] | 51 |- | 22 | [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] | 20 | [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] | 50 |- | 23 | [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]] | 18 | [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]] | 30 |- | 24 | [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] | 16 | [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]] | 24 |- | 25 | [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]] | 10 | [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]] | 14 |- | 26 | [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Франция]] | 0 | [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Улуу Британия]] | 11 |} ==== Финалдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары менен жадыбал ==== <div style="overflow:auto"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%;" |- ! rowspan="2" | !colspan="43"|Жыйынтыктар |- ! Баары ! [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Hungarych.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Albaniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Russiach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Icelandch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Francech.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Italych.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Estoniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Norwaych.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Romaniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Greecech.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Swedench.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Turkeych.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Spainch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Germanych.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Maltach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Irelandch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Serbiach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Moldovach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Latviach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Finlandch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Israelch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Austriach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Belarusch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Portugalch.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Croatiach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Georgiach.png|{{{1|20px}}}|]] ! [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|20px}}}|]] |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;"| Улуу Британия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 12 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || || || || || || 5 || || || || || || || || || || || || 4 || || || || || 2 || || 1 || || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Мажарстан | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 19 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || || || || || || || || 7 || || || || 1 || || || || || || 2 || || 1 || || || || || || || || || || || || || || || || 8 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Албания | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 146 || || 8 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || 6 || || || 4 || || '''12''' || || || || 1 || 5 || 10 || 1 || 5 || || 6 || 1 || '''12''' || || 1 || || || 10 || 1 || '''12''' || 10 || 6 || || '''12''' || 8 || || || || 4 || 3 || 5 || 3 || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Литва | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 70 || 7 || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || 5 || || || 3 || || 3 || 6 || 4 || || || || || || || || 4 || || 7 || || || || 1 || 4 || || || || || || || 1 || 8 || || 5 || || || '''12''' || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Босния жана Герцеговина | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 55 || || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || || || || || || || || || 10 || || || || 7 || || 5 || || || 6 || || 1 || || || || || 7 || || || || || 7 || 10 || || 2 |- | style="text-align:left; background:silver" | Орусия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 259 || 3 || 7 || 3 || 6 || 3 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 7 || 5 || 4 || 10 || 8 || 8 || 10 || 4 || 8 || 4 || 7 || 7 || 8 || 7 || 3 || 4 || 6 || 7 || 10 || 6 || 4 || 10 || || 8 || 8 || 7 || 10 || 5 || 4 || '''12''' || 8 || 6 || 8 || 6 || 5 || 3 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Исландия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 46 || || 6 || || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 1 || || || 6 || 5 || || || 6 || || || || 4 || 3 || || || || || || || || || || || 7 || || || || || || || || 4 || || || 4 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Кипр | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 65 || || || 6 || || || 2 || 8 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || 5 || || || 2 || 2 || || '''12''' || '''12''' || || || 5 || || || || || 8 || || || || || || || 3 || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Франция | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 21 || || || || || 2 || || 6 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || || || || 2 || || || || || || || || || || || 3 || 6 || || || || || 2 || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Италия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 101 || || 5 || 7 || 4 || || || || 2 || 1 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 7 || 4 || || || 3 || 3 || || || 1 || 2 || 10 || 5 || 2 || || 4 || 5 || 2 || || 5 || || || 4 || 7 || || || || 2 || || 5 || 2 || 4 || 5 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Эстония | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 120 || 4 || || || 8 || || 6 || 10 || || 10 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 7 || || || || || 8 || || 6 || 4 || || || 8 || || 1 || 2 || || 8 || || || 10 || || || || 7 || 4 || 7 || || || || || 10 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Норвегия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 7 || || || || || || || 1 || || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || 3 || || || || || || || || || || || || || || || || || || 3 || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Азербайжан | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 150 || 2 || || 4 || '''12''' || 7 || 10 || || 8 || || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || 5 || || '''12''' || || || '''12''' || 2 || 1 || 3 || '''12''' || 10 || 5 || || || || || 8 || 4 || || || 7 || || 10 || || || 10 || 6 |-'''12''' | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Румыния | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 71 || || || || || || 1 || || 3 || 2 || || || || 6 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 1 || 7 || || 4 || 10 || || || || 5 || || || '''12''' || || || || 3 || || 6 || || || || || 4 || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Дания | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 21 || || || || || || || 5 || || || 2 || 2 || 2 || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || 5 || || || || || || || || || || || 5 || || || || || || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Греция | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 64 || || || '''12''' || || 1 || 3 || || '''12''' || || || || || 5 || 8 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || 3 || || 1 || || || || 4 || 5 || 4 || || || || 2 || || 2 || || || || || || 1 || || || 1 || |- |- style="background:#gold"" | style="text-align:left; background:gold" | '''Швеция''' | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | '''372''' || '''12''' || '''12''' || 5 || 10 || 8 || '''12''' || '''12''' || 10 || '''12''' || || '''12''' || '''12''' || 7 || 10 || '''12''' || 6 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 6 || '''12''' || '''12''' || 6 || 6 || '''12''' || 10 || 6 || 7 || 7 || '''12''' || 7 || '''12''' || '''12''' || '''12''' || 3 || '''12''' || '''12''' || 6 || 3 || 8 || 10 || 7 || 8 || '''12''' |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Түркия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 112 || 1 || 3 || 10 || 1 || 4 || || || || 5 || || || || '''12''' || 3 || 2 || || 6 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || 8 || 8 || 8 || || || || || || || 3 || 7 || || 1 || 5 || 3 || 8 || || || 7 || || || 7 || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Испания | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 97 || 8 || 1 || || || 5 || || 2 || 6 || 6 || || 4 || || || 6 || || || 4 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || || || || || || 8 || 6 || 3 || 10 || 1 || 6 || 6 || || '''12''' || 3 || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Германия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 110 || 6 || 10 || 2 || 3 || || || || || 7 || 8 || 10 || 3 || || || 10 || || || || 3 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 2 || || 10 || || || || || 7 || 4 || || 1 || || || 4 || 2 || || 10 || || 2 || 4 || 2 || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Мальта | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 41 || 5 || || || 7 || || || || || || || || || 8 || || || || || 2 || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 1 || || 6 || 7 || || || || || || || || 2 || || || 3 || || || || || || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Македония | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 71 || || || 8 || || '''12''' || || || || || 1 || || || || || || || || 8 || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || '''12''' || 3 || || 8 || || || || || || || || || 2 || || 2 || 6 || 8 || || 1 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Ирландия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 46 || 10 || || || || || || 4 || || || || || || 1 || || 4 || || 5 || || || || || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || || || || || 5 || || 4 || 4 || || || || 5 || 1 || || || || 3 || || |- | style="text-align:left; background:#ED9121;" | Сербия | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 214 || || 4 || 1 || 5 || 10 || 4 || 3 || 7 || 8 || 6 || || 10 || || 5 || || || 8 || 10 || || || 10 || 10 || 10 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 2 || 3 || '''12''' || || 10 || 5 || 2 || || 6 || 10 || 10 || || 5 || '''12''' || '''12''' || '''12''' || || 7 |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Украина | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 65 || || || || 2 || || 8 || || || || 3 || 1 || 1 || 3 || || || 1 || || || 2 || || 7 || 3 || 3 || || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 8 || || 6 || || || || || || || || 10 || 1 || || || || 6 || |- | style="text-align:left; background:#f2f2f2;" | Молдова | style="text-align:right; background:#f2f2f2;" | 81 || || 2 || || || || 7 || || || || 4 || || || || '''12''' || 7 || 2 || || || 7 || || || || || || 8 || style="text-align:left; background:#efefef;" | || 3 || || 2 || || || 5 || 8 || 1 || || 5 || 6 || || 1 || 1 || || |- | style="background:#efefef;" colspan="45"| Жадыбал финалда чыккан катарында жатма жана тике түрүндө, анан жарымфиналдарда чыккан катарында жатма түрүндө калыбына келтирилген. |} </div> ==== Финалдагы 12 упай ==== Швеция рекорддуу 12 упай деген бааларды чогултуп алды — 18. Мурда рекорд Норвегияныкы болчу (16). {| class="wikitable" style="width:100%;" |- ! Саны !! Алган өлкө !! Добуш берген өлкө |- | 18 || style="background:gold" | [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] || [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Австрия]], [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Бельгия]], [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Германия]], [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Дания]], [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Израиль]], [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Ирландия]], [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Исландия]], [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]], [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Латвия]], [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мажарстан]],<br /> [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Нидерланддар]], [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Норвегия]], [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]], [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словакия]], [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Улуу Британия]], [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Финляндия]], [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Франция]], [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Эстония]] |- |rowspan="3"| 4 || [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]] || [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]], [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Мальта]], [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]], [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Украина]] |- | [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]] || [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Италия]], [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]], [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сан Марино]], [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швейцария]] |- | style="background:bronze" | [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] || [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Болгария]], [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Словения]], [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Хорватия]], [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Черногория]] |- |rowspan="3"| 2 || [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]] || [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Албания]], [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] |- | [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Кипр]] || [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] [[Греция]], [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] |- | [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Македония]] || [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Босния жана Герцеговина]], [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Сербия]] |- |rowspan="6"| 1 || [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Испания]] || [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Португалия]] |- | [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Литва]] || [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] |- | [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] || [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] |- | style="background:silver" | [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Орусия]] || [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] [[Беларусь]] |- | [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Румыния]] || [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Молдова]] |- | [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] || [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|]] [[Азербайжан]] |} == Сыйлыктар == === Марсел Безансондун сыйлыгы === === OGAEнин сыйлыгы === === Барбара Декстин сыйлыгы === == Жандуу алып көрсөтүү == === Түз ободо алып көрсөтүүчү өлкөлөр, телеканалдар жана баяндамачылар === {| class="wikitable" |- !Номур!! Мамлекет !! Телекөрүнүү !! Баяндамачы |- | 01|| [[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Австрия]] || [[ORF]] || [[Andi Knoll]] |- | 02|| [[Файл:Azerbaijan.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Азербайжан]] || [[ITV]] || |- | 03|| [[Файл:Albaniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Албания]] || [[RTSH]] || |- | 04|| [[Файл:Armeniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Армения]] || [[AMPTV]] || |- | 05|| [[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Беларусь]] || [[BTRC]] || [[Денис Курьян]] |- | 06|| [[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Бельгия]] || [[VRT]] || [[Jean-Pierre Hautier]], [[Jean-Louis Lahaye]] |- | 07|| [[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Болгария]] || [[BNT]] || |- | 08|| [[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Босния жана Герцеговина]] || [[BHRT]] || |- | 09|| [[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Германия]] || [[NDR]] || |- | 10|| [[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Греция]] || [[ERT]] || [[Marion Mihelidaki]] |- | 11|| [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Грузия]] || [[GPB]] || |- | 12|| [[Файл:Denmarkch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Дания]] || [[DR]] || |- | 13|| [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Израиль]] || [[IBA]] || |- |14 || [[Файл:Irelandch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Ирландия]] || [[RTÉ]] || [[Marty Whelan]] |- | 15|| [[Файл:Icelandch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Исландия]] || [[RÚV]] || |- | 16|| [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Испания]] || [[TVE]] || |- | 17|| [[Файл:Italych.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Италия]] || [[RAI]] || |- | 18|| [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Кипр]] || [[CyBC]] || |- | 19|| [[Файл:Latviach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Латвия]] || [[LTV]] || |- | 20|| [[Файл:Lithuaniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Литва]] || [[LRT]] || |- | 21|| [[Файл:Hungarych.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Венгрия|Мажарстан]] || [[MTV]] || [[Gábor Gundel Takács]] |- | 22|| [[Файл:Macedoniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Македония]] || [[MKRTV]] || |- | 23|| [[Файл:Maltach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Мальта]] || [[PBM]] || |- | 24|| [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Молдова]] || [[TRM]] || |- | 25 || [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Нидерланддар]] || [[TROS]] || [[Jan Smit]], [[Daniël Dekker]] |- | 26 || [[Файл:Norwaych.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Норвегия]] || [[NRK]] || |- | 27 || [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Орусия]] || [[RTR]] || [[Ольга Шелест]], [[Дмитрий Губерниев]] |- | 28 || [[Файл:Portugalch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Португалия]] || [[RTP]] || [[Sílvia Alberto]], [[Pedro Granger]] |- | 29 || [[Файл:Romaniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Румыния]] || [[TVR]] || |- | 30|| [[Файл:San Marinoch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Сан Марино]] || [[SMRTV]] || |- | 31|| [[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Сербия]] || [[RTS]] || |- | 32|| [[Файл:Slovakiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Словакия]] || [[STV]] || |- | 33|| [[Файл:Sloveniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Словения]] || [[RTVSLO]] || |- | 34|| [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Түркия]] || [[TRT]] || |- | 35|| [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Украина]] || [[NTU]] || [[Татьяна Терехова]], [[Тимур Мирошниченко]] |- | 36|| [[Файл:United Kingdomch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Улуу Британия]] || [[BBC One]], [[BBC Three]], [[BBC HD]]|| [[Scott Mills]] , [[Sara Cox]], [[Graham Norton]] |- | 37|| [[Файл:Finlandch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Финляндия]] || [[YLE]] || |- | 38|| [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Франция]] || [[France 3]] || [[Cyril Féraud]], [[Mireille Dumas]] |- | 39|| [[Файл:Croatiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Хорватия]] || [[HRT]] || |- | 40|| [[Файл:Montenegroch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Черногория]] || [[RTCG]] || |- | 41|| [[Файл:Switzerlandch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Швейцария]] || [[SRG]], [[SSR]], [[idée]], [[suisse]] || |- | 42|| [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Швеция]] || [[SVT]] || |- | 43|| [[Файл:Estoniach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Эстония]] || [[ERR]] || [[Marko Reikop]] |- | 44|| [[Файл:Australiach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Австралия]] || || |- | 45|| [[Файл:NewZealandch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Жаңы Зеландия]] || || |- | 46 || [[Файл:Kazakhstanch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Казакстан]] || || Нурберген Макамбетов, Калдыбек Жайсаңбай |- | 47|| [[Файл:Canadach.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Канада]] || || |- | 48|| [[Файл:Kyrgyzstanch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Кыргызстан]] || [[КТРК|KTRK]] || Элмар Осмонов, Айбек Акматов |- | 49|| [[Файл:Liechtensheinch.png|{{{1|22px}}}|border|]]<noinclude> [[Лихтенштейн]] || || |} === Добуштарды жарыялагандар === == Галерея == <center> <gallery widths="200px" heights="170px"> Файл:Софи Маринова.JPG|[[Болгария]], [[Sofi Marinova|Софи Маринова]] Файл:Mandinga First Rehearsal.jpg|[[Румыния]], [[Mandinga]] Файл:Željko Joksimović 2012 Eurovision.jpg|[[Сербия]], [[Желко Йоксимович]] Файл:Эва Бото Баку.JPG|[[Словения]], [[Eva Boto|Ева Бото]] |[[Украина]], [[Gaitana|Гайтана]] Файл:Нина Бадрич.JPG|[[Хорватия]], [[Nina Badrich|Нина Бадрич]] Файл:Rambo Amadeus Eurovision 2012 Baku Semi-Final.jpg|[[Черногория]], [[Rambo Amadeus]] Файл:Лорин.JPG|[[Швеция]], [[Loreen|Лорин]] </gallery> </center> == Шилтемелер == [[Файл:Escportalshchb.png|50px|thumb| Уикипедияда [[Портал:Еврокөрүнүү|«Еврокөрүнүү»]] деген портал бар]] * [http://eurovision.az/ Еврокөрүнүү 2012 ырасмый сайты] * [http://eurovision.tv Еврокөрүнүүнүн ырасмый сайты] * [http://www.facebook.com/Baku.ESC.2012 Facebookтагы баракчасы] * [https://web.archive.org/web/20120530060650/http://www.esckaz.com/2012/ ESCKaz сайтындагы Еврокөрүнүү 2012 жаңылыктары] {{Еврокөрүнүү ыр сынагы жылдар боюнча}} [[Категория:Еврокөрүнүү ыр сынагы]] [[Категория:Маданият]] [[Категория:Европа]] fh00jfvhl5exajjny38my7b8nkquiag 0 18792 664074 647891 2026-10-29T19:18:29Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664074 wikitext text/x-wiki {{Компания маалыматы |аталышы = Google |логотип = [[Файл:Google 2026 logo.svg|100px]]<br>[[Файл:Googleplex HQ (cropped).jpg|280px]] |листинг биржада = [https://www.nasdaq.com/market-activity/stocks/goog NASDAQ: GOOG] <br> [https://www.nasdaq.com/market-activity/stocks/googl NASDAQ: GOOGL] |негизделгени = 1998-жыл 4-сентябрь |түрү = менчик |жайгашкан жери = {{Өлкө желеги|АКШ}}: [[Маунтин-Вью]], [[Калифорния]] |негиздөөчүлөрү = Сергей Брин жана Ларри Пейж |маанилүү фигуралар = Сундар Пичаи (CEO) |туунду компаниялары = Google LLC: YouTube, DoubleClick, On2 Technologies, Google Voice, Picnik, Aardvark, AdMob, Firebase, Waze |энелик компания = Alphabet Inc. |жумушчуларынын саны = 187,000 (2022) |сайт = https://about.google/ }} Компания [[Ларри Пейж]] жана [[Сергей Брин]] тарабынан алар [[Стэнфорд Университети|Стэнфорд университетинде]] окуп жүрүшкөн учурда түзүлгөн. С. Брин менен Л. Пейж биргеликте компаниянын 16 пайызына ээлик кылышат. Google жабык менчик компания катары 1998 ж. Аяк Оонасынын 4 күнү катталаган. 2004 ж. 19 Баш Оонасында алгачкы ачык сунуштоо ([[IPO]]) өнөктөштүгү жүргүзүлүп баштаган. Башында компаниянын түпкү максаты "дүйнө жүзүндөгү маалыматтарды жалпы жеткиликтүү жана пайдалуу кылып уюштуруу" — деп аныкталган<ref>{{cite web |url=http://investor.google.com/conduct.html |title=Google Code of Conduct|publisher=Google, Inc.}}</ref>. Компаниянын бейрасмий урааны — "Тажаал болбо". 2006 ж. компаниянын башкы кеңсеси [[Калифорния|Калифорниянын]] [[Маунтин Вю]] шаарына көчөт. Уюшулгандан учурдан башталган ылдам өнүгүү компаниянын өзөгү болгон желеде издөө машинасынына байланышкан жаңы кызматтарды жаратууга, сатып алууларды жүргүзүүгө жана шериктештиктерди түзүүгө алып келген. Компания интернетте колдоно турган электрондук кат, кеңсе программаларынын топтомдорун жана социалдык желелер кызматтарын сунуштайт. "Google" желени сыдыруу, сүрөттөрдү уюштуруу жана оңдоо, ошондой эле заматта баарлашуу үчүн алмашы сыяктуу жергиликтүү аткарылуучу колдонмолорду да сунуштайт. Google Android мобилдик операциондук системасын, браузерге негизделген [[Google Chrome]] OS операциондук системасын өнүктүрүүдө да алдыңкы орунду ээлейт жана Chromebook нетбуктар үчүн атайын операциондук системаны түзгөн. Google дүйнөнүн чар тарабында жайгашкан миллиондон ашык серверлерди иштетет, күн сайын колдонуучулардын миллиарддан ашык издөө талаптарын жана алар жараткан 24 петабайтын тегерегиндеги маалыматтарды тейлейт. 2009 жылдын Аяк Оонасында Alexa рейтингинде АКШ тейлөөгө багытталган google.com Интернеттеги эң көп адам кирген конуш катары таанылган. "Google"дун эл аралык багытта иштеген жана ал ээлик кылган YouTube, Blogger жана Orkut. сыяктуу көптөгөн кызматтар эң көп талап кылынуучу жүз конуштун тизмесине кирет. BrandZ тарабынан түзүүчү брэнддердин рейтингдик маалымат корунда Google экинчи орунду ээлейт. "Google"дун кызматтарынын доменддер мейкиндигиндеги алдыңкы орундарды ээлеши компанияны автордук укук, жеке жашоо купуясы жана цензура темаларынын тегерегинде сын-пикирлерди жаратып келет. == Тарыхы == "Google" 1996 ж. [[Ларри Пейж|Ларри Пейждин]] жана [[Сергей Брин|Сергей Бриндин]] Калифорниядагы [[Стэнфорд Университети|Стэнфорд университетеинде]] (PhD) философия доктору (биздин илимдин кандидатына тете) даражасын жактоодогу изилдөө долбоору катары пайда болгон. Ал учурда издөө машинелери колдонушкан ыкмалар табылгаларды иреттеп көрсөтүүдө изделген сөз конушта канча жолу кайталана тургандыгын эсепке алган. Брин менен Пейж издөө табылгаларын кандайча жакшыртуу тууралуу изденүүнүн натыйжасында конуштардын өз ара байланыштарын талдоого алган системаны сунушташкан. Бул жаңы технология [[PageRank]] деп аталган. Анын негизги маңызы - желеконуштун маанилүүлүгү ага шилтеме берген башка желеконуштардын санынын жана алардын салмагынын (маанилүүлүгү) ортосунан келип чыккан байланыш катары эсептеши. 1996 ж. ушундай эле стратегияны колдонгон "RankDex" деп аталаган кичинекей издөө машинеси "IDD Information Services" компаниясынан Робин Ли иштеп чыгып, желеконуштарды эсептөөдө жана рейтинг берүүдө колдонула баштаган болчу. "RankDex" технологиясы кийин Р. Ли тарабынан патенттелип жана Кытайда [[Baidu]] кызматын негиздөө үчүн колдонулган. Л. Пейж менен С. Брин алгач жаңы издөө машинесин конуштун маанилүүлүгүн эсептөөдө кайтарым байланыштарды эсептегендиктен "BackRub" (сөзмө сөз которулушу: "арканы ушалоо") деп аташкан. Кийин атын "Google" деп өзгөртүшөт, бул '''googol''' сөзүнүн ката жазылышынан келип чыккан, бир санынан кийин катары менен жазылуучу жүз нөлдү түшүндүрөт (10 жүзүнчү даражасында) жана издөө машинеси колдонуучулардын эбегейсиз көп маалымат менен камсыз кылууну көздөйт дегенди билдирет. Google иш жүзүндө Стэнфорд университетинин вебсайтынын алдындагы домен катары<ref>google.stanford.edu</ref> дарегинде иштеген<ref>{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150927004511/http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|archivedate=2015-09-27|access-date=2019-12-17|deadurl=yes}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref>. Google үчүн домен 1997 ж. Аяк Оонасынын 15 катталган жана компания 1998 ж. 4 Аяк Оонасында негизделген жана досу Сузан Вожискинин машине сарайында, Менло Парк, Калифорнияда жайгашкан. Стенфорд боюнча курсташы Крейг Силверстайн жумушка алынган биринчи кызматкер болгон. 2011 ж. Бугусунда алгачкы жолу конушка кирген уникалдуу колдонуучулардын саны 1 миллиардан ашкан жана 2010 ж. Бугусундагы көрсөткүчтөрдөн (931 миллион) 8.4% өскөн. == Финансы жана алгачкы ачык сунуштоо (IPO) == "Google"га болгон алгачкы инвестиция компания түптөлгөнгө чейин эле Sun Microsystems компаниясынын негиздөөчүлөрүнүн бири Энди Бехтолштейм тарабынан 1998 ж. Баш Оонасында берилген 100 000 доллар болгон. 1999 ж. башында бүтүрүүчү студенттер С. Брин менен Л. Пейж издөө машинесин өнүктүрүүгө алардын окуусуна керек болгон убакыттын көбүн алып жатат деп чечишип, "Excite" компаниясынын башкы аткаруучу директору Жорж Беллге бул ишти 1 млн. долларга сатып алууну сунушташат. Ал сунушту четке кагат жана С. Брин жана Л. Пейж менен сүйлөшүүлөрдү жүргүзүүнүн натыйжасында бааны $750 000 түшүргөн "Excite" компаниясынын тобокелчи (венчурдук) капиталисттеринин бири Винод Косланы сынга алат. 1999 ж. Теке айынын 7 күнү тобокелчил капитал (венчурдук капитал) компаниялары "Kleiner Perkins Caufield & Byers" жана "Sequoia Capital" башында турган негизги инвесторлор тобу $25 миллиондук инвестициялык фонд ачкандыгы белгилүү болгон. "Google"дун алгачы ачык сунуштоосу (IPO) беш жылдан кийин, 2004 жылдын 19 Баш Оонасында (август) орун алган. Ошол учурда Ларри Пейж, Сергей Брин жана Эрик Шмидт "Google"га 20 жыл бою 2024 ж. чейин иштейбиз деп макулдашышкан. Компания 19,605,052 акцияны ар биринин баасын $85 сунушташкан. Акциялар "Morgan Stanley" жана "Credit Suisse" компаниялары кепилдик берген уникалдуу онлайн аукциондо сатылган. $1.67 миллиардга болгон сатуулар "Google"дун капиталдашуу баасынын $23 миллиарддан ашып түшүшүнө алып келген. Калган 271 миллион акциянын көбү "Google"дун көзөмөлү алдында калып жана анын бир топ кызматкерлери заматта баалуу кагаздарга ээлик кылган миллионерлерге айланышкан. "Google"дун атаандашы "Yahoo!" дагы бул кадамдан пайда көргөн, анткени алар Алгачкы Ачык Сунуштоого чейин эле "Google"дун 8.4 миллион акциясына ээлик кылышкан. Кээ бир кишилер IPO (Алгачкы Ачык Сунуштоо) "Google"дун уюмдук маданиятын сөзсүз өзгөрүүлөргө тушуктурат деген божомолдорду кызуу талкууга алышкан. Ээлик кылуучулардан тарабынан болгон басымдын себеби көптөгөн компаниялардын башкаруучулары заматта баалуу кагаздар миллионерлери болуп калышан улам кызматкерлердин пайдасынын кыскарышына менен байланыштуулугунда. (??? такташ керек) Мындай тынчсызданууларга жооп катары ээлик кылуучулары Сергей Брин жана Ларри Пейж болочок инвесторлорго болгон кайрылуусунда IPO (ААС) уюмдун маданиятын өзгөртпөйт деп убада беришкен. Бирок 2005 ж. "The New York Times" жана башка маалымат булактары макалаларында "Google" өзүнүн корпоративдүүлүккө каршы, "тажаал болбо" философиясынан тайа баштагандыгынан шекшине башташкан. Компаниянын кайталангыс маданиятын колдоо максатында Google Адам Ресурстарын Башкаруу Директоруна баш ийген Башкы Маданият Кызматкерин киргизишкен. Башкы Маданият Кызматкеринин негизги тапшырмасы - компаниянын маданиятын жана ал негизделгенде кабыл болгон өзөктүк баалулуктарынын - жалпы чөйрөлүү жалпак уюмду андан ары өнүктүрүү жана тейлөө. Ошондой эле, "Google" мурунку кызматкерлери тарабынан аны сексизм (жынысына байланыштуу кысмактоо), эйжизм (жашына карата кысмактоо ) боюнча айыптоолорго кирептер болгон. Ачык Сунуштоодон кийин мыкты сатуулардын жана онлайн жарнамадан түшкөн олжонун көлөмүнүн өсүшүндө себебинде акциялардын баасы жогорулап 2007 ж. 31 Тогуздун айында биринчи жолу $700 жеткен. Акциялардын толкунун ири институционалдык инвесторлорго жана бириккен фонддорго каршы тарапта ойногон жеке инвесторлор жаратышкан. Компаниянын акциялары азыр "NASDAQ" финансы биржасында "GOOG" жана Франкфурт финансы биржасында "GGQ1" белги-аттары менен тизмекке кирген. == Өсүш == 1999 ж. Жалган Куранында өз кеңсесин Кремний өрөөнүнүн башка дагы көрүнүктүү жаңы баштаган технологиялык компаниялар жайгашкан Калифорниядагы Пало-Алтого көчүргөн. Кийинки жылы Пейж менен Бриндин издөө системасында жарнамага жол бербөө тууралуу баштапкы пикирине каршы келгендигине карабастан, Гугл башкы сөздөрдгө байлаган жарнамыны сата башташкан. Барактардын жасалгасына аз таасир тийгизүү жана жүктөлүү ылдамдыгын жогорулатуу максатында жарнама жалаң гана текст түрүндө берилип башатаган. Баш сөздөрдү сатуу баасы койулган акча менен жарнаманы басылыш көрсөткүчүнүн ортосунан эсептелип чыгып, жарнамага акча койуунун баштапкы баасы бир басканына беш центтен башталган. Башкы сөздөргө байланган жарнаманы сатуу биринчи жолу Goto.com колдонгон жана Билл Гросс тарабынан ойлонуп табылган. Компания атын "Overture Services" деп өзгөртүлгөндөн кийин алар Гуглды басканга-төлө жана акча койуу патенттерин бузду деген күнөөлөө менен соттошуп башташкан. "Overture Services" кийин "Yahoo!" тарабынган сатылып алынып аты "Yahoo! Search Marketing" деп өзгөртүлөт. Иш кийин соттон тышкары макулдашуу аркылуу бүтүрүлүп, Гугл жөнөкөй акцияларын "Yahoo!"-га патенти мөөнөтсүз колдонууга акысынан айырбаштап берүүгө мажбур болгон. Ушул мезгилде Гугл ПейжРанк (PageRank ) катары баяндалган механизмге патент алууга жетишет. Патент расмий түрдө Стэнфорд университетине берилип ойлоп табуучу катары Лауренс Пейж көргөзүлгөн. 2003 жылы Гугл тез өнүгүү алдында кеңсесин Кремний өрөөнүнөн көчүрүп Калифорниядагы Маунтейн Вйю, Амфитеатр Парквей 1600 дарегиндеги кеңселер топтомуна көчүрөт. Ошондон бери бул кеңселер топтому "Googleplex" катары белгилүү. "Googleplex"-дин ички жасалгасы архитектор Клайв Вилкинсон тарабынан иштелип чыккан. Үч жылдан кийин Гугл SGI-дан имаратты $319 млн. менчикке сатып алган. By that time, the name "Google" had found its way into everyday language, causing the verb "google" to be added to the Merriam Webster Collegiate Dictionary and the Oxford English Dictionary, denoted as "to use the Google search engine to obtain information on the Internet." == Сатып алуулар жана шериктештиктер == 2001 ж. бери Google көптөгөн компанияларды сатып алышкан жана негизинен майда тобокелчилдик капитал (ventury capital) компанияларды көңүл бурган. 2004 ж. Google "Keyhole, Inc" сатып алган. Бул жаңы баштаган компания Жердин үч өлчөмдүү элесин берген "Earth Viewer" (Жерди Байкоо) деп аталган өндүрүмдү чыгарган. Google бул кызматтын атын 2005 ж. Google Жер деп өзгөрткөн. Эки жылдан кийин Google YouTube онлайн видеоконушун $1.65 млн. сатып алган. 2007 ж. 13 Чын Куранында Google DoubleClick менен аларды $3.1 миллиардка сатып алуу тууралу макулдашууга жетишкен жана муну менен Google DoubleClick чогулткан жарнама берүүчүлөрдүн жана агенттиктердин баалуу кызматташтык мамилерине ээ болгон. Ошол эле жылы бир аз кийинчерээк Google GrandCentral компанииясын 50 млн. долларга сатып алган. Бул желеконуштун аты кийин Google Voice деп өзгөртүлөт. 2009 ж. 5 Баш Оонасында өзүнүн алгачкы ачык компаниясын - видео софт жасаган On2 Technologies компаниясын $106.5 млн.го сатып алган. Ошондой эле Google "Aardvark", социалдык желелерде издөө системасын $50 млн.го сатып алган жана өзүнүн ички блогунда "биз кай жерде кызматташуу таба алаарыбызды издейбиз" деп коментарийлеген. 2010 ж. Чын Куранында Google "Agnilux" жабдуу өндүрүүчү башталгыч компанияны сатып алган. Көптөгөн компанияларды сатып алуудан сырткары Google баардык тармактарда көптөгөн уюмдар менен издөөдөн тартып жарнамага чейин кызматташууларды түзгөн. 2005 ж. Google "NASA", "Ames Research Center" менен кеңсе куруу боюнча шериктештик түзгөн. Бул кеңселер ири көлөмдөгү маалыматты башкаруу, нанотехнологиялар, бириндетип эсептөө (булут компютинг) жана космостогу ишкерчилик боюнча изилдөө долбоорлорун ишке ашырууга дайындалган. 2005 ж. Тогуздун айында Google Sun Microsystems менен өз ара технологияларды бөлүшүү жана аларды жайылтууга көмөктөшүү боюнча шериктештик түзөт. Компания ошондой эле AOL жанаTime Warner менен өз ара видео издөө кызматтарын өркүндөтүү боюнча бириккен кызматташууга катышат. 2005 ж. Google [[Microsoft]], Nokia, жана Ericsson компаниялары менен шериктештикте атайын мобилдүү шаймандар үчүн түзүлгөн ".mobi" атылышындагы жогорку деңгээлдеги доменди каржылоого катышат. Кийинчерээк Google мобилдик жарнаманын артыкчылыктарын колдонгон "Adsense for Mobile" ишке ашырат. Жарманын көлөмүн андан ары дагы көбөйтүү менен Google жана "News Corporation" кирген "Fox Interactive Media" популярдуу MySpace социалдык желесинде издөө жана жарнама жайгаштыруу боюнча $900 миллиондук макулдашууга жетишет. 2006 ж. Тогуздун айында Google видеолорду бөлүшүү үчүн түзүлгөн YouTube сайтын акция түрүндө 1,65 миллиард АКШ долларына сатып алаарын жарыялаган, жана бул иш 2006–ж. Жетинин айында ишке ашырылган<ref>{{Cite news | title = Google closes $A2b YouTube deal|author=[[Reuters]]|work=The Age |location=Australia| url = http://www.theage.com.au/news/Busness/Google-closes-A2b-YouTube-deal/2006/11/14/1163266548827.html|accessdate=November 29, 2008|accessdate=July 5, 2010 | location=Melbourne | date=November 14, 2006}}</ref>. Google YouTube cайтын иштетүүгө канча каражат коротулгандыгы тууралуу кеңири маалымат берген эмес, ал эми 2007 – жылы сайттан түшкөн кирешелердин баары расмий документтерде жөн гана «материалдык эмес» деп көрсөткөн<ref name=Moneyclip>{{Cite news|first=Yi-Wyn|last=Yen|date=March 25, 2008|url=http://techland.blogs.fortune.cnn.com/2008/03/25/youtube-looks-for-the-money-clip|title=YouTube Looks For the Money Clip|accessdate=July 5, 2010|archivedate=2010-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100117010826/http://techland.blogs.fortune.cnn.com/2008/03/25/youtube-looks-for-the-money-clip/}}{{dead link|date=June 2012}}</ref>. 2008 – ж. Кулжасында Forbes журналы 2008 – ж. YouTube сайтынан түшкөн пайда болжолу менен 200 млн. АКШ долларына барабар экендигин жарыялаган, ошондой эле жарнак берүү бөлүмүнүн прогрессин өзгөчө белгилеп өткөн<ref name="Forbes08">{{Cite news|first=Quentin|last=Hardy|coauthors=Evan Hessel|url=http://www.forbes.com/forbes/2008/0616/050.html|title=GooTube|work=Forbes|date=May 22, 2008|work=Forbes Magazine |accessdate=August 3, 2009|accessdate=July 5, 2010}}</ref>. 2007 – ж. Google NORAD Tracks Santa кызматына демөөрчү болуп баштаган. Бул кызмат негизи Исанын туулган күнө кечесинде Санта Клаустун «изи менен жүрүп», ал эмне кылып жатканын көрсөтүп берээр эле. Ал эми Google Earth кызматынын жардамы менен Сантаны ээрчүү биринчи жолу 3-D форматында көрсөтүлүп, ага чейинки спонсор AOL компаниясы четке чыгарылган. Google компаниясынын менчиги болуп калган YouTube сайты NORAD Tracks Santa корсотуусуно озунун бир каналын болуп берген. 2008 ж. Google "GeoEye" менен шериктештикте Google Earth кызматын мыкты сапаттуу сүрөттөр менен камсыздоо максатында обого спутник учурат. Спутник 2008 ж. 6 Аяк Оона күнү Ванденберг Аба Күчтөрүнүн базасынан учурлуган. Google "Life Magazine" журналы менен бирдикте анын сүрөттөр архивин интернетке чыгарган. Бул жерде мурун журналга эч качан чыкпаган сүрөттөр дагы жарыяланган. Бул жерде мурун журналга эч качан чыкпаган сүрөттөр дагы жарыяланган. Сүрөттөр коомдук кенч абалында жарыялангандыгына карабастан суу-белги салынып жана автордук укуктар тууралуу эскертемеси менен коштолгон. 2010 ж. "Google Energy" өзүнүн кайра калыбына келүүчү кубатты өндүрүү боюнча биринчи долбоорун каржылап баштап Түндүк Дакоттадагы эки шамал электр станциясын курууга $38.8 миллион салган. Компания бул эки өндүргүч 169.5 мегаватт же 55000 үй-чарбасын электр кубаттуулук камсыздай ала тургандыгын билдирген. "NextEra Energy Resources" тарабынан курулган бул өндүргүчтөр аймактагы казып алынуучу отундун керектөөсүн кыскартат жана олжо кайтарат. "NextEra Energy Resources" долбоордун өнүгүүсүн каржылоо максатында Google-га анын жыйырма пайызын сатат. 2010 ж. ошондой эле Норвегияда жайгашкан, желеге жердиктелген телеконференция уюштууру кызматын көрсөткөн "Global IP Solutions" компаниясын сатып алат. Бул сатып алуу Google үчүн телефон кызматтарын өз кызматтарына кошконго мүмкүнчүлүк түзөт. 2010 – ж. Бугусунда Google "AdMob" аттуу мобилдик жарнак түйүнүн сатып алгандыгы жөнүндө жар салат. Бул сатып алуу андан бир нече күн мурун Федералдык Соода–Сатык Комиссиясы аркылуу изилденип бүткөн эле<ref>{{cite web |url=http://www.appscout.com/2010/05/google_closes_acquisition_of_a.php |title=Google AdMob сатып алуусу мүмкүн |last1=Albanesius |first1=Chloe |date=May 27, 2010 |work=AppScout |publisher=Ziff Davis Publishing Holdings Inc. |accessdate=June 16, 2010 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716180347/http://www.appscout.com/2010/05/google_closes_acquisition_of_a.php |dead-url=yes |archivedate=2011-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716180347/http://www.appscout.com/2010/05/google_closes_acquisition_of_a.php }}</ref>. "AdMob" Google компаниясына кандай баада сатылганы жашыруун боюнча калган<ref>{{cite web |url=http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2355609,00.asp |title=Google Acquires Mobile Display Ad Firm AdMob |last1=Albanesius |first1=Chloe |date=November 9, 2010 |work=PC Magazine |publisher=Ziff Davis Publishing Holdings Inc. |accessdate=June 16, 2010}}</ref>. Ошол эле жылдын Текесинде Google Айовалык шамал фермасы менен 114 мегаваттык энергияны сатып алуу боюнча 20 жылдык келишимге кол койгон<ref name="wind energy">{{cite web |url=http://news.techworld.com/green-it/3232690/google-buys-power-from-iowa-wind-farm/?olo=rss |title=Google buys power from Iowa wind farm |publisher=News.techworld.com |date=July 21, 2010 |accessdate=October 26, 2010 |archivedate=2014-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705231858/http://news.techworld.com/green-it/3232690/google-buys-power-from-iowa-wind-farm/?olo=rss }}</ref>. 2011 – ж. Чын куранында "The Globe and Mail" Google “Nortel Networks” компаниясынын 6000 патентин 900 миллион АКШ долларына сатып алууну сунуш кылгандыгын маалымдаган<ref>{{cite news |author=Canada |url=http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/google-bids-900-million-for-nortel-patents/article1969788/ |title=Bid for Nortel patents marks Google's new push into mobile world |work=Globe and Mail |location=Toronto |date=April 4, 2011 |accessdate=April 25, 2011 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110406180108/http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/google-bids-900-million-for-nortel-patents/article1969788/ |archivedate=2011-04-06 }}{{dead link|date=June 2012}}</ref>. 2011 – ж. Баш оонасында Google "Motorola Mobility" компаниясын 12,5 миллиард<ref>{{cite news |url=http://www.washingtonpost.com/blogs/faster-forward/post/google-agrees-to-acquire-motorola-mobility/2011/08/15/gIQABmTkGJ_blog.html |title=Google agrees to acquire Motorola Mobility |author=Tsukayama, Hayley |work=The Washington Post |date=August 15, 2011 |accessdate=August 17, 2011 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://investor.google.com/releases/2011/0815.html |title=Google to Acquire Motorola Mobility&nbsp;— Google Investor Relations |publisher=Google |accessdate=August 17, 2011}}</ref> АКШ долларына сатып алаары жонундо айтты, бирок бул келишим Америкалык жана Европалык туруктуулукту камсыздоо кызматтарынын макулдугу менен гана ишке ашат эле. Google блоггунда компаниянын башкы директорунун орун басары жана негиздоочусунун бири Ларри Пейдж "Motorola Mobility" компаниясын сатып алуу Google учун патенттик портфолиосун чындоо учун жасалган стратегиялык журуш экендигин ачыкка чыгарды. Компаниянын Android оперативдик системасы бутун индустрияны камтыган патент согушунда жаны от болуп чыкты; бул создорду [[Apple]] жана Microsoft HTC, Samsung жана Motorola сыяктуу Android системасын колдонгон компанияларды сотко бергендиги тастыктап турат. 2012–ж. Бугусунда Кытай Эл Республикасынын макулдугунан кийин Google "Motorola Mobility" компниясын сатып алууну ишке ашырды. Бир четинен бул келишимдин жыйынтыгында Motorola нын бир далай маанилуу патенттери Google компаниясына "Apple" жана "Microsoft" ж.б. компаниялар менен болгон тирмешуудо жардам берди жана Android системасын эркин колдонууга мумкунчулук тузду [108]. Бул патенттер чонток телефондору жана откоргучсуз иштоочу технологиялар менен иштоо учун берилген эле. Коомдук туйун кызматтарын кенейтуу учун, Google "Meebo" медиа – платформасынан баштап "Silicon Valley" аймагын сатып алууну пландаштырып жатат. Ал эми 2012–жылдын Кулжасында Google "Quickoffice" компаниясын сатып алган. Бул компания iOS жана Android оперативдик системаларына ылайыкташтырылган мобилдик продукттук комплекти менен кенен таанымал. Google "Quickoffice" компаниясынын технологиясын озунун продукттук комплекти менен кошо иштетууну пландаштырууда. == Google маалымат борборлору == Google Inc. азыркы тапта АКШ территориясы боюнча 6 маалымат борборун, ошондой эле Финляндияда 1 борбор жана Белгияда 1 борборду менчиктеп жана иштетип турат. 2011 ж. Аяк оонасында компания 200 млн. АКШ доллар каражат менен Азияда (Сингапур, Гон Конг жана Тайвань) 3 маалымат борборун кураарын жана алар учун жер сатып алгандыгын жарыялады. Бул борборлор бир же эки жылдын ичинде ишке киришээрин Google айтты. == Продуктылары жана кызматтары == === Жарнак бөлүмү === 2011-ж. Google кирешесинин 96% анын жарнак программаларынан болгон. 2006 - фискалдык жылына карата Google бүтүн жарнак кирешеси $10.492 млрд. түзгөнүн, ал эми лицензиялоо ж.б. кирешелери $112 млн. тузгондугун отчет кылган. Google онлайн жарнак рыногунда коптогон коптогон инновацияларды жузого ашырган, жана бул анын рыноктогу эн ири дилер болушуна жардам берген. DoubleClick компаниясынын технологиясын колдонуу менен, Google колдонуучулардын таламдарын жана контекстке жана жарнак коруучулордун таламдарына жооп берген мээленген жарнактарды туура таба алат. Google Analytics веб-сайттардын кожоюндары кайсыл жерде жана кантип адамдар анын сайтын колдонуп жаткан билип турууга мумкунчулук берет, мисалы учун, бетчедеги линктер канча жолу басылгандыгын изилдоо аркылуу. Google жарнактары учунчулук тарап сайттарда эки - болум программа турундо орноштурулат. Google AdWords жарнакчыларга жарнактарын Google контексттик жарнак тармактарында ар бир кликке чыгым же ар бир корууго чыгым схемалары аркылуу экрандаштырууга мумкунчулук берет. Анын бир тууган кызматы Google AdSense сайт кожоюндарына жарнактарды озунун сайттарында орноштуууруга жана ар бир клик учун акча табууга мумкунчулук берет. Бул программанын критикаланган бир жаман жери Google клик — фродко каршы күрөшө албастыгы болуп эсептелет, бул кайсы бир адам же автоматтык скрипт продуктыга кызыкпастан эле жарнакты ача бергендиги, ал эми бул учун компания жондон жон эле Google га акча толошу керек. 2006-ж. индустриалдык отчет боюнча болжол менен жарнактардын 14-20% фроддук же шектуу. Ошондой эле Google "издоо ичиндеги издоо" программасы боюнча дагы карама-каршылыктар болгон, анын экинчи даражадагы кутучасы колдонуучуга кайсы бир сайттын ичинде издегенин табууга мумкунчулук берет. Бирок бул кутучаны колдонгондо аттандаш компаниялардын жарнактары дагы пайда болуп, клиенттерди озулору издеп баштаган сайттан башка сайттарга тартып кетет эле. Андан тышкары Google жарнакчыларынын цензураларына да каршы даттануулар болгон, бирок бул даттануулардын кобу Сандык Мин жылдык Автордук укук Актысынын талаптарына жооп берет. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [http://www.google-ping.com/ '''Google Ping Service'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211063708/http://www.google-ping.com/ |date=2012-12-11 }} [[Категория:Интернет]] [[Категория:АКШ компаниялары]] [[Категория:Google]] bwybisdomvzpd2f3nu6yd06ul0eupd2 0 32579 664069 562897 2026-10-29T18:20:34Z ThörñeVelmora 49724 Сандык лотереялардын заманбап форматтары 664069 wikitext text/x-wiki '''Лотерея''' ({{lang-fr|loterie}}, голландча lot – чек, утуш дегенден) – лотерея билеттерин сатуу аркылуу мамлекеттин же аны уюштурган уюмдун элдеги эркин акча каражаттарын ыктыярдуу чогултуунун формасы; киреше жана чыгымдар лоттон сууруп алынган билет боюнча жүргүзүлгөн кумар оюну. Лотереядан түшкөн каражаттын бир бөлүгү утуштарга (акчалай жана белек катары) кетсе, калганы уюштуруучуларга, мамлекетке (салык түрүндө) жана башкаларга таандык болот. Лотерея 2-кылымда [[Кытай|Кытайда]], 15-кылымда Голландияда, 1530–31-ж. [[Италия|Италияда]] жана [[Франция|Францияда]], ал эми расмий жазуу тарыхый булактары боюнча Брюггеде 1466-ж. ойнотулган. Лотерея өзүнө кардарды тартуу үчүн кооз, көркөм (утуштардын сүрөтү менен) жасалат. Лотереялар катышуу боюнча – активдүү, пассивдүү жана активдүүпассивдүү; утуш түрүнө карата – тираж, дароо (спринт) жана аралаш; өткөрүү жери боюнча – жергиликтүү, республикалык жана эл аралык, ошондой эле стимул берген (ишкана жарнамасы), лото (тотализатор аркылуу), бинго жана башкага бөлүнөт. Көп өлкөлөрдө лотереяларды муниципалитеттер, кайрымдуулук уюмдары жана башкалар өткөрөт. Азыркы учурда өбөлгө болуучу лотереялар күч алууда. Кыргызстанда тираж («Кыргыз лото» жана башка), спринт (ордунан утушту дароо берген), (тамеки, чай жана башка нерселерди сатуучу), бинго (оюн залында өткөрүлүүчү) жана башка түрлөрү кеңири тараган. == Сандык лотереялардын заманбап форматтары == Сандык лотереялардын эрежелери сандык талаанын өлчөмүнө жана кошумча сандардын топтомуна жараша айкын түрдө ар башка болот. Немецтик LOTTO 6aus49 оюнчусу 49 ичинен 6 санды тандайт.<ref>{{Cite web|title=LOTTO 6aus49|url=https://www.lotto.de/lotto-6aus49|accessdate=2026-10-29|work=lotto.de}}</ref> Eurojackpotта 50 ичинен 5 сан жана 12 ичинен 2 кошумча «евросан» колдонулат.<ref>{{Cite web|title=Eurojackpot оюн эрежелери|url=https://www.lotto.de/eurojackpot/spielregeln|accessdate=2026-10-29|work=lotto.de}}</ref> Ирландиянын Lotto ойну 47 ичинен 6 сан тандап алууну сунуштайт, жана тираж учурунда кошумча бонус саны аныкталат.<ref>{{Cite web|title=Lotto оюнун кантип ойнотуу|url=https://www.lottery.ie/game-information/lotto|accessdate=2026-10-29|work=lottery.ie}}</ref> Swiss Lottoдо бир комбинация 42 ичинен 6 сан жана 1–6 аралыгынан бир «бактыруу» санына турат.<ref>{{Cite web|title=Individual picks – the simplest path to becoming a Lotto millionaire|url=https://www.swisslos.ch/en/swisslotto/information/instructions-for-playing/swisslotto_game_system/individual-picks.html|accessdate=2026-10-29|work=swisslos.ch}}</ref> EuroMillions формуласы 50 ичинен 5 сан жана 12 ичинен 2 Lucky Stars камтыйт.<ref>{{Cite web|title=Swisslos компаниясынын онлайн продуктулары|url=https://www.swisslos.ch/en/informations/games/online/start.html|accessdate=2026-10-29|work=swisslos.ch}}</ref> Негизги комбинациясы чоңураак форматтар да бар. Oz Lottoда 47 сан бар барабандан кокусунан 7 утуштук жана 3 кошумча сан чыгарылат.<ref>{{Cite web|title=Oz Lotto оюнун кантип ойнотсо болот?|url=https://help.thelott.com/hc/en-us/articles/4416863329689-How-do-I-play-the-Oz-Lotto-game|accessdate=2026-10-29|work=help.thelott.com}}</ref> Бинго оюну боюнча картасынын өлчөмү оюндун түрүнө жараша болот: мисалы, 9×3 жана 5×5 торлору кездешет.<ref>{{Cite web|title=Бингонун эрежелери: бул оюндун эрежелерин үйрөнүңүз|url=https://24kasino.com/bingo/pravidla/|accessdate=2026-10-29|work=24kasino.com}}</ref> Австралиялык Powerball эки барабанды колдонот: 7 утуштук сан 35 ичинен тандалат, ал эми өзүнчө Powerball — 20 ичинен.<ref>{{Cite web|title=Powerball оюнун кантип ойнотуу|url=https://help.thelott.com/hc/en-us/articles/4416863320217-How-do-I-play-the-Powerball-game|accessdate=2026-10-29|work=help.thelott.com}}</ref> Башка улуттук оюндар өз схемаларын колдонушат. Colorado Lotto+ 40 ичинен 6 сан тандап алууга негизделген.<ref>{{Cite web|title=Colorado Lotto+|url=https://www.coloradolottery.com/en/games/lotto/|accessdate=2026-10-29|work=coloradolottery.com}}</ref> Lotto Americaда 52 ичинен 5 сан жана 1–10 аралыгынан өзүнчө Star Ball тандалат.<ref>{{Cite web|title=Lotto America|url=https://ialottery.com/Pages/Games-Online/LottoAmerica.aspx|accessdate=2026-10-29|work=ialottery.com}}</ref> Канадалык LOTTO MAXта бир комбинация 1–52 аралыгынан 7 санды камтыйт; негизги тиражда ошондой эле бонус саны аныкталат.<ref>{{Cite web|title=Өз ыкмаңыз менен ойноону үйрөнүңүз: LOTTO MAX|url=https://www.olg.ca/en/lottery/play-lotto-max-encore/how-to-play.html|accessdate=2026-10-29|work=olg.ca}}</ref> Салыштыруу көрсөтүп турат, бир класска кирген оюндар да негизги талаанын өлчөмүн, өзүнчө бонус аралыктарын жана утуш комбинациясынын элементтеринин санын ар түрдүү кура алышат. Мындай ар түрдүүлүк заманбап лотерея бирдиктүү сандык схема эмес, ар кандай талааларга, кошумча шарларга жана утуш комбинациясын түзүү эрежелерине ээ оюндардын үй-бүлөсү экенин көрсөтөт. ===== Баян ===== Жолум такталган тартылган тараза жасашынын жараат бир гана оюнчу башынан мырза Анатолий, 50 000 Hryvnia утуп алууга жетишкен (экинчи тарап сүйл көтөрүп жок боло элек).<ref>{{Cite web |title=Lotto-Fun. |url=https://azartmsl.com/loto-zabava/v-onovlenomu-rozigrashi-mani-na-divani/ |accessdate=2019-11-22 |archivedate=2020-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927133023/https://azartmsl.com/loto-zabava/v-onovlenomu-rozigrashi-mani-na-divani/ }}</ref> Бүгүнкү күндө Россияда Лотереялар эки лотерея бренддери тарабынан таратылат — Столото жана Улуттук Лотерея.<ref>https://versia.ru/armen-sarkisyan-i-ego-gruppa-kompanij-sozdali-centr-nauchnyx-razrabotok-dlya-liftovoj-industrii</ref><ref>https://to-name.ru/biography/armen-sarkisjan.htm</ref><ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://polit.ru/bio/armen_sarkisyan/ |accessdate=2023-06-19 |archivedate=2021-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210413113021/https://polit.ru/bio/armen_sarkisyan/ }}</ref> == Жазуулар == <references /> == Колдонулган адабияттар == * “Кыргызстан”. Улуттук энциклопедия: 5-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: "Кыргыз энциклопедиясы" башкы редакциясы, 2014. ISBN 978—9967—14-111-7 [[Категория:Юридикалык аталгылар жана түшүнүктөр]] o0bwekz5m9rs9qj93dov7zjpln67x8c 0 34884 664160 562953 2026-10-30T11:40:25Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664160 wikitext text/x-wiki {{Балдар Еврокөрүнүүсүндөгү өлкө | Name = Швеция | Flag = Flag of Sweden.svg | Member station = [[SVT]] (2003-2005,2010-)<br/>[[TV4]] (2006-2007,2009) | ESC apps = 7 | ESC first = [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2003|2003]] | ESC best = 3 ([[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2006|2006]]) | ESC worst = 15 ([[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2003|2003]], [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2004|2004]], [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2005|2005]]) }} '''[[Швеция]]''' [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы|Еврокөрүнүү балдар ыр сынагында]] 7 жолу катышкан. Эң мыкты чыгуусу [[2006]]-жылы - 3-орун болгон. Эң начар жыйынтык [[2003]], [[2004]] жана [[2005]]-жылдары болгон - өлкөнү көрсөткөн бардык катышуучулар ушул жылдары 15-орунду ээлешкен. == Катышуучулар == {| class="wikitable sortable" !Жыл !Өткөрүлүүчү жай !Аткаруучу !Чыгарма !Орун !Упай |-bgcolor="pink" | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2003|2003]] | {{FL-DEN}} [[Копенгаген]] | The Honeypies | Stoppa Mig | 15 | 12 |-bgcolor="pink" | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2004|2004]] | {{FL-NOR}} [[Лиллехаммер]] | Limelights | Varför jag? | 15 | 8 |-bgcolor="pink" | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2005|2005]] | {{FL-BLG}} [[Хасселт]] | M+ | Gränslös kärlek | 15 | 22 |- bgcolor="orange" | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2006|2006]] | {{FL-ROM}} [[Бухарест]] | Молли Санден | Det finaste någon kan få | 3 | 116 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2007|2007]] | {{FL-NET}} [[Роттердам]] | Фрида Санден | Nu eller aldrig | 8 | 83 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2009|2009]] | {{FL-UKR}} [[Киев]] | Мимми Санден | Du | 6 | 68 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2010|2010]] | {{FL-BEL}} [[Минск]] | Джозефин Риделл | Allt jag vill ha | 11 | 48 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2011|2011]] | {{FL-ARM}} [[Ереван]] | Эрик Рапп | Faller | 9 | 57 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]] | {{FL-NET}} [[Амстердам]] | Лова Сённербо | Mitt mod | 6 | 70 |- | [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013|2013]] | {{FL-EU}} | июнь 2013 | июнь 2013 | | |} [[Швеция]]нын [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы|Балдар үчүн Еврокөрүнүү]] сынагындагы көрсөтүүчүсүн [[SVT]] телеканалы жана [[SR]] радиосу көмөктөшүп уюштуруучу «[[Lilla Melodifestivalen]]» сынагы тандайт. === Тандоолор === === 2012 === === Финал === {| class="wikitable sortable" |- ! № !! Аткаруучу !! Ыр !! Орун |- | 1 ||Mathilda Lindström || «[[Hellre utan dig]]» || |- | 2 || Moa ||Oemotståndlig || |- | 3 || Saga Pedersen || Om du var min || |-bgcolor="gold" | 4 || Lova Sönnerbo || Mitt mod || 1 |- | 5 || Lisa Ajax || Allt som jag har || |- | 6 || Felicia Vårnäs || Mitt liv || |- | 7 || Ida Wachsberger || Svarta Molnet || |- | 8 || Teddi Hernqvist || Till New York || |} === Калыстар === * [http://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D1%8C%D0%BE%D1%80%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D0%BD,_%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80| Кристер Боркман]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Еврокөрүнүүдөгү Швеция өкүлчүлүгүнүн башчысы * Каролина Норён - SR мүдүрү * Ян Лундквист - SVT продюсери == Шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20121226095727/http://esckaz.com/jesc Сынак боюнча маалымат] ESCKAZ.com {{Еврокөрүнүү балдар ыр сынагындагы өлкөлөр}} c6woi0txxoqpikctsxxg9jrxsulpupr 10 35312 664149 648119 2026-10-30T10:37:06Z Artelow 2286 664149 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{Категория макалаларда гана|Арип боюнча инсандар}}<!-- -->{{Категория макалаларда гана|Арип боюнча ырчылар|{{PAGENAME}}}}<!-- --> {{Карточка |стиль_денеси = width: 23em; |стиль_башжазуу =background:{{#switch:{{{Фон|}}}|solo_singer=&#35;f0e68c|non_vocal_instrumentalist=&#35;f4bf92|non_performing_personnel=&#35;bfe0bf|&#35;f0e68c}}; |стиль_текст = background:#EFF0F7; |стиль_үстүндө = background:{{#switch:{{{Фон|}}}|solo_singer=&#35;f0e68c|non_vocal_instrumentalist=&#35;f4bf92|non_performing_personnel=&#35;bfe0bf|&#35;f0e68c}}; |үстүндө = <div class="floatright"> <div class="thumb"> <div style="height:5px;"><div style="position: absolute; right:20px;"> [[Файл:Picto infobox music long.png|27px|alt=|right]] </div></div></div> <div style="position:relative;right:10px;width:260px;"><big> <span class="fn">{{карточка/ысымы|{{{Ысымы|}}}}}</span>{{#if: {{wikidata|p1559|{{{Нукура ысымы|}}}|plain=1}} | <br><small class="nickname" style="font-weight: normal; font-style:italic">{{wikidata|p1559[language!:ky]|{{{Нукура ысымы|}}}|monolingualLangTemplate=none}}</small>}}</big></div> </div> |сүрөт ={{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}| {{Сүрөттү форматтоо|[[Файл:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|{{#if:{{{Туурасы|}}}|{{{Туурасы|}}}|220px}}]]}}}} |сүрөт2 = {{#if:{{{Лого|}}} | [[Файл:{{{Лого|}}}|{{#if:{{{Лого туурасы|}}}|{{{Лого туурасы|}}}|220px}}]]}} |сүрөттүн_аталышы = {{#if:{{{Сүрөткө баяндама|{{{Сүрөттүн баяндамасы|}}}}}} | <small>{{{Сүрөткө баяндама|{{{Сүрөттүн баяндамасы}}}}}}</small>}} |башжазуу1 = {{#if:{{wikidata|p18|{{{Сүрөт|}}}}}|Негизги маалымат}} |белги2 = Төрөлгөндөгү&nbsp;ысымы |текст2 = {{wikidata|p1477|{{{Төрөлгөндөгү ысымы|}}}}} |класс2 = nickname |белги3 = Толук&nbsp;ысымы |текст3 = {{{Толук ысымы|}}} |класс3 = nickname |белги4 = Туулган&nbsp;датасы |текст4 = {{Персона/Дата|Туулганы|{{{Туулган датасы|}}}{{{туулган датасы|}}}|{{{Өлгөн датасы|}}}{{{өлгөн датасы|}}}}} |класс4 = bday |белги5 = Туулган&nbsp;жери |текст5 = {{{Туулган жери|}}} |класс5 = adr |белги6 = Өлгөн&nbsp;датасы |текст6 = {{Персона/Дата|Өлгөнү|{{{Өлгөн датасы|}}}{{{өлгөн датасы|}}}|{{{Туулган датасы|}}}{{{туулган датасы|}}}}} |класс6 = note |белги7 = Өлгөн&nbsp;жери |текст7 = {{{Өлгөн жери|}}} |класс7 = adr |белги8 = {{#if:{{{Мүрзөсүнүн орду|}}}|Мүрзөсүнүн орду}} |текст8 = {{{Мүрзөсүнүн орду|}}} |класс8 = adr |белги9 = Өлкө |текст9 = {{wikidata/p495|{{{Өлкө|}}}}} |класс9 = adr |белги10 = Кесиптери |текст10 = {{{Кесиптери|}}} |класс10 = note |белги11 = Ырчылык&nbsp;үнү |текст11 = {{{Ырчылык үнү|}}} |класс11 = note |белги12 = Аспаптары |текст12 = {{{Аспаптары|}}} |класс12 = note |белги13 = Жанрлары |текст13 = {{{Жанрлары|}}} |класс13 = note |белги14 = Активдүү жылдары |текст14 = {{{Активдүү жылдары|}}} |класс14 = note |белги15 = Каймана аты |текст15 = {{{Каймана аты|}}} |класс15 = nickname |белги16 = Жамааты |текст16 = {{{Жамааты|}}} |класс16 = note |белги17 = Кызматташтык |текст17 = {{{Кызматташтык|}}} |класс17 = note |белги18 = {{#if:{{{Лейбл тексти|}}}|{{{Лейбл тексти}}}|Лейблдар}} |текст18 = {{{Лейблдар|}}} |класс18 = label |белги19 = Сыйлыктары |текст19 = {{{Сыйлыктары|}}} |класс19 = note |белги20 = [[Альма-матер]] |текст20 = {{{Альма-матер|}}} |класс20 = note |белги20 = Автографы |текст20 = {{#if:{{{автограф|}}} | [[Файл:{{{автограф}}}|{{#if:{{{автограф өлчөмү|}}}|{{{автограф өлчөмү}}}|150px}}]] | {{#if:{{wikidata|p109|}} | [[Файл:{{wikidata|p109|}}|{{#if:{{{автограф өлчөмү|}}}|{{{автограф өлчөмү}}}|150px}}]] }} }} |белги21 = Учурдагы мүчөлөр |текст21 = {{{учурдагы_мүчөлөр|}}} |белги22 = Мурдагы мүчөлөр |текст22 = {{{мурдагы_мүчөлөр|}}} |башжазуу21 ={{#if:{{{Super.kg_id|}}}|[[Файл:Movie-audio.svg|alt=|17px]] '''[[Super.kg]]:''' [https://super.kg/mediaportal?squery=&search_author={{{Super.kg_id|}}}&media_search=1&x=13&y= ID&nbsp;{{{Super.kg_id}}}]}} |класс21 =url |башжазуу22 = {{#if:{{{imdb_id|}}}|[[Файл:IMDB Logo 2016.svg|alt=|17px]] '''[[Internet Movie Database|IMDb]]:''' [[IMDbName:{{{imdb_id}}}{{!}}ID&nbsp;{{{imdb_id}}}]]}} |класс22 = url |башжазуу23 = {{{Сайты|}}} |класс23 = url |башжазуу24 = {{#if: {{{Викиказына|}}} |'''{{Commonslink|{{{Викиказына|}}}|{{{Commons-text|Аудио, фото, видео}}}}} [[Викиказына|Викиказынада]]'''}} |башжазуу25 = {{#if:{{{Викитека|}}}|[[s:{{{Викитека}}}|Чыгармалар]]ы [[Викитека|Викитекада]]}} }}{{#if: {{{Сүрөт|}}}|{{#ifeq:{{{Сүрөт|}}}|Replace this image male.svg|{{категория макалаларда гана|Википедия:Ырчылардын сүрөтү жок макалалар}}|{{#ifeq:{{{Сүрөт|}}}|Replace this image female.svg|{{категория макалаларда гана|Википедия:Ырчылардын сүрөтү жок макалалар}}|}}}}|{{категория макалаларда гана|Википедия:Музыканттардын сүрөтү жок макалалары}}}}</includeonly><noinclude> {{Документация}} </noinclude> 0q9v90q4k257cffruzlmzm0b31ioxyv 0 38760 664086 648131 2026-10-30T00:52:48Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664086 wikitext text/x-wiki {| class="toccolours" style="float:right; margin:0.0.0.5.em 1em; width:20em; clear:right;" |- |colspan=2 style="text-align:center; color:blak" | '''Доор Медиа''' <br />[[Файл:Доор медиа.png|thumb|center|200px]] |- |colspan=2 style="text-align:center;" | |- |- |'''Өлкөсү'''||[[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|{{{1|22px}}}|border|Кыргызстан желеги]]<noinclude>[[Кыргызстан]], [[Бишкек]] |- |'''Түзүлгөн датасы''' || |- |'''Интернеттеги сайты''' || https://web.archive.org/web/20130527082546/http://doormedia.kg/ |} '''Доор Медиа''' (коомдук фонду) - аталган [[фонд]] кесипкөйлөрдүн демилгеси астында түзүлүп, Массалык Маалымат Каражаттарынын чыгармачылыгынын өнүгүшүн колдоо максатында бир катар долбоорлорду колуна алып иштеп келе жатат. Айрыкча [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] теле өндүрүштү жакшыртуунун үстүндө. Фонддун машыктыруучулары тарабынан түрдүү [[семинар]]- тренингдер, чеберчиликке үйрөтүүчү класстар уюштурулат. Мындай иш-чаралар катышуучуларды ылгабайт. Көпчүлүк семинар-тренингдин катышуучулары, машыктыруучулар бүгүнкү күндө өлкөдөгү телекомпанияларда иштеп, мамлекеттик түрдүү кызматтарды ээлешет. Мындай иш-чараларга көз карандысыз студиялардын долбоорлору катыша алат. Андан сырткары, [[видео]] материалдарын интернетке жайгаштырууга мүмкүнчүлүк түзүлөт. Фонддун чыгармачылык өнүгүү багыты '''“Мамлекеттик органдардын ММКлар менен иш алып баруусу”''' жаатында алгылыктуу иштерди жасап жатат. (Бирге аракеттешүү, өз алдынча материал даярдоо, [[пресс-конференция|пресс-конференцияларды]] уюштуруу жана башка ушул сыяктуулар). == Сыйлыктары == *«Доор Медиа» коомдук фонду бир нече конкурстарга катышып көптөгөн сыйлыктардын ээси катары табылган. [http://doormedia.kg/index.php?option=com_content&view=article&id=56&Itemid=69&lang=ru/]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Файл:Сыйлык.png|200px|thumbnail|left]] [[Файл:Сыйлык2.png|200px|thumbnail|right]] == Өндүрүмдөрү == *«Куш Кабар» маалымат, таанып – билуу сайты http://kushkabar.kg/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130331030835/http://kushkabar.kg/ |date=2013-03-31 }} *«Сынак» программасы *«Турмуштаразасы» журналисттикиликтоопрограммасы *«Биздин Жыштык» [[радио]] программасы == Проектилер == «Доор Медиа»Коомдук Фонду көптөгөн долбоорлор үстүндө иш алып барат. Алардын ичинен эн ийгиликтүүлөрүнүн бири төмөнкүлөр: *«Разработка Коммуникационной Стратегии для Генеральной Прокуратуры КР» *«Разработка Коммуникационной Стратегии дляМинистерства Экономики КР» [http://doormedia.kg/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=59&lang=ru/]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Куш Кабар == '''“Куш кабар”''' сайты [http://kushkabar.kg/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130331030835/http://kushkabar.kg/ |date=2013-03-31 }} 2010-жылдын [[октябрь]] айында түзүлгөн. Ал өзүнчө бир маалыматтык чөйрөнү түзүп, өлкөдө болгон соӊку окуялардын баардыгын сайтка чыгыпарып турат. Мындан сырткары,сайттан аймактагы кабарчылардын жеринде жасаган [[фоторепортаж|фоторепортаждарын]] көрүүгө болот. Жакын аралыктан бери Куш Кабар сайты жаӊы өңүттө чыга баштады. Эки жылдык тажрыйбасында байкалгандай, сайтта камтылган маалыматтык материалдар окурмандардын чакан чөйрөсүнө эң эле кызыктуу экенин көрсөттү. Буга байланыштуу сайттын мындан ары дагы таасирдүү иштеши үчүн жаӊы өзгөчөлүктөр киргизилип, кеңейтилген, ар тараптуу маалыматтар камтыла баштады. Учурда “ Куш кабар” сайты үч бөлүктөн турат, бул '''“Жаӊылыктар”''', '''“ Жаштарга байланыштуу”''' жана '''“ Айыл-чарбасы”''' туурасында. Эми жаӊыланган [http://kushkabar.kg/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130331030835/http://kushkabar.kg/ |date=2013-03-31 }} сайтында кызыктуу жана пайдалуу маалыматтарды бир гана жаштар албастан, элеттиктер үчүн дагы керектүү маалыматтар менен толукталган. Маселен жаштар, өздөрүнө керектүү жана кызыктуу ар түркүн малыматтар камтылган. Ал эми элеттиктерге болсо, айыл жергесинде айыл-чарба тармагын кантип өнүктүрүү, бул багыттагы маалыматтар менен камсыздап туруу болуп саналат. Интернетке мүмкүнчүлүгү жок атайын аймактар үчүн сайттын мобилдик түрү сунушталат. Уюлдук телефон аркылуу ар ким сайтка кирип керектүү маалыматтар менен тааныша алат. Белгилей кетүүчү жагдай, айыл-чарбасы республиканын негизги өнүгүү жолунун бири болуп саналат. Бирок, мал чарбачылыгы менен жерди иштетүү туурасында пайдалуу маалыматтарды алууда [[фермер|фермерлерге]] маалыматтык аянтча жетишпей келген. Бул боштукту «Куш кабар» сайты толтурууда (ролик Куш Кабар) Сайттын фейсбуктагы баракчасы: http://www.facebook.com/nurkamal.kuskabar/ == Cынак программасы == [[Файл:Сынак.png|250px|thumbnail|left|[[Келдибеков, Ахматбек Келдибекович|Ахматбек Келдибеков]] жана алып барууучу [[Токонова,Чынара|Чынара Токонова]] Сынак прогмамасында ]] '''“Сынак”''' - программасы саясий, [[социалдык]], [[экономика|экономикалык]], [[маданий]] жана башка коомдо актуалдуу болуп жаткан темаларды көтөрөт. Элден түшкөн курч суроолорго мамлекеттик чиновниктерден өз убагында жооп алат. «Сынак» программасы [[орус]] жана кыргыз тилдеринде даярдалып, [[КТРК]], «5-канал» жана башка областтык 7 телеканал аркылуу 3 жылдан бери көрсөтүлүп келе жатат. Мындан сырткары программа бардык [[интернет]] түйүндөрүнө таркатылат. *http://www.blive.kg/edit:178662/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.bulbul.kg/video:21358/ *http://namba.kg/#!/video/5089111/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215080555/http://namba.kg/#!/video/5089111/ |date=2013-02-15 }} [[Файл:Сынак2.png|250px|thumbnail|right|алып баруучу [[Кисс,Ксения|Ксения Кисс]] ]] Ал эми namba.kg/ сайтында «Сынак» программасынын атайын баракчасы бар http://serials.namba.kg/serial.php?id=8321/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Бул жерден бардык программаларды каалаган учурда кирип көрүүгө мүмкүндүк берилет. Телекөрсөтүү “Доор медиа” коомдук фондусунуна таандык.Алып баруучулар: орус тилинде – '''Ксения Кисс''' [http://www.facebook.com/ksenya.kiss.5?fref=ts,/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130331030835/http://kushkabar.kg/ |date=2013-03-31 }} кыргыз тилинде – '''Чынара Токонова''' [http://www.facebook.com/chynara.tokonova?fref=ts/] даярдайт. == Турмуш таразасы == '''"Турмуш таразасы"''' программасы-журналисттик иликтөө. Коомдогу болуп жаткан ар кандай [[саясий]],[[экономика|экономикалык]] окуяларга көз салып, жарандардын кайрылуусунун негизинде журналисттик көз карандысыз, калыс иликтөө жүргүзүлөт. Программанын каармандары жөнөкөй жарандар. Телекөрүүчүлөрдүн кайсыл бир маселедеги суроолоруна жооп издеп, укуктарын коргоо жаатында жардам берет. Телепрограмма "5-канал" аркылуу жума сайын шейшембиде, саат '''18.45''' эфирге чыгып келет. Мындан сырткары, аймактык телеканалдар аркылуу дагы областтарда көрсөтүлөт. Программа орус жана кыргыз тилдеринде дярдалып, бардык интернет порталдарга таркатылат: *[http://www.bulbul.kg/video:21370/] *[http://www.blive.kg/edit:178731/]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[http://namba.kg/#!/video/5091061/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130215080555/http://namba.kg/#!/video/5091061/ |date=2013-02-15 }} Ал эми http://serials.namba.kg/serial.php?id=8451/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} шилтемесинде «Турмуш таразасы» программасынын бардык чыгарылыштарын көрө аласыздар. Орус тилинде программанын аталышы «Моя история». [http://serials.namba.kg/serial.php?id=8441/]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == Биздин жыштык == Аталган долбоор 2012-жылдын май айында даярдалып башталган. Программанын убактысы 40 мүнөт. Даярдалган программа өлкөдөгү беш радиостанциядан уктурулат. Алар аймактык “Алмаз-Нарын” [[Нарын облусу]], “Волна Иссык-Куля” [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]], “Ынтымак” ([[Ош шаары|Ош]]), “Радиомост” ([[Талас облусу|Талас]]).Эфирге чыгуу убактысы дүйшөмбүдөн жума күнгө чейин. Дүйшөмбү, Шаршемби, Жума 3 күн кыргыз тилинде. Калганы эки күн орус тилинде даярдалат. Берүүнүн 20 мүнөтүн “Ачык ордо” уктуруусу түзөт. Бул бөлүктө [[Жогорку Кеңеш|Жогорку Кеңеште]] көтөрүлүп жаткан мыйзам долбоорлор жана коомдогу курч-саясий актуладуу маселелер орун алган. Берүүнүн 10 мүнөтү музыка. Калган 10 мүнөт бою “Ачык суроо” рубрикасы орун алган. [[Радио]] угармандар өзүлөрүнүн суроосун [[депутат|депутаттарга]] жеткирүүгө шарты бар. Ал суроолорго жооп алып даярдалып, эфирге чыгарылат. Бизди [[социалдык тармак|социалдык тармактардан]], интернет жайыктан да таап, уксаңыз болот: *[http://www.facebook.com/pages/Door-Media/152523328141413?ref=hl/ Фейсбуктагы] баракчасы *Сүрөт архив; http://www.flickr.com/photos/doormedia/ *http://podcast.kg/my/doormedia/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://podcast.namba.kg/all.php?user=doormedia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142303/http://podcast.namba.kg/all.php?user=doormedia%2F |date=2016-03-04 }} *http://www.facebook.com/groups/119763461529462/ *https://twitter.com/KushKabar/ *http://www.odnoklassniki.ru/profile/556897375411/ [[Категория:Коомдук фондор]] [[Категория:Кыргызстан]] 9y3675m2nxyim7rjx2mt1pt1lpiqy1u 0 44045 664108 513281 2026-10-30T04:32:49Z ~2026-57834-39 49734 /* */ 664108 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Мирбек Атабеков |Нукура ысымы = |Сүрөт =Мирбек Атабеков.jpg |Туурасы = 300px |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = Атабеков Мирбек Бообекович |Толук ысымы = |Туулган датасы = 11.08.1986 |Туулган жери = [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], {{ТЖ|Талас району|Таласта}}, [[Талас облусу]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |Активдүү жылдары = [[2006]] — азыркы учурда |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[ырчы]], [[актёр]], [[продюсер]] |Ырчылык үнү = Тенор |Аспаптары = [[Комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = |Уикиказына = |Сайт = |Super.kg_id=165}} '''Атабеков Мирбек Бообекович''' ([[11-август]], [[1986]], [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], [[Талас району]], [[Талас облусу]]) — [[ырчы]], [[аткаруучу]], [[актёр]], [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]] (2016)<ref>[https://sputnik.kg/20180727/mirbek-atabekovdun-omur-bayany-1040371424.html Атабеков Мирбек Бообекович — өмүр баяны (sputnik.kg)]</ref>. Кыргыз Республикасынын эл артисти (2026). == Өмүр баяны == Мирбек Атабеков 1986-жылы 11-августта [[Талас облусу]]нун [[Талас району]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. === Чыгармачылыгы: === Мирбек 9-классынан баштап кафе-ресторандарда ырдай баштаган. Ошол жылдары [[Кыргыз Республикасынын Коомдук Телерадиоберүү Корпорациясы|коомдук канал]] уюштурган "Поющий город" долбооруна катышып, финалга өткөн. 2004-жылы чоң сахнага кадам таштап, "Санат" тобунун курамында "Жүзүң" аттуу ырды аткарган. Бул топто [[Ильяз Абдразаков]], [[Азиз Жетигенов]] деген ырчылар болгон; 2006-жылдан ушул күнгө чейин продюсер [[Канат Култаев]] менен иштешип келет; 2007 — «Сени гана» аттуу ырына видеоклибин чыгарган; 2014 — Комедиялык жанрдагы "Талисман" тасмасына тартылган; 2010 — "Маданияттын мыкты кызматкери" наамын алган; 2016 — [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]]; 2018 — Жеке продюсерлик борборун ачкан. == Үй-бүлөсү == Атабеков Мирбек Бообекович 1986-жылы 11-апрелде [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасы]]нын [[Талас облусу]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. Атасы эки жашында жол кырсыгынан каза тапкан. Мектепте музыка сабагын жакшы көрчү. 6-класс кезинде үй-бүлөөсү менен [[Бишкек|Бишкек шаары]]на көчүп келген. Ресторандарда ырдап,акча таап, үй-бүлөөсүнө жардам берчү. == Булактар == {{булактар}} r92bl711h29xc54jomu75gijk6yyqe6 664131 664108 2026-10-30T09:38:52Z Artelow 2286 664131 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Мирбек Атабеков |Нукура ысымы = |Сүрөт =Мирбек Атабеков.jpg |Туурасы = 300px |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = Атабеков Мирбек Бообекович |Толук ысымы = |Туулган датасы = 11.08.1986 |Туулган жери = [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], {{ТЖ|Талас району|Таласта}}, [[Талас облусу]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |Активдүү жылдары = [[2006]] — азыркы учурда |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[ырчы]], [[актёр]], [[продюсер]] |Ырчылык үнү = Тенор |Аспаптары = [[Комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = |Уикиказына = |Сайт = |Super.kg_id=165}} '''Атабеков Мирбек Бообекович''' ([[11-август]], [[1986]], [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], [[Талас району]], [[Талас облусу]]) — [[ырчы]], [[аткаруучу]], [[актёр]], [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]] (2016)<ref>[https://sputnik.kg/20180727/mirbek-atabekovdun-omur-bayany-1040371424.html Атабеков Мирбек Бообекович — өмүр баяны (sputnik.kg)]</ref>. Кыргыз Республикасынын эл артисти (2026). == Өмүр баяны == Мирбек Атабеков 1986-жылы 11-августта [[Талас облусу]]нун [[Талас району]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. === Чыгармачылыгы: === Мирбек 9-классынан баштап кафе-ресторандарда ырдай баштаган. Ошол жылдары [[Кыргыз Республикасынын Коомдук Телерадиоберүү Корпорациясы|коомдук канал]] уюштурган "Поющий город" долбооруна катышып, финалга өткөн. 2004-жылы чоң сахнага кадам таштап, "Санат" тобунун курамында "Жүзүң" аттуу ырды аткарган. Бул топто [[Ильяз Абдразаков]], [[Азиз Жетигенов]] деген ырчылар болгон; 2006-жылдан ушул күнгө чейин продюсер [[Канат Култаев]] менен иштешип келет; 2007 — «Сени гана» аттуу ырына видеоклибин чыгарган; 2014 — Комедиялык жанрдагы "Талисман" тасмасына тартылган; 2010 — "Маданияттын мыкты кызматкери" наамын алган; 2016 — [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]]; 2018 — Жеке продюсерлик борборун ачкан. == Үй-бүлөсү == Атабеков Мирбек Бообекович 1986-жылы 11-апрелде [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасы]]нын [[Талас облусу]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. Атасы эки жашында жол кырсыгынан каза тапкан. Мектепте музыка сабагын жакшы көрчү. 6-класс кезинде үй-бүлөөсү менен [[Бишкек|Бишкек шаары]]на көчүп келген. Ресторандарда ырдап,акча таап, үй-бүлөөсүнө жардам берчү. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://mirbekatabekov.com/ Мирбек Атабековдун расмий сайты] c1fpqxv2wswh1gy0m6vta8t4m9vfott 664132 664131 2026-10-30T09:43:44Z Artelow 2286 664132 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Мирбек Атабеков |Нукура ысымы = |Сүрөт =Мирбек Атабеков.jpg |Туурасы = 300px |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = Атабеков Мирбек Бообекович |Толук ысымы = |Туулган датасы = 11.08.1986 |Туулган жери = [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], {{ТЖ|Талас району|Таласта}}, [[Талас облусу]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |Активдүү жылдары = [[2006]] — азыркы учурда |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[ырчы]], [[актёр]], [[продюсер]] |Ырчылык үнү = Тенор |Аспаптары = [[Комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = |Уикиказына = |Сайт = |Super.kg_id=165}} '''Атабеков Мирбек Бообекович''' ([[11-август]], [[1986]], [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], [[Талас району]], [[Талас облусу]]) — [[ырчы]], [[аткаруучу]], [[актёр]], [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]] (2016)<ref>[https://sputnik.kg/20180727/mirbek-atabekovdun-omur-bayany-1040371424.html Атабеков Мирбек Бообекович — өмүр баяны (sputnik.kg)]</ref>. Кыргыз Республикасынын эл артисти (2026)<ref>[https://president.kg/kg/news/21/41070 ЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ПРЕЗИДЕНТИНИН ЖАРЛЫГЫ. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары менен сыйлоо жана ардак наамын ыйгаруу жөнүндө К]</ref><ref>[https://kabar.kg/news/mirbek-atabekov-el-artisti-naamyna-tatydy/ Кабар. Мирбек Атабеков эл артисти наамына татыды]</ref>. == Өмүр баяны == Мирбек Атабеков 1986-жылы 11-августта [[Талас облусу]]нун [[Талас району]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. === Чыгармачылыгы: === Мирбек 9-классынан баштап кафе-ресторандарда ырдай баштаган. Ошол жылдары [[Кыргыз Республикасынын Коомдук Телерадиоберүү Корпорациясы|коомдук канал]] уюштурган "Поющий город" долбооруна катышып, финалга өткөн. 2004-жылы чоң сахнага кадам таштап, "Санат" тобунун курамында "Жүзүң" аттуу ырды аткарган. Бул топто [[Ильяз Абдразаков]], [[Азиз Жетигенов]] деген ырчылар болгон; 2006-жылдан ушул күнгө чейин продюсер [[Канат Култаев]] менен иштешип келет; 2007 — «Сени гана» аттуу ырына видеоклибин чыгарган; 2014 — Комедиялык жанрдагы "Талисман" тасмасына тартылган; 2010 — "Маданияттын мыкты кызматкери" наамын алган; 2016 — [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]]; 2018 — Жеке продюсерлик борборун ачкан. == Үй-бүлөсү == Атабеков Мирбек Бообекович 1986-жылы 11-апрелде [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасы]]нын [[Талас облусу]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылы]]нда туулган. Атасы эки жашында жол кырсыгынан каза тапкан. Мектепте музыка сабагын жакшы көрчү. 6-класс кезинде үй-бүлөөсү менен [[Бишкек|Бишкек шаары]]на көчүп келген. Ресторандарда ырдап,акча таап, үй-бүлөөсүнө жардам берчү. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://mirbekatabekov.com/ Мирбек Атабековдун расмий сайты] aydqxms5fffsiy06rcap2fghirh8tpk 664133 664132 2026-10-30T10:17:09Z Artelow 2286 664133 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Мирбек Атабеков |Нукура ысымы = |Сүрөт =Мирбек Атабеков.jpg |Туурасы = 300px |Сүрөттүн баяндамасы = |Фон = |Төрөлгөндөгү ысымы = Атабеков Мирбек Бообекович |Толук ысымы = |Туулган датасы = 11.08.1986 |Туулган жери = [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], {{ТЖ|Талас району|Таласта}}, [[Талас облусу]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]] |Активдүү жылдары = [[2006]] — азыркы учурда |Өлкө = {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} |Кесиптери = [[ырчы]], [[актёр]], [[продюсер]] |Ырчылык үнү = Тенор |Аспаптары = [[Комуз]] |Жанрлары = |Лакап аттары = |Жамааты = |Кызматташтык = |Сыйлыктары = |Уикиказына = |Сайт = |Super.kg_id=165|Сайты=https://mirbekatabekov.com/|Альма-матер=Бишкек гуманитардык К. Карасев атындагы университетти}} '''Атабеков Мирбек Бообекович''' ([[11-август]], [[1986]], [[Жон-Арык, Талас району|Жон-Арык]], [[Талас району]], [[Талас облусу]]<ref>[https://www.super.kg/article/show/6187 Супер маалымат-маанайшат порталы. МИРБЕК АТАБЕКОВ]</ref>) — [[ырчы]], [[аткаруучу]], [[актёр]], [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]] (2016)<ref>[https://sputnik.kg/20180727/mirbek-atabekovdun-omur-bayany-1040371424.html Атабеков Мирбек Бообекович — өмүр баяны (sputnik.kg)]</ref>. Кыргыз Республикасынын эл артисти (2026)<ref name=":1">[https://president.kg/kg/news/21/41070 КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ПРЕЗИДЕНТИНИН ЖАРЛЫГЫ. Кыргыз Республикасынын мамлекеттик сыйлыктары менен сыйлоо жана ардак наамын ыйгаруу жөнүндө К]</ref><ref>[https://kabar.kg/news/mirbek-atabekov-el-artisti-naamyna-tatydy/ Кабар. Мирбек Атабеков эл артисти наамына татыды]</ref>. == Өмүр баяны == Мирбек Атабеков 1986-жылы 11-августта [[Талас облусу]]нун [[Талас району]]нун [[Жон-Арык (Талас району)|Жон-Арык айылында]] туулган. 6-класска чейин Жон-Арыкта окуган. Андан кийин үй-бүлөөсү Бишкекке көчүп кетишкен<ref name=":2">[https://abal.kg/86932/%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA-%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B4%D1%83%D0%BD-%D3%A9%D0%BC%D2%AF%D1%80-%D0%B1%D0%B0%D1%8F%D0%BD%D1%8B/ Abal маалымат порталы. Мирбек Атабековдун өмүр баяны]</ref>. Бишкекте №67 мектебинде окуп билим ала баштага жана ар кандай көркөм чыгармачылык иш-чараларга катышып, конкурстарда, майрамдарда ырдап жүргөн<ref name=":2" />. Орто мектепти аяктагандан кийин Бишкек гуманитардык К. Карасев атындагы университеттинин экономика факультетине тапшырган<ref name=":2" />. === Чыгармачылык жолу === Мирбек 9-классынан баштап кафе-ресторандарда ырдай баштаган. Ошол жылдары [[Кыргыз Республикасынын Коомдук Телерадиоберүү Корпорациясы|коомдук канал]] уюштурган "Поющий город" долбооруна катышып, финалга өткөн. 2004-жылы чоң сахнага кадам таштап, "Санат" тобунун курамында "Жүзүң" аттуу ырды аткарган. Бул топто [[Ильяз Абдразаков]], [[Азиз Жетигенов]] деген ырчылар болгон; 2006-жылдан ушул күнгө чейин продюсер [[Канат Култаев]] менен иштешип келет; 2007 — «Сени гана» аттуу ырына видеоклибин чыгарган; 2014 — Комедиялык жанрдагы "Талисман" тасмасына тартылган; 2010 — "Маданияттын мыкты кызматкери" наамын алган; 2016 — [[Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген артисти]]; 2018 — Жеке продюсерлик борборун ачкан. 2026-жыл 30-октябрь — Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыгы менен Кыргыз Республикасынын эл артисти наамы ыйгарылган<ref name=":1" />. == Үй-бүлөсү == Атасы — Бообек Атабеков комузда кол ойнотуп черткен, пианинодо мыкты ойногон, обон чыгарган чыгармачыл адам болгон. 25 жашында Таластын маданият бөлүмүн жетектеген. Мирбек эки жашка чыгып калганда атасы Бообек жол кырсыгынан каза тапкан. Кийин 2010-жылы Таластын маданият үйүнө Бообек Атабековдун аты ыйгарылган<ref name=":2" />. Апасы — Атабекова Даткайым. Мирбектин өзүнөн кийин Нурбек деген иниси жана Нурайым деген карындашы бар. 2014-жылы жазында Мээрим Төлепбергенге баш кошкон. Жубайлар 2023-жылы ажырашып кетишкен<ref>[https://culture.akipress.org/news:1974710 Акипресс. Культура. «В любой сказке бывает конец». Мээрим Толепберген рассказала о расставании с Мирбеком Атабековым] </ref>. Балдары — Адам (2015), Ыйман (2018)<ref>[https://limon.kg/ru/news:70517 Limon.kg. Мирбек Атабеков во второй раз стал отцом]</ref>, Сүйүү (2020)<ref>[https://kaktus.media/doc/406814_y_mirbeka_atabekova_rodilsia_tretiy_rebenok.html Кактус. У Мирбека Атабекова родился третий ребенок]</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://mirbekatabekov.com/ Мирбек Атабековдун расмий сайты] l801ejbfxt3hm1dlg7bfgtmq80li299 0 50846 664008 573364 2026-10-29T14:59:09Z PrimovaAliya9c 49705 /* */ 664008 wikitext text/x-wiki '''Алтыбаева Дильбар Тойчиевна''' (1947-ж. туулган, Ош шаары) - химия илимдеринин доктору (2003). Органикалык эмес химия боюнча адис. ОМПИни, Кыргыз ССР ИАнын аспирантурасын бүтүргөн (1973). ОМПИде декан, кафедра башчысы. 50дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинде 1 монография, 2 автордук күбөлүктүн ээси. == Илимий жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Дильбар Тойчуевна Алтыбаева эмгек жолун окутуучу болуп баштаган. Кийин Ош мамлекеттик университетинде жетекчилик кызматтарда иштеп, декан жана кафедра башчысы болгон. Ал физикалык, коллоиддик, аналитикалык жана органикалык химия багыттарында иш алып барган. 2003-жылы химия илимдеринин доктору илимий даражасын алган. 2005-жылы профессор илимий наамына ээ болгон. == Илимий изилдөөлөрү == Алтыбаеванын илимий ишмердүүлүгү органикалык эмес химия тармагы менен байланыштуу. Анын изилдөөлөрүнүн бири металл оксиддерин комплекстүү кошулмаларды ажыратуу жолу менен алуу жана алардын касиеттерин изилдөөгө арналган. 2021-жылы Ош мамлекеттик университетинин илимий жарчысында Дильбар Тойчуевна жана анын авторлоштору металл оксиддерин алуу, алардын кристаллдык түзүлүшүн жана касиеттерин изилдөө боюнча илимий макала жарыялашкан. Бул изилдөөлөрдө алынган материалдардын мүмкүн болгон техникалык колдонулушу да каралган. == Илимий кадрларды даярдоосу == Алтыбаева жаш окумуштууларды даярдоого да салым кошкон. Ош мамлекеттик университетинин 2017-жылдагы материалында анын эки аспирантка жана төрт магистрантка илимий жетекчилик кылганы белгиленген. == Сыйлыктары == 2017-жылы Дильбар Тойчуевна Алтыбаева Кыргыз Республикасынын илим жана техника тармагындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты болгон. Ал ошондой эле Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер деген наамга ээ болгон. [[Категория:Инсандар]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1 qtguif6tm0r6r1o0j5a01l8fqw83ex7 664009 664008 2026-10-29T15:01:54Z PrimovaAliya9c 49705 /* */ 664009 wikitext text/x-wiki [[Файл:Дильбар Алтыбева.jpg|thumb|Дильбар Алтыбаева( ''доктордук диссертацияны коргоо).'']] '''Алтыбаева Дильбар Тойчиевна''' (1947-ж. туулган, Ош шаары) - химия илимдеринин доктору (2003). Органикалык эмес химия боюнча адис. ОМПИни, Кыргыз ССР ИАнын аспирантурасын бүтүргөн (1973). ОМПИде декан, кафедра башчысы. 50дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинде 1 монография, 2 автордук күбөлүктүн ээси. == Илимий жана педагогикалык ишмердүүлүгү == Дильбар Тойчуевна Алтыбаева эмгек жолун окутуучу болуп баштаган. Кийин Ош мамлекеттик университетинде жетекчилик кызматтарда иштеп, декан жана кафедра башчысы болгон. Ал физикалык, коллоиддик, аналитикалык жана органикалык химия багыттарында иш алып барган. 2003-жылы химия илимдеринин доктору илимий даражасын алган. 2005-жылы профессор илимий наамына ээ болгон. == Илимий изилдөөлөрү == Алтыбаеванын илимий ишмердүүлүгү органикалык эмес химия тармагы менен байланыштуу. Анын изилдөөлөрүнүн бири металл оксиддерин комплекстүү кошулмаларды ажыратуу жолу менен алуу жана алардын касиеттерин изилдөөгө арналган. 2021-жылы Ош мамлекеттик университетинин илимий жарчысында Дильбар Тойчуевна жана анын авторлоштору металл оксиддерин алуу, алардын кристаллдык түзүлүшүн жана касиеттерин изилдөө боюнча илимий макала жарыялашкан. Бул изилдөөлөрдө алынган материалдардын мүмкүн болгон техникалык колдонулушу да каралган. == Илимий кадрларды даярдоосу == Алтыбаева жаш окумуштууларды даярдоого да салым кошкон. Ош мамлекеттик университетинин 2017-жылдагы материалында анын эки аспирантка жана төрт магистрантка илимий жетекчилик кылганы белгиленген. == Сыйлыктары == 2017-жылы Дильбар Тойчуевна Алтыбаева Кыргыз Республикасынын илим жана техника тармагындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты болгон. Ал ошондой эле Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнө эмгек сиңирген кызматкер деген наамга ээ болгон. [[Категория:Инсандар]] == Колдонулган адабияттар == * [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 1-том. Башкы ред. Асанов Ү. А., Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. ISBN 9967—14— 046—1 dqnhfbp22aug4ptadwh945zep0puy45 0 58545 664077 578390 2026-10-29T22:03:27Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664077 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = Шаар |кыргызча аталышы = Баумхольдер |расмий аталышы = Baumholder |сүрөтү = |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = DEU Baumholder COA.svg |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=36 |lat_sec=50 |lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=20 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Рейнланд-Пфальц |таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц |район түрү = Германия району{{!}}Району |район = Биркенфельд |таблицадагы район = Биркенфельд (район){{!}}Биркенфельд |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Петер Ланг |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 69,47 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 420-540 |климаты = |расмий тили = |калкы = 4012 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 06783 |почта индекси = 55774 |почта индекстери = |автоунаа коду = BIR |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 07 1 34 005 |Commons түрмөгүндө = Baumholder |сайты = http://www.baumholder.de/ |сайтынын тили = de }} '''Баумхольдер''' ({{lang-de|Baumholder}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Биркенфельд (район)|Биркенфельд]] районуна кирет. Калкы — 4012 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 69,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 1 34 005''. Мэр — Петер Ланг. == Булактар == {{Булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20101124091929/http://www.baumholder.de/ Расмий сайты] {{Рейнланд-Пфальц райондору}} {{Германия:Биркенфельд району:Шаарлар}} {{RhinelandPalatinate-geo-stub}} [[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]] az2z96mlp1zh7yh0myae2w3dvhzufq3 0 66113 664157 583132 2026-10-30T11:04:54Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664157 wikitext text/x-wiki {{ОЖ |статусу = муниципалитет |кыргызча аталышы = Хасте |расмий аталышы = Haste |сурөтү = [[Сүрөт:HasteSübu.jpg|330px]] |баш ийгени = |өлкө = Германия |герб = Wappen Haste.png |желек = |гербдин сүрөттөлүшү = |желектин сүрөттөлүшү = |гербдин туурасы = |желектин туурасы = |lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=22 |lat_sec=0 |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=23 |lon_sec=0 |CoordAddon = |CoordScale = |чек аранын түрү = |таблицадагы чек ара = |өлкөнүн картасынын өлчөмү = |облус картасынын өлчөмү = |район картасынын өлчөмү = |облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер |облус = Төмөнкү Саксония |таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония |район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район |район = Шаумбург |таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург |коомдун түрү = |коом = |таблицадагы коом = |ички бөлүнүшү = |башчысынын түрү = |башчысы = Зигмар Зандман |негизделген күнү = |биринчи белгиленген = |мурунку аталышы = |статустун берилиши = |аймагы = 11,13 |бийиктиктин түрү = |ОЖ борборунун бийиктиги = 44-55 |климаты = |расмий тили = |калкы = 2786 |элди каттоо жылы = 2010 |жыштыгы = |агломерация = |улуттук курамы = |диний курамы = |этнохороним = |убакыт аралыгы = +1 |DST = бар |телефон коду = 05723 |почта индекси = 31559 |почта индекстери = |автоунаа коду = SHG |идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду |цифралык идентификатор = 03 2 57 011 |Commons түрмөгүндө = |сайты = http://www.haste.de/ |сайтынын тили = de }} '''Хасте''' ({{lang-de|Haste}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет. Калкы — 2786 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 011''. Муниципалитеттин башчысы — Зигмар Зандман. ==Булактар== {{Булактар}} ==Тышкы шилтемелер== * [https://web.archive.org/web/20120722211914/http://haste.de/ Расмий сайты] {{Төмөнкү Саксония райондору}} {{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}} {{LowerSaxony-geo-stub}} [[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]] r9emtl9zklg81l97tg91bws1qsf0dvn 0 91551 664087 647172 2026-10-30T00:57:45Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664087 wikitext text/x-wiki '''Достук үчүн футбол''' (англ. ''FOOTBALL FOR FRIENDSHIP'') — алкагында [[:ru:Газпром|«Газпром»]] ААК уюштурган жылдык эл аралык балдардын коомдук программасы. Программанын максаты — футбол аркылуу жаш муунду актуалдуу баалуулуктарга жана дени сак жашоого көндүрүү<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.sportindustry.biz/news/football-friendship-project-returns |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2016-09-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160915232403/https://www.sportindustry.biz/news/football-friendship-project-returns }}</ref>. Программанын алкагында дүйнөнүн ар кайсыл өлкөлөрүнөн 12 жашаар футболисттер<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://inserbia.info/today/2014/04/gazproms-football-for-friendship-2014 |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2016-04-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160424203714/http://inserbia.info/today/2014/04/gazproms-football-for-friendship-2014/ }}</ref> эл аралык балдардын форумуна, көчө футболу боюнча эл аралык турнирине, футболдун жана достуктун эл аралык күнүнө катышышат<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.newswire.ca/en/story/1505319/europe-and-asia-to-meet-within-football-for-friendship-international-children-s-social-project-of-gazprom |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2015-05-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150524211756/http://www.newswire.ca/en/story/1505319/europe-and-asia-to-meet-within-football-for-friendship-international-children-s-social-project-of-gazprom }}</ref>.  2016-жылы «Достук үчүн футбол» программасы (IABC) Gold Quill Awards Бизнес- коммуникаторлорунун эл аралык ассоциациясынынын сыйлыгынын «Корпоративдик коомдук жоопкерчилик» аталмасы менен жеңүүчүсү болду<ref>https://beta.finance.yahoo.com/news/gazprom-international-football-friendship-programme-003000251.html</ref>. Программанын глобалдуу оператору АГТ коммуникациялык тобу (Россия)<ref>http://www.prnewswire.com/news-releases/young-football-players-from-24-countries-of-europe-and-asia-meet-at-third-international-childrens-football-for-friendship-forum-506472841.html</ref>. == Тарыхы == === Достук үчүн футбол 2013 === «Достук үчүн футбол» эл аралык балдардын форуму 2013-жылдын 25-майында [[Лондондогу террордук чабуул (2017)|Лондондо]] уюштурулду. Ага 8 өлкөдөн 670 бала катышты: [[:ru:Болгария|Биртаниядан]], [[Улуу Британия жана Түндүк Ирландия|Улуу Британиядан]], [[:ru:Венгрия|Венгриядан]], [[:ru:Германия|Германиядан]], [[:ru:Греция|Грециядан]], [[:ru:Россия|Россиядан]], [[:ru:Сербия|Сербиядан]] жана [[:ru:Словения|Словениядан]]<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.london24.com/sport/football/clubs/chelsea/chelsea_and_minister_for_sport_hugh_robertson_back_football_for_friendship_programme_1_2192621 |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2015-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150522172830/http://www.london24.com/sport/football/clubs/chelsea/chelsea_and_minister_for_sport_hugh_robertson_back_football_for_friendship_programme_1_2192621 }}</ref>.  Форум учурунда балдар чет өлкөлүк теңтуштары жана белгилүү футболисттер менен сүйлөшүп, ошондой эле «Уэмбли» стадионундагы УЕФА 2012/2013 чемпиондор лигасынынын финалына барышты<ref>http://fcbusiness.co.uk/news/article/newsitem=2379/title=franz+beckenbauer+kicks+off+gazprom%92s+%91football+for+friendship%92+campaign{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Форумдун жыйынтыгы балдардын программанын сегиз баалуулугун түзгөн ачык кат болду: достук, теңчилик, адилеттүүлүк, ден-соолук, тынчтык, берилгендик, жеңиш жана салттар[8]. Кийинчерээк кат УЕФА, ФИФА жана МОК<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.fifa.com/about-fifa/marketing/sponsorship/partners/gazprom.html |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2018-01-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180127011006/http://www.fifa.com/about-fifa/marketing/sponsorship/partners/gazprom.html }}</ref> жетекчилерине жөнөтүлгөн.  === Достук үчүн футбол 2014 === «Достук үчүн футбол» экинчи эл аралык балдардын форуму 2014-жылдын 23-25-майларында [[:ru:Лиссабон|Лиссабондо]] өткөрүлдү. Ага 16 өлкөдөн 450 бала катышты: [[Беларусия|Белоруссиядан]], [[Болгария|Болгариядан]], [[Улуу Британия жана Түндүк Ирландия|Улуу Британиядан]], [[Венгрия|Венгриядан]], [[Германия|Германиядан]], [[Италия|Италиядан]], [[Нидерланд|Нидерландыдан]], [[Польша|Польшадан]], [[Португалия|Португалиядан]], [[Россия|Россиядан]], [[Сербия|Сербиядан]], [[Словения|Словениядан]], [[Түркия Республикасы|Түркиядан]], [[Украина|Украинадан]], [[Франция|Франциядан]] жана [[Хорватия|Хорватиядан]]. Форум учурунда балдар көчө футболу боюнча турнирге катышып, УЕФА 2013/2014 чемпиондор лигасынын финалына<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.euronews.com/2014/05/27/football-for-friendship-teaching-values-through-football |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-09-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170928161857/http://www.euronews.com/2014/05/27/football-for-friendship-teaching-values-through-football }}</ref> барышты. === Достук үчүн футбол 2015 === «Достук үчүн футбол» үчүнчү эл аралык балдардын форуму 2015-жылдын 4-7 июндарында [[Берлин|Берлинде]]<ref>http://sputniknews.com/sport/20150610/1023169435.html</ref> өткөрүлдү. Ага 24 өлкөдөн 24 футболдук клубдардын жаштар командалары катышты<ref name=":4">http://www.noodls.com/viewNoodl/28582380/oao-gazprom/young-football-players-from-24-countries-of-europe-and-asia-</ref>. Форум учурунда балдарда чет өлкөлүк теңтуштары менен жана дүйнөлүк футболдун жылдыздары, анын ичинде программанын глобалдык элчиси Франц Беккенбауэр менен сүйлөшүүгө, жана ошондой эле 24 өлкөдөн жаштар командаларынын арасында Эл аралык турнирге катышууга мүмкүндүк болду<ref>http://sputniknews.com/sport/20150610/1023169435.html</ref>. Форумдун кульминациясы программанын тогуз баалуулугун ишке ашыруучу коомдук долбоорлорду иш жүзүнө ашыргандыгы үчүн УЕФА чемпиондор лигасынын профессионалдык клубдарына «Достук үчүн футболдун» жаш катышуучулары берген «Тогуз баалуулуктун» кубогу менен сыйлоо церемониясы болду: достук, теңчилик, адилеттүүлүк, ден-соолук, тынчтык, берилгендик, жеңиш, салттар жана намыс<ref name=":0">https://sputniknews.com/sport/201506101023169435/</ref>. Жеңүүчүнү Форумдун алдында бардык 24 катышуучу-өлкөлөрдө өткөрүлгөн глобалдык добуш берүүгө катышкан балдар аныктады<ref name=":0" />. Тогуз баалуулуктун кубогунун ээси Барселона футболдук клубу (Испания) болду. === Достук үчүн футбол 2016 === «Достук үчүн футбол» эл аралык балдардын коомдук программасынын төртүнчү сезонунун старты<ref>http://www.euronews.com/2016/03/25/football-for-friendship-ready-for-fourth-edition</ref> онлайн Hangouts пресс-конференциясынын<ref>http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/franz-beckenbauer-reveals-hes-barcelona-7695610</ref> алкагында берилип, 2016-жылдын 24-мартында Мюнхенде программанын глобалдык амбассадору Франц Беккенбауэрдин катышуусу менен өткөрүлгөн<ref>http://www.mirror.co.uk/sport/football/news/franz-beckenbauer-reveals-hes-barcelona-7695610</ref>. «Достук үчүн футбол» төртүнчү эл аралык балдардын форуму 2016-жылдын 27-28 майларында [[Милан|Миланда]] өткөрүлдү<ref>http://beyondsport.org/articles/fourth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-announced/</ref>. Бул жылы программага [[Азербайжан|Азербайжандан]], [[Алжир|Алжирден]], [[Армения|Армениядан]], [[Аргентина|Аргентинадан]], [[Бразилия|Бразилиядан]], [[Вьетнам|Вьетнамдан]], Кыргызстандан, [[Сирия|Сириядан]] 8 жаштар командалары кошулду<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.sgb-sports.com/index.php/fourth-gazprom-football-for-friendship-project-launches/ |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170221235115/http://www.sgb-sports.com/index.php/fourth-gazprom-football-for-friendship-project-launches/ }}</ref>. «Тогуз баалуулук» кубогун<ref name=":1">https://rbth.com/sport/2016/03/31/gazprom-soccer-project-unites-worlds-children-for-4th-year_580729</ref> «Бавария» футболдук клубу (Мюнхен) алды. «Достук үчүн футболдун» катышуучулары мүмкүнчүлүгү чектелген балдарды колдоо боюнча клубдун ишмердүүлүгүн, жана ошондой эле ар кайсыл өлкөлөрдөгү балдарды даарылоо чөйрөсүндөгү демилгени жана муктаж болгондорго жардамды белгилешти<ref name=":1" />. «Достук үчүн футбол» программасынын Форуму көчө футболу боюнча балдардын эл аралык турниринин финалдык оюну менен аякталды. Словениядан «Марибор» командасы жеңүүчү болду<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.beyondsport.org/articles/fourth-international-football-for-friendship-forum-brings-together-young-footballers-from-three-continents/ |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2018-01-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180112214940/http://www.beyondsport.org/articles/fourth-international-football-for-friendship-forum-brings-together-young-footballers-from-three-continents/ }}</ref>.  === Достук үчүн футбол 2017 === «Достук үчүн футбол» эл аралык балдардын коомдук долбоорунун<ref>http://www.newswire.ca/news-releases/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched-616385764.html</ref> бешинчи сезонунун өткөрүлчү жери Санкт-Петербург (Россия) 26-июндан 3-июлга чейин<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.windsorstar.com/business/cnw/release.html?rkey=20170316C8720&filter=5613 |access-date=2017-05-15 |archive-date=2017-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170426062402/http://www.windsorstar.com/business/cnw/release.html?rkey=20170316C8720&filter=5613 |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170426062402/http://www.windsorstar.com/business/cnw/release.html?rkey=20170316C8720&filter=5613 }}</ref> тандалды.  2017-жылы катышуучу-өлкөлөрдүн саны 32ден 64кө чейин көбөйдү<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.wboc.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |access-date=2017-05-15 |archive-date=2017-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170426062836/http://www.wboc.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-04-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170426062836/http://www.wboc.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched }}</ref>. Биринчи жолу «Достук үчүн футболго» Мексикадан жана АКШдан<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.msnewsnow.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |access-date=2017-05-15 |archive-date=2017-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170519112525/http://www.msnewsnow.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170519112525/http://www.msnewsnow.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched }}</ref> балдар катышышат. Ушундайча, бул долбоор төрт континенттин<ref>http://finance.dailyherald.com/dailyherald/news/read/33918303/Fifth_Season_of_Gazprom's_Football_for_Friendship_International_Children's_Project_Launched</ref> – Африканын, Евразиянын, Түндүк Американын жана Түштүк Американын жаш футболисттерин бириктирди. Бешинчи сезондук программасында жаңы концепция ырасталды: 2017-жылы өз өлкөсүн көрсөткөн 1 жаш футболист тандалат. Балдар сегиз эл аралык курамага<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.abc-7.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |access-date=2017-05-15 |archive-date=2017-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170519111217/http://www.abc-7.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170519111217/http://www.abc-7.com/story/34934258/fifth-season-of-gazproms-football-for-friendship-international-childrens-project-launched }}</ref> —балдар жана кыздардан турган Достук курамасына биригишет, анын ичинде мүмкүнчүлүгү чектелген, 12 жаштагы<ref>https://www.merrilledge.com/research/story?stryKey=600-201703161740PR_NEWS_USPRX____enUK201703165338-1</ref> балдар да болот.  Ачык чүчүкулактын жүрүшүндө курамалардын мамлекеттик курамы жана мүчө мамлекеттердин өкүлдөрү үчүн оюн позициялары аныкталды. Чүчүкулак интернет-конференция<ref name=":2">{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.newswit.com/.gen/2017-03-17/bafb838790ea60129b53d1add5e4ee99/ |access-date=2017-07-24 |archive-date=2019-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327143529/http://www.newswit.com/.gen/2017-03-17/bafb838790ea60129b53d1add5e4ee99/ |dead-url=yes |accessdate=2017-07-24 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327143529/http://www.newswit.com/.gen/2017-03-17/bafb838790ea60129b53d1add5e4ee99/ }}</ref> режиминде өттү. Достуктун сегиз командасынын башына жаш машыктыруучулар турушту: Рене Ламперт (Словения), Стефан Максимович (Сербия), Брендон Шабани (Великобритания), Чарли Суй (Кытай), Анатолий Чентулоев (Россия),Богдан Кролевецкий (Россия), Антон Иванов (Россия), Эмме Хеншен (Нидерланды). Чүчүкулакта ошондой эле «Достук үчүн футбол» эл аралык пресс-борборунун өкүлү Лилия Мацумото (Япония) катышты<ref name=":2" />. Эл аралык «Достук үчүн футбол» 2017 балдардын Форумуна Виктор Зубков («Газпром» ААКнун директорлор кеңешинин төрагасы), Фатма Самура (FIFAнын генералдык катчысы ), Филипп Ле Флок (FIFAнын генералдык коммерциялык директору), Джулио Баптиста (белгилүү бразилия футболчусу), Иван Заморано (чили форварды), Александр Кержаков (россиялык футболчу) жана башка коноктор келишти, алар жаш муундардын арасында негизги адамзаттын баалуулуктарын жайылтууга чакырышты<ref name=":3"><nowiki>http://www.euronews.com/2017/07/06/football-brings-kids-together</nowiki> </ref>.  2017-жылы долбоор 600 миңден көп адамдарды бириктирди, Санкт-Петербургдагы финалдык иш-чараларда 1000 ашык балдар жана дүйнөнүн[18] 64 мамлекетинен чоңдор катышты<ref name=":3" />. === Достук үчүн футбол 2018 === 2018–жылы “Достук үчүн футбол ” программасынын алтынчы сезону 15-февралдан 15-июнга чейин болуп өткөн. Акыркы иш-чарасы ФИФА 2018 алдында Москва шаарында болуп өттү. Программанын катышуучулары жаш футболчулар, журналисттер жана 211  дүйнө өлкөлөрүнүн өкүлдөрү болду. 2018-жылы «Достук үчүн футбол»  программасынын расмий ачылышындагы чүчүкулак таштоонун жыйынтыгы боюнча 32 футболдук команда - Достук эл аралык командалары  түзүлгөн<ref>rbth.com/sport/2015/05/15/children_from_24_countries_celebrate_day_of_football_and_friendship_46087.html</ref> 2018 – жылы экологиялык миссиянын алкагында Достук эл аралык командалары сейрек кездешүүчү жана жок болуп бара жаткан жаныбарлардын урматына алардын атынан аталган. Ошондой эле 2018-жылдын 30-майында экологиялык миссиянын алкагында Happy Buzz Day аттуу  сейрек кездешүүчү жаныбарлардын түрлөрүн сактап калуучу  уюмдарды колдоо боюнча эл аралык коомчулукту чакыруучу эл аралык акция түзүлгөн. Бул акцияга АКШ, Непал, Улуу Британия жана Орусиянын улуттук парктары менен коруктары кошулган<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/178.htm |access-date=2019-04-28 |archive-date=2019-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411153123/https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/178.htm |dead-url=yes |accessdate=2019-04-28 |archivedate=2019-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411153123/https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/178.htm }}</ref>. Ага кошумча “Достук үчүн футбол” программасынын жабылыш иш-чарасында Москва шаарында катышуучулар жаратылыш газындагы май менен жүрүүчү экологиялык автобустар менен жүрүшкөн<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/215.htm |access-date=2019-04-28 |archive-date=2019-04-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190411153126/https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/215.htm |dead-url=yes |accessdate=2019-04-28 |archivedate=2019-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190411153126/https://www.gazprom-football.com/ru/f4f18/news/detail/215.htm }}</ref>. 2018 – жылы “Достук үчүн футбол” боюнча дүйнө биринчилигинде 32 Эл аралык Достук командалары катышкан. Биринчи жолу долбоордун тарыхында акыркы оюнга комментатор болгон Сириялык Жаш комментатор  Язн Таха, жана оюнга калыстык кылган рефери Россиялык  Богдан Баталин болду<ref>https://www.sovsport.ru/others/lifestyle/articles/1058343-ih-podruzhil-futbol</ref>. 2018-жылы “Достук үчүн футбол” дүйнө биринчилигинде Доминика, Сент-Китс, Невис, Малави, Колумбия, Бенин жана Конго Демократиялык Республикасынын жаш футболчулары кирген «Шимпанзе» командасы жеңүүчү аталды. Команданы машыктырган жаш катышуучу Саранск шаарынан Владислав Поляков<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/news/yunyy-trener-iz-rossii-stal-chempionom-mira-po-futbolu-dlya-druzhby-1420530/</ref>. 13-июнда океанография жана деңиз биологиясынын борбору “Москвариумда” алтынчы сезондун акыркы иш-чарасы болуп “Достук үчүн футбол”  Эл аралык балдар форуму өттү. Ага Виктор Зубков (КАБ «Газпром» Башчынын кеңешинин төрагасы), Ольга Голодец (Россия өкмөтүнүн төрагасынын биринчи орун басары), Икер Касильяс (испаниялык футболчу, улуттук команданын мурунку капитаны), Александр Кержаков (орусиялык футболчу, Орусиянын футбол боюнча өспүрүмдөр командасынын машыктыруучусу), жана 54 өлкөнүн элчиликтеринин өкүлдөрү жана башка коноктор катышты<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/reviews/more-schastya-druzhby-i-futbola-1428124/</ref>. Форумда алтынчы сезондун мыкты жаш футболчулары сыйланышты: Конго Демократиялык Республикасынан Део Каленга Мвензе (мыкты чабуулчу), Бенин өлкөсүнөн Ямир Оуру (мыкты жарым коргоочу), Уэльстен Иван Волынкин (мыкты дарбазачы) жана Бразилиядан  Густаво Синтра Роча (баалуу оюнчу)[87]. 2018-жылы “Достук үчүн футбол” программасы боюнча жаш мыкты журналист  болуп Аруба мамлекетинен Шейкали Асенсьон аталды. Ал кыз жаштарды Океаниянын экологиялык таануусун үндөө максатында атайын блог алып барат )<ref>https://www.sovsport.ru/others/lifestyle/articles/1059219-shikarnyj-futbol-krepkaja-druzhba</ref>. Форумда мурунку сезондун катышуучусу Индиялык  Ананья Камбодждун китебинин презентациясы жана кол тамга берүүсү болду<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/reviews/more-schastya-druzhby-i-futbola-1428124/</ref>. 2017-жылы “Достук үчүн футбол” программасынын бешинчи сезону бүткөндөн кийин Ананья “My journey from Mohali to St. Petersburg” аттуу өзүнүн жаш журналист катары катышкан тажрыйбасы жөнүндө китеп жазган. Ал китепте ааламды жакшы жагына өзгөртүүсүнө жардам берүүчү программанын Тогуз баалуулуктары жөнүндө жазып чыккан. 14-июнда “Достук үчүн футбол” аттуу Эл аралык балдар форуму бүткөндөн кийин,  жаш футболчулар жана журналисттер Орусияда өткөн FIFA 2018 дүйнө биринчилигинин ачылыш аземине  катышышты. «Лужники» стадионунда быйылкы катышкан балдар программада, 211 мамлекеттин желегин салтанаттуу түрдө көтөрүп турушкан. Бул бүткөндөн кийин “Достук үчүн футбол” жаш катышуучулары Россия менен Сауд Аравия оюнчуларынын  ачылыш оюнун көрүштү. Орусия Федерациясынын президенти Владимир Путин өзүнүн жанына ачылыш оюнун чогуу көрүүгө “Достук үчүн футбол” жаш элчиси Орусиялык Альберт  Зиннатовду чакырды. Ал жерде жаш футболчу дүйнө чемпиону бразилиялык Роберто Карлос менен, жана испаниялык футболчу Икер Касильяс менен жакындан таанышып сүйлөштү<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/news/yunyy-posol-futbola-dlya-druzhby-vstretilsya-s-prezidentom-rossii-na-chm-v-moskve-1424143/</ref>. Москвадагы акыркы иш-чаранын катышуучулары ар кайсы дүйнөнун 211 өлкөсүнөн 1500 ден ашык балдар жана өспүрүмдөр түздү. Бардык алтынчы сезондун негизинде дүйнөнүн бардык аймактарында 180ден ашык иш-чаралар уюштурулган, жана ага 240миңден ашуун балдар катышкан<ref>https://www.sport-express.ru/football/gazprom/news/uchastniki-futbola-dlya-druzhby-iz-211-stran-i-regionov-pribyli-v-moskvu-1419265/</ref>. 2018-жылы долбоор жергиликтүү бийлик тарабынан колдоого алынган.  РФ Өкмөт башчысынын орун басары Ольга Голодец Эл аралык балдар форумунун катышуучуларына жана конокторуна Орусиянын президенти Владимир Путиндин кайрылуу куттуктоосун окуп берди. Орусия Федерациясынын өкмөтүнүн төрагасы Дмитрий Медведев алтынчы Эл аралык балдар форумунун «Достук үчүн футбол» катышуучуларына жана конокторуна куттуктоо кайрылуусун жөнөттү<ref>government.ru/gov/persons/183/telegrams/32841/</ref>. Орусиянын Тышкы иштер министрлигинин басма сөз катчысы Мария Захарова 23-май күнү өткөн жыйында бүгүнкү күндө «Достук үчүн футбол» программасын коомчулук Орусиянын Эл аралык коомдук саясатын маанилүү гуманитардык компоненти катары кабыл алат<ref>www.mid.ru/ru/press_service/spokesman/briefings/-/asset_publisher/D2wHaWMCU6Od/content/id/3231268</ref>. FIFA да «Достук үчүн футбол» программасын салтанаттуу түрдө колдошту. Уюштуруучулар тарабынан айтылгандай, Москвада өткөн акыркы иш-чарага келген жалпы катышуучулардын жана коноктордун саны 5000 адамга жеткен<ref>https://www.fifa.com/worldcup/news/211-countries-and-regions-took-part-in-the-sixth-international-football-for-frie</ref>. === Достук үчүн футбол 2019 === «Достук үчүн футбол» эл аралык балдардын социалдык программасынын жетинчи сезонунун башталышы 2019-жылдын 18-мартында болуп өттү, программанын жыйынтыктоочу иш-чаралары 28-майдан 2-июнга чейин Мадрид шаарында уюштурулду.<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://business.dailytimesleader.com/dailytimesleader/news/read/37931695/Football_for_Friendship_Launches_Its_Seventh_Season |accessdate=2020-12-19 |archivedate=2020-12-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201219130508/http://business.dailytimesleader.com/dailytimesleader/news/read/37931695/Football_for_Friendship_Launches_Its_Seventh_Season }}</ref> 25-апрелде Футболдун жана Достуктун эл аралык күнү Европанын, Азиянын, Африканын, Түндүк жана Түштүк Американын 50дөн ашык өлкөлөрүндө белгиленди. Россия Футбол Бирлиги дагы четте калбай бул майрамга кошулду.(РФБ)<ref>https://www.prnewswire.com/news-releases/international-day-of-football-and-friendship-celebrated-in-schools-around-the-world-300837486.html#:~:text=Gazprom%20Football%20for%20Friendship&text=MOSCOW%2C%20April%2025%2C%202019%20%2F,Africa%2C%20North%20and%20South%20America.</ref> 30-майда Мадрид шаарында  «Достук үчүн футбол» 2019 аттуу “Газпром” ААКнын балдардын  социалдык программасынын эл аралык форуму болуп өттү. Форум дүйнөнүн төрт бурчунан келген эксперттердин башын бириктирди - футбол машыктыруучулары, балдар командаларынын дарыгерлери, жылдыздар,  ММКнын  эл аралык алдыңкы журналисттери, эл аралык футбол академияларынын жана федерацияларынын өкүлдөрү келишти.<ref>https://sputniknews.com/agency_news/201905301075473427-forum-children-experts/</ref> 31-майда Мадридде дүйнөдөгү эң көп улуттуу футболдук машыктыруу болуп өттү. Машыктыруунун жыйынтыктары боюнча «Достук үчүн футбол» GUINNESS WORLD RECORDS® сертификатына ээ болду.<ref>https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/547224-most-nationalities-in-a-football-soccer-training-session</ref> Жетинчи сезондун алкагында Европадан, Африкадан, Азиядан, Түндүк жана Түштүк Америкадан келишкен 32 жаш журналист "Футбол үчүн достук" программасынын  балдардын эл аралык пресс-борборунун курамын түзүштү, мында программанын жыйынтыктоочу иш-чаралары чагылдырылып, эл аралык жана улуттук ММК менен биргеликте  материалдарды даярдоого катышты.<ref>https://tass.com/press-releases/1061492</ref> Жетинчи сезондун катышуучулары "Ливерпуль" футболдук клубуна социалдык жактан жооптуу команда катарында "Тогуз баалуулук" кубогун  тапшырышты.(«Достук үчүн футбол»   балдардын эл аралык социалдык программасынын сыйлыгы)<ref>https://sputniknews.com/society/201906041075611076-football-friendship-madrid/</ref> 1-июнда Мадридде UEFA Pitch аталышындагы футбол аянтчасында жетинчи сезондун туу чокусу - «Достук үчүн футбол» Дүйнө чемпионунун финалдык матчы болуп өттү. Анын жыйынтыгына ылайык «Антигуанский Полоз» курама командасы "Тасманский Дьявол»  менен негизги убакытта 1:1 эсебинде ойноп, андан соң пенальти сериясынын жыйынтыктары боюнча жеңишке ээ болуп, баш байгени утуп алды.<ref>https://www.euronews.com/2019/06/06/football-for-friendship-international-programme-for-kids-breaks-records-and-teaches-sports</ref> === Достук үчүн футбол 2020 === 2020-жылы «Достук үчүн футбол» сегизинчи сезонунун финалдык иш-чаралары 2020-жылдын 27-ноябрынан 9-декабрына чейин санариптик платформада онлайн форматында болуп өттү. Негизги иш-чараларга дүйнөнүн 100дөн ашуун өлкөсүнөн 10000ден ашуун катышуучулар катышышты.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161003091330/https://footballforfriendship.com/ |archivedate=2016-10-03 |title=архив көчүрмөсү |url=https://footballforfriendship.com/ |accessdate=2020-12-19}}</ref> Программанын сегизинчи сезону үчүн Football for Friendship World деген көп колдонуучулар колдонгон онлайн футбол симулятору иштелип чыгып, анын негизинде «Достук үчүн футбол» 2020 боюнча дүйнөлүк онлайн чемпионаты өткөрүлдү. Оюнду дүйнө жүзү боюнча 2020-жылдын 10-декабрынан тартып - Бүткүл дүйнөлүк футбол күнүнө карата жүктөп алууга болот. Колдонуучулар эл аралык командаларга биригип, "Достук үчүн футбол" эрежелери боюнча матчтарга катышуу мүмкүнчүлүгүнө ээ болушту. Көп колдонуучусу бар оюн достук, тынчтык жана теңчилик сыяктуу программанын негизги баалуулуктарына негизделген.<ref>https://sputniknews.com/sport/202011051081023614-new-football-simulator-football-for-friendship-to-be-released-on-world-football-day/</ref> 27-ноябрда "Достук үчүн футбол" 2020 боюнча дйнөлүк онлайн-чемпионатынын ачык чүчүкулак (жеребьевка) тартылды.<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.gazprom-football.com/football-for-friendship/news/newsdetail/children-from-over-100-countries-to-take-part-in-football-for-friendship-eworld-championship/ |accessdate=2020-12-19 |archivedate=2021-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211018020211/https://www.gazprom-football.com/football-for-friendship/news/newsdetail/children-from-over-100-countries-to-take-part-in-football-for-friendship-eworld-championship/ }}</ref> 28-ноябрдан 6-декабрга чейин балдарга арналган гуманитардык жана спорттук билим берүү программалары менен бирге достуктун эл аралык онлайн-лагери болуп өттү<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210115083647/https://footballforfriendship.com/friendship-camp/ |archivedate=2021-01-15 |title=архив көчүрмөсү |url=https://footballforfriendship.com/friendship-camp/ |accessdate=2020-12-19}}</ref> 30-ноябрдан 4-декабрга чейин «Достук үчүн футбол» эл аралык онлайн форумунун сессиялары болуп, анда балдар спортун өнүктүрүүдөгү долбоорлор сунушталды. Эксперттик жюри «Достук үчүн футбол» эл аралык сыйлыгына талапкер долбоорлордун презентацияларын жогору баалады.<ref><nowiki>https://footballforfriendship.com/experts-forum/live-broadcast/</nowiki></ref> 7-8-декабрь күндөрү «Достук үчүн футбол» дүйнөлүк онлайн чемпионаты болуп өттү. Быйылкы чемпионат онлайн форматында санариптик платформада өткөрүлүп, бул үчүн Football for Friendship деген көп колдонуучусу бар футбол симулятору атайын иштелип чыккан.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210114171143/https://footballforfriendship.com/world-championship/ |archivedate=2021-01-14 |title=архив көчүрмөсү |url=https://footballforfriendship.com/world-championship/ |accessdate=2020-12-19}}</ref> 9-декабрда "Достук үчүн футбол" гранд финалы болуп өттү<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210114135317/https://footballforfriendship.com/live-broadcast-grand-final/ |archivedate=2021-01-14 |title=архив көчүрмөсү |url=https://footballforfriendship.com/live-broadcast-grand-final/ |accessdate=2020-12-19}}</ref> Программанын сегизинчи сезонунун өткөрүү мезгилинде БУУнун 75 жылдыгын колдоо максатында ар кайсы өлкөлөрдүн балдары үчүн веб-семинарлар болуп өттү. Программанын сегизинчи сезонунда дүйнөнүн ар кайсы бурчунан болгон фристайлчылар менен биргеликте  "Стадион мен турган жерде" деген жума сайынкы шоу башталган. Ар бир чыгарылышында фристайлчылар жаш элчилерди трюктарды аткарууга үйрөтүп, ар бир эпизоддун аягында мыкты трюкка сынак жарыяланган. Шоунун аягы глобалдык онлайн мастер-класс менен соңуна чыккан, аны менен «Достук үчүн футбол» программасы катышкан катышуучулардын саны боюнча экинчи жолу Гиннесстин дүйнөлүк рекордсменине татыган (2020-жыл 6-декабрь). Жакшы жаңылыктардын редакциясы -  «Достук үчүн футбол» жаш журналисттер тарабынан уюштурулган жума сайынкы шоу, анда балдар дүйнөдөгү болуп жаткан позитивдүү жаңылыктарды көрүүчүлөр менен бөлүшүшкөн. == Көчө футболу боюнча эл аралык турнир == Көчө футболу боюнча эл аралык турнир «Достук үчүн футбол» Форумунун алкагында 2014-жылдан тарта өткөрүлүүдө. Биринчи турнирдин жеңүүчүсү "Бенфика" жаштар командасы ([[Португалия]]) болду, экинчи орунду "Црвена Звезда" ([[Сербия]]), үчүнчүнү —2018 футбол боюнча дүйнөнүн чемпионатын кабыл алуучу<ref>http://www.chelseafc.com/news/latest-news/2014/05/chelsea-foundation-youngsters-head-to-lisbon.html</ref> Россиянын шаарларынын курама командасы ээледи. == Эл аралык балдардын пресс-борбору == Эл аралык балдардын пресс-борбору «Достук үчүн футбол» программасынын алкагында 2014-жылы уюштурулду. Анын ичине 16 өлкөнүн ичинен 12-14 жашаар 16 журналист — "Мен — репортёрмун!" аттуу улуттук чыгармачыл конкурстун жеңүүчүлөрү кирди. Конкурска 300дөн ашуун иш жана 1000ден ашуун сүрөт түштү<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.habermonitor.com/en/haber/detay/for-friendlies-football-scope-young-reporter/333164/ |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2017-08-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170803212021/http://www.habermonitor.com/en/haber/detay/for-friendlies-football-scope-young-reporter/333164/ }}</ref>. Журналисттер «Достук үчүн футболдун» экинчи форумун Лиссабондо баяндап беришти. Мыкты репортёр болуп Нидерландыдан<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.vanluyken.nl/artikel/37-nederlands-voetbaltalent-scoort-tijdens-football-for-friendship-beste-jonge-journalist-uit-nederland-interviewt-franz-beckenbauer- |access-date=2017-05-15 |archive-date=2014-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140708202936/http://www.vanluyken.nl/artikel/37-nederlands-voetbaltalent-scoort-tijdens-football-for-friendship-beste-jonge-journalist-uit-nederland-interviewt-franz-beckenbauer- |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2014-07-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140708202936/http://www.vanluyken.nl/artikel/37-nederlands-voetbaltalent-scoort-tijdens-football-for-friendship-beste-jonge-journalist-uit-nederland-interviewt-franz-beckenbauer- }}</ref> Филомена Ханен таанылды. == «Достук үчүн футбол» Тогуз баалуулугу == 2013-жылдын 23-майында өткөн, биринчи Эл аралык балдар форуму учурунда Улуу Британия, Германия, Словения, Венгрия, Сербия, Болгария, Греция жана Россиядан келген жаш элчилер программанын биринчи сегиз баалуулугун түзүшкөн — достук, теңдик, адилеттүүлүк, ден-соолук, тынчтык, берилгендик, жеңиш жана каада-салттар — жана аларды Ачык катта көрсөтүшкөн. Кат эл аралык спорттук уюмдардын башчыларына жөнөтүлгөн: Эл аралык футбол федерациясына (FIFA), Европа футбол бирикмелер союзуна(UEFA) жана Эл аралык олимпиадалык комитетке. 2013-жылдын сентябрында Йозеф Блаттер Владимир Путин жана Виталий Мутко менен жолугушуусунда катты алгандыгы тууралу айтып, «Футбол Достук үчүндү» колдоорун жарыялаган<ref name=":4" />. 2015-жылы «Достук үчүн футбол» программасына Кытай, Япония жана Казахстандан катышуучулар кошулган, жана алар тогузунчу баалуулукту киргизүүнү сунушташкан, ал – ар-намыс<ref>www.joblenobl.ru/news/287-v-ramkakh-programmy-futbol-dlya-druzhby-uchrezhden-kubok-devyati-tsennostej</ref>. == Футбол жана достуктун эл аралык күнү == Футбол жана достуктун эл аралык күнү «Достук үчүн футбол» программасынын алкагында 25-апрелде майрамдалат<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://theindependent.sg/blog/2015/04/27/kids-from-24-countries-in-europe-and-asia-are-celebrating-international-day-of-football-and-friendship |access-date=2017-05-15 |archive-date=2015-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522194216/http://theindependent.sg/blog/2015/04/27/kids-from-24-countries-in-europe-and-asia-are-celebrating-international-day-of-football-and-friendship |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2015-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150522194216/http://theindependent.sg/blog/2015/04/27/kids-from-24-countries-in-europe-and-asia-are-celebrating-international-day-of-football-and-friendship }}</ref>. Биринчи жолу 2014-жылы 16 өлкөдө белгиленген<ref>http://rbth.com/sport/2015/05/15/children_from_24_countries_celebrate_day_of_football_and_friendship_46087.html</ref>. Ушул күнү достук матчтары, флешмобдор, радиомарафондор, мастер-класстар, телешоу, ачык машыктыруулар жана ж.б. өттү. Майрамдоого 50 000ден ашык адам катышты<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://instagify.com/media/979016253229007447_641360799 |access-date=2017-05-15 |archive-date=2015-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150522110547/http://instagify.com/media/979016253229007447_641360799 |dead-url=yes |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2015-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150522110547/http://instagify.com/media/979016253229007447_641360799 }}</ref>. 2015-жылы Футбол жана достуктун күнү 24 өлкөдө белгиленген<ref>http://rbth.com/sport/2015/05/15/children_from_24_countries_celebrate_day_of_football_and_friendship_46087.html</ref>. Майрамдын алкагында жолдоштук футбол матчтары жана башка иш-чаралар өткөрүлдү<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://business-center.amchamchina.org/news/?dir=17&doc=201504262030PR_NEWS_ASPR_____EN90314&andorquestion=OR&&ok=1&passDir=0 |accessdate=2017-05-15 |archivedate=2015-05-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150522111517/http://business-center.amchamchina.org/news/?dir=17&doc=201504262030PR_NEWS_ASPR_____EN90314&andorquestion=OR&&ok=1&passDir=0 }}</ref>.  == Достук билериги == Достук жана футболдун күнүндө бардык иш-чаралар сабырдуулуктун, теңчиликтин жана дени сак жашоонун символу болгон Достук билериктери менен алмашуу менен башталат. Билерик жашыл жана көк түстөгү эки жиптен турат, жана аны программанын баалуулуктарын коштогон каалаган адам тагына алат<ref>http://sputniknews.com/art_living/20150512/1022037520.html</ref>.  == Пост-активдүүлүк == «Достук үчүн футбол» программасынын футболисттери расмий сезондон тышкары ар кандай иш-чараларга катышышат. 2013-жылдын майында "Марибор" футболдук клубунун ([[Словения]]) жаштар курамынын оюнчулары камбоджиялык балдар менен кайрымдуулук жолдоштук матч өткөрүштү<ref>http://sport.rbc.ru/article/172216/</ref>. 2014-жылынын 14-сентябрында Сочиде программанын россиялык катышуучулары ФИФАнын президенти Йозеф Блаттер менен  РФ Президентинин жолугушуусунун алкагында Владимир Путин<ref>http://en.kremlin.ru/events/president/news/19222</ref> менен сүйлөшүшкөн. 2014-жылдын июнунда [[Франция|Франциянын]] президенти Франсуа Олланд «Достук үчүн футбол» программасынын катышуучусу «Таверни» командасын Елисей сарайына "Франция — Нигерия" 2014 футбол боюнча дүйнөлүк чемпионатынын матчын чогуу көрүүгө чакырды<ref>http://www.leparisien.fr/politique/mondial-2014-hollande-invite-deux-clubs-amateurs-a-l-elysee-pour-france-nigeria-28-06-2014-3960541.php</ref>.  nqhkg89fnpoujdg9e280op7oqqadggt 0 135088 664154 641657 2026-10-30T10:55:04Z Artelow 2286 664154 wikitext text/x-wiki {{Троллейбус системасы | Аталышы = Бишкек троллейбусу | Расмий аталышы = | Сүрөт = Bishkek 03-2016 img48 trolley at Chuy Prospekt.jpg | Сүрөткө баяндама = | Өлкө = Кыргызстан | Жайгашкан жери = [[Бишкек]] | Ачылган датасы = [[30-январь]] [[1951-жыл]] | Жабылган датасы = 4-ноябрь 2024 | Менчик ээси = «Бишкек троллейбус башкармалыгы» МИ | Уюштуруучу = | Оператору = | Жүргүнчүлөрдүн бир күндүк саны = | Жүргүнчүлөрдүн бир жылдык саны = | Жол кире акысы = 17 сом (накталай эмес төлөм)<br>20 сом (накталай төлөм) | Сайты = <!--Троллейбустардын курамы--> | Каттамдардын саны = 0 | Аялдамалардын саны = | Тармактын узундугу = 0 (жабылганга чейин 395,3 км) | Каттамдардын узундугу = <!--Троллейбустардын курамы--> | Троллейбустардын саны = 170 | Троллейбустардын негизги түрлөрү = ЗиУ-682Г (71)<br/>БКМ-321 (33) ВМЗ-5298.01-50 «Авангард»(34)<br/>ТролЗа-5275.03 «Оптима» (37) | Троллейбус парктарынын саны = 2 | Викиказына = Category:Trolleybuses in Bishkek }} '''Бишкек троллейбусу''' — [[1951-жыл|1951-жылы]] [[13-январь|13-январда]] [[Бишкек]] шаарында ачылган троллейбус системасы<ref>[https://www.mk.kg/social/2021/01/13/v-bishkeke-70-let-nazad-poshel-pervyy-trolleybus.html?ysclid=m0xnprgxa0592115225 В Бишкеке 70 лет назад пошел первый троллейбус]</ref>. Кыргызстандагы биринчи жана [[Орто Азия|Орто Азияда]] үчүнчү ([[Алмата]]<ref>[https://almaty-trolleybus.narod.ru/ Алматинский троллейбус]</ref> менен [[Ташкен|Ташкенден]]<ref>[https://foto-history.livejournal.com/5946437.html?ysclid=m0xnpwbrvn71437787 Ташкентский троллейбус]</ref><ref>[https://telegra.ph/Oglyadyvayas-nazad-zakrytiyu-Tashkentskogo-trollejbusa-10-let-04-30 Оглядываясь назад: закрытию Ташкентского троллейбуса 10 лет]</ref> кийинки) троллейбус системасы. == Тарыхы == Фрунзеде троллейбус системасын куруу тууралуу чечимди Кыргыз ССР Министирлер Кеңеши [[1946-жыл|1946-жылы]] 13-августа кабыл алган. Ошондо Фрунзе шаардык эмгекчилер Кеңеши троллейбус системасынын биринчи кезектеги долбоорун бекиткен. [[1946-жыл|1946-жылы]] 29-июлда троллейбус паркынын курулушу башталган. [[1951-жыл|1951-жылы]] 13-январда троллейбус системасын өнүктүрүүнүн биринчи этабы башталган. Троллейбус линияларынын узундугу 8,4 чакырымды түзүп, МТБ-82 моделиндеги төрт троллейбус эки каттам боюнча иштеп баштаган: № 1 каттамы Линейный, Совет, Сталин (Чүй проспекти) көчөсүнөн баштап, Крупская атындагы балдар үйүнө чейин каттаган. Ал эми №2 каттам Темир жол вокзалынан Ленин проспектиси (Жибек- Жолу) аркылуу өткөн. Троллейбустар эки орундуу сан менен номерленген. Троллейбустун эң алгачкы айдоочусу Тагильцев Николай болгон<ref name=":0">{{Cite web |title=Бишкек шаарынын мэриясынын расмий сайты. Алгачкы троллейбус 1951-жылы каттамга чыккан |url=https://bishkek.gov.kg/ky/post/26505 |accessdate=2024-09-11 |archivedate=2024-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240911115918/https://bishkek.gov.kg/ky/post/26505 }}</ref>. Эң алгачкы жылдагы жүргүнчүлөрдүн жалпы саны 3228 миң адамды түзгөн<ref name=":0" />. [[1952-жыл|1952-жылы]] троллейбус линияларынын узундугу 17,4 чакырымга жетип, тургундарга 10 техника кызмат кылган. 60 орундуу №1 депо курулуп, Анда административдик корпус, профилактория, мастерской, гараж жана диспетчер пункту орун алган. Фрунзе троллейбус башкармалыгы ачылганда башкармалыкта жалпы 78 кызматкер эмгектенген<ref name=":0" />. [[1965-жыл|1965-жылдан]] тартып МТБ-82 троллейбустары ЗиУ-5 жана анын модификациялары менен алмаштырылган. Троллейбустардын саны өскөндүгүнө байланыштуу үч сандуу номерлөө киргизилген. [[1972-жыл|1972-жылдан]] баштап модернизацияланган ЗИУ-682Б троллейбустары Фрунзе шаарына келе баштаган. [[1976-жыл|1976-жылы]] биринчи парктын кыймылдуу курамды жайгаштыруу ресурстары түгөнгөндүгүнө байланыштуу экинчи троллейбус паркы курулган. Ушуга байланыштуу төрт санду номерлөө киргизилет. Биринчи сан троллейбусту иштеткен парктын номерин билдирет, калган сандары троллейбустун катар номерин билдирет. Ар бир парктын өзүнүн кандайдыр бир номери болгон эмес, троллейбустарга шаарга алынып келинген кезегине жараша номер берилген. [[1984-жыл|1984-жылы]] Зиу-682В маркасындагы троллейбустары, ошондой эле бул маркадагы троллейбустардын ар кандай модификациялары иштей баштаган. [[1991-жыл|1991-жылдан]] тартып шаарда ЗиУ-682Г [Г00] маркасындагы троллейбустар иштей баштаган. [[1980]]–[[1990]] троллейбустар шаарда 18 каттамды тейлеген, линиялардын жалпы узундугу 232 чакырымга жетип, кубаттуулугу 43 миң кВт болгон 18 көмөкчордон орнотулган. Бирок жаңы троллейбустар стаып алынбай, эски унаалар капиталдык оңдоодон өткөрүлгөнүнө карабастан, каттамдардын жана кыймылдуу курамдын саны азая баштаган. СССР кулагандан кийинки экономикалык кескин төмөндөө, бөлүктөрдүн, электр энергиясынын жана күйүүчү-майлоочу материалдардын кымбатташы, троллейбус чарбасынын кызматкерлеринин эмгек акысынын төмөндөшүнүн натыйжасында кадрлардын тартыштыгы пайда болгон. Кошумча басым катары маршруттук таксилер тарабынан атаандаштык жаралган. [[2009-жыл|2009-жылы]] кыймылдуу курамдын олуттуу кыскарышына байланыштуу №2 троллейбус паркы жабылган. Калган кыймылдуу курам 1 троллейбус паркына өткөрүлүп берилген. [[2013-жыл|2013-жылы]] кыймылдуу курамдын, сатып алуулардан кийин санынын көбөйүүшүсүнө байланыштуу №2 троллейбус паркы кайрадан ачылган. [[2018-жыл|2018-жылдын]] сентябрында Интергельпо көчөсүндө жашаган жарандардын, ошондой эле ал жерде жайгашкан социалдык мекемелерге барган жарандардын өтүнүчү менен Фучик көчөсүнөн "Фрунзе заводу" акыркы аялдамасына чейинки катамды түзүү жөнүндө чечим кабыл алынган. Линияны узартуу үчүн Димитров (Москва) көчөсү боюнча узундугу 800 метр линия курулуп, бул линия Интергельпо көчөсүндөгү линия менен кошулган. Линия 2018-жылдын 1-ноябрында ачылып №10 каттамдагы троллейбус иштей баштаган. [[2024-жыл|2024-жылдын]] 5-сентярында АКСМ 321 жана АКСМ 32102 маркасындагы 6 троллейбустар [[Ош]] шаарына берилген. === Бишкек шаарынын троллейбустарды сатып алуулары === * 1993 – 1994 жж. — ЗиУ-682Г [Г00] – 34 даана, ЗиУ-683В01 – 3 даана, ЗиУ-683В [В00] – 2 даана; * [[2001-жыл]] — ЗиУ-682Г-018 [Г0Р] – 24 даана (Жапония Өкмөтү тарабынан берилген гранттык каражаттарга); * [[2003-жыл]] — ЗиУ-682Г-018 [Г0Р] – 8 даана (Жапония Өкмөтү тарабынан берилген гранттык каражаттарга); * [[2009-жыл]] — БКМ-321 – даана, БКМ-32102 – 11 даана (Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын насыялык каражаттарына); * [[2013-жыл]] – [[2015-жыл]] — ЗиУ-682Г-016.05 – 44 даана, ВМЗ-5298.01-50 «Авангард» – 35 даана (Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын насыялык каражаттарына); * [[2018-жыл]] — ТролЗа-5275.03 «Оптима» – 37 даана, БКМ-321 – 15 даана (Европа реконструкциялоо жана өнүктүрүү банкынын насыялык каражаттарына). === Башчылары === * Конников Дмитрий Анисимович (1951 – 1953) * Бурмин Исай Семёнович (1953 – 1964) * Жаныбеков Камчыбек Жаныбекович (1973 – 2006) * Уметов Муратбай Каратаевич (2006 – 2008) * Милицкий Геннадий Андреевич (2008 – 04.12.2015) * Мадылбек Абдразаков (04.12.2015 – 23.03.2016) * Милицкий Геннадий Андреевич м.а. (23.03.2016 – 2017) * Өмүрзаков Артур (2017 – 10.12.2020) * Капаров Талантбек Ташиевич (17.12.2020 - а.у.) === Троллейбус системасын жабуу аракеттери === 2024-жылдын май айынан баштап Бишкек мэриясы шаардагы троллейбусту жабуу планын иштеп чыгууда. Негизги себеби катары «шаардын көрүнүшүн бузган жана моралдык жактан эскирген» деген маалымат таратылган. Троллейбустарды, жабдууларды жана инфраструктура объекттерин троллейбус системасы бар Кыргызстандын башка шаарларына өткөрүп берүү пландаштырылууда. 2024-жылдын 5-сентябрында Ош шаарына Бишкектен алгачкы троллейбустардын биринчи партиясы (6 даана) троллейбус жеткирилген<ref name=":1">[https://oshcity.gov.kg/ky/osh-shaaryna-bishkekten-algachky-trollejbustardyn-partiyasy-keldi/ Ош шаарынын мэриясы. Ош шаарына Бишкектен алгачкы троллейбустардын партиясы келди]</ref>. Жалпысынан Ош шаарына Бишкектен 100 даана троллейбусту өткөрүп берүү күтүлүүдө<ref name=":1" />. 2024-жылы 19-июнда Бишкек шаарынын троллейбус системасын демонтаждоо иштери башталган<ref>[https://reporter.akipress.org/news:171262 Законно ли начался демонтаж троллейбусных линий?]</ref>, биринчилерден болуп Байтик Баатыр көчөсүндөгү троллейбус линиялары алынып салынган<ref>[https://economist.kg/transport/2024/05/06/bishkiek-khotiat-izbavit-ot-trollieibusov-ikh-pieriedadut-v-osh-kara-baltu-i-tokmok/ Бишкек хотят избавить от троллейбусов – их передадут в Ош, Кара-Балту и Токмок]</ref><ref>[https://today.kg/news/904795/ Мэрия Бишкека: Надо убрать троллейбусную линию по Советской]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[https://asiamedium.com/%D0%B2-%D0%B1%D0%B8%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D0%B5-%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D1%83%D1%81%D1%8B/ В Бишкеке троллейбусы заменят электробусами]</ref>. 2024-жылы сентябрдын башынада №2 троллейбус паркынын шаардын троллейбус системасы менен байланыштырган линиялары кесилгендигине байланыштуу ишин токтоткон<ref>[https://transphoto.org/photo/2002961/ Бишкек. Демонтаж троллейбусных линий]</ref>. 2024-жылы Бишкектеги 2 троллейбус базасы капиталдык оңдоодон өткөрүүлүп жаткандыган байланыштуу, троллейбустар «Аскер курулуштун» аймагына убактылуу алынып барылып токтотулушкан<ref>[https://barakelde.org/news:646076 Бишкекте троллейбустар «Аскер курулуштун» аймагына убактылуу көчүрүлдү]</ref>. 2024-жылы 22-ноябрында сот тарабынан чечим чыкканга чейин троллейбус түйүндөрү бузуулбай турган болгон<ref>[https://barakelde.org/news:647368/?from=barakelde&place=search&sth=c3b32d5c3c2266aa59fd0b428ffb3f88 Соттун чечими чыкканга чейин троллейбус түйүндөрү бузулбай турган болду]</ref>. Бирок ушул эле жылдын 28-ноябрында Бишкек шаарынын мэриясы, троллейбус линияларын демонтаждоо улантылат деп билдирген<ref>[https://barakelde.org/news:648851/?from=barakelde&place=search&sth=c3b32d5c3c2266aa59fd0b428ffb3f88 Бишкекте троллейбус линияларын демонтаждоо улантылат, - мэрия]</ref>. == Троллейбус каттамдары == {| class="wikitable sortable" !Каттамдын № !style="width:40%"|Кыймыл-чиймеси !Парк !Кошумча маалымат !Азыркы абалы |- |'''№1''' | * «Асанбай» кичи району — Депо-2 («Тунгуч» кичи району аркылуу) (1979-жылдан жоюлганга чейин) |№2 |2003-жылы каттамда бир гана троллейбус иштеген. Ушул жылы бул каттам жабылган. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№2''' | * «Фрунзе» заводу — «Аламедин-1» кичи району. («Аламедин» жана «Ош» базарлары аркылуу) |№2 |2018-жылы кайрадан ачылган<ref>[https://bishkek.gov.kg/ky/post/17133 Калаада №2 жаңы троллейбустук каттам ачылат]</ref>. 2024-жылы Жибек Жолу проспектисинде оңдоо иштерине байланыштуу убактылуу токтотулган. Ушул эле жылдын август айында Киев көчөсүндөгү Ала-Тоо аянтынынын жанындагы троллейбус линиялары толугу менен алынып салынган. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№3''' | * Лермонтов көчөсү — Темир жол вокзалы (1979-жыл)<ref>[https://transphoto.org/photo/146417/ Фрунзе шаарынын 1979-жылга карата троллейбустарынын кыймыл-чиймеси]</ref> * Цирк — «Асанбай» кичи району (1996-жыл)<ref>[https://transphoto.org/photo/146729/ Бишкек шаарынын 1996-жылга карата троллейбустарынын кыймыл-чиймеси]</ref> * «Асанбай» кичи району — Булгаары заводу («Дордой базары») (2007-жылдан жоюлганга чейин)<ref>[https://transphoto.org/photo/148182/ Бишкек шаарынын 2007-жылга карата троллейбустарынын кыймыл-чиймеси]</ref> |№1 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№4''' | * Ат спорттук мектеби — «Фучик» паркы (1979-жыл) * «Фучик» паркы — Булгаары заводу («Дордой базары») (1986-жылдан токтогулга чейин) |№1 |2024-жылы автобус менен алмаштырылган<ref>[https://bishkek.gov.kg/ky/post/29588 Бишкекте №4 автобус каттамы иштей баштайт]</ref>. 2025-жылдын 25-сентябрында электробустар менен алмаштырылган<ref name=":2">[https://bishkek.gov.kg/ky/post/32179 Бишкек шаарынын мэриясы. Шаар ичинде жаңы электробустар жүргүнчүлөрдү тейлей баштайт]</ref>. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№5''' | * Эски аэропорт — Чыгыш автобекети (1979-жыл) * «Аламедин-1» кичи району — Батыш автобекети (1996-жыл) * «Жал» кичи району — Чыгыш автобекети (2007-жыл) * «Жал» кичи району — «Туңгуч» кичи району (2023-жыл) |№2 |2024-жылы автобус менен алмаштырылган<ref>[https://www.super.kg/kabar/news/450951?ysclid=m0xtkelt45360076946 Бишкекте жаңы №5 автобус каттамга чыкты]</ref>. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№6''' | * Жумушчулар шаарчасы — 8 кичи району (1979-жыл) * Киркомстром — 8 кичи району (2008-жылдан жоюлганга чейин) |№1 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№7''' | * Депо-2 — Эски аэропорт (1979-жыл) * «Туңгуч» кичи району — Темир жол вокзалы (1996-жыл) * «Туңгуч» кичи району — «Фрунзе» заводу (2008-жыл) * «Ак-Өргөө» кичи району — «Туңгуч» кичи району (2018-жылдан жоюлганга чейин) |№2 |2024-жылдын август айында Киев көчөсүндөгү Ала-Тоо аянтынынын жанындагы троллейбус линиялары толугу менен алынып салынган. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№8''' | * Дыйканчылык институту — Чыгыш автобекети (1979-жыл) * Чыгыш автобекети — «Ак-Өргөө» (2007-жыл) * «Ак-Өргөө» — «Аламедин-1» кичи району (2012-жыл) * «Ак-Өргөө» кичи району — «Туңгуч» кичи району (2024-жыл) |№1 |2024-жылдын 13-ноябрында автобус менен алмаштырылган жана каттамы өзгөртүлгөн<ref>[https://bishkek.gov.kg/ky/post/30306 №8 троллейбустун ордуна автобус жүрөт, айрым автобус каттамдары өзгөрөт]</ref>. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№9''' | * Дыйканчылык институту — Лермонтов көчөсү (1979-жыл) * Дыйканчылык институту — «Аламедин-1» кичи району (1986-жылдан жоюлганга чейин) |№1 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№10''' | * Ош базары — 8 кичи району (1979-жыл) * Ош базары — «Асанбай» кичи району (2007-жыл) * Фрунзе заводу — «Асанбай» кичи району (2018-жылдан жоюлганга чейин) |№1 |2024-жылы Абдрахманов көчөсүндөгү линиялардын айрым тилкелери толугу менен алынып салынгандыгына байланыштуу автобус менен алмаштырылган<ref>[https://bishkek.gov.kg/ky/post/29762 Борбор калаада №10 муниципалдык автобустун жаңы каттамы ишке кирүүдө]</ref>. 2025-жылдын 25-сентябрында электробустар менен алмаштырылган<ref name=":2" />. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№11''' | * Чыгыш автобекети — 6 кичи району (1979-жыл) * Чыгыш автобекети — «Асанбай» кичи району (2007-жыл) * «Аламедин» базары — «Асанбай» кичи району (2009-жыл) * Батыш автобекети — «Жал» кичи району (2024-жыл) |№2 |2024-жылы Ахунбаев көчөсүндөгү линиялардын айрым тилкелери толугу менен алынып салынгандыгына байланыштуу акыркы аялдамасы «Жал» кичи районуна жылдырылган жана мурунку каттамды кайрадан калыбына келтирүү мүмкүн эмес. 2025-жылдын 25-сентябрында электробустар менен алмаштырылган<ref name=":2" />. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№12''' | * «Фрунзе» заводу — 6 кичи району (1979-жылдан жоюлганга чейин) |№2 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№13''' | * Ат спорттук мектеби — 6 кичи району (1979-жыл) * Депо-2 — 8 кичи району (1996-жыл) * «Туңгуч» кичи району — 8 кичи району — Депо-2 (2005-жылдан жоюлганга чейин) |№2 |2000 жылдары каттамда бир гана троллейбус иштеген. Эртең менен 17 каттамга чыккан троллейстардын бири №13 каттамы аркылуу акыркы аялдамасына барган, кечкисин 17 каттамдагы жумушу аяктаган соң №13 каттамы аркылуу парк кайтып келген. | bgcolor="ff0000" |'''Жоюлган''' |- |'''№14''' | * «Фрунзе» заводу — Киркомстром (1979-жыл) * Киркомстром — Эски аэропорт (1986-жыл) * Киркомстром — 8 кичи району (1996-жыл) * Киркомстром — «Жал» кичи району (2008-жыл) |№1 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№15''' | * «Аламедин-1» кичи району— 6 кичи району (1986-жыл) * «Аламедин-1» кичи району— «Асанбай» кичи район (1996-жылдан жоюлганга чейин) |№2 |2024-жылы №15 каттам бир жума иштеп. кайрадан токтотулган. | bgcolor="ff0000" |'''Жоюлган''' |- |'''№16''' | * Жумушчулар шаарчасы — Цирк (1980-жыл) * «Ак-Өргөө» кичи району — Цирк (2007-жылдан жоюлганга чейин) |№1 |2025-жылдын 15-февралынан баштап мурда троллейбустар тейлеген №7 каттам автобустар менен алмаштырылган жана бул каттамга №7Т номуру берилген<ref>[https://kaktus.media/doc/517997_v_bishkeke_zapyskaut_eshe_dva_novyh_avtobysnyh_marshryta._shemy.html Кактус.медиа. В Бишкеке запускают еще два новых автобусных маршрута. Схемы] </ref>. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№17''' | * 6 кичи району — Булгаары заводу («Дордой базары») (1980-жыл) * «Асанбай» кичи району — Булгаары заводу («Дордой базары») (1996-жыл) |№2 |2025-жылдын 14-февралынан баштап мурда троллейбустар тейлеген №17 каттам автобустар менен алмаштырылган<ref>[https://bishkek.gov.kg/ky/post/30782 Бишкек шаарынын мэриясынын расмий сайты. Борбор калаада №17Т жаңы автобус каттамы ишке киргизилет]</ref>. |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |- |'''№18''' | * Эски аэропорт — Цирк (1980-жылдан жоюлганга чейин) |№2 | |bgcolor="ff0000"|'''Жоюлган''' |} == Троллейбустардын курамы == [[Файл:Bishkek 03-2016 img05 trolley at Abdrahmanova Street.jpg|thumb|БКМ-32102 №[http://transphoto.ru/vehicle/101704/ 1608] троллейбусу. Ж.Абдрахманов көчөсү|250x280px]] [[Файл:Bishkek 03-2016 img48 trolley at Chuy Prospekt.jpg|thumb|ВМЗ-5298.01-50 «Авангард» №[http://transphoto.ru/vehicle/330575/ 1713] троллейбусу. Ж.Абдрахманов көчөсү|250x280px]] [[Файл:Bishkek 03-2016 img36 trolley near South Gate.jpg|thumb|ЗиУ-682Г-016.05 №[http://transphoto.ru/vehicle/303146/ 1822] троллейбусу. [[Аалы Токомбаев]] көчөсү|250x280px]] {| class="wikitable" !Марка !Иштеген жылдары !Саны |- |МТБ-82 |1951-жыл — 1972-жыл |— |- |ЗиУ-5 |1960-жыл — 1984-жыл |— |- |ЗиУ-5Г |1960-жыл — 1984-жыл |— |- |ЗиУ-5Д |1968-жыл — 1987-жыл |— |- |ЗиУ-682Б |1972-жыл — 1995-жыл |— |- |ЗиУ-682В |1984-жыл — 2013-жыл |— |- |ЗиУ-682В [В00] |1985-жыл — 2014-жыл |— |- |ЗиУ-682В1 |1987-жыл — 2014-жыл |— |- |ЗиУ-682В-012 [В0А] |1988-жыл — 2021-жыл |— |- |ЗиУ-682В-013 [В0В] |1989-жыл — 2014-жыл |— |- |ЗиУ-682Г [Г00] |1991-жыл — 2016-жыл |— |- |ЗиУ-682Г-018 [Г0Р] |2001-жылдан тартып |2 кызматтык |- |ЗиУ-682Г-016.05 |с 2013-жылдан тартып |44 |- |ЗиУ-683В01 |1993-жыл — 2006-жыл |— |- |КТГ-1 |1978-жыл — 1990 жж. |— |- |КТГ-2 |1990-жылдан тартып |1 (кызматтык) |- |БКМ-321 |2009-жылдан тартып |33 |- |БКМ-32102 |2009-жылдан тартып |9 (1 кызматтык) |- |ВМЗ-5298.01-50 «Авангард» |2013-жылдан тартып |34 |- |ТролЗа-5275.03 «Оптима» |2018-жылдан тартып |37 |- | colspan="2" |'''Жалпы''' |'''165 (4 кызматтык)''' |} == Галерея == <gallery mode="packed" heights="160" caption="Бишкек троллейбусу"> Файл:Бишкек троллейбусу (2021-06-16).jpg Файл:Бишкек троллейбусунун Фрунзе заводундагы акырыкы аялдамасы (2020-09-29).jpg Файл:Бишкек троллейбусу. Салонунун жаңы жылдык жасалгасы(2021-12-29).jpg Файл:Бишкек троллейбусу. Салону (2021-06-16).jpg Файл:Бишкек троллейбусу. Салону (2021-05-03).jpg Файл:Бишкек, улица Шопокова, тролейбус и ЗиЛ-130.jpg Файл:Bishkek trolleybus at the Dordoj stop.JPG Файл:Bishkek trolleybus 1630 (45531301612).jpg Файл:Bishkek 03-2016 img49 trolley at Chuy Prospekt.jpg Файл:Bishkek 03-2016 img07 trolley at Abdrahmanova Street.jpg Файл:Bishkek 03-2016 img06 trolley at Abdrahmanova Street.jpg Файл:Bischkek-ZiU-9-1508.jpg </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://bishkek-trolleybus.narod.ru/index.html «Троллейбусные системы Кыргызстана» сайты] * [https://transphoto.org/city/225/ Городской электротранспорт. Бишкек] {{Кыргызстандын троллейбус системалары}} {{Бишкек транспорту}} [[Категория:Кыргызстандагы троллейбус системалары]] [[Категория:Бишкек транспорту]] pji48k76jm7a6kj8nqo4e0g8140dmzz 0 135179 664082 642200 2026-10-29T23:11:45Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664082 wikitext text/x-wiki {{Аэропорт|кыргызча аталышы=Венеция Марко Поло аэропорту|Сүрөтү=Venice Marco Polo Airport terminal.jpg|Лого=Venice Airport logo.svg|жайгашкан жери=[[Венеция]]|ачылган убакыты=1950-жыл|ИАТА=VCE|ИКАО=LIPZ|өлкө={{өлкө желеги|Италия}}|ВМО=16105|сайты=https://www.veneziaairport.it|сайттын аталышы=Venzia Airoport}} '''Венециянын Марко Поло аэропорту''' ({{lang-it|Aeroporto di Venezia Marco Polo}}) ('''VCE) —''' [[Италия|Италиянын]] [[Венеция|Венеция шаарында]] жайгашкан эл аралык аэропорт. Аэропорт 1960-жылы ачылып, бүгүнкү күндө өлкөдөгү эң маанилүү авиация борборлорунун бири болуп саналат. Аэропорттун аталышы белгилүү венециандык саякатчы [[Марко Поло|Марко Полонун]] урматына коюлган. Венециянын Марко Поло аэропорту 1 терминалдан турат жана ал 2 деңгээлге бөлүнгөн: # Жогорку деңгээл: Эл аралык жана ички учуулар үчүн. # Төмөнкү деңгээл: Келүү жана жөнөтүү зонасы. Ошондой эле аэропортто көптөгөн кызматтар жана ыңгайлуулуктар бар, анын ичинде: * [[Кафе]] жана [[Ресторан|ресторандар]] * [[Дүкөн (кол өнөрчүлүк)|Дүкөндөр]] (сувенирлер жана маанилүү маркалар) * Эмгек шарттары ([[Wi-Fi]], заряддоо станциялары) * Автоунаа ижарасы == Тарыхы == Аэропорттун тарыхы 20-кылымдын ортосунан башталат. Алгачкы учуулар 1950-жылдардын башында башталып, бирок 1960-жылы аэропорт расмий түрдө ачылган. Андан бери аэропорт бир нече жолу кеңейген жана жаңыртылган, ал азыркы учурда жаңы технологияларга жана стандарттарга жооп берет. Венециянын Марко Поло аэропорту бир нече ирет "Эң жакшы аэропорт" сыйлыктарын жеңип алган. Аэропорттун тейлөө деңгээли, коопсуздук жана жаңы мүмкүнчүлүктөрүн арттыруудагы иш-аракеттери үчүн жогорку баа алган. Аэропорт Венециянын борборунан 8 чакырым (5 миль) алыстыкта, Тревизо провинциясында, Местре шаарына жакын жайгашкан. Бул жайгашуу аэропортту шаардык транспорт системасы аркылуу жеңил жетүүгө мүмкүндүк берет. Аэропорттон Венеция шаарына эки негизги жол менен жетүүгө болот: суу аркылуу жана кургактык аркылуу. ==== Суу аркылуу жетүү ==== # Жеке суу такси – аэропорттон түз [[Венеция|Венециянын]] каалаган жерине жеткирген ыңгайлуу. Баасы 120 евродон башталат, жол убактысы 30 мүнөттөн көп эмес. # Alilaguna суу автобустары – аэропорттон [[Венеция|Венециядагы]] негизги токтотмо жерлерге жүргөн коомдук транспорт. Баасы 15 евродон башталат, жол убактысы 1 саатка жакын. ==== Кургактык аркылуу жетүү ==== # ACTV автобусу (№5 каттам) – Пиацца Рома аянтына барат. Баасы: 10 евро, жол убактысы: 20 мүнөт. # ATVO Express автобусу – Тез жеткирүү кызматы. Баасы: 10 евро, жол убактысы: 20 мүнөт. # Такси же автоунаа ижаралоо – Пьяццале Ромага чейин гана жетет. Баасы: 40 евродон жогору. == Авиакомпаниялар жана каттамдар == {| class="wikitable" |+ !Авиакомпания !Багыттар |- |Aegean Airlines |[[Афины]] |- |Meridiana |Кальяри, [[Неаполь]], Олбия |- |Thomson Airways |[[Лондон]] |- |TAP Portugal |[[Лиссабон]] |- |Tunisair |[[Тунис]] |- | Lufthansa |[[Германия]] шаарлары |- | Turkish Airlines |[[Түркия]] |- | Aer Lingus | |- |AirBaltic |Балтика өлкөлөрү |- |Air France |[[Париж]] |- |British Airways |[[Лондон]] |- |Swiss International Air Lines |Цюрих жана Женева |- |Air Malta |[[Мальта]] |} == Шилтемелер == * [https://www.veneziaairport.it Aeroporto di Venezia Marco Polo (official website)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240704080201/https://www.veneziaairport.it/ |date=2024-07-04 }} * [https://web.archive.org/web/20250419201325/https://www.vivovenetia.ru/venezia-aeroport/ VivoVenetia Венеция Аэропорт] {{Италиянын аба майдандары}} [[Категория:Европа]] [[Категория:Европанын аба майдандары]] [[Категория:Италия]] [[Категория:Италиянын аба майдандары]] [[Категория:Венеция]] as15s2vap9iljnfullhttdlwre8e3bf 0 136000 664099 652611 2026-10-30T02:21:39Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664099 wikitext text/x-wiki {{Валюта|аталышы=Индия рупиясы |расмий аталышы={{lang-hi|भारतीय रुपया}} |Сүрөт=Banknote of india.png |Сүрөт2=INR Coins.jpg |ISO сандык=356 |Уики-казына=Indian Rupee |Эмитент=[[Индия]] [[Бутан]] [[Непал]] |Банкноттор=5, 10, 20, 50, 100, 200, 500 |Монеталар=50 пайс, 1, 2, 5, 10, 20 |Басып чыгарат=Security Printing & Minting Corporation of India Limited |Аталышы=Индия рупиясы |Сүрөт аталышы=Индия рупиясынын банкноттору|Сүрөт аталышы2=Индия рупиясынын тыйындары|Борбордук банк=Индия Резервдик банк|Борбордук банк_сайт=https://www.rbi.org.in|Басып чыгарат_сайт=https://www.spmcil.com/en/|Символ=₹}} '''Индия рупиясы''' ({{lang-en|Indian Rupee}} {{lang-hi|भारतीय रुपया}} )'''―''' [[Индия|Индиянын]] улуттук акча бирдиги. Бир рупий 100 пайсага бөлүнөт жана ISO 4217 стандартындагы валюта коду — INR, ал эми сандык коду — 356. [[Индия|Индиядан]] тышкары, "рупия" аталышындагы акча [[Пакистан]], [[Шри-Ланка]], [[Непал]], [[Сейшел аралдары]], [[Маврикий]], [[Индонезия]] (рупия) жана [[Мальдив]] аралдарында (руфия) колдонулат. == Символ == Индия рупиясынын белгиси акча операцияларында жана экономикалык күч-кубатында [[Индия|Индиянын]] эл аралык өзгөчөлүгүн чагылдырат. Бул белги индиялык этностун аллегориясы болуп саналат. Белги Деванагари жазуусундагы "Ра" тамгасы менен латын алфавитиндеги чоң "R" тамгасынын айкалышы болуп, үстүндө эки параллель горизонтал сызыктар жайгашкан. Бул сызыктар улуттук желекти жана "тең" белгисин билдирет. Индия рупиясынын белгиси Индия өкмөтү тарабынан 2010-жылдын 15-июлунда кабыл алынган. Бул белгини Индиянын Технология Институтунун (IIT) Дизайн борборунун бүтүрүүчүсү [[Удая Кумар]] иштеп чыккан. Ал Финансы министрлиги тарабынан индиялык жарандар арасында өткөрүлгөн ачык сынакка келген миңдеген концепциялардын ичинен тандалып алынган. == Тарых == Индия рупиясы байыркы санскрит тилинен которгондо «чекандалган күмүш» дегенди билдирет. Башкача айтканда, бул күмүш тыйын болгон. Рупий Индиянын аймагында алгач 1542-жылы күмүш тыйын түрүндө пайда болгон. Бул легендарлуу түндүк Индиянын башкаруучусу, Фарид-хан ибн Хасан, башкача аталышы менен Шер-хан же Шер-шахтын бийлиги учурунда болгон. Рупийлер жогорку сапаттагы күмүштөн жасалып, салмагы 11,5 граммга жеткен ири тыйындар эле. Централдашкан бийликтин алсырашынан жана [[Улуу Британия|Улуу Британиянын]] [[Индия]] аймактарына таасири күчөшүнөн улам рупийлерди Британдык [[Ост-Индия компаниялары|Ост-Индия компаниясы]] да чыгара баштаган. Бир нече кылымдар бою ар кандай аймактар өздөрүнүн тыйындарын чыгарып тургандыктан, Индияда бир эле учурда бир нече түрдөгү рупий колдонулуп келген. XIX кылымда, тактап айтканда, 1835-жылы рупий бирдиктүү болуп, алар Британ Империясынын монархтарынын сүрөттөрү түшүрүлгөн түрдө чекандала баштаган. 1861-жылдан баштап, рупий банкнотторун чыгаруу укугу Британ өкмөтүнө гана берилген. Ал эми [[1935|1935-жылы]] жаңыдан негизделген Индиянын Резервдик банкы индия рупийлерин чыгара баштаган. == Дизайн == [[Файл:Both sides of ₹2,000 Indian rupee bank note.jpg|thumb|₹2,000 рупий ]] Учурдагы бардык индия рупий банкнотторунда [[Махатма Ганди|Махатма Гандинин]] сүрөтү түшүрүлгөн. Индия рупий банкноттору жаңы дизайндар менен бат-баттан жаңыланып турат, жана Махатма Гандинин сүрөтү алардын дээрлик бардыгында кездешет. [[2016|2016-жылы]] ири акчалай реформалардын алкагында, Индия өкмөтү жаңы рупий банкнотторун киргизген. Бардык жаңы банкноттордо Махатма Гандинин сүрөтү бар эле. Бул жаңы банкноттор мурдагы версияларга караганда кичирээк өлчөмдө болгон. [https://blog.remitly.com/finance/indian-rupee/ 2016]-жылы киргизилген жаңы банкноттор ар бир номинал үчүн өзүнчө түстөр менен чыгарылган: * ₹5 – жашыл. * ₹10 – күрөң. * ₹20 – сары. * ₹50 – көгүш жашыл (циан). * ₹100 – лаванда (кочкул күлгүн). * ₹200 – кызгылт сары. * ₹500 – боз. * ₹2,000 – кызыл-күлгүн (магента). Рупий банкнотторунун алдыңкы бетинде номиналдар хинди жана англис тилдеринде басылып чыккан. Ал эми арткы бетинде номиналдар 15 ар түрдүү тилде көрсөтүлгөн. Хинди жана англис тилдери улуттук өкмөт тарабынан расмий тилдер катары колдонулганына карабастан, Индиянын Конституциясы 22 аймактык тилди тааныйт. Ар бир штат өзүнүн расмий тилин аныктоого укуктуу. Рупий банкнотторунда бул тилдердин көпчүлүгү чагылдырылган. == Номиналдар == Индияда акча эки формада жүгүртүлөт, тагыраагы: # [[Акча|Акча купюралары]] # [[Тыйын|Тыйындар]] {| class="wikitable" |+ !Cүрөт !Номинал !Диаметр ! rowspan="4" |Сейрек колдонулган купюралар |- |[[Файл:2018 (₹1) Indian 1 Rupee Note, Jamshedpur, Jharkhand ( Ank Kumar, Infosys Limited ) 02.jpg|thumb]] |₹1 | |- |[[Файл:2 Rupees Reserve Bank of India front.jpg|thumb]] |₹2 | |- |[[Файл:Back page of the 5 rupee note.jpg|thumb]] |₹5 | |- | |₹10 | | rowspan="6" |Көп колдонулган акча купюралары |- |[[Файл:20 RUPEES 2019 2.jpg|thumb]] |₹20 |129 x 63 mm |- |[[Файл:50 Rupee of India - T.jpg|thumb]] |₹50 |135 x 66 mm |- |[[Файл:100 Rupee of India - T.jpg|thumb]] |₹100 |142 x 66 mm. |- |[[Файл:India, 200 INR, 2018, obverse.jpg|thumb]] |₹200 |146 x 66 mm |- |[[Файл:India 500 INR, MG series, 2014, obverse.jpg|thumb]] |₹500 |150 x 63 mm |- |[[Файл:₹2000 Indian Rupee Banknote.jpg|thumb]] |₹2000 |166 x 66 mm | |} === Индиялык рупиянын күчтүүрөөк наркы болгон өлкөлөр === * [[Вьетнам]] * [[Индонезия]] * [[Өзбекстан]] * [[Лаос]] * [[Парагвай]] * [[Камбоджа]] * [[Моңголия|Монголия]] * [[Түштүк Корея]] == Булактар == {{булактар}} == Тышкы шилтемелер == * [https://knowindia.india.gov.in/national-identity-elements/currency-symbol.php Currency Symbo/India Book 2020 l (Know India)] * [https://paisaboltahai.rbi.org.in/rupees-ten.aspx Reserve Bank of India (India's Central Bank) (official website)] * Mонетник.ру [https://www.monetnik.ru/obuchenie/numizmatika/valyuta-rupiya/ Рупия в статусе государственной валюты] * Remitly - The Essential Guide to Indian Currency: The Rupee * Khatabook [https://web.archive.org/web/20241228092659/https://khatabook.com/blog/inr-definition-value-and-examples/ Rupee: Indian Currency Importance, History and Explored] * Reserve Bank of India [https://www.paytmbank.com/Policies/currency-note.pdf Department of Currency Management (Know your banknote)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250809210758/https://www.paytmbank.com/Policies/currency-note.pdf |date=2025-08-09 }} * LA Currency [https://lacurrency.com/inr-indian-rupee/ INR – Indian Rupee] {{Азия валюталары}} [[Категория:Индия]] [[Категория:Дүйнө банкноттору]] f8khgi7y3s1e9e13qecksdbrezypfgg 0 136030 664159 498746 2026-10-30T11:20:59Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664159 wikitext text/x-wiki {{Персона |ысымы =Чжэн Чужань |нукура ысымы = {{lang-zh|鄭楚然}} |сүрөт =Zheng Churan.png |туурасы = 230px |сүрөткө баяндама = |төрөлгөндөгү аты = |ишмердүүлүк тармагы = аялдардын укугун коргоочу активистка |туулган датасы = 00.00.1989 |туулган жери = Гуанчжоу, Кытай |жарандыгы = {{Өлкө желеги|Кытай}} |өлгөн датасы = |өлгөн жери = |сыйлыктары = [[100 айым (ВВС)]] 2016 |сайт = }} '''Чжэн Чужань''' ({{Lang-zh|鄭楚然}}) — [[Кытай|Кытайлык]] [[Аялдардын укуктары|аялдардын укугун коргоочу]] активистка жана [[Феминизм|феминист]]. 2015-жылдын март айында пландалган [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнүнө]] арналган иш-чаралардан бир аз мурун Чжэн Чужань жана дагы төрт активистка биргеликте кармалган<ref>{{Cite web|url=http://edition.cnn.com/2015/04/13/world/china-releases-women-activists/|title=China releases 5 female activists|date=14 April 2015|publisher=CNN}}</ref> . Аларды жалпысынан «Феминисттик бештик» деп аташат. 2016-жылы ноябрда ал Би-Би-Синин [[100 айым (ВВС)|100 аялынын]] катарына кирген <ref name="BBC">{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-38012048|title=BBC 100 Women 2016: Who is on the list?|date=21 November 2016|publisher=BBC}}</ref>. == Нааразычылык == 2015-жылы ал жана башка төрт активисткалар (Вэй Тингтинг, Ван Ман, Ву Ронгрон жана Ли Тингтинг, жалпысынан «Феминисттик бештик» деп аталганы менен белгилүү<ref name="Murdoch">{{Cite news|title=Wei Tingting vows to continue protests in China|author=Murdoch|first=Scott|url=http://www.theaustralian.com.au/news/world/wei-tingting-vows-to-continue-protests-in-china/story-e6frg6so-1227337751562|date=May 6, 2015}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнүнүн]] алдында коомдук транспортто сексуалдык асылууга каршы кампанияны өткөрүүнү пландагандыгы үчүн, кытай өкмөтү тарабынан камакка алынган<ref>{{Cite news|title=Released Chinese feminists: Out of jail but not free|author=Jiang|first=Steven|url=http://www.cnn.com/2015/04/14/asia/china-feminists-release-jiang/|date=April 14, 2015}}</ref>. Беш аял тең 37 күн камакта отургандан кийин үй камагына бошотулган<ref name="Jacobs">{{Cite news|title=Taking Feminist Battle to China's Streets, and Landing in Jail|author=Jacobs|first=Andrew|url=https://www.nytimes.com/2015/04/06/world/asia/chinese-womens-rights-activists-fall-afoul-of-officials.html?_r=1|date=April 5, 2015}}</ref>. Эгер күнөөлүү деп табылса, аялдар «коомдук тартипти бузуу» беренеси менен үч жылга чейин эркинен ажыратылышы мүмкүн эле<ref>{{Cite news|title=Chinese police release feminist activists|url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/13/chinese-police-free-three-of-five-feminist-activists|date=April 13, 2015}}</ref>. BBC News Чжэндин иш-чараларга кошкон салымын жана анын [[Аялдардын укуктары|аялдардын укуктарын]] колдоорун баса белгилейт. Кабарларга караганда, ал аялдардын этек кири боюнча иш-өргүүсүн берүү үчүн күрөшкөн<ref name="BBC"/>. 2016-жылы декабрда Чжэн [[Дональд Трамп|Дональд Трампка]] ачык кат жазып, келечекте сексисттик жүрүм-турумдан качууну талап кылган<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-asia-china-38325121|title=Chinese activist Zheng Churan: 'Hey Trump, feminists are watching you|date=15 December 2016}}</ref>. 2018-жылы Чжэн Кытайдын көз карандысыз медиа платформасы болгон ''Ко Ван Шияншиге'' ({{Lang|zh|酷玩实验室}}) каршы жалган жалаа боюнча иш боюнча доогер болгон. Алар Чжэн Чужанды сексуалдык максатта адамдарды сатуу боюнча эл аралык операциясын уюштурган деп айыпташкан<ref>{{Cite web|url=https://chinadigitaltimes.net/chinese/2018/03/%E5%A4%A7%E5%85%94%EF%BC%9A%E9%83%91%E6%A5%9A%E7%84%B6%E8%AF%89%E9%85%B7%E7%8E%A9%E5%AE%9E%E9%AA%8C%E5%AE%A4%E5%90%8D%E8%AA%89%E4%BE%B5%E6%9D%83%E4%B8%80%E6%A1%88%E5%B7%B2%E7%AB%8B%E6%A1%88|title=大兔：郑楚然诉酷玩实验室名誉侵权一案已立案|date=28 March 2018}}</ref>. Чжэн Чужань — феминисттик жана [[адам укуктары]] маселелери боюнча үзүрлүү жазуучу<ref>{{Cite web|url=https://supchina.com/author/zhengchuran/|title=Zheng Churan, Author at SupChina|lang=en-US|accessdate=2024-12-22|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330200941/https://supchina.com/author/zhengchuran/}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jianjiaobuluo.com/content/5515|title=为什么我看见SK-II的相亲角广告后，害怕得迟迟不肯转发-尖椒部落|accessdate=2024-12-22|archivedate=2019-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190501213934/http://jianjiaobuluo.com/content/5515}}</ref>. == Вэй Чжилинин камакка алынышы == 2019-жылы 20-марта түнкү саат экилер чамасында Чжэндин күйөөсү Вэй Чжилини полиция алып кеткен. Журналист жана профсоюздук активист Вэйди полиция «коомдук тартипти бузуу» боюнча берене тагылып айыптаган<ref>{{Cite web|url=https://www.hongkongfp.com/2019/03/21/police-detain-labour-activist-wei-zhili-southern-china-wife-says/|title=Police detain labour activist Wei Zhili in southern China, wife says|date=21 March 2019}}</ref>. Ал кытай жумушчулары менен иштешип, алар кооптуу эмгек шарттарынан улам пневмокониозго чалдыккандан кийин өкмөттөн компенсация алууга жардам берген<ref>{{Cite web|url=https://clb.org.hk/content/pneumoconiosis-workers-prevented-showing-support-detained-labour-activist-wei-zhili/|title=Pneumoconiosis workers prevented from showing support for detained labour activist Wei Zhili|accessdate=2024-12-22|archivedate=2019-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190330221351/https://clb.org.hk/content/pneumoconiosis-workers-prevented-showing-support-detained-labour-activist-wei-zhili}}</ref>. Вэй камакка алынгандан кийин бир нече күн бою анын аялы жана ата-энеси анын кайда экени тууралуу кабар болгон эмес<ref name=":0">{{Cite news|title=This Woman Is Running To Save The Love Of Her Life|url=https://www.buzzfeednews.com/article/nishitajha/zheng-churan-feminist-five-china-running|date=2019-06-07}}</ref>. Күйөөсү кармалгандан кийин, Чжэн Вэйдин ишине көңүл буруу үчүн онлайн кампаниясын баштаган<ref>{{Cite news|title=This Woman Is Running To Save The Love Of Her Life|url=https://www.buzzfeednews.com/article/nishitajha/zheng-churan-feminist-five-china-running|date=2019-06-07}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFJhaLee2019">Jha, Natasha; Lee, Chermaine (2019-06-07). [https://www.buzzfeednews.com/article/nishitajha/zheng-churan-feminist-five-china-running "This Woman Is Running To Save The Love Of Her Life"]. ''Buzzfeed News''. [https://web.archive.org/web/20190626161150/https://www.buzzfeednews.com/article/nishitajha/zheng-churan-feminist-five-china-running Архивировано]<span class="date">26 июня 2019</span><span class="reference-accessdate">. Дата обращения: <span class="date">10 августа 2019</span></span>.</cite></ref><ref>{{Cite news|title=Labor Editors 'At Risk of Torture', Dozens of Labor Activists Behind Bars|url=https://www.rfa.org/english/news/china/labor-torture-04302019135333.html|date=2019-04-30}}</ref>. == Булактар == {{Булактар|2}} e0l1v3yyxf8xdrgqdi3y37n7128t85w 4 136776 663996 663884 2026-10-29T12:01:32Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 663996 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18526}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15236}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6080}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:905}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:629}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 69 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 70 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:441}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 72 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 78 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 79 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 80 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 81 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 89 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 95 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 96 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 97 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} |- | 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}} |- | 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}} |- | 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}} |- | 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}} |- | 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}} |- | 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}} |- | 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}} |- | 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}} |- | 111 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}} |- | 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}} |- | 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}} |- | 114 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|A.djan}} |- | 115 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}} |- | 116 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}} |- | 117 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}} |- | 118 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}} |- | 119 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}} |- | 120 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}} |- | 121 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}} |- | 122 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}} |- | 123 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}} |- | 124 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}} |- | 125 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}} |- | 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}} |- | 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}} |- | 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}} |- | 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}} |- | 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}} |- | 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}} |- | 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}} |- | 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}} |- | 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}} |- | 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}} |- | 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}} |- | 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}} |- | 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}} |- | 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}} |- | 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}} |- | 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}} |- | 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}} |- | 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}} |- | 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}} |- | 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}} |- | 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}} |- | 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}} |- | 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}} |- | 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}} {{/end}} 59z1r00rgcp6z7caps6182pqvaggksk 0 137267 664151 653163 2026-10-30T10:44:09Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664151 wikitext text/x-wiki {{Футболчу |ысмы = Френки де Йонг |жынысы = м |лакап аты = |сүрөт = Матч «Динамо» - «Барселона» 0-1. 2 ноября 2021 года. II — 1289671 (cropped).jpg |кеңдик = 250px |сүрөттүн баяндамасы = де Йонг 2021-жылы |төрөлгөн датасы = 12.5.1997 |төрөлгөн жери = [[Горинхем]], [[Нидерланд]] |жарандыгы = {{Өлкө желеги|Нидерланд}} |бою = 181<ref name="FIFA">{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |title=Squad List: FIFA World Cup Qatar 2022: Netherlands (NED) |publisher=FIFA |page=20 |date=18 December 2022 |access-date=9 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218195301/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=18 December 2022 |url-status=live }}</ref> |жетектөөчү буту = оң |позициясы = жарым коргоочу |азыркы клубу = {{желек|Испания}} [[Барселона (футбол клубу)|Барселона]] |номуру = 21 |жаштар клубдары = {{футболдук карьера |2005—2015|{{желек|Нидерланд}} [[Виллем II]]| }} |клубдар = {{футболдук карьера |2015|{{желек|Нидерланд}} [[Виллем II]]|1 (0) |2015—2017|{{желек|Нидерланд}} [[Йонг Аякс]]|46 (8) |2015|→ {{желек|Нидерланд}} [[Виллем II]] (ижара)|1 (0) |2016—2019|{{желек|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубу)|Аякс]]|57 (4) |2019—учур|{{желек|Испания}} [[Барселона (футбол клубу)|Барселона]]|177 (14) }} |улуттук курамасы = {{футболдук карьера |2012|{{желек|Нидерланд}} Нидерланд (15ке чейин)|1 (0) |2014—2015|{{желек|Нидерланд}} Нидерланд (18ге чейин)|5 (1) |2015—2016|{{желек|Нидерланд}} Нидерланд (19га чейин)|8 (0) |2016|{{желек|Нидерланд}} Нидерланд (20га чейин)|2 (0) |2017|{{желек|Нидерланд}} Нидерланд (21ге чейин)|6 (1) |2018—учур|{{футбол|NED}}|59 (2) }} |клуб тууралуу маалыматтардын жаңылоосу = 25-май 2025 |курама тууралуу маалыматтардын жаңылоосу = 10-июнь 2025 |уикиказына = }} '''Фре́нки де Йонг''' ({{lang-nl|Frenkie de Jong}}; 12-май 1997-жылы туулган<ref name="FIFA"/>) — [[Нидерланд|нидерланддык]] [[Футбол|футболчу]], [[Испания|испаниялык]] «[[Барселона (футбол клубу)|Барселона]]» клубунун жана [[Нидерланд улуттук футбол курамасы|Нидерланд курамасынын]] жарым коргоочусу. == Клубдук карьерасы == === Виллем II жана Аякс === [[Файл:Frenkie de Jong (2019).jpg|thumb|left|Де Йонг 2019-жылы «Аякстын» курамында]] Френки де Йонг өзүнүн профессионалдык карьерасын 2015-жылы «[[Виллем II]]» клубунда баштаган<ref name="websitebio">{{cite web |title=Frenkie's story – Frenkie de Jong |url=https://www.frenkiedejong.com/en/biography/ |website=frenkiedejong.com |access-date=3 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003140553/https://www.frenkiedejong.com/en/biography/ |archive-date=3 October 2023 |accessdate=2025-06-28 |archivedate=2023-10-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231003140553/https://www.frenkiedejong.com/en/biography/ }}</ref>. Бир жылдан кийин, 2016-жылы, ал «[[Аякс (футбол клубу)|Аякс]]» клубуна символикалык €1 төлөм менен өткөн — бул төлөм сатуудан түшкөн пайызы менен толукталган<ref>{{Cite web|url=https://www.givemesport.com/1469227-ajax-paid-willem-ii-just-1-to-sign-frenkie-de-jong-in-2015|title=Ajax managed to sign Frenkie de Jong for just €1 from Willem II in 2015|date=18 April 2019|website=GiveMeSport|access-date=28 November 2019}}</ref>. «Аякста» де Йонг Европанын эң мыкты жаш жарым коргоочуларынын бири катары таанылган: ал Улуттук дублду ([[Нидерланд футбол чемпиондугу|Эредивизи]] жана [[Нидерланд улуттук футбол Кубогу|KNVB Кубогун]]) утуп, [[УЕФА Чемпиондор лигасы]]нын жарым финалына чейин чыккан. 2018/19-жылкы сезондо де Йонг Эредивизинин мыкты оюнчусу болуп табылып, «Аякстын» 22 жылдан берки биринчи жолу УЕФА Чемпиондор Лигасынын жарым финалына чыгышына чоң салым кошкон<ref>{{cite web|url=https://www.pulse.ng/sports/football/frenkie-de-jong-profile-of-barcelona-and-netherlands-midfielder/7f1whsn|title=Frenkie de Jong: Player Profile|date=24 January 2019|publisher=Pulse|access-date=7 April 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190407212410/https://www.pulse.ng/sports/football/frenkie-de-jong-profile-of-barcelona-and-netherlands-midfielder/7f1whsn|archivedate=2019-04-07|accessdate=2025-06-28}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/48093611|title=Tottenham 0–1 Ajax, Champions League: Donny van de Beek scores only goal|date=30 April 2019|access-date=26 November 2019}}</ref>. === Барселона === Френки ошол эле сезондо, 2019-жылдын январында «[[Барселона (футбол клубу)|Барселона]]» менен келишим түзүп, июль айында расмий түрдө клубга кошулган<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/981677/barca-sign-de-jong|title=Barça sign De Jong|date=23-1-2019|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=клубтун расмий сайты}}</ref>. Анын трансфер акысы €75 миллионду түзгөн. Де Йонг 2019-жылы «FIFA FIFPro World11» командасына тандалган жана бул тизмеге кирген беш жылдан берки алгачкы нидерланддык үч футболчунун бири болгон<ref name="fifpro">{{cite web|url=https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/|title=VAN DIJK AMONG FOUR DEBUTANTS IN MEN'S WORLD 11|website=FIFPro World Players' Union|date=23 September 2019|access-date=24 September 2019|archive-date=24 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924000410/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/|url-status=dead|accessdate=2025-06-28|archivedate=2019-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924000410/https://fifpro.org/news/fifa-fifpro-men-s-world-11-2018-2019/en/}}</ref>. Де Йонг 2021-жылдагы [[Испания улуттук футбол Кубогу|Испания кубогунун]] финалында «[[Атлетик Бильбао]]» клубуна каршы гол киргизип, дагы эки голго пас берип, 4:0 эсебинде жеңишке жетүүгө чоң салым кошкон<ref name="cup21">{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/2021/apr/17/messi-stars-as-barcelona-thrash-athletic-bilbao-to-lift-copa-del-rey |title=Messi stars as Barcelona thrash Athletic Bilbao to lift Copa del Rey|first=Sid|last=Lowe|work=The Guardian|date=17 April 2021|access-date=19 April 2021}}</ref>. Клубдун капитаны [[Серхио Бускетс]]тин кетишинен кийин, 2023-жылдын 21-июлунда де Йонг «Барселонанын» төртүнчү капитаны болуп дайындалды<ref>{{Cite web |title=FC Barcelona's new captains confirmed |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3599643/fc-barcelonas-new-captains-confirmed |access-date=26 July 2023 |website=www.fcbarcelona.com}}</ref>. 2024-жылдын 24-февралында, ал «[[Хетафе (футбол клубу)|Хетафеге]]» каршы 3:0 болгон оюнда «Барселонанын» тарыхындагы 11000-голун киргизди<ref>{{cite web |title=Frenkie de Jong scores FC Barcelona's 11,000th goal|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/3905165/frenkie-de-jong-scores-fc-barcelonas-11000th-goal |website=FC Barcelona |access-date=13 March 2025}}</ref>. 2024/2025-жылкы сезондо, [[Сержи Роберто]]нун кетишинен кийин де Йонг «Барселонанын» үчүнчү капитаны болду<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4092240/new-first-team-captains-confirmed|title=New first team captains confirmed|work=клубдун расмий сайты|date=23-8-2024}}</ref>. == Эл аралык карьерасы == Де Йонг [[Нидерланд улуттук футбол курамасы|Нидерланд улуттук курамасындагы]] алгачкы оюнун 2018-жылдын сентябрында өткөргөн<ref name="Sky Sports 2018">{{Cite news|first=Lewis|last=Jones|title=Netherlands star Frenkie de Jong set to shine against France and Germany?|url=https://www.skysports.com/football/news/12021/11521872/netherlands-star-frenkie-de-jong-set-to-shine-against-france-and-germany|website=[[Sky Sports]]|date=13 October 2018|access-date=17 July 2024}}</ref> . Ал [[УЕФА Улуттар лигасы]]нын биринчи сезондо негизги курамда ойноого жетишип, курама команда финалга чыгып, экинчи орунду алган<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/0253-0d81efc3f60a-0d39c305041d-1000--bernardo-silva-and-frenkie-de-jong-win-nations-league-awards/|title=Bernardo Silva and Frenkie de Jong win Nations League awards|date=9 June 2019|website=[[UEFA]]|access-date=28 November 2019}}</ref>. Ошондой эле ал Нидерландка [[Евро-2020]] жана [[2022 Футбол боюнча дүйнө чемпиондугу|2022-жылдагы дүйнөлүк чемпиондугунда]] да татыктуу деңгээлде өкүлчүлүк кылган<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/51198518|title= Netherlands 0–2 Czech Republic: Tomáš Holeš and Patrik Schick goals shock Dutch|website=[[BBC Sport]]|publisher=[[BBC]]|date=26 June 2021|access-date=7 June 2024}}</ref><ref>{{cite web |author=Jamie Jackson |url=https://www.theguardian.com/football/2022/nov/29/netherlands-qatar-world-cup-group-a-match-report |title=Louis van Gaal bristles at 'boring' tag as Netherlands sink Qatar to reach last 16 |website=The Guardian |date=29 November 2022 }}</ref>. == Сыйлыктары == '''«Аякс»''' * [[Нидерланд футбол чемпиондугу|Эредивизи]] чемпиону: 2018/19<ref name="Soccerway">{{cite web |url=https://int.soccerway.com/players/frenkie-de-jong/404591/ |title=F. De Jong: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=28 August 2023}}</ref> * [[Нидерланд улуттук футбол Кубогу|Нидерланд Кубогунун]] жеңүүчүсү: 2018/19<ref name="Soccerway"/> * [[УЕФА Европа лигасы]]нын финалисти: 2016/17<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/overview/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702090446/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/overview/index.html|url-status=dead|archive-date=2 July 2017|title=2016/17: United win it for Manchester|publisher=UEFA|date=30 May 2017|accessdate=2025-06-28|archivedate=2017-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170702090446/http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/season=2017/overview/index.html}}</ref> '''«Барселона»''' * [[Ла Лига]] чемпиону: 2022/23<ref>{{cite news |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/3344756/fc-barcelona-liga-champions-202223 |title=FC Barcelona, Liga champions 2022/23! |website=FC Barcelona |date=14 May 2023}}</ref>, 2024/25<ref>{{Cite web |date=2025-05-15 |title=Barcelona Win La Liga, Complete 2024-25 Domestic Treble |url=https://www.si.com/soccer/barcelona-win-la-liga-complete-2024-25-domestic-treble |access-date=2025-05-16 |website=SI |language=en-US}}</ref> * [[Испания улуттук футбол Кубогу|Испания Кубогунун]] жеңүүчүсү: 2020/21<ref name="cup21"/>, 2024/25<ref>{{Cite web |date=2025-04-26 |title=FC Barcelona crowned Cup Kings in classic encounter |url=https://rfef.es/en/noticias/match-report-fc-barcelona-crowned-cup-kings-in-classic-encounter |access-date=2025-04-26 |website= |publisher=[[Real Federación Española de Fútbol]] |language=en |archive-date=26 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250426235908/https://rfef.es/en/noticias/match-report-fc-barcelona-crowned-cup-kings-in-classic-encounter |url-status=live }}</ref> * [[Испания футбол Суперкубогу|Испания Суперкубогунун]] жеңүүчүсү: 2023<ref>{{Cite web |last=Baynes |first=Ciaran |date=15 January 2023 |title=Real Madrid 1–3 Barcelona: Gavi stars as Barca dominate to win Spanish Super Cup |url=https://www.eurosport.com/football/spanish-supercopa/2022-2023/spanish-super-cup-final-live-real-madrid-v-barcelona_sto9316880/story.shtml |access-date=16 January 2023 |website=Euro Sport}}</ref>, 2025<ref>{{Cite web |date=2025-01-13 |title=FC Barcelona win the Super Cup in a final for the history books (2-5) |url=https://rfef.es/en/noticias/match-report-fc-barcelona-win-the-super-cup-in-a-final-for-the-history-books-2-5 |access-date=2025-01-13 |website= |publisher=[[Real Federación Española de Fútbol]] |language=en |archive-date=13 January 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250113012625/https://rfef.es/en/noticias/match-report-fc-barcelona-win-the-super-cup-in-a-final-for-the-history-books-2-5 |url-status=live }}</ref> '''Нидерланд курамы''' * [[УЕФА Улуттар лигасы]]нын финалисти: 2018/19<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/48191922 |title=Portugal 1–2 Netherlands |first=Shamoon |last=Hafez |website=BBC Sport |date=9 June 2019 |access-date=31 December 2022}}</ref> '''Жеке сыйлыктары''' * Eerste Divisie'нин сезондогу мыкты жаш таланты: 2016/17<ref name="Award">{{cite web |url=https://twitter.com/i/web/status/864515876544008196 |title=Proud of you lads! |website=Twitter.com}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.sport-english.com/en/news/barca/frenkie-de-jong-i-want-to-be-an-important-player-for-this-barca-team-7561621|title=Frenkie de Jong: I want to be an important player for this Barça team|last=Sport|date=20 July 2019|website=sport|access-date=26 November 2019}}</ref> * Эредивизинин Айдын оюнчусу: [[бештин айы]] 2018<ref>{{Cite web|url=https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/3011388/frenkie-jong-steven-bergwijn-speler-talent-van-maand-december|title=Frenkie de Jong en Steven Bergwijn Speler en Talent van de Maand december|date=16 January 2019|website=www.foxsports.nl|access-date=16 May 2020|archive-date=17 January 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190117013252/https://www.foxsports.nl/nieuws/artikel/3011388/frenkie-jong-steven-bergwijn-speler-talent-van-maand-december|url-status=dead}}</ref>, [[бирдин айы]] 2019<ref>{{Cite web|url=https://eredivisie.nl/en-us/uitgelicht/frenkie-de-jong-opnieuw-uitgeroepen-tot-speler-van-de-maand|title=Frenkie de Jong opnieuw uitgeroepen tot Speler van de Maand &#124; Eredivisie|date=28 February 2019|website=eredivisie.nl|access-date=16 May 2020|archive-date=22 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200722061013/https://eredivisie.nl/en-us/uitgelicht/frenkie-de-jong-opnieuw-uitgeroepen-tot-speler-van-de-maand|url-status=dead|accessdate=2025-06-28|archivedate=2020-07-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200722061013/https://eredivisie.nl/en-us/uitgelicht/frenkie-de-jong-opnieuw-uitgeroepen-tot-speler-van-de-maand}}</ref> * Эредивизи сезонунун мыкты оюнчусу: 2018/19<ref name="POTS2">{{cite web|date=16 May 2019|title=Frenkie de Jong Eredivisie Player of the Season 2018/2019|url=https://eredivisie.eu/news/frenkie-de-jong-eredivisie-player-of-the-season-2018-2019/|access-date=31 August 2021|publisher=Eredivisie}}</ref> * Эредивизи сезонунун мыкты курамасы: 2018/19<ref name="POTS2" /> * УЕФА Чемпиондор лигасынын сезонунун курамасы: 2018/19<ref>{{cite web |title=UEFA Champions League Squad of the Season |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0252-0e99c3f9c0f4-c762bb0ec7f4-1000--uefa-champions-league-squad-of-the-season/ |work=[[UEFA]] |date=2 June 2019}}</ref> * УЕФА Чемпиондор лигасынын сезонунун мыкты жарым коргоочусу: 2018/19<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/0254-0e99ddf91193-3a1ed0d12675-1000--frenkie-de-jong-champions-league-midfielder-of-the-season/|title=Frenkie De Jong: Champions League Midfielder of the Season|website=[[UEFA]]|publisher=Union of European Football Associations|date=29 August 2019|access-date=29 August 2019}}</ref> * Йохан Кройф трофейи (мыкты жаш оюнчу): 2018/19<ref>{{cite web |title=De Jong named Eredivisie talent of the year |date=15 May 2019 |url=https://www.rtlnieuws.nl/sport/voetbal/artikel/4712941/de-jong-wint-prijs-talent-van-het-jaar |publisher=RTL Nieuws |access-date=15 May 2019}}</ref> * УЕФА Улуттар лигасынын финалдык этапынын мыкты жаш оюнчусу: 2019<ref>{{cite news |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/0253-0d81efc3f60a-0d39c305041d-1000--bernardo-silva-and-frenkie-de-jong-win-nations-league-awards/ |title=Bernardo Silva and Frenkie de Jong honoured |website=[[UEFA]] |publisher=Union of European Football Associations |date=9 June 2019 |access-date=9 June 2019}}</ref> * УЕФА Улуттар лигасынын финалдык этапынын курамасы: 2019<ref>{{cite news |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/news/0253-0d821e23494c-f0c94c4974b3-1000--uefa-nations-league-finals-team-of-the-tournament/ |title=UEFA Nations League Finals: Team of the Tournament |website=[[UEFA]] |publisher=Union of European Football Associations |date=10 June 2019 |access-date=11 June 2019}}</ref> * FIFA FIFPro World11: 2019<ref name="fifpro" /> * IFFHS Дүйнөнүн мыкты курамасы: 2019<ref>{{cite web |url=https://iffhs.de/iffhs-awards-the-iffhs-men-world-team-of-the-year-2019/ |title=IFFHS AWARDS 2019 – THE IFFHS MEN WORLD TEAM OF THE YEAR 2019 |work=IFFHS |date=30 November 2019 |access-date=30 November 2019}}</ref> * УЕФА Жылдын командасы: 2019<ref>{{cite web |url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/025a-0e9f89606f80-08eb0bd0350b-1000--uefa-com-fans-team-of-the-year-2019-revealed/ |title=UEFA.com fans' Team of the Year 2019 revealed |publisher=UEFA |date=15 January 2020 |access-date=15 January 2020}}</ref> * Premi Barça Jugadors (Барсанын оюнчулар сыйлыгы): 2020/21<ref>{{Cite web|date=30 June 2021|title=Frenkie de Jong and Aitana Bonmatí win Barça Players Award20/21 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/club/news/2181119/frenkie-de-jong-and-aitana-bonmati-win-barca-players-award2021|access-date=1 September 2021 |website=fcbarcelona.com|publisher=FC Barcelona}}</ref> == Булактар == {{булактар|2}} == Шилтемелер == *[https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players/16291/frenkie-de-jong «Барселонанын» расмий сайтындагы футболчунун профили] [[Категория:«Барселона» футбол клубунун оюнчулары]] [[Категория:Нидерланд]] [[Категория:Футболчулар]] ebz69eh9lg6l5tpcpbweovuechvzr7d 4 137589 663998 663886 2026-10-29T12:01:35Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 663998 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116094}}]] |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44655}}]] |- | 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8697}}]] |- | 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7234}}]] |- | 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] |- | 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] |- | 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] |- | 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] |- | 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3222}}]] |- | 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] |- | 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] |- | 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] |- | 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] |- | 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] |- | 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] |- | 18 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1424}}]] |- | 19 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] |- | 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1152}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] |- | 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] |- | 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] |- | 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] |- | 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] |- | 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] |- | 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] |- | 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] |- | 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] |- | 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] |- | 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] |- | 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] |- | 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] |- | 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] |- | 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] |- | 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] |- | 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] |- | 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] |- | 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] |- | 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] |- | 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] |- | 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] |- | 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] |- | 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] |- | 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] |- | 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] |- | 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] |- | 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] |- | 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]] |- | 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]] |- | 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]] |- | 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]] |- | 53 || [[User:Maintenance script|Maintenance script]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:14}}]] |- | 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] {{/end}} 7gqlupd8n9mmikjtyhq4kd2m7m4nngq 4 137601 663997 663885 2026-10-29T12:01:34Z Jembot 9565 Bot: Маалыматтар жаңыланды 663997 wikitext text/x-wiki {{/begin|150}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116094}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}} |- | 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44655}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}} |- | 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18526}}]] || {{Permissions|Bosogo}} |- | 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15236}}]] || {{Permissions|Artelow}} |- | 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}} |- | 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}} |- | 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}} |- | 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8697}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}} |- | 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7234}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}} |- | 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}} |- | 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6080}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}} |- | 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}} |- | 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}} |- | 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}} |- | 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}} |- | 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}} |- | 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}} |- | 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}} |- | 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}} |- | 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}} |- | 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}} |- | 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}} |- | 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}} |- | 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}} |- | 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}} |- | 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}} |- | 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}} |- | 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}} |- | 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}} |- | 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}} |- | 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}} |- | 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}} |- | 48 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1424}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 49 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}} |- | 50 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 51 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}} |- | 52 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}} |- | 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}} |- | 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1152}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}} |- | 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}} |- | 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}} |- | 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}} |- | 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 61 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:905}}]] || {{Permissions|Arsensky}} |- | 62 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}} |- | 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}} |- | 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}} |- | 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}} |- | 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}} |- | 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}} |- | 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}} |- | 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}} |- | 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}} |- | 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}} |- | 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}} |- | 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}} |- | 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}} |- | 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}} |- | 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}} |- | 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:629}}]] || {{Permissions|Ch}} |- | 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}} |- | 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}} |- | 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}} |- | 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}} |- | 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}} |- | 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}} |- | 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}} |- | 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}} |- | 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}} |- | 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}} |- | 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}} |- | 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}} |- | 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}} |- | 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}} |- | 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}} |- | 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}} |- | 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}} |- | 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}} |- | 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}} |- | 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}} |- | 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}} |- | 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}} |- | 102 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}} |- | 103 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:441}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}} |- | 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}} |- | 106 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}} |- | 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}} |- | 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}} |- | 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}} |- | 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}} |- | 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}} |- | 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}} |- | 114 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}} |- | 115 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}} |- | 116 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}} |- | 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}} |- | 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}} |- | 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}} |- | 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}} |- | 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}} |- | 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}} |- | 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}} |- | 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}} |- | 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}} |- | 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}} |- | 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}} |- | 128 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}} |- | 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}} |- | 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}} |- | 131 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}} |- | 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}} |- | 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}} |- | 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}} |- | 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}} |- | 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}} |- | 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}} |- | 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}} |- | 139 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 140 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}} |- | 141 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}} |- | 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}} |- | 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}} |- | 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}} |- | 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}} |- | 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}} |- | 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}} |- | 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}} |- | 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}} |- | 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}} {{/end}} hn4if70em9xeo7tg39koal4615jxc2q 10 137790 664016 528084 2026-10-29T15:25:37Z Ch 38591 664016 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellspacing="0" cellpadding="0" width="100%" style="margin-bottom: 0;" |- style="white-space: nowrap;" | style="width: 15em; border-top: .5em #32AFAF solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Википедия:Азия айы|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center;" | [[Википедия:Азия айы|<span style="color:#32AFAF">'''БАШКЫ БАРАК'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #32AFAF solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Википедия:Азия айы|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center;" | [[meta:Wikipedia Asian Month/Media|<span style="color:#32AFAF">'''MEДИА'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #f15348 solid; background: #eaecf0; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Азия айы 2026|<span style="color:#f15348">'''2026'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Википедия:Азия айы 2025|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Азия айы 2025|<span style="color:#616161">'''2025'''</span>]] | style="width: 5px; background: transparent;" | | style="width: 15em; border-top: .5em #616161 solid; background: #{{#ifeq:{{FULLPAGENAME}}|Википедия:Азия айы 2024|eaecf0|ffffff}}; padding: 10px; text-align: center; " | [[Википедия:Азия айы 2024|<span style="color:#616161">'''2024'''</span>]] |} r2uwybdauydgnbyw9nq0cna18kgmvak 0 138086 664075 586359 2026-10-29T19:31:23Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664075 wikitext text/x-wiki {{Кылымдар үчүн навигация|11}} '''XI (он биринчи) кылым''' — [[1001-жыл|1001-жылдын]] [[1-январь|1-январынан]] [[1100-жыл|1100-жылдын]] [[31-декабрь|31-декабрына]] чейин созулган [[II миң жылдык|II миң жылдыктын]] биринчи кылымы. == Негизги окуялар == * Биринчи Болгар падышалыгы Византия тарабынан басып алынган (968—1018). * Венгрия падышалыгы (1001—1918). * Ляо (Кытай) династиясы Сун империясын салык төлөөгө мажбурлаган (1004, Чаньюан келишими). * Византия-Грузия согушу (1014—1023). * Орустардын Византияга каршы жортуулдары (1024; 1043). * Польша падышалыгы (1025—1569). * Кордова халифаты (929—1031) бир нече эмирликтерге бөлүнүп кеткен. Альморавиддердин бийлиги (болжол менен 1040—1147). * Улуу Санчо III өлүмүнөн кийин Кастилия жана Арагон өз алдынча падышалыктар болуп калышкан (1035). * Улуу Селжук империясы (1037—1194). Данданакан салгылашуусу (1040). Багдаддын сельжуктар тарабынан басып алынышы (1055). * Караханид мамлекети Батыш жана Чыгыш хандыктарына бөлүнгөн (1040). * Паган падышалыгы (1044—1287). Татон жана Мон падышалыктарын басып алуу (1057). * Жапонияда Хэйан доору (794—1185). Дзэнкунэн согушу (1051—1063). Госаннэн согушу (1083—1089). * Нормандиялыктардын Түштүк Италияны басып алышы. Чивитате салгылашуусу (1053), Лео IX папасы туткунга түшүрүлгөн. * Христиан чиркөөсүнүн бөлүнүшү (1054)<ref>[https://www.vokrugsveta.ru/article/207229/ Вокруг света. Как произошел раскол христианской церкви]</ref><ref>[https://www.kommersant.ru/doc/4467795 Коммерчантъ. Раскол 1054 года: Запад расходится с Востоком]</ref>. * Атапуэрка салгылашуусу (1054). Улуу Фердинанд I бүткүл Испаниянын императору деп жарыяланган (1056). * Византия императору Михаил VI Стратиотиктин Исаак I Комнин тарабынан тактан түшүрүлүшү (1057). * 1059-жылдагы Латеран собору. Папаны кардинал-епископдор гана шайлоо тартиби белгиленген. * Нормандиялыктардын Англияны басып алышы (1066—1072). Гастингс салгылашуусу (1066). * Манцикерт салгылашуусу (1071) — Византия империясынын сельжуктарга каршы салгылашууда оор жеңилиштерге туш болушу. * Инвеститура үчүн күрөш (1075—1122). Римдин талап-тоноого алынышы (1084). * Кония (Рум) султанаты (1077—1307). * Византияда Комниндердин кайра жандануу доору (1081—1185). * Толедо падышалыгы (1085—1833) реконкистанын жүрүшүндө басып алынган. Түштүк Испаниянын мусулман аймактары Юсуф ибн Ташфиндин бийлиги астында бириктирилген. * Англия падышалыгында жерге байланыштуу каттоо жүргүзүлүшү (1086). * Давид IV Куруучунун Грузияда бийлик жүргүзүшү (1089—1125). * Низариттер мамлекети (1090—1256). * Левунион салгылашуусу (1091). Печенег хандыгы талкаланган (860—1091). * Франция падышасы Филипп I эки жолу үйлөнгөнү үчүн диний коомдон чыгарылган (1094). * Биринчи кресттик жортуул (1096—1099). Иерусалимди курчап алуу (1099). * Түндүк Африка, Жакынкы Чыгыш жана Борбордук Азиядагы XI кылымдагы кризис. * Христиан дининин Данияда жеңиши. * Германияда Баден маркграфтыгынын түзүлүшү. * Половец урууларынын Дунай бойлоруна отурукташуусу. * Ченле (Камбожа) Двараватини каратып, өз курамына кошкон. * Чичимек уруулары тольтек цивилизациясын талкалаган<ref>[https://www.worldhistory.org/timeline/Toltec_Civilization/ World History Encyclopedia. Toltec Civilization]</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080513082343/http://forgotten-civilizations.ru/14.html |archivedate=2008-05-13 |title=Забытые цивилизации. Тольтеки |url=http://www.forgotten-civilizations.ru/14.html |accessdate=2025-12-01}}</ref>. == Галерея == <gallery widths="150" heights="150"> Файл:AlfonsoVI_of_Castile.jpg|Кастилиянын падышасыАльфонсо VI Файл:Heinrich_III_und_Agnes_Speyer.jpg|Ыйык Рим империясынын регенти болгон немис ханышасы Агнеса де Пуатье Файл:Basilios_II.jpg|Византия империясынын падышасы Василий II Файл:Canute_and_Ælfgifu.jpg|Англиянын падышасы Улуу Кнуд Файл:Telamones_Tula.jpg|Атланттар – Туладагы толтек жоокерлери сымалындагы колонналар Файл:Li_Qingzhao.jpg|Кытайдын Ду Фу паркындагы акындардын чоң залындагы Ли Цинчжаонун айкели Файл:Hugo-v-cluny_heinrich-iv_mathilde-v-tuszien_cod-vat-lat-4922_1115ad.jpg|Тосканиялык Матильда Файл:Shenzong_of_Song.jpg|Кытай императору Шэнь-цзун (Сун династиясы) Файл:B_Song_Dynasty_Cao_Empress_Sitting_with_Maids.JPG|Жэнь-цзун Кытайдын императору (Сун династиясы) Файл:Hyakuninisshu_062.jpg|Сэй-Сёнагон жапон жазуучу айымы Файл:StatueUrbanII.jpg|Урбан II рим папасынын Римдеги айкели Файл:William_I,_Lichfield_Cathedral.jpg|Личфилд соборунун батышында «Домесдей китебин» кармап турган Уильям жеңип алуучунун айкели Файл:Empress_Zoe_mosaic_Hagia_Sophia.jpg|Айя София чиркөөсүндөгү Константин IX Мономахтын, Зоянын падыша айымдын жана Иса пайгамбардын элестири түшүрүлгөн XI кылымга таандык мозаика Файл:Reliquary-box_crucifixion_Louvre_MR349.jpg|Алтын кошулур жасалган XI кылымга таандык тарыхый эстелик. Азыр Луврда сакталууда </gallery> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://globhistory.org/en Historical Encyclopedia] * [https://www.historyfiles.co.uk/index.html The History Files] * [https://hrono.ru/? Хронос. Интернеттеги дүйнөлүк тарых] * [https://www.worldhistory.org/ World History Encyclopedia] * [https://www.historyskills.com/ History Skills] {{Stub}} [[Категория:Кылымдар]] [[Категория:XI кылым]] 48f22gjnakkvravef4pzxnp5proxjgp 0 152097 664076 648839 2026-10-29T21:04:15Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664076 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Арипов Абдулла |Нукура ысымы = {{lang-uz|Abdulla Oripov}} |Сүрөт = Abdulla Oripov 2021 stamp of Uzbekistan.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн аталышы = |Туулгандагы ысымы = |Кайман аты = |Туулган датасы = 21.3.1941 |Туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Өзбек Советтик Социалисттик Республикасы|Өзбек ССР]], Кашкадарыя облусу, Касан району, Некуз айылы |Өлгөн датасы = 5.10.2016 |Каза болгон жери = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], Хьюстон |Жарандыгы = {{Өлкө желеги|СССР}}<br>{{Өлкө желеги|Өзбекстан}} |Ишмердүүлүгү = акын, котормочу |Чыгармачылык жылдары = |Багыты = |Жанр = |Чыгарманын тилдери = |Дебют = |Премиялары = |Чыгармаларынын тилдери= [[өзбек тили]] |Сыйлыктары = * Өзбекстан Баатыры (1998) * Өзбек ССРинин эл акыны (1983) * «Дустлик» ордени (1994) * Элдер достугу ордени (1991) * «Ардак белгиси» ордени (1984) * Италиянын Жылдыз орденинин кавалери (2015) * Кыргызстан Республикасынын Ардак грамотасы (1996) — кыргыз жана өзбек элдеринин достугун чыңдоого кошкон салымы үчүн. * Өзбек ССРинин Хамза атындагы мамлекеттик сыйлыгы (1981) * Өзбекстандын Алишер Навои атындагы мамлекеттик сыйлыгы (1994) * «WIPO Creativity Award» алтын медалы (2007) |Кол тамгасы = |Сайты = |Викитека = |Викицитата = |Викиказына = Abdulla Oripov (poet) }} '''Абдулла Арипов''' ({{lang-uz|Abdulla Oripov}}) (21-март 1941-жыл, Кашкадарыя облусу, Касан району, Некуз айылы — 5-ноябры 2016-жыл, Хьюстон, [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.uz/ru/2016/11/05/abdulla-oripov/|title=Скончался поэт Абдулла Орипов|access-date=2017-07-05|archive-date=2016-11-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108134246/https://www.gazeta.uz/ru/2016/11/05/abdulla-oripov/|url-status=live}}</ref>) — [[Өзбекстан|өзбек]] совет акыны<ref>{{Cite web|url=http://kultura.uz/view_9_r_794.html|title=Новые стихи узбекского мастера|access-date=2015-11-26|archive-date=2015-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127063600/http://kultura.uz/view_9_r_794.html|url-status=live}}</ref><ref>[http://literature.uz/abdulla_aripov/ Абдулла Арипов на Литература.уз] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151124040120/http://literature.uz/abdulla_aripov/|date=2015-11-24}}</ref>, өзбек поэзиясынын классиги, Өзбекстан Республикасынын баатыры (1998), Өзбек ССРинин эл акыны (1983), мамлекеттик жана коомдук ишмер. Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик гимнинин сөзүнүн автору. == Өмүр баяны == Абдулла Арипов [[Кашкадарыя облусу|Кашкадарыя]] облусундагы колхоздун төрагасы Орифбой Убайдулла уулунун үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Үй-бүлөдө сегиз бала — төрт уул жана төрт кыз болгон, Абдулла уулдардын эң кичүүсү. 1958-жылы орто мектепти алтын медаль менен аяктап, [[Өзбекстан улуттук университети|Ташкент мамлекеттик университетинин]] өзбек филологиясы факультетинин журналистика бөлүмүндө билим алган. 1963-жылы университетти артыкчылык менен бүтүргөндөн кийин «Ёш гвардия» басмасында редактор болуп иштеген. Ошондой эле Гафур Гулям атындагы адабият жана искусство басмасынын редактору жана башкы редактору (1967—1974), «Чыгыш жылдызы» журналынын бөлүм башчысы (1974—1976), «Гүлхан» журналынын башкы редактору (1983—1985) кызматтарын аркалаган. Өзбекстандын Жазуучулар союзунда адабий кеңешчи (1976—1982), Ташкент облусу боюнча катчы (1982—1983), катчы (1985—1995) жана төрага (1996—2009) кызматтарында эмгектенген. 1988-жылы Өзбек ССРинин автордук укуктарды коргоо комитетинин төрагасы болуп дайындалган<ref>{{Cite web |title=Абдулла Арипов |url=http://sherlaruz.com/news/abdulla_oripov_hayoti_va_ijodi/2013-12-17-138 |accessdate=2026-05-12 |archivedate=2015-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151127001606/http://sherlaruz.com/news/abdulla_oripov_hayoti_va_ijodi/2013-12-17-138 }}</ref>. Өзбекстандын Олий Мажлисинин биринчи жана экинчи чакырылыштарынын депутаты болуп шайланып, 2005-жылы сенатор болгон<ref>{{Cite web|url=http://persons-info.com/persons/ARIPOV_Abdulla|title=Абдулла Арипов|access-date=2015-11-26|archive-date=2015-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127080159/http://persons-info.com/persons/ARIPOV_Abdulla|url-status=live}}</ref>. 1998-жылы Ариповго Өзбекстан Баатыры наамы ыйгарылган. Үй-бүлөлүү, беш кыз жана бир уулу бар. Абдулла Арипов 2016-жылдын 5-ноябрында Хьюстондо каза болгон жана Ташкенттеги «Чигатай» көрүстөнүнө коюлган<ref>{{Cite web|url=https://nuz.uz/obschestvo/17848-v-tashkente-proshli-pohoroni-narodnogo-poeta-abdulli-aripova.html|title=В Ташкенте прошли похороны народного поэта Абдуллы Арипова|access-date=2017-07-05|archive-date=2017-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20170428015738/http://nuz.uz/obschestvo/17848-v-tashkente-proshli-pohoroni-narodnogo-poeta-abdulli-aripova.html|url-status=live|accessdate=2026-05-12|archivedate=2017-04-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170428015738/http://nuz.uz/obschestvo/17848-v-tashkente-proshli-pohoroni-narodnogo-poeta-abdulli-aripova.html}}</ref>. == Чыгармачылыгы == [[Файл:Toshkentdagi Abdulla Oripov haykali.jpg|thumb|Ташкенттеги Арипов Абдулланын эстелиги|373x373px]] Абдулла Арипов алгачкы «Куш» аттуу ырын университетте окуп жүргөндө жазган. 1965-жылы акындын «Кичинекей жылдыз» аттуу биринчи ыр жыйнагы жарык көргөн<ref>[http://old.ziyonet.uz/ru/people/abdulla-oripov/ Биография Абдуллы Арипова] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151127040841/http://old.ziyonet.uz/ru/people/abdulla-oripov/|date=2015-11-27}}</ref>. Андан кийин төмөнкү жыйнактары басылып чыккан: * «Көздөрүм сенин жолуңда» (1967) * «Мээримдүү апа» (1969) * «Булак» * «Менин рухум» (1971) * «Өзбекстан» (1972) * «Таң калуу» (1974) * «Мекен шамалы» (1974) * «Мээрим» (1979) * «Өткөн жылдардын арманы» (1984) * «Ишеним көпүрөлөрү» (1989) * «Муножот» (1992) * «Хаж дептери» (1995) * «Тандалмалар» (1996) «Бейишке жол» (1978), «Дарыгер жана өлүм» (1980), «Ранжком», «Улуу Темир» («Сохибкирон», 1996) поэмалары Арипов Абдулланын калемине таандык. 2000—2001-жылдары Абдулла Ариповдун «Тандалган чыгармаларынын» төрт томдугун жарыяланган. 1992-жылдын 10-декабрында кабыл алынган Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик гимнинин сөзүнүн автору болуп саналат. Арипов Данте Алигьеринин «Кудайлык комедиясын», ошондой эле [[Николай Некрасов]], Леся Украинка, [[Тарас Шевченко|Тарас Шевченк]]о, Кайсын Кулиев жана башка көптөгөн авторлордун чыгармаларын өзбек тилине которгон. == Сыйлыктары жана наамдары == * Өзбекстан Баатыры (1998)<ref>{{Lex.uz|О присвоении звания «Узбекистон Кахрамони»|1998-8-26|УП|2070|2390263}}</ref> * Өзбек ССРинин эл акыны (1983) * «Дустлик» ордени (1994)<ref>{{Lex.uz|О награждении в связи с 3-й годовщиной провозглашения независимости Республики Узбекистан|1994-8-25|УП|939|2361452}}</ref> * Элдер достугу ордени (1991)<ref>«Ведомости Съезда народных депутатов СССР и Верховного Совета СССР», № 34 за 1991 год, ст. 975</ref> * «Ардак белгиси» ордени (1984)<ref>[https://portal-kultura.ru/upload/iblock/bca/1984.11.20.pdf Газета Центрального комитета КПСС. Советская культура.] </ref> * Италиянын Жылдыз орденинин кавалери (2015)<ref>[http://www.12news.uz/news/2015/11/абдулла-арипов-удостоен-орденом-звез/ Абдулла Арипов удостоен ордена «Звезда Италии»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151121164039/http://www.12news.uz/news/2015/11/%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0-%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BF%D0%BE%D0%B2-%D1%83%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B5%D0%BD-%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%BC-%D0%B7%D0%B2%D0%B5%D0%B7/|date=2015-11-21}}</ref> * Кыргызстан Республикасынын Ардак грамотасы (1996) — кыргыз жана өзбек элдеринин достугун чыңдоого кошкон салымы үчүн<ref>{{Cite web|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/62973|title=Указ Президента Кыргызской Республики от 27 сентября 1996 года УП № 280 «О награждении Почётной грамотой Кыргызской Республики Арипова А.»|access-date=2020-03-28|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328115646/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/62973|url-status=live}}</ref>. * Өзбек ССРинин Хамза атындагы мамлекеттик сыйлыгы (1981)<ref>[https://press.natlib.uz/ru/editions/102299 Адабиёт, санъат ва архитектура соҳасида Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР давлат мукофотларини бериш тўғрисида]</ref> * Өзбекстандын Алишер Навои атындагы мамлекеттик сыйлыгы (1994) * «WIPO Creativity Award» алтын медалы (2007)<ref>{{Cite web|url=http://uz24.uz/culture/abdullu-aripova-nagradili-ordenom-zvezdi-italii|title=Абдуллу Арипова наградили орденом Звезды Италии|access-date=2015-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151121233723/http://uz24.uz/culture/abdullu-aripova-nagradili-ordenom-zvezdi-italii|archive-date=2015-11-21|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151121233723/http://uz24.uz/culture/abdullu-aripova-nagradili-ordenom-zvezdi-italii|archivedate=2015-11-21|accessdate=2026-05-12}}</ref> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20141216185311/http://aoripov.uz/ Акындын расмий сайты]{{ref-uz}} * [https://web.archive.org/web/20151124040120/http://literature.uz/abdulla_aripov/ Абдулла Ариповдун чыгармачылыгы жөнүндө]{{ref-ru}} * [http://kultura.uz/view_9_r_794.html Өзбек устатынын жаңы ырлары]{{ref-uz}} * [https://www.youtube.com/watch?v=FwgUS_eXChE Абдулла Арипов. Ветер моего края (аудио)] {{ref-ru}} * [https://www.youtube.com/watch?v=ffzAbPJ6LQc Абдулла Арипов. Осень в Узбекистане (аудио)] {{ref-ru}} 2u4a5ts0xq8g7tcva8v1iq2frhuct5l 0 152101 664080 646557 2026-10-29T23:08:34Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664080 wikitext text/x-wiki {{Жазуучу |Ысымы = Вахидов Эркин Вахидович |Нукура ысымы = {{lang-uz|Erkin Vohidovich Vohidov}} |Сүрөт = Erkin Vohidov 7.jpg |Туурасы = |Сүрөттүн аталышы = |Туулгандагы ысымы = |Кайман аты = |Туулган датасы = 28.12.1936 |Туулган жери = [[Кеңештер Бирлиги|СССР]], [[Өзбек Советтик Социалисттик Республикасы|Өзбек ССР]], [[Фергана облусу]], Алтыарык району |Өлгөн датасы = 30.10.2016 |Каза болгон жери = [[Өзбекстан]], Ташкент |Жарандыгы = {{Өлкө желеги|СССР}}<br>{{Өлкө желеги|Өзбекстан}} |Ишмердүүлүгү = акын, драматург, котормочу, коомдук жана мамлекеттик ишмер |Чыгармачылык жылдары = |Багыты = |Жанр = |Чыгарманын тилдери = |Дебют = |Премиялары = |Чыгармаларынын тилдери= [[өзбек тили]] |Сыйлыктары = * Өзбекстан Баатыры * «Буюк хизматлари учун» ордени * «Дустлик» ордени * Өзбек ССРинин эл акыны * Өзбек ССРинин Хамза Хакимзаде Ниязи атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты |Кол тамгасы = |Сайты = |Викитека = |Викицитата = |Викиказына = Erkin Vohidov }} Вахидов Эркин Вахидович ({{lang-uz|Erkin Vohidovich Vohidov}}) (28-декабрь 1936-жыл, [[Фергана облусу]], Алтыарык району — 30-май 2016-жыл, [[Ташкент]]<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.uz/2016/05/30/vohidov/|title=Скончался Эркин Вахидов|access-date=2016-05-31|archive-date=2016-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531064104/https://www.gazeta.uz/2016/05/30/vohidov/|url-status=live}}</ref>) — [[Өзбекстан|өзбек]] совет акыны, драматург, мамлекеттик жана коомдук ишмер, Өзбекстан Баатыры (1999), Өзбек ССРинин эл акыны (1987), Өзбек ССРинин Хамза Хакимзаде Ниязи атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1983)<ref name="literatura">[http://literature.uz/erkin_vohidov/ Эркин Вахидов] </ref>. == Өмүр баяны == Эркин Вахидов Фергана облусунун Алтыарык районунда мугалимдин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. 1960-жылы [[Өзбекстан улуттук университети|Ташкент мамлекеттик университетинин]] филология факультетин аяктаган. Университетти бүтүргөндөн кийин «Ёш гвардия» басмасында редактор (1960—1963) жана башкы редактор (1975—1982) болуп иштеген. Ошондой эле Гафур Гулям атындагы адабият жана искусство басмасында редактор, башкы редактор (1963—1970) жана директор (1985—1987) кызматтарын аркалаган. 1982—1985-жылдары «Ёшлик» журналынын биринчи башкы редактору болгон<ref name="literatura" /><ref name="ziyo">{{Cite web |title=Биография Эркина Вахидова |url=http://old.ziyonet.uz/ru/people/erkin-vahidov/ |accessdate=2026-05-12 |archivedate=2015-11-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151126182509/http://old.ziyonet.uz/ru/people/erkin-vahidov/ }}</ref>. 1990-жылдан тартып коомдук-саясий ишмердүүлүк менен алектенип, төмөнкү кызматтарды ээлеген: * Өзбекстан Жогорку Кеңешинин айкындуулук маселелери боюнча комитетинин төрагасы (1990—1995) * Өзбекстандын Олий Мажлисинин эл аралык иштер жана парламенттер аралык байланыштар комитетинин төрагасы (1995—2005) * Сенаттын илим, билим берүү, маданият жана спорт маселелери боюнча комитетинин төрагасы (2005—2009)<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.uz/2016/05/31/nekrolog/|title=Руководство страны соболезнует в связи с кончиной Эркина Вахидова|access-date=2016-06-01|archive-date=2016-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160601125915/https://www.gazeta.uz/2016/05/31/nekrolog/|url-status=live}}</ref> 1999-жылы Вахидовго Өзбекстан Баатыры наамы ыйгарылган<ref>{{Cite web|url=http://uz24.uz/society/10-pisateley-sovremennogo-uzbekistana|title=10 писателей современного Узбекистана|access-date=2015-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151125223453/http://uz24.uz/society/10-pisateley-sovremennogo-uzbekistana|archive-date=2015-11-25|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151125223453/http://uz24.uz/society/10-pisateley-sovremennogo-uzbekistana|archivedate=2015-11-25|accessdate=2026-05-12}}</ref>. Эркин Вахидов 2016-жылдын 30-майында Ташкентте каза болуп, «Чигатай» көрүстөнүнө коюлган<ref>{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/365768_kak_vygliadiat_prestijnye_kladbisha_centralnoy_azii._fotoreportaj.html|title=Как выглядят "престижные кладбища" Центральной Азии. Фоторепортаж|access-date=2022-06-20|archive-date=2022-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220426031844/http://kaktus.media/doc/365768_kak_vygliadiat_prestijnye_kladbisha_centralnoy_azii._fotoreportaj.html|url-status=live}}</ref>. [[Файл:The statue of Erkin Vohidov.jpg|thumb|Вахидов Эркин Вахидовичтин эстелиги]] == Чыгармачылыгы == Эркин Вахидов алгачкы ырларын мектепте окуп жүргөн кезинде жазган. Анын биринчи ыр жыйнагы — «Таң деми» 1961-жылы жарык көргөн. Кийинки жыйнактары дээрлик жыл сайын басылып чыккан: * «Силерге ырларым» (1962) * «Жүрөк жана акыл» (1963) * «Менин жылдызым» (1964) * «Жаңырык» (1965) * «Лирика» (1966) * «Жаштык диваны» (1969) * «Чырак» (1970) * «Азыркы жаштар» (1971) Роберт Рождественский Вахидовдун чыгармачылыгын жогору баалап, анын «Жердин түшү» жана бенгал акыны Кази Назрул Ислам тууралуу жазылган «Өлбөстөрдүн көтөрүлүшү» поэмаларын өзгөчө белгилеген. Вахидов эпикалык, публицистикалык жана башка жанрларда да эмгектенген, бирок ыр жана обонго жакын чыгармалары менен кеңири таанылган. Анын көптөгөн ырлары өзбек ырчылары тарабынан аткарылып, эл арасында популярдуу болгон. Кийинки мезгилдеги чыгармачылыгы алгачкы чыгармаларынан айырмаланып, поэтикалык интонациясынын жумшак жана агымдуу болушу менен мүнөздөлгөн. Бул мезгилде төмөнкү жыйнактары жарык көргөн: * «Сүйүү» (1976) * «Тирүү планеталар» (1978) * «Чыгыш жээги» (1982) * «Урпактарга кайрылуу» (1983) * «Уйкусуздук» (1985) * «Азаптар» (1991) * «Ачуу чындык жакшыраак» (1992) Вахидовдун калемине «Жердин түшү», «Чатырда жазылган поэма», «Берилгендик», «Өлбөстөрдүн көтөрүлүшү», «Жеңүүчү жана чачтарач» поэмалары, ошондой эле «Алтын дубал», «Стамбул трагедиясы», «Экинчи тумар» пьесалары таандык. [[Иоганн Вольфганг фон Гөте|Иоганн Вольфганг фон Гөтенин]] «Фауст» чыгармасын, ошондой эле [[Есенин Сергей Александрович|Сергей Есенин]], [[Твардовский Александр Трифонович|Александр Твардовски]]й, Мухаммад Икбал, [[Гамзатов Расул|Расул Гамзатов]], Габиль Эмин жана башка акындардын чыгармаларын өзбек тилине которгон. == Сыйлыктары жана наамдары == * Өзбекстан Баатыры (1999)<ref>{{Lex.uz|О присвоении звания «Узбекистон Кахрамони»|1999-08-25|УП|2378|2393325}}</ref> * «Буюк хизматлари учун» ордени (1999)<ref>{{Lex.uz|О награждении Э. Вохидова орденом «Буюк хизматлари учун»|1996-11-30|УП|1653|2384639}}</ref> * «Дустлик» ордени (1999)<ref>{{Lex.uz|О награждении в связи с 3-й годовщиной провозглашения независимости Республики Узбекистан|1994-8-25|УП|939|2361452}}</ref> * Өзбек ССРинин эл акыны * Өзбек ССРинин Хамза Хакимзаде Ниязи атындагы мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты (1983)<ref>[https://press.natlib.uz/ru/editions/102299 Адабиёт, санъат ва архитектура соҳасида Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР давлат мукофотларини бериш тўғрисида]</ref> == Булактар == {{Булактар|2}} == Тышкы шилтемелер == * [https://web.archive.org/web/20180807170302/http://erkinvohidov.com/ Вахидов Эркин Вахидович өмүрүнө жана чыгармачылыгына арналган веб-сайт] 9vq0q4lb7gzaf5ti8fjhp3ab049k46i 0 153793 664037 652176 2026-10-29T16:41:08Z YoMira10B 49072 fixed some links, deleted non-working copies, added infobox 664037 wikitext text/x-wiki {{Илимпоз|Ысымы=Ада Лавлейс|Расмий ысымы=Августа Ада Байрон|Туулган жылы=10.12.1815|Каза болгон жылы=27.11.1852|Туулган жери=Лондон, Англия, Британия империясы|Каза болгон жери=Мэрилебон, Лондон, Англия, Британ империясы|Иштеген жери=Кембридж университети|Белгилүү болгондугу="Программалоонун энеси" жана тарыхтагы биринчи программист.|Илимий чөйрөсү=математика жана компьютердик инженерия|Сүрөт=Биринчи программист айым Ада Лавлейс.jpg|Кол тамгасы=Augusta Ava Lovelace autograph.svg|Сүрөттүн аталышы=Альфред Шалондун портрети, болжол менен 1840-ж}} '''Ада Лавлейс''' (англ. ''Ada Lovelace''; толук аты '''Августа Ада Кинг, Лавлейс графинясы'''; 10-декабрь 1815 — 27-ноябрь 1852) — англиялык [[математик]] жана [[Жазуу|жазуучу]]. Ал [[Чарлз Бэббиж|Чарльз Бэббидж]] тарабынан иштелип чыккан Аналитикалык машина боюнча эмгектери менен белгилүү. Лавлейс көп учурда [[компьютер]] үчүн алгоритм жарыялаган биринчи адам жана дүйнөдөгү биринчи компьютер программисти катары кеңири таанылат.<ref name="MAA">{{cite web |title=Mathematical Treasure: Ada Lovelace's Notes on the Analytic Engine |url=https://old.maa.org/press/periodicals/convergence/mathematical-treasure-ada-lovelaces-notes-on-the-analytic-engine |publisher=Mathematical Association of America |access-date=2026-08-28 |accessdate=2026-08-28 |archivedate=2026-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260615143307/https://old.maa.org/press/periodicals/convergence/mathematical-treasure-ada-lovelaces-notes-on-the-analytic-engine }}</ref> == Өмүр баяны == Ада Лавлейс 1815-жылдын 10-декабрында [[Англиянын Орто Азияга интервенциясы|Англиянын]] [[Лондон]] шаарында төрөлгөн. Ал англиялык акын [[Жорж Гордон Байрон|Жорж Гордон Байрондун]] жана Энн Изабелла Милбэнктин кызы болгон. Анын ата-энеси Ада төрөлгөндөн көп өтпөй бөлүнүп кетишкен. Апасы Аданын билим алуусуна өзгөчө көңүл буруп, анын математикага жана илимге кызыгуусун өнүктүргөн.<ref name="MacTutor">{{cite web |title=Ada Lovelace (1815 - 1852) |url=https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lovelace/ |publisher=MacTutor History of Mathematics |access-date=2026-08-28}}</ref> Ада Лавлейс жеке мугалимдерден билим алган. Анын [[Математикалык логика|математика]] боюнча билим алуусуна ошол мезгилдеги белгилүү математиктердин бири [[:ru:Морган,_Огастес_де|Августус Де Морган]] да салым кошкон.<ref name="MAA"/> == Чарльз Бэббидж менен кызматташуусу == 1833-жылы Ада Лавлейс математик жана ойлоп табуучу [[Чарльз Бэббидж]] менен таанышкан. Бэббидж механикалык эсептөөчү машиналарды иштеп жаткан. Кийин алардын кызматташуусу эсептөө техникасынын тарыхындагы маанилүү окуялардын бири болуп калган.<ref name="MacTutor"/> Бэббидж [[:ru:Разностная_машина_Чарльза_Бэббиджа|Аналитикалык машина]] (англ. ''Analytical Engine'') деп аталган механикалык, жалпы максаттагы эсептөөчү машинанын долбоорун иштеп чыккан. Машина толук курулуп бүтпөгөнү менен, анын долбоорунда программалардын жардамы менен ар кандай эсептөөлөрдү жүргүзүү мүмкүнчүлүгү каралган.<ref name="MAA"/> == Аналитикалык машина боюнча эмгеги == 1842-жылы италиялык математик жана инженер [[:ru:Менабреа,_Луиджи_Федерико|Луиджи Менабреа]] Аналитикалык машина тууралуу француз тилинде эмгек жарыялаган. Ада Лавлейс бул эмгекти англис тилине которуп, ага өзүнүн кеңири түшүндүрмөлөрүн кошкон. Котормо жана Лавлейстин жазуулары 1843-жылы жарыяланган.<ref name="York">{{cite web |title=Introduction to Ada Lovelace's Translation of, and Notes to, Luigi F. Menabrea's "Sketch of the Analytical Engine" |url=https://psychclassics.yorku.ca/Lovelace/intro.htm |publisher=York University |access-date=2026-08-28}}</ref> Лавлейс өзүнүн кошумча түшүндүрмөлөрүн '''Aдан Gге чейинки жети «Эскертүү»''' түрүндө берген. Бул жазуулар түпнуска макаладан бир нече эсе узун болгон жана Аналитикалык машинанын мүмкүнчүлүктөрүн кеңири түшүндүргөн.<ref name="MAA"/> == Биринчи жарыяланган компьютердик алгоритм == Лавлейстин эң белгилүү эмгектеринин бири — '''Note G''' («G эскертүүсү»). Анда Аналитикалык машинанын жардамы менен [[:ru:Числа_Бернулли|Бернулли сандары]]нын ырааттуулугун эсептөө үчүн аткарылуучу операциялардын ырааттуулугу сүрөттөлгөн.<ref name="MAA"/> Бул алгоритм көптөгөн тарыхый жана илимий булактарда [[компьютердик программа|биринчи жарыяланган компьютердик программа]] катары каралат. Ал Аналитикалык машинада аткарылышы керек болгон көрсөтмөлөрдүн ырааттуулугун камтыган.<ref name="MacTutor"/> Аналитикалык машина ошол мезгилде толук курулуп бүтпөгөндүктөн, Лавлейс сүрөттөгөн программа иш жүзүндө машинада аткарылган эмес.<ref name="MAA"/> == Компьютерлер тууралуу көз карашы == Ада Лавлейстин маанилүү идеяларынын бири — эсептөөчү машиналар сандарды гана эсептөө менен чектелбестен, белгилүү эрежелердин негизинде башка символдорду да иштете аларын түшүнүшү болгон. Ал Аналитикалык машина математикалык эсептөөлөрдөн тышкары, мисалы, музыка сыяктуу символдук маалыматтар менен да иштей алат деп болжолдогон. Бул көз караш кийин жалпы максаттагы компьютерлердин мүмкүнчүлүктөрүн түшүнүүдө маанилүү идеялардын бири катары бааланган.<ref name="MacTutor"/> == Мурасы == Ада Лавлейстин 1843-жылы жарыяланган «Эскертүүлөрү» компьютердик эсептөөнүн жана программалоонун алгачкы тарыхындагы маанилүү эмгектердин бири болуп саналат. Анын [[:ru:Числа_Бернулли|Бернулли сандары]]н эсептөө боюнча алгоритми программалоонун тарыхындагы эң алгачкы жарыяланган алгоритмдердин бири катары белгилүү.<ref name="MAA"/> Ада Лавлейс компьютер илиминин тарыхындагы белгилүү аялдардын бири болуп саналат. Анын аты кийин компьютердик технологиялар жана программалоо тармагындагы бир катар демилгелерде жана иш-чараларда колдонулган. Анын урматына [[Ada (программалоо тили)|Ada]] программалоо тили аталган. == Талаштуу маселелер == Ада Лавлейсти «дүйнөдөгү биринчи программист» деп атоо кеңири таралган. Бирок бул аныктама тарыхый жактан талкууланып келет. Чарльз Бэббидждин 1830-жылдардын аягында Аналитикалык машина үчүн жазган айрым программалык жазуулары болгондугу тууралуу маалыматтар бар. Ошондуктан Лавлейсти '''биринчи жарыяланган компьютердик алгоритмдин автору''' же '''биринчи компьютер программисти катары кеңири таанылган адам''' деп мүнөздөө такыраак болуп саналат.<ref name="AdaWiki">{{cite web |title=Ada Lovelace |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Ada_Lovelace |publisher=Wikipedia |access-date=2026-08-28}}</ref> == Булактар == {{reflist}} == Тышкы шилтемелер == * [https://old.maa.org/press/periodicals/convergence/mathematical-treasure-ada-lovelaces-notes-on-the-analytic-engine Mathematical Association of America — Ada Lovelace's Notes on the Analytic Engine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260615143307/https://old.maa.org/press/periodicals/convergence/mathematical-treasure-ada-lovelaces-notes-on-the-analytic-engine |date=2026-06-15 }} * [https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/Biographies/Lovelace/ MacTutor History of Mathematics — Ada Lovelace] * [https://psychclassics.yorku.ca/Lovelace/intro.htm York University — Ada Lovelace's Translation and Notes] [[Категория:Ада Лавлейс]] [[Категория:1815-жылы төрөлгөндөр]] [[Категория:1852-жылы каза болгондор]] [[Категория:Англиялык математиктер]] [[Категория:Англиялык жазуучулар]] [[Категория:Компьютер илиминин тарыхы]] [[Категория:Программисттер]] 5h8lvk2g8expktsfxtdsp2kfljnnsg0 4 154722 664015 663247 2026-10-29T15:21:15Z Ch 38591 664015 wikitext text/x-wiki {{Википедия Азия айы}} <div style="width: 99%; color: #111; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.55)}} border-radius:2px;"> <div style="overflow:hidden; height:auto; background: #fff; width: 100%; padding-bottom:18px;"> <div style="font-size: 36px; margin-top: 24px;margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height: 1.2em;">{{{header|[[metawiki:Wikipedia_Asian_Month_2026/ky|Азия айы 2026]]}}}</div> <div style="font-size: 24px; padding-top: 0px; margin-left: 16px; font-family: 'Linux Libertine',Georgia,Times,serif; line-height:1.2em; color: #666; "> {{{subheader|'''Азия айы 2026'''}}} – [[Азия|Азияга]] тиешелүү темаларда макалаларды жазууга жана жакшыртууга арналган вики-марафон. Бул вики-марафон 2015-жылдан бери ноябрь жана декабрь айларында өткөрүлүп турат. Википедиянын каалаган бөлүмүнөн каалаган катышуучу катыша алат. [[Файл:WAM_logo_without_text.svg|right|268x268px]] Кыргыз Википедиясында Азия айы вики-марафону '''2026-жылдын 15-ноябрынан 15-декабрьга чейин''' ([[Дүйнөлүк такталган убакыт|UTC убактысы боюнча]]) чейин болуп өтөт. Бул вики-марафондун максаты Кыргызстандан башка Азия өлкөлөрү тууралуу макалалардын санын жана сапатын жакшыртуу болуп саналат. Википедиянын азиялык жамааттары ортосундагы достуктун символу катары, критерийлерге жооп берген макалаларга жана кеминде 4 макаланы түзгөн ар бир катышуучу [[m:Wikipedia Asian Month User Group|Википедия Азия айы колдонуучулар тобунан]] атайын иштелип чыккан Barnstar алууга мүмкүнчүлүгү болот. </div> <div style="vertical-align:middle; color: black; background-color:#fff"> <div style="background-color:#f0f0f0; padding: 16px; margin-top: -15px; font-size: 18px; font-weight: 200; line-height: 30px; "> == Эрежелер == * '''Кыскача: Азия жөнүндө жаңы макалаларды түзүү же бар макалаларды жакшыртуу, макалалардын сапаты мыкты болушу керек, макала 3000 байттан кем эмес тексттен жана эң аз дегенде 300 сөздөн турат, макала 1-30 ноябрга чейин түзүлгөн болушу керек.''' * Катталган бардык катышуучулар марафонго катыша алат (катталуу убактысы маанилүү эмес). * Сиздин 3000 байттан кем эмес текст 2026-жылдын 1-ноябрынан 30-ноябрына чейин сиз тарабынан жазылган болушу керек. * 3000 байттан кем эмес жаңы текстти камтыган же толукталган макалалар кабыл алынат. * Макала [[:ru:Википедия:Значимость|белгилүүлүк]] критерийлерине жооп бериши керек. * Макала татыктуу шилтемелерди камтууга тийиш; макаладагы шектүү же талаштуу билдирүүлөр ошол макалада келтирилген цитата(лар) менен текшерилүүгө тийиш. * Макала машиналык түрдө которулган эмес жана татыктуу тил стилине ээ болушу керек. * Макалада эч кандай маселе (тегдер) болбошу керек. * Макала бул тизме эмес. * Википедиянын кыргызча бөлүмүндө Азия айында Кыргызстан тууралуу макалалар эске алынбайт, анткени бул вики-марафон катышуучулардын жашаган өлкөсүнөн [[Азия өлкөлөрүнүн жана көз каранды аймактарынын тизмеси|Азиянын башка өлкөлөрү]] жөнүндө макала жазууга үндөйт. * Уюштуруучу тарабынан жазылган макалалар башка уюштуруучулар тарабынан текшерилиши керек. * Эскертүү: Жергиликтүү Wikipediaдагы адам жюри(лер) макаланын кабыл алынган же кабыл алынбагандыгын аныктайт. == Макалаларды каттоо == '''Урматтуу катышуучу, көңүл буруңуз!''' Сураныч, '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-2026-ky вики-марафон куралы]''' аркылуу даяр макалаларыңызды каттаңыз. Биринчи, Википедия колдонуучу атыңыз менен кириңиз. Жогорудагы оң жактагы Submit (Кирүү) баскычын басып системага кирсеңиз болот. Курал кыргыз тилине которулбаса дагы, аны жогорку оң жактагы куралдан өзгөртө аласыз. ==Сунушталган макалалар== Кайсы тема боюнча макала түзүүнү билбей жатасызбы? Төмөндө сиз үчүн айрым сунуштар берилген: {| class="wikitable" |+ ! Өлкө же аймак!! Макала!! Кошумча комментарийлер |- |[[Малайзия]] || [[Суматра]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Түркмөнстан]] || [[Түркмөнабад]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Ооганстан]] || [[Мазари-Шариф]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Сирия]] || [[Дамаск]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Йемен]] || [[Сана]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Мальдив]] || [[Мале]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Бутан]] || [[Тхимпху]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Бруней]] || [[Бандар-Сери-Бегаван]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Мьянма]] || [[Нейпьидо]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Абхазия]] || [[Сухум]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Палестина мамлекети]] || [[Рамалла]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Кытай]] || [[Кытай юаны]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Корея Республикасы]] || [[Түштүк Корея вону]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Тажикстан]] || [[Сомони]] || Жаңы макала түзүү |- |[[Бириккен Араб Эмирликтери]] || [[Бириккен Араб Эмирликтеринин дирхамы]] || Жаңы макала түзүү |} ''Бул тизмеге жаңы макалаларды кошсоңуз болот '' ==Уюштуруучулар== * [[Колдонуучу:Ch|Ch]] * [[Колдонуучу:Kvazimodo|Kvazimodo]] * [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] == Калыстар тобу == * [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] * [[Колдонуучу:Ch|Ch]] * [[Колдонуучу:Kvazimodo|Kvazimodo]] * [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ==Дагы караңыз== *Ишчаранын колдонуучу кутучасы — {{[[Калып:Userbox/Википедия Азия айы 2026|Userbox/Википедия Азия айы 2026]]}} *Макаланын кутучасы — {{[[Калып:Википедия Азия айы 2026|Википедия Азия айы 2026]]}} [[Категория:Википедия:Марафондор]] [[Категория:Википедия Азия айы]] [[Категория:Азия айы 2026 макалалары]] emb7yy68i6trs1qb9eh5x5t9xje21sf 0 154909 664084 663712 2026-10-30T00:19:45Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 12 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664084 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>  [[Файл:Dakota Fanning SAG AWARDS 2020 (cropped).jpg|thumb|'''Дакота Фаннинг''']] '''Ханна Дакота Фаннинг''' (1994-жылы 23-февралда туулган) - америкалык актриса. Дакота блокбастер тасмаларындагы жана көз карандысыз тасмалардагы ролдору менен белгилүү, алар бала кезинде да, бойго жеткенде да тартылган. Анын сыйлыктарына төрт [["Эмми" сыйлыгы|"Эмми" сыйлыгына]], бир [[Алтын глобус|"Алтын глобус" сыйлыгына]] жана эки [[АКШ киноактерлор гилдиясынын сыйлыгы|"Киноактерлор гильдиясынын" сыйлыгына]] көрсөтүлгөнү кирет. Фаннинг жети жашында ''"Мен Сэммин'' " (1999) драмалык тасмасында башкы ролду ойногону үчүн киноактерлор гильдиясынын сыйлыгына көрсөтүлгөнү үчүн таанылган. {{Комментарий|She became the [[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Supporting Role|youngest nominee]] in SAG history.<ref>{{cite web|url= http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/screen-actors-guild%E2%84%A2-honors-outstanding-film-television-performances-13-cate|title= Screen Actors Guild™ Honors|access-date= June 5, 2012|date= October 3, 2002|publisher= [[Screen Actors Guild]]|archive-date= October 16, 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20151016191727/http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/screen-actors-guild%E2%84%A2-honors-outstanding-film-television-performances-13-cate|url-status= dead|archiveurl= https://web.archive.org/web/20151016191727/http://www.sagawards.org/media-pr/press-releases/screen-actors-guild%E2%84%A2-honors-outstanding-film-television-performances-13-cate|archivedate= 2015-10-16|accessdate= 2026-10-27}}</ref>}} Ал ''"Uptown Girls"'' (2003), " ''Man on Fire"'' (2004), ''"Wace of the Worlds'' " (2005), ''"Charlotte's Web"'' (2006) жана ''"The Secret Life of Bees"'' (2008) тасмаларында өзүнүн жылдыздуулугун бекемдеген жана ''"The Twilight Saga"'' (2009–2012), ''"The Runaways"'' (2010) жана ''"Night Moves'' " (2013) инди драмалары менен чоңдордун ролдорун ойногон. Фаннинг ошондой эле ''"Ocean's 8"'' (2018), ''"Once Upon a Time in Hollywood"'' (2019), ''"The Equalizer 3"'' (2023) жана ''"The Watchers'' " (2024) тасмаларында роль жараткан. 2018-жылдан бери ал "Алиенист" (2018), "Биринчи айым" (2022) жана "Идеалдуу түгөй" (2024) телесериалдарында башкы ролдорду ойноп келет. Ал Netflix'тин "Рипли" (2025) триллер мини-сериалында америкалык эмигранттын образын ачканы үчүн жана Peacock'тун "Анын бардык күнөөсү" (2025) мистикалык мини-сериалында сарсанаа болгон эненин ролун аткарганы үчүн "Прайм-тайм Эмми" жана "Алтын глобус" сыйлыктарынын номинацияларына ээ болгон. == Бала кези жана билими == Ханна Дакота Фаннинг 1994-жылы 23-февралда [[Атланта|Атлантанын]] чет жакасындагы Коньерс шаарында (Джорджия штаты ) туулган. Ал Ковингтондогу Монтессори мектебинде окуган. Анын апасы Хезер Джой (кыз кезиндеги аты Аррингтон) профессионалдуу түрдө теннис ойногон, ал эми атасы Стивен Ж. Фаннинг бейсболдун кичүү лигасында ойногон жана кийинчерээк [[Лос-Анжелес|Лос-Анжелесте]] электроника сатуучу болуп иштеген. <ref>{{Cite web|last=Whitty|first=Stephen|date=June 27, 2010|title=Dakota Fanning in 'Twilight': Good girl plays bad|url=http://www.nj.com/entertainment/movies/index.ssf/2010/06/dakota_fanning_in_twilight_good_girl_plays_bad.html|publisher=NJ.com}}</ref> Анын чоң атасы мурдагы америкалык футболчу Рик Аррингтон, ал эми таежеси мурдагы ESPN кабарчысы Жилл Аррингтон болгон. Анын ата-бабаларынын арасында Уильям Фаррар бар <ref>{{Cite news|url=https://www.elle.com.au/celebrity/so-turns-out-the-fanning-sisters-are-royals-3452|title=So turns out the Fanning sisters are royals}}</ref> . Анын атасынын чоң энеси [[Немистер|немис]] иммигранты болгон. <ref>{{Cite web|url=https://www.glamour.com/story/dakota-fanning-on-why-its-good-to-be-a-weird-person|title=Dakota Fanning on Why It's Good to Be a "Weird Person"|date=August 9, 2016}}</ref> Анын өзүнөн төрт жаш кичүү Элла аттуу эжеси бар. Үй-бүлөлүк салт боюнча, экөө тең аттарынын ордуна ортоңку аттары менен жүрүшөт. <ref>{{Cite web|last=Rahbar|first=Sabba|date=2026-01-13|title=Did You Know Elle Fanning and Dakota Fanning Aren’t Their Real Names?|url=https://www.eonline.com/news/1427310/elle-fanning-dakota-fannings-real-names-mary-hannah}}</ref> Үй-бүлө 2000-жылы Фаннингдин актёрдук карьерасын колдоо үчүн [[Лос-Анжелес|Лос-Анжелеске]] көчүп келишкен. <ref name=":1">{{Cite web|last=Santino|first=Catherine|date=2025-03-03|title=All About Dakota and Elle Fanning's Parents, Steven Fanning and Hannah Joy Arrington|url=https://people.com/all-about-dakota-elle-fanning-parents-8411713}}</ref> 2011-жылдын июнь айында Фаннинг Калифорния штатынын Студио-Сити шаарындагы Кэмпбелл Холл мектебин аяктаган, <ref>{{Cite web|title=Friday Night Lights&nbsp;– Crush: Hollywood's Next Generation&nbsp;– omg! on Yahoo|url=http://omg.yahoo.com/blogs/crush/friday-night-lights/241?nc|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120220103149/http://omg.yahoo.com/blogs/crush/|archivedate=2012-02-20|accessdate=2026-10-27}}</ref> ал жерде университеттин рухтар боюнча черлидинг командасына катышып, эки жолу "үйгө кайтуу ханышасы" деп табылган. <ref>{{Cite web|last=Heyman|first=Marshall|title=Dakota Fanning: Celebrities|url=http://www.wmagazine.com/celebrities/2008/10/dakota_fanning|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120117232707/http://www.wmagazine.com/celebrities/2008/10/dakota_fanning|archivedate=2012-01-17|accessdate=2026-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Lehner|first=Marla|date=November 9, 2010|title=Dakota Fanning Crowned Homecoming Queen|url=https://people.com/celebrity/dakota-fanning-crowned-homecoming-queen/}}</ref> 2011-жылдан 2014-жылга чейин ал Нью-Йорк университетинин Галлатин атындагы индивидуалдык изилдөөлөр мектебинде билим алып, аялдардын тасмадагы жана маданияттагы чагылдырылышына басым жасоо менен аялдарды изилдөө (феминизм/женские исследования) адистиги боюнча окуган. <ref>{{Cite web|title=Star Tracks: Tuesday, October 4, 2011|url=https://people.com/celebrity/star-tracks-tuesday-october-4-2011/}}</ref> == Карьера == === 1990-жылдар: Актердук дебют жана алгачкы ролдор === Фаннинг алгач Джорджия штатынын Вудсток шаарындагы Таун Лейк искусство борборунда беш жашында чакан спектаклдерде роль жараткан. <ref>{{Cite web|date=January 10, 2023|title=Dakota Fanning Says the Pressure to Go From Child Star to Adult Actor 'Would Make You Crazy'|url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/dakota-fanning-says-pressure-go-child-star-adult-actor-make-crazy.html/}}</ref> 1999-жылы ал кесипкөй актёрдук карьерасын баштап, Tide тележарнамасына тартылган. Анын биринчи маанилүү актёрдук иши NBC каналындагы ''"ER" сериалында конок ролун ойногон.'' <ref name="jam">{{Cite web|title=Fanning the flames|url=https://www.canoe.com/JamMoviesArtistsF/fanning_dakota.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20020306084204/http://www.canoe.com/JamMoviesArtistsF/fanning_dakota.html|archivedate=2002-03-06|accessdate=2026-10-27}}</ref> Андан соң Фэннинг "CSI: Кылмыш ордун изилдөө" (CSI: Crime Scene Investigation), "Практика" (The Practice) жана "Спин-Сити" (Spin City) сыяктуу телесериалдарда бир катар мейман ролдорду аткарган. Ошондой эле ал "Элли Макбил" (Ally McBeal) жана "Эллен Шоу" (The Ellen Show) сериалдарындагы башкы каармандардын өспүрүм курагын чагылдырган. === 2000-жылдар: Жаңы ачылыш жана бала актерлордун жылдызы === 2001-жылы Фаннинг ''"Мен Сэммин"'' тасмасында Шон Пенн жана Мишель Пфайффер менен бирге баланын камкордугу үчүн күрөшүп жаткан [[Олигофрения|акыл-эси жайында эмес]] кишинин кызынын ролун ойноо үчүн тандалып алынган. Тасмадагы аткарган ролу Фэннингге жети жашында Экрандык актёрлор гильдиясынын сыйлыгына (Screen Actors Guild Award) талапкер болгон эң жаш адам болууга мүмкүнчүлүк берген.<ref>{{Cite web|url=http://www.sagawards.org/history_8|title=History of the 8th SAG Awards|date=March 10, 2002|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080907174953/http://www.sagawards.org/history_8|archivedate=2008-09-07|accessdate=2026-10-27}}</ref> Ошондой эле, ал өзүнүн ролу үчүн Broadcasting Film Critics Association тарабынан "Эң мыкты жаш актер/актриса" сыйлыгын жеңип алган. <ref>{{Cite web|url=http://www.bfca.org/ccawards/2001.php|title=The BFCA Critics' Choice Awards :: 2001|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120219132005/http://www.bfca.org/ccawards/2001.php|archivedate=2012-02-19|accessdate=2026-10-27}}</ref> Кийинчерээк Фаннингдин аткаруусу Руфус Уэйнрайттын " [[The Beatles|Битлз]] " тобунун " Across the Universe " ырынын кавер версиясына киргизилген; ырдын өзү ''"Мен Сэммин"'' альбомуна кирген. [[File:Dakota_Fanning_WOTW_London_retouch.jpg|thumb| Фаннинг 2005-жылы Лондондо ''"Дүйнөлөрдүн согушу"'' тасмасынын премьерасында]] 2002-жылы режиссёр [[Стивен Спилберг]] Фаннингди " ''Taken'' " илимий-фантастикалык мини-сериалында Эллисон "Элли" Кларк/Киздин башкы бала ролуна тандап алган. Бул убакытка чейин ал бир нече киносынчылардан, анын ичинде ''The Washington Post'' гезитинин Том Шейлзден оң пикирлерди алган, алар Фэннингдин "анын кемчиликсиз башка дүйнөгө мүнөздүү келбети бар, ал чоң салмакты көтөрүүгө чакырылган сыйкырдуу жаш актриса" деп жазышкан <ref name="post">{{Cite news|work=The Washington Post|title=Sci Fi's 'Taken' Grabs You and Doesn't Let Go|url=http://www.virtuallystrange.net/ufo/updates/2002/dec/m03-004.shtml}}</ref> . Ошол эле жылы Фэннинг үч тасмада тартылган: "Туткундалгандар" (Trapped) тасмасында барымтага алуучулардын эсебинен ашып түшкөн уурдалган кыздын ролун, "Алабама — менин сүйүктүү үйүм" (Sweet Home Alabama) тасмасында Риз Уизерспундун каарманынын жаш кезин жана "Гензель менен Гретель" (Hansel and Gretel) тасмасында Кэтинин ролун аткарган. Бир жылдан кийин ал эки белгилүү тасмада башкы ролдорду ойногон: "Шаардык кыздар" (Uptown Girls) тасмасында Бриттани Мерфи аткарган жетилбеген бала кароочунун олуттуу тарбиялануучусун жана "Калпакчачан мышык" (The Cat in the Hat) тасмасында Саллинин ролун чагылдырган. Мындан тышкары, бул мезгилде Фэннинг төрт анимациялык долбоорду үнpostтоо (дубляж) жумуштарын аткарган. 2004-жылы Фаннинг " ''Оттогу адам"'' тасмасында тогуз жашар Питанын ролун аткарып, аны уурдап кетүүдөн коргоо үчүн жалданган пенсиядагы жалданма жоокердин ( [[Дензел Вашиңтон|Дензел Вашингтон]] ) жүрөгүн багындырган. Роджер Эберт Фаннингдин "10 жашында эле профессионал жана жүрөктү ээлеген каарманды жаратканын" жазган <ref name="ebert">{{Cite news|publisher=rogerebert.com|title=Man on Fire (review)|url=https://www.rogerebert.com/reviews/man-on-fire-2004}}</ref> . 2004-жылы ал ''[[Достор|"Достор]]'' " телесериалынын 10-сезонунда Моника менен Чандлер сатып алып жаткан үйдөн көчүп кеткен жаш кыз Маккензинин ролун ойногон. Анын алгачкы ''"Жашынмак жана издөө"'' альбому 2005-жылы [[Роберт Де Ниро]] менен биргеликте чыккан. Тасма жалпысынан терс сынга кабылган, бирок кинокритик Чак Уилсон аны "теңдештердин укмуштуудай жолугушуусу – эгерде жаш жылдыз [Фэннинг] атактуу чеберди [Де Ниро] көз ирмебей карашуу мелдешине чакырса, легендарлуу актер биринчи болуп көзүн ирмеп жибериши толук мүмкүн эле" деп атаган. <ref name="laweekly">{{Cite web|publisher=laweekly.com|title=Hide and Seek review|url=http://www.laweekly.com/film/film_results.php?showid=3257}}</ref> Ошондой эле 2004-жылы Фэннинг «Ишке ашпаган кыялдар дүйнөсүндө» (In the Realms of the Unreal) даректүү тасмасын үнрөөдө (диктор катары) катышкан.<ref>{{Cite web|last=Henderson|first=Eric|date=2004-12-16|title=Review: In the Realms of the Unreal|url=https://www.slantmagazine.com/film/in-the-realms-of-the-unreal/}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Vice|first=Jeff|date=2005-04-07|title=Film review: In the Realms of the Unreal|url=https://www.deseret.com/2005/4/7/20090816/film-review-in-the-realms-of-the-unreal/}}</ref> Фаннинг "Lilo & Stitch 2: Stitch'те мүчүлүштүк бар" ''("Lilo &amp;amp; Stitch 2: Stitch'те мүчүлүштүк бар"'' ) тасмасында Лило Пелекайдын үнүн коштогон. Ал ошондой эле Родриго Гарсиянын " ''Тогуз жашоо'' " (2005-жылдын октябрь айында чыккан) тасмасында кичинекей ролду ойногон, анда ал актриса Гленн Клоуз менен бирге тогуз мүнөттүк үзгүлтүксүз эпизодду бөлүшкөн, ал Фаннингди өзүнүн мактоосу менен белгилеген: "Ал, албетте, карыган жан. Ал маал-маалы менен пайда болуп турган таланттуу адамдардын бири". <ref name="close">{{Cite web|publisher=monstersandcritics.com|title=Glenn Close raves about Dakota Fanning|url=http://movies.monstersandcritics.com/news/article_1049828.php}}</ref> Фаннинг бул учурда ''"Коралинде"'' башкы ролун да жаздырган. <ref name="coraline">{{Cite web|publisher=about.com|title=Dakota Fanning Signs on to "Coraline"|url=http://movies.about.com/od/moviesinproduction/a/coraline102505.htm|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120119085824/http://movies.about.com/od/moviesinproduction/a/coraline102505.htm|archivedate=2012-01-19|accessdate=2026-10-27}}</ref> Фаннинг 2004-жылдын октябрь айынын аягында Курт Расселдин образында ''тартылган "Кыялкеч: Чыныгы окуядан илхам алган" ("Dreamer: Inspired by a True Story"'' ) тасмасын тартууну аяктаган. Тасмада каарманынын чоң атасынын ролун ойногон Крис Кристофферсон өзүн Бетт Дэвистин кайра жаралганына окшош деп айткан. <ref name="bette">{{Cite web|publisher=reel.com|title=Dreamer: Inspired By a True Story (2005) DVD Review|url=http://www.reel.com/movie.asp?MID=141246&PID=10121575&Tab=reviews&CID=18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070101194157/http://www.reel.com/movie.asp?MID=141246&PID=10121575&Tab=reviews&CID=18|archivedate=2007-01-01|accessdate=2026-10-27}}</ref> ''"Кыялкеч"'' тасмасындагы ролун жарнамалап жатып, Фаннинг атайын аземде АКШнын Кыз скауттарынын катталган мүчөсү болуп калды, андан кийин Сан-Фернандо өрөөнүнүн скаут кыздар кеңешинин мүчөлөрү үчүн тасма көрсөтүлдү. <ref>{{Cite web|publisher=girlscouts.org|title=Dakota Fanning, Movie Star and Girl Scout|url=http://www.girlscouts.org/news/news_releases/2005/dakota_fanning.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100620075020/http://girlscouts.org/news/news_releases/2005/dakota_fanning.asp|archivedate=2010-06-20|accessdate=2026-10-27}}</ref> Андан кийин Фэннинг [[Том Круз]] менен бирге тартылып, ''"Дүйнөлөрдүн согушу"'' тасмасында роль жараткан. ''Согуш'' режиссёру [[Стивен Спилберг]] "ал окуяны канчалык тез түшүнгөнүн, канчалык тез өлчөп, баалап жатканын жана чыныгы кырдаалда кандай реакция кылаарын" мактаган <ref name="comingsoonet">{{Cite web|publisher=comingsoon.net|title=War of the Worlds: Spielberg & Cruise&nbsp;– Part I|url=https://www.comingsoon.net/news.php?id=10136}}</ref> . Фаннинг тынымсыз башка тасмага өттү: ''"Шарлоттанын желеси" ,'' ал тасманы 2005-жылдын май айында Австралияда тартып бүтүрүп, премьерасы 2006-жылдын 15-декабрында болгон. 2006-жылдын жай мезгилинде Фаннинг басма сөз билдирүүлөрүндө "Түштүктүн айыл жерлериндеги кордук, зордук-зомбулук жана [[Элвис Пресли|Элвис Преслини]] мактоонун караңгы окуясы" катары сыпатталган ''"Ыйлаак ит'' " тасмасынын үстүндө иштеген <ref name="hounddog">{{Cite news|title=All shook up over Dakota's Hounddog|url=http://www.nydailynews.com/front/story/436645p-367837c.html}}</ref> . Фаннингдин ата-энеси анын каарманы зордукталган эпизодду тартууга уруксат бергени үчүн сынга кабылышкан. Бирок, Фаннинг тасманы коргоп, Рейтер агенттигине : "Чындыгында андай болгон жок. Бул тасма жана ал актёрдук чеберчилик деп аталат", - деп айткан <ref name="attack">{{Cite news|title=Dakota Fanning: 'It's called acting'|url=http://www.cnn.com/2007/SHOWBIZ/Movies/01/24/sundance.fanning.ap/}}</ref> Тасма кассада да <ref>{{Cite web|title=Hounddog|url=https://www.boxofficemojo.com/releasegroup/gr2613596677/|publisher=IMDb.com, Inc.}}</ref> жана сынчылардын алдында да ийгиликсиз болгонуна карабастан, <ref>{{Cite web|title=Hounddog|url=https://www.rottentomatoes.com/m/1195905-hounddog|publisher=Fandango}}</ref> Роджер Эберт Фаннингдин аткаруусун жогору баалап, аны ''"Такси айдоочусу"'' тасмасындагы Джоди Фостер менен салыштырган. <ref>{{Cite news|url=https://www.rogerebert.com/reviews/hounddog-2008|title=Hounddog|last=Ebert|first=Roger|date=September 18, 2008}}</ref> Ошол эле жылы, 12 жашында, ал [[Америка киноискусство академиясы|Кино искусствосу жана илимдери академиясына]] чакырылып, академиянын тарыхындагы эң жаш мүчө болгон. <ref>{{Cite news|title=Brokeback stars to join Academy|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/5153130.stm|date=April 2007}}</ref> Ошол эле жылы ал ''Forbes'' журналынын "21 жашка чейинки эң көп киреше тапкан жылдыздар" тизмесинде болжол менен 4 доллар киреше таап, 4-орунга чыккан.&nbsp;2006-жылы миллион. <ref>{{Cite news|title=Young Hollywood's Top-Earning Stars|date=February 26, 2007|url=https://www.forbes.com/2007/02/23/celebrities-hollywood-earnings-tech-ent_cz_0226youngstars.html}}</ref> [[File:Dakota_Fanning,_2009.jpg|left|thumb|226x226px| 2009-жылы Фаннинг ''"Push"'' тасмасынын премьерасында]] 2007-жылдын жазында ал ''"Фрагменттер"'' тасмасын тарткан.''<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwAVg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>''– Кейт Бекинсейл, [[Гай Пирс]], Жош Хатчерсон жана [["Оскар" сыйлыгы|"Оскар" сыйлыгынын]] лауреаттары Форест Уитакер жана Женнифер Хадсон менен бирге ''"Канаттуу жандыктар'' ". Ал атасынын өлтүрүлүшүнө күбө болуп, андан кийин динге кайрылган Энн Хаген аттуу кыздын ролун ойнойт. Июль айында Фаннинг <nowiki><i id="mwAWI">Glamour</i></nowiki> журналынын окурмандардын жеке эсселерине негизделген " Reel Moments " тасмасынын бири болгон " ''Cutlass'' " аттуу кыска метраждуу тасмада роль жараткан. ''"Cutlass" тасмасын'' Кейт Хадсон режиссёрлук кылган. Сентябрь айынан жылдын аягына чейин Фаннинг ''"Push" тасмасын тарткан,'' анда телекинездик жана көрөгөчтүк жөндөмгө ээ жаш америкалык эмигранттардын тобу Гонконгдогу Дивизиядан (АКШнын өкмөттүк агенттиги) жашынып, дивизиянын көзөмөлүнөн качуу үчүн биригишет. <ref name="Vanity Fair">{{Cite news|title=Fanning set to 'Push' for McGuigan|url=https://variety.com/2007/film/markets-festivals/fanning-set-to-push-for-mcguigan-2-1117970403/|date=August 2007}}</ref> Фаннинг 13 жаштагы экстрасенс Кэсси Холмстун ролун ойногон. 2008-жылдын январь айында Фаннинг Сью Монк Кидддин ''"Аарылардын жашыруун жашоосу"'' романынын тасмага адаптациясын тарта баштаган. <ref name="Variety">{{Cite news|title=Cast set for 'Secret Life of Bees'|url=https://variety.com/2007/film/awards/cast-set-for-secret-life-of-bees-2-1117977996/|date=December 2007|work=Variety}}</ref> Окуя 1964-жылы [[Түштүк Каролина (штат)|Түштүк Каролинада]] орун алган жана Лили Оуэнстин (Фаннинг) жалгыз жашоосунан жана атасы менен болгон көйгөйлүү мамилесинен качып, камкорчусу жана жалгыз досу ( Женнифер Хадсондун ролун ойногон) менен Түштүк Каролинадагы бир шаарга качып кетиши жөнүндө баяндайт. Ал жерден аларды аарычылык менен алектенген үч эже-сиңди ( Куин Латифа, Софи Оконедо жана Алисия Киз ) алып кетишет. Анын "Коралина" (Coraline) коркунучтуу анимациялык тасмасы жана "Түрткү" (Push) илимий-фантастикалык триллери бир эле күнү, 2009-жылдын 6-февралында жарыкка чыккан. Фэннинг Стефани Майердин романдарынын негизинде тартылган "Жаны ай" (New Moon) тасмасында Вольтури гвардиясынын мүчөсү Джейндин ролун ойногон жана бул ролду "Тутулуу" (Eclipse) тасмасында кайрадан аткарган. "Жаны ай" 2009-жылдын 20-ноябрында, ал эми "Тутулуу" кийинки жылдын июнь айында көрүүчүлөргө сунушталган. 2009-жылдын мартында болжол менен 14 миллион доллар киреше тапкандан кийин, ал Forbes журналынын "Эң баалуу жаш жылдыздар" тизмесинде үчүнчү орунду ээлеген. === 2010-жылдар: Жетилген адамдардын ролдоруна өтүү === 2010-жылы Фаннинг [[Кристен Стюарт]], Стелла Мейв жана Скаут Тейлор-Комптон менен бирге ''"Качкындар"'' тасмасында башкы ролдорду ойногон. Ал топтун солисти Чери Карринин ролун ойногон. Ошондон тартып 2011-жылдын башына чейин Фаннинг Жейндин ролун кайталап аткарган ''[[Күүгүм. Сага: Агарган таң — 2-бөлүк|"Таңды жаруу"]]'' тасмасын тарткан. <ref>{{Cite news|title="Breaking Dawn" Night Shoot!|url=http://www.gossipcenter.com/breaking-dawn/dakota-fanning-breaking-dawn-night-shoot-449354|publisher=Gossip Center|archivedate=2011-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110119131104/http://gossipcenter.com/breaking-dawn/dakota-fanning-breaking-dawn-night-shoot-449354|accessdate=2026-10-27}}</ref> Фаннинг АКШнын фигуралык муз тебүү боюнча компаниясы тарабынан Sabena 548 учагынын кыйрашынын 50 жылдыгын белгилөө үчүн тартылган ''"Rise" даректүү тасмасында үн коштоо менен алектенген.'' Бул кырсыктын кесепетинен бүтүндөй америкалык команда каза болуп, кийинчерээк 1961-жылдагы фигуралык муз тебүү боюнча дүйнөлүк чемпионат жокко чыгарылган. Ал АКШнын улуттук чемпиону Лоренс Оуэндин (кырсыкта каза болгон) жазган, өлгөндөн кийинки жашоонун коркунучтуу алдын ала айтуусу деп айтылган ырын окуп берди. <ref>{{Cite news|title=Figure Skating|url=http://www.tuftsdaily.com/mobile/sports/figure-skating-alums-to-premiere-film-about-61-plane-crash-1.2470705|archivedate=2011-05-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110505073411/http://www.tuftsdaily.com/mobile/sports/figure-skating-alums-to-premiere-film-about-61-plane-crash-1.2470705|accessdate=2026-10-27}}</ref> <ref>{{Cite news|title=Filmmakers of Rise|url=http://www.hollandsentinel.com/sports/x454337228/Q-A-Filmmakers-of-RISE-a-tale-of-the-1961-US-figure-skating-tragedy|archivedate=2011-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110221163751/http://www.hollandsentinel.com/sports/x454337228/Q-A-Filmmakers-of-RISE-a-tale-of-the-1961-US-figure-skating-tragedy|accessdate=2026-10-27}}</ref> 2011-жылдын жайында Фаннинг ''"Now Is Good"'' тасмасында Тессанын ролун аткарып, ошондой эле Marc Jacobsтун " ''Oh, Lola!"'' ыры менен белгилүү болгон. парфюмерия кампаниясы. Жарнама Улуу Британияда жарнама стандарттары боюнча башкармалык "жарнама баланы сексуалдаштыруу үчүн колдонулушу мүмкүн" деп чечим чыгаргандыктан, жарнамага тыюу салынган 2011-жылы Фаннинг 2013-жылдын ноябрында чыккан ''"Мотель жашоосу"'' тасмасында Энни Жеймстин ролун ойногон. Ошол күздө Фаннинг Ричард Лакстон режиссёрлук кылган жана сценарийин жазып, башкы ролду Эмма Томпсон ойногон ''"Эффи Грей"'' тасмасында башкы ролду ойногон. 2012-жылдын август айында ал Жесси Айзенберг жана Питер Сарсгаард менен биргеликте тартылган " <nowiki><i id="mwAcg">Түнкү кыймылдар"</i></nowiki> триллер тасмасында бай каржылык экотеррорист Дена Брауэрдин башкы ролун ойногон. Тасманы Келли Рейхардт тарткан. ''"Түнкү кыймылдар"'' органикалык фермада иштеген жана гидроэлектростанциянын дамбасын жардыруу планынын үстүндө кызматташкан үч эко-террористтин окуясын баяндайт. [[File:American_Pastoral_05_(29740994216)_(cropped).jpg|thumb|271x271px| Фаннинг 2016-жылы <nowiki><i id="mwAdo">"Америкалык пасторалдык"</i></nowiki> тасмасынын премьерасында]] 2013-жылдын январында ал Эррол Флинндин өмүрү тууралуу "Робин Гуддун акыркы күндөрү" (The Last of Robin Hood) биографикалык тасмасында Беверли Адленддин ролуна бекитилген. Ошол эле жылдын сентябрь айында Фэннинг "Фрэнни" (Franny) тасмасында Оливиянын ролун аткарууга тандалган. Ноябрь айында ал 1980-жылдары панк-рок тобу менен бирге Американы кыдырып жүргөн гастролдук администратор кыз тууралуу "Виена жана фантазмалар" (Viena and the Fantomes) тасмасында Виенанын ролуна кабыл алынган. Тасма башында 2015-жылы чыкмак, бирок кийинчерээк 2020-жылдын 30-июнунда санариптик форматта жарык көргөн. 2014-жылдын февраль айында ал ''"Yellowbird"'' анимациялык тасмасына үн коштоочу ролду жаздырган. <ref>{{Cite web|url=https://www.thewrap.com/seth-green-dakota-fanning-3d-animated-movie-yellowbird-acquired-wrekin-hill/|title=Seth Green, Dakota Fanning 3D Animated Movie 'Yellowbird' Acquired by Wrekin Hill|date=February 10, 2014}}</ref> 2015-жылдын май айында АКШда Лора Липпмандын 2004-жылы жазылган романынын негизинде тартылган, Дайан Лейн, Элизабет Бэнкс, Даниэль Макдональд, Колин Доннелл жана Нейт Паркер биргелешип ойногон ''"Ар бир жашыруун нерсе"'' тасмасы көрсөтүлдү. Ошондой эле, 2015-жылы Мартин Кулховен Джек Роттун ''"Күмүш"'' тасмасынын актёрдук курамына кошулганын ырастады. 2015-жылдын июнь айында ''The Hollywood Reporter'' гезити тасмада Миа Васиковска менен [[Роберт Паттинсон|Роберт Паттинсондун]] ордуна Фаннинг менен [[Кит Хэриңтон|Кит Харингтон]] ойногонун ырастаган. Алдын ала жаздыруу 15-июнда башталып, Румынияда, Испанияда жана Германияда өтүшү керек болчу. Ошол эле жылы ал ушул эле аталыштагы романга негизделген TNT телеканалынын "Алиенист" (The Alienist) тарыхый телесериалында Сара Ховарддын ролун аткарган. Фаннинг 2018-жылы чыккан ''"Ocean's 8"'' аттуу талап-тоноочулук комедиясында эпизоддук ролду ойногон <ref>{{Cite web|url=https://www.cosmopolitan.com/entertainment/movies/a21271889/oceans-8-cameos/|title=All the Celebrity Cameos in Ocean's 8}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.comingsoon.net/tv/news/803481-dakota-fanning-joins-tnts-the-alienist-good-behavior-renewed-for-second-season|title=Dakota Fanning Joins TNT's The Alienist, Good Behavior Renewed for Second Season}}</ref> 2018-жылдын август айында TNT каналы ''"Караңгылыктын периштеси"'' романынын негизинде уландысын тартууга буйрутма берген, ал эми Фаннинг Сара Ховарддын ролун кайрадан аткаруу үчүн кайтып келет <ref name="AngelDarkS2">{{Cite web|url=https://www.tvline.com/news/the-alienist-sequel-angel-of-darkness-tnt-daniel-bruhl-luke-evans-dakota-fanning-973164/|title=The Alienist Sequel Angel of Darkness Ordered at TNT, Lead Cast to Return}}</ref> . 2019-жылы Фаннинг [[Квентин Тарантино]] тарткан " ''Бир кезде Голливудда'' " комедиялык драмасында Линетт "Кыйкырык" Фроммдун ролун ойногон, <ref name="OUaTiH">{{Cite web|title=Quentin Tarantino's 'Once Upon A Time In Hollywood' Adds Luke Perry, Damian Lewis, Dakota Fanning, More|url=https://deadline.com/2018/06/once-upon-a-time-in-hollywood-damian-lewis-luke-perry-dakota-fanning-cast-1202405007/}}</ref> ал жана тасманын актёрдук курамы SAG сыйлыгынын "Кинодогу актёрлордун мыкты аткаруусу" номинациясына көрсөтүлгөн. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/2020-sag-awards-winners-complete-list-1269687/item/outstanding-performance-by-a-female-actor-a-leading-role-1269689|title=SAG Awards: 'Parasite' Wins Top Film Prize; 'Crown' and 'Mrs. Maisel' Named Best Drama, Comedy Series}}</ref> === 2020-жылдар === 2023-жылы Фаннинг Ирландияда тартылган ''"Күзөтчүлөр"'' аттуу табияттан тышкаркы окуялар тасмасында башкы ролду ойногон. 2019-жылдын декабрында Фэннинг жана анын сиңдиси Эль Фэннинг Мелани Лоран режиссёрлук кыла турган Кристин Ханнанын 2015-жылдагы "Булбул" (The Nightingale) романынын негизинде тартыла турган адаптацияда бирге тартыла турганы жарыяланган. 2021-жылдын март айында эже-сиңдилер Lewellen Pictures продюсердик компаниясын түзүшкөнүн жарыялашкан. Алардын компаниясы MRC Television/Civic Center Media менен биринчи кезекте келишим түзгөн. <ref>{{Cite web|date=March 4, 2021|title=Dakota & Elle Fanning Launch Production Company With First-Look Deal At Civic Center Media/MRC Television, Set 'The Last House Guest' Series|url=https://deadline.com/2021/03/dakota-elle-fanning-production-company-deal-civic-center-media-mrc-television-the-last-house-guest-1234706572/}}</ref> 2023-жылдын мартында Фэннинг Netflix'тин "Идеалдуу түгөй" (The Perfect Couple) мини-сериалында башкы ролду аткаруу үчүн тандалып алынган. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2023/tv/news/nicole-kidman-liev-schreiber-eve-hewson-dakota-fanning-netflix-limited-series-the-perfect-couple-1235570386/|title=Nicole Kidman, Liev Schreiber, Eve Hewson, Dakota Fanning to Star in Netflix Limited Series 'The Perfect Couple|date=March 31, 2023|publisher=Variety}}</ref> Ошол эле жылы, Фаннинг тиркелген ''"Коңгуроо кагуучу жай"'' адаптациясы телесериалга тартуу каралып жаткан. Өнүгүү токтоп калды. <ref>{{Cite web|title=What Happened to Kirsten Dunst's 'The Bell Jar' Movie?|url=https://collider.com/kirsten-dunst-bell-jar-movie-production-history/|date=April 20, 2023}}</ref> Фаннинг ''"Эквалайзер 3"'' тасмасында башкы ролду ойноп, [[Дензел Вашиңтон|Дензел Вашингтон]] менен кайрадан бирге ойногон. Ал [[Netflix|Netflixтин]] ''"Рипли"'' сериалындагы Мардж Шервуддун ролун аткарганы үчүн 2025-жылы [[Алтын глобус|"Алтын глобус"]] жана "Эмми" сыйлыктарынын "Экинчи пландагы эң мыкты актриса" номинацияларына көрсөтүлгөн. <ref>{{Cite web|title=Dakota Fanning Shares Photo from Golden Globes|url=https://people.com/dakota-fanning-shares-photo-from-golden-globes-with-her-grandmother-8769825}}</ref> == Жеке жашоо == Фаннинг менен балдардын жылдыз болуусунан чоңдордун ролуна өтүү, кыйынчылыктары менен белгилүү болгон өткөөл мезгил тууралуу кеңири маектер жүргүзүлдү. 2024-жылы ал ''The Cut гезитине'' бала кезинде ага "өтө орунсуз суроолор" берилгенин, мисалы, кантип достору болгонун айткан. <ref>{{Cite web|date=|url=https://www.thecut.com/article/fanning-sisters-a24-paris-hiltons-memoir-show.html|title=The Fanning Sisters' Paris Hilton Show Is Happening, Promise}}</ref> Фаннинг өзүнүн эмгегин Пэрис Хилтон менен салыштырган макаласында "үлгү болгон адамдарга абдан боорукер" экенин айткан. Ал жаш актёрлорго тасма тартуу аянтчасында катардагы теңтуштары сыяктуу мамиле кылууну баса белгилейт <ref>{{Cite web|date=November 8, 2025|url=https://people.com/dakota-fannings-child-stardom-affects-how-she-treats-young-actors-exclusive-11845001|title=Dakota Fanning Shares How She Treats Young Actors Because of Her Own on-Set Experiences as a Child Star (Exclusive)}}</ref> . Өзү да жаш актриса Бриттани Мерфинин мезгилсиз каза болушунан кийин, Фаннинг маалымат каражаттарында жана интернетте ага көңүл айтты. <ref>{{Cite web|date=June 3, 2024|url=https://people.com/dakota-fannings-child-stardom-affects-how-she-treats-young-actors-exclusive-11845001|title=Dakota Fanning remembers late Uptown Girls costar Brittany Murphy: 'I still miss her'}}</ref> 2013-жылдан 2016-жылга чейин ал модель Джейми Страчан менен мамиледе болгон. <ref>{{Cite web|last=Lutkin|first=Aimée|date=2025-09-16|title=Dakota Fanning Gets Candid About Dating on Raya - AOL|url=https://www.aol.com/lifestyle/inside-dakota-fanning-very-private-194400700.html}}</ref> Ал 2019-жылдан бери Лос-Анжелестеги Толука көлүндө жашайт <ref>{{Cite web|last=McClain|first=James|date=2019-10-20|title=Dakota Fanning Chooses Toluca Lake Traditional|url=https://www.yahoo.com/entertainment/dakota-fanning-chooses-toluca-lake-184223209.html}}</ref> Анын ата-энеси 2018-жылы ажырашып кетишкен. <ref name=":1" /> [[Категория:Туулгандар 1994-жылы]] [[Категория:Pages with unreviewed translations]] pe9fqz3tgx61ved00lvvb5xib8873x9 0 154910 664124 663730 2026-10-30T09:33:31Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664124 wikitext text/x-wiki [[Файл:Tu Youyou 5056-2015.jpg|thumb|'''Ту Юю'''屠呦呦]] '''Ту Юю''' ( [[Кытай тили|кытайча]] : 屠呦呦; [[пиньинь]] : ''Tú Yōuyōu'' ; 1930-жылы 30-декабрда туулган) - Нобель сыйлыгынын лауреаты, кытайлык фармацевтикалык химик . Ал [[Безгек|безгекти]] дарылоодо колдонулган артемисинин жана дигидроартемизининди ачкан; бул ачылыштар жыйырманчы кылымдагы тропикалык медицинада чоң жетишкендик болуп, Түштүк Кытайда, [[Түштүк-Чыгыш Азия|Түштүк-Чыгыш Азияда]], Африкада жана Түштүк Америкада миллиондогон адамдардын өмүрүн сактап калган. Ту Кытайда гана төрөлүп, билим алып, изилдөөсүн жүргүзгөн. Өз эмгеги үчүн Ту 2011-жылы клиникалык медицина тармагындагы Ласкер сыйлыгын жана 2015-жылы Уильям К. Кэмпбелл жана Сатоси Омура менен биргеликте физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгын алган.Ту физиология же медицина боюнча биринчи кытайлык Нобель сыйлыгынын лауреаты жана [[Кытай|Кытай Эл Республикасынын]] кайсы бир категория боюнча Нобель сыйлыгын алган биринчи аял жараны. Ал ошондой эле Ласкер сыйлыгын алган биринчи кытайлык аял. 2019-жылдын сентябрында Туга Кытай Эл Республикасынын эң жогорку ардактуу медалы — Республика медалы ыйгарылган. == Жаш кези == Ту 1930-жылы 30-декабрда Кытайдын Чжэцзян провинциясынын Нинбо шаарында туулган.   ''Менин атым Юю (Youyou) мага ата тарабынан берилген, ал аны Кытайдын "Ырлар китебиндеги" (Book of Odes) "Кийиктер талаадагы чөптү жеп жатып ызылдашат" деген сүйлөмдөн ылайыкташтырган. Мунун менин бүт өмүрүмдү цинхао (qinghao) менен байланыштырганы кызыктуу кокустук бойдон кала берсе керек.'' -2011-жылы Ласкер-ДеБейки атындагы клиникалык медициналык изилдөө сыйлыгын алгандан кийин маек берген Ту Юю Ал орто мектептин төмөнкү класстарын жана жогорку класстын биринчи жылын Сяоши орто мектебинде окуган, ал эми 1948-жылы Нинбо орто мектебине которулган. Туберкулез (кургак учук) инфекциясы анын орто мектептеги билимин үзгүлтүккө учуратканы менен, дал ушул нерсе аны медициналык изилдөөлөргө багыт алууга шыктандырган. <ref name="NobelBio">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2015/tu-bio.html|title=Youyou Tu – Biographical}}</ref> 1951-жылдан 1955-жылга чейин ал Пекин медициналык колледжинде (азыркы Пекин университетинин саламаттыкты сактоо илимдер борбору ) окуган. [ 1-эскертүү ] 1955-жылы Юю Ту Пекин медициналык университетинин фармацевтика мектебин бүтүрүп, Кытайдын медициналык илимдер академиясында кытай чөптөрүнөн жасалган дарыларды изилдөөнү уланткан. Ту фармацевтика илимдери бөлүмүндө окуп, 1955-жылы аяктаган. Кийинчерээк Ту эки жарым жыл бою салттуу кытай медицинасы боюнча окуган. Окууну аяктагандан кийин Ту Пекиндеги Салттуу кытай медицинасы академиясында (азыркы Кытай салттуу кытай медициналык илимдер академиясы) иштеген. == Изилдөө карьерасы == Ту өз ишин 1960-70-жылдары, анын ичинде Кытайдын [[Кытайдагы маданий революция|Маданий революциясы]] учурунда да уланткан. Изилдөөнүн алгачкы жылдарында Ту 20-кылымдын биринчи жарымында Түштүк Кытайда кеңири таралган, [[Заара бөлүп чыгаруу системасы|заара чыгаруу жолдорун]] же [[Тамак сиңирүү системасы|ичегилерди]] жабыркатуучу [[Трематодалар|трематодалардан]] келип чыккан шистосомозду дарылоодо пайдалуу деп эсептелген салттуу кытай медицинасы болгон ''Lobelia chinensisти'' изилдеген <ref>{{Cite web|title=Tu Youyou Biographical|url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2015/tu/biographical/}}</ref> . === Безгек === 1967-жылы, [[Вьетнам согушу]] учурунда, Түндүк Вьетнамдын президенти Хо Ши Мин Кытайдын премьер-министри [[Чжоу Эньлай|Чжоу Эньлайдан]] Хо Ши Мин жолу менен бара жаткан жоокерлери үчүн безгекке каршы дары иштеп чыгууга жардам сураган, ал жерде көпчүлүгү хлорохинге туруктуу безгектин бир түрү менен ооруп калышкан. Безгек Кытайдын түштүк провинцияларында, айрыкча Гуандун жана Гуанси провинцияларында өлүмдүн негизги себеби болгондуктан, Чжоу Эньлай [[Мао Цзэдун|Мао Цзэдунду]] башталган күнүнөн кийин 523-долбоор деп аталган жашыруун баңгизаттарды табуу долбоорун түзүүгө көндүргөн.{{Spaces}}1967-жылдын май айы. 1969-жылдын башында Ту өз институтундагы "523-долбоор" изилдөө тобунун жетекчиси болуп дайындалган. Ту алгач Хайнань провинциясына жиберилип, ал жерде ооруну жуктуруп алган бейтаптарды изилдеген. <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/science/2015/oct/05/youyou-tu-how-maos-challenge-to-malaria-pioneer-led-to-nobel-prize|title=Tu Youyou: how Mao's challenge to malaria pioneer led to Nobel prize|date=6 October 2015|work=The Guardian}}</ref> Дүйнө жүзү боюнча окумуштуулар 240 000ден ашык кошулмаларды текшеришкен, бирок ийгиликсиз болушкан. <ref>{{Cite web|title=The Nobel Prize {{!}} Women who changed science {{!}} Tu Youyou|url=https://www.nobelprize.org/womenwhochangedscience/stories/tu-youyou|language=en}}</ref> 1969-жылы 38 жаштагы Ту кытай чөптөрүн тандап алуу идеясына ээ болгон. Ал алгач тарыхтагы кытай медицинасынын классикалык чыгармаларын изилдеп, өлкө боюнча салттуу кытай медицинасынын адистерине өз алдынча барып көргөн. Ал өзүнүн жыйынтыктарын ''"Безгекке каршы бирдиктүү практикалык рецепттердин жыйнагы"'' деп аталган дептерге чогулткан. Анын дептеринде 640 рецепттин кыскача мазмуну бар болчу. 1971-жылга чейин анын командасы 2000ден ашык салттуу кытай рецепттерин текшерип, 200 чөптөн 380 чөп [[Экстракттар|экстракттарын]] жасап, алар чычкандарда сыналган. Өзгөчө таасирдүү кошулмалардын бири безгектин негизги белгилеринин бири болгон "мезгил-мезгили менен кармаган ысытма" үчүн колдонулган таттуу эрмен (Artemisia annua) болгон. Ту долбоордун семинарында көрсөткөндөй, анын даярдалышы 1600 жылдык тарыхы бар "Жең ичине сакталган тез арадагы рецепттер" аттуу салттуу кытай чөп медицинасы китебиндеги рецептте баяндалган. Башында бул кадимки ыкма боюнча ысык сууну колдонуп экстракциялоо аркылуу жасалганда натыйжа берген эмес.Башында ал натыйжасыз болгон, анткени алар аны ысык сууну колдонуп, салттуу ыкма менен алышкан. Ту өсүмдүктөн безгекке каршы натыйжалуу затты бөлүп алуу үчүн төмөнкү температурадагы экстракция процессин колдонсо болорун ачкан; <ref name="L Award Description">{{Cite web|title=Award Description}}</ref> Ту ага Цзинь династиясынын окумуштуусу Гэ Хун тарабынан 340-жылы жазылган булактын таасири тийгенин айтат <ref>{{Cite web|title=Tu Youyou: career and discovery of artemisinin}}</ref>, анда бул чөптү муздак сууга чылап коюу керек деп айтылат. <ref name="scimag">{{Cite web|title=Lasker Award Rekindles Debate Over Artemisinin's Discovery}}</ref> Бул китепте окурманга бир ууч ''цинхаону'' сууга салып, ширесин сыгып, баарын ичүү тапшырылган. <ref name="Miller">{{Cite journal|doi=10.1016/j.cell.2011.08.024|title=Artemisinin: Discovery from the Chinese herbal garden|year=2011|last1=Miller|first1=Louis H.|last2=Su|first2=Xinzhuan|journal=Cell|volume=146|issue=6|pages=855–858|pmid=21907397|pmc=3414217|bibcode=2011Cell..146..855M}}</ref> Ысык суу өсүмдүктүн активдүү ингредиентине зыян келтиргендиктен, ал анын ордуна натыйжалуу кошулманы бөлүп алуу үчүн төмөнкү температурадагы эфирди колдонуу ыкмасын сунуштаган. Жаныбарлардагы сыноолор анын чычкандар менен маймылдарда натыйжалуу экенин көрсөттү. 1972-жылы ал жана анын кесиптештери таза затты алып, аны ''цинхаосу'' ([[:zh:青蒿素|青蒿素]]) же англисче артемисинин деп аташкан. <ref name="L Award Description" /> <ref name="th Anniversary">{{Cite web|title=Special Issue Artemisinin (Qinghaosu): Commemorative Issue in Honor of Professor Youyou Tu on the Occasion of her 80th Anniversary|year=2010}}</ref> <ref name="Acceptance remarks by Tu">{{Cite web|title=Acceptance remarks by Tu Youyou}}</ref> Бул зат азыр миллиондогон адамдардын өмүрүн сактап калды, айрыкча өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө . <ref name="Tu – USA Today">{{Cite web|title='America's Nobel' awarded to Chinese scientist}}</ref> Ту ошондой эле артемисининдин химиялык түзүлүшүн жана фармакологиясын изилдеген. <ref name="L Award Description" /> Тунун тобу алгач артемисининдин химиялык түзүлүшүн аныкташкан. 1973-жылы Ту артемисинин молекуласындагы карбонил тобун ырастоого аракет кылып жатып, кокустан дигидроартемизининди синтездеген. Кийинчерээк Ту Юю температураны төмөндөтүүчү жана активдүү затты жок кылбаган салкын экстракция ыкмасын колдонууну чечкен, булрдын натыйжасында безгекке каршы натыйжалуу дары алынган.Ту биринчи адам сыноосунун катышуучусу болууга ыктыярдуу түрдө макул болгон. «Бул изилдөө тобунун жетекчиси катары менин милдетим бар болчу», - деди ал. Анын эч кандай терс реакциялары болгон эмес, ошондуктан ал адам бейтаптары менен ийгиликтүү клиникалык сыноолорду жүргүзгөн. Анын эмгеги 1977-жылы анонимдүү түрдө жарыяланган. 1981-жылы ал [[Бүткүл дүйнөлүк саламаттык сактоо уюму|Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму]] менен болгон жолугушууда артемисинине байланыштуу жыйынтыктарын сунуштаган. <ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/wonkblog/wp/2015/10/06/how-a-secret-chinese-military-drug-based-on-an-ancient-herb-won-the-nobel-prize/|title=How a secret Chinese military drug based on an ancient herb won the Nobel Prize|date=6 October 2015|last=Guo|first=Jeff}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=The discovery of artemisinin (qinghaosu) and gifts from Chinese medicine|last=Tu|first=Youyou|date=11 October 2011}}</ref> Ту 2015-жылдын 5-октябрында "безгек оорусуна каршы жаңы терапияга байланыштуу ачылыштары үчүн" физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгына ээ болгон <ref>{{Cite web|title=Nobel Prize in Physiology or Medicine 2015|url=https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2015/summary/|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Nobel prize for the artemisinin and ivermectin discoveries: a great boost towards elimination of the global infectious diseases of poverty|access-date=free}}</ref> == Кийинчерээк карьерасы == Ту Youyou изилдөөчү ({{Lang|zh-hans|研究员}} кызматына көтөрүлгөн, 1978-жылы реформа жана ачыктык башталгандан көп өтпөй, 1980-жылы Кытайдын материктик бөлүгүндөгү [[Профессор|толук кандуу профессордун]] академиялык наамына барабар болгон эң жогорку изилдөөчү наамы. 2001-жылы ал докторлукка талапкерлердин академиялык жетекчиси болуп көтөрүлгөн. 2023-жылга карата ал Кытайдын салттуу медицинасынын улуттук башкармалыгынын алдындагы Кытай медициналык илимдер академиясынын башкы окумуштуусу. <ref>{{Cite web|title=Official Biography|url=http://www.icmm.ac.cn/zsyjy/201101/11.html|language=zh|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110906013716/http://www.icmm.ac.cn/zsyjy/201101/11.html|archivedate=2011-09-06|accessdate=2026-10-27}}</ref> 2007-жылга карата анын кеңсеси Пекиндин Дунчен районундагы эски [[Батир|көп батирлүү үйдө]] жайгашкан. <ref name="Tu_ifeng" /> Ту "үч окумуштуусуз" деп эсептелет <ref>{{Cite web|url=http://en.people.cn/n/2015/1006/c90000-8958353.html|title=Chinese Scientist Wins Nobel Prize in Medicine; China Hails the Laureate with Reflection}}</ref> – аспирантура даражасы жок (ал кезде Кытайда аспирантура билими жок болчу), чет өлкөлөрдө окуу же изилдөө тажрыйбасы жок жана Кытайдын улуттук академияларынын, Кытай Илимдер академиясынын жана Кытай Инженердик академиясынын мүчөсү эмес. <ref name="Tu_Sohu1">{{Cite web|url=http://roll.sohu.com/20110913/n319211381.shtml}}</ref> Бүгүнкү күндө Ту 1949-жылы Кытай Эл Республикасы түзүлгөндөн берки кытай дарыгерлеринин биринчи муунунун көрүнүктүү өкүлү катары кабыл алынат.» <ref name="Tu_Sohu2">{{Cite web|url=http://health.sohu.com/20090929/n267089753.shtml}}</ref> == Сыйлыктар == * 1978: Улуттук Илим Конгрессинин сыйлыгы, Кытай Эл Республикасы <ref name="Tu – ChinaVita">{{Cite web|url=http://www.chinavitae.com/biography/Tu_Youyou|title=Tu Youyou 屠呦呦|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111129005934/http://www.chinavitae.com/biography/Tu_Youyou|archivedate=2011-11-29|accessdate=2026-10-27}}</ref> * 1979: Улуттук ойлоп табуучулардын сыйлыгы, Кытай Эл Республикасы * 1992: Кытайдагы он илим жана технологиялык жетишкендиктердин (бири), Кытай Эл Республикасынын Мамлекеттик илим комиссиясы <ref name="Tu – ChinaVita" /> * 1997: Жаңы Кытайдагы (Кытай PR) коомдук саламаттыкты сактоо жаатындагы он чоң жетишкендиктин (экөөсү) <ref name="Tu – ChinaVita" /> * 2009-жыл: Сайрус Тан салттуу кытай медицинасы сыйлыгынын ээси * 2011-жылдын сентябрь айы: GlaxoSmithKline жашоо илими боюнча көрүнүктүү жетишкендиктер сыйлыгы <ref name="Tu – GSK">{{Cite web|url=http://www.womenofchina.com.cn/html/report/3091-1.htm|title=Chen Zhili Congratulates Lasker Award Winner Tu Youyou|date=22 September 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151006020805/http://www.womenofchina.com.cn/html/report/3091-1.htm|archivedate=2015-10-06|accessdate=2026-10-27}}</ref> * 2011-жылдын сентябрь айы: Ласкер-ДеБейки атындагы клиникалык медициналык изилдөө сыйлыгы <ref name="Tu – Lasker">{{Cite web|url=http://www.laskerfoundation.org/awards/2011clinical.htm|title=Tu Youyou|date=12 September 2011}}</ref> * 2011-жылдын ноябрь айы: Кытай медициналык илимдер академиясынын "Мыкты салым" сыйлыгы <ref name="Tu – Outstanding Contribution Award">{{Cite web|url=http://news.xinhuanet.com/politics/2011-11/15/c_111169318.htm|title=Tu is awarded Outstanding Contribution Award by CACMR|date=15 November 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303212202/http://news.xinhuanet.com/politics/2011-11/15/c_111169318.htm|archivedate=2016-03-03|accessdate=2026-10-27}}</ref> * 2012-жылдын февраль айы: (Он аялдын бири) Кытайдын улуттук мыкты аялдары ( 8-март Кызыл Туу ордени ) <ref name="Tu – Outstanding Female">{{Cite web|url=http://news.sina.com.cn/c/2012-02-28/073224018743.shtml|date=28 February 2012}}</ref> * 2015-жылдын июнь айы: Уоррен Альперт Фондунун сыйлыгы (биргелешип алуучу) <ref>{{Cite web|url=http://www.warrenalpert.org/news/2015-waren-alpert-foundation-prize-recognizes-malaria-breakthroughs|title=Alpert Prize Recognizes Malaria Breakthroughs|date=4 June 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150614234849/http://www.warrenalpert.org/news/2015-waren-alpert-foundation-prize-recognizes-malaria-breakthroughs|archivedate=2015-06-14|accessdate=2026-10-27}}</ref> * 2015-жылдын октябрь айы: 2015-жылдагы физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгы (биргелешип алуучу) безгекке каршы жаңы терапияга байланыштуу ачылыштары үчүн бул сыйлыктын жарымын ыйгарды; ал эми Уильям К. Кэмпбелл жана Сатоши Омура биргелешип дагы жарымын тегерек курт мителерине каршы жаңы терапияга байланыштуу ачылыштары үчүн ыйгарышты. <ref name="Nobel">{{Cite web|title=Nobel Prize announcement|url=https://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/2015/press.pdf}}</ref> * 2016: Кытайдын Илим жана технология жаатындагы эң жогорку сыйлыгы <ref>{{Cite web|url=https://www.caixinglobal.com/2017-01-10/101042362.html|title=Nobel Laureate Tu Youyou Becomes First Female to Win China's Top Science Award|date=10 January 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.guancha.cn/Science/2017_01_09_388398.shtml|title=屠呦呦、赵忠贤获2016年度国家最高科学技术奖 习近平颁奖|date=9 January 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170109113554/http://www.guancha.cn/Science/2017_01_09_388398.shtml|archivedate=2017-01-09|accessdate=2026-10-27}}</ref> * 2016 жана 2019: Азиялык окумуштуу 100, ''Азиялык окумуштуу'' <ref>{{Cite web|url=https://www.asianscientist.com/as100/|title=The Asian Scientist 100|last=<!--Not stated-->|date=}}</ref> * 2019: Кытай Эл Республикасынын медалы <ref>{{Cite web|url=http://finance.sina.com.cn/china/2019-09-17/doc-iicezzrq6498887.shtml|title=袁隆平、屠呦呦等被授予"共和国勋章"(全名单)|date=17 September 2019}}</ref> * 2019: ''Time журналы'' 1920-жылдан баштап жылдын аялдарын белгилөө үчүн 89 жаңы мукаба чыгарган; ал аны 1979-жылга тандап алган * 2025: АКШнын Улуттук Илимдер Академиясынын эл аралык мүчөсү болуп шайланган <ref>{{Cite web|url=https://www.nasonline.org/news/2025-nas-election/|title=National Academy of Sciences Elects Members and International Members - NAS}}</ref> == Ошондой эле караңыз ==   * Баңгизатты ачуу * [[Безгек]], хинин жана тропикалык медицина * 523-долбоордон келип чыккан безгекке каршы дары-дармектер ( [[Кытайдагы маданий революция|маданий революция]] учурунда жана андан кийин) ** Артеминин (негизги салым кошкондор: Tu Youyou ''et al.'', 1972) ** Dihydroartemisinin (Tu Youyou ''et al.'', 1973) ** Пиронаридин (1973) ** Артемера ( [[Zhou Weishan|Чжоу Вэйшан]] ({{Lang|zh|周维善}}), 1975) ** Люмефантрин (1976) ** Артесунат (Liu Xu ({{Lang|zh|刘旭}}), 1977 <ref>{{Cite web|url=http://www.pss-system.gov.cn/sipopublicsearch/portal/uiIndex.shtml|title=国家知识产权局专利检索及分析|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214174323/http://www.pss-system.gov.cn/sipopublicsearch/portal/uiIndex.shtml|archivedate=2019-02-14|accessdate=2026-10-27}}</ref> ) ** Артеметер/люмефантрин ( Чжоу Йицин, 1985) ** Нафтохинон (1986) * Кытай Эл Республикасындагы илим жана техниканын тарыхы ** (Кристаллдашкан бодо малдын) [[Инсулин|инсулининин]] биринчи жасалма синтези ( Ниу Цзиньйи ''жана башкалар'', 1965) ** [[Лейкоз|Лейкозду]] дарылоодо мышьяк триоксидин жана третиноинди колдонуунун ачылышы ( Чжан Тиндун, Ван Чжэньи, Чен Чжу жана Чен Сайцзюань ) ** ''Chlamydia trachomatisти'' ачкан доктор Тан Фэйфан Нобель сыйлыгын алат деп күтүлгөн, бирок 1958-жылы Пекинде саясий куугунтуктан каза болгон. ** Доктор Ву Ляньдэ, физиология же медицина боюнча Нобель сыйлыгына көрсөтүлгөн биринчи кытайлык (1935-жылы көрсөтүлгөн) * Кытайлык Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын жана аял Нобель сыйлыгынын лауреаттарынын тизмеси * Кытайдын ачылыштарынын жана ойлоп табууларынын тизмеси * Кытай чөптөр жана салттуу кытай медицинасы * Илимдеги аялдардын хронологиясы <templatestyles src="Reflist/styles.css" />  [[Категория:Туулгандар 1930-жылы]] [[Категория:Pages with unreviewed translations]] kh5ic9bzs8ficserdawehvv5hcpg92m 0 154922 664137 663777 2026-10-30T10:20:19Z Aliyayayaya 49739 /* */ 664137 wikitext text/x-wiki '''Мэри Эннинг''' ({{Lang-en|Mary Anning}} (1799-жылдын 21-майы – 1847-жылдын 9-марты) – британиялык фоссил чогултуучу жана [[Палеонтология|палеонтологиянын]] өнүгүшүнө чоң салым кошкон изилдөөчү. Ал [[Англия|Англиянын]] Дорсет графтыгындагы [[Лайм-Реджис]] шаарында жашап, юра мезгилине таандык деңиз жаныбарларынын фоссилдерин табуу менен белгилүү болгон. Анын ачылыштары [[XIX кылым|XIX кылымда]] байыркы жашоону жана Жердин тарыхын изилдөөгө олуттуу таасир тийгизген. '''Алгачкы жылдары жана билими''' Мэри Эннинг Улуу Британиянын Дорсет графтыгындагы Лайм-Риджис аттуу деңиз жээгиндеги шаарчада төрөлгөн. Анын атасы Ричард Эннинг жыгач уста болгон. Ал кошумча киреше табуу үчүн фоссилдерди чогултуп, аларды туристтерге сатчу. Ал шаардын жанындагы аскалардан байыркы организмдердин ташка айланган калдыктарын тапкан. Ричард Эннинг 1793-жылдын 8-августунда Бландфорд-Форум шаарында Мэри Мурга үйлөнгөн. Анын жубайын Молли деп да аташкан. Кийинчерээк алар Лайм-Риджиске көчүп барып, шаардагы көпүрөнүн үстүнө курулган үйдө жашашкан. Үй-бүлө Кумб-стрит көчөсүндөгү диссентерлер чиркөөсүнө барышкан. Ал чиркөөнүн мүчөлөрү алгач өздөрүн көз карандысыздар деп аташкан, кийинчерээк конгрегационалисттер деген ат менен белгилүү болушкан. Америкалык изилдөөчү Шелли Эмлингдин жазышынча, Эннингдердин үйү деңизге абдан жакын жайгашкан. Жээкке катуу соккон бороон-чапкындар аскалардагы фоссилдерди ачыкка чыгарып, кээде алардын үйүн суу каптаган. Бир жолу үй-бүлө сууга чөгүп кетпеш үчүн үйдүн жогорку кабатындагы терезеден сыртка чыгууга аргасыз болгон. == Булактар == [[Mary Anning]] [[Категория:Арип боюнча инсандар]] add5r66kcbt0ztrf46niukakd708ihv 664142 664137 2026-10-30T10:21:19Z Aliyayayaya 49739 /* */ 664142 wikitext text/x-wiki <nowiki>[[File:Mary Anning painting.jpg|thumb|right|Мэри Эннинг]]</nowiki><ref>Google, Wikipedia </ref> '''Мэри Эннинг''' ({{Lang-en|Mary Anning}} (1799-жылдын 21-майы – 1847-жылдын 9-марты) – британиялык фоссил чогултуучу жана [[Палеонтология|палеонтологиянын]] өнүгүшүнө чоң салым кошкон изилдөөчү. Ал [[Англия|Англиянын]] Дорсет графтыгындагы [[Лайм-Реджис]] шаарында жашап, юра мезгилине таандык деңиз жаныбарларынын фоссилдерин табуу менен белгилүү болгон. Анын ачылыштары [[XIX кылым|XIX кылымда]] байыркы жашоону жана Жердин тарыхын изилдөөгө олуттуу таасир тийгизген. '''Алгачкы жылдары жана билими''' Мэри Эннинг Улуу Британиянын Дорсет графтыгындагы Лайм-Риджис аттуу деңиз жээгиндеги шаарчада төрөлгөн. Анын атасы Ричард Эннинг жыгач уста болгон. Ал кошумча киреше табуу үчүн фоссилдерди чогултуп, аларды туристтерге сатчу. Ал шаардын жанындагы аскалардан байыркы организмдердин ташка айланган калдыктарын тапкан. Ричард Эннинг 1793-жылдын 8-августунда Бландфорд-Форум шаарында Мэри Мурга үйлөнгөн. Анын жубайын Молли деп да аташкан. Кийинчерээк алар Лайм-Риджиске көчүп барып, шаардагы көпүрөнүн үстүнө курулган үйдө жашашкан. Үй-бүлө Кумб-стрит көчөсүндөгү диссентерлер чиркөөсүнө барышкан. Ал чиркөөнүн мүчөлөрү алгач өздөрүн көз карандысыздар деп аташкан, кийинчерээк конгрегационалисттер деген ат менен белгилүү болушкан. Америкалык изилдөөчү Шелли Эмлингдин жазышынча, Эннингдердин үйү деңизге абдан жакын жайгашкан. Жээкке катуу соккон бороон-чапкындар аскалардагы фоссилдерди ачыкка чыгарып, кээде алардын үйүн суу каптаган. Бир жолу үй-бүлө сууга чөгүп кетпеш үчүн үйдүн жогорку кабатындагы терезеден сыртка чыгууга аргасыз болгон. == Булактар == [[Mary Anning]] [[Категория:Арип боюнча инсандар]] s1vs7t83kjmkdfggx135pv4fp628ccd 664145 664142 2026-10-30T10:23:20Z Aliyayayaya 49739 /* */ 664145 wikitext text/x-wiki [[Файл:Mary Anning by B. J. Donne.jpg|мини|справа|Мэри Эннинг]] '''Мэри Эннинг''' ({{Lang-en|Mary Anning}} (1799-жылдын 21-майы – 1847-жылдын 9-марты) – британиялык фоссил чогултуучу жана [[Палеонтология|палеонтологиянын]] өнүгүшүнө чоң салым кошкон изилдөөчү. Ал [[Англия|Англиянын]] Дорсет графтыгындагы [[Лайм-Реджис]] шаарында жашап, юра мезгилине таандык деңиз жаныбарларынын фоссилдерин табуу менен белгилүү болгон. Анын ачылыштары [[XIX кылым|XIX кылымда]] байыркы жашоону жана Жердин тарыхын изилдөөгө олуттуу таасир тийгизген. '''Алгачкы жылдары жана билими''' Мэри Эннинг Улуу Британиянын Дорсет графтыгындагы Лайм-Риджис аттуу деңиз жээгиндеги шаарчада төрөлгөн. Анын атасы Ричард Эннинг жыгач уста болгон. Ал кошумча киреше табуу үчүн фоссилдерди чогултуп, аларды туристтерге сатчу. Ал шаардын жанындагы аскалардан байыркы организмдердин ташка айланган калдыктарын тапкан. Ричард Эннинг 1793-жылдын 8-августунда Бландфорд-Форум шаарында Мэри Мурга үйлөнгөн. Анын жубайын Молли деп да аташкан. Кийинчерээк алар Лайм-Риджиске көчүп барып, шаардагы көпүрөнүн үстүнө курулган үйдө жашашкан. Үй-бүлө Кумб-стрит көчөсүндөгү диссентерлер чиркөөсүнө барышкан. Ал чиркөөнүн мүчөлөрү алгач өздөрүн көз карандысыздар деп аташкан, кийинчерээк конгрегационалисттер деген ат менен белгилүү болушкан. Америкалык изилдөөчү Шелли Эмлингдин жазышынча, Эннингдердин үйү деңизге абдан жакын жайгашкан. Жээкке катуу соккон бороон-чапкындар аскалардагы фоссилдерди ачыкка чыгарып, кээде алардын үйүн суу каптаган. Бир жолу үй-бүлө сууга чөгүп кетпеш үчүн үйдүн жогорку кабатындагы терезеден сыртка чыгууга аргасыз болгон. == Булактар == [[Mary Anning]] [[Категория:Арип боюнча инсандар]] r0cc7om4lclidfp4zt8cvphq42f3o8u 664153 664145 2026-10-30T10:51:54Z Artelow 2286 Калып кошулду 664153 wikitext text/x-wiki {{Персона |ысымы = Эннинг Мэри |нукура ысымы = {{Lang-en|Mary Anning}} |сүрөт = Mary Anning by B. J. Donne.jpg |туурасы = 280px |сүрөткө баяндама = |түшүндүрмө = |төрөлгөндөгү аты = |ишмердүүлүк тармагы = ташка айланган калдыктардын коллекционери, палеонтолог |туулган датасы = 21.5.1799 |Өлгөн датасы = 9.3.1847 |туулган жери = [[Улуу Британия]], Лайм-Рижис |жарандыгы = {{Өлкө желеги|Улуу Британия}} |букаралык = |өлгөн жери = [[Улуу Британия]], Лайм-Рижис |атасы = Ричард Эннинг |апасы = Мэри Мур |күйөөсү = |жубайы = |балдары = |сыйлыктары = |сайт = |ар кандай = |кол тамга = |кол тамганын өлчөмү = |уикиказына = Mary Anning }} '''Мэри Эннинг''' ({{Lang-en|Mary Anning}} (1799-жылдын 21-майы – 1847-жылдын 9-марты) – британиялык фоссил чогултуучу жана [[Палеонтология|палеонтологиянын]] өнүгүшүнө чоң салым кошкон изилдөөчү. Ал [[Англия|Англиянын]] Дорсет графтыгындагы [[Лайм-Реджис]] шаарында жашап, юра мезгилине таандык деңиз жаныбарларынын фоссилдерин табуу менен белгилүү болгон. Анын ачылыштары [[XIX кылым|XIX кылымда]] байыркы жашоону жана Жердин тарыхын изилдөөгө олуттуу таасир тийгизген. '''Алгачкы жылдары жана билими''' Мэри Эннинг Улуу Британиянын Дорсет графтыгындагы Лайм-Риджис аттуу деңиз жээгиндеги шаарчада төрөлгөн. Анын атасы Ричард Эннинг жыгач уста болгон. Ал кошумча киреше табуу үчүн фоссилдерди чогултуп, аларды туристтерге сатчу. Ал шаардын жанындагы аскалардан байыркы организмдердин ташка айланган калдыктарын тапкан. Ричард Эннинг 1793-жылдын 8-августунда Бландфорд-Форум шаарында Мэри Мурга үйлөнгөн. Анын жубайын Молли деп да аташкан. Кийинчерээк алар Лайм-Риджиске көчүп барып, шаардагы көпүрөнүн үстүнө курулган үйдө жашашкан. Үй-бүлө Кумб-стрит көчөсүндөгү диссентерлер чиркөөсүнө барышкан. Ал чиркөөнүн мүчөлөрү алгач өздөрүн көз карандысыздар деп аташкан, кийинчерээк конгрегационалисттер деген ат менен белгилүү болушкан. Америкалык изилдөөчү Шелли Эмлингдин жазышынча, Эннингдердин үйү деңизге абдан жакын жайгашкан. Жээкке катуу соккон бороон-чапкындар аскалардагы фоссилдерди ачыкка чыгарып, кээде алардын үйүн суу каптаган. Бир жолу үй-бүлө сууга чөгүп кетпеш үчүн үйдүн жогорку кабатындагы терезеден сыртка чыгууга аргасыз болгон. == Булактар == [[Mary Anning]] [[Категория:Арип боюнча инсандар]] kg882aro7q8z13opqe7e0jlx324i2ad 0 154939 664112 663826 2026-10-30T07:42:15Z Elerimen 49023 664112 wikitext text/x-wiki '''Настя Джексон''' — орусиялык видеоблогер жана социалдык тармактардын контент жаратуучусу. Ал поп-маданият, сырдуу окуялар, ар кандай теориялар жана коомчулуктун көңүлүн бурган темалар тууралуу видеолору менен белгилүү. == Өмүр баяны жана чыгармачылыгы == Настя Джексон Орусияда төрөлгөн. Ал YouTube платформасында 2011-жылдын май айынан тартып видео жарыялай баштаган. Анын видеолорунда поп-маданият, кино дүйнөсү, тарыхый инсандар жана ар кандай кызыктуу окуялар тууралуу маалыматтар талкууланат. Настя Джексон YouTube, TikTok жана Telegram сыяктуу социалдык платформаларда активдүү. Ал өзүнүн видеолору жана интернеттеги контенти аркылуу аудитория менен байланыш түзөт. Анын чыгармачылыгынын өзгөчөлүктөрүнүн бири — кызыктуу темаларды изилдеп, аларды көрүүчүлөргө видео түрүндө сунуштоо. == Коомдук ишмердүүлүгү == 2025-жылы Настя Джексон Астанада өткөн Comic Con Astana фестивалына катышып, күйөрмандары менен жолугушкан. Иш-чаранын жүрүшүндө ал өзүнүн видеолорунун темалары жана чыгармачылыгы тууралуу айтып берген. <nowiki><Cite refs={[“turn714982search7”]}/></nowiki> == Тышкы шилтемелер == * YouTube каналы<nowiki/>http://www.youtube.com/@NastyaJackson8 * Telegram каналы * http://t.me/nastyajackson2 * TikTok аккаунту * http://tiktok.com/@nastyajackson ftqgqkqh9y07j9fizw0bo6osad54irn 0 154982 664078 663876 2026-10-29T22:10:25Z InternetArchiveBot 27717 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6) 664078 wikitext text/x-wiki [[Файл:Beyoncé - Tottenham Hotspur Stadium - 1st June 2023 (10 of 118) (52946364598) (best crop).jpg|thumb|'''Бейонсе''']]   '''Бейонсе Жизель Ноулз-Картер''' ( 1981-жылы 4-сентябрда туулган) - америкалык ырчы, ыр жазуучу, актриса жана ишкер айым. Вокалдык жөндөмү, көркөм жаңылануулары жана жандуу аткаруулары менен белгилүү болгон ал 21-кылымдын эң маданий жактан маанилүү инсандарынын бири катары кеңири таанымал. Популярдуу музыканын калыптанышына салым кошкон Бейонсе көп учурда бардык мезгилдердин эң мыкты артисттеринин бири деп эсептелет. Бейонсе 1990-жылдардын аягында тарыхтагы эң көп сатылган кыздар топторунун бири болгон Destiny's Child тобунун солисти катары атактуулукка жеткен. Анын дебюттук жеке альбому ''Dangerously in Love'' (2003) 21-кылымдын эң көп сатылган альбомдорунун бири болгон. Destiny's Child 2005-жылы таркап кеткенден кийин, Бейонсе фанк музыкасына толгон ''B'Day'' (2006) альбомун чыгарып, ''"Dreamgirls"'' (2006) драмалык тасмасында роль жараткан. Анын рэпер Жей-Зиге турмушка чыгышы жана ''Cadillac Records'' (2008) биографиялык тасмасында Этта Жеймстин ролу анын [[Поп-музыка|поп]] -багытталган " ''I Am" кош альбомуна таасир эткен...'' ''Саша Фирс'' (2008). 2000-жылдары Бейонсе АКШнын [[АКШдагы №1 синглдар тизмеси (Billboard)|''Billboard'' Hot 100]] тизмесинде биринчи орунду ээлеген " Crazy in Love ", " Baby Boy ", " Check on It ", " Irreplaceable " жана " Single Ladies (Put a Ring on It) " синглдерин багындырган. Parkwood Entertainment башкаруу компаниясын негиздегенден кийин, Бейонсе салттуу R&amp;amp;B жана soul ''4'' (2011) стилинде музыка ойногон. [[Электрондук музыка|Электрондук музыканын]] таасири астында чыккан <nowiki><i id="mwRA">Beyoncé</i></nowiki> (2013) сюрприз жана визуалдык альбомдорду популярдуу кылып, жума күнкү Дүйнөлүк чыгарылыш күнүн белгилөөгө шыктандырса, эклектикалык ''Lemonade'' (2016) социалдык-саясий талкууну жаратып, 2016-жылдын эң көп сатылган альбому болгон. Анын уланып жаткан трилогия долбоору — квир-маданияттан шыктанган "Renaissance" (2022) бий альбомунан жана америкалык фольклорго татыган "Cowboy Carter" (2024) кантри пластинкасынан турат — кара пионерлердин америкалык музыкалык жана маданий тарыхка кошкон көз жаздымда калган салымдарын чагылдырып, АКШнын хит-параддарында биринчи орунду ээлеген тиешелүү түрдө "Break My Soul" жана "Texas Hold 'Em" синглдерин жарыкка чыгарды. Бейонсе - бардык мезгилдердин эң көп сатылган музыканттарынын бири, анын болжол менен 200 миллиондон ашык пластинкалары сатылган. Ал Американын Үн жаздыруу өнөр жай ассоциациясы тарабынан эң көп сертификатталган аял артист жана алгачкы сегиз студиялык альбому АКШнын <nowiki><i id="mwXQ">Billboard</i></nowiki> 200 чартында дебют жасаган жалгыз аял. Популярдуу музыкадагы эң көп сыйлыкка ээ болгон артисттердин бири, ал рекорддук 35 [[Грэмми|Грэмми сыйлыгынын]], 30 MTV Video Music Awards сыйлыгынын, Primetime Emmy сыйлыгынын жана Peabody Awards сыйлыгынын лауреаты. Бейонсе BET Awards (36), NAACP Image Awards (32) жана Soul Train Music Awards (25) сыйлыктарынын эң көп сыйланган артисти. Ал стадиондорду кыдырган биринчи аял, ошондой эле эң көп киреше тапкан кара терилүү жандуу музыка аткаруучусу . == Өмүрү жана карьерасы == === Жаш кези === Бейонсе Жизель Ноулз 1981-жылы 4-сентябрда Техас штатынын Хьюстон шаарында төрөлгөн. [ 2 ] Анын апасы Тина Ноулз ( кыз кезиндеги аты Бейонсе) чачтарач жана салондун ээси болгон, {{Sfn|Trier-Bieniek|2016}} ал эми атасы Мэттью Ноулз Xerox компаниясында сатуу боюнча менеджер болгон. {{Sfn|Cobbs|2023}} Мэттью афроамерикалык, ал эми Тина Луизиана креол тектүү, анын ата-теги африкалык, француз, ирландиялык, бретон, [[Норманндар|норман]] жана индей америкалыктардан. Бейонсенин кичүү карындашы Соланж дагы ырчы жана актриса. Алар акадиялык милициянын офицери Жозеф Бруссарддын тукумдары, ал акадиялыктарды кууп чыккандан кийин Франциянын Луизианасына сүргүнгө айдалган. Эки эже-сиңдинин тең бельгиялык тектүү теги Валлониядагы Хайно провинциясынан . Бейонсе бир нече диний салттардын курчоосунда чоңоюп, Хьюстондогу Ыйык Иоанн Бириккен Методисттик чиркөөсүнө да, Тазалануунун Ыйык Мария Католик чиркөөсүнө да барып турган. Анын эң биринчи жумушу бала кезинде апасынын сулуулук салонунда чач шыпыруу болгон, ал жерде кээде кардарлар үчүн ырдап-бийлеп да берчү. Бейонсе билимин Ыйык Мария Католик Монтессори мектебинен баштап, ал жерден бий сабактарын да алган. Анын ырдоо жөндөмүн бий мугалими байкаган; ал бир ырды каңылжарлап ырдай баштаганда, Бейонсе аны аягына чейин улап ырдап кеткен. Бейонсенин музыкага жана аткарууга болгон кызыгуусу жети жашында Жон Леннондун " Imagine " ырын ырдап, мектептин таланттар сынагында жеңишке жетип, он беш жана он алты жаштагы улуу атаандаштарын жеңип алгандан кийин күчөгөн. {{Sfn|Abbey|2010|p=10}} {{Sfn|Cobbs|2023|p=321}} 1990-жылы тогуз жаштагы Бейонсе Хьюстондогу музыкалык магнит мектеби болгон Паркер башталгыч мектебине тапшырып, мектептин хору менен биргеликте ойногон. {{Sfn|Pointer|2014|p=26}} Кийинчерээк ал Kinder атындагы аткаруучулук жана визуалдык искусство боюнча орто мектебинде, андан кийин Алиэф Элсик орто мектебинде окуган. Бейонсе ошондой эле Сент-Джонс Бириккен Методист чиркөөсүнүн хорунун мүчөсү болгон, ал жерде ал өзүнүн биринчи [[Соло|жеке ырын]] ырдаган жана эки жыл бою солист болгон. === 1990–2001: Карьерасынын башталышы жана Destiny's Child === 1990-жылы Бейонсе ырчы ЛаТавия Роберсон менен кыздардан турган көңүл ачуу тобунун кастингинде таанышкан. <ref name="Kaufman">{{Cite news|last=Kaufman|first=Gil|title=Destiny's Child's Long Road to Fame (The Song Isn't Called 'Survivor' for Nothing)|url=http://www.mtv.com/news/articles/1504044/20050613/destinys_child.jhtml|date=June 13, 2005|archivedate=2008-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080919165930/http://www.mtv.com/news/articles/1504044/20050613/destinys_child.jhtml|accessdate=2026-10-28}}</ref> Эки жылдан кийин Келли Роуленд кошулуп, <ref name="Kaufman" /> бул трио Хьюстондун таланттар шоусунда рэп жана бий ырларын аткарган Girl's Tyme тобуна жайгаштырылган. <ref>{{Cite news|title=Kelly Rowland|url=http://articles.cnn.com/2006-02-27/travel/houston.kellyrowland_1_kelly-rowland-destiny-s-child-second-album?_s=PM:TRAVEL|date=February 27, 2006}}</ref> 1993-жылы топ ошол кездеги телевидениедеги эң ири улуттук таланттар шоусу болгон Star Search конкурсуна катышкан. Шоунун ырдоо категориясында мелдешип, алар туура эмес ыр тандоодон улам утулуп калышкан, муну кийин Бейонсе ырдын начар тандалганы менен түшүндүргөн. 1993-жылы ЛеТоя Лакетт кошулгандан кийин, Girl's Tyme тобу таанымал R&B кыздар топторунун концертин ачып берүүчү топ катары чыгуусун уланткан. 1995-жылы Мэттью топту башкаруу үчүн жумушун таштап, Ноулз үй-бүлөсүнүн кирешесин эки эсеге кыскартып, алардын өзүнчө батирлерге көчүп кетишине алып келген. <ref name="Kaufman" /> <ref>{{Cite news|title=How Beyoncé makes her fortune – and how she spends it|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/beyonce-billions-how-she-makes-it-spends-it/}}</ref> Топ "Elektra Records" үн жаздыруу компаниясы менен кыска мөөнөткө келишим түзүп, бирок кийинчерээк алар менен кызматташууну токтоткон. Андан кийинки келип чыккан чыңалуулар Бейонсенин ата-энесинин алты айга ажырашуусуна алып келген. Кийинчерээк Ноулз үй-бүлөсү кайра биригип, топ таланттарды изилдөөчү Тереза ​​ЛаБарбера Уайтстын жардамы менен "Columbia Records" компаниясы менен келишимге жетишкен.{{Sfn|Abbey|2010}} {{Sfn|Arenofsky|2009}} [[File:Beyonce_Knowles_at_age_19_(cropped).jpeg|alt=20-year-old Beyoncé in a black top, photographed looking directly at the camera|thumb| Бейонсе 2001-жылы]] Топ 1996-жылы Ышайа китебиндеги үзүндүнүн негизинде Destiny's Child деген аталышты кабыл алган. {{Sfn|Hoffmann|2004|p=583}} 1997-жылы, [[Кара кийимченчендер|''"Кара кийимчен адамдар"'']] тасмасынын саундтрегине кошулгандан кийин, алар өздөрүнүн дебюттук синглин жана биринчи хити болгон " Жок, Жок, Жок " ыры чыгарышкан, ал эми бул ыры алардын " ''Destiny's Child'' " (1998) дебюттук альбомунан бир аз ийгиликке жеткен. {{Sfn|Schuman|2014|p=40}} Топтун экинчи альбому, ''The Writing's on the Wall'', 1999-жылы июль айында чыгып, АКШнын <nowiki><i id="mwAUs">Billboard</i></nowiki> 200 чартында бешинчи орунга көтөрүлүп, кийинчерээк өлкөдө көп платина статусуна ээ болгон. Бул альбомдон " Bills, Bills, Bills ", " Say My Name " жана " Jumpin', Jumpin' " синглдери жаралган; алгачкы экөө тең АКШнын [[АКШдагы №1 синглдар тизмеси (Billboard)|''Billboard'' Hot 100]] чартында биринчи орунду ээлеген. <ref name="v185" /> "Say My Name" ыры 2001-жылы "Грэмми" сыйлыгында дуэт же вокал менен топтун "Эң мыкты R&amp;amp;B аткаруусу" жана "Эң мыкты R&amp;amp;B ыры" наамдарын жеңип алган. {{Sfn|Schuman|2014|p=51}} ''"The Writing's on the Wall" альбому'' 13 даана сатылып, тарыхтагы эң көп сатылган R&B альбомдорунун бири болгон.{{Spaces}}дүйнө жүзү боюнча миллион нускада. Бир нече курамдык өзгөрүүлөрдөн кийин Destiny's Child тобунун акыркы курамы Бейонсе, Роуленд жана Мишель Уильямстан турду. 2001-жылдын башында, топ өздөрүнүн үчүнчү альбомун аяктап жатканда, Бейонсе 19-кылымдагы "Кармен" операсынын негизинде тартылган MTV телефильминдеги "Carmen: A Hip Hopera" башкы ролду алат. Destiny's Child тобунун "Survivor" аттуу үчүнчү студиялык альбому 2001-жылдын май айында жарык көргөн; ал биринчи жумада 663,000 нускада сатылып, Billboard 200 чартында биринчи орунда дебют жасаган. Альбом Billboard Hot 100 чартында биринчи орунду ээлеген "Independent Women Part I" жана "Bootylicious" хиттерин, ошондой эле экинчи орунга чыккан башкы тректи сунуштаган. "Survivor" ыры топко "Вокалдуу дуэт же топ тарабынан эң мыкты R&B аткаруусу" үчүн Грэмми сыйлыгын алып келген. "8 Days of Christmas" (2001) майрамдык альбому жарык көргөндөн кийин, Destiny's Child ар бир катышуучуга жеке карьерасын улантууга мүмкүнчүлүк берүү үчүн тыныгуу жарыялаган. <ref name="Kaufman" /> === 2002–2007: ''Сүйүүдө коркунучтуу'' жана ''туулган күн'' === [[File:Randy_Waldman_&_Beyonce_-_National_Anthem_Arrangement_2004_Super_Bowl_(cropped).jpg|alt=Beyoncé smiling at the camera|thumb| Бейонсе 2004-жылы]] 2002-жылдын июль айында Бейонсе театрда дебют жасап, ''"Остин Пауэрс" тасмасында "Голдмебер" тасмасында'' Фоксси Клеопатранын ролун аткарган. <ref>{{Cite news|title=Austin Powers in Goldmember|work=[[Chicago Sun-Times]]|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20020726/REVIEWS/207260301/1023|first=Roger|last=Ebert|date=July 26, 2002|archivedate=2012-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120914170515/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20020726%2FREVIEWS%2F207260301%2F1023|accessdate=2026-10-28}}</ref> Ал тасманын саундтрегинин башкы сингли катары " Work It Out " ырын чыгарган. Жеке ырчы катары ал Жей Зинин " ''The Blueprint 2: The Gift &amp;amp; The Curse'' " (2002) альбомундагы " 2003-жылкы Бонни жана Клайд " аттуу трегин аткарганда чоң ийгиликке жеткен. Сингл ''Billboard'' Hot 100 тизмесинде төртүнчү орунга көтөрүлдү Бейонсе ырдын музыкалык клибинде Жей Зинин сүйлөшкөн кызынын ролун ойноп, мамилеси тууралуу божомолдорду күчөткөн. Кийинчерээк ал алар он тогуз жашында, бир жарым жыл достук мамиледен кийин сүйлөшө башташканын айтып берген. 2003-жылдын май айында Бейонсе өзүнүн "Dangerously in Love" аттуу дебюттук соло студиялык альбомунан башкы сингл катары "Crazy in Love" ырын жарыкка чыгарган. Джей-Зи менен биргеликте жазылган бул ыр Бейонсенин солуу аткаруучу катары АКШнын Billboard Hot 100 чартында биринчи орунга чыккан алгачкы сингли болуп, катары менен сегиз жума бою чарттын сап башында турган. 2003-жылдын 14-июнунда ал "Dangerously in Love" альбомундагы ырларын акы төлөнүүчү телекөрсөтүү аркылуу көрсөтүлгөн өзүнүн биринчи солуу концертинде биринчи жолу тартуулаган. Он күндөн кийин жарык көргөн бул альбом биринчи жумада 317,000 нускада сатылып, Billboard 200 чартында биринчи орунда дебют жасаган. Экинчи сингл "Baby Boy" Billboard Hot 100 чартынын сап башында катары менен тогуз жума өткөргөн; ал эми "Me, Myself and I" жана "Naughty Girl" композициялары эң мыкты бештикке кирген. "Dangerously in Love" альбому Бейонсеге 46-жылдык Грэмми аземинде беш сыйлыкты алып келген, алардын ичинде "Эң мыкты азыркы заманбап R&B альбому" жана "Crazy in Love" ыры үчүн "Эң мыкты R&B ыры" номинациялары бар. 21-кылымдын эң көп сатылган альбомдорунун бири болуп саналган "Dangerously in Love" дүйнө жүзү боюнча 11 миллиондон ашык нускада сатылган. Бейонсе Куба Гудинг кичүүсү менен биргеликте ''"The Fighting Temptations'' " (2003) музыкалык комедиясында башкы ролду ойногон, анда жалгыз бой эненин жана Гудингдин каарманынын сүйүүсү чагылдырылган. <ref name="c559">{{Cite web|title=The Fighting Temptations|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|url=https://www.rottentomatoes.com/m/fighting_temptations}}</ref> <ref name="j444">{{Cite web|title=The Fighting Temptations|publisher=[[Box Office Mojo]]|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl1330873857/}}</ref> 2003-жылдын ноябрында ал Мисси Эллиот жана Алисия Киз менен бирге European Dangerously in Love Tour жана North American Verizon Ladies First Tour турларына чыккан. {{Sfn|Arenofsky|2009}} <ref>{{Cite news|last=Patel|first=Joseph|url=http://www.mtv.com/news/articles/1484659/beyonce-alicia-missy-plan-spring-tour.jhtml|title=Beyoncé, Alicia Keys and Missy Elliott Plan Spring Tour|date=January 28, 2004|publisher=MTV News|archivedate=2012-11-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107140505/http://www.mtv.com/news/articles/1484659/beyonce-alicia-missy-plan-spring-tour.jhtml|accessdate=2026-10-28}}</ref> 2004-жылдын 1-февралында ал Super Bowl XXXVIIIде АКШнын мамлекеттик гимни болгон " [[АКШнын гимни|The Star-Spangled Banner]] " ырын аткарган. <ref name="s003">{{Cite news|title=Beyoncé to perform at Super Bowl's half-time show, sources say|date=October 16, 2012|url=https://www.theguardian.com/sport/2012/oct/16/beyonce-super-bowl-half-time-show}}</ref> 2004-жылдын ноябрында Destiny's Child тобу ''Destiny Fulfilled'' деп аталган акыркы альбомун чыгарды. Бул альбом ''Billboard'' 200 чартында экинчи орунга көтөрүлүп, <ref>{{Cite news|last=Whitmire|first=Margo|url=https://www.billboard.com/articles/news/65514/eminem-thankful-to-remain-no-1|title=Eminem Thankful to Remain No. 1|date=November 24, 2004}}</ref> АКШнын алдыңкы беш синглинин катарына кирген " Lose My Breath " жана " Soldier " синглдерин кошкон. 2005-жылы Destiny's Child "Destiny Fulfilled..." аттуу дүйнөлүк концерттик турнеге чыккан. жана аны сүйүү . <ref name="s756">{{Cite news|title=Destiny fulfilled|date=April 20, 2005|url=https://www.theage.com.au/entertainment/music/destiny-fulfilled-20050420-ge00gb.html}}</ref> <ref name="b318" /> Топ турдун аягында таркап жатканын жарыялады. Destiny's Child 2005-жылдын октябрь айында өздөрүнүн биринчи жыйнак альбому <nowiki><i id="mwAk4">#1'sти</i></nowiki> чыгарган жана 2006-жылдын март айында Голливуддун Даңк аллеясында жылдыз менен сыйланган. <ref name="y518">{{Cite web|last=Harvell|first=Jess|title=Destiny's Child: #1's|date=October 26, 2005|url=https://pitchfork.com/reviews/albums/2290-1s/}}</ref> <ref name="m016">{{Cite web|title=Destiny's Child in star ceremony|publisher=[[BBC News]]|date=March 29, 2006|url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4856962.stm}}</ref> [[File:Beyoncé_Army.mil_(cropped)_(cropped).jpg|thumb| Бейонсе 2007-жылы]] Бейонсе 2006-жылдын июнь айында экинчи студиялык альбому ''B'Dayдагы'' башкы сингл катары Жей Зи менен бирге " Déjà Vu " ырын чыгарган Бул ыр ''Billboard'' Hot 100 чартында төртүнчү орунга жеткен ''B'Day альбому'' 2006-жылдын 4-сентябрында, анын жыйырма беш жашка толгон күнүнө карата эл аралык деңгээлде чыгарылган. <ref name="o788">{{Cite web|last=Gonzalez|first=Alex|title=Beyonce's 'B'Day' Turns 15: Collaborators Remember the Music, Moves and Visuals|date=September 4, 2021|url=https://variety.com/2021/music/news/beyonce-bday-album-at-15-collaborators-remember-1235056285/}}</ref> <ref name="q242">{{Cite news|last=Boucher|first=Geoff|title=A 'B'Day' present to and from Beyonce|date=September 14, 2006|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2006-sep-14-wk-album14-story.html}}</ref> Альбом ''Billboard'' 200 тизмесинде биринчи орунду ээлеп, биринчи жумасында 541 000 нускада сатылган. <ref name="r060">{{Cite web|last=Boardman|first=Madeline|title=Beyonce Makes History|date=December 18, 2013|url=https://www.huffpost.com/entry/beyonce-no-1-makes-history_n_4465471}}</ref> " Алмаштырылгыс " экинчи эл аралык сингл катары чыгарылган. Бул ыр ''Billboard'' Hot 100 тизмесинде катары менен он жума бою биринчи орунду ээлеп, 2007-жылдын эң мыкты хит-параддарынын бири болгон. {{Sfn|Cobbs|2023}} <ref>{{Cite news|last=Zellner|first=Xander|title=Here’s Every Billboard Hot 100 Year-End No. 1 Song|date=December 10, 2025|url=https://www.billboard.com/lists/year-end-hot-100-number-one-songs/}}</ref> ''B'Day'' ' башка синглдери — " Ring the Alarm ", " Get Me Bodied " жана " Green Light " — дүйнө жүзү боюнча орточо ийгиликке жетишкен. <ref name="z617">{{Cite web|last=Cinquemani|first=Sal|title=Review: Beyoncé, 'B'Day'|date=August 29, 2006|url=https://www.slantmagazine.com/music/beyonce-bday/}}</ref> 2007-жылы 49-жылдык Грэмми сыйлыктарын тапшыруу аземинде ''B'Day'' жана анын ырлары беш номинацияга ээ болуп, "Мыкты заманбап R&B альбому" наамын жеңип алышкан. Кийинки жылдагы сыйлыктар үчүн альбомдогу ырларга дагы эки номинация, анын ичинде "Алмаштырылгыс" ыры үчүн " Жылдын жаздыруусу " номинациясы берилген. Чыккандан бери ''B'Day'' дүйнө жүзү боюнча сегиз миллиондон ашык нускада сатылган. <ref name="B'Day Worldwide Sales">{{Cite web|last=Book|first=Ryan|url=http://www.musictimes.com/articles/1225/20130902/best-selling-labor-day-albums-beyonce-jay-z-more.htm|title=The Best-Selling Labor Day Albums: Beyoncé, Jay-Z and More|date=September 2, 2013}}</ref> ''"Кызгылт пантера"'' (2006) комедиялык тасмасы жана анын " Check on It " аттуу негизги ыры менен Бейонсе АКШда бир эле учурда биринчи номерлүү тасмасы жана сингли менен белгилүү болгон биринчи аял болгон. <ref>{{Cite news|last=Guerrasio|first=Jason|title=There are only 6 artists who have been No. 1 at the box office and on a Billboard chart at the same time — here they all are|date=September 28, 2022|url=https://www.businessinsider.com/artists-number-1-movie-box-office-billboard-album-song-chart-2022-9}}</ref> "Check on It" ыры ''№1'' жана ''B'Day'' ырынын европалык люкс версиясына киргизилген жана ''Billboard'' Hot 100 тизмесинде катары менен беш жума бою биринчи орунду ээлеген. <ref name="b330">{{Cite web|title=The Number Ones: Beyoncé's 'Check On It' (Feat. Slim Thug & Bun B)|date=January 20, 2023|first=Tom|last=Breihan|url=https://www.stereogum.com/2210184/the-number-ones-beyonces-check-on-it-feat-slim-thug-bun-b/columns/the-number-ones/}}</ref> <ref>{{Cite news|url=http://music.aol.com/album/bday-eu-bonus-tracks/1508738|title=B'Day [EU Bonus Tracks] Beyoncé|archivedate=2010-10-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20101016133357/http://music.aol.com/album/bday-eu-bonus-tracks/1508738|accessdate=2026-10-28}}</ref> Ошол эле жылы ал 1981-жылы Бродвей мюзиклинин кинематографиялык адаптациясы болгон ''"Кыял кыздары"'' драмалык тасмасында башкы ролду ойногон, анда ал Диана Росско окшоштурулган поп ырчынын ролун ойногон. {{Sfn|Arenofsky|2009}} ''B'Day майрамын'' колдоо максатында, Бейонсе 2007-жылы Beyoncé Experience аттуу биринчи дүйнөлүк концерттик турнесин баштаган, ал 97 жерде болгон. <ref>{{Cite news|first=Deanne|last=Whitfield|url=http://www.thejakartapost.com/news/2007/10/27/malaysia039s-loss-indonesia039s-gain-beyonce-knowles-play-jakarta.html-0|title=Malaysia's Loss Is Indonesia's Gain: Beyoncé Knowles to Play Jakarta|date=October 27, 2007|archivedate=2011-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110705143856/http://www.thejakartapost.com/news/2007/10/27/malaysia039s-loss-indonesia039s-gain-beyonce-knowles-play-jakarta.html-0|accessdate=2026-10-28}}</ref> Ошол эле учурда, альбом кошумча тректер менен кайра чыгарылды, анын ичинде АКШда үчүнчү орунду ээлеген [[Шакира]] менен дуэт болгон " Beautiful Liar " сингли да бар. <ref name="MTV News4">{{Cite news|title=For the Record: Quick News on Mariah, Notorious B.i.g., Paul Wall, Beyonce, Shakira, Fall out Boy & More|url=http://www.mtv.com/news/articles/1552323/20070213/carey_mariah.jhtml|date=February 13, 2007|archivedate=2007-12-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071224091959/http://www.mtv.com/news/articles/1552323/20070213/carey_mariah.jhtml|accessdate=2026-10-28}}</ref> 2007-жылдын декабрь айында Бейонсе менен Жей Зи кудалашып, үйлөнүү тоюн өткөрүшкөн. === 2008–2010: ''Мен...'' ''Саша Фирс'' жана анын никеси === 2008-жылдын 4-апрелинде Бейонсе менен Жей Зи чакан, жеке салтанатта баш кошушкан; {{Sfn|Richardson|2021}} экинчиси ошол эле жылдын аягындагы маегинде никесин тастыкташкан. Алардын үйлөнүү тою анын үчүнчү студиялык альбому " ''Мен..."'' үчүн чыгармачыл илхам болду. ''Саша Фирс'' . 2008-жылдын 12-ноябрында чыккан, ''Мен...'' ''Саша Фирс'' өзүнүн альтер-эгосу Саша Фирсти расмий түрдө тааныштырды. {{Sfn|Colbert|2017}} Кош альбом, ал эки дисктен турат — ''Мен...'' жана ''Саша Фирс'' ; биринчисинде жай жана [[Темп|орто темптеги]] поп жана R&amp;amp;B [[Баллада|балладалары]] камтылган, ал эми экинчисинде электропоп жана европоп элементтерин айкалыштырган аптемпо ритмдерине басым жасалат. Алгачкы жумасында 482 000 нускада сатылып, ''Billboard'' 200 тизмесинде биринчи орунга чыгып, Бейонсенин АКШда катары менен үчүнчү жолу биринчи орунда турган альбому болду. [[File:BeyoncéKnowlesAAFeb09.jpg|alt=Beyoncé in a crowd, looking down|left|thumb| Бейонсе 2009-жылы "Оскар" сыйлыгын тапшыруу аземинде]] ''Мен...'' ''Саша Фирс'' анын ичинде Бейонсенин ''Billboard'' Hot 100 чартында бешинчи орунда турган " Single Ladies (Put a Ring on It) " ыры, ошондой эле Улуу Британиянын чарттарынын башында турган " If I Were a Boy " сингли бар. <ref name="e075">{{Cite web|last=Beaumont-Thomas|first=Ben|title=Beyoncé has first UK No 1 in 14 years with Texas Hold 'Em|date=February 23, 2024|url=https://www.theguardian.com/music/2024/feb/23/beyonce-has-first-uk-no-1-in-14-years-with-texas-hold-em}}</ref> <ref name="l098">{{Cite web|last=Cohen|first=Jonathan|title=Beyonce Rings Up Fifth Solo No. 1 Song|date=December 4, 2008|url=https://www.hollywoodreporter.com/business/business-news/beyonce-rings-up-fifth-solo-123899/}}</ref> АКШда бешинчи орунга жеткен " Halo " ыры Бейонсенин 2000-жылдары башка аялдарга караганда тизмедеги эң мыкты ондукка кирүүсүнө жардам берген. <ref>{{Cite news|url=https://www.billboard.com/artist/beyonc%E9/chart-history/hot-100|title=Beyoncé: Chart History by Weeks on Chart}}</ref> Дүйнө жүзү боюнча пародияланып жана тууралып тартылган "Single Ladies" музыкалык клиби ''Toronto Star гезити'' тарабынан интернет доорундагы "биринчи чоң бий агымы" катары сыпатталган. <ref name="First dance craze">{{Cite news|last=Crawford|first=Trish|title=Beyoncé's Single an Anthem for Women|date=January 23, 2009|url=https://www.thestar.com/living/article/575705}}</ref> 2009-жылдагы MTV Video Music Awards сыйлыгында видео үч категорияда, анын ичинде "Жылдын видеосу" наамын жеңип алган. <ref name="VMA">{{Cite news|last=Rodriguez|first=Jayson|date=September 13, 2009|title=Kanye West Crashes VMA Stage During Taylor Swift's Award Speech|url=http://www.mtv.com/news/articles/1621389/kanye-west-crashes-vma-stage-during-taylor-swifts-award-speech.jhtml|publisher=MTV News|archivedate=2011-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110111142920/http://www.mtv.com/news/articles/1621389/kanye-west-crashes-vma-stage-during-taylor-swifts-award-speech.jhtml|accessdate=2026-10-28}}</ref> "Halo" жана "Single Ladies" экөө тең Американын үн жаздыруу өнөр жай ассоциациясы тарабынан бриллиант сертификатына ээ. <ref name="r632">{{Cite web|last=Richardson|first=Kalia|title=Beyoncé Makes History as the Most RIAA-Certified Female Artist|date=December 17, 2024|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/beyonce-most-riaa-certified-female-artist-1235199744/}}</ref> Ал чыккандан бери, ''мен...'' ''Саша Фирс'' 10дон ашык китеп саткан{{Spaces}}дүйнө жүзү боюнча миллион нускада басылып чыккан. {{Sfn|Kimble-Ellis|2012}} ''Мен...'' деп жарнамалоо үчүн ''Саша Фирс'' жана Бейонсе дүйнө жүзү боюнча "Мен..." аттуу концертке киришти. Анын экинчи дүйнөлүк концерттик турнеси болгон "Тур " 119,5 доллар киреше алып келген.&nbsp;миллион. {{Sfn|Cashmore|2010}} Бейонсе ''Cadillac Records'' (2008) мюзиклдик [[Биографиялык фильм|өмүр баяндык]] тасмасында блюз ырчысы Этта Джеймстин ролун ойногон. {{Sfn|Cashmore|2010}} <ref name="j963">{{Cite web|last=Bradshaw|first=Peter|title=Film Review: ''Cadillac Records''|work=[[The Guardian]]|date=February 20, 2009|url=https://www.theguardian.com/film/2009/feb/19/cadillac-records-adrien-brody-beyonce-mos-def}}</ref> Анын ролу ага NAACP Image Award сыйлыгынын " Кинодогу эң мыкты экинчи пландагы актриса" номинациясына көрсөтүлүшүнө алып келген. Али Лартер менен Идрис Эльба биргелешип ойногон <nowiki><i id="mwA1Q">"Obsesed"</i></nowiki> (2009) психологиялык триллеринде Бейонсе үй-бүлөсүн күйөөсүнүн аңдуучусунан коргогон аялдын ролун ойногон. <ref name="c508">{{Cite news|last=Brooks|first=Xan|title=Film review: ''Obsessed''|work=[[The Guardian]]|date=May 28, 2009|url=https://www.theguardian.com/film/2009/may/29/obsessed-film-review}}</ref> Тасма сынчылар тарабынан сынга алынган, бирок Бейонсенин актёрдук чеберчилиги жакшы кабыл алынган. <ref name="l792">{{Cite web|last=Phillips|first=Demi|title=Beyoncé's Movie Performances, Ranked|work=[[HotNewHipHop]]|date=June 6, 2023|url=https://www.hotnewhiphop.com/685858-beyonce-movies-ranked}}</ref> ''"Obsessed"'' АКШнын кассасында мыкты оюн көрсөтүп, 20 миллион долларлык бюджет менен 68 миллион доллар тапкан. <ref name="o871">{{Cite web|title=Obsessed|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl543589889/}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Cadillac Records|url=https://www.boxofficemojo.com/release/rl961054209/}}</ref> Бейонсе 2009-жылы президент [[Барак Обама|Барак Обаманын]] президенттик инаугурациясында " America the Beautiful " ырын жана биринчи инаугурациялык бий учурунда " At Last " ырын аткарган. {{Sfn|Richardson|2021}} 2010-жылы 52-жылдык Грэмми сыйлыгын тапшыруу аземинде ал он номинацияга ээ болгон — экөө тең ''"Мен..."'' аттуу эмгеги үчүн. ''Саша Фирс'' жана кино саундтректериндеги иши үчүн — бир жылда аял артист тарабынан эң көп "Грэмми" сыйлыгына көрсөтүлгөн Лорин Хилл менен тең чыккан. <ref name="w922">{{Cite web|last=Malenfant|first=Marley|title=Beyoncé Leads 2025 Grammy Awards with Most Nominations Ever|date=February 2, 2025|url=https://www.statesman.com/story/news/state/2025/02/02/beyonce-2025-grammy-awards-most-nominations-record-breaking/78025389007/}}</ref> Бейонсе бул номинациялардын алтысын жеңип алган, анын ичинде ''"I Am..."'' альбому "Мыкты заманбап R&B альбому" наамын да жеңип алган. ''Саша Фирс'' "Single Ladies" ыры менен "Жылдын ыры " наамын жеңип, 2004-жылы аял ырчы тарабынан бир түндө эң көп "Грэмми" сыйлыгын жеңип алуу боюнча рекорд койгон . <ref name="p652">{{Cite web|last=Jones|first=Sam|title=Beyoncé Hits Grammys for Six|date=February 1, 2010|url=https://www.theguardian.com/music/2010/feb/01/beyonce-grammys-six-taylor-swift}}</ref> 2010-жылы Бейонсе [[Леди Гага|Леди Гаганын]] ''"The Fame Monster'' " (2009) аттуу кеңейтилген пьесасынан алынган " Telephone " синглин вокал менен аткарган. Ал ''Billboard'' Hot 100 тизмесинде үчүнчү орунга көтөрүлдү === 2010–2012: ''4'' жана биринчи бала === 2010-жылдын январь айында Бейонсе музыкалык карьерасын токтотконун жарыялаган. Тогуз айлык тыныгуу учурунда ал бир нече Европа шаарларына, [[Улуу Кытай дубалы|Улуу Кытай дубалына]], [[Египет пирамидалары|Египет пирамидаларына]], Австралияга жана Англиянын музыка фестивалдарына саякаттап, музей көргөзмөлөрүнө жана балет спектаклдерине катышкан. Бейонсенин ''Essence'' үчүн жазган жана карьерасындагы тыныгуусун баяндаган "Же, ойно, сүй" аттуу мукаба окуясы ага Нью-Йорктун Кара Журналисттер Ассоциациясынын жазуу сыйлыгын алып келген. Дал ушул учурда ал боюнан түшүп калган, муну ретроспективдүү түрдө "башынан өткөргөн эң кайгылуу нерсе" деп мүнөздөгөн. Бейонсе студияга кайтып келип, жоготууну көтөрүү үчүн музыка жазган. 2010-жылдын сентябрь айында Бейонсе Том Форддун 2011-жылдын жаз/жай мезгилдериндеги мода көргөзмөсүндө подиумда моделдик дебют жасаган. 2011-жылдын март айында атасы Мэттью анын карьерасын башкарууну токтоткон. Бир айдан кийин, [[Париж|Парижде]] жакында чыга турган альбомунун мукабасы үчүн фотосессия учурунда Бейонсе күтүүсүздөн кош бойлуу экенин билген. [[File:Beyonce_(New_York_2011).jpg|alt=The upper body of Beyoncé is shown as she sings into a microphone.|right|thumb| Бейонсе 2011-жылдын август айында "Бейонсе менен 4 жакын түн" аттуу концертинде ырдап жатат.]] Бейонсенин төртүнчү студиялык альбому " ''4'' " 2011-жылдын 24-июнунда АКШда чыгып, ''Billboard'' 200 чартында биринчи жумасында 310 000 нускада сатылып, биринчи жолу чыккан. Бул анын АКШда катары менен биринчи орунду ээлеген төртүнчү альбому болду. <ref name="l186">{{Cite web|last=Osei|first=Anthony|title=Beyoncé Scores Her Fourth Number One with ''4''|work=[[Complex (magazine)|Complex]]|date=July 5, 2011|url=https://www.complex.com/music/a/anthony-osei/beyonce-scores-her-fourth-number-one-with-4}}</ref> ''"4"'' долбоору Бейонсенин атасынан ажырашкандан кийин өзүнүн чыгармачыл жетекчилиги астында жасалган биринчи долбоору болду. Ошондой эле, бул анын Parkwood Entertainment башкаруу компаниясы аркылуу чыгарылган биринчи альбому болгон жана салттуу R&amp;amp;B жана соул альбому катары негизги популярдуу музыкадан айырмаланып турган. <ref name="k082">{{Cite web|title=Five Reasons Why Beyonce's Return to a Traditional Rollout Makes Sense For 'Renaissance'|work=Billboard|date=June 21, 2022|url=https://www.billboard.com/music/rb-hip-hop/beyonce-renaissance-rollout-1235103589/}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Urbanek|first=Sydney|title=Beyoncé's ''4'' at 10: the Album That Set the Stage for Her Cultural Domination|work=[[The Guardian]]|date=June 23, 2021|url=https://www.theguardian.com/music/2021/jun/23/beyonces-4-at-10-the-album-that-set-the-stage-for-her-cultural-domination}}</ref> <ref name="m586">{{Cite web|last=Tharpe|first=Frazier|title=The Business of Being Beyoncé Knowles-Carter|work=[[GQ]]|date=September 10, 2024|url=https://www.gq-magazine.co.uk/article/beyonce-knowles-carter-october-2024-cover-interview}}</ref> " Run the World (Girls) ", " Party ", " Countdown ", " Best Thing I Never Had " жана " Love On Top " ырлары АКШда сингл катары чыгарылган. {{Sfn|Fonseca|Goldsmith|2021}} Акыркы экөө тиешелүүлүгүнө жараша он алты жана жыйырма сандарга жетти. <ref name="j523">{{Cite web|last=Molanphy|first=Chris|title=How Beyoncé Finally Got Her First No. 1 in 14 Years|work=[[Slate (magazine)|Slate]]|date=August 13, 2022|url=https://slate.com/culture/2022/08/beyonce-break-my-soul-number-1-how-did-it-get-there.html}}</ref> 2011-жылдын 26-июнунда Бейонсе жыйырма жылдан ашык убакыттан бери Гластонбери фестивалынын Пирамида сахнасында башкы орунду ээлеген биринчи жеке аял артист болгон. <ref name="h286">{{Cite web|last=Phillips|first=Sarah|title=Beyoncé Headlining at Glastonbury Was a Great Girl Power Moment|date=June 28, 2011|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/the-womens-blog-with-jane-martinson/2011/jun/28/beyonce-headlining-glastonbury-girl-power}}</ref> Бул аткаруу сынчылар тарабынан мактоого арзыды, айрым басылмалар анын жандуу аткаруучу катары өсүшүн макташты. <ref name="e706">{{Cite web|title=Beyonce says Glastonbury performance 'career highlight'|date=June 27, 2011|url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-13927416}}</ref> <ref name="t082">{{Cite web|last=Beaumont-Thomas|first=Ben|title=From Bowie to Beyoncé: Glastonbury's 50 Greatest Moments|date=June 26, 2020|url=https://www.theguardian.com/music/2020/jun/26/from-bowie-to-beyonce-glastonburys-50-greatest-moments}}</ref> <ref name="m150">{{Cite web|last=Needham|first=Alex|title=Beyoncé's Classic Glastonbury 2011 Set as It Happened (Nine Years Ago)|date=June 26, 2020|url=https://www.theguardian.com/music/live/2020/jun/26/beyonce-classic-glastonbury-set-follow-it-live}}</ref> 2011-жылдын август айында Бейонсе менен Жей Зи MTV Video Music Awards сыйлыгына катышып, анда Жей Зи "Love On Top" ырын аткарып, кош бойлуу экенин айткан. Анын жарыясы аземдин ошол кездеги MTV тарыхындагы эң көп көрүлгөн берүү болуп калышына салым кошуп, 12,4 миллион көрүүчүнү тарткан. <ref name="u491">{{Cite web|last=Goldberg|first=Lesley|title=MTV's Video Music Awards Scores Largest Audience Ever|date=August 29, 2011|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/mtvs-video-music-awards-scores-228952/}}</ref> Бул учур ошондой эле секундасына 8868 твит менен бир окуя үчүн эң көп твит жазуу боюнча ''[[Гиннестин рекорддор китеби|Гиннесстин рекорддор китебине]]'' киргизилген жана "Бейонсе кош бойлуу" деген сөз айкашы 2011-жылдын 29-августундагы жумада Google'да эң көп изделген сөз айкашы болуп калган <ref name="c583">{{Cite web|last=Oppenheim|first=Maya|title=Beyoncé Gives 'Birth to Twins'|date=June 18, 2017|url=https://www.the-independent.com/arts-entertainment/music/news/beyonce-gives-birth-twins-la-hospital-jay-z-gender-beyhive-a7795551.html}}</ref> <ref name="c919">{{Cite web|title=News of Beyoncé's Pregnancy Grips Google Users, US Open, ESPN Popular|date=September 5, 2011|url=https://sg.news.yahoo.com/news-beyonc-pregnancy-grips-google-users-us-open-125354734.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250601104252/https://sg.news.yahoo.com/news-beyonc-pregnancy-grips-google-users-us-open-125354734.html|archivedate=2025-06-01|accessdate=2026-10-28}}</ref> 2011-жылдын август айында Бейонсе Нью-Йорктун Роузленд бал залында "Бейонсе менен 4 жакын түн" аттуу төрт эксклюзивдүү шоуга катышып, ''4'' ырдын ичинен ырларын аткарган. Ошол айда альбом Американын үн жаздыруу өнөр жай ассоциациясы тарабынан платина сертификатын алган.&nbsp;миллион нускада чекене дүкөндөргө сатылат. 2018-жылдын февраль айында ''"4"'' альбому Бейонсени [[Spotify|Spotify'да]] үч альбому бир миллиард агымдан ашкан биринчи аял артист кылды. 2012-жылдын 7-январында Бейонсе Нью-Йорк шаарында тун кызы Блу Айви Картерди төрөгөн. 2012-жылдын июнь айында ал курорттун ачылышын белгилөө үчүн Revel Atlantic City'нин Ovation Hall залында төрт түн бою концерт берген . [[Категория:Туулгандар 1981-жылы]] [[Категория:Pages with unreviewed translations]] aicxhvu1yz705aw4nlv06qn6bxtimfv 0 155016 664020 663931 2026-10-29T15:28:18Z Artelow 2286 Artelow "[[Каныкей Чынгызова]]" барагын "[[Ингенборг Хохмайр]]" деп кайра атады 663931 wikitext text/x-wiki [[Ингеборг Хохмайр]] == Ингенборг Хохмайр жөнүндө бирдиктүү текст == Ингеборг Хохмайр (Ingeborg Hochmair)<ref>https://laskerfoundation.org/?s=Ingeborg+</ref> — австриялык инженер-электрик, окумуштуу жана медициналык технологияларды иштеп чыгуучу ишкер. Ал угуу жөндөмү катуу жабыркаган адамдарга үндөрдү кабыл алууга жардам берген кохлеардык импланттын өнүгүшүнө чоң салым кошкон. Ингеборг Вена техникалык университетинде электр инженериясы боюнча билим алып, 1979-жылы бул тармакта докторлук даража алган биринчи аял болгон. Анын илимге болгон кызыгуусу адамдардын ден соолугун жакшырта турган технологияларды иштеп чыгууга багытталган. 1975-жылы ал жолдошу, инженер Эрвин Хохмайр менен биргеликте кохлеардык имплантты иштеп чыгууга киришкен. 1977-жылдын 16-декабрында Вена шаарында алардын изилдөөсүнүн негизинде түзүлгөн көп каналдуу микроэлектрондук кохлеардык имплант биринчи жолу бейтапка орнотулган. Кохлеардык имплант кадимки угуу аппаратынан айырмаланат: угуу аппараты үндү күчөтсө, кохлеардык имплант үндөрдү электрдик сигналдарга айландырып, угуу нервин стимулдайт. Бул технология угуу жөндөмү катуу жабыркаган айрым адамдарга үндөрдү жана сүйлөөнү кабыл алууга жардам берет. 1979-жылы бул технологиянын жакшыртылган версиясын колдонгон бейтап тынч чөйрөдө эриндин кыймылын карабастан сөздөрдү жана сүйлөмдөрдү түшүнө алган. Ингеборг менен Эрвин Хохмайр угуу технологияларын андан ары өнүктүрүү үчүн MED-EL компаниясын түзүп, 1990-жылы алгачкы кызматкерлерин жумушка алышкан. Ингеборг компаниянын жетекчиси жана технологиялык өнүгүүсүнө жооптуу адис катары иш алып барган. Ал 100дөн ашык илимий эмгектин автору же тең автору болуп, көптөгөн патенттерге ээ болгон. 2013-жылы ал Грэм Кларк жана Блейк Уилсон менен бирге заманбап кохлеардык имплантты өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн абройлуу Lasker–DeBakey клиникалык медициналык изилдөө сыйлыгын алган. 2015-жылы ал Эрвин Хохмайр менен бирге Russ Prize сыйлыгына, ал эми 2023-жылы экөө тең угуу импланттарын изилдөө жана өнүктүрүүдөгү эмгеги үчүн IEEE Alexander Graham Bell медалына татыктуу болушкан. Ингеборг Хохмайрдын ишмердүүлүгү илим менен инженерия адамдардын жашоосун жакшыртууга кандайча жардам бере аларын көрсөтөт. Анын тарыхы аялдардын илимдеги ордун, туруктуу изилдөөнүн маанисин жана медициналык технологияларды өнүктүрүүдө командалык эмгектин ролун айкын чагылдырат.<ref>https://www.medel.com/ru/about-medel</ref><ref>wilhelmexner.org</ref><ref>https://www.epo.org/en/results?search_type=website&q=Ingeborg&filters=%5B%7B%22field%22%3A%22language%22%2C%22values%22%3A%5B%22en%22%5D%2C%22type%22%3A%22any%22%7D%5D&sortField=&sortDirection=&tab=all_results</ref> d5sxxm0dgzownjl8xy3dhwa3b3t2000 0 155024 664101 663953 2026-10-30T02:58:55Z Elerimen 49023 664101 wikitext text/x-wiki [[Файл:Anya Taylor Joy (cropped).png|thumb|Аня Тейлор-Жой]] '''Аня-Жозефина Мари Тейлор-Жой'''(1996-жылы 16-апрелде төрөлгөн) — актриса. Майамиде төрөлүп, Буэнос-Айрес жана Лондон шаарларында чоңойгон. Ал 16 жашында актердук карьерасын баштоого киришкен. Телевизордогу бир катар кичинекей ролдордон кийин, анын карьерасындагы чоң бурулуш "Сыйкырчы" (The Witch, 2015) аттуу коркунучтуу тасмадагы башкы ролу менен келген. Ал "Бөлүнүү" (Split, 2016) коркунучтуу тасмасында жана анын уландысы болгон "Айнек" (Glass, 2019) тасмасында, "Таза кандуулар" (Thoroughbreds, 2017) кара комедиясында, ошондой эле "Пики Блайндерс" (Peaky Blinders, 2019–2022) аттуу криминалдык драма сериалында роль жараткан. Ошондой эле, Тейлор-Джой "Эмма" (Emma, ​​2020) аттуу тарыхый драмада Эмма Вудхаустун образын аткарган.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Anya_Taylor-Joy</ref> l1kia21b0ygo1nxc4weyl7jcbk30p35 0 155035 664106 663972 2026-10-30T04:14:53Z Elerimen 49023 664106 wikitext text/x-wiki Марианна Хаузер (1910-жылдын 11-декабры – 2006-жылдын 21-июну) — эльзастык-америкалык романист, аңгемечи жана журналист. Кош бойлуу 13 жаштагы кыз тууралуу баяндаган «Сүйлөгөн бөлмө» (The Talking Room, 1976) аттуу эксперименталдык романы. Ал Рокфеллер фондунун жана Улуттук искусство фондунун (National Endowment for the Arts) гранттарынын ээси болгон. Бала кези Марианна Хаузер Страсбургда, Эльзас-Лотарингияда төрөлгөн. Анын француз гугенот тектүү апасы богемиялык жашоо өткөрүп, химиялык инженер жана патенттик адвокат болуп иштеген еврей тектүү немис атасына турмушка чыкканга чейин кийимдерди жасаган. Анын Дора жана Ева аттуу эки эжеси болгон. Дора 1917-жылы менингиттен каза болгон, бул тууралуу Хаузер 1962-жылы чыккан "Аллонс Энфант" аңгемесинде жазган. Хаузер татаал жана тентек бала болгон, Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда чоң энеси жана бир катар гувернанттардын колунда чоңойгон, ал эми апасы үй-бүлөлүк бизнести башкарган, ал эми атасы немис ок-дары заводунда иштеген. Хаузерлер 1920-жылдары Берлинге көчүп кеткенге чейин Страсбургда жашашкан. Хаузер немис билим берүү системасын жек көрүп, орто мектептен чыгарылган. Акыры ал Берлин университетинин юридикалык мектебине тапшырган, бирок дипломун алган эмес, анын ордуна бий, антропологияны окуп, сүрөтчүлөр менен убакыт өткөргөндү артык көргөн. Ал дүйнө жүзүн кыдырууну кыялданган. 1932-жылы нацисттерден коркуп, тынчы кетип, Хаузер Германиядан качуу үчүн турмушка чыккан, бирок көп өтпөй күйөөсүн Каприде таштап, Парижге көчүп барып, гезиттерге жаза баштаган. Ал өзүнүн биринчи романы "Моник" немис тилинде жазылган. Азыр жоголгон "Моник" 1934-жылы Цюрихте басылып чыккан. Хаузер дүйнөнү кыдыруунун эң мыкты жолу — саякат жазуучусу болуу деп чечип, антифашисттик багыттагы швейцариялык «Basler National Zeitung» гезитинин адабий редактору Отто Клейберге кайрылган. Ал Клейберге өзүн Азияга жөнөтүүнү, ал жерден саякат тууралуу макалаларды жазып турарын сунуштаган. Жаш курагына карабастан, ал бул ишке киришүүгө макул болуп, 1934-жылдын башында жолго чыккан. Ал Кытай, Тайвань, Камбоджа, Малайзия, Шри-Ланка, Индия, Япония жана Гавайи аралдарын кыдырып, жума сайын 1200 сөздөн турган фельетондорду жазып турган. Ал темир жолдун үчүнчү классындагы вагондордо жана кемелерде саякаттап, карапайым адамдар менен жолугушкан, ошондой эле колониялык расизмди өз башынан өткөргөн. Өзүнүн өмүр баянына байланыштуу жазууларында ал жаш кезиндеги расизмге кабылган учурларын — мейли ал Британ Индиясында, Нью-Йорк шаарында же Түндүк Каролинада болсун — көп эскерет. Дал ушул мезгилде ал текстти кайра иштеп чыгуу (редакциялоо) өнөрүн өздөштүрүп, 3-4 беттик кол жазманын үстүндө бир нече күн бою иштеген. Индияда ал Катхиявар жарым аралындагы чакан провинциянын махараджасынын коногу болгон; бул окуя анын «Indisches Gaukelspiel» («Индиядагы көлөкө оюну») аттуу экинчи романына негиз болгон. Ал китепти бир жыл жашаган Кытайда жазып баштап, Гавайи аралдарында аяктаган. «Indisches Gaukelspiel» чыгармасы Лейпциг шаарындагы «Zinnen Verlag» басмасынан жарык көргөн. Китептин француз тилиндеги котормосу Парижде жашыруун басмакана тарабынан басылып чыккан, бирок азыркы учурда ал жоголуп кеткен.[2] 1937-жылы ал АКШ аркылуу кайра Парижге келген. Анын Америкадан жөнөткөн репортаждарына суктанган Клейбер аны кайра Нью-Йоркко жиберген. Бирок, көп өтпөй ал Европа менен болгон байланышын үзүп, көчөдөгү бейтааныш адамдар менен баарлашуу жана көп китеп окуу аркылуу англис тилин үйрөнүүгө киришкен. * Finding Guide to Marianne Hauser Papers * Douglas Messerly Obituary of Marianne Hauser * Raymond Federman Obituary of Marianne Hauser eorju32q3aog6pjoijvwk9t199yzeox 0 155042 663995 663994 2026-10-29T12:00:32Z ~2026-57666-79 49699 663995 wikitext text/x-wiki '''Жөө жүргүнчү''' – жөө баскан же [[Чуркоо|чуркап]] бараткан адам. Азыркы учурда бул термин көбүнчө жолдо же жөө адамдар жолунда басып бараткан адамды билдирет, бирок тарыхый жактан мындай болгон эмес. == Тарых == Адамдардын негизги жүрүү жолу - жөө басуу. Алгачкы адамдар Африкадан болжол менен 60 000 жыл мурун чыгып кетишкен. Биз Австралияга жетүү үчүн Индияны басып өттүк. Америкага жетүү үчүн Азияны басып өттүк. Түшүмдүү жарым ай аймагынан Европага жеттик. Бүгүнкү күндө жолдордо жөө жүргүнчүлөр үчүн атайын жабдылган атайын жөө жүргүнчүлөр жолу бар, ал америкалык англис тилинде тротуар, ал эми британ англис тилинде тротуар деп аталат. Ошондой эле, жол менен байланышпаган жана жөө жүргүнчүлөр, айрыкча сейилдөөчүлөр, жөө жүргүнчүлөр же тоого чыккандар гана колдонгон жөө жүргүнчүлөр жолдору бар, ошондой эле жөө жүргүнчүлөр жолу менен байланышпаган жолдор да бар. Тоолордогу же токойлордогу бул жөө жүргүнчүлөр жолдору жолдор деп аталат. Жөө жүргүнчүлөрдү коргоо топтору жаңы курулуштарда жөө жүргүнчү болууну жеңилдетүү, айрыкча 20-30 пайызында тротуарлар жок жаңы курулуштарга каршы туруу үчүн аракеттер көрүлүүдө. Айрым активисттер жөө жүргүнчүлөр же жөө жүргүнчүлөр жана кээ бир моторсуз унаалар үчүн гана уруксат берилген чоң автоунаа эркин аймактарды жакташат. 51fjykgkjhxrsghbyau9hhpkeq8xdhe 3 155043 663999 2026-10-29T12:08:18Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 663999 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:08, 29 октябрь 2026 (UTC) kxdgdpcu0dn4gswgzx669r26mtd3ytr 3 155044 664000 2026-10-29T14:08:47Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664000 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:08, 29 октябрь 2026 (UTC) 5x38dcou8ybirvbbq6kavl1jukibha6 664003 664000 2026-10-29T14:12:24Z Chinara56 49702 664003 wikitext text/x-wiki Изабелла Кастильская Изабелла I Кастилия (22-апрель, 1451-жыл — 26-ноябрь, 1504-жыл) — Кастилия жана Леон падышалыгынын ханышасы. Ал Испаниянын тарыхындагы маанилүү башкаруучулардын бири болгон. Жолдошу Фердинанд II менен бирге Испаниянын саясий биригишине чоң салым кошкон.  Өмүр баяны Изабелла 1451-жылы 22-апрелде Кастилия падышалыгындагы Мадригал-де-лас-Альтас-Торрес шаарында төрөлгөн. Анын атасы Хуан II, апасы Португалиялык Изабелла болгон. 1469-жылы Изабелла Арагон падышасынын мураскери Фердинандга үйлөнгөн. Бул нике Кастилия менен Арагон падышалыктарынын ортосундагы саясий байланыштарды бекемдеген. 1474-жылы ал Кастилиянын ханышасы болуп жарыяланган. 1479-жылы Фердинанд Арагондун падышасы болгондон кийин, эки падышалык бир башкаруучулардын үй-бүлөсүнүн бийлиги астында бириккен.  Башкаруусу жана жетишкендиктери Изабелла I өлкөдөгү падышалык бийликти чыңдоого жана мамлекеттик башкарууну бекемдөөгө аракет кылган. Анын башкаруусунда Испаниянын саясий таасири күчөгөн. 1492-жылы Изабелла менен Фердинанддын аскерлери Гранада шаарын басып алышкан. Бул окуя Пиреней жарым аралындагы Реконкиста деп аталган узакка созулган күрөштүн аякташын билдирген. Ошол эле жылы Изабелла Христофор Колумбдун Атлантика океаны аркылуу саякат жасоо долбоорун колдогон. Колумбдун экспедициясы Америкадагы европалык колониялаштыруунун башталышына жол ачкан.  Тарыхтагы орду Изабелла I тарыхта Испаниянын саясий биригишине салым кошкон күчтүү башкаруучу катары белгилүү. Бирок анын башкаруусу талаштуу окуялар менен да байланышкан. Анын тушунда Инквизиция күчөп, еврейлерди Испаниядан чыгаруу жөнүндө 1492-жылы жарлык кабыл алынган. Бул саясат көптөгөн адамдардын жашоосуна терс таасирин тийгизген.  Өлүмү Изабелла I 1504-жылы 26-ноябрда Испаниянын Медина-дель-Кампо шаарында каза болгон. Ал Гранада шаарындагы Королдук капеллада жолдошу Фердинанд IIнин жанына коюлган. Изабелла I Кастилия Испаниянын тарыхында маанилүү из калтырган ханышалардын бири болуп эсептелет.  35w3h2rzhvv1073uw1gcfrxlbnlblm3 3 155045 664001 2026-10-29T14:08:57Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664001 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:08, 29 октябрь 2026 (UTC) 5x38dcou8ybirvbbq6kavl1jukibha6 3 155046 664002 2026-10-29T14:09:07Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664002 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:09, 29 октябрь 2026 (UTC) 544opquh6eqvf11hi4y1sb1htc0igoi 2 155047 664004 2026-10-29T14:21:27Z Chinara56 49702 Жаңы барак: "‎'''Изабелла I Кастилия''' (22-апрель, 1451-жыл — 26-ноябрь, 1504-жыл) — Кастилия жана Леон падышалыгынын ханышасы. Ал Испаниянын тарыхындагы маанилүү башкаруучулардын бири болгон. Жолдошу Фердинанд II менен бирге Испаниянын саясий биригишине чоң салым кошкон. '''Өмү..." 664004 wikitext text/x-wiki '''Изабелла I Кастилия''' (22-апрель, 1451-жыл — 26-ноябрь, 1504-жыл) — Кастилия жана Леон падышалыгынын ханышасы. Ал Испаниянын тарыхындагы маанилүү башкаруучулардын бири болгон. Жолдошу Фердинанд II менен бирге Испаниянын саясий биригишине чоң салым кошкон. '''Өмүр баяны''' Изабелла 1451-жылы 22-апрелде Кастилия падышалыгындагы Мадригал-де-лас-Альтас-Торрес шаарында төрөлгөн. Анын атасы Хуан II, апасы Португалиялык Изабелла болгон. 1469-жылы Изабелла Арагон падышасынын мураскери Фердинандга үйлөнгөн. Бул нике Кастилия менен Арагон падышалыктарынын ортосундагы саясий байланыштарды бекемдеген. 1474-жылы ал Кастилиянын ханышасы болуп жарыяланган. 1479-жылы Фердинанд Арагондун падышасы болгондон кийин, эки падышалык бир башкаруучулардын үй-бүлөсүнүн бийлиги астында бириккен. '''Башкаруусу жана жетишкендиктери''' Изабелла I өлкөдөгү падышалык бийликти чыңдоого жана мамлекеттик башкарууну бекемдөөгө аракет кылган. Анын башкаруусунда Испаниянын саясий таасири күчөгөн. 1492-жылы Изабелла менен Фердинанддын аскерлери Гранада шаарын басып алышкан. Бул окуя Пиреней жарым аралындагы Реконкиста деп аталган узакка созулган күрөштүн аякташын билдирген. Ошол эле жылы Изабелла Христофор Колумбдун [[Атлантика океаны|Атлантика]] океаны аркылуу саякат жасоо долбоорун колдогон. Колумбдун экспедициясы Америкадагы европалык колониялаштыруунун башталышына жол ачкан. '''Тарыхтагы орду''' Изабелла I тарыхта Испаниянын саясий биригишине салым кошкон күчтүү башкаруучу катары белгилүү. Бирок анын башкаруусу талаштуу окуялар менен да байланышкан. Анын тушунда Инквизиция күчөп, еврейлерди Испаниядан чыгаруу жөнүндө 1492-жылы жарлык кабыл алынган. Бул саясат көптөгөн адамдардын жашоосуна терс таасирин тийгизген. '''Өлүмү''' Изабелла I 1504-жылы 26-ноябрда Испаниянын Медина-дель-Кампо шаарында каза болгон. Ал Гранада шаарындагы Королдук капеллада жолдошу Фердинанд IIнин жанына коюлган. Изабелла I Кастилия Испаниянын тарыхында маанилүү из калтырган ханышалардын бири болуп эсептелет. jgiueq5sx266nuumpwisg3do8mpi4fk 0 155048 664005 2026-10-29T14:46:48Z Бегимай крутая 49701 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155726708|Кардашьян, Ким]]" 664005 wikitext text/x-wiki Кардашьян Ким (толук аты-жөнү — Кимберли Ноэл Кардашьян; англ. ''Kimberly Noel Kardashian'', 1980-жылы 21-октябрда туулган) — [[Америка Кошмо Штаттары|америкалык]] тележылдыз, [[ишкер]], модель жана [[актриса]]. Ал реалити-шоуларга катышуусу, [[мода]] жана [[сулуулук]] тармагындагы [[Бизнес|бизнеси]] менен белгилүү. 7acg2qidnlarzuoxx5lwdkrdfl9y0rz 2 155049 664006 2026-10-29T14:56:44Z Бегимай крутая 49701 /* */ 664006 wikitext text/x-wiki '''Ким Кардашьян''' '''Ким Кардашьян''' (толук аты-жөнү — Кимберли Ноэл Кардашьян; англ. ''Kimberly Noel Kardashian'', 1980-жылы 21-октябрда туулган) — америкалык тележылдыз, ишкер, [[модель]] жана [[актриса]]. Ал реалити-шоуларга катышуусу, [[мода]] жана сулуулук тармагындагы бизнеси менен белгилүү. '''Өмүр баяны''' Ким Кардашьян 1980-жылы 21-октябрда АКШнын Калифорния штатындагы Лос-[[Лос-Анжелес|Лос-Анджелес]] төрөлгөн. Анын атасы Роберт Кардашьян белгилүү америкалык юрист, ал эми апасы Крис Женнер телепродюсер жана ишкер катары таанылган. Кимдин Кортни кардашьян, Хлое жана Роб аттуу бир туугандары бар. Ал бала кезинен эле көңүл ачуу индустриясына жакын чөйрөдө чоңойгон. '''Карьерасы''' Ким Кардашьян 2007-жылы «Keeping Up with the Kardashians» аттуу реалити-шоунун чыгышынан кийин кеңири белгилүү болгон. Бул көрсөтүүдө анын үй-бүлөсүнүн күнүмдүк жашоосу чагылдырылган. Шоу 2021-жылы аяктаган. 2022-жылы Ким жана анын үй-бүлөсү «The Kardashians» аттуу жаңы реалити-шоуга катыша башташкан. Бул көрсөтүү алардын жашоосу, ишмердүүлүгү жана бизнес долбоорлору жөнүндө баяндайт. Ким Кардашьян кино жана телевидение тармагында да иштеген. Ал актриса жана продюсер катары ар кандай долбоорлорго катышкан. '''[[Ишкердик]] ишмердүүлүгү''' Ким Кардашьян [[мода]] жана [[Сулуулук|сулуулуктармагындагы]] ишкер катары да белгилүү. 2019-жылы ал SKIMS аттуу кийим брендин негиздеген. Бул бренд ич кийимдерди, үй кийимдерин жана денеге ылайыкташкан кийимдерди чыгарат. 2022-жылы ал SKKN BY KIM аттуу териге кам көрүү брендин ишке киргизген. Мындан тышкары, ал инвестициялык долбоорлорго да катышып келет. '''Коомдук ишмердүүлүгү''' Ким Кардашьян сот адилеттигин реформалоо маселелерине да көңүл бурат. Ал айрым кылмыш иштерине байланыштуу адамдардын жазасын жеңилдетүү жана түрмө системасын реформалоо боюнча демилгелерди колдогон. Ошондой эле ал кайрымдуулук иштерине жана коомдук демилгелерге катышып келет. '''Жеке жашоосу''' Ким Кардашьяндын төрт баласы бар. Ал музыкант Канье Уэст менен 2014-жылы баш кошуп, 2022-жылы расмий түрдө ажырашкан. '''Мурасы жана коомго таасири''' Ким Кардашьян заманбап популярдуу маданияттын жана социалдык тармактардын таасирдүү өкүлдөрүнүн бири болуп саналат. Анын телевидениедеги ишмердүүлүгү жана бизнес долбоорлору мода, сулуулук индустриясы жана интернет маданиятына таасир эткен. cd1cq76vrva86duof65q295h0ycl181 664007 664006 2026-10-29T14:58:38Z Бегимай крутая 49701 /* */ 664007 wikitext text/x-wiki '''Ким Кардашьян''' '''Ким Кардашьян''' (толук аты-жөнү — Кимберли Ноэл Кардашьян; англ. ''Kimberly Noel Kardashian'', 1980-жылы 21-октябрда туулган) — америкалык тележылдыз, ишкер, [[модель]] жана [[актриса]]. Ал реалити-шоуларга катышуусу, [[мода]] жана сулуулук тармагындагы бизнеси менен белгилүү. '''Өмүр баяны''' Ким Кардашьян 1980-жылы 21-[[Октябрь|октябрда]] АКШнын Калифорния штатындагы Лос-[[Лос-Анжелес|Лос-Анджелес]] төрөлгөн. Анын атасы Роберт Кардашьян белгилүү америкалык юрист, ал эми апасы Крис Женнер телепродюсер жана ишкер катары таанылган. Кимдин Кортни кардашьян, Хлое жана Роб аттуу бир туугандары бар. Ал бала кезинен эле көңүл ачуу индустриясына жакын чөйрөдө чоңойгон. '''Карьерасы''' Ким Кардашьян 2007-жылы «Keeping Up with the Kardashians» аттуу реалити-шоунун чыгышынан кийин кеңири белгилүү болгон. Бул көрсөтүүдө анын үй-бүлөсүнүн күнүмдүк жашоосу чагылдырылган. Шоу 2021-жылы аяктаган. 2022-жылы Ким жана анын үй-бүлөсү «The Kardashians» аттуу жаңы реалити-шоуга катыша башташкан. Бул көрсөтүү алардын жашоосу, ишмердүүлүгү жана бизнес долбоорлору жөнүндө баяндайт. Ким Кардашьян кино жана телевидение тармагында да иштеген. Ал актриса жана продюсер катары ар кандай долбоорлорго катышкан. '''[[Ишкердик]] ишмердүүлүгү''' Ким Кардашьян [[мода]] жана [[Сулуулук|сулуулуктармагындагы]] ишкер катары да белгилүү. 2019-жылы ал SKIMS аттуу кийим брендин негиздеген. Бул бренд ич кийимдерди, үй кийимдерин жана денеге ылайыкташкан кийимдерди чыгарат. 2022-жылы ал SKKN BY KIM аттуу териге кам көрүү брендин ишке киргизген. Мындан тышкары, ал [[Инвестициялык ишмердик|инвестициялык]] долбоорлорго да катышып келет. '''Коомдук ишмердүүлүгү''' Ким Кардашьян [[сот]] адилеттигин реформалоо маселелерине да көңүл бурат. Ал айрым кылмыш иштерине байланыштуу адамдардын жазасын жеңилдетүү жана түрмө системасын реформалоо боюнча демилгелерди колдогон. Ошондой эле ал кайрымдуулук иштерине жана коомдук демилгелерге катышып келет. '''Жеке жашоосу''' Ким Кардашьяндын төрт баласы бар. Ал музыкант Канье Уэст менен 2014-жылы баш кошуп, 2022-жылы расмий түрдө ажырашкан. '''Мурасы жана коомго таасири''' Ким Кардашьян заманбап популярдуу маданияттын жана социалдык тармактардын таасирдүү өкүлдөрүнүн бири болуп саналат. Анын телевидениедеги ишмердүүлүгү жана бизнес долбоорлору мода, сулуулук индустриясы жана интернет маданиятына таасир эткен. 293opbhqgltfqpelrpxl22qvhtlirzm 10 155050 664010 2026-10-29T15:08:21Z Ch 38591 Жаңы барак: "‎{{tmbox | image = [[Файл:WAM logo without text.svg|50px]] | style = background-color: white; | text = {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:1}} = '''''{{PAGENAME}}''''' макаласы |{{ns:11}}= '''''{{PAGENAME}}''''' калыбы }} <center>'''Бул макала [[Википедия:Азия айы 2026|Азия айы 2026]] вики-марафону алкагында жаратылган'''.</center> }}<includeonly>Категория:Азия а..." 664010 wikitext text/x-wiki {{tmbox | image = [[Файл:WAM logo without text.svg|50px]] | style = background-color: white; | text = {{#switch:{{NAMESPACE}} |{{ns:1}} = '''''{{PAGENAME}}''''' макаласы |{{ns:11}}= '''''{{PAGENAME}}''''' калыбы }} <center>'''Бул макала [[Википедия:Азия айы 2026|Азия айы 2026]] вики-марафону алкагында жаратылган'''.</center> }}<includeonly>[[Категория:Азия айы 2026 макалалары]] </includeonly><noinclude> {{doc}}</noinclude> pp82tz6wfwz77rjvoc8y528d00ol4o8 3 155051 664011 2026-10-29T15:09:20Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664011 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:09, 29 октябрь 2026 (UTC) 1sdc5ih5v90eyb7kk9kpsuy6co81znq 3 155052 664012 2026-10-29T15:09:30Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664012 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:09, 29 октябрь 2026 (UTC) 1sdc5ih5v90eyb7kk9kpsuy6co81znq 3 155053 664013 2026-10-29T15:09:40Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664013 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:09, 29 октябрь 2026 (UTC) 1sdc5ih5v90eyb7kk9kpsuy6co81znq 0 155054 664014 2026-10-29T15:11:02Z Чынара 9 б класс 49700 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/152098722|Гартунг, Мария Александровна]]" 664014 wikitext text/x-wiki {{Персона|ысымы=Мария Гартунг|төрөлгөндөгү аты=Мария Александровна Пушкина|Туулган датасы=19(31) мая 1832 жылы|туулган жери=Санк-Петербург , Россия империясы|Өлгөн датасы=Москва|өлгөн жери=7 март 1919|жарандыгы=🇷🇺Россия империясы|атасы=Александр Пушкин|апасы=Наталья Пушкина|күйөөсү=Леонид Гартунг|балдары=Жок}}'''Мария Александровна Гартунг''' (турмушка чыкканга чейин '''Пушкина''' ; 1832-жыл 19(31)-май , [[Санкт-Петербург]], [[Орусия империясы|Россия империясы]] – 1919-жылдын 7-марты, [[Москва]], [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|РСФСР]] ) — [[Александр Пушкин|Александр Сергеевич Пушкин]] менен Наталья Николаевна Пушкинанын (кыз кезиндеги фамилиясы Гончарованын) улуу кызы. 5mdie7vu12elv40q92qdoi0eyu5aj1n 664017 664014 2026-10-29T15:26:08Z Artelow 2286 Artelow "[[Мария Александровна Гартунг]]" барагын "[[Гартунг Мария Александровна]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 664014 wikitext text/x-wiki {{Персона|ысымы=Мария Гартунг|төрөлгөндөгү аты=Мария Александровна Пушкина|Туулган датасы=19(31) мая 1832 жылы|туулган жери=Санк-Петербург , Россия империясы|Өлгөн датасы=Москва|өлгөн жери=7 март 1919|жарандыгы=🇷🇺Россия империясы|атасы=Александр Пушкин|апасы=Наталья Пушкина|күйөөсү=Леонид Гартунг|балдары=Жок}}'''Мария Александровна Гартунг''' (турмушка чыкканга чейин '''Пушкина''' ; 1832-жыл 19(31)-май , [[Санкт-Петербург]], [[Орусия империясы|Россия империясы]] – 1919-жылдын 7-марты, [[Москва]], [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|РСФСР]] ) — [[Александр Пушкин|Александр Сергеевич Пушкин]] менен Наталья Николаевна Пушкинанын (кыз кезиндеги фамилиясы Гончарованын) улуу кызы. 5mdie7vu12elv40q92qdoi0eyu5aj1n 0 155055 664018 2026-10-29T15:26:08Z Artelow 2286 Artelow "[[Мария Александровна Гартунг]]" барагын "[[Гартунг Мария Александровна]]" деп кайра атады: Аталыштарды бир стандартка келтирүү 664018 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Гартунг Мария Александровна]] 3bekj4ob5n2ab84y1fgo6kc6s5rof07 0 155056 664019 2026-10-29T15:26:41Z Жазгуль- 9Б кл 49708 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/154158336|Уоддингем, Ханна]]" 664019 wikitext text/x-wiki {{Кинематографчы|ысымы=Ханна Уоддингем|Туулган датасы=28 июля 1974 жылы (52 жаш)|Туулган жери=Англия , Уондсуэрт|Жарандыгы=🇬🇧Англия|Кесиби=Актриса|Сыйлыктары=«Эмми»(2021)}} '''Ханна Уоддингхем''' ({{Lang-en|Hannah Waddingham}} ( 1974-жылы 28-июлда [[Лондон|Лондондун]] Уандсворт шаарында туулган) - англиялык [[Актёрдук искусство|актриса]] жана [[ырчы]], Вест-Энддеги "Spamalot", "Night Music", "Into the Woods" жана "The Wizard of Oz" мюзиклдериндеги ролдору менен кеңири таанымал. Өзүнүн эмгеги үчүн ал Лоренс Оливье сыйлыгына үч номинация алган. oivjfn0yufhanekjm3uxoqwrc9h1ak4 664104 664019 2026-10-30T03:50:54Z Elerimen 49023 664104 wikitext text/x-wiki [[Файл:Hannah Waddingham on March 20, 2023 in the Oval Office of the White House - P20230320AS-2571 (cropped).jpg|thumb|Ханна Уоддингхем]] {{Кинематографчы|ысымы=Ханна Уоддингем|Туулган датасы=28 июля 1974 жылы (52 жаш)|Туулган жери=Англия , Уондсуэрт|Жарандыгы=🇬🇧Англия|Кесиби=Актриса|Сыйлыктары=«Эмми»(2021)}} '''Ханна Уоддингхем''' ({{Lang-en|Hannah Waddingham}} ( 1974-жылы 28-июлда [[Лондон|Лондондун]] Уандсворт шаарында туулган) - англиялык [[Актёрдук искусство|актриса]] жана [[ырчы]], Вест-Энддеги "Spamalot", "Night Music", "Into the Woods" жана "The Wizard of Oz" мюзиклдериндеги ролдору менен кеңири таанымал. Өзүнүн эмгеги үчүн ал Лоренс Оливье сыйлыгына үч номинация алган. 1n02rwriswapork4z8yxxszc6px3duz 0 155057 664021 2026-10-29T15:28:18Z Artelow 2286 Artelow "[[Каныкей Чынгызова]]" барагын "[[Ингенборг Хохмайр]]" деп кайра атады 664021 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Ингенборг Хохмайр]] jr79cu1042llf6owovmr3ylg8ll2vco 664022 664021 2026-10-29T15:30:16Z Artelow 2286 Removed redirect to [[Ингенборг Хохмайр]] 664022 wikitext text/x-wiki {{delete|Туура эмес аталган барак. Азыр барак [[Ингенборг Хохмайр]] дарегинде жайгашкан. Бул баракты өчүрүү зарыл}} i4y66txw7ppzysxq5dewesbn3t8vqo7 2 155058 664023 2026-10-29T15:42:25Z Akmaral11A 49709 Лана Тереза Кондор 664023 wikitext text/x-wiki '''Лана Кондор''' '''Лана Тереза Кондор''' (англ. Lana Therese Condor) — америкалык актриса. Ал 1997-жылы 11-майда [[:ru:Кантхо|Вьетнамдын Кантхо шаарында]] төрөлгөн. Лана Кондор актёрдук карьерасын 2016-жылы «[[:ru:Люди_Икс:_Апокалипсис|Икс адамдар: Апокалипсис]]» тасмасындагы Жубилинин ролу менен баштаган. Ал 2018-жылы жарык көргөн [[:en:To_All_the_Boys_I've_Loved_Before|«Мен сүйгөн бардык балдарга» (To All the Boys I’ve Loved Before)]] романтикалык тасмасында Лара Жин Ковинин ролун аткарып, кеңири таанылган. Ошондой эле ал «[[Алита: Согуш периштеси]]» тасмасында Койоми аттуу каармандын ролун аткарган. aw8u7ypkejay4c4mww4ek6lfmygntns 664024 664023 2026-10-29T15:46:47Z Akmaral11A 49709 664024 wikitext text/x-wiki '''[https://kinetoon.com/ru/name/lana-condor Лана Кондор]''' '''Лана Тереза Кондор''' (англ. Lana Therese Condor) — америкалык актриса. Ал 1997-жылы 11-майда [[:ru:Кантхо|Вьетнамдын Кантхо шаарында]] төрөлгөн. Лана Кондор актёрдук карьерасын 2016-жылы «[[:ru:Люди_Икс:_Апокалипсис|Икс адамдар: Апокалипсис]]» тасмасындагы Жубилинин ролу менен баштаган. Ал 2018-жылы жарык көргөн [[:en:To_All_the_Boys_I've_Loved_Before|«Мен сүйгөн бардык балдарга» (To All the Boys I’ve Loved Before)]] романтикалык тасмасында Лара Жин Ковинин ролун аткарып, кеңири таанылган. Ошондой эле ал «[[Алита: Согуш периштеси]]» тасмасында Койоми аттуу каармандын ролун аткарган. 2zqe6qlpp0c2k4c4pe3cky9c2q27pvm 1 155059 664025 2026-10-29T15:52:42Z Poni776 49711 Жаңы барак: "‎{{Модельер же Модель | ысымы = Джиджи Хадид | оригинал ысымы = Jelena Noura Hadid | сүрөт = Gigi Hadid. 2015.jpg | сүрөт баяны = Джиджи Хадид 2015-жылы | туулган күнү = 23.4.1995 | туулган жери = Лос-Анжелес, Калифорния, АКШ | жарандыгы = {{USA}} | кесиби = супермодель..." 664025 wikitext text/x-wiki {{Модельер же Модель | ысымы = Джиджи Хадид | оригинал ысымы = Jelena Noura Hadid | сүрөт = Gigi Hadid. 2015.jpg | сүрөт баяны = Джиджи Хадид 2015-жылы | туулган күнү = 23.4.1995 | туулган жери = Лос-Анжелес, Калифорния, АКШ | жарандыгы = {{USA}} | кесиби = супермодель, теле алып баруучу | карьерасы = 1997 — азыркы убакыт | бою = 178 см | чачынын түсү = сары (блондинка) | көзүнүн түсү = көк-жашыл | агенттиги = IMG Models | сайты = }} '''Джиджи Хадид''' ({{lang-en|Gigi Hadid}}, толук аты — '''Желена Нура Хадид'''; 1995-жылы 23-апрелде туулган, Лос-Анжелес, Калифорния, АКШ) — америкалык супермодель жана теле алып баруучу. Ал дүйнөдөгү эң көп акы төлөнүүчү моделдердин бири. 2016-жылы Британдык мода кеңеши тарабынан «Жылдын эл аралык модели» деп табылган. Өз карьерасында эл аралык «Vogue» журналынын мукабасына 50дөн ашык жолу чыккан. == Өмүр баяны жана карьерасы == Джиджи Хадид курулуш магнаты Мохамед Хадиддин жана белгилүү модель Йоланда Хадиддин үй-бүлөсүндө туулган. Анын атасы палестиналык, ал эми апасы голландиялык тамырга ээ. Анын сиңдиси [[Белла Хадид]] жана иниси Анвар Хадид дагы мода дүйнөсүндө эмгектенишет. Ал өзүнүн модельдик карьерасын эки жашында «Baby Guess» брендинин кийимдерин жарнамалоо менен баштаган. 2013-жылы «IMG Models» эл аралык агенттиги менен келишим түзүп, чоң подиумга кадам таштаган. == Жеке жашоосу == 2015-жылдан 2021-жылга чейин британдык «One Direction» тобунун мурунку катышуучусы, ырчы Зейн Малик менен мамиледе болгон. 2020-жылы сентябрь айында алардын Хай (Khai) аттуу кызы туулган. [[Категория:Моделдер]] [[Категория:АКШ моделдери]] cqeo0ixinf4t9kcbqw31t9dmud0jx1f 0 155060 664026 2026-10-29T15:59:49Z Гульжан 11Б 49713 "[[:ru:Special:Redirect/revision/149585402|Мария Пророчица]]" барагынан которулуп түзүлдү 664026 wikitext text/x-wiki <nowiki>'''</nowiki>Мария Пайгамбар аял<nowiki>'''</nowiki> (<nowiki>{{lang-la|Maria Prophetissa}}</nowiki>), ошондой эле <nowiki>'''</nowiki>Мария Еврейка<nowiki>'''</nowiki> же <nowiki>'''</nowiki>Мария Копт<nowiki>'''</nowiki> деген аттар менен белгилүү, байыркы доордогу алхимик аялдардын бири. Анын өмүр сүргөн мезгили так белгилүү эмес, бирок изилдөөчүлөр аны болжол менен биздин замандын I–III кылымдарына таандык деп эсептешет. Ал байыркы Египеттин Александрия шаарындагы алхимиялык салт менен байланыштуу. Мариянын өмүрү тууралуу маалыматтар өтө аз сакталып калган. Ал жөнүндө негизги маалыматтар биздин замандын III–IV кылымдарында жашаган Панополистик Зосим сыяктуу кийинки алхимиктердин эмгектеринде кездешет. Марияга айрым лабораториялык шаймандарды жана заттарды ысытуу ыкмаларын иштеп чыгуу же өркүндөтүү салымдары таандык кылынат.<nowiki><ref name="Martelli">{{cite journal |last=Martelli |first=Matteo |title=Maria’s Practica in Early Modern Alchemy |url=https://cris.unibo.it/retrieve/handle/11585/906980/98ff09c2-ef62-4b0d-a7db-693ba663f929/PostPrint_Maria.pdf}}</ref></nowiki> <nowiki>== Өмүр баяны ==</nowiki> Мариянын туулган жана каза болгон даталары так белгилүү эмес. Анын жашоосу жөнүндө түздөн-түз тарыхый маалыматтар өтө аз болгондуктан, өмүр баянынын көптөгөн жагдайлары белгисиз бойдон калууда. Ал жөнүндө маалыматтар негизинен байыркы алхимиялык эмгектерде сакталган. Панополистик Зосим Мариянын ысмын атап, ага таандык деп эсептелген эмгектерге жана лабораториялык шаймандарга шилтеме берген. Ошондуктан Мария байыркы алхимиянын тарыхындагы маанилүү аялдардын бири катары каралат.<nowiki><ref name="Martelli"/></nowiki> <nowiki>== Илимге кошкон салымы ==</nowiki> Марияга алхимияда колдонулган бир нече шайманды жана заттарды иштетүү ыкмаларын иштеп чыгуу же өркүндөтүү салымы таандык кылынат. <nowiki>=== Суу мончосу ===</nowiki> Мариянын ысымы менен байланышкан эң белгилүү ыкмалардын бири — суу мончосу. Бул ыкмада зат түздөн-түз отко коюлбастан, ысык суу аркылуу акырын жана бир калыпта ысытылат. Мындай ыкма лабораториялык иштерде жана тамак-аш даярдоодо бүгүнкү күнгө чейин колдонулат. Көптөгөн тилдерде бул ыкма француз тилиндеги ''bain-marie'' деген ат менен белгилүү. Бул аталыш Мариянын ысымынан келип чыккан деп эсептелет.<nowiki><ref name="ScienceHistory">{{cite web |title=The Secrets of Alchemy |url=https://www.sciencehistory.org/stories/magazine/the-secrets-of-alchemy/ |website=Science History Institute}}</ref></nowiki> <nowiki>=== Алхимиялык шаймандар ===</nowiki> Марияга трибикос деп аталган үч түтүктүү дистилляциялык аппаратты жана керотакис деп аталган шайманды колдонуу же өркүндөтүү салымы да таандык кылынат. Бул шаймандар байыркы алхимияда заттарды ысытуу, бууландыруу жана алардын бууларын конденсациялоо сыяктуу процесстерде колдонулган. Бирок бул шаймандардын баарын Мария өзү ойлоп тапканын так далилдеген маалыматтар жетишсиз. Алардын Марияга таандык кылынышы негизинен кийинки алхимиктердин эмгектериндеги маалыматтарга негизделет.<nowiki><ref name="Martelli"/></nowiki> <nowiki>== Философиялык көз караштары ==</nowiki> Марияга «Мариянын аксиомасы» деп аталган алхимиялык түшүнүк таандык кылынат. Анын кеңири белгилүү варианты төмөнкүдөй берилет: <nowiki>''«Бир нерсе экиге айланат, экиден үч пайда болот, ал эми үчүнчүдөн төртүнчү чыгат»''</nowiki>. Бул сөздөрдүн так келип чыгышы жана алгачкы мааниси тууралуу суроолор бар. Кийинки доорлордо айрым ойчулдар бул аксиоманы философиялык жана символдук мааниде чечмелешкен.<nowiki><ref>{{cite web |title=Axiom of Maria |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Axiom_of_Maria |website=Wikipedia}}</ref></nowiki> <nowiki>== Тарыхый мааниси ==</nowiki> Мария Пайгамбар аял байыркы алхимиянын өнүгүшүнө салым кошкон аялдардын бири катары тарыхта белгилүү. Анын ысымы заттарды ысытуу жана дистилляциялоо үчүн колдонулган шаймандар менен байланыштуу. Анын өмүрү жана эмгектери тууралуу маалыматтар чектелүү болгонуна карабастан, кийинки алхимиктердин эмгектеринде Марияга шилтемелердин сакталып калышы анын алхимиянын тарыхындагы ордун көрсөтөт. <nowiki>== Колдонулган адабияттар ==</nowiki> * Martelli, Matteo. <nowiki>''Maria’s Practica in Early Modern Alchemy''</nowiki>. Болонья университетинин илимий репозиторийинде жарыяланган изилдөө. * <nowiki>''The Secrets of Alchemy''</nowiki>. Science History Institute. * <nowiki>''Maria the Jewess''</nowiki>. Англис Википедиясы. <nowiki>== Тышкы шилтемелер ==</nowiki> * <nowiki>[https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_the_Jewess Mary the Jewess — англис Википедиясы]</nowiki> * <nowiki>[https://ru.wikipedia.org/wiki/Мария_Пророчица Мария Пророчица — орус Википедиясы]</nowiki> {{Персона|сайт=}} [[Категория:Арип боюнча инсандар]] mjil2sg5sdvn3a7se18bzssfvy51ek8 664042 664026 2026-10-29T16:52:44Z Гульжан 11Б 49713 664042 wikitext text/x-wiki [[Категория:Арип боюнча инсандар]] '''Мария Пророчица''' (ошондой эле '''Мария Еврейка''') — байыркы доордо жашаган алхимик аялдардын бири. Анын өмүр сүргөн мезгили так белгилүү эмес. Айрым изилдөөчүлөр аны биздин замандын I–III кылымдарына таандык деп эсептешет. Ал байыркы алхимиянын тарыхындагы белгилүү аялдардын бири катары каралат. == Өмүр баяны == Мариянын туулган жана каза болгон даталары белгисиз. Анын өмүрү тууралуу маалыматтар өтө аз сакталып калган. Ал жөнүндө маалыматтар негизинен кийинчерээк жашаган алхимиктердин эмгектеринде кездешет. Алардын арасында III–IV кылымдарда жашаган Панополистик Зосим да бар. == Илимге кошкон салымы == Мариянын ысымы байыркы алхимияда колдонулган лабораториялык шаймандар жана заттарды иштетүү ыкмалары менен байланыштуу. Ага айрым шаймандарды иштеп чыгуу же өркүндөтүү салымы таандык кылынат, бирок алардын баарын өзү ойлоп тапканын тастыктаган так далилдер жетишсиз. === Суу мончосу === Мариянын ысымы менен байланышкан белгилүү ыкмалардын бири — суу мончосу. Бул ыкмада зат түздөн-түз отко коюлбастан, ысык суунун жардамы менен акырын ысытылат. Көптөгөн тилдерде бул ыкма француз тилиндеги ''bain-marie'' деген ат менен белгилүү. Бул аталыш Мариянын ысымынан келип чыккан деп эсептелет. === Алхимиялык шаймандар === Мариянын ысымы трибикос деп аталган үч түтүктүү дистилляциялык аппарат жана керотакис деп аталган шайман менен байланыштуу. Бул шаймандар байыркы алхимияда заттарды ысытуу жана дистилляциялоо сыяктуу процесстерде колдонулган. Бирок алардын келип чыгышы жана Мариянын аларды жасоодогу так ролу тууралуу маалыматтар чектелүү. == Тарыхый мааниси == Мария Пророчица байыркы алхимиянын тарыхында аты белгилүү болгон аялдардын бири. Анын өмүрү тууралуу маалыматтар аз сакталып калганына карабастан, кийинки алхимиктердин эмгектеринде анын атынын кездешиши анын тарыхый маанисин көрсөтөт. == Колдонулган адабияттар == * Matteo Martelli, ''Maria’s Practica in Early Modern Alchemy''. * Science History Institute, ''The Secrets of Alchemy''. == Тышкы шилтемелер == * [https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_the_Jewess Mary the Jewess — англис Википедиясы] * [https://ru.wikipedia.org/wiki/Мария_Пророчица Мария Пророчица — орус Википедиясы] [[Категория:Алхимиктер]] [[Категория:Аял илимпоздор]] 2u2t78isbvgj0iw5s1lsdr390c8th21 0 155061 664027 2026-10-29T16:01:56Z Poni776 49711 Жаңы барак: "‎ '''Джиджи Хадид''' (англ. ''Gigi Hadid'', чыныгы аты — '''Желена Нура Хадид''') — америкалык супермодель, дүйнөдөгү эң көп акы төлөнүүчү моделдердин бири. Ал «Tom Ford» брендинин бир нече линияларынын жүзү, «Victoria’s Secret» модели болуп саналат жана 2015-жылдагы «Pirelli» календа..." 664027 wikitext text/x-wiki '''Джиджи Хадид''' (англ. ''Gigi Hadid'', чыныгы аты — '''Желена Нура Хадид''') — америкалык супермодель, дүйнөдөгү эң көп акы төлөнүүчү моделдердин бири. Ал «Tom Ford» брендинин бир нече линияларынын жүзү, «Victoria’s Secret» модели болуп саналат жана 2015-жылдагы «Pirelli» календарына тартылган. 2016-жылдагы «Fashion Awards» аземинде «Жылдын эл аралык модели» деп табылган. '''Сырткы көрүнүшү:''' * Бою: 180 см * Төшү: 86 см * [[Файл:Gigi Hadid for Rabanne - 03.png|thumb| '''Джиджи Хадид''']]Бели: 60 см * Жамбашы: 89 см * Чачынын түсү: сары (блондинка) * Көзүнүн түсү: көк-жашыл * Бут кийиминин өлчөмү: 39 (EU) ----Өмүр баяны (Биография) Джиджи Хадид 1995-жылы 23-апрелде Лос-Анжелесте, курулуш компаниясынын ээси Мохамед Хадиддин жана модель Йоланда Хадиддин үй-бүлөсүндө туулган. Анын теги палестиналык-голландиялык. Джиджинин өзүнөн кичине сиңдиси Белла (ал дагы супермодель) жана иниси Анвар бар. Ошондой эле атасы тарабынан эки эжеси жана өгөй атасы тарабынан беш эжеси бар. 2000-жылы ата-энеси ажырашып, апасы 14 жолу «Грэмми» сыйлыгын алган музыкалык продюсер Дэвид Фостерге турмушка чыккан. Хадид Малибу орто мектебин аяктаган, анда ал волейбол командасынын капитаны болгон жана ат минүү менен жакшы алектенген. Мектепти аяктагандан кийин окуусун улантуу жана моделдик карьерасын куруу үчүн Нью-Йоркко көчүп кеткен. 2013-жылдын күзүнөн баштап «Жаңы мектепте» (The New School) окуган. '''Моделдик карьерасы:''' Хадиддин моделдик карьерасы 2 жашында, аны «Guess» брендинен Пол Марчиано байкап калып, «Baby Guess» линиясына тартканда башталган. Кийинчерээк ал окуусуна көңүл буруу үчүн тыныгуу алган. Хадид карьерасын 2011-жылы «IMG Models» агенттиги менен келишим түзүүдөн баштаган. Ал Марчиано менен иштешүүнү кайрадан улантып, 2012-жылы «Guess» компаниясынын жүзү болгон. Ал «Guess» брендинин үч чоңдор үчүн кампаниясына катышкан. 2014-жылдын февралында Нью-Йорктогу Мода жумалыгында «Desigual» шоусунда дебют жасаган. 2014-жылдын 15-июлунда актёр Патрик Шварценеггер менен бирге дизайнер Том Форддун көз айнек жарнамасына тартылган. 2014-жылдын 5-сентябрында Нью-Йоркто өткөн «Daily Front Row Fashion Media Awards» аземине катышкан. Хадид «Schön!», «Vogue» (Испания, Австралия, Бразилия, Нидерланды), «Teen Vogue», ошондой эле канадалык «Elle» жана малайзиялык «Harper’s Bazaar» журналдарынын мукабасына чыккан. Ошондой эле «VMAN», «Elle», «Grazia», «Cleo», «Vogue», «Sports Illustrated», «Paper», «Galore» журналдарына жана Карин Ройтфельддин «CR Fashion Book» журналына тартылган. * 2015-жылдын январь айынан тартып «Maybelline» брендинин элчиси деп аталган. * Стивен Майзел тарткан 2015-жылдагы «Pirelli» календарына тартылган. * 2015-жылдын декабрында «Victoria’s Secret Fashion Show» конуу тилкесинде дебют жасаган. Кийин бул шоулорго 2016, 2018 жана 2024-жылдары да катышкан. * 2016-жылдын күзүндө «Tommy Hilfiger» бренди менен биргеликте дизайнер катары коллаборация чыгарган. Акыркы коллекциясы 2018-жылы Миландагы Мода жумалыгында сунушталган. Ал «Marc Jacobs», «Chanel», «Michael Kors», «Jean Paul Gaultier», «Max Mara», «Roberto Cavalli», «Moschino», «Missoni», «Alberta Ferretti», «Versace», «Fendi», «Prabal Gurung», «Oscar de la Renta», «Anna Sui», «Brandon Maxwell», «Sonia Rykiel», «Balmain», «Miu Miu», «Giambattista Valli», «Tom Ford», «Puma», «Off-White», «Isabel Marant», «Burberry» бренддеринин көрсөтүүлөрүнө катышкан. Ошондой эле Келвин Харристин «How Deep Is Your Love» (2015-жыл, 6-август) жана Зейн Маликтин «PILLOWTALK» (2016-жыл, 29-январь) клиптерине тартылган. 2017-жылдан баштап Хадид «Vogue Eyewear» жана «Messika Jewelry» бренддери менен эки коллаборация чыгарган. 2019-жылдын февралында «Reebok» бренди менен спорттук кийим-кече жана бут кийим коллекциясын чыгарган. '''Коомдук ишмердүүлүгү:''' 2022-жылы Джиджи Хадид Россиянын кол салуусунан жапа чеккен украин элин ачык колдогон. Супермодель 2022-жылдын күзүндөгү мода көрсөтүүлөрүнөн тапкан бардык кирешесин согуштан жабыркагандарга жардам катары берерин жарыялаган. '''Мыйзам менен көйгөйлөр:''' 2023-жылдын 10-июлунда Хадид курбусу Лия Маккарни менен жеке учак менен Кайман аралдарындагы Оуэн Робертс эл аралык аэропортуна келген. Бажы кызматкерлери алардан «аз өлчөмдөдөгү кара куурай (марихуана) жана чегүүчү шаймандарды» табышкан. Модель баңгизаттар «жеке колдонуу үчүн гана» экенин айткан, бирок алар баары бир камакка алынган. Ал убактылуу кармоочу жайга киргизилип, кийин күрөөгө бошотулган. 12-июлда Хадид менен Маккартни сотто күнөөсүн мойнуна алып, ар бирине 1000 доллар айып пул салынган. ----Жеке жашоосу (Личная жизнь) * 2013-жылдан 2015-жылга чейин ырчы Коди Симпсон менен жолугушкан. * 2015-жылы ырчы Джо Джонас менен мамиледе болгон. * 2015-жылдын декабрынан тартып «One Direction» тобунун мурунку катышуучусу Зейн Малик менен сүйлөшө баштаган. 2020-жылдын 19-сентябрында алардын Хай Хадид-Малик аттуу кызы туулган. Алар бир нече жолу ажырашып, кайра табышкан. Окончательно (акыркы жолу) 2021-жылы Зейн менен Джиджинин апасынын ортосундагы чатактан улам биротоло ажырашкан. * 2023-жылдын аягынан тарта Джиджи Хадид белгилүү актёр Брэдли Купер менен мамиледе. hjrswtt97bo5ovuqy096i2vocbksovm 3 155062 664028 2026-10-29T16:09:55Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664028 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:09, 29 октябрь 2026 (UTC) 0qdcjkx2s5hy2g8d02kzz7613nv6jqx 3 155063 664029 2026-10-29T16:10:05Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664029 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155064 664030 2026-10-29T16:10:15Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664030 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155065 664031 2026-10-29T16:10:25Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664031 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155066 664032 2026-10-29T16:10:35Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664032 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155067 664033 2026-10-29T16:10:45Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664033 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155068 664034 2026-10-29T16:10:55Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664034 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:10, 29 октябрь 2026 (UTC) 0ogiymjfhm7n4n65uoyn8ffl2ewq9g6 3 155069 664035 2026-10-29T16:11:05Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664035 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:11, 29 октябрь 2026 (UTC) buaek263qrgir5387iujefhgvwscbr0 3 155070 664036 2026-10-29T16:11:15Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664036 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:11, 29 октябрь 2026 (UTC) buaek263qrgir5387iujefhgvwscbr0 0 155071 664038 2026-10-29T16:41:34Z YoMira10B 49072 added bio 664038 wikitext text/x-wiki 10-декабрь kcrwgglsrfk62h2i2dohusmuwalew0f 0 155072 664039 2026-10-29T16:42:13Z YoMira10B 49072 added description 664039 wikitext text/x-wiki 1815-жыл 63otdqfv6p7f0sxestlz7h1b5dxz5vc 0 155073 664040 2026-10-29T16:42:49Z YoMira10B 49072 description 664040 wikitext text/x-wiki 27-ноябрь amso9a2imhs5961at00dyqurhbt3aq7 0 155074 664041 2026-10-29T16:43:09Z YoMira10B 49072 description 664041 wikitext text/x-wiki 1852-жыл 24qrsmw199m1htd329t3oa8qrt15ori 0 155075 664043 2026-10-29T17:07:31Z ~2026-57618-45 49718 Жаңы барак: "‎'''Лаура Мария Катерина Басси''' (итал. Laura Maria Caterina Bassi; 1711-жылдын 29-октябры — 1778-жылдын 20-февралы) — италиялык окумуштуу-физик, илимдер доктору. Кайра жаралуу доорунан бери европалык университетте окутууга расмий уруксат алган биринчи аял. == Өмүр баяны == Лаур..." 664043 wikitext text/x-wiki '''Лаура Мария Катерина Басси''' (итал. Laura Maria Caterina Bassi; 1711-жылдын 29-октябры — 1778-жылдын 20-февралы) — италиялык окумуштуу-физик, илимдер доктору. Кайра жаралуу доорунан бери европалык университетте окутууга расмий уруксат алган биринчи аял. == Өмүр баяны == Лаура Болонья шаарында адвокаттын бай үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Жеке билим алып, өспүрүм курагында жети жыл бою университетте биология, табият таануу жана медицинадан сабак берген Гаэтано Таккониден окуган. Анын илимий иштерине кардинал Просперо Ламбертини көңүл буруп, аны колдогон. 1731-жылы Лаура Болонья университетинин анатомия профессору болуп дайындалган. 1732-жылы Илимдер академиясына мүчө болуп шайланган (ал кезде 21 жашта эле), ал эми кийинки жылы философия кафедрасына ээ болгон. Алгач анын сабак өтүү мүмкүнчүлүгү анда-санда лекция окуу менен чектелген. 1738-жылы академик Джузеппе Вераттиге турмушка чыгып, экөө он эки балалуу болушкан. Кийин ал үйүндө үзгүлтүксүз лекция окуй баштаган. Өзүнө керектүү жабдууларды сатып ала алышы үчүн университеттен көбүрөөк жоопкерчилик жана жогору айлык сурап, өтүнүчү ийгиликтүү кабыл алынган. Лаура классикалык механикадан 28 жыл сабак берген. Ал Италияда Ньютондун физика жана натурфилософия жөнүндөгү идеяларын жайылтууда маанилүү роль ойногон. Ошондой эле ошол мезгилдеги физиканын бардык тармактары боюнча бир катар өз алдынча эксперименттерди жүргүзгөн. Өмүрүндө 28 макаласын жарыялаган; алардын көбү физикага жана гидравликага арналган. Бирок китеп жазган эмес.<ref>[https://planetarynames.wr.usgs.gov/jsp/FeatureNameDetail.jsp?feature=60799 Planetary Names]</ref> 1745-жылы Рим папасы Бенедикт XIV «бенедиктинчилер» (Benedettini) деп аталган 25 белгилүү окумуштуудан турган өзгөчө топ түзгөн. Лаура Басси бул топко кирүүгө чечкиндүү аракет кылган, бирок башка окумуштуулардын пикири ар кандай болгон. Акырында Бенедикт анын дайындалышын жактырып, аны топтогу жалгыз аял кылган. 1776-жылы, 65 жашында, ал Илимдер институтунун эксперименталдык физика кафедрасына дайындалып, күйөөсү анын жардамчысы болгон. Лаура эки жылдан кийин дүйнөдөн кайткан. Ал физикадагы ийгиликтүү карьерасын аяктап, академиялык чөйрөдөгү аялдарга байланыштуу көптөгөн калыптанып калган көз караштарды бузган. Лаура көптөгөн адабий коомдордун мүчөсү болуп шайланып, Европанын эң көрүнүктүү адабиятчылары менен кеңири кат алышып турган. Ал классикалык адабиятты, анын ичинде француз жана италия адабиятын жакшы билген. Анын ысымы Венерадагы диаметри 31 км болгон кратерге, (15742) Лаурабасси астероидине, Болоньядагы жогорку окуу жайына жана көчөгө берилген. o27jfc9mwvu1q1cjmxdal7zn4vz5s85 0 155076 664044 2026-10-29T17:07:50Z ~2026-57668-30 49719 Жаңы барак: "‎'''Айсулуу Болотовна Тыныбекова''' — кыргызстандык эркин күрөшчү, өлкө тарыхындагы эң атактуу жана ийгиликтүү спортчулардын бири. Ал кыз-келиндер күрөшү боюнча эл аралык аренада Кыргызстандын атын таанытып, миңдеген жаштарга үлгү болгон тирүү легенда. 🏅..." 664044 wikitext text/x-wiki '''Айсулуу Болотовна Тыныбекова''' — кыргызстандык эркин күрөшчү, өлкө тарыхындагы эң атактуу жана ийгиликтүү спортчулардын бири. Ал кыз-келиндер күрөшү боюнча эл аралык аренада Кыргызстандын атын таанытып, миңдеген жаштарга үлгү болгон тирүү легенда. 🏅 Башкы спорттук жетишкендиктери: * '''Олимпиада оюндары:''' 2020-жылы Токиодо өткөн Олимпиадада күмүш медаль, ал эми 2024-жылы Парижде өткөн Олимпиадада коло байге утуп алган. * '''Дүйнө чемпионаты:''' Көп жолку Дүйнө чемпиону. Ал 2019-жылы Нур-Султанда өткөн чемпионатта алтын утуп, Кыргызстандын тарыхында күрөш боюнча биринчи Дүйнө чемпиону аталган. Кийин бул наамын бир нече жолу ийгиликтүү коргогон. * '''Азия чемпионаты:''' Азиянын көп жолку чемпиону жана Азия оюндарынын жеңүүчүсү. Өз салмак ченинде (62 кг) узак убакыт бою континентте жана дүйнөдө лидерликти колго алып келген. 📑 Өмүр баяны жана ишмердүүлүгү: * '''Туулган жылы жана жери:''' 1993-жылдын 4-майында Жалал-Абад облусунун Майлуу-Суу шаарында туулган, Нарын облусунун Кочкор районунда чоңойгон. * '''Спортко келиши:''' Күрөш менен өспүрүм курагынан тарта алектене баштаган. Анын талантын жана өжөрлүгүн байкаган машыктыруучулары чоң спортко жол ачышкан. Узак жылдар бою анын башкы машыктыруучусу Нурбек Изабеков болгон. * '''Учурдагы ишмердүүлүгү:''' Спорттук карьерасынан сырткары коомдук иштерде да активдүү. Ал Кыргызстандын Күрөш федерациясынын кыз-келиндер күрөшү боюнча вице-президенти жана Бириккен күрөш дүйнөсүнүн (UWW) Спортчулар комиссиясынын мүчөсү. Ошондой эле тасмаларга тартылып, өзүн актриса катары да сынап көргөн. Айсулуу Тыныбекова өзүнүн өжөрлүгү, эмгекчилдиги жана "Аягына чейин күрөшүү керек" деген принциби менен кыргыз спортунун өнүгүшүнө зор салым кошкон инсан. [[Файл:Ratkevich v Tynybekova Tournoi GPSO 2014 t134844.jpg|thumb|Айсулуу Тыныбекова ]] 4vn4x0e3hgta5ci75q7qklvobhrbh8r 3 155077 664045 2026-10-29T17:11:28Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664045 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:11, 29 октябрь 2026 (UTC) n8qqmpwrpx5smk38k6tj0db06yh83zd 3 155078 664046 2026-10-29T17:11:38Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664046 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:11, 29 октябрь 2026 (UTC) n8qqmpwrpx5smk38k6tj0db06yh83zd 3 155079 664047 2026-10-29T17:11:48Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664047 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:11, 29 октябрь 2026 (UTC) n8qqmpwrpx5smk38k6tj0db06yh83zd 3 155080 664048 2026-10-29T17:11:58Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664048 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:11, 29 октябрь 2026 (UTC) n8qqmpwrpx5smk38k6tj0db06yh83zd 3 155081 664049 2026-10-29T17:12:08Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664049 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:12, 29 октябрь 2026 (UTC) na7rzlhxv39xwrvsgny59cj4dv2tove 3 155082 664050 2026-10-29T17:12:18Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664050 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:12, 29 октябрь 2026 (UTC) na7rzlhxv39xwrvsgny59cj4dv2tove 3 155083 664051 2026-10-29T17:12:28Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664051 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:12, 29 октябрь 2026 (UTC) na7rzlhxv39xwrvsgny59cj4dv2tove 0 155084 664052 2026-10-29T17:13:11Z Zhaysana9-BAychurok 49721 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155831656|Цеткин, Клара]]" 664052 wikitext text/x-wiki '''Клара Цеткин''' ( {{Lang-de|Clara Zetkin}}, кыз кезиндеги аты '''Эйснер''' ( {{Lang-de|Eißner}} ; 1857-жылдын 5-июлу, Видерау, Саксония – 1933-жылдын [[20-июнь|20-июну]], Архангельское, Москва облусу, [[Кеңеш Бирлиги|СССР]] ) - [[Германия|немис]] [[Саясат|саясий ишмери]], [[Немис тили|немис]] жана эл аралык [[Коммунизм|коммунисттик]] кыймылдын катышуучусу, [[Германия коммунистик партиясы|Германиянын Коммунисттик партиясынын]] негиздөөчүлөрүнүн бири жана [[Феминизм|аялдардын укуктары үчүн күрөштүн]] [[Активизм|активисти]] . Клара Цеткин Экинчи Интернационалдын түзүлүшүндө маанилүү роль ойногон. Ал анын уюштуруу конгрессинде революциялык күрөштөгү аялдардын ролу жөнүндө сөз сүйлөгөн. Ал 8-март - [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнү]] идеясынын негиздөөчүсү деп эсептелет. nokzil5o8rax0mi1egsqrx96y9j1zks 664053 664052 2026-10-29T17:16:02Z Zhaysana9-BAychurok 49721 664053 wikitext text/x-wiki [[Файл:Clara Zetkin.jpg|мини|200px|Клара Цеткин, 1897-жыл]] '''Клара Цеткин''' ( {{Lang-de|Clara Zetkin}}, кыз кезиндеги аты '''Эйснер''' ( {{Lang-de|Eißner}} ; 1857-жылдын 5-июлу, Видерау, Саксония – 1933-жылдын [[20-июнь|20-июну]], Архангельское, Москва облусу, [[Кеңеш Бирлиги|СССР]] ) - [[Германия|немис]] [[Саясат|саясий ишмери]], [[Немис тили|немис]] жана эл аралык [[Коммунизм|коммунисттик]] кыймылдын катышуучусу, [[Германия коммунистик партиясы|Германиянын Коммунисттик партиясынын]] негиздөөчүлөрүнүн бири жана [[Феминизм|аялдардын укуктары үчүн күрөштүн]] [[Активизм|активисти]] . Клара Цеткин Экинчи Интернационалдын түзүлүшүндө маанилүү роль ойногон. Ал анын уюштуруу конгрессинде революциялык күрөштөгү аялдардын ролу жөнүндө сөз сүйлөгөн. Ал 8-март - [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнү]] идеясынын негиздөөчүсү деп эсептелет. q7a97tc8rxa3crg3euxgb13mbqfp717 664054 664053 2026-10-29T17:17:09Z Zhaysana9-BAychurok 49721 /* */ Шилтеме 664054 wikitext text/x-wiki [[Файл:Clara Zetkin.jpg|мини|200px|Клара Цеткин, 1897-жыл]] '''Клара Цеткин''' ( {{Lang-de|Clara Zetkin}}, кыз кезиндеги аты '''Эйснер''' ( {{Lang-de|Eißner}} ; 1857-жылдын 5-июлу, Видерау, Саксония – 1933-жылдын [[20-июнь|20-июну]], Архангельское, Москва облусу, [[Кеңеш Бирлиги|СССР]] ) - [[Германия|немис]] [[Саясат|саясий ишмери]], [[Немис тили|немис]] жана эл аралык [[Коммунизм|коммунисттик]] кыймылдын катышуучусу, [[Германия коммунистик партиясы|Германиянын Коммунисттик партиясынын]] негиздөөчүлөрүнүн бири жана [[Феминизм|аялдардын укуктары үчүн күрөштүн]] [[Активизм|активисти]] . Клара Цеткин Экинчи Интернационалдын түзүлүшүндө маанилүү роль ойногон. Ал анын уюштуруу конгрессинде революциялык күрөштөгү аялдардын ролу жөнүндө сөз сүйлөгөн. Ал 8-март - [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнү]] идеясынын негиздөөчүсү деп эсептелет. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.britannica.com/biography/Clara-Zetkin Encyclopaedia Britannica — Clara Zetkin] * [https://www.marxists.org/archive/zetkin/index.htm Clara Zetkin Archive — Marxists Internet Archive] * [https://www.britannica.com/topic/International-Womens-Day Эл аралык аялдар күнү — Encyclopaedia Britannica] t17ibt1aoyrguye3lp04vf27cj2smx0 664056 664054 2026-10-29T17:19:53Z Zhaysana9-BAychurok 49721 /* */ 664056 wikitext text/x-wiki [[Файл:Clara Zetkin.jpg|мини|200px|Клара Цеткин, 1897-жыл]] '''Клара Цеткин''' ( {{Lang-de|Clara Zetkin}}, кыз кезиндеги аты '''Эйснер''' ( {{Lang-de|Eißner}} ; 1857-жылдын 5-июлу, Видерау, Саксония – 1933-жылдын [[20-июнь|20-июну]], Архангельское, Москва облусу, [[Кеңеш Бирлиги|СССР]] ) - [[Германия|немис]] [[Саясат|саясий ишмери]], [[Немис тили|немис]] жана эл аралык [[Коммунизм|коммунисттик]] кыймылдын катышуучусу, [[Германия коммунистик партиясы|Германиянын Коммунисттик партиясынын]] негиздөөчүлөрүнүн бири жана [[Феминизм|аялдардын укуктары үчүн күрөштүн]] [[Активизм|активисти]]. Клара Цеткин Экинчи Интернационалдын түзүлүшүндө маанилүү роль ойногон. Ал анын уюштуруу конгрессинде революциялык күрөштөгү аялдардын ролу жөнүндө сөз сүйлөгөн. Ал 8-март - [[Аялдардын эл аралык майрамы|Эл аралык аялдар күнү]] идеясынын негиздөөчүсү деп эсептелет. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.britannica.com/biography/Clara-Zetkin Encyclopaedia Britannica — Clara Zetkin] * [https://www.marxists.org/archive/zetkin/index.htm Clara Zetkin Archive — Marxists Internet Archive] * [https://www.britannica.com/topic/International-Womens-Day Эл аралык аялдар күнү — Encyclopaedia Britannica] 97zgud6x9sgcxe77b4wu91hlk57mgsv 0 155085 664055 2026-10-29T17:18:42Z Dinayim10-C 49676 Жаңы барак: "‎[[Файл:Anok Yai at Paco Rabanne Spring Summer 2020.jpg|thumb|Анок Яй<ref>[[:Файл:Anok Yai at Paco Rabanne Spring Summer 2020.jpg]]</ref>.]] '''Анок Яй''' (англ. Anok Yai, 20-декабрь 1997-жылы туулган) — түштүк судандык тектүү америкалык фотомодель. Models.com аны "Жаңы супермоделдердин" бири деп тааныган, 2023-жылы ал "Жылдын мод..." 664055 wikitext text/x-wiki [[Файл:Anok Yai at Paco Rabanne Spring Summer 2020.jpg|thumb|Анок Яй<ref>[[:Файл:Anok Yai at Paco Rabanne Spring Summer 2020.jpg]]</ref>.]] '''Анок Яй''' (англ. Anok Yai, 20-декабрь 1997-жылы туулган) — түштүк судандык тектүү америкалык фотомодель. Models.com аны "Жаңы супермоделдердин" бири деп тааныган, 2023-жылы ал "Жылдын модели", ал эми 2024-жылы "АКШнын топмодели" болгон. 2025-жылы Британ мода кеңеши тарабынан "Жылдын модели"<ref>https://models.com/mdx/model-of-the-year-awards-2023/</ref> деп табылган. Ал Наоми Кэмпбеллден кийин Prada көрсөтүүсүн ачкан экинчи кара модель болгон. Ал бир нече жолу i-D, W magazine, Harper’s Bazaar, V Magazine, Elle, Dazed жана Vogue (анын ичинде америкалык Vogue журналынын үч жолку саны) сыяктуу престиждүү басылмалардын мукабаларына чыккан. == '''Өмүр баяны''' == Анок Яй (англ. Anok Yai) 1997-жылдын 20-декабрында Каирде (Египет) Судандагы геноцидден качкан үй-бүлөдөн төрөлгөн. Ал христиан үй-бүлөсүнөн<ref>https://www.vogue.co.uk/article/what-you-need-to-know-about-pradas-new-collection</ref>. Ал 3 жашында үй-бүлөсү Манчестерге (Нью-Гэмпшир штаты, АКШ) көчүп келишкен. Анын апасы медайым, атасы Easterseals компаниясында иштейт; анын сиңдиси Алим анын менеджери жана финансылык кеңешчиси. Яй Манчестер орто мектебин аяктап, Плимут университетине тапшырып, биохимияны окуп, дарыгер болууну көздөгөн. [[Файл:Guests at the 2026 Met Gala 335.jpg|thumb|Анок Яйинин 2026-жылдагы Met Galaдагы образы<ref>https://www.vogue.com/article/anok-yai-2026-met-gala-black-madonna-beauty-balenciaga?utm_source=chatgpt.com</ref>.]] == '''Карьера''' == '''2017—2021: Ачылыш жана карьеранын башталышы''' 2017-жылдын октябрь айында, Говард университетиндеги<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82</ref> бүтүрүү кечеси учурунда, Яйди кесипкөй фотограф Стив «theSUNK» Холл байкап, аны сүрөткө тартууну суранган. Ал сүрөттү Instagramга жайгаштырып, 20 000ден ашык лайк чогулткан. IMG Models сыяктуу моделдик агенттиктер аны менен байланышууга чакырышкан. Акыры, ал бир нече жума бою күн сайын чалып турган Next Model Management менен келишим түзүүнү чечкен. Төрт айдан кийин ал Prada көрсөтүүсүн ачкан биринчи судандык модель болгон. Ошондой эле ал Pradaнын 2018-жылдагы жаз-жай кампаниясына жана Givenchyден Рикардо Тиши иштеп чыккан Nike кампаниясына тартылган. Яй Vogue<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Vogue</ref> (бир нече эл аралык басылмаларды камтыган), W magazine, CR Fashion Book, AnOther, Dust, Purple, Harper’s Bazaar, i-D, Self Service, V Magazine, Elle, Garage, Document Journal, Dazed жана Pop Magazine басылмаларынын мукабаларына жана редакциялык макалаларына чыккан. 2019-жылы Яй Адут Акеч жана Элтон Мейсон<ref>https://web.archive.org/web/20230611054801/https://www.vogue.co.uk/article/chanel-pharrell</ref> менен бирге Chanel-Pharrell коллекциясы үчүн кыска метраждуу тасмага тартылган. Ал AnOther, CR Fashion Book, PRINT, W, Vogue (кореялык, италиялык, бразилиялык жана жапон басылмаларын камтыган) мукабаларына чыккан. 2020-жылы Яй Versace Resort «Flash<ref>https://anneofcarversville.com/fashion/2020/8/23/vibrant-versace-flash-2021-campaign</ref> 2021» жарнамалык кампаниясында модель болгон. Ал Alexander McQueen мода үйүнүн 2020-жылдагы күз-кыш кампаниясына тартылган, анын фотографы Джейми Хоуксворт болгон. Яй кайрадан Vogue (жапон, немис, голландиялык жана америкалык басылмалары) мукабасына чыккан. 2021-жылы Яй Итан Джеймс Грин тарткан Ambush жаз-жай 2021 коллекциясынын жарнамалык кампаниясына тартылган. 2021-жылдын июнь айында ал Hood by Air "02 PROLOGUE" жарнамалык кампаниясына тартылган. Юрген Теллер аны 2021-жылдын кышкы Yves Saint Laurent<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/Yves_Saint_Laurent</ref> жарнамасы үчүн тарткан. 2021-жылдын сентябрь айында ал Ариэль Николсон, Белла Хадид жана Кайя Гербер сыяктуу башка моделдер менен бирге Vogue журналынын мукабасына чыккан. 2lq1auy9hdz5olntjsgg6hgvndxpx28 0 155086 664057 2026-10-29T17:41:01Z Arzuu9-cAichurok 49722 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/149593462|Хоппер, Грейс]]" 664057 wikitext text/x-wiki '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite book/Russian}}</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. lr90omguo2gdeyv5snr39gpnqompn26 664058 664057 2026-10-29T17:45:37Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664058 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite book/Russian}}</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. m2pmmkrx6zd3wrnom2kc2vh0i54als5 664059 664058 2026-10-29T17:45:58Z Arzuu9-cAichurok 49722 664059 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite book/Russian}}</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. ez1e8ev9hetll38zy7m571ydy3icpib 664060 664059 2026-10-29T17:46:04Z Quinlan83 29052 Fix 664060 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite book/Russian}}</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. nv057iaz26593lvaot2yw4doaq3dssg 664062 664060 2026-10-29T17:58:23Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664062 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian |last=Wexelblat |first=Richard L. |title=History of Programming Languages |publisher=Academic Press |location=New York |year=1981 |isbn=0-12-745040-8 }}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian |last=Spencer |first=Donald D. |title=Computers and Information Processing |publisher=C. E. Merrill Publishing Co. |year=1985 |isbn=978-0-675-20290-9 }}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian |last=Laplante |first=Phillip A. |title=Dictionary of Computer Science, Engineering, and Technology |publisher=CRC Press |year=2001 |isbn=978-0-8493-2691-2 }}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian |last=Bunch |first=Bryan H. |title=The Timetables of Technology: A Chronology of the Most Important People and Events in the History of Technology |publisher=Simon & Schuster |year=1993 |isbn=978-0-671-76918-5 }}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite web |title=Genealogics |url=https://www.genealogics.org/ |year=2003 |language=en }}</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. rrjzhv82lq0yg759o4ksum4g67zig8k 664063 664062 2026-10-29T17:59:38Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664063 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Spencer85">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Laplante01">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Bunch93">{{Cite book/Russian}}</ref> <ref name="Booss03">{{Cite book/Russian}}</ref>иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. tb6nu6dr78w5ajwctffjujdstq03xj6 664066 664063 2026-10-29T18:11:09Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664066 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">Richard L. Wexelblat (ed.). ''[https://archive.org/details/historyofprogram0000hist History of Programming Languages]''. — New York: Academic Press, 1981. — ISBN 0-12-745040-8.</ref><ref name="Spencer85">Donald D. Spencer. ''[https://archive.org/details/computerinformat0000unse_n4p5 Computers and Information Processing]''. — C. E. Merrill Publishing Co., 1985. — ISBN 978-0-675-20290-9.</ref><ref name="Laplante01">Phillip A. Laplante. ''[https://archive.org/details/dictionaryofcomp0000unse_g1p1 Dictionary of Computer Science, Engineering, and Technology]''. — CRC Press, 2001. — ISBN 978-0-8493-2691-2.</ref><ref name="Bunch93">Bryan H. Bunch; Alexander Hellemans. ''[https://archive.org/details/timetablesoftech00brya The Timetables of Technology: A Chronology of the Most Important People and Events in the History of Technology]''. — Simon & Schuster, 1993. — ISBN 978-0-671-76918-5.</ref><ref name="Booss03">Bernhelm Booss-Bavnbek; Jens Høyrup. ''Mathematics and War''. — Birkhäuser Verlag, 2003. — ISBN 978-3-7643-1634-1.</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. lcnig2f8avv1c7q10qz0yqy0drkumn2 664143 664066 2026-10-30T10:21:29Z Artelow 2286 Artelow "[[Хоппер, Грейс]]" барагын "[[Грейс Хоппер]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664066 wikitext text/x-wiki [[Файл:Grace Hopper.jpg|мини|200px|Грейс Хоппер]] '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">Richard L. Wexelblat (ed.). ''[https://archive.org/details/historyofprogram0000hist History of Programming Languages]''. — New York: Academic Press, 1981. — ISBN 0-12-745040-8.</ref><ref name="Spencer85">Donald D. Spencer. ''[https://archive.org/details/computerinformat0000unse_n4p5 Computers and Information Processing]''. — C. E. Merrill Publishing Co., 1985. — ISBN 978-0-675-20290-9.</ref><ref name="Laplante01">Phillip A. Laplante. ''[https://archive.org/details/dictionaryofcomp0000unse_g1p1 Dictionary of Computer Science, Engineering, and Technology]''. — CRC Press, 2001. — ISBN 978-0-8493-2691-2.</ref><ref name="Bunch93">Bryan H. Bunch; Alexander Hellemans. ''[https://archive.org/details/timetablesoftech00brya The Timetables of Technology: A Chronology of the Most Important People and Events in the History of Technology]''. — Simon & Schuster, 1993. — ISBN 978-0-671-76918-5.</ref><ref name="Booss03">Bernhelm Booss-Bavnbek; Jens Høyrup. ''Mathematics and War''. — Birkhäuser Verlag, 2003. — ISBN 978-3-7643-1634-1.</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. lcnig2f8avv1c7q10qz0yqy0drkumn2 664147 664143 2026-10-30T10:27:49Z Artelow 2286 Калып кошулду 664147 wikitext text/x-wiki {{Персона |ысымы = Грейс Хоппер |нукура ысымы = {{lang-sv|Grace Hopper}} |сүрөт = Grace Hopper.jpg |туурасы = 280px |сүрөткө баяндама = |түшүндүрмө = |төрөлгөндөгү аты = |ишмердүүлүк тармагы = математик, деңиз офицери, информатик, университеттин мугалими, программист, физик |туулган датасы = 9.12.1906 |өлгөн датасы = |туулган жери = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], [[Нью-Йорк]] |жарандыгы = {{Өлкө желеги|АКШ}} |букаралык = |өлгөн жери = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], Арлингтон |атасы = Уолтер Флетчер Мюррей |апасы = Мэри Кэмпбелл ван Хорн |күйөөсү = Винсент Фостер Хоппер |жубайы = |балдары = |сыйлыктары = |сайт = |ар кандай = |кол тамга = |кол тамганын өлчөмү = |уикиказына = Grace_Hopper |Өлгөн датасы=1.1.1992}} '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">Richard L. Wexelblat (ed.). ''[https://archive.org/details/historyofprogram0000hist History of Programming Languages]''. — New York: Academic Press, 1981. — ISBN 0-12-745040-8.</ref><ref name="Spencer85">Donald D. Spencer. ''[https://archive.org/details/computerinformat0000unse_n4p5 Computers and Information Processing]''. — C. E. Merrill Publishing Co., 1985. — ISBN 978-0-675-20290-9.</ref><ref name="Laplante01">Phillip A. Laplante. ''[https://archive.org/details/dictionaryofcomp0000unse_g1p1 Dictionary of Computer Science, Engineering, and Technology]''. — CRC Press, 2001. — ISBN 978-0-8493-2691-2.</ref><ref name="Bunch93">Bryan H. Bunch; Alexander Hellemans. ''[https://archive.org/details/timetablesoftech00brya The Timetables of Technology: A Chronology of the Most Important People and Events in the History of Technology]''. — Simon & Schuster, 1993. — ISBN 978-0-671-76918-5.</ref><ref name="Booss03">Bernhelm Booss-Bavnbek; Jens Høyrup. ''Mathematics and War''. — Birkhäuser Verlag, 2003. — ISBN 978-3-7643-1634-1.</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. == Булактар == {{Булактар|2}} mg0ov1c3q0kzwc1cwjj327k6bjppjz8 664152 664147 2026-10-30T10:47:58Z Artelow 2286 664152 wikitext text/x-wiki {{Персона |ысымы = Грейс Хоппер |нукура ысымы = {{lang-sv|Grace Hopper}} |сүрөт = Grace Hopper.jpg |туурасы = 280px |сүрөткө баяндама = |түшүндүрмө = |төрөлгөндөгү аты = |ишмердүүлүк тармагы = математик, деңиз офицери, информатик, университеттин мугалими, программист, физик |туулган датасы = 9.12.1906 |Өлгөн датасы = 1.1.1992 |туулган жери = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], [[Нью-Йорк]] |жарандыгы = {{Өлкө желеги|АКШ}} |букаралык = |өлгөн жери = [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]], Арлингтон |атасы = Уолтер Флетчер Мюррей |апасы = Мэри Кэмпбелл ван Хорн |күйөөсү = Винсент Фостер Хоппер |жубайы = |балдары = |сыйлыктары = |сайт = |ар кандай = |кол тамга = |кол тамганын өлчөмү = |уикиказына = Grace_Hopper }} '''Грейс Хоппер''' ({{Lang-en|Grace Hopper}} (туулгандагы аты ''Грейс'' Брюстер Мюррей; 1906-жылдын 9-декабры – 1992-жылдын [[1-январь|1-январы]] ) - Америка Кошмо Штаттарынын Аскер-деңиз флотундагы америкалык окумуштуу жана коммодор (кичи рангдагы контр-адмирал) жана биринчи [[Компилер|компилятордун]] <ref name="Wexelblat81">Richard L. Wexelblat (ed.). ''[https://archive.org/details/historyofprogram0000hist History of Programming Languages]''. — New York: Academic Press, 1981. — ISBN 0-12-745040-8.</ref><ref name="Spencer85">Donald D. Spencer. ''[https://archive.org/details/computerinformat0000unse_n4p5 Computers and Information Processing]''. — C. E. Merrill Publishing Co., 1985. — ISBN 978-0-675-20290-9.</ref><ref name="Laplante01">Phillip A. Laplante. ''[https://archive.org/details/dictionaryofcomp0000unse_g1p1 Dictionary of Computer Science, Engineering, and Technology]''. — CRC Press, 2001. — ISBN 978-0-8493-2691-2.</ref><ref name="Bunch93">Bryan H. Bunch; Alexander Hellemans. ''[https://archive.org/details/timetablesoftech00brya The Timetables of Technology: A Chronology of the Most Important People and Events in the History of Technology]''. — Simon & Schuster, 1993. — ISBN 978-0-671-76918-5.</ref><ref name="Booss03">Bernhelm Booss-Bavnbek; Jens Høyrup. ''Mathematics and War''. — Birkhäuser Verlag, 2003. — ISBN 978-3-7643-1634-1.</ref> иштеп чыгуучусу. Ал Гарвард Марк I компьютери үчүн программаларды жазган алгачкылардын бири болгон; ал машинадан көз карандысыз программалоо тилдеринин концепциясын иштеп чыккан, бул биринчи жогорку деңгээлдеги программалоо тилдеринин бири болгон [[COBOL|COBOLдун]] түзүлүшүнө алып келген. Ал программалык мүчүлүштүктөрдү оңдоо концепциясын жайылткандыгы менен белгилүү. Анын көптөгөн жетишкендиктери жана деңиз флотундагы жогорку даражасы үчүн аны кээде "Укмуштуудай ырайым" деп аташат (балким, ''"Укмуштуудай ырайым"'' гимнине [[Аллюзия|шилтеме]] ) <ref name="urlCyber Heroes of the past: Amazing Grace Hopper">{{Cite web|url=http://wvegter.hivemind.net/abacus/CyberHeroes/Hopper.htm|title=Cyber Heroes of the past: "Amazing Grace" Hopper|lang=en}}</ref> <ref name="urlGrace Murray Hopper">{{Cite web|url=http://www.agnesscott.edu/lriddle/women/hopper.htm|title=Grace Murray Hopper|lang=en}}</ref> . АКШнын Аскер-деңиз флотунун USS Hopper (DDG-70) эсминеци, Энергетика министрлигинин Ядролук изилдөөлөр боюнча эсептөө борборунун (NERSC) Cray XE6 "Hopper" суперкомпьютери жана трансатлантикалык суу астында жүрүүчү байланыш кабели анын урматына коюлган. == Булактар == {{Булактар|2}} obkwbhedl26nmwil1k18sdi043kp6yw 0 155087 664061 2026-10-29T17:50:28Z Делфии 49662 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/153703051|Эмили дю Шатле]]" 664061 wikitext text/x-wiki '''Габриэль Эмили Ле Тоннелиер де Бретуй, Маркиз дю Шателе''' ( {{Lang-fr|Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet}} ( 1706- жыл 17-декабрь, [[Париж]] – 1749-жыл 10-сентябрь ) – [[Франция|француз]] {{математик|Франции|XVIII века}} жана {{физик|Франции|XVIII века}}. Ал көп жылдар бою [[Вольтер|Вольтердин]] сүйүктүүсү жана [[Музалар|илхамы]] болгон. a6vppokzr2i5dp4gfp65tfs3otzsm20 664064 664061 2026-10-29T18:02:32Z Делфии 49662 /* */ 664064 wikitext text/x-wiki '''Габриэль Эмили Ле Тоннелье де Бретеиль, маркиза Дю Шатле''' (фр. ''Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet'', (1706-жылдын 17-декабры, Париж – 1749-жылдын 10-сентябры) - француз математиги жана физиги. Ал Вольтердин көптөн берки сүйүктүүсү жана илхамы болгон. == Өмүр баяны == Габриэль Эмили Луи Николя Ле Тоннелье, барон де Бретейдин (1648–1728) жана анын экинчи аялы Габриэль-Анн де Фруленин (1670–1740) кызы болгон. Анын атасы Версаль сарайында Людовик XIV менен болгон кабыл алууларга чет элдик элчилерди даярдап, падышага көрсөткөн. Барондун Париждеги үйү ошол доордун илим жана искусство жаатындагы белгилүү инсандары, Жан-Батист Руссо жана Фонтенель сыяктуу алгачкы Агартуу доорунун өкүлдөрү чогулган жай болгон. Эмилинин талантын баалаган атасы ага эң сонун классикалык билим берген. Башка нерселер менен катар ал англис жана италия тилдерин үйрөнгөн, фехтование, ырдоо, бийлөө, театрды терең изилдеген жана спинетте ойногон. 16 жашында Эмили сарайга кабыл алынган. Ал коомдо ийгиликтерге жетишкен жана бир нече кыска мөөнөттүү мамилелерге ээ болгон: маркиз де Гебриан жана маршал Ришелье менен. 1725-жылы 12-июнда Эмили отуз жаштагы маркиз Флоран Клод дю Шатлеге (1695–1765) үйлөнгөн (кийинчерээк Вольтер Шатле деп аталып калган). Ал күйөөсү менен Семур-ан-Оксуага барган, ал жерде маркиз падышалык башкаруучу болуп кызмат кылган. Жубайлардын үч баласы болгон: 1743-жылы Монтенеро герцогу Альфонсо Карафага (1713–1760) турмушка чыккан Франсуаза-Габриэль-Паулина дю Шатле (1726–1754); Луи Мари Флоран дю Шатле (1727–1793); жана Виктор-Эсприт дю Шатле (1733–1734). Семур-ан-Оксуада ал де Мезьер менен таанышкан, ал анын математикага болгон кумарлануусун ойготкон. 1730-жылы Эмили Парижге кайтып келген. Ал кезде аристократиядагы нике сейрек учурларда сүйүүгө негизделген; тескерисинче, алар күйөө менен аялдын ортосундагы келишимдик мамилелер болгон. Маркиза дю Шатле күйөөсүнө болгон милдеттери үч баласы төрөлгөндөн кийин толук аткарылат деп эсептеген. Ал эркиндиктен ырахат алган, коомчул адамга гана тиешелүү болгон адеп-ахлактын чегинен чыкпаган. Эмиль бир нече кыска мөөнөттүү мамилелерге ээ болгон, анын ичинде математик жана астроном Пьер де Мопертю жана математик Алексис Клер менен. Бирок, ал күйөөсү менен ишенимдүү мамиледе болуп, аны менен кат алышып, анын кеңешине кулак каккан. 1733-жылы маркиза Вольтер менен таанышып, анын ойношу болуп калган. 1734-жылы ал "Орлеан кызы" чыгармасын жазганы үчүн камакка алынбоо үчүн Парижден кетүүгө аргасыз болгондо, Эмиль ага күйөөсүнүн Шампандагы Сирей-сюр-Блейздеги кичинекей, эскирген сарайын баш калкалоочу жай катары сунуштаган. Камакка алуу ордери жакын арада алынып салынбай турганы айкын болгондон кийин, Эмили Вольтердин артынан жөнөдү. Сирей он беш жыл бою алардын туруктуу жашаган жери болуп калды жана алар бардык саякаттарынан дайыма ушул сарайга кайтып келишкен. Шатле жубайлары анчалык бай эмес болчу, ал эми Вольтердин байлыгы көп болчу. Сирейге көчүп баргандан көп өтпөй, маркиза Вольтердин өтүнүчү жана анын акчасы менен сарайды жарым-жартылай кайра курган. Сирейге жаратылыш таануу лабораториясы жана китепкана жайгашкан жаңы канат кошулган. Эмили менен Вольтер оптикалык кубулуштарды жана вакуум кубулушун изилдешкен, ал эми Вольтердин пьесалары сарайдын чатырынын астында курулган кичинекей театрда коюлган. Сирей жазуучулардын, жаратылыш таануучулардын жана математиктердин жолугушуу жайына айланган. Вольтер бул жерде 1736-1737-жылдары "Ньютондун философиясынын элементтерин" жазган. 1745-жылы Эмили Ньютондун "Principia Mathematica" (Табигый философиянын математикалык принциптери) чыгармасын которуп баштаган, ал бул чыгарманы өмүрүнүн акырына чейин уланткан. Анын негизги жетишкендиги эмгекти латын тилинен француз тилине которууда эмес, Ньютондун математикалык аргументтерин Лейбництин чексиз кичинекей эсептөө ыкмасына интеграциялоодо болгон, ал континентте кабыл алынган. Андан тышкары, дю Шатле Ньютондун текстине комментарий берген. Ал "кыймыл саны" деген термин (Ньютон масса менен ылдамдыктын көбөйтүндүсүн атаган) масса менен ылдамдыктын квадратынын көбөйтүндүсүнө көбүрөөк ылайыктуу деп ырастаган (Лейбництен кийин ал "душмандык күч" деп аталган). Ал ошол кездеги илимий коомчулукту бул ырастоону кабыл алууга көндүрө алган эмес. Көп жылдардан кийин гана эски терминдер туура эмес деп табылып, "импульс" жана "кинетикалык энергия" менен алмаштырылган. 1737-жылы ал "От жөнүндө эссе" кол жазмасын жарыялаган, анда ал инфракызыл нурлануунун заманбап түшүнүктөрүнө окшош идеяларды билдирген. 1738-жылы дю Шатле жана Вольтер Франция академиясы тарабынан оттун мүнөзү боюнча эң мыкты макала үчүн жарыяланган сынакка өз алдынча катышышкан. Макалалар анонимдүү түрдө берилгендиктен, аялдар да катыша алышкан. Сыйлык швейцариялык математик Леонард Эйлерге ыйгарылган, бирок дю Шатленин "От жөнүндөгү эссе" 1744-жылы Академиянын эсебинен басылып чыккан. 1746-жылы дю Шатле Болонь Илимдер Академиясынын мүчөсү болгон (Париж академиясы аялдарды кабыл алган эмес). 1744-жылдан 1748-жылга чейин дю Шатле Вольтер менен Версалга көп барып турган, ал кайрадан сарайда кабыл алынган. 1748–1749-жылдары ал аны менен бирге Польшанын мурдагы падышасы Людовик XVнин кайнатасы Станислав Лешиньскийдин резиденциясы болгон Луневиль сепилинде жашаган. Ал сарай кызматчысы, офицер жана акын де Сен-Ламбердин ойношу болгон. Кош бойлуу болгондон кийин, дю Шатле күйөөсүн бала аныкы экенине ынандырган. Улуу акын өмүрүнүн калган бөлүгүндө сүйүктүүсүнүн өлүмү үчүн өзүн күнөөлөгөн. Ал Клер менен биргеликте Ньютондун чыгармасын которууну аяктап, ишин уланткан. 1749-жылдын сентябрь айынын башында ал кыз төрөйт; Вольтердин айтымында, "кыз апасы анын столунда иштеп жатканда төрөлгөн". 1749-жылдын 10-сентябрында Эмиль дю Шатле төрөттөн кийинки ысытмадан каза болгон; анын жаңы төрөлгөн кызы да көпкө жашаган эмес. Өлгөндөн кийин Вольтер д'Аржанталга мындай деп жазган: "Мен сүйүктүүмдөн гана эмес, өзүмдүн жарымынан, мен үчүн жараткан жанымдан, бешигинен бери билген досумдан айрылдым". Клеронун "Principia Mathematica de Philosophia Naturalis" котормосу 1759-жылы Вольтердин кириш сөзү менен басылып чыккан. Бул Ньютондун эмгегинин француз тилине бүгүнкү күнгө чейин жалгыз котормосу бойдон калууда. Дю Шатленин Вольтер менен болгон жүзгө жакын кат алышуусу көбүнчө жоголгон. Дю Шатле жазган (жарыяланбаган) болжол менен үч жүз бет текст Санкт-Петербургдагы Вольтердин гезиттеринде сакталып калган. == Заманбап искусстводогу шилтемелер == Эмилия жөнүндө В. Аксеновдун "Вольтерлер жана Вольтерлер" романында айтылат. 2007-жылы режиссёр Арно Селиньяк Эмилия жөнүндө Леа Друкердин катышуусунда "Кудайдын Эмилиясы" аттуу телефильм тарткан. 2008-жылы композитор Кайя Саариахо Эмилия дю Шатленин өмүр баянына негизделген "Эмилия" операсын жазган. Премьера 2010-жылдын 1-мартында Лиондо, ал эми 2010-жылдын 18-мартында Амстердамда өткөн. Башкы ролду Карита Маттила ырдаган. bluwvj4f3mxj1epzhm2beeouyos0r4w 664065 664064 2026-10-29T18:07:50Z Делфии 49662 /* */ 664065 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: center;"> <table style="border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; width: 340px; border-collapse: collapse; font-family: sans-serif; font-size: 14px; margin: 0 auto;"> <tr> <th colspan="2" style="background-color: #eaecf0; text-align: center; padding: 10px; font-size: 16px;"> <div style="text-align: center; width: 100%;">Эмили дю Шатле</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center; padding: 10px;"> [[Файл:Inconnu, portrait de madame Du Châtelet à sa table de travail, détail (château de Breteuil) -001.jpg]] </td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; width: 40%; text-align: left;">Туулган аты</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">Габриэль-Эмили Ле Тоннелье де Бретей</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Туулган күнү</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">17 декабрь 1706</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Туулган жери</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">Париж</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Каза болгон күнү</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">10 сентябрь 1749 (42 жашта)</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Каза болгон жери</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">Люневиль</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Өлкөсү</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">[[Файл:Flag of France (1794–1815, 1830–1974).svg|20px|border]] Франция</td> </tr> <tr style="border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <td style="padding: 8px; font-weight: bold; text-align: left;">Ишмердүүлүгү</td> <td style="padding: 8px; text-align: left;">математик, физик, тил философу</td> </tr> </table> </div> '''Габриэль Эмили Ле Тоннелье де Бретеиль, маркиза Дю Шатле''' (фр. ''Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil, marquise du Châtelet'', (1706-жылдын 17-декабры, Париж – 1749-жылдын 10-сентябры) - француз математиги жана физиги. Ал Вольтердин көптөн берки сүйүктүүсү жана илхамы болгон. == Өмүр баяны == Габриэль Эмили Луи Николя Ле Тоннелье, барон де Бретейдин (1648–1728) жана анын экинчи аялы Габриэль-Анн де Фруленин (1670–1740) кызы болгон. Анын атасы Версаль сарайында Людовик XIV менен болгон кабыл алууларга чет элдик элчилерди даярдап, падышага көрсөткөн. Барондун Париждеги үйү ошол доордун илим жана искусство жаатындагы белгилүү инсандары, Жан-Батист Руссо жана Фонтенель сыяктуу алгачкы Агартуу доорунун өкүлдөрү чогулган жай болгон. Эмилинин талантын баалаган атасы ага эң сонун классикалык билим берген. Башка нерселер менен катар ал англис жана италия тилдерин үйрөнгөн, фехтование, ырдоо, бийлөө, театрды терең изилдеген жана спинетте ойногон. 16 жашында Эмили сарайга кабыл алынган. Ал коомдо ийгиликтерге жетишкен жана бир нече кыска мөөнөттүү мамилелерге ээ болгон: маркиз де Гебриан жана маршал Ришелье менен. 1725-жылы 12-июнда Эмили отуз жаштагы маркиз Флоран Клод дю Шатлеге (1695–1765) үйлөнгөн (кийинчерээк Вольтер Шатле деп аталып калган). Ал күйөөсү менен Семур-ан-Оксуага барган, ал жерде маркиз падышалык башкаруучу болуп кызмат кылган. Жубайлардын үч баласы болгон: 1743-жылы Монтенеро герцогу Альфонсо Карафага (1713–1760) турмушка чыккан Франсуаза-Габриэль-Паулина дю Шатле (1726–1754); Луи Мари Флоран дю Шатле (1727–1793); жана Виктор-Эсприт дю Шатле (1733–1734). Семур-ан-Оксуада ал де Мезьер менен таанышкан, ал анын математикага болгон кумарлануусун ойготкон. 1730-жылы Эмили Парижге кайтып келген. Ал кезде аристократиядагы нике сейрек учурларда сүйүүгө негизделген; тескерисинче, алар күйөө менен аялдын ортосундагы келишимдик мамилелер болгон. Маркиза дю Шатле күйөөсүнө болгон милдеттери үч баласы төрөлгөндөн кийин толук аткарылат деп эсептеген. Ал эркиндиктен ырахат алган, коомчул адамга гана тиешелүү болгон адеп-ахлактын чегинен чыкпаган. Эмиль бир нече кыска мөөнөттүү мамилелерге ээ болгон, анын ичинде математик жана астроном Пьер де Мопертю жана математик Алексис Клер менен. Бирок, ал күйөөсү менен ишенимдүү мамиледе болуп, аны менен кат алышып, анын кеңешине кулак каккан. 1733-жылы маркиза Вольтер менен таанышып, анын ойношу болуп калган. 1734-жылы ал "Орлеан кызы" чыгармасын жазганы үчүн камакка алынбоо үчүн Парижден кетүүгө аргасыз болгондо, Эмиль ага күйөөсүнүн Шампандагы Сирей-сюр-Блейздеги кичинекей, эскирген сарайын баш калкалоочу жай катары сунуштаган. Камакка алуу ордери жакын арада алынып салынбай турганы айкын болгондон кийин, Эмили Вольтердин артынан жөнөдү. Сирей он беш жыл бою алардын туруктуу жашаган жери болуп калды жана алар бардык саякаттарынан дайыма ушул сарайга кайтып келишкен. Шатле жубайлары анчалык бай эмес болчу, ал эми Вольтердин байлыгы көп болчу. Сирейге көчүп баргандан көп өтпөй, маркиза Вольтердин өтүнүчү жана анын акчасы менен сарайды жарым-жартылай кайра курган. Сирейге жаратылыш таануу лабораториясы жана китепкана жайгашкан жаңы канат кошулган. Эмили менен Вольтер оптикалык кубулуштарды жана вакуум кубулушун изилдешкен, ал эми Вольтердин пьесалары сарайдын чатырынын астында курулган кичинекей театрда коюлган. Сирей жазуучулардын, жаратылыш таануучулардын жана математиктердин жолугушуу жайына айланган. Вольтер бул жерде 1736-1737-жылдары "Ньютондун философиясынын элементтерин" жазган. 1745-жылы Эмили Ньютондун "Principia Mathematica" (Табигый философиянын математикалык принциптери) чыгармасын которуп баштаган, ал бул чыгарманы өмүрүнүн акырына чейин уланткан. Анын негизги жетишкендиги эмгекти латын тилинен француз тилине которууда эмес, Ньютондун математикалык аргументтерин Лейбництин чексиз кичинекей эсептөө ыкмасына интеграциялоодо болгон, ал континентте кабыл алынган. Андан тышкары, дю Шатле Ньютондун текстине комментарий берген. Ал "кыймыл саны" деген термин (Ньютон масса менен ылдамдыктын көбөйтүндүсүн атаган) масса менен ылдамдыктын квадратынын көбөйтүндүсүнө көбүрөөк ылайыктуу деп ырастаган (Лейбництен кийин ал "душмандык күч" деп аталган). Ал ошол кездеги илимий коомчулукту бул ырастоону кабыл алууга көндүрө алган эмес. Көп жылдардан кийин гана эски терминдер туура эмес деп табылып, "импульс" жана "кинетикалык энергия" менен алмаштырылган. 1737-жылы ал "От жөнүндө эссе" кол жазмасын жарыялаган, анда ал инфракызыл нурлануунун заманбап түшүнүктөрүнө окшош идеяларды билдирген. 1738-жылы дю Шатле жана Вольтер Франция академиясы тарабынан оттун мүнөзү боюнча эң мыкты макала үчүн жарыяланган сынакка өз алдынча катышышкан. Макалалар анонимдүү түрдө берилгендиктен, аялдар да катыша алышкан. Сыйлык швейцариялык математик Леонард Эйлерге ыйгарылган, бирок дю Шатленин "От жөнүндөгү эссе" 1744-жылы Академиянын эсебинен басылып чыккан. 1746-жылы дю Шатле Болонь Илимдер Академиясынын мүчөсү болгон (Париж академиясы аялдарды кабыл алган эмес). 1744-жылдан 1748-жылга чейин дю Шатле Вольтер менен Версалга көп барып турган, ал кайрадан сарайда кабыл алынган. 1748–1749-жылдары ал аны менен бирге Польшанын мурдагы падышасы Людовик XVнин кайнатасы Станислав Лешиньскийдин резиденциясы болгон Луневиль сепилинде жашаган. Ал сарай кызматчысы, офицер жана акын де Сен-Ламбердин ойношу болгон. Кош бойлуу болгондон кийин, дю Шатле күйөөсүн бала аныкы экенине ынандырган. Улуу акын өмүрүнүн калган бөлүгүндө сүйүктүүсүнүн өлүмү үчүн өзүн күнөөлөгөн. Ал Клер менен биргеликте Ньютондун чыгармасын которууну аяктап, ишин уланткан. 1749-жылдын сентябрь айынын башында ал кыз төрөйт; Вольтердин айтымында, "кыз апасы анын столунда иштеп жатканда төрөлгөн". 1749-жылдын 10-сентябрында Эмиль дю Шатле төрөттөн кийинки ысытмадан каза болгон; анын жаңы төрөлгөн кызы да көпкө жашаган эмес. Өлгөндөн кийин Вольтер д'Аржанталга мындай деп жазган: "Мен сүйүктүүмдөн гана эмес, өзүмдүн жарымынан, мен үчүн жараткан жанымдан, бешигинен бери билген досумдан айрылдым". Клеронун "Principia Mathematica de Philosophia Naturalis" котормосу 1759-жылы Вольтердин кириш сөзү менен басылып чыккан. Бул Ньютондун эмгегинин француз тилине бүгүнкү күнгө чейин жалгыз котормосу бойдон калууда. Дю Шатленин Вольтер менен болгон жүзгө жакын кат алышуусу көбүнчө жоголгон. Дю Шатле жазган (жарыяланбаган) болжол менен үч жүз бет текст Санкт-Петербургдагы Вольтердин гезиттеринде сакталып калган. == Заманбап искусстводогу шилтемелер == Эмилия жөнүндө В. Аксеновдун "Вольтерлер жана Вольтерлер" романында айтылат. 2007-жылы режиссёр Арно Селиньяк Эмилия жөнүндө Леа Друкердин катышуусунда "Кудайдын Эмилиясы" аттуу телефильм тарткан. 2008-жылы композитор Кайя Саариахо Эмилия дю Шатленин өмүр баянына негизделген "Эмилия" операсын жазган. Премьера 2010-жылдын 1-мартында Лиондо, ал эми 2010-жылдын 18-мартында Амстердамда өткөн. Башкы ролду Карита Маттила ырдаган. qsm31n9kqyt7w0n3pmq5ydtvcllq0ri 3 155088 664067 2026-10-29T18:12:41Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664067 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:12, 29 октябрь 2026 (UTC) 18k0rgcy65e9mldfttd9k5quq45wc5o 3 155089 664068 2026-10-29T18:12:51Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664068 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:12, 29 октябрь 2026 (UTC) 18k0rgcy65e9mldfttd9k5quq45wc5o 0 155090 664070 2026-10-29T18:28:43Z Kalbekova Malika 10C 49644 Жаңы барак: "‎[[Файл:181206-F-DT527-087 (cropped).jpg|thumb]] <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source=chatgpt.com https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source]</ref>'''Глэдис Мэй Браун Вест''' (англ. Gladys Mae Brown West; 27-октябрь 1930-ж. — 17-январь 2026-ж.) — америкалык математик. Глэдис Мэй Браун Вест Жердин формасынын математикалык мо..." 664070 wikitext text/x-wiki [[Файл:181206-F-DT527-087 (cropped).jpg|thumb]] <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source=chatgpt.com https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source]</ref>'''Глэдис Мэй Браун Вест''' (англ. Gladys Mae Brown West; 27-октябрь 1930-ж. — 17-январь 2026-ж.) — америкалык математик. Глэдис Мэй Браун Вест Жердин формасынын математикалык моделин иштеп чыкканы жана глобалдык жайгаштыруу технологиясын, башкача айтканда, глобалдык жайгаштыруу системасын өнүктүрүүгө кошкон салымы менен белгилүү. Байкоочунун көз карашынан алганда, Глэдис Мэй Браун Вест геодезиялык маселелерди терең түшүнгөндүгүн көрсөтөт. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source=chatgpt.com#Early_life_and_education https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source#Early_life_and_education]</ref>'''Эрте жашоо жана билим алуу''' Глэдис кадимки айылдык үй-бүлөдө чоңойгон. Анын ата-энеси дыйканчылык менен алектенген. Бала кезинен эле ал жакшы окуган жана билим анын жашоосунда көбүрөөк нерсеге жетишүүгө жардам берерин түшүнгөн. Мектепти аяктагандан кийин ал Виргиния штатынын университетине тапшырган. 1952-жылы Глэдис математика боюнча бакалавр даражасын, ал эми 1955-жылы ошол эле адистик боюнча магистр даражасын алган. Ал кезде аялдардын, айрыкча афроамерикалык аялдардын илим чөйрөсүндө ийгиликке жетүүсү оңой болгон эмес, бирок ал өз максатына умтулууну уланткан. <ref>[https://www.af.mil/News/Features/Article/1707659/mathematician-inducted-into-space-and-missiles-pioneers-hall-of-fame/?utm_source=chatgpt.com https://www.af.mil/News/Features/Article/1707659/mathematician-inducted-into-space-and-missiles-pioneers-hall-of-fame/?utm_source]</ref>'''Иш жана жетишкендиктер''' 1956-жылы ал АКШнын Аскер-деңиз флотунун изилдөө борборунда математик болуп иштей баштаган. Глэдис Жердин формасын так аныктоого жардам берген эсептөөлөр менен алектенген. Анын изилдөөлөрү бүгүнкү күндө жайгашкан жерди аныктоо жана маршруттарды түзүү үчүн колдонулган GPS системасынын өнүгүшүнө салым кошкон. <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source=chatgpt.com https://en.wikipedia.org/wiki/Gladys_West?utm_source]</ref>'''Сыйлыктар жана жеке жашоо''' 2018-жылы Глэдис Уэст АКШнын Аскер-аба күчтөрүнүн Космос жана ракета технологиялары боюнча пионерлер залына киргизилген. Ал Айра Уэстке турмушка чыккан, алардын үч баласы болгон. Көп жыл иштегенден кийин, ал 1998-жылы пенсияга чыккан. <ref>[https://news.vt.edu/articles/2026/01/MC-gladyswestmemoriam.html?utm_source=chatgpt.com https://news.vt.edu/articles/2026/01/MC-gladyswestmemoriam.html?utm_]</ref>'''Өлүү''' Глэдис Уэст 2026-жылдын 17-январында 95 жашында Виргиния штатында, АКШда каза болгон. Альцгеймер оорусунун татаалдашуусунан көз жумган. Анын өлүмү илимий коомчулук үчүн жоготуу болду. Уэст Жердин математикалык моделдерин иштеп чыгууга чоң салым кошкон, алар заманбап GPS системасынын негизин түзгөн. f09pjo1n2gjnnj5vbra7bqmphnab370 3 155091 664071 2026-10-29T19:13:05Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664071 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:13, 29 октябрь 2026 (UTC) pv3xqsoivp08qvlju2ew848kpwqpmgr 3 155092 664072 2026-10-29T19:13:15Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664072 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:13, 29 октябрь 2026 (UTC) pv3xqsoivp08qvlju2ew848kpwqpmgr 3 155093 664073 2026-10-29T19:13:25Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664073 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:13, 29 октябрь 2026 (UTC) pv3xqsoivp08qvlju2ew848kpwqpmgr 3 155094 664079 2026-10-29T22:14:15Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664079 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:14, 29 октябрь 2026 (UTC) obuvjdlnmpbpg7qpbe08boiq7g6iy6y 3 155095 664083 2026-10-30T00:14:44Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664083 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 00:14, 30 октябрь 2026 (UTC) 67efke4bof55lmhx7efyk8pmrmf34k3 0 155096 664085 2026-10-30T00:41:33Z Arzuu9-cAichurok 49722 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/154724210|Мендельсон, Фанни]]" 664085 wikitext text/x-wiki '''Фанни Хансель''' ( {{Lang-de|Fanny Hensel}}, 1805-жылдын {{lang-de2|Mendelssohn}} ноябрындагы '''Мендельсон''' аттуу кыздын энеси ( {{Туулган датасы|14|11|1805}}, чөмүлтүлгөндөн кийин да Бартолди. {{Туулган жери|Гамбург}} — {{Каза болгон датасы|14|05|1847}}, {{Өлгөн жери|Берлин}} )—немис {{певица|Германии|XIX века}} , {{пианистка|Германии|XIX века}} жана {{Композитор|Германии|XIX века}} . [[Феликс Мендельсон|Феликс Мендельсон Бартолдинин]] эжеси, алардын чоң атасы да белгилүү еврей-немис философу жана педагогу Моисей Мендельсон болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. hmqpr26piti66c3vxfu1q7urxoyuoy9 664088 664085 2026-10-30T01:01:15Z Arzuu9-cAichurok 49722 Created by translating the section "__LEAD_SECTION__" from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/154724210|Мендельсон, Фанни]]" 664088 wikitext text/x-wiki '''Фанни Хансель''' ( {{Lang-de|Fanny Hensel}}, 1805-жылдын {{lang-de2|Mendelssohn}} ноябрындагы '''Мендельсон''' аттуу кыздын энеси ( {{Туулган датасы|14|11|1805}}, чөмүлтүлгөндөн кийин да Бартолди. {{Туулган жери|Гамбург}} — {{Каза болгон датасы|14|05|1847}}, {{Өлгөн жери|Берлин}} )—немис {{певица|Германии|XIX века}} , {{пианистка|Германии|XIX века}} жана {{Композитор|Германии|XIX века}} . [[Феликс Мендельсон|Феликс Мендельсон Бартолдинин]] эжеси, алардын чоң атасы да белгилүү еврей-немис философу жана педагогу Моисей Мендельсон болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == __LEAD_SECTION__ == '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. mci5jgbiirslbi7ck5ce63b7zo0smd5 664094 664088 2026-10-30T01:33:33Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664094 wikitext text/x-wiki '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == __LEAD_SECTION__ == '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. n39lmezkyy564sg069jkmfu432ihsma 664096 664094 2026-10-30T01:36:41Z Arzuu9-cAichurok 49722 664096 wikitext text/x-wiki '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. 8z6j0pilg7swy5sb17nkkf18lmzztwz 664097 664096 2026-10-30T01:37:13Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664097 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fanny Hensel 1842.jpg|мини|Фанни Хенсель. Портрет работы Моритца Даниэля Оппенгейма, 1842-жыл]] '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. 5d4xfm0wcf349bbrj0rzv8ukomegmjv 664098 664097 2026-10-30T01:38:26Z Arzuu9-cAichurok 49722 /* */ 664098 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fanny Hensel 1842.jpg|мини|Фанни Хенсель. Портрет работы Моритца Даниэля Оппенгейма, 1842-жыл]] '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/en/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Фанни Хенсел — Мендельсон коомунун расмий сайты] * [https://staatsbibliothek-berlin.de/die-staatsbibliothek/abteilungen/musik/sammlungen/bestaende/familie-mendelssohn/fanny-hensel-geb-mendelssohn-bartholdy-1805-1847 Фанни Хенсел — Берлин мамлекеттик китепканасы] * [https://fannyhensel.de/?lang=en&page_id=1393 Fanny Hensel — Biography] * [https://www.loc.gov/item/n82155113/fanny-mendelssohn-hensel-1805-1847/ Фанни Мендельсон Хенсел — АКШ Конгрессинин китепканасы] * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Fanny Hensel — немис тилиндеги өмүр баяны] 4y9diahn2d23l4kdw6n415ylth7qaod 664105 664098 2026-10-30T03:57:01Z Elerimen 49023 664105 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fannymendelssohn-improved.jpg|thumb|Фанни Мендельсон]] '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/en/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Фанни Хенсел — Мендельсон коомунун расмий сайты] * [https://staatsbibliothek-berlin.de/die-staatsbibliothek/abteilungen/musik/sammlungen/bestaende/familie-mendelssohn/fanny-hensel-geb-mendelssohn-bartholdy-1805-1847 Фанни Хенсел — Берлин мамлекеттик китепканасы] * [https://fannyhensel.de/?lang=en&page_id=1393 Fanny Hensel — Biography] * [https://www.loc.gov/item/n82155113/fanny-mendelssohn-hensel-1805-1847/ Фанни Мендельсон Хенсел — АКШ Конгрессинин китепканасы] * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Fanny Hensel — немис тилиндеги өмүр баяны] q7dgdhbwnz7h8l8n44n8gjsdarx65v4 664140 664105 2026-10-30T10:20:59Z Artelow 2286 Artelow "[[Мендельсон, Фанни]]" барагын "[[Фанни Мендельсон]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664105 wikitext text/x-wiki [[Файл:Fannymendelssohn-improved.jpg|thumb|Фанни Мендельсон]] '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/en/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Фанни Хенсел — Мендельсон коомунун расмий сайты] * [https://staatsbibliothek-berlin.de/die-staatsbibliothek/abteilungen/musik/sammlungen/bestaende/familie-mendelssohn/fanny-hensel-geb-mendelssohn-bartholdy-1805-1847 Фанни Хенсел — Берлин мамлекеттик китепканасы] * [https://fannyhensel.de/?lang=en&page_id=1393 Fanny Hensel — Biography] * [https://www.loc.gov/item/n82155113/fanny-mendelssohn-hensel-1805-1847/ Фанни Мендельсон Хенсел — АКШ Конгрессинин китепканасы] * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Fanny Hensel — немис тилиндеги өмүр баяны] q7dgdhbwnz7h8l8n44n8gjsdarx65v4 664148 664140 2026-10-30T10:34:39Z Artelow 2286 Калып кошулду 664148 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Фанни Мендельсон |Нукура ысымы = {{lang-de|Fanny Hensel}} |Сүрөт = Fannymendelssohn-improved.jpg |Туурасы = 280px |Лого = |Лого туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Төрөлгөндөгү ысымы = Фанни Хенсел |Толук ысымы = |Туулган датасы = 14.11.1805 |Өлгөн датасы = 14.05.1847 |Туулган жери = [[Ыйык Рим империясы]], [[Гамбург]] |Өлгөн жери = [[Пруссия]], [[Берлин]] |Өлкө = {{Өлкө желеги|Германия}} |Ырчылык үнү = |Кесиптери = композитор, пианист, университеттин мугалими |Аспаптары = фортепиано |Жанрлары = классика |Активдүү жылдары = |Каймана аты = |Жамааты = |Кызматташтык = |Лейбл тексти = |Лейблдар = |Сыйлыктары = |Альма-матер = |автограф = |автограф өлчөмү = |учурдагы_мүчөлөр = |мурдагы_мүчөлөр = |Super.kg_id = |imdb_id = |Сайты = https://fannyhensel.de/ |Викиказына = Fanny Mendelssohn |Викитека = }} '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/en/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Фанни Хенсел — Мендельсон коомунун расмий сайты] * [https://staatsbibliothek-berlin.de/die-staatsbibliothek/abteilungen/musik/sammlungen/bestaende/familie-mendelssohn/fanny-hensel-geb-mendelssohn-bartholdy-1805-1847 Фанни Хенсел — Берлин мамлекеттик китепканасы] * [https://fannyhensel.de/?lang=en&page_id=1393 Fanny Hensel — Biography] * [https://www.loc.gov/item/n82155113/fanny-mendelssohn-hensel-1805-1847/ Фанни Мендельсон Хенсел — АКШ Конгрессинин китепканасы] * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Fanny Hensel — немис тилиндеги өмүр баяны] rlayjji4oym6htbxnir85kgu606690c 664150 664148 2026-10-30T10:38:15Z Artelow 2286 664150 wikitext text/x-wiki {{Музыкант |Ысымы = Фанни Мендельсон |Нукура ысымы = {{lang-de|Fanny Hensel}} |Сүрөт = Fannymendelssohn-improved.jpg |Туурасы = 280px |Лого = |Лого туурасы = |Сүрөткө баяндама = |Төрөлгөндөгү ысымы = Фанни Хенсел |Толук ысымы = |Туулган датасы = 14.11.1805 |Өлгөн датасы = 14.05.1847 |Туулган жери = [[Ыйык Рим империясы]], [[Гамбург]] |Өлгөн жери = [[Пруссия]], [[Берлин]] |Мүрзөсүнүн орду = Ыйык Үч Бирдик жамаатынын биринчи көрүстөнү |Өлкө = {{Өлкө желеги|Германия}} |Ырчылык үнү = |Кесиптери = композитор, пианист, университеттин мугалими |Аспаптары = фортепиано |Жанрлары = классика |Активдүү жылдары = |Каймана аты = |Жамааты = |Кызматташтык = |Лейбл тексти = |Лейблдар = |Сыйлыктары = |Альма-матер = |автограф = |автограф өлчөмү = |учурдагы_мүчөлөр = |мурдагы_мүчөлөр = |Super.kg_id = |imdb_id = |Сайты = https://fannyhensel.de/ |Викиказына = Fanny Mendelssohn |Викитека = }} '''Фанни Хенсель''' ({{lang-de|Fanny Hensel}}, кыз кезиндеги фамилиясы — Мендельсон; 1805-жылдын 14-ноябрында Гамбург шаарында туулган — 1847-жылдын 14-майында Берлин шаарында каза болгон) — немис композитору жана пианисти. Ал композитор Феликс Мендельсондун эжеси жана философ Мозес Мендельсондун небереси болгон. Фанни Хенсель өмүрүнүн жүрүшүндө 450дөн ашык музыкалык чыгарма жараткан. Алардын арасында фортепиано үчүн пьесалар, жеке ырлар, хор чыгармалары, камералык музыка, кантаталар жана оркестрдик чыгармалар бар. Анын чыгармаларынын көпчүлүгү фортепиано үчүн жазылган пьесалардан жана вокалдык чыгармалардан турган. 1831-жылдан тартып ал Берлиндеги үйүндө жекшемби күндөрү музыкалык концерттерди уюштура баштаган. Бул жолугушуулар «Sonntagsmusiken» деген ат менен белгилүү болгон. Концерттерде Хенсель пианинодо ойноп, хорду жетектеп, өзүнүн жана башка композиторлордун чыгармаларын аткарган. Бул музыкалык кечелер Берлиндин маданий жашоосунда маанилүү орун ээлеген. == Тышкы шилтемелер == * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/en/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Фанни Хенсел — Мендельсон коомунун расмий сайты] * [https://staatsbibliothek-berlin.de/die-staatsbibliothek/abteilungen/musik/sammlungen/bestaende/familie-mendelssohn/fanny-hensel-geb-mendelssohn-bartholdy-1805-1847 Фанни Хенсел — Берлин мамлекеттик китепканасы] * [https://fannyhensel.de/?lang=en&page_id=1393 Fanny Hensel — Biography] * [https://www.loc.gov/item/n82155113/fanny-mendelssohn-hensel-1805-1847/ Фанни Мендельсон Хенсел — АКШ Конгрессинин китепканасы] * [https://www.mendelssohn-gesellschaft.de/mendelssohns/biografien/fanny-hensel Fanny Hensel — немис тилиндеги өмүр баяны] 3vtq2bqla0wqqq1udx1lptlabo1lww1 2 155097 664090 2026-10-30T01:14:38Z Jamilya9A 49730 Какиш Рыскулова 664090 wikitext text/x-wiki '''КАКИШ РЫСКУЛОВА''' '''Какиш Рыскулова''' (15-октябрь, 1918-жыл — 26-август, 2018-жыл) — кыргызстандык хирург, медицина илимдеринин доктору, профессор жана Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги. Ал Кыргызстандагы алгачкы аял хирургдардын бири болгон жана өлкөнүн медицина тармагынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон. '''Өмүр баяны''' Какиш Рыскулова 1918-жылы 15-октябрда Чүй облусунда төрөлгөн. Ал жаш кезинен билим алууга умтулуп, медицина тармагына кызыккан. 1934-жылы Фрунзе шаарындагы республикалык медициналык окуу жайына тапшырган. Окуусун аяктагандан кийин Баткен жана Нарын аймактарында медициналык кызматкер болуп иштеген. 1940-жылы Кыргыз мамлекеттик медициналык институтунун дарылоо факультетине тапшырган. 1944-жылы институтту артыкчылык диплому менен аяктаган. '''Илимий ишмердүүлүгү''' Какиш Рыскулова хирургия тармагында эмгектенип, медицина илиминин өнүгүшүнө чоң салым кошкон. 1951-жылы кандидаттык, 1967-жылы докторлук диссертациясын жактаган. 1968-жылы профессор наамын алган, ал эми 1969-жылы Илимдер академиясынын академиги болгон. Ал хирургия, кан тамыр оорулары жана медицинадагы жаңы ыкмалар боюнча илимий изилдөөлөрдү жүргүзгөн. Анын 250дөн ашык илимий эмгеги, 13 монографиясы жана 11 ойлоп табуусу жарык көргөн. Какиш Рыскулова көптөгөн жаш медициналык адистерди даярдаган. '''Коомдук ишмердүүлүгү жана сыйлыктары''' Какиш Рыскулова илимий ишмердүүлүктөн тышкары коомдук иштерге да катышкан. Ал Фрунзе шаардык кеңешинин эл депутаты жана Кыргыз ССР Жогорку Советинин депутаты болгон. Медицинанын өнүгүшүнө кошкон салымы үчүн Ленин ордени, «Ардак белгиси» ордени, «Даңк» медалы жана башка мамлекеттик сыйлыктар менен сыйланган. Ага Кыргыз Республикасынын эмгек сиңирген дарыгери жана илимге эмгек сиңирген ишмери наамдары берилген. '''Өмүрүнүн акыркы жылдары''' Какиш Рыскулова 2018-жылдын 26-августунда дүйнөдөн кайткан. Ал Кыргызстандагы медицина тарыхында өзгөчө орунду ээлеген белгилүү хирург жана илимпоз катары эсте калган. mjbhhj04g2cl34nlf2h82oc1qtznapj 3 155098 664091 2026-10-30T01:14:59Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664091 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 01:14, 30 октябрь 2026 (UTC) 5qxuagz042s2gdj50w5jbjkiqhs81qw 3 155099 664092 2026-10-30T01:15:09Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664092 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 01:15, 30 октябрь 2026 (UTC) 2ckpawe1jsaxlpor3x669wlhhsmgldv 0 155100 664093 2026-10-30T01:17:00Z Муслима6769 9 Б 49717 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155161737|Анна Ивановна (дочь Ивана Грозного)]]" 664093 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|изображение=Facial Chronicle - b.20, p. 366 - Birth of Anna Ivanovna.gif|ысымы=Анна Иванова|уруусу=Рюриковичтер|апасы=Анастасия Романова|атасы=Иван <nowiki>|</nowiki>\/ Грозный|туулган жылы=10 август 1549 жылы Москва|каза болгон жылы=20 июль 1550 жылы Москва|мүрзөсүнүн орду=Новодевичий монастыры, Иоаким жана Анна чиркөөсү; ошол эле жердеги Смоленск соборуна кайра коюлган}} Падыша кызы '''Анна Ивановна''', ''Анна Иоанновна'' ( {{Туулган датасы|10|8|1549}} - {{Каза болгон датасы|20|7|1550}} ) — [[Иван Грозный|Иван IV Грозныйдын]] жана анын биринчи жубайы Анастасия Захарьина-Юрьеванын никесинин экинчи жылында төрөлгөн тун кызы.Бир жылга жетпеген убакыт жашады. fzvszmuonalpg5svkj1ylnjzbhuqesg 664138 664093 2026-10-30T10:20:36Z Artelow 2286 Artelow "[[Анна,Ивановна (Иван Грозныйдын кызы )]]" барагын "[[Анна Ивановна (Иван Грозныйдын кызы )]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664093 wikitext text/x-wiki {{Мамлекеттик ишмер|изображение=Facial Chronicle - b.20, p. 366 - Birth of Anna Ivanovna.gif|ысымы=Анна Иванова|уруусу=Рюриковичтер|апасы=Анастасия Романова|атасы=Иван <nowiki>|</nowiki>\/ Грозный|туулган жылы=10 август 1549 жылы Москва|каза болгон жылы=20 июль 1550 жылы Москва|мүрзөсүнүн орду=Новодевичий монастыры, Иоаким жана Анна чиркөөсү; ошол эле жердеги Смоленск соборуна кайра коюлган}} Падыша кызы '''Анна Ивановна''', ''Анна Иоанновна'' ( {{Туулган датасы|10|8|1549}} - {{Каза болгон датасы|20|7|1550}} ) — [[Иван Грозный|Иван IV Грозныйдын]] жана анын биринчи жубайы Анастасия Захарьина-Юрьеванын никесинин экинчи жылында төрөлгөн тун кызы.Бир жылга жетпеген убакыт жашады. fzvszmuonalpg5svkj1ylnjzbhuqesg 2 155101 664095 2026-10-30T01:34:45Z Jamilya9A 49730 Жаңы макала 664095 wikitext text/x-wiki '''Какиш Рыскулова''' '''Какиш Рыскулова''' (15-октябрь, 1918 — 26-август, 2018) — кыргызстандык хирург, медицина илимдеринин доктору, профессор жана Кыргыз ССР Илимдер академиясынын академиги. Ал Кыргызстанда хирургия тармагынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон. '''Өмүр баяны''' Какиш Рыскулова 1918-жылы 15-октябрда Чүй облусундагы Четинди айылында төрөлгөн. Ал жаш кезинен билим алууга умтулган. 1944-жылы Кыргыз мамлекеттик медициналык институтунун дарылоо факультетин артыкчылык менен аяктаган. Андан кийин медициналык илим жана хирургия тармагында иштеп, билимин тереңдеткен. 1951-жылы кандидаттык диссертациясын, ал эми 1967-жылы докторлук диссертациясын жактаган. 1968-жылы профессор наамын алган. '''Илимий ишмердүүлүгү''' Какиш Рыскулова хирургия, кан тамыр оорулары жана башка медициналык багыттар боюнча изилдөөлөрдү жүргүзгөн. Ал медициналык билим берүүгө жана жаш адистерди даярдоого да чоң салым кошкон. Анын жетекчилиги астында көптөгөн медициналык илимпоздор даярдалган. Илимий эмгектери жана изилдөөлөрү Кыргызстандагы медицинанын өнүгүшүнө жардам берген. '''Сыйлыктары жана наамдары''' Какиш Рыскулова медицина илимдеринин доктору, профессор жана академик болгон. Ал эмгеги үчүн Ленин ордени жана башка мамлекеттик сыйлыктар менен сыйланган. Ага Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген дарыгери жана илимге эмгек сиңирген ишмери деген наамдар берилген. '''Көз жумушу''' Какиш Рыскулова 2018-жылы 26-августта дүйнөдөн кайткан. Ал Кыргызстандагы медицинанын тарыхында маанилүү орунду ээлеген. '''Колдонулган адабияттар''' * Кыргыз мамлекеттик медициналык академиясы. Какиш Рыскулова атындагы факультеттик хирургия кафедрасы. * «Кабар» маалымат агенттиги. Какиш Рыскулованын дүйнөдөн кайткандыгына байланыштуу расмий некролог, 2018-жыл. db8ndtp268zgcb31mjdrib4oqlrhq4o 0 155102 664100 2026-10-30T02:29:06Z Данисте 49731 Жаңы барак: "‎{{Infobox person|name=Сабрина Карпентер|image=|caption=|birth_name=Sabrina Annlynn Carpenter|birth_date={{Birth date and age|1999|5|11}}|birth_place=[[Квакертаун]], [[Пенсильвания]], [[АКШ]]|nationality=[[АКШ|Америкалык]]|occupation=Ырчы, ырлардын автору, актриса|years_active=2011 — азыркы учур}} [[Файл:Primavera2025 (139 of 182) (54574520207) (cropped).jpg|thumb]] '''С..." 664100 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Сабрина Карпентер|image=|caption=|birth_name=Sabrina Annlynn Carpenter|birth_date={{Birth date and age|1999|5|11}}|birth_place=[[Квакертаун]], [[Пенсильвания]], [[АКШ]]|nationality=[[АКШ|Америкалык]]|occupation=Ырчы, ырлардын автору, актриса|years_active=2011 — азыркы учур}} [[Файл:Primavera2025 (139 of 182) (54574520207) (cropped).jpg|thumb]] '''Сабрина Эннлинн Карпентер''' (англ. ''Sabrina Annlynn Carpenter''; 11-май 1999-жылы туулган, [[Квакертаун]], [[Пенсильвания]], [[АКШ]]) — америкалык ырчы, ырлардын автору жана актриса. Ал [[Disney Channel]]дин «Истории Райли» («Girl Meets World», 2014–2017) сериалында Майя Харттын ролун аткарып белгилүү болгон.<ref name=":1">== Булактар == * [[:ru:Карпентер,_Сабрина|Карпентер, Сабрина]] — орус Википедиясы (негизги булак) * [https://sabrinacarpenter.com/ Расмий сайт] * [[:en:Sabrina_Carpenter|Sabrina Carpenter]] — англис Википедиясы </ref><ref name=":1" /> Карпентер '''Hollywood Records''' менен келишимге кол коюп, ''Eyes Wide Open'' (2015), ''Evolution'' (2016), ''Singular: Act I'' (2018) жана ''Singular: Act II'' (2019) альбомдору менен орточо ийгиликке жеткен.<ref name=":1" /> 2021-жылы ал '''Island Records'''ка өтүп, бешинчи студиялык альбому ''Emails I Can't Send'' (2022) чыгарган. Бул альбомго мультиплатиналык синглдер «Nonsense» жана «Feather» кирген. Алтынчы студиялык альбому ''Short n' Sweet'' (2024) АКШнын ''Billboard 200'' чартын башына чыгарып, ага эки «Грэмми» сыйлыгын алып келген. Альбомдон дүйнөлүк хиттер «Espresso» жана «Please Please Please» чыккан, акыркысы анын ''Billboard Hot 100'' чартында биринчи орунга чыккан биринчи сингли болгон. Жетинчи студиялык альбому ''Man's Best Friend'' (2025) да ''Billboard 200''ду башына чыгарып, «Manchild» сингли менен АКШда биринчи орунду ээлеген.<ref name=":1" /> Карпентер «Приключения няни» (2016), «Чужая ненависть» (2018), «Короткая история про длинный путь» (2019), «Облака» (2020) жана «Чрезвычайная ситуация» (2022) сыяктуу тасмаларда тартылган. Ошондой эле Netflixтин «Рост Джоди» (2019), «Рост Джоди 2» (2022) жана «Шаг за шагом» (2020) тасмаларында ойногон. Ал ''Saturday Night Live''да алып баруучу жана музыкалык конок болгон, Netflixтин «A Nonsense Christmas with Sabrina Carpenter» (2024) атайын чыгарылышын алып барган жана Disney+тин «Маппет-шоу» (2026) скетч-шоусунда эпизоддук ролдо тартылып, аткаруучу продюсер катары «Эмми» сыйлыгын алган. Бродвейде «Дрянные девчонки» мюзиклинде Кэди Херондун ролун аткарган (2020).<ref name=":1" /> Анын сыйлыктарынын арасында үч '''American Music Awards''', бир '''Brit Awards''' жана алты '''MTV Video Music Awards''' бар. 2024-жылы ''Time'' журналынын «100 Next» тизмесине кирген.<ref name=":1" /> 5rpareqr4ihuhagnvei5xynu15fsk86 3 155103 664102 2026-10-30T03:15:36Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664102 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:15, 30 октябрь 2026 (UTC) i04wdjua6l5zgkfnvnx285tii7q2lxl 3 155104 664103 2026-10-30T03:15:46Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664103 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:15, 30 октябрь 2026 (UTC) i04wdjua6l5zgkfnvnx285tii7q2lxl 3 155105 664107 2026-10-30T04:16:00Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664107 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:16, 30 октябрь 2026 (UTC) hkfe0i1oebtf4dv3k1aayefuvv15w2w 3 155106 664110 2026-10-30T05:16:14Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664110 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 05:16, 30 октябрь 2026 (UTC) egw9885rjpd32abvf2ipm322kon8l61 0 155107 664113 2026-10-30T07:54:37Z Elerimen 49023 Жаңы барак: "‎[[Файл:Enlik-Kebek Monument.JPG|thumb|Кебек-хан]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref>" 664113 wikitext text/x-wiki [[Файл:Enlik-Kebek Monument.JPG|thumb|Кебек-хан]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> krphrrugz79lw0yrb6xpu6nga0iq54r 664114 664113 2026-10-30T07:59:06Z Elerimen 49023 664114 wikitext text/x-wiki [[Файл:Enlik-Kebek Monument.JPG|thumb|Кебек-хан]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> Чагатайдын уулу Дува (Тува). Кебек 1318-жылы чагатаид Эсен-Буканын өлүмүнөн кийин бийликке келген. Чагатай улусунда бийликти борборлоштуруу жана анын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу саясатын жүргүзгөн. Кебек Амудария менен Сырдариянын (Мавераннахр) ортосундагы шаардык маданиятты, соода жана дыйканчылыкты калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн чара көргөн. Чагатайлардын борбор калаасын чыгыш Түркстандан (Алмалык) Мавераннахрга (Карши) көчүргөн. Акча жана административдик реформаларды жүргүзгөн. Кебек-хан өлкөнү административдик бирдиктерге - тумандарга бөлгөн. Ал өзүнүн аты менен бүтүндөй мамлекет үчүн бирдиктүү монета жасаган биринчи хан болгон. Монета сарайлары Самарканд, Бухара, Термез шаарларында жайгашкан. 1321-жылы акча реформасын баштаган, күмүш динарларды жана майда дирхамдарды (1 дирхам - 1/6 динар) киргизген. lqd0ivxq8x0vhme3qihvev1z8g7coop 664115 664114 2026-10-30T08:02:00Z Elerimen 49023 664115 wikitext text/x-wiki [[Файл:Chaghatayid Khans. Kebek. Second reign, circa AH 720-726 AD 1320-1326 Bukhara mint. Dated AH (7)22 (AD 1322).jpg|thumb|Кебек-хандын күмүш тыйыны, 1320-1326-жж.]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> Чагатайдын уулу Дува (Тува). Кебек 1318-жылы чагатаид Эсен-Буканын өлүмүнөн кийин бийликке келген. Чагатай улусунда бийликти борборлоштуруу жана анын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу саясатын жүргүзгөн. Кебек Амудария менен Сырдариянын (Мавераннахр) ортосундагы шаардык маданиятты, соода жана дыйканчылыкты калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн чара көргөн. Чагатайлардын борбор калаасын чыгыш Түркстандан (Алмалык) Мавераннахрга (Карши) көчүргөн. Акча жана административдик реформаларды жүргүзгөн. Кебек-хан өлкөнү административдик бирдиктерге - тумандарга бөлгөн. Ал өзүнүн аты менен бүтүндөй мамлекет үчүн бирдиктүү монета жасаган биринчи хан болгон. Монета сарайлары Самарканд, Бухара, Термез шаарларында жайгашкан. 1321-жылы акча реформасын баштаган, күмүш динарларды жана майда дирхамдарды (1 дирхам - 1/6 динар) киргизген. bzkup58t5ph412dnrrn5jy1fmlwomym 664117 664115 2026-10-30T08:26:58Z Elerimen 49023 664117 wikitext text/x-wiki {{Государственный деятель | должность = хан Чагатайского улуса | имя = Кебек | порядок = 13 | изображение = Rey chabech, identified with Kebek Khan (1309-1326) in the Catalan Atlas, 1375.jpg | ширина = | описание изображения = Чабеч, отождествляемый с Кебек-ханом. Каталонский атлас, 1375<ref>{{cite web |title=Consultation |url=https://archivesetmanuscrits.bnf.fr/ark:/12148/cc78545v |website=archivesetmanuscrits.bnf.fr |publisher=Bibliothèque Nationale de France}}</ref><ref>{{cite book |last1=Massing |first1=Jean Michel |last2=Albuquerque |first2=Luís de |last3=Brown |first3=Jonathan |last4=González |first4=J. J. Martín |title=Circa 1492: Art in the Age of Exploration |date=1 January 1991 |publisher=Yale University Press |isbn=978-0-300-05167-4 |url=https://books.google.com/books?id=wMK-Ba0-RG4C&pg=PA30 |language=en}}</ref>. | периодначало = 1318 | коронация = | периодконец = 1326 | предшественник = [[Эсен-Бука]] | преемник = [[Ильчигидай]] | дата рождения = | место рождения = | дата смерти = 1326 | место смерти = | похоронен = | в браке = | дети = - | род = [[Чагатаиды]] | отец = [[Дува]] | мать = }} [[Файл:Chaghatayid Khans. Kebek. Second reign, circa AH 720-726 AD 1320-1326 Bukhara mint. Dated AH (7)22 (AD 1322).jpg|thumb|Кебек-хандын күмүш тыйыны, 1320-1326-жж.]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> Чагатайдын уулу Дува (Тува). Кебек 1318-жылы чагатаид Эсен-Буканын өлүмүнөн кийин бийликке келген. Чагатай улусунда бийликти борборлоштуруу жана анын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу саясатын жүргүзгөн. Кебек Амудария менен Сырдариянын (Мавераннахр) ортосундагы шаардык маданиятты, соода жана дыйканчылыкты калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн чара көргөн. Чагатайлардын борбор калаасын чыгыш Түркстандан (Алмалык) Мавераннахрга (Карши) көчүргөн. Акча жана административдик реформаларды жүргүзгөн. Кебек-хан өлкөнү административдик бирдиктерге - тумандарга бөлгөн. Ал өзүнүн аты менен бүтүндөй мамлекет үчүн бирдиктүү монета жасаган биринчи хан болгон. Монета сарайлары Самарканд, Бухара, Термез шаарларында жайгашкан. 1321-жылы акча реформасын баштаган, күмүш динарларды жана майда дирхамдарды (1 дирхам - 1/6 динар) киргизген. a0lcmti0cy1dtg33ku2xvubjixq9igl 664118 664117 2026-10-30T08:28:59Z Elerimen 49023 664118 wikitext text/x-wiki [[Файл:Chaghatayid Khans. Kebek. Second reign, circa AH 720-726 AD 1320-1326 Bukhara mint. Dated AH (7)22 (AD 1322).jpg|thumb|Кебек-хандын күмүш тыйыны, 1320-1326-жж.]] [[Файл:Rey chabech, identified with Kebek Khan (1309-1326) in the Catalan Atlas, 1375.jpg|thumb|Чабеч, Кебек-ханга теңдештирилген. Каталон атласы, 1375]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326).<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> Чагатайдын уулу Дува (Тува). Кебек 1318-жылы чагатаид Эсен-Буканын өлүмүнөн кийин бийликке келген. Чагатай улусунда бийликти борборлоштуруу жана анын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу саясатын жүргүзгөн. Кебек Амудария менен Сырдариянын (Мавераннахр) ортосундагы шаардык маданиятты, соода жана дыйканчылыкты калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн чара көргөн. Чагатайлардын борбор калаасын чыгыш Түркстандан (Алмалык) Мавераннахрга (Карши) көчүргөн. Акча жана административдик реформаларды жүргүзгөн. Кебек-хан өлкөнү административдик бирдиктерге - тумандарга бөлгөн. Ал өзүнүн аты менен бүтүндөй мамлекет үчүн бирдиктүү монета жасаган биринчи хан болгон. Монета сарайлары Самарканд, Бухара, Термез шаарларында жайгашкан. 1321-жылы акча реформасын баштаган, күмүш динарларды жана майда дирхамдарды (1 дирхам - 1/6 динар) киргизген. 2szk88jwp7s8kovzitfx9y2fgxwzf5y 664119 664118 2026-10-30T08:33:39Z Elerimen 49023 664119 wikitext text/x-wiki [[Файл:Chaghatayid Khans. Kebek. Second reign, circa AH 720-726 AD 1320-1326 Bukhara mint. Dated AH (7)22 (AD 1322).jpg|thumb|Кебек-хандын күмүш тыйыны, 1320-1326-жж.]] [[Файл:Rey chabech, identified with Kebek Khan (1309-1326) in the Catalan Atlas, 1375.jpg|thumb|Чабеч, Кебек-ханга теңдештирилген. Каталон атласы, 1375]] Кебек-хан (1326-жылы өлтүрүлгөн) — Чыңгысхандын урпагы, Чагатайдын тукуму, Чагатай улусунун ханы (1318—1326). Чагатайдын уулу Дува (Тува). Кебек 1318-жылы чагатаид Эсен-Буканын өлүмүнөн кийин бийликке келген. Чагатай улусунда бийликти борборлоштуруу жана анын социалдык-экономикалык абалын жакшыртуу саясатын жүргүзгөн. Кебек Амудария менен Сырдариянын (Мавераннахр) ортосундагы шаардык маданиятты, соода жана дыйканчылыкты калыбына келтирүү жана өнүктүрүү үчүн чара көргөн. Чагатайлардын борбор калаасын чыгыш Түркстандан (Алмалык) Мавераннахрга (Карши) көчүргөн. Акча жана административдик реформаларды жүргүзгөн. Кебек-хан өлкөнү административдик бирдиктерге - тумандарга бөлгөн. Ал өзүнүн аты менен бүтүндөй мамлекет үчүн бирдиктүү монета жасаган биринчи хан болгон. Монета сарайлары Самарканд, Бухара, Термез шаарларында жайгашкан. 1321-жылы акча реформасын баштаган, күмүш динарларды жана майда дирхамдарды (1 дирхам - 1/6 динар) киргизген. Көчмөндөрдүн салтын бузуу менен Кебек-хан Кашкадарьи өрөөнүндө сарай курган. Кебек хандын реформалары көчмөн аристократия тарабынан каршылык менен кабыл алынган. Ошондуктан алар жалпысынан чектелүү мүнөзгө ээ болгон. Кебек хандын саясаты ийгиликсиз болгон. Анын мураскери Ильчигидай көчмөн аристократиянын каршылыгын жеңе албай, өлтүрүлгөн. Чагатай улусу бир нече үлүш жерлерге бөлүнүп, чыгышында Могулистан пайда болгон. Араб саякатчысы Ибн Баттута Чагатай улутунун башкаруучусу Кебек-хан (1318-1326) тууралуу маалыматтарды келтирип, анын түрк тилинде сүйлөгөнүн айткан: Падыша (Кебек-хан) таң калып: "Яахши", - деп айткан, бул түркчө "жакшы" дегенди билдирет.<ref>Ибрагимов Н., Ибн Баттута и его путешествия по Средней Азии. М., 1988,</ref> 1326-жылы Кебек хан кутумдун натыйжасында өлтүрүлгөн. Анын Каршыдагы мүрзөсүнүн үстүнө куполдуу мавзолей тургузулган. Кебек хандан кийин бийлик анын бир тууганы Илчигидайга өткөн. tn0oam5uygsr899e8sse5ol2h49rzqk 0 155108 664116 2026-10-30T08:24:08Z Nagima 11c 49646 Жаңы барак: "‎[[Файл:Sydney Sweeney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped, rotated).jpg|thumb]] Сидни Бернис Суини (англ. Sydney Bernice Sweeney; 1997-жылы 12-сентябрда АКШнын Вашингтон штатындагы Спокан шаарында төрөлгөн) — америкалык кино жана телекөрсөтүү актрисасы. Суини алгач 2018-жылы "Сплошной отстой!",..." 664116 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sydney Sweeney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped, rotated).jpg|thumb]] Сидни Бернис Суини (англ. Sydney Bernice Sweeney; 1997-жылы 12-сентябрда АКШнын Вашингтон штатындагы Спокан шаарында төрөлгөн) — америкалык кино жана телекөрсөтүү актрисасы. Суини алгач 2018-жылы "Сплошной отстой!", "Острые предметы" жана "Рассказ служанки" сериалдары аркылуу белгилүү болгон. Бир жылдан кийин ал Квентин Тарантинонун "Однажды в Голливуде" тасмасында ойногон. Суиниге кеңири таанылуу HBO каналынын "Эйфория" драмалык сериалындагы жана "Белый лотос" антологиялык сериалынын биринчи сезонундагы ролдору аркылуу келген, алар актрисага "Эмми" сыйлыгынын эки номинациясын алып келген. 2023-жылы Суини "Реальная история Уиннер" драмасында жана "Кто угодно, кроме тебя" романтикалык комедиясында башкы ролдорду ойногон. 2024-жылы ал "Мадам Паутина" кинокомикстеринде жана "Омен. Непорочная" коркунучтуу тасмасында тартылган.<ref>''Emma Epperly.''&nbsp;Actress Sydney Sweeney returns home to Spokane for fan visit at middle school&nbsp;<small>(англ.)</small>.&nbsp;''The Spokesman-Review''&nbsp;(3 февраля 2020).&nbsp;Дата обращения: 19 декабря 2024.Архивировано 27 июня 2020 года.</ref> 2mn1olh2d1disge3k9yz5werk4k2yja 664120 664116 2026-10-30T08:36:54Z Elerimen 49023 664120 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sydney Sweeney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped, rotated).jpg|thumb|Сидни Суини]] Сидни Бернис Суини (англ. Sydney Bernice Sweeney; 1997-жылы 12-сентябрда АКШнын Вашингтон штатындагы Спокан шаарында төрөлгөн) — америкалык кино жана телекөрсөтүү актрисасы. Суини алгач 2018-жылы "Сплошной отстой!", "Острые предметы" жана "Рассказ служанки" сериалдары аркылуу белгилүү болгон. Бир жылдан кийин ал Квентин Тарантинонун "Однажды в Голливуде" тасмасында ойногон. Суиниге кеңири таанылуу HBO каналынын "Эйфория" драмалык сериалындагы жана "Белый лотос" антологиялык сериалынын биринчи сезонундагы ролдору аркылуу келген, алар актрисага "Эмми" сыйлыгынын эки номинациясын алып келген. 2023-жылы Суини "Реальная история Уиннер" драмасында жана "Кто угодно, кроме тебя" романтикалык комедиясында башкы ролдорду ойногон. 2024-жылы ал "Мадам Паутина" кинокомикстеринде жана "Омен. Непорочная" коркунучтуу тасмасында тартылган.<ref>''Emma Epperly.''&nbsp;Actress Sydney Sweeney returns home to Spokane for fan visit at middle school&nbsp;<small>(англ.)</small>.&nbsp;''The Spokesman-Review''&nbsp;(3 февраля 2020).&nbsp;Дата обращения: 19 декабря 2024.Архивировано 27 июня 2020 года.</ref> 1t8ooo8pwhit25p1io3yc5gpww42ezz 664125 664120 2026-10-30T09:36:28Z Artelow 2286 Artelow "[[Сидни суини]]" барагын "[[Сидни Суини]]" деп кайра атады: Инсандын ысымы жана фамилиясы баш тамга менен жазылат 664120 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sydney Sweeney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped, rotated).jpg|thumb|Сидни Суини]] Сидни Бернис Суини (англ. Sydney Bernice Sweeney; 1997-жылы 12-сентябрда АКШнын Вашингтон штатындагы Спокан шаарында төрөлгөн) — америкалык кино жана телекөрсөтүү актрисасы. Суини алгач 2018-жылы "Сплошной отстой!", "Острые предметы" жана "Рассказ служанки" сериалдары аркылуу белгилүү болгон. Бир жылдан кийин ал Квентин Тарантинонун "Однажды в Голливуде" тасмасында ойногон. Суиниге кеңири таанылуу HBO каналынын "Эйфория" драмалык сериалындагы жана "Белый лотос" антологиялык сериалынын биринчи сезонундагы ролдору аркылуу келген, алар актрисага "Эмми" сыйлыгынын эки номинациясын алып келген. 2023-жылы Суини "Реальная история Уиннер" драмасында жана "Кто угодно, кроме тебя" романтикалык комедиясында башкы ролдорду ойногон. 2024-жылы ал "Мадам Паутина" кинокомикстеринде жана "Омен. Непорочная" коркунучтуу тасмасында тартылган.<ref>''Emma Epperly.''&nbsp;Actress Sydney Sweeney returns home to Spokane for fan visit at middle school&nbsp;<small>(англ.)</small>.&nbsp;''The Spokesman-Review''&nbsp;(3 февраля 2020).&nbsp;Дата обращения: 19 декабря 2024.Архивировано 27 июня 2020 года.</ref> 1t8ooo8pwhit25p1io3yc5gpww42ezz 664127 664125 2026-10-30T09:36:54Z Artelow 2286 664127 wikitext text/x-wiki [[Файл:Sydney Sweeney at the 2024 Toronto International Film Festival (cropped, rotated).jpg|thumb|Сидни Суини]] Сидни Бернис Суини (англ. Sydney Bernice Sweeney; 1997-жылы 12-сентябрда АКШнын Вашингтон штатындагы Спокан шаарында төрөлгөн) — америкалык кино жана телекөрсөтүү актрисасы. Суини алгач 2018-жылы "Сплошной отстой!", "Острые предметы" жана "Рассказ служанки" сериалдары аркылуу белгилүү болгон. Бир жылдан кийин ал Квентин Тарантинонун "Однажды в Голливуде" тасмасында ойногон. Суиниге кеңири таанылуу HBO каналынын "Эйфория" драмалык сериалындагы жана "Белый лотос" антологиялык сериалынын биринчи сезонундагы ролдору аркылуу келген, алар актрисага "Эмми" сыйлыгынын эки номинациясын алып келген. 2023-жылы Суини "Реальная история Уиннер" драмасында жана "Кто угодно, кроме тебя" романтикалык комедиясында башкы ролдорду ойногон. 2024-жылы ал "Мадам Паутина" кинокомикстеринде жана "Омен. Непорочная" коркунучтуу тасмасында тартылган.<ref>''Emma Epperly.''&nbsp;Actress Sydney Sweeney returns home to Spokane for fan visit at middle school&nbsp;<small>(англ.)</small>.&nbsp;''The Spokesman-Review''&nbsp;(3 февраля 2020).&nbsp;Дата обращения: 19 декабря 2024.Архивировано 27 июня 2020 года.</ref> == Булактар == {{Булактар|2}} 6crdmwuggleqrws3br6i5ho1p9rz9kz 3 155109 664121 2026-10-30T09:17:11Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664121 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:17, 30 октябрь 2026 (UTC) odplmvvcg9z9b17epd2gp7wdgnamkev 3 155110 664122 2026-10-30T09:17:21Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664122 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:17, 30 октябрь 2026 (UTC) odplmvvcg9z9b17epd2gp7wdgnamkev 0 155111 664123 2026-10-30T09:23:44Z Kesieee 49560 Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155533692|Аверина, Дина Алексеевна]]" 664123 wikitext text/x-wiki '''Дина Алексеевна Аверина''' ( {{ВД-Преамбула}} ) - орусиялык көркөм гимнаст . Россиянын курама командасынын мүчөсү. Токио Олимпиада оюндарынын күмүш байге ээси ( 2020 ), 18 жолку дүйнө чемпиону ( 2017, 2018, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку абсолюттук дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын үч жолку күмүш байге ээси (2017, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын коло байге ээси (2019), Европа оюндарынын үч жолку чемпиону ( 2019 ), анын ичинде күмүш жана коло байге ээлери. 10 жолку Европа чемпиону ( 2017, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку күмүш жана коло медалдын ээси. Орусиянын үч жолку абсолюттук чемпиону ( 2017, 2018, 2022 ). Эмгек сиңирген спорт чебери. Анын Орусиянын улуттук көркөм гимнастика курама командасында ойногон эгиз эжеси Арина Аверина жана учурда көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп иштеген Полина Аверина аттуу эжеси бар. 2024-жылдын 23-февралында ал спорттон кетерин жарыялаган <ref>{{Cite web|url=https://rsport.ria.ru/20240223/averiny-1929164535.html|title=Дина и Арина Аверины объявили о завершении карьеры|lang=ru|first=РИА Новости|last=Спорт}}</ref> . 2024-жылы ал фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте " Муз доору " шоусунун жаңы сезонуна катышкан. Көп өтпөй түгөйлөр долбоордон тышкары романтикалык мамилелерин тастыкташты <ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-5873048-gimnastka-dina-averina-nachala-vstrechatsya-s-figuristom-dmitriem-solovyovym-na-lednikovom-periode-kto-eschyo-stal-paroj-na-proekt.html|title=Дина Аверина завела роман с фигуристом Соловьёвым! Очередная пара «Ледникового периода»|lang=ru|first=Соня|last=Касаткина}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://m.sport-express.net/obshchestvo/reviews/dina-averina-obyavila-ob-otnosheniyah-s-dmitriem-solovevym-kak-nachalsya-ih-roman-na-lednikovom-periode-2292856/|title=Дина Аверина объявила об отношениях с Дмитрием Соловьевым: как начался их роман на Ледниковом периоде. Спорт-Экспресс}}</ref>, ал эми кийинки жылдын Валентин күнүндө алар анын үйлөнүү сунушун кабыл алышты. 2025-жылы 7-июлда Аверина Дмитрий Соловьевго үйлөнгөн <ref>{{Cite web|url=https://www.starhit.ru/video/viner-rydala-navka-nakhvalivala-zhenikha-buzova-zhelala-lyubvi-svadba-diny-averinoi-i-dmitriya-soloveva-6438174/|title=Винер рыдала, Навка нахваливала жениха, Бузова желала любви: свадьба Дины Авериной и Дмитрия Соловьева|lang=ru|date=2025-07-07}}</ref> . 2026-жылдын 29-августунда алардын уулу Лев төрөлгөн <ref name="rbc">{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/sport/29/08/2026/6a930c129a79471b347f35c4|author=Екатерина Халимовская|title=Гимнастка Дина Аверина родила сына|lang=ru|publisher=[[РБК]]|date=2026-08-29}}</ref> . 2026-жылы ал эжеси менен бирге " Императордун казыналары " <ref>{{Cite web|last=Садчиков-младший|first=Индира Лебедева, Михаил|title=Конфликт Яны Кошкиной и Марго с сестрами Авериными на шоу «Сокровища императора»|url=https://www.starhit.ru/exclusive/eto-ne-mest-eto-ot-dushi-koshkina-i-ee-mama-margo-podstavili-averinykh-na-shou-sokrovisha-imperatora-7061709/|lang=RU}}</ref> реалити-шоусуна катышкан. Аверовдордун үй-бүлөсүндө спорт өзгөчө орунду ээлеген: * '''Атасы — Алексей Аверин:''' Жаш кезгинде футбол менен олуттуу машыгып, спорттогу тартипти жана эмгекчилдикти мыкты билген. * '''Апасы — Оксана Аверина:''' Жаш чагында гимнастика менен машыгып, кыздарынын спортко болгон сүйүүсүн биринчилерден болуп колдогон. * '''Улуу эжеси — Полина Аверина:''' Чоң спортко биринчи кадам таштап, кийинчерээк карындаштарына үлгү болгон. Учурда ал көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп эмгектенет. Дина менен Арина төрт жашынан тартып эле спорт залына бара башташкан. Алардын эң биринчи машыктыруучусу — Лариса Викторовна Белова болгон. Баштапкы жылдары кыздар кадимки орто мектепте окушканы менен, машыгуу графиги оорлошкондон тарта атайын жекече окуу программасына өтүшкөн. ==== 2. Москвага көчүү жана спорттогу бурулуш учур ==== 2011-жылдын күзүндө Аверина эже-сиңдилери Орусиянын эң башкы машыгуу базасы жайгашкан Новогорск шаарчасына келишет. «Юный гимнаст» мелдешинен кийин алардын өзгөчө талантын,ийилчээктигин жана эмгекчилдигин Орусиянын эмгек сиңирген машыктыруучусу Вера Николаевна Шаталина байкаган. Спорттук жолдун башталышында олуттуу сыноолор болбой койгон жок: # '''Бой жана генетика маселеси:''' Жаш кезде кыздардын бою курбуларына караганда жай өскөн.Тажрыйбалуу адистердин кеңеши менен алардын тамактануу рациону толугу менен өзгөртүлүп,физикалык оор жүктөмдөр убактылуу калыбына келтирилген. Натыйжада, кыздар керектүү бойго (161 см) жетип, жогорку спортко даяр болушкан. # '''Атаандаштык:''' Түрдүү мелдештерде эгиздер бири-бирине атаандаш болбой, тескерисинче,бирин-бири моралдык жактан колдоп, бирдиктүү команда катары чыгышкан. 2013-жылы өткөн өспүрүмдөр арасындагы Орусия биринчилигинде Дина көп түрдүү программада коло медалды жеңип алып, улуттук курама команданын негизги резервине кирген. ==== 3. Эл аралык аренадагы чоң ийгиликтер жана феноменалдуу рекордор ==== 2014-жылдан баштап Дина Аверина чоңдор арасындагы (Adult category) мелдешке катыша баштайт.Португалиянын Лиссабон шаарында өткөн Кубок этабында ал өзүнүн алгачкы эл аралык медалдарын багындырган. ===== Рекорддор жана спорттогу стили: ===== * '''«Мисс Рекорд»:''' Дина Аверина дүйнө чемпионаттарында топтогон алтын медалдарынын саны боюнча дүйнөлүк рекорд койгон (18 жолу Дүйнө чемпиону аталып, легендарлуу Евгения Канаеванын 17 алтын медаль рекордун басып өткөн). * '''Балл алуу чеберчилиги:''' Фигуралык элементтерди аткаруудагы тактыгы жана жогорку ылдамдыгы үчүн калыстар ага максималдуу упайларды беришкен. Ал була (булалар) менен чыгууда 10 баллдык максималдуу татаалдык чегин багындырган саналуу спортчулардын бири. * '''Ар тараптуулук:''' Дина лента, топ, була жана алкак (обруч) сыяктуу бардык буюмдар менен бирдей жогорку деңгээлде аткаруу чеберчилигин көрсөтө алган. ==== 4. Медалдар жана жетишкендиктер жыйнагы ==== Дина Аверинанын спорттук казынасы дүйнөлүк гимнастика тарыхындагы эң бай көрсөткүчтөрдүн бири: * '''Олимпиада оюндары:''' ** Токио-2020 Олимпиадасы: Жекелик көп түрдүүлүк боюнча күмүш байге ээси. * '''Дүйнө чемпионаттары:''' ** 18 жолку Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021-жылдар). ** 4 жолку абсолюттук Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021). ** 3 жолку Дүйнө чемпионатынын күмүш байге ээси (2017, 2021). ** 1 жолку Дүйнө чемпионатынын коло байге ээси (2019). * '''Европа чемпионаттары жана оюндары:''' ** 10 жолку Европа чемпиону (2017, 2019, 2021). ** Европа чемпионаттарынын 4 жолку күмүш жана коло медалдарынын ээси. ** 2019-жылдагы Европа оюндарынын 3 жолку чемпиону (анда дагы күмүш жана коло сыйлыктарды алган). * '''Ички мелдештер:''' ** Орусиянын 3 жолку абсолюттук чемпиону (2017, 2018, 2022). ** Орусиянын эмгек сиңирген спорт чебери ардактуу наамынын ээси. ==== 5. Токио Олимпиадасы (2020) жана андан кийинки талкуулар ==== 2021-жылы Японияда өткөн Жайкы Олимпиада оюндары Дина Аверинанын карьерасындагы эң толкунданткан жана коомчулукта көп талкууланган баракча болуп калды. Жекелик көп түрдүү программада ал күмүш медалды ээледи. Калыстардын баалоо жүрүшү дүйнөлүк эксперттердин жана күйөрмандардын арасында чоң пикир келишпестиктерди жараткан. Ошого карабастан, Дина өзүнүн моралдык туруктуулугун, кесипкөйлүгүн сактап, кийинки өткөн 2021-жылдагы Дүйнө чемпионатында кайрадан рекорддук көрсөткүч менен абсолюттук чемпион аталып, өзүнүн мыктылыгын далилдеген. ==== 6. Чоң спорттон кетүү жана жеке турмушу ==== ===== Спорттук карьераны жыйынтыктоо: ===== 2024-жылдын 23-февралында Дина Аверина эгиз эжеси Арина менен биргеликте кесиптик спорттон кетишин расмий түрдө жарыя кылган. Бул чечим спорт дүйнөсү үчүн чоң тарыхый учур болду. ===== Шоу-долбоорлор жана коомдук турмуш: ===== * 2024-жылы Дина белгилүү фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте «Муз доору» («Ледниковый период») теледолбоорунун жаңы сезонуна катышкан. * Муз үстүндөгү кызматташтык бара-бара романтикалык мамилеге айланып, түгөйлөр долбоордон тышкары да чогуу экенин билдиришкен. * Кийинки жылы, ошол эле Валентин күнүндө Дмитрий Аверинага баш кошуу сунушун киргизген. * '''2025-жылдын 7-июлунда''' Дина Аверина менен Дмитрий Соловьевдун үйлөнүү тою өткөн. * '''2026-жылдын 29-августунда''' түгөйлөр уулдуу болушуп, ага Лев деген ысым ыйгарышкан. Ошондой эле 2026-жылы эгиздер Арина экөө «Сокровища императора» аттуу экстремалдык реалити-шоуго катышып, теледидарда да өз күйөрмандарын кубантышкан. ==== 7. Жыйынтык жана гимнастикадагы орду ==== Дина Аверина — көркөм гимнастика тарыхында өчпөс из калтырган уникалдуу инсан. Анын аткаруудагы тактыгы, буюмдар менен иштөөдөгү виртуоздуулугу жана кайталангыс эрк-эрки аны дүйнөлүк спорттун чокусуна алып чыкты. Бүгүнкү күндө ал жаш спортчуларга мастер-класстарды өткөрүп, үй-бүлөлүк бакыттын ээси катары да өз жолун ийгиликтүү улантып келет. nwtww3eexnnugwc55rtxngisg7yoaan 664128 664123 2026-10-30T09:37:18Z Artelow 2286 Artelow "[[Аверина, Дина Алексеевна]]" барагын "[[Аверина Дина Алексеевна]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664123 wikitext text/x-wiki '''Дина Алексеевна Аверина''' ( {{ВД-Преамбула}} ) - орусиялык көркөм гимнаст . Россиянын курама командасынын мүчөсү. Токио Олимпиада оюндарынын күмүш байге ээси ( 2020 ), 18 жолку дүйнө чемпиону ( 2017, 2018, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку абсолюттук дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын үч жолку күмүш байге ээси (2017, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын коло байге ээси (2019), Европа оюндарынын үч жолку чемпиону ( 2019 ), анын ичинде күмүш жана коло байге ээлери. 10 жолку Европа чемпиону ( 2017, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку күмүш жана коло медалдын ээси. Орусиянын үч жолку абсолюттук чемпиону ( 2017, 2018, 2022 ). Эмгек сиңирген спорт чебери. Анын Орусиянын улуттук көркөм гимнастика курама командасында ойногон эгиз эжеси Арина Аверина жана учурда көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп иштеген Полина Аверина аттуу эжеси бар. 2024-жылдын 23-февралында ал спорттон кетерин жарыялаган <ref>{{Cite web|url=https://rsport.ria.ru/20240223/averiny-1929164535.html|title=Дина и Арина Аверины объявили о завершении карьеры|lang=ru|first=РИА Новости|last=Спорт}}</ref> . 2024-жылы ал фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте " Муз доору " шоусунун жаңы сезонуна катышкан. Көп өтпөй түгөйлөр долбоордон тышкары романтикалык мамилелерин тастыкташты <ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-5873048-gimnastka-dina-averina-nachala-vstrechatsya-s-figuristom-dmitriem-solovyovym-na-lednikovom-periode-kto-eschyo-stal-paroj-na-proekt.html|title=Дина Аверина завела роман с фигуристом Соловьёвым! Очередная пара «Ледникового периода»|lang=ru|first=Соня|last=Касаткина}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://m.sport-express.net/obshchestvo/reviews/dina-averina-obyavila-ob-otnosheniyah-s-dmitriem-solovevym-kak-nachalsya-ih-roman-na-lednikovom-periode-2292856/|title=Дина Аверина объявила об отношениях с Дмитрием Соловьевым: как начался их роман на Ледниковом периоде. Спорт-Экспресс}}</ref>, ал эми кийинки жылдын Валентин күнүндө алар анын үйлөнүү сунушун кабыл алышты. 2025-жылы 7-июлда Аверина Дмитрий Соловьевго үйлөнгөн <ref>{{Cite web|url=https://www.starhit.ru/video/viner-rydala-navka-nakhvalivala-zhenikha-buzova-zhelala-lyubvi-svadba-diny-averinoi-i-dmitriya-soloveva-6438174/|title=Винер рыдала, Навка нахваливала жениха, Бузова желала любви: свадьба Дины Авериной и Дмитрия Соловьева|lang=ru|date=2025-07-07}}</ref> . 2026-жылдын 29-августунда алардын уулу Лев төрөлгөн <ref name="rbc">{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/sport/29/08/2026/6a930c129a79471b347f35c4|author=Екатерина Халимовская|title=Гимнастка Дина Аверина родила сына|lang=ru|publisher=[[РБК]]|date=2026-08-29}}</ref> . 2026-жылы ал эжеси менен бирге " Императордун казыналары " <ref>{{Cite web|last=Садчиков-младший|first=Индира Лебедева, Михаил|title=Конфликт Яны Кошкиной и Марго с сестрами Авериными на шоу «Сокровища императора»|url=https://www.starhit.ru/exclusive/eto-ne-mest-eto-ot-dushi-koshkina-i-ee-mama-margo-podstavili-averinykh-na-shou-sokrovisha-imperatora-7061709/|lang=RU}}</ref> реалити-шоусуна катышкан. Аверовдордун үй-бүлөсүндө спорт өзгөчө орунду ээлеген: * '''Атасы — Алексей Аверин:''' Жаш кезгинде футбол менен олуттуу машыгып, спорттогу тартипти жана эмгекчилдикти мыкты билген. * '''Апасы — Оксана Аверина:''' Жаш чагында гимнастика менен машыгып, кыздарынын спортко болгон сүйүүсүн биринчилерден болуп колдогон. * '''Улуу эжеси — Полина Аверина:''' Чоң спортко биринчи кадам таштап, кийинчерээк карындаштарына үлгү болгон. Учурда ал көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп эмгектенет. Дина менен Арина төрт жашынан тартып эле спорт залына бара башташкан. Алардын эң биринчи машыктыруучусу — Лариса Викторовна Белова болгон. Баштапкы жылдары кыздар кадимки орто мектепте окушканы менен, машыгуу графиги оорлошкондон тарта атайын жекече окуу программасына өтүшкөн. ==== 2. Москвага көчүү жана спорттогу бурулуш учур ==== 2011-жылдын күзүндө Аверина эже-сиңдилери Орусиянын эң башкы машыгуу базасы жайгашкан Новогорск шаарчасына келишет. «Юный гимнаст» мелдешинен кийин алардын өзгөчө талантын,ийилчээктигин жана эмгекчилдигин Орусиянын эмгек сиңирген машыктыруучусу Вера Николаевна Шаталина байкаган. Спорттук жолдун башталышында олуттуу сыноолор болбой койгон жок: # '''Бой жана генетика маселеси:''' Жаш кезде кыздардын бою курбуларына караганда жай өскөн.Тажрыйбалуу адистердин кеңеши менен алардын тамактануу рациону толугу менен өзгөртүлүп,физикалык оор жүктөмдөр убактылуу калыбына келтирилген. Натыйжада, кыздар керектүү бойго (161 см) жетип, жогорку спортко даяр болушкан. # '''Атаандаштык:''' Түрдүү мелдештерде эгиздер бири-бирине атаандаш болбой, тескерисинче,бирин-бири моралдык жактан колдоп, бирдиктүү команда катары чыгышкан. 2013-жылы өткөн өспүрүмдөр арасындагы Орусия биринчилигинде Дина көп түрдүү программада коло медалды жеңип алып, улуттук курама команданын негизги резервине кирген. ==== 3. Эл аралык аренадагы чоң ийгиликтер жана феноменалдуу рекордор ==== 2014-жылдан баштап Дина Аверина чоңдор арасындагы (Adult category) мелдешке катыша баштайт.Португалиянын Лиссабон шаарында өткөн Кубок этабында ал өзүнүн алгачкы эл аралык медалдарын багындырган. ===== Рекорддор жана спорттогу стили: ===== * '''«Мисс Рекорд»:''' Дина Аверина дүйнө чемпионаттарында топтогон алтын медалдарынын саны боюнча дүйнөлүк рекорд койгон (18 жолу Дүйнө чемпиону аталып, легендарлуу Евгения Канаеванын 17 алтын медаль рекордун басып өткөн). * '''Балл алуу чеберчилиги:''' Фигуралык элементтерди аткаруудагы тактыгы жана жогорку ылдамдыгы үчүн калыстар ага максималдуу упайларды беришкен. Ал була (булалар) менен чыгууда 10 баллдык максималдуу татаалдык чегин багындырган саналуу спортчулардын бири. * '''Ар тараптуулук:''' Дина лента, топ, була жана алкак (обруч) сыяктуу бардык буюмдар менен бирдей жогорку деңгээлде аткаруу чеберчилигин көрсөтө алган. ==== 4. Медалдар жана жетишкендиктер жыйнагы ==== Дина Аверинанын спорттук казынасы дүйнөлүк гимнастика тарыхындагы эң бай көрсөткүчтөрдүн бири: * '''Олимпиада оюндары:''' ** Токио-2020 Олимпиадасы: Жекелик көп түрдүүлүк боюнча күмүш байге ээси. * '''Дүйнө чемпионаттары:''' ** 18 жолку Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021-жылдар). ** 4 жолку абсолюттук Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021). ** 3 жолку Дүйнө чемпионатынын күмүш байге ээси (2017, 2021). ** 1 жолку Дүйнө чемпионатынын коло байге ээси (2019). * '''Европа чемпионаттары жана оюндары:''' ** 10 жолку Европа чемпиону (2017, 2019, 2021). ** Европа чемпионаттарынын 4 жолку күмүш жана коло медалдарынын ээси. ** 2019-жылдагы Европа оюндарынын 3 жолку чемпиону (анда дагы күмүш жана коло сыйлыктарды алган). * '''Ички мелдештер:''' ** Орусиянын 3 жолку абсолюттук чемпиону (2017, 2018, 2022). ** Орусиянын эмгек сиңирген спорт чебери ардактуу наамынын ээси. ==== 5. Токио Олимпиадасы (2020) жана андан кийинки талкуулар ==== 2021-жылы Японияда өткөн Жайкы Олимпиада оюндары Дина Аверинанын карьерасындагы эң толкунданткан жана коомчулукта көп талкууланган баракча болуп калды. Жекелик көп түрдүү программада ал күмүш медалды ээледи. Калыстардын баалоо жүрүшү дүйнөлүк эксперттердин жана күйөрмандардын арасында чоң пикир келишпестиктерди жараткан. Ошого карабастан, Дина өзүнүн моралдык туруктуулугун, кесипкөйлүгүн сактап, кийинки өткөн 2021-жылдагы Дүйнө чемпионатында кайрадан рекорддук көрсөткүч менен абсолюттук чемпион аталып, өзүнүн мыктылыгын далилдеген. ==== 6. Чоң спорттон кетүү жана жеке турмушу ==== ===== Спорттук карьераны жыйынтыктоо: ===== 2024-жылдын 23-февралында Дина Аверина эгиз эжеси Арина менен биргеликте кесиптик спорттон кетишин расмий түрдө жарыя кылган. Бул чечим спорт дүйнөсү үчүн чоң тарыхый учур болду. ===== Шоу-долбоорлор жана коомдук турмуш: ===== * 2024-жылы Дина белгилүү фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте «Муз доору» («Ледниковый период») теледолбоорунун жаңы сезонуна катышкан. * Муз үстүндөгү кызматташтык бара-бара романтикалык мамилеге айланып, түгөйлөр долбоордон тышкары да чогуу экенин билдиришкен. * Кийинки жылы, ошол эле Валентин күнүндө Дмитрий Аверинага баш кошуу сунушун киргизген. * '''2025-жылдын 7-июлунда''' Дина Аверина менен Дмитрий Соловьевдун үйлөнүү тою өткөн. * '''2026-жылдын 29-августунда''' түгөйлөр уулдуу болушуп, ага Лев деген ысым ыйгарышкан. Ошондой эле 2026-жылы эгиздер Арина экөө «Сокровища императора» аттуу экстремалдык реалити-шоуго катышып, теледидарда да өз күйөрмандарын кубантышкан. ==== 7. Жыйынтык жана гимнастикадагы орду ==== Дина Аверина — көркөм гимнастика тарыхында өчпөс из калтырган уникалдуу инсан. Анын аткаруудагы тактыгы, буюмдар менен иштөөдөгү виртуоздуулугу жана кайталангыс эрк-эрки аны дүйнөлүк спорттун чокусуна алып чыкты. Бүгүнкү күндө ал жаш спортчуларга мастер-класстарды өткөрүп, үй-бүлөлүк бакыттын ээси катары да өз жолун ийгиликтүү улантып келет. nwtww3eexnnugwc55rtxngisg7yoaan 664130 664128 2026-10-30T09:37:33Z Artelow 2286 664130 wikitext text/x-wiki '''Дина Алексеевна Аверина''' ( {{ВД-Преамбула}} ) - орусиялык көркөм гимнаст . Россиянын курама командасынын мүчөсү. Токио Олимпиада оюндарынын күмүш байге ээси ( 2020 ), 18 жолку дүйнө чемпиону ( 2017, 2018, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку абсолюттук дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын үч жолку күмүш байге ээси (2017, 2021), Дүйнөлүк чемпионаттын коло байге ээси (2019), Европа оюндарынын үч жолку чемпиону ( 2019 ), анын ичинде күмүш жана коло байге ээлери. 10 жолку Европа чемпиону ( 2017, 2019, 2021 ), анын ичинде төрт жолку күмүш жана коло медалдын ээси. Орусиянын үч жолку абсолюттук чемпиону ( 2017, 2018, 2022 ). Эмгек сиңирген спорт чебери. Анын Орусиянын улуттук көркөм гимнастика курама командасында ойногон эгиз эжеси Арина Аверина жана учурда көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп иштеген Полина Аверина аттуу эжеси бар. 2024-жылдын 23-февралында ал спорттон кетерин жарыялаган <ref>{{Cite web|url=https://rsport.ria.ru/20240223/averiny-1929164535.html|title=Дина и Арина Аверины объявили о завершении карьеры|lang=ru|first=РИА Новости|last=Спорт}}</ref> . 2024-жылы ал фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте " Муз доору " шоусунун жаңы сезонуна катышкан. Көп өтпөй түгөйлөр долбоордон тышкары романтикалык мамилелерин тастыкташты <ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-5873048-gimnastka-dina-averina-nachala-vstrechatsya-s-figuristom-dmitriem-solovyovym-na-lednikovom-periode-kto-eschyo-stal-paroj-na-proekt.html|title=Дина Аверина завела роман с фигуристом Соловьёвым! Очередная пара «Ледникового периода»|lang=ru|first=Соня|last=Касаткина}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://m.sport-express.net/obshchestvo/reviews/dina-averina-obyavila-ob-otnosheniyah-s-dmitriem-solovevym-kak-nachalsya-ih-roman-na-lednikovom-periode-2292856/|title=Дина Аверина объявила об отношениях с Дмитрием Соловьевым: как начался их роман на Ледниковом периоде. Спорт-Экспресс}}</ref>, ал эми кийинки жылдын Валентин күнүндө алар анын үйлөнүү сунушун кабыл алышты. 2025-жылы 7-июлда Аверина Дмитрий Соловьевго үйлөнгөн <ref>{{Cite web|url=https://www.starhit.ru/video/viner-rydala-navka-nakhvalivala-zhenikha-buzova-zhelala-lyubvi-svadba-diny-averinoi-i-dmitriya-soloveva-6438174/|title=Винер рыдала, Навка нахваливала жениха, Бузова желала любви: свадьба Дины Авериной и Дмитрия Соловьева|lang=ru|date=2025-07-07}}</ref> . 2026-жылдын 29-августунда алардын уулу Лев төрөлгөн <ref name="rbc">{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/sport/29/08/2026/6a930c129a79471b347f35c4|author=Екатерина Халимовская|title=Гимнастка Дина Аверина родила сына|lang=ru|publisher=[[РБК]]|date=2026-08-29}}</ref> . 2026-жылы ал эжеси менен бирге " Императордун казыналары " <ref>{{Cite web|last=Садчиков-младший|first=Индира Лебедева, Михаил|title=Конфликт Яны Кошкиной и Марго с сестрами Авериными на шоу «Сокровища императора»|url=https://www.starhit.ru/exclusive/eto-ne-mest-eto-ot-dushi-koshkina-i-ee-mama-margo-podstavili-averinykh-na-shou-sokrovisha-imperatora-7061709/|lang=RU}}</ref> реалити-шоусуна катышкан. Аверовдордун үй-бүлөсүндө спорт өзгөчө орунду ээлеген: * '''Атасы — Алексей Аверин:''' Жаш кезгинде футбол менен олуттуу машыгып, спорттогу тартипти жана эмгекчилдикти мыкты билген. * '''Апасы — Оксана Аверина:''' Жаш чагында гимнастика менен машыгып, кыздарынын спортко болгон сүйүүсүн биринчилерден болуп колдогон. * '''Улуу эжеси — Полина Аверина:''' Чоң спортко биринчи кадам таштап, кийинчерээк карындаштарына үлгү болгон. Учурда ал көркөм гимнастика боюнча машыктыруучу болуп эмгектенет. Дина менен Арина төрт жашынан тартып эле спорт залына бара башташкан. Алардын эң биринчи машыктыруучусу — Лариса Викторовна Белова болгон. Баштапкы жылдары кыздар кадимки орто мектепте окушканы менен, машыгуу графиги оорлошкондон тарта атайын жекече окуу программасына өтүшкөн. ==== 2. Москвага көчүү жана спорттогу бурулуш учур ==== 2011-жылдын күзүндө Аверина эже-сиңдилери Орусиянын эң башкы машыгуу базасы жайгашкан Новогорск шаарчасына келишет. «Юный гимнаст» мелдешинен кийин алардын өзгөчө талантын,ийилчээктигин жана эмгекчилдигин Орусиянын эмгек сиңирген машыктыруучусу Вера Николаевна Шаталина байкаган. Спорттук жолдун башталышында олуттуу сыноолор болбой койгон жок: # '''Бой жана генетика маселеси:''' Жаш кезде кыздардын бою курбуларына караганда жай өскөн.Тажрыйбалуу адистердин кеңеши менен алардын тамактануу рациону толугу менен өзгөртүлүп,физикалык оор жүктөмдөр убактылуу калыбына келтирилген. Натыйжада, кыздар керектүү бойго (161 см) жетип, жогорку спортко даяр болушкан. # '''Атаандаштык:''' Түрдүү мелдештерде эгиздер бири-бирине атаандаш болбой, тескерисинче,бирин-бири моралдык жактан колдоп, бирдиктүү команда катары чыгышкан. 2013-жылы өткөн өспүрүмдөр арасындагы Орусия биринчилигинде Дина көп түрдүү программада коло медалды жеңип алып, улуттук курама команданын негизги резервине кирген. ==== 3. Эл аралык аренадагы чоң ийгиликтер жана феноменалдуу рекордор ==== 2014-жылдан баштап Дина Аверина чоңдор арасындагы (Adult category) мелдешке катыша баштайт.Португалиянын Лиссабон шаарында өткөн Кубок этабында ал өзүнүн алгачкы эл аралык медалдарын багындырган. ===== Рекорддор жана спорттогу стили: ===== * '''«Мисс Рекорд»:''' Дина Аверина дүйнө чемпионаттарында топтогон алтын медалдарынын саны боюнча дүйнөлүк рекорд койгон (18 жолу Дүйнө чемпиону аталып, легендарлуу Евгения Канаеванын 17 алтын медаль рекордун басып өткөн). * '''Балл алуу чеберчилиги:''' Фигуралык элементтерди аткаруудагы тактыгы жана жогорку ылдамдыгы үчүн калыстар ага максималдуу упайларды беришкен. Ал була (булалар) менен чыгууда 10 баллдык максималдуу татаалдык чегин багындырган саналуу спортчулардын бири. * '''Ар тараптуулук:''' Дина лента, топ, була жана алкак (обруч) сыяктуу бардык буюмдар менен бирдей жогорку деңгээлде аткаруу чеберчилигин көрсөтө алган. ==== 4. Медалдар жана жетишкендиктер жыйнагы ==== Дина Аверинанын спорттук казынасы дүйнөлүк гимнастика тарыхындагы эң бай көрсөткүчтөрдүн бири: * '''Олимпиада оюндары:''' ** Токио-2020 Олимпиадасы: Жекелик көп түрдүүлүк боюнча күмүш байге ээси. * '''Дүйнө чемпионаттары:''' ** 18 жолку Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021-жылдар). ** 4 жолку абсолюттук Дүйнө чемпиону (2017, 2018, 2019, 2021). ** 3 жолку Дүйнө чемпионатынын күмүш байге ээси (2017, 2021). ** 1 жолку Дүйнө чемпионатынын коло байге ээси (2019). * '''Европа чемпионаттары жана оюндары:''' ** 10 жолку Европа чемпиону (2017, 2019, 2021). ** Европа чемпионаттарынын 4 жолку күмүш жана коло медалдарынын ээси. ** 2019-жылдагы Европа оюндарынын 3 жолку чемпиону (анда дагы күмүш жана коло сыйлыктарды алган). * '''Ички мелдештер:''' ** Орусиянын 3 жолку абсолюттук чемпиону (2017, 2018, 2022). ** Орусиянын эмгек сиңирген спорт чебери ардактуу наамынын ээси. ==== 5. Токио Олимпиадасы (2020) жана андан кийинки талкуулар ==== 2021-жылы Японияда өткөн Жайкы Олимпиада оюндары Дина Аверинанын карьерасындагы эң толкунданткан жана коомчулукта көп талкууланган баракча болуп калды. Жекелик көп түрдүү программада ал күмүш медалды ээледи. Калыстардын баалоо жүрүшү дүйнөлүк эксперттердин жана күйөрмандардын арасында чоң пикир келишпестиктерди жараткан. Ошого карабастан, Дина өзүнүн моралдык туруктуулугун, кесипкөйлүгүн сактап, кийинки өткөн 2021-жылдагы Дүйнө чемпионатында кайрадан рекорддук көрсөткүч менен абсолюттук чемпион аталып, өзүнүн мыктылыгын далилдеген. ==== 6. Чоң спорттон кетүү жана жеке турмушу ==== ===== Спорттук карьераны жыйынтыктоо: ===== 2024-жылдын 23-февралында Дина Аверина эгиз эжеси Арина менен биргеликте кесиптик спорттон кетишин расмий түрдө жарыя кылган. Бул чечим спорт дүйнөсү үчүн чоң тарыхый учур болду. ===== Шоу-долбоорлор жана коомдук турмуш: ===== * 2024-жылы Дина белгилүү фигурист Дмитрий Соловьев менен биргеликте «Муз доору» («Ледниковый период») теледолбоорунун жаңы сезонуна катышкан. * Муз үстүндөгү кызматташтык бара-бара романтикалык мамилеге айланып, түгөйлөр долбоордон тышкары да чогуу экенин билдиришкен. * Кийинки жылы, ошол эле Валентин күнүндө Дмитрий Аверинага баш кошуу сунушун киргизген. * '''2025-жылдын 7-июлунда''' Дина Аверина менен Дмитрий Соловьевдун үйлөнүү тою өткөн. * '''2026-жылдын 29-августунда''' түгөйлөр уулдуу болушуп, ага Лев деген ысым ыйгарышкан. Ошондой эле 2026-жылы эгиздер Арина экөө «Сокровища императора» аттуу экстремалдык реалити-шоуго катышып, теледидарда да өз күйөрмандарын кубантышкан. ==== 7. Жыйынтык жана гимнастикадагы орду ==== Дина Аверина — көркөм гимнастика тарыхында өчпөс из калтырган уникалдуу инсан. Анын аткаруудагы тактыгы, буюмдар менен иштөөдөгү виртуоздуулугу жана кайталангыс эрк-эрки аны дүйнөлүк спорттун чокусуна алып чыкты. Бүгүнкү күндө ал жаш спортчуларга мастер-класстарды өткөрүп, үй-бүлөлүк бакыттын ээси катары да өз жолун ийгиликтүү улантып келет. == Булактар == {{Булактар|2}} qbym0vhlhx9dyi0pu46mdidw9u7al89 0 155112 664126 2026-10-30T09:36:28Z Artelow 2286 Artelow "[[Сидни суини]]" барагын "[[Сидни Суини]]" деп кайра атады: Инсандын ысымы жана фамилиясы баш тамга менен жазылат 664126 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Сидни Суини]] hbbzkday96cru2gbeqtdgflr62yb1nc 0 155113 664129 2026-10-30T09:37:18Z Artelow 2286 Artelow "[[Аверина, Дина Алексеевна]]" барагын "[[Аверина Дина Алексеевна]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664129 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Аверина Дина Алексеевна]] ph3cfj7jc08jq8l2tw8gt2qd6yz3tpp 3 155114 664134 2026-10-30T10:17:36Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664134 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:17, 30 октябрь 2026 (UTC) 3n5g8yenq3keeizh4yacvefxa1yifvr 3 155115 664135 2026-10-30T10:17:46Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664135 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:17, 30 октябрь 2026 (UTC) 3n5g8yenq3keeizh4yacvefxa1yifvr 3 155116 664136 2026-10-30T10:17:56Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664136 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 10:17, 30 октябрь 2026 (UTC) 3n5g8yenq3keeizh4yacvefxa1yifvr 0 155117 664139 2026-10-30T10:20:37Z Artelow 2286 Artelow "[[Анна,Ивановна (Иван Грозныйдын кызы )]]" барагын "[[Анна Ивановна (Иван Грозныйдын кызы )]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664139 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Анна Ивановна (Иван Грозныйдын кызы )]] je1o2bojrj8uu5j9566ldnbgzfmmxn7 0 155118 664141 2026-10-30T10:20:59Z Artelow 2286 Artelow "[[Мендельсон, Фанни]]" барагын "[[Фанни Мендельсон]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664141 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фанни Мендельсон]] h8yr4clt7buaz34s9k14nbcb45zz69l 0 155119 664144 2026-10-30T10:21:29Z Artelow 2286 Artelow "[[Хоппер, Грейс]]" барагын "[[Грейс Хоппер]]" деп кайра атады: Кыргыз тилинде бир адамдын фамилиясы, аты жана атасынын аты үтүр менен ажыратылбайт 664144 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Грейс Хоппер]] edjg33tlkglxnn66phms7bke36p61ie 0 155120 664146 2026-10-30T10:24:07Z Arstanbekova Kurmanzhan 49738 Нери Оксман 664146 wikitext text/x-wiki '''Нери Оксман''' — американо-израильский {{Дизайнер|Израиля|США|XX века|XXI века}} и профессор Медиа-лаборатории Массачусетского технологического института. Руководитель исследовательской группы по опосредованной материи.<ref>27</ref> {{Персона|оригинал имени={{lang-he|נרי אוקסמן}}}} Её работы воплощают дизайн окружающей среды и цифровой морфогенез, формы и свойства которых определяются их контекстом. Она ввела термин «материальная экология» для определения своей работы, помещая материалы в контекст. Стилистические товарные знаки включают ярко окрашенные и текстурированные поверхности со структурой во многих масштабах, а также композитные материалы, твердость, цвет и форма которых варьируются в зависимости от объекта. == Личная жизнь == Оксман ранее была замужем за аргентинским композитором Освальдо Голиховым. В январе 2019 года она вышла замуж за Билла Акмана. У Оксман и Акмана есть совместная дочь. == Карьера == [[https://ru.wikipedia.org/wiki/Файл:Neri_Oxman_and_Chuck_Hoberman.jpg|link=https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Neri_Oxman_and_Chuck_Hoberman.jpg?uselang=ru|thumb|Нери Оксман и Чак Хоберман из Гарвардской высшей школы дизайна]] Работы Оксман выставлялись по всему миру: экспонаты находятся в постоянных коллекциях Музея современного искусства, Музея дизайна Купера Хьюитта, Центра Жоржа Помпиду, Венского музея прикладного искусства, SFMOMA и Бостонского музея изящных искусств и Музея искусства. Наука.<ref name="oxmanlab" /> Экспонаты также были показаны в Смитсоновском институте и на Пекинской международной художественной биеннале, а в 2020 году крупная ретроспектива работ Оксман открылась в Музее современного искусства. она опубликовала статьи по параметрическому и контекстному дизайну и разработала специальные инженерные методы для реализации этих проектов из различных материалов. В 2006 году она запустила в Массачусетском технологическом институте междисциплинарный исследовательский проект под названием « ''Материалекология»,'' чтобы экспериментировать с генеративным дизайном. Этот проект и связанные с ним совместные работы повлияли на её раннее искусство. Она продвигала идею поиска новых способов общения и сотрудничества в области дизайна. В 2016 году она помогла запустить открытый междисциплинарный ''журнал Journal of Design Science''.<ref>27</ref> ewqi3ztpv8kkq8c8yvyi9nnnyuooqx1 3 155122 664158 2026-10-30T11:18:18Z JigildikBot 44081 Кош келиңиз! 664158 wikitext text/x-wiki == Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span> |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!. Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]]. [[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт. Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз. Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]]. Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет. Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз. Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}} </div> <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]] |} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:18, 30 октябрь 2026 (UTC) p1td7ofz1f1izvuysc4usjvuk7vrv8d