Википедия
kywiki
https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA
MediaWiki 1.48.0-wmf.1
first-letter
Медиа
Атайын
Талкуу
Колдонуучу
Колдонуучунун баарлашуулары
Википедия
Википедияны талкуулоо
Файл
Файлды талкуулоо
МедиаВики
МедиаВикини талкуулоо
Калып
Калыпты талкуулоо
Жардам
Жардамды талкуулоо
Категория
Категорияны талкуулоо
Макала долбоору
Макала долбоорун талкуулоо
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модулду талкуулоо
Event
Event talk
Дор Реми
0
4676
664323
608888
2026-11-02T02:34:11Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664323
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Rémy Dor, Sorbonna, Paris. 07.10.2003.jpg|thumb|Профессор Реми Дор. Сорбонна университети, Париж. 07.10.2003.]]
'''Дор, Реми'''
[[Реми Дор]] (Rémy Dor) - француздардын чыгаан кыргыз таануучусу жана түрколог окумуштуусу.
== Кыскача өмүр таржымакалы ==
Реми Дор (Rémy Dor) мырза 1946-жылы 31-октябрда Франциянын ордо шаары Парижде туулган.
[[Ооганстан]]дагы кыргыздардын тили жана этнографиясы тууралуу мол маалымат топтоп жарыялаган.
1971-73-жылдары [[Кабул]] университетинин профессору болгон.
Ооганстандын [[Памир]] аймагында [[Рахманкул хан]] менен учурашкан, ал тууралуу эмгек жазган.
Француз жана [[Кыргыз тили|кыргыз]] тилдеринен башка орус, англис, түрк, өзбек, дари, пуштун ж.б. тилдерде сүйлөйт.
[[Кыргызстан]]да бир нече жолу болгон.
== Илимий чыгармачылыгы ==
Профессор Реми Дор 2012-жылга карата жарык көргөн ар кыл 15 китепке автор жана автордош, 9 китепке редактор болгон.
Реми Дор 30дан ашуун ири илимий макала, 40тан ашуун ар кыл чыгарма ж.б. жарыялаган.
Анын иликтөө багыты тил илиминини түркология нугун, түрк калктарынын оозеки элдик чыгармачылыгын жана адабиятын изилдөөнү камтыйт.
=== Илимий ишине кыскача мүнөздөмө ===
[[Файл:Rémy Dor and Tyntchtykbek Tchoroev, the Sorbonne, Paris. 07.10.2003.jpg|thumb|left|Профессор Реми Дор кыргыз кесиптеши [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Тынчтыкбек Чоротегин]] менен. Сорбонна университети, [[Париж]] шаары, [[Франция]]. 2003-жылдын 7-октябры.]]
Профессор Реми Дор Борбордук Азиядагы түрк тилдеринин жана алардын диалекттеринин сыпаттамасы менен алектенди.
Ал түрк тилдүү дүйнөдөгү киши менен жаныбарлардын карым-катнашы менен байланыштуу терминдерди изилдеди.
Ал оогандык кыргыздардын фольклордук мурасын, 11-кылымдагы түрк калктарынын макал-лакаптарын, чагатай доорундагы поэзияны, Йунус Эмренин "Диванынын" текстин которуу жагдайларын, түрк поэзиясындагы уйкаштыкты, жана башка илимий маселелерди ырааттуу иликтеди.
Реми Дор ооган кыргыздарынын ханы, айтылуу [[Рахманкул хан]] тууралуу [http://www.azattyk.org/content/news/26840279.html китеп жарыялады].
Жакында ал кыргыз-француз жана француз-кыргыз сөздүгүн түздү.
== Шакирттери жана үзөңгүлөштөрү ==
Реми Дордун шакирттеринин бири - швейцариялык немис чыгыш таануучу, доктор [[Салк, Гундула|Гундула Салк]] айым.
Салк айым 1986-1996-жылдары [[Берлин|Берлиндеги]] Эркин Берлин университетинде (Freie Universität Berlin) жана Германиянын ордо шаарында негизделген алгачкы университет – Гумбольт университетинде (Humboldt Universität Berlin) түркология, борбордук азия таануу жана монголистика бөлүмүндө окуп, 1996-жылы магистрдик диссертациясын эң мыкты баага жактаган.
Салк айым 1992-жылдан тартып чыгыш таануу (негизинен, кыргыз таануу) жаатында илимий жана илимий-жамаатттык макалаларын жарыялай баштаган, алардын айрымдары Кыргызстанда (Бишкекте) жана Кытайда (Үрүмчүдө) кыргыз тилинде жарык көргөн.
Салк айым 1995-жылы [[Кыргызстан]]дагы “[[Манас]]” дастанынын миң жылдыгынын шартуу мааракесине катышып, жергиликтүү окумуштуулар менен жакындан таанышып, Бишкек, Чүй, Талас сыяктуу аймактарды кыдырган.
Салк айым 1995-1998-жылдары [[Кытай]]дын бир катар аймактарын кыдырып, этнографиялык-диалектологиялык жана башка иликтөөлөр жүргүзгөн, Ал Сычуан вилайетинде, Шинжаң Уйгур автоном районунда (анын ичинде кыргыздар байырлаган жайларда), Хэйлуңжан вилайетиндеги фу-йү кыргыздарынын жашаган аймактарында болгон.
[[Салк, Гундула|Салк айым]] Бээжиндеги теги дунган, кыргыз таануучу профессор Мухаммед Ху Чженхуа жана Үрүмчүдөгү кыргыз профессор Мамбеттурду Мамбетакун менен кызматташкан.
Салк айым 1997-2002-жылдары Түркиядагы Мерсин университетинин (Mersin Üniversitesi) Котормо бөлүмү жана Түрк тили жана адабияты бөлүмү менен да тыгыз чыгармачыл-педагогдук байланышта болгон.
2000-2001-жылдары жубайы Паул Салктын ишине байланыштуу алардын бүлөсү Тайванда жашады.
Ал учурда да Гундула кыргыз таануу боюнча иликтөөлөрүн уланткан.
2007-жылы Германиядагы Фрайбург (Freiburg) шаарындагы университеттин Чыгыш таануу бөлүмүнүн ислам таануу тармагында (Orientalisches Seminar (Islamwissenschaft) Салк айымдын доктордук диссертациясынын темасы кабыл алынат.
2008-жылы Д. Прайор (D. Prior) жазган айтылуу кыргыз манасчысы Кенже Карадан ХХ кылымдын башында жазылып алынган фонограмма (үн) тууралуу илимий эмгек жөнүндө Салк айымдын сын макаласы жарык көргөн.
Салк айым 2009-жылдын май айында Фрайбургдагы Алберт-Лүдвигс университетинин (Albert-Ludwigs-Universität) Чыгыш таануу бөлүмүндө диссертациялык эмгегин эң жогорку баа (magna cum laude) алуу менен ийгиликтүү коргоду.
“Тоголок Молдо (1860-1942) жазган санжыра” - Die Sanjïra des Togolok Moldo (1860-1942) - деп аталган Салк айымдын бул диссертациялык эмгеги 2009-жылдын соңунда өзүнчө илимий монография болуп жарык көрдү.
== Сыйлыктары. Наамдары ==
Реми Дор 2004-жылы Франциянын илим жаатындагы кадыр-барктуу сыйлыгы - Пальмалар академиясынын орденинин (французча: L'Ordre des Palmes académiques) офицери (Officier des Palmes Académiques) наамына татыган.
2003-жылы Реми Дор Кыргызстандын "Даңк" медалын (Commandeur de l’ordre Dangk / Honneur et Gloire) алган.
2001-жылы Реми Дор Казакстандын Алматы шаарындагы университеттин ардактуу профессору (Professeur Honoraire de l'Université URILM d'Almaty, Qazaqstan) наамына татыган.
1999-жылы Реми Дор [[Кыргыз Улуттук Университети|Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин]] ардактуу профессору (Professeur Honoraire de l’Université d’Etat de Bichkek, Kirghizstan) наамын алган.
1995-жылы ноябрда Кыргызстан Тарыхчылар Жамаатынын (азыркы [[Кыргыз Тарых Коому|Кыргыз Тарых Коомунун]]) ардактуу мүчөсү болуп шайланган.
1992-жылы Реми Дорго Кыргыз Улуттук Илимдер академиясынын ардактуу доктору (Docteur Honoris Causa de l’Académie des Sciences du Kirghizstan) наамы ыйгарылган.
== Эмгектеринин кыскача тизмеси ==
* Dor Rémy. Parlons kirghiz. Rémy Dor. manuel de langue, orature, littérature kirghizes. ISBN : 2-7475-6460-6 • mai 2004 • 615 pages.
* Dor Rémy. Lune et Prune, Ay may, comptines de Turquie , Edition bilingue français-turc. Rémy Dor. Poésie jeunesse (broché). Paru en 11/2006.
ISBN 2915255539.
* Dor Rémy. Return to Karagunduz — With the Kirghiz in Turkey. Rémy Dor. Central Asian Survey, Volume 6, Issue 3 1987 , pages 61 - 72.
ISSN: 1465-3354 (electronic) 0263-4937 (paper).
* Реми Дор. Ооган Памириндеги кыргыздар. Бишкек, 1993. 104 бет.
== Кыскача адабият тизмеси ==
* Бейше Урстанбеков, Тынчтыкбек Чороев. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. Фрунзе, Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. ISBN 5-89750-028-2. Жалпы көлөмү – 288 бет. <br>
* А. Мокеев. Рецензия на книгу французского исследователя Р. Дора о кыргызах афганского Памира: Dor Remy. Contribution a l’etude des Kirghiz du Pamir Afghan. Paris, 1975. // СЭ. №2. Москва, 1978. №2.<br>
* <br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/content/news/26840279.html
* http://www.azattyk.kg/content/article/1226524.html
* http://www.azattyk.kg/content/article/1209503.html
* http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&id=469
* http://poj.peeters-leuven.be/content.php?url=article&id=2004199
* http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/history_short.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://65.54.113.26/Publication/11670049/ethnic-minorities-and-marginality-in-the-pamirian-knot-survival-of-wakhi-and-kirghiz-in-a-harsh{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/026349300750058035 <br>
* http://www.azattyk.kg/content/article/1214837.html
* http://www.gorgiaspress.com/bookshop/pc-58664-107-dor-rmy-comptines-de-turquie.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160816232315/http://www.gorgiaspress.com/bookshop/pc-58664-107-dor-rmy-comptines-de-turquie.aspx |date=2016-08-16 }} <br>
* https://web.archive.org/web/20171008111827/http://cetobac.ehess.fr/index.php?175
* http://cetobac.ehess.fr/docannexe/file/1597/dor_bibliographie.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220405043151/http://cetobac.ehess.fr/docannexe/file/1597/dor_bibliographie.pdf |date=2022-04-05 }}
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Франция]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Ооганстан]]
[[Категория:Ооган кыргыздары]]
[[Категория:Ван кыргыздары]]
[[Категория:Кыргыз диаспорасы]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Этнография]]
d6t82oksrtt3uhjwofo7qgaq06qkvky
Бештентек
0
6506
664315
640523
2026-11-01T23:06:16Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664315
wikitext
text/x-wiki
{{italic title}}
{{Мультфильм|Кыргызча аталышы=Бештентек|Сүрөт=Vlcsnap-2011-01-04-15h08m04s88.jpg|Режиссёру=Колотов Георгий|Аниматорлору=Станислав Орлянский, Азамат Осмонов, Диана Кутанова, Екатерина Гуляева, Нурбек Джумакалиев|Продюсери=Эльвира Сариева жана I-Media|Өлкө=Кыргызстан|Тили=кыргыз тили|Жылы=август 2009-жыл — август 2010-жыл|Бет ачаары=август 2010-жыл|Жанры=анимациялык сериал|Ролдордо=Кубат Табалдиев, Мукамбет Токтобаев, Айсалкын Осмонова, Дуйшонбек Байтобетов, Шайымбек Кыдырмаев, Сатылган Сазаев, Жениш Кангелдиев|Узактыгы=180 м|Студиясы=Бигим|Үн коштогондор=Кубат Табалдиев, Мукамбет Токтобаев, Айсалкын Осмонова, Дуйшонбек Байтобетов, Шайымбек Кыдырмаев, Сатылган Сазаев, Жениш Кангелдиев}}
'''Бештентек''' – Кыргызстандын балдар жана өспүрүмдөр аудиториясына (10–15 жаштагыларга) багытталган, билим берүүчү жана социалдык мааниге ээ медиа-долбоор. Долбоор Көктөм аттуу жашоодо жок, ойлоп чыгарылган айылда жашаган Тарапыш, Элсин, Мамыт, Айсал жана Жусик аттуу беш достор туралуу баян. Каармандардын жашоосу ар түрдүү сырдуу жана укмуштуу окуяларга бай. Алар чогуу бирдикте көптөгөн маселе-кыйынчылыктарды баштарынан кечирип, баарын жеңип чыгышат. Алардын достугу көп сыноодон өтөт, жакшылык менен жамандыктын ортосунда тандоо кылууга туура келет. Бирок андай гана жагдай болбосун, алардын бир-бирине болгон ишеними бекем болуп, идеалдарынан баш тартышпайт.<ref>Kyrgyz Cinema/[http://www.kyrgyzcinema.com/index.php?option=com_content&view=article&id=122&Itemid=&lang=ru Бештентек]</ref>
== Негизги идеясы ==
Долбоордун мазмуну достук, чынчылдык, кең пейилдик, кесипкөйлүк (адал эмгек аркылуу каражат табуу), абийирдүүлүк (азгырыктарга алдырбоо), мекенчилдик жана башка адамзатка таандык оң баалуулуктарды жайылтууга багытталган. Каармандар ар кандай кыйынчылыктарга жана моралдык тандоолорго туш болуп, жакшылык менен жамандыктын ортосундагы чечимдерди кабыл алышат. Окуялар аркылуу өспүрүмдөрдүн социалдык жоопкерчилиги жана жарандык аң-сезими өнүктүрүлөт.
Каармандардын образдары Кыргызстандын ар кайсы аймактарында жүргүзүлгөн сурамжылоолордун жана фокус-топтук изилдөөлөрдүн негизинде аныкталган адам архетиптерине ылайык иштелип чыккан.<ref>[https://www.kp.kg/daily/24438/604458/ Комсомольская Правда/Герои мультфильма «Бештентек» расскажут детям о коррупции - 8 февраля 2010] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Биринчи түрмөк (2009)<ref>[https://www.azattyk.org/a/Kyrgyzstan_animated_project_against_corruption_Besh_tentek/1878185.html «Азаттык» үналгысы/«Бештентектин» тушоосу кесилди 15-ноябрь 2009] </ref> ==
Бештентек долбоорунун биринчи түрмөгү 2009-жылы сунушталган. Ал төмөнкү компоненттерди камтыган:
* "Байлык үңкүрү" аттуу окуя;
* анимациялык сериал;
* теле жана радио ток-шоулар;
* куурчак театрлары;
* радиокоюулар;
* флеш-анимациялар;
* комикстер;
* үстөл оюндар;
* боёмолор жана магниттер.
Мындан тышкары, долбоордун алкагында прокуратура жана билим берүү мекемелеринин кызматкерлери үчүн тренингдер өткөрүлүп, Кыргызстандын бардык аймактарындагы орто мектептерде окуучулар үчүн сабактан кийинки кошумча билим берүү сааттары уюштурулган.[[Файл:Vlcsnap-2011-01-04-16h38m40s173.jpg|thumb|285x285px]]
== Экинчи түрмөк 2010-2011 ==
Долбоордун экинчи түрмөгү 2010-жылдын август айында башталган. Ал «Бештентектин» эң ийгиликтүү медиа куралдарын улантуу жана өнүктүрүү максатын көздөгөн. Бул этапта төмөнкү материалдар даярдалган:
* анимациялык сериалдын уландысы;
* комикстер сериясы;
* расмий веб-сайт;
* боёмолор жана магниттер;
* 2011-жылга арналган тамга илинүүчү календарь.
== Долбоордун автордук тобу ==
'''Долбоордун концепциясын иштеп чыккан эксперттик топ:''' Долженков Сергей, Жусупбеков Бакир, Лэнгстон Нэнси, Сариева Эльвира, Усенова Бегаим, Чуприна Дмитрий, Шишкараева Эльмира.
'''Долбоордун жетекчиси:''' Сариева Эльвира
[[Файл:Vlcsnap-2011-01-04-15h29m34s180.jpg|right|297x297px]]
К'''өркөм жетекчиси:''' Насыранбеков Нурбек
'''Долбоордун координаторлору:''' Азимов Азим
Акунов Руслан
Кулатаева Наргиза
'''Сценардык топ:''' Анарбаев Нурлан Джумагулов Султан
Кролевич Сергей
Сарыгулов Баян
'''Билим берүүчү топ:''' Никифоров Максим, Шишкараева Эльмира Мурзалиева Асема, Нарбекова Жумагуль, Султанбекова Жылдыз, Фаттахутдинова Румия
== "Бештентек" куурчак театры ==
'''Жетекчиси:''' Тойчубаев Кубан
Актерлор: Азизова Мадинa, Асакеев Алтынбек, Карымшаков Жаныбек, Осмоналиева Айнура
'''Сүрөтчүлөр:''' Идрисов Максат, Ишебаев Жум, Бейшеналиев Нурлан, Эрманбетова Перизат
== "Бештентек" анимациялык сериалы ==
'''Тасманын директору:''' Ли Андрей
'''Режиссер:''' Колотов Георгий
'''Сурөтчү-коюучу:''' Джумакалиев Нурбек
'''Звукорежиссерлор:''' Бекболиев Эгемберди, Мурат Ажиев
'''Композитор:''' Жеенбаев Мурзали
'''Сүрөтчу-аниматорлор:''' Бейшебаев Жумгалбек, Гуляева Екатерина, Ишенов Рад, Кутанова Диана, Орлянский Станислав, Осмонов Азат, Шестаков Михаил, Халмурзаев Эдуард
[[Файл:Vlcsnap-2011-01-04-14h38m35s54.jpg|thumb|301x301px]]
'''Телевидение жана радио топ:''' Айтимбетова Лира, Арипова Гуля, Клинчаева Оксана, Миловацкий Роман, Ольховская Татьяна
== Долбоордун демөөрчүлөрү жана шериктештери ==
Долбоорго жалпы жетекчилик КРдагы “Медиа Полиси Институту” коомдук фонду тарабынан ишке ашырылат, ал эми долбоордун ар бир шериктеши долбоордогу өз багытын иштеп чыгып жана ишке ашырат.Негизги мазмундук ишти аталган консорциумга кирген уюмдардын кызматкерлеринен турган чыгармачыл топ ишке ашырат.[[Файл:Vlcsnap-2011-01-04-15h23m49s64.jpg|right|302x302px]]
КРдагы “Медиа Полиси Институту” (МПИ) КФ Кыргызстандагы алдыңкы медиа уюмдардын бири болуп саналат. Билим берүү жана медиа чөйрөсүндө жалпы улуттук медиа- жана коомдук өнөктүктөрдү өткөрүү боюнча кеңири тажрыйбага ээ. МПИ КРдагы бардык креативдик жана дизайнердик бюролор, продакш-студиялар жана жалпыга маалымдоо каражаттары менен кызматташат. МПИ бүт дүйнөлүк «Internews International» ассоциациясынын ассоциациялуу мүчөсү болуп саналат.
=== '''Каржылык колдоо''' ===
“Балдар – коркунучта” балдарды колдоо коомдук фонду – консорциумдун шериктеши.Аталган фонд өз ишмердигин 2001-жылы декабрда баштаган. Кийинчерек бул коомдун жана Кыргыз-Орусия славян университетинин биргелешкен аракети менен, юристтердин Америка ассоциациясынын (ABA/ROLI) колдоосу астында Кыргыз-Орусия славян университетинин ЮНЕСКОнун “Конституциялык укук жана гендердик саясат” кафедрасында күнүмдүк укук Борбору (Street Law Center) түзүлгөн. Фонд жалпы билим берүүчү мектептердин окуучулары үчүн коррупцияны алдын алуу боюнча “Чынчыл жаңы муун” деп аталган класстан тышкары сабактарды өткөрүү тажрыйбасына ээ.
“Бигим” студиясы – консорциумдун шериктеши. Аталган студия он жылдан бери жергиликтүү жана эл аралык уюмдар менен биргеликте медиапродакшн секторунда ийгиликтүү иштеп келет. Студиянын чыгармачыл жамааты видео өндүрүшүндө 13 жылдан ашык мезгил бою алектенип келаткан кино жана телевидение чөйрөсүндөгү кесипкөйлөрдөн куралган. КРда бирден бир саналган жаш сүрөтчү-аниматорлорду даярдоо студиянын эң көрүнүктүү жетишкендиги катары саналат.
[[Файл:Vlcsnap-2011-01-04-14h42m47s15.jpg|right|293x293px]]
КРдагы “Радио жана телевидение ассоциациясы (РТА) ОЮЛу – консорциумдун шериктеши. РТА өлкөнүн теле-радиоберүүчүлөрүн бириктирген жалгыз ассоциация болуп саналат. РТА ТВ жана радио аркылуу бүт өлкөгө эфир гана бербестен, ошондой эле сапаттуу радио материалдарды өндүрүү менен алектенет. РТАнын бул долбоорго катышуусу заказчыга кыйла пайдалуу медиапакеттерди берип жана эфирге тез коюлушуна өбөлгө түзөт.
«I-Media» маркетинг коммуникациялар бюросу – консорциумдун шериктеши. «I-Media» «Бештентек» долбоорун иштеп чыккандардын бири болуу менен долбоорду жылдыруу боюнча, ошондой эле «Бештентектин” дизайны менен образдарын иштеп чыгып жана жүзөө ашырган маалымат өнөктүгүн жүргүзгөн шериктештерден.
Долбоор АКШнын эл аралык Өнүктүрүү агенттиги (USAID) аркылуу “Миң жылдыктар көйгөйү” эсебинин Босого программасынын алкагында америка элинин көмөгү менен ишке ашырылды. Долбоордун мазмуну USAIDдин же АКШ Өкмөтүнүн позициясын сөз жок эле чагылдырбайт.
== Эскертүүлөр ==
<references />
== Булактар ==
[https://media.kg/news/v-kyrgyzstane-zapushhen-antikorrupcionnyj-proekt-dlya-shkolnikov-beshtentek/ Институт Медиа Полиси/В Кыргызстане запущен антикоррупционный проект для школьников «Бештентек» Мар 3, 2010]
ey19adb7cw0s3pbf1ukgo3bphrebu67
Раззаков Исхак Раззакович
0
6792
664264
641907
2026-11-01T13:50:50Z
Каныкей Борубаева 11А
49788
Балалыгы, ишмердүүлүгү жана эскерүү бөлүмдөрү, булактар кошулду
664264
wikitext
text/x-wiki
{{wikify}}
{{Мамлекеттик ишмер|ысымы=Исхак Раззакович Раззаков|сүрөтү=Iskhak Razzakov.jpg|кызматы=Кыргызстан КП БКнын 1-секретары|желек=Symbol-hammer-and-sickle.svg|иш баштоо убагы=10-июль 1950|иш аяктоо убагы=9-май 1961|партиясы=ССКП|желек2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|андан мурунку инсан=[[Николай Боголюбов]]|андан кийинки инсан=[[Усубалиев Турдакун Усубалиевич|Турдакун Усубалиев]]|кызматы_2=Кыргыз ССР Министрлер Советинин Председатели|желек_2=Emblem of the Kirghiz Soviet Socialist Republic (1956–1991), Emblem of Kyrgyzstan (1991–1994).svg|желек2_2=Flag of the Kirghiz SSR 1940-1952.svg|иш баштоо убагы_2=14-ноябрь 1945|иш аяктоо убагы_2=10-июль 1950|андан мурунку инсан_2=[[Төрөбай Кулатов]]|андан кийинки инсан_2=[[Абды Сүйөркулов]]|сайты=http://pkk.kg/index.php|балдары=1 уул, 1 кыз|атасы=Раззак|жубайы=Роза Ибрагимова|Туулган датасы=25-октябрь 1910|туулган датасы=25-октябрь 1910|Өлгөн датасы=19-март 1979|өлгөн датасы=19-март 1979|туулган жери=[[Ленин (Лейлек району)|Коросон айылы]], [[Фергана облусу (Россия империясы)|Фергана облусу]], [[Орусия империясы]]|каза болгон жылы=19-март 1979|каза болгон датасы=19-март 1979|туулган жылы=25-октябрь 1910|каза болгон жери=[[Москва]], [[Орусия Советтик Федеративдик Социалисттик Республикасы|ОСФСР]], [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]]|мүрзөсүнүн орду=Ала-Арча көрүстөнү}}
'''Исхак Раззакович Раззаков''' ([[25 Октябрь (Тогуздун айы)|25-октябрь]] [[1910|1910-жыл]], [[Ленин, Лейлек району|Коросон айылы]], [[Фергана облусу|Фергана областы]], азыркы Баткен облусу, [[Орусия империясы]] — [[19-март]] [[1979]], [[Москва|Москва шаары]], [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]]) — Кыргыз элинин улуу жетекчиси, мамлекеттик жана саясий ишмер. Кыргыз Республикасынын Баатыры. Сталиндин кадры.
1945 – 61-жылдары элибизге албан эмгек өтөп, 35 жашында Министрлер Советинин Председатели, 40 жашында Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин Биринчи катчысы болот. Ошентип, Октябрь революциясынан кийин 33 жыл өткөн соң гана Москва республикалык партиялык уюмду, демек Кыргызстанды башкаруу милдетин биринчи ирет кыргыз кулунуна ишенип тапшырган… Төрт Ленин, эки [[Эмгек Кызыл Туу]] ордендери, Ата Мекендик согуштун биринчи даражадагы, [[Кызыл Жылдыз]] ордендери жана көптөгөн медалдар менен сыйланган.
Ошол кездери мен Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинде инструктор болуп иштеп жүрүп, Исхак Раззаковичтин акылман, ишмер, адилет, эң таза, кадрларга, өзгөчө жаштарга камкор экенин жакындан өз көзүм менен көргөн элем. Кызыгы, чоң-чоң жыйындарда чечендик учкул сөздөрү менен элди сөзсүз 2-3 ирет күлдүрүп, отургандардын маанайын көтөрүп коймой артыкчылыгы да бар эле. Чыныгы Жолбашчы, нукура Көсөм эле деп ошол кишини айтуу керек! [[Файл:Razzakov2.jpg|thumb|И.Раззаков|left]]
Айрыкча, ал элибизди түндүк-түштүккө, урук-урууларга жиктөө, жердешчилик өңдүү эски калдыктарды өтө зыяндуу илдет катары эсептеп, ага каршы күрөшкөнүн баса белгилемекчимин.
1955 – 56-жылдар болуу керек. Идеологиялык иштин абалы боюнча Кыргызстан КП БКнын чоң жыйыны өткөн. Ораторлор сөздөрүн бүткөн соң И.Раззаков корутунду сөз менен чыгып сүйлөйт. Ага берилген бир суроону ачык окуп берет. Анда “Эмне үчүн Илимдер академиясында жана партиялык-советтик кызматтарда жалаң эле Түндүк жактан, [[Ысык-Көл|Ысык-Көлдөн]] келип иштеп жатышат?” – делиптир. Аягына кол коюлбаптыр. И.Раззаков күлүмсүрөп: “бул суроого жооп бербесе да болот эле. Себеби, ээси жок, колу да жок. Ошого карабастан жооп бербесек болбойт. Анткени, суроо өтө манилүү. Суроону берген адам Кыргыздын тарыхын билбесе керек. Демек, мен бир аз токтолоюн… Падышалык Россия мурда Кыргызстандын түндүк жагын каратып албады беле? Ошондой эле, Советтик бийлик да түндүк жакта мурда болбоду беле? Биринчи техникумдар, жогорку окуу жайлары да мурда пайда болбоду беле? Ошондуктан, кадрларды даярдоо ушул жактан башталбады беле?..Карагылачы, педтехникумду, медтехникумду бүтүргөн 16 –17 жаштагы балдарын путевка боюнча түштүккө кызматка жөнөтүп жатып, маңдайынан сылап, бетинен өөп, узатып жатып “жакшы иштегиле” деген ата-энелерге биз чоң рахмат айтуубуз керек ! -дегенде, залда отургандардын баары дүркүрөтө кол чабышкан. Ошентип, ал балдар окууну бүтүп, түштүк жакка келип, билимин таратуунун натыйжасында, түштүк жактан билимдүүлөр, академик-профессорлор өсүп чыгышына мен толук ишенем”, – деп өз сөзүн бүтүргөн. (“Эркин Тоо”, 13-сентябрь, 2005).
Кийин пенсияга чыкканда да И.Раззаков кичи мекени Кулунду айлына барганда бир жердеши “Сен бийликте турганда кадрларды жалаң Түндүктөн тандоочу элең”, – деп, кычык сөз айтканда Искак Раззаковичтин “Мен үчүн Кыргызстан – бир жер, бир эл !” – деп, берген жообу элибизде учкул сөзгө айланды. Маркумдун бул сөзү бардыгыбыз, айрыкча жетекчи кадрларыбыз үчүн ураан болуп калышы керек!
Эми сөз Кыргызстан КП БКнын Биринчи секретары И.Раззаковдун жана Министрлер Советинин Председатели К.Дикамбаевдин адилетсиздик менен иштеринен кандайча бошотулганы жөнүндө болсун. КПССтин тарыхый ХХ съездинен (ага И.Раззаков, К.Дикамбаев да катышкан) кийин өлкөдө кырдаал жакшы жагына өзгөрө баштады. Съезд союдук жана автономиялык республикалардын укуктарын кеңейтүүнү, жергиликтүү шарттар менен өзгөчөлүктөрдү эске алуу менен зарыл маселелерди өздөрү чечүү үчүн аларга көбүрөөк мүмкүнчүлүктөрдү берүү керектигин белгиледи. Москва көрбөй-билбей келген жергиликтүү көйгөйлөр эми туура чечилет деген үмүт-тилектер да туулду. Кыскасы, өз алдынчалыгыбыз күчөйт деген ойго келдик. А бирок…
1961-жылдын 8 – 9-майында Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетинин VI пленуму болуп, ал “Эл чарбасын башкарууда жана кадрлар менен иштөөдө кетирген чоң каталары жана кемчиликтери үчүн” партиянын Борбордук Комитетинин биринчи секретары И.Р.Раззаковду, “Министрлер Советинин ишине начар жетекчилик кылгандыгы үчүн” Министрлер Советинин Председатели К.Дикамбаевди иштеринен бошотту. Атайын айтылган официалдуу “себеп” ушул эле. Бирок, бул чечим иштен эптеп кетирүүгө, чыныгы көздөгөн максатты жашырып-жабууга курулай шылтоо гана болгон. Эмесе эл, коомчулук билсин үчүн дал ушул жөнүндө ачыгын айталык.
1956-жыл Кыргызстан үчүн ыңгайлуу болду. Ошол жылы пахтадан, кант кызылчасынан жана башка өсүмдүктөрдөн жогорку түшүм алынды, эт, сүт өндүрүү да бир кыйла артты. Айыл чарбасын өнүктүрүүдө жетишкен бул ийгиликтери үчүн Кыргыз ССРи 1957-ж. Ленин ордени менен сыйланды.
'''1936-жылдан баштап мамлекеттик жана партиялык кызматтарды аркалаган:'''
* 1939—1940 — Өзбек ССРнин Элдик Комиссарлар Кеңешинин алдындагы Мамлекеттик пландын төрагасы.
* 1940—1944 — Өзбек ССРнин Элдик Комиссарлар Кеңешинин төрагасынын орун басары.
* 1941—1944 — Өзбек ССРнин Агартуу элдик комиссариаты.
* 1944—1945 — Өзбек ССРнин большевиктер БК Компартиянын катчысы.
* 1945—1950 —Кыргыз ССРнин Министрлер Кеңешинин төрагасы.
* 1950—1961 — Кыргыз ССРнин БК КПнын биринчи катчысы.
* 1961—1962 —СССРдин Мамлекеттик экономикалык кеңештин мүчөсү.
* 1962—1965 — СССРдин МК(Министрлер Кеңеши)нин алдындагы Мамлекеттик илимий-экономикалык бөлүмдүн башчысы.
* 1965—1967 — СССР МКнын Мамлекеттик пландоо комитет бөлүмүнүн башчысы.
== Балалыгы жана билими ==
Азыркы Баткен облусунун Лейлек районуна караган Коросон (Хоросан) айылында туулган.<ref>[https://kaktus.media/doc/456053_depytatov_prosiat_rassmotret_pereimenovanie_isfany_v_razzakov_v_srochnom_poriadke.html Депутатов просят рассмотреть переименование Исфаны в Раззаков. Kaktus.media]</ref> Жетим калган: үч жашында энеси, кийинчерээк атасы каза болгон.<ref name="razz-sputnik">[https://ru.sputnik.kg/amp/20200111/razzakov-iskhak-biografiya-1046736375.html Раззаков Исхак Раззакович — биография. Sputnik Кыргызстан, 11.01.2020]</ref> Худжант шаарындагы балдар үйүндө тарбияланган.<ref>[https://dspace.auca.kg/handle/123456789/1774 Абытов Б. К. Исхак Раззаков — выдающийся государственный деятель кыргызов в XX веке. Эркин Тоо, 24.12.2010]</ref> Ташкент педагогикалык техникумун жана Москва эл чарба институтун аяктаган. Кыргыз, орус, өзбек жана тажик тилдерин эркин билген.<ref name="razz-sputnik" />
== Кыргыз ССРин жетектеген мезгилиндеги ишмердүүлүгү ==
Раззаков өкмөттү жана партиялык уюмду жетектеген мезгилде республикада болжол менен 20 ири өнөр жай объектиси ишке киргизилген.<ref name="razz-sputnik" /> Кыргыз ССРинин Илимдер академиясы, Кыргыз мамлекеттик университети, Политехникалык институт, Кыргыз кыздар педагогикалык институту, Ош жана Пржевальск педагогикалык институттары, Дене тарбия институту ачылган.<ref name="razz-sputnik" /> 24.kg маалыматына ылайык, 1945—1960-жылдары 59 завод жана фабрика курулуп, ишке киргизилген же реконструкцияланган; Ысык-Көлдө суу транспорту ачылып, Фрунзеде троллейбус кыймылы башталган.<ref>[https://24.kg/vlast/227657_profilnyiy_komitet_parlamenta_podderjal_pereimenovanie_isfanyi_vrazzakov/ Профильный комитет парламента поддержал переименование Исфаны в Раззаков. 24.kg]</ref>
=== Ишинен бошотулушу жана акыркы жылдары ===
Замандаштарынын эскерүүлөрүнө караганда, 1950-жылдардын аягында Раззаковго каршы жашыруун арыздар жазылып, 1961-жылдын жазында республикага КПСС БКнын комиссиясы келген.<ref name="razz-24article">[https://24.kg/article/379222 Исхак Раззаков: человек, который мечтал учить детей, а построил будущее страны. 24.kg]</ref> Ишинен бошотулгандан кийин ден соолугуна байланыштуу чет өлкөгө элчи болуп баруудан баш тартып, Москвага иштөөгө которулган.<ref>[https://open.kg/about-kyrgyzstan/famous-personalities/heroes-of-kyrgyzstan/hero-of-the-kyrgyz-republic/print:page,1,34957-geroy-kyrgyzskoy-respubliki-razzakov-ishak-razzakovich.html Герой Кыргызской Республики Раззаков Исхак Раззакович. open.kg]</ref> Москвада каза болуп, Кунцево көрүстөнүнө коюлган; 2000-жылы сөөгү Бишкектеги Ала-Арча көрүстөнүнө кайра коюлган.<ref name="razz-24article" />
== Эскерүү ==
* Бишкекте жана Раззаков туулган жерде анын өмүрүнө арналган музейлер иштейт.<ref name="razz-24article" />
* Туулган күнүнүн 110 жылдыгына байланыштуу Президент Сооронбай Жээнбеков жыл белгилөөнү жогорку деңгээлде өткөрүү боюнча жарлык чыгарган.<ref>[https://24.kg/english/140103_Kyrgyzstan_starts_preparations_for_110th_anniversary_of_Iskhak_Razzakov_ Kyrgyzstan starts preparations for 110th anniversary of Iskhak Razzakov. 24.kg]</ref>
* 2022-жылы Баткен облусунун Лейлек районундагы Исфана шаары Раззаков шаары деп өзгөртүлгөн. Тиешелүү мыйзамды Жогорку Кеңеш 2022-жылдын 16-мартында кабыл алып, Президент Садыр Жапаров кол койгон.<ref>[https://24.kg/ofitsialno/228034_gorod_isfana_vbatkenskoy_oblasti_pereimenovan_vgorod_razzakov/ Город Исфана в Баткенской области переименован в город Раззаков. 24.kg, 18.03.2022]</ref>
== Шилтемелер ==
<references />
{{Кыргызстандын премьер-министрлери}}
{{Кыргыз Республикасынын Баатырлары}}
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Туулгандар 1910-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 1979-жылы]]
[[Категория:Кыргыз Республикасынын Баатырлары]]
g6qzpifblr19hv2dnld6umlxmpjqv2s
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013
0
14520
664328
568957
2026-11-02T03:00:01Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664328
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү маалымат жашыгы
|Логотип = [[Файл:Esc2013logoshchb.jpg|300px]]
|Жарымфиналдарга бөлүштүрүү = [[17-январь]] [[2013-жыл]]<ref name="Semifinals" />
|1-жарымфинал = [[14-май]] [[2013-жыл]]
|2-жарымфинал = [[16-май]] [[2013-жыл]]
|Финал = [[18-май]] [[2013-жыл]]
|Алып баруучулар = {{FL-SWE}} [[Петра Меде]]<ref>[http://www.esctoday.com/43443/now-it-is-official-petra-mede-will-host-the-2013-eurovision-song-contest/ «Now it is official: Petra Mede will Host the 2013 Eurovision»]</ref>
|Мүдүр = {{FL-NOR}} [[Jan Ola Sand]]
|Кожоюн телеканал = {{FL-SWE}} [[Sveriges Television|SVT]]
|Өткөрүлүүчү жай = {{FL-SWE}} [[Швеция]], [[Малмө]], [[Malmö Arena]]
|Жеңүүчү ыр = {{FL-DEN}} ''"[[Only Teardrops]]"'' ([[Дания]])
|Добуш берүү ыкмасы = телекөрүүчүлөр/калыстар: 50/50<ref>{{Cite web |title=EBU confirms 50/50 vote for Eurovision Song Contest |url=http://esctoday.com/news/read/12655 |access-date=2012-10-12 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211002140/http://www.esctoday.com/news/read/12655 |dead-url=yes |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2008-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211002140/http://www.esctoday.com/news/read/12655 }}</ref>
|Өлкөлөрдүн саны = 39
|Алгачкы катышуу =
|Кайрылуу = {{ESC-ARM}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=38334 «Armenia confirms participation!»]</ref>
|Баш тартуу = {{ESC-BH}}<ref name=Bosnia /><br/>{{ESC-POR}}<ref name=Portugal /><br/>{{ESC-SLK}}<ref name=Slovakia /><br/>{{ESC-TUR}}<ref name=Turkey />
|Нөл упай = болгон эмес
|мурунку = <small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012|2012]]</small>
|кийинки = <small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2014|2014]]</small>
|theme = Биз бирдиктүүбүз»/«We Are One
}}
[[Файл:ESC 2013 Map.svg|302px|thumb|right|
{{legend|#782167|Катышуусун тактаган өлкөлөр}}
{{legend|#22B14C|Аткаруучусун же ырын тандаган өлкөлөр}}
{{legend|#FFC20E|Катышуудан баш тарткан өлкөлөр}}
{{legend|#C0C0C0|Катышууга мүмкүнчүлүгү жок же кызыктар эмес өлкөлөр}}]]
[[Файл:ESC 2013 Semi-Finals.svg|thumb|right|302px|
{{legend|#D40000|Биринчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}}
{{legend|#FFAAAA|Биринчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}}
{{legend|#000080|Экинчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}}
{{legend|#5599FF|Экинчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}}]]
'''Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013''' ({{lang-en|Eurovision Song Contest 2013}}; {{lang-fr|Concours Eurovision de la chanson 2013}}; {{lang-sv|2013 Eurovisionsschlagerfestivalen}}) - [[Еврокөрүнүү ыр сынагы|«Еврокөрүнүүнүн»]] 58-сынагы болгон. Бул сынак [[Баку|Бакуда]] өткөн «[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012|Еврокөрүнүү 2012]]» сынагынын жеңүүчү өлкөсү болгон Швециянын [[Малмө|Малмө шаарында]] [[2013-жыл]]дын 14-майынан 18-майына чейин өткөн.<ref name="Baku">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=loreen_rocks_the_european_charts Loreen rocks the European charts | News | Eurovision Song Contest — Baku 2012<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> Швецияга жеңишти «[[Euphoria]]» деген ыры менен [[Loreen|Лорин]] аттуу ырчы алып келген, добуштардын жыйынтыгынан соң 372 упай менен 1-орунду ээлеген.<ref name="Baku" />
Европадагы атактуу ыр сынагын өткөрүүдө [[Стокгольм]] жана [[Гётеборг]] шаарлары [[Малмө|Малмөгө]] атаандаштык кылышты<ref name="expressen">[http://www.expressen.se/noje/svt-redan-forberedda-pa-schlager-em-2013/ SVT redan förberedda på schlager-EM 2013 | Nöje | Expressen Nöje | Nöjesnyheter Musiknyheter Filmnyheter<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Жыйынтыгында 2012-жылдын июль айында Шведциянын телерадио компаниясынын тандоосу менен Еврокөрүнүү «[[Malmö Arena]]»да өтөт деп чечилген.<ref name=autogenerated20130114-2>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=malmoe_to_host_eurovision_2013 Malmö to host Eurovision Song Contest 2013]{{ref-en}}</ref>
Эки жарымфиналдардын өткөрүлүүсү 14-май жана 16-майга туш келди, ал эми финалдык шоу 18-майга белгиленди<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=dates_announced_for_2013_contest Dates announced for 2013 Contest | News | Eurovision Song Contest — Baku 2012<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>.
== Өткөрүлүүчү жай ==
=== Малмө ===
«[[Мальмё Арена]]» в городе [[Мальмё]] была выбрана местной телерадиокомпанией площадкой для проведения предстоящего «Евровидения».
Мальмё расположен в провинции [[Сконе (провинция)|Сконе]] на юге Швеции, и является третьим по величине городом своей страны, а также одним из крупнейших городов [[Скандинавия|Скандинавии]]. Город находится на территории двух муниципалитетов: собственно [[Мальмё (муниципалитет)|Мальмё]] и [[Бурлёв (муниципалитет)|Бурлёв]]. Население города составляет 303 873 человека (по состоянию на 2010 год); почти треть населения — [[иммигрант]]ы и их потомки.<ref>{{Cite web |title=Statistik om Malmö — Malmö stad<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.malmo.se/Kommun--politik/Om-oss/Statistik-om-Malmo.html |access-date=2013-03-10 |archive-date=2010-04-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100412100342/http://www.malmo.se/Kommun--politik/Om-oss/Statistik-om-Malmo.html |dead-url=yes |accessdate=2013-03-10 |archivedate=2010-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100412100342/http://www.malmo.se/Kommun--politik/Om-oss/Statistik-om-Malmo.html }}</ref><ref>{{Cite web |title=Swedish police hunt serial shooter — CNN<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://articles.cnn.com/2010-10-23/world/sweden.serial.shooter_1_serial-shooter-immigrant-women-text-message?_s=PM:WORLD |access-date=2013-03-10 |archive-date=2010-11-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101104102543/http://articles.cnn.com/2010-10-23/world/sweden.serial.shooter_1_serial-shooter-immigrant-women-text-message?_s=PM:WORLD |dead-url=yes }}</ref> Также 280 415 человек живёт в пригородах.<ref>http://www.scb.se/Statistik/MI/MI0810/2010A01/Tatorternami0810tab1_4.xls</ref>
=== Өткөрүлүүчү жайды тандоо ===
[[Файл:Malmö Arena 2008.jpg|thumb|302px|right|[[Malmö Arena]]]]
8-июль күнү эртең менен «SVT» акыркы чечимин жарыялады. Сынак [[Малмө]] шаарынын, 15 500 көрүүчү бата турган «[[Malmö Arena]]» стадионунда өтөт<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=malmoe_to_host_eurovision_2013 Malmö to host Eurovision Song Contest 2013]{{ref-en}}</ref>.
{| class="wikitable sortable" style="text-align: left;"
|-
! Шаар
! Арена
! Батырымдуулугу
! Кошумча маалымат
|-
| [[Стокгольм]]<br />([[Сольна]])
| «[[Friends Arena]]»
| 67 500
| Азыркы убакта курулуу ишинде; 2013-жылдын мартында «[[Melodifestivalen]]»'дин жарымфиналдарын өткөрүлүүсү долбоорлонууда, жана Еврокөрүнүүнүн финалынан беш күндөн кийин [[:en:2013 Svenska Cupen Final|Швециянын футбол боюнча чемпионаты]] өткөрүлөт.
|-bgcolor = "gold"
| '''[[Малмө]]'''
| {{nowrap|'''«[[Malmö Arena]]»'''}}
| '''15 500'''
| Акыркы төрт жылдын ичинде, аренада, «Melodifestivalen» ыр сынагынын жарымфиналдары өтүп турган.
|-
|rowspan=2| [[Гётеборг]]
| «[[Scandinavium]]»
| 14 000
| Аренада 1985-жылдын [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 1985|Еврокөрүнүүсү]] өткөн.
|-
| «[[Svenska Mässan]]»
| —
| —
|-
|}
== Форматы ==
=== Алпаруучулар ===
2012-жылдын 17-октябрында Мартин Эстердаль шведдик «[[Dagens Nyheter]]» гезитине берген интервьюсунда SVT мурдагы жылдардан айырмаланып 2013-жылкы сынакта үч адамдын ордуна бир кана алып баруучу иш жүргүзөөрүн билдирген. Акыркы жолу бир алып баруучу менен сынак [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 1995|1995-жылы]] өткөрүлгөн.<ref>{{cite web | url=http://sverigesradio.se/sida/artikel.aspx?programid=2054&artikel=5312493 | title=Just one presenter for 2013 Eurovision | work=[[Sveriges Radio]]|accessdate=1 ноября 2012}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=malmoe_just_one_presenter_in_2013 | title=Malmö: Just one presenter in 2013| accessdate=1 ноября 2012}}</ref>
=== Графикалык шөкөт ===
[[Файл:Statue of Carl X Gustav in Malmö - Eurovision 2013.JPG|thumb|right|302px|Карл X Густав падышанын эстелигиндеги Еврокөрүнүү-2013 сынагынын көпөлөктөрү]]
Сынактын көрүнүк шөкөтү «Happy F&B» брендинг агенттиги аркылуу даярдалып жана 2013-жылдын 17-январында коомчулукка ырасмый түрдө ''«We Are One»'' ({{lang-ky|Биз бирбиз}}) деген чакырык астында, сынактын графикалык шөкөтү көрсөтүлгөн.<ref>[http://www.esctoday.com/42381/malmӧ-2013-theme-art-presented-we-are-one/ «Malmo 2013 Theme Art presented: We Are One»]</ref><ref>{{cite web|url=http://www.esctoday.com/?p=38342|title=Happy F&B the agency to create the 2013 look|work=ESCToday.com|accessdate=1 ноября 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6COZ9cxoy?url=http://www.esctoday.com/?p=38342|archivedate=2012-11-23|dead-url=no}}</ref>
=== Билеттердин сатылуусу ===
2012-жылы 11-июлда сынактын шоу-продюсери Кристер Бьоркман Еврокөрүнүүнүн күйөрмандарына аз убакыт аралыгында айланууда жүргөн билеттерди сатып алуудан токтонуп туруу кеңешин берди. Аренанын долбоорлонуусу бүтө электигин жана ырасмый билеттер сатыкка коюла электигин билдирди.<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=63543&_t=swedish_hosts_advise_fans_on_tickets_and_accommodation_for_malmoe_2013 Swedish hosts advise fans on tickets and accommodation for Malmö 2013 | News | Eurovision Song Contest — Baku 2012<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
«Biljett Nu» швед веб-сайты ссынакка билеттерди сатуусун баштагандан кийин билдирүү жасалган. Бул билеттердин баасы 5 000—7 000 [[швед крону|швед крондорун]] (33 000—46 000 сом чамасында) түзгөн. Кийинчерээк бул билеттер сатыктан алып салынган.<ref>{{Cite web |title=CEO of the ticket company selling nonexistent tickets arrested {{!}} ESC Webs<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://escwebs.net/2012/07/31/ceo-of-the-ticket-company-selling-nonexistent-tickets-arrested/ |accessdate=2012-11-23 |archivedate=2014-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140521235116/http://escwebs.net/2012/07/31/ceo-of-the-ticket-company-selling-nonexistent-tickets-arrested/ }}</ref>
2012-жылдын 21-ноябрында «[[Sveriges Television|SVT]]» телеканалы билеттердин сатуунун башталышын ырасмый жарыялады, аларга жакынкы аралык ичинде ээ болуу мүмкүн.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39134 «First tickets released for sale on Monday 26 November»]</ref>
=== Демөөрчүлөр ===
Түз алып берүүнүн ырасмый демөөрчүлөрү болуп «[[TeliaSonera]]» телекоммуникациондук компаниясы<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39128 «TeliaSonera once again Eurovision presenting partner»]</ref> жана «[[Schwarzkopf]]» немис косметика компаниясы чыкты.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39148 «Cosmetics giant again Eurovision Beauty Partner»]</ref>
{| class="wikitable" width=100%
|-
! style="width:16%;"| 1-себет
! style="width:16%;"| 2-себет
! style="width:16%;"| 3-себет
! style="width:16%;"| 4-себет
! style="width:16%;"| 5-себет
|-
| valign="top" |
* {{ESC-ALB}}
* {{ESC-CRO}}
* {{ESC-MAC}}
* {{ESC-MON}}
* {{ESC-SER}}
* {{ESC-SWI}}
| valign="top" |
* {{ESC-EST}}
* {{ESC-FIN}}
* {{ESC-ICE}}
* {{ESC-IRE}}
* {{ESC-LAT}}
* {{ESC-LIT}}
| valign="top" |
* {{ESC-ARM}}
* {{ESC-AZE}}
* {{ESC-BEL}}
* {{ESC-GEO}}
* {{ESC-RUS}}
* {{ESC-UKR}}
| valign="top" |
* {{ESC-BUL}}
* {{ESC-BLG}}
* {{ESC-CYP}}
* {{ESC-GRE}}
* {{ESC-MAL}}
* {{ESC-NET}}
| valign="top" |
* {{ESC-AUS}}
* {{ESC-HUN}}
* {{ESC-MOL}}
* {{ESC-ROM}}
* {{ESC-SM}}
* {{ESC-SLV}}
|}
=== Биринчи жарымфинал ===
Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана {{ESC-UK}}, {{ESC-ITA}}, {{ESC-SWE}} добуш беришет.
{| class="sortable wikitable" width=100%
|-
! №<ref name="Runningorder">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_2013_semi-final_running_order_revealed «Eurovision 2013: Semi-Final running order revealed»]</ref>
! Өлкө<ref name="Draw">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=draw_results_whos_in_which_semi-final «Draw results: Who's in which Semi-Final?»]</ref>
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Упай
! Орун
|-
| align=center| 01
| {{ESC-AUS}}<ref>[http://eurofire.blog.de/2012/05/23/eurovision-2012-bisherige-startreihenfolge-finale-13728888/ Eurovision 2012: Die bisherige Startreihenfolge im Finale]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref>[http://www.esctoday.com/41947/austria-listen-to-the-songs/ «Austria: Listen to the songs»]</ref>
| [[Наталия Келли]]<ref name=Austria>[http://www.esctoday.com/45476/austria-natalia-kelly-to-shine-in-malmo/ «Austria: Natalia Kelly to Shine in Malmo»]</ref>
| «[[Shine (Наталия Келлинин ыры)|Shine]]»<ref name=Austria />
| «Жаркыра»
| 27
| 14
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 02
| {{ESC-EST}}<ref>{{Cite web |title=Normet: Eesti Laulu korraldamist tuleb kindlasti jätkata {{!}} Uudised {{!}} Eurovisioon 2012 {{!}} ERR<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://eurovisioon.err.ee/Uudised/3cb8bf82-6be5-48bc-9a47-d20fbba8d30b |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529232337/http://eurovisioon.err.ee/uudised/3cb8bf82-6be5-48bc-9a47-d20fbba8d30b }}</ref>
| [[Эстон тили|Эстончо]]<ref name="Estonia">[http://www.esctoday.com/46999/birgit-oigemeel-will-represent-estonia-in-malmӧ/ «Birgit Õigemeel will represent Estonia in Malmӧ»]</ref>
| [[Биргит Ыйгемээл]]<ref name=Estonia />
| «[[Et uus saaks alguse]]»<ref name=Estonia />
| «Жаңы башат»
|52
|10
|-
| align=center| 03
| {{ESC-SLV}}<ref>[http://www.eurosong.be/44651/slovenie-stopt-misija-eurovizija-in-de-ijskast Slovenië stopt Misija Eurovizija in de ijskast — Eurosong.be]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/40046/slovenia-confirms-participation/ «Slovenia confirms participation»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Slovenia>[http://www.rtvslo.si/zabava/glasba/hannah-potuje-na-evrovizijo-s-skladbo-straight-into-love-z-dodatkom-dubstepa/302403 «Video: Hannah potuje v Malmö s pesmijo Straight into Love!»]</ref><ref name=Slovenia2>[http://www.esctoday.com/45292/today-song-presentation-in-slovenia/ «Slovenia: Straight into love for Hannah»]</ref>
|[[Манчини, Ханна|Ханна Манчини]]<ref name=Slovenia/>
| «[[Straight Into Love]]»<ref name=Slovenia /><ref name=Slovenia2 />
| «Так сүйүүгө карай»
|8
|16
|-
| align=center| 04
| {{ESC-CRO}}<ref>[http://eurovoix.com/croatia-2013-participation-confirmed/ Croatia: 2013 Participation Confirmed]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=39215 «Croatia calls for songs in traditional style»]</ref>
|[[Хорват тили|Хорватча]]<ref name=Croatia>[http://www.esctoday.com/42177/croatia-selects-song-for-malmo/ «Croatia selects song for Malmö»]</ref>
| «[[Klapa s Mora]]»<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=klapa_s_mora_is_a_new_name_for_the_croatian_ensamble «Klapa s Mora is a new name for the Croatian ensemble»]</ref>
|«[[Mižerja]]»<ref name=Croatia />
|«Капа»
|38
|13
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 05
| {{ESC-DEN}}<ref name="running order">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=running_order_malmoe_2013_to_be_determined_by_producers|title=Running order Malmö 2013 to be determined by producers|last=Siim|first=Jarmo|accessdate=9 ноября 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6COZArrUF?url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=running_order_malmoe_2013_to_be_determined_by_producers|archivedate=2012-11-23|dead-url=no}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Denmark>[http://www.esctoday.com/43292/result-three-acts-to-the-super-final-in-denmark/ «Result: Emmelie de Forest wins in Denmark»]</ref>
| [[Эммили де Форест]]<ref name=Denmark />
| «[[Only Teardrops]]»<ref name=Denmark />
| «Көз жаштар гана»
|167
|1
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 06
| {{ESC-RUS}}<ref>[http://www.eurovision-fr.net/news/lire.php?id=1889 Eurovision-fr.net — Informations -Eurovision RUSSIE 2013 : Confirmation de participation!<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=39534 «Russian broadcaster calls for songs for Sweden»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=escrussia>[http://www.esctoday.com/45848/russia-dina-garipova-selected-to-fly-russian-flag-in-malm/ «Russia: Dina Garipova selected to fly Russian flag in Malmö»]</ref>
| [[Гарипова, Дина Фагимовна|Дина Гарипова]]<ref name=escrussia />
| «[[What If]]»<ref name=escrussia />
| «Эмне, эгер...»
|156
|2
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 07
| {{ESC-UKR}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37722 «29 countries reveal intention for 2013»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Ukraine">[http://www.esctoday.com/40549/zlata-ognevich-to-represent-ukraine-in-malmo/ «Zlata Ognevich to represent Ukraine in Malmö»]</ref>
| [[Злата Огневич]]<ref name=Ukraine />
| «[[Gravity (Злата Огневичтин ыры)|Gravity]]»<ref name=Ukraine />
| «Тартылыш»
|140
|3
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 08
| {{ESC-NET}}<ref>{{cite web|url=http://www.nu.nl/media/2819221/tros-blijft-zich-inzetten-songfestival.html|title=TROS blijft zich inzetten voor songfestival|work=[[NU.nl]]|language=Dutch|accessdate=25 May 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzVJfVu?url=http://www.nu.nl/media/2819221/tros-blijft-zich-inzetten-songfestival.html|archivedate=2012-09-22|dead-url=no}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Netherlands">[http://www.esctoday.com/46163/the-netherlands-anouk-with-birds-to-eurovision/ «The Netherlands: Anouk with 'Birds' to Eurovision»]</ref>
| [[Анук]]<ref>{{Cite web |title=«The Netherlands: Anouk confirms participation in Malmö!» |url=http://www.escdaily.com/the-netherlands-anouk-confirms-participation-in-malmo/ |accessdate=2012-11-07 |archivedate=2013-06-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130617044630/http://www.escdaily.com/the-netherlands-anouk-confirms-participation-in-malmo/ }}</ref>
| «[[Birds (Ануктун ыры)|Birds]]»<ref name="Netherlands" />
| «Канаттуулар»
|75
|6
|-
| align=center| 09
| {{ESC-MNT}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39161 «Montenegro confirms 2013 participation»]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| [[Черногор тили|Черногорчо]]<ref name="Montenegro">[http://www.esctoday.com/45152/montenegro-who-see-to-sing-igranka-in-malmo/ «Montenegro: Who See to sing Igranka in Malmo»]</ref>
| «[[Who See]]» менен [[Нина Жижич]]<ref>[http://www.esctoday.com/40379/who-see-to-represent-montenegro-in-malmo/ «Who See to represent Montenegro in Malmö»]</ref>
| «[[Igranka]]»<ref name="Montenegro" />
| «Кече»
|41
|12
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 10
| {{ESC-LIT}}<ref>{{Cite web |title=Malmö 2013: Lithuania will participate in 2013! |url=http://www.escdaily.com/malmo-2013-lithuania-will-participate-in-2013/ |access-date=2012-10-12 |archive-date=2012-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120920063405/http://www.escdaily.com/malmo-2013-lithuania-will-participate-in-2013/ |dead-url=yes |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2012-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120920063405/http://www.escdaily.com/malmo-2013-lithuania-will-participate-in-2013/ }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Lithuania>[http://www.esctoday.com/40366/andrius-pojavis-to-represent-lithuania-in-malmo/ «Andrius Pojavis to represent Lithuania in Malmö»]</ref>
| [[Андрюс Появис]]<ref name=Lithuania />
| «[[Something (Андрюс Появистин ыры)|Something]]»<ref name=Lithuania />
| «Эмнедир»
|53
|9
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 11
| {{ESC-BEL}}<ref>{{Cite web |title=Участие белорусских артистов в конкурсе «Евровидение» следует продолжать — Карачевский {{!}} Культура {{!}}Новости культуры {{!}} БЕЛТА<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.belta.by/ru/all_news/culture/Uchastie-belorusskix-artistov-v-konkurse-Evrovidenie-sleduet-prodolzhat---Karachevskij_i_598507.html |access-date=2012-10-12 |archive-date=2012-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529013031/http://www.belta.by/ru/all_news/culture/Uchastie-belorusskix-artistov-v-konkurse-Evrovidenie-sleduet-prodolzhat---Karachevskij_i_598507.html |dead-url=yes |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529013031/http://www.belta.by/ru/all_news/culture/Uchastie-belorusskix-artistov-v-konkurse-Evrovidenie-sleduet-prodolzhat---Karachevskij_i_598507.html }}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=36426 esctoday.com " Blog Archive " Belarussian official: «Participation must go on»<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref>[http://www.esctoday.com/?p=38654 «Belarusian finalist songs presented»]</ref>
| [[Алёна Ланская]]<ref name=Belarus>[http://www.esctoday.com/?p=39591 «Result: Alyona Lanskaya wins Belarusian national final»]</ref>
| «[[Solayoh]]»<ref name=Belarus />
| «Солайо»
|64
|7
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 12
| {{ESC-MOL}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37527 «Moldova will be in Malmo»]</ref>
| [[Румын тили|Румынча]]<ref name="Moldova">[http://www.esctoday.com/48670/result-aliona-moon-to-represent-moldova-in-malmo/ «Result: Aliona Moon to represent Moldova in Malmö»]</ref>
| [[Алёна Мун]]<ref name="Moldova" />
| «[[O mie (Алёна Мундун ыры)|O mie]]»
| «Миң»
|95
|4
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 13
| {{ESC-IRE}}<ref>{{cite news|title=RTÉ’s Eurovision chief admits relief at not having to host 2013 contest|url=http://www.thejournal.ie/rtes-eurovision-chief-admits-relief-at-not-having-to-host-2013-contest-465660-May2012/|accessdate=28 May 2012|newspaper=The Journal|quote=RTÉ would discuss a potential change of approach to the contest “in the next few weeks”...|date=28 May 2012}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Ireland>[http://www.esctoday.com/46112/ryan-dolan-will-sing-for-ireland-in-malmo/ «Ryan Dolan will sing for Ireland in Malmö»]</ref>
| [[Райан Долан]]<ref name=Ireland />
| «[[Only Love Survives]]»<ref name=Ireland />
| «Сүйүү кана жашап кетет»
|54
|8
|-
| align=center| 14
| {{ESC-CYP}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39491 «Cyprus will be in Malmo!»]</ref>
| [[Грек тили|Грекче]]<ref name=Cyprus></ref>
|[[Деспина Олимпиу]]<ref name=Cyprus>{{cite web|url=http://www.escdaily.com/cyprus-despina-olympiou-internally-selected-in-2013/|title=Despina Olympiou Internally Selected in 2013|work=ESCDaily.com|accessdate=2013-01-24|archivedate=2013-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130617231423/http://www.escdaily.com/cyprus-despina-olympiou-internally-selected-in-2013/}}</ref>
| «[[An Me Thimase]]»<ref name=CyprusInMalmo>[http://www.esckaz.com/2013/cyp.htm Cyprus at Eurovision Song Contest 2013]</ref>
| «Эгер сен мени эстеп жүрсөӊ»
|11
|15
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 15
| {{ESC-BLG}}<ref>{{Cite web |title=Belgická VRT uvažuje pro Eurovizi 2014 o změně výběru interpreta<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://eurocontest.cz/headline/zajimavosti/item/1884-belgick%C3%A1-vrt-uva%C5%BEuje-pro-eurovizi-2014-o-zm%C4%9Bn%C4%9B-v%C3%BDb%C4%9Bru-interpreta |access-date=2012-10-12 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402100308/http://eurocontest.cz/headline/zajimavosti/item/1884-belgick%C3%A1-vrt-uva%C5%BEuje-pro-eurovizi-2014-o-zm%C4%9Bn%C4%9B-v%C3%BDb%C4%9Bru-interpreta |dead-url=yes |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2015-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402100308/http://eurocontest.cz/headline/zajimavosti/item/1884-belgick%C3%A1-vrt-uva%C5%BEuje-pro-eurovizi-2014-o-zm%C4%9Bn%C4%9B-v%C3%BDb%C4%9Bru-interpreta }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Belgium">[http://www.esctoday.com/40120/result-roberto-bellarosa-to-sing-love-kills-in-malmo/ «Result: Roberto Bellarosa to sing Love kills in Malmö»]</ref>
| [[Роберто Беллароза]]<ref>[http://www.esctoday.com/?p=39008 «Roberto Bellarosa for Belgium in Malmö»]</ref>
| «[[Love Kills (Роберто Белларозанын ыры)|Love Kills]]»<ref name=Belgium />
| «Сүйүү өлтүрөт»
|75
|5
|-
| align=center| 16
| {{ESC-SER}}<ref>[http://www.eurovision-contest.eu/8/post/2012/05/switzerland-serbia-and-ireland-confirms-2013-participation.html Switzerland, Serbia and Ireland confirms 2013 participation]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=38632 «Serbia confirms participation in Malmö»]</ref>
| [[Серб тили|Сербче]]<ref>[http://www.esctoday.com/43804/serbia-announces-15-beosong-candidates/ «Serbia reveals the15 Beosong entries»]</ref>
| [[Moje 3]]<ref name=Serbia>[http://www.esctoday.com/47294/serbiamoje3-to-malmo/ «Serbia sends Moje 3 to Eurovision»]</ref>
| «[[Ljubav je svuda]]»<ref name=Serbia />
| «Сүйүү бардык жерде»
|46
|11
|-
|}
==== Биринчи жарымфиналдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары менен жадыбал ====
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
|-
! Катышуучу
! {{FL-AUS}}
! {{FL-BEL}}
! {{FL-BLG}}
! {{FL-CRO}}
! {{FL-CYP}}
! {{FL-DEN}}
! {{FL-EST}}
! {{FL-IRE}}
! {{FL-ITA}}
! {{FL-LIT}}
! {{FL-MOL}}
! {{FL-MON}}
! {{FL-RUS}}
! {{FL-SER}}
! {{FL-SLV}}
! {{FL-SWE}}
! {{FL-NET}}
! {{FL-UKR}}
! {{FL-UK}}
! Упай
! Орун
|-
| {{ESC-AUS}} ||||||||||'''12'''||||||||||8||||||||||||||||||||||||20||15
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-EST}}''' ||5||||5||5||||||4||5||10||4||3||8||10||1||4||2||2||||||1||6||75||08
|-
| '''{{ESC-SLV}}''' ||10||5||||||8||'''12'''||3||8||||3||7||'''12'''||4||5||||1||10||10||10||5||3||116||04
|-
| {{ESC-CRO}} ||2||||||||||||||||||||||||||4||||||4||4||3|||||||17||16
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-DEN}}''' ||'''12'''||3||10||4||||4||'''12'''||10||5||5||10||10||7||2||10||'''12'''||1||1||'''12'''||'''12'''||4||146||02
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-RUS}}''' ||7||4||8||||5||||2||4||||8||6||6||1||8||3||5||'''12'''||'''12'''||7||10||'''12'''||120||03
|- style="background:#ffdead;"
| {{ESC-UKR}} ||||2||||7||3||2||||||||1||1||2||||||8||3||8||||||8||||45||11
|- style="background:#ffdead;"
| {{ESC-NET}} ||||||4||||2||1||||||2||||||||||||||||||6||||||1||16||17
|-
| {{ESC-MON}} ||||7||||6||1||||1||1||||2||||||8||||'''12'''||||||3||||||||41||12
|- style="background:#ffdead;"
| {{ESC-LIT}} ||||||||1||||5||||||3||||||1||3||6||5||7||||||||||2||33||13
|- style="background:#ffdead;"
| {{ESC-BEL}} ||4||||2||||10||||||||||||||||||||||||7||||5||3||||31||14
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-MOL}}''' ||6||'''12'''||'''12'''||3||6||7||||3||1||10||||||||7||||||3||5||1||7||8||91||07
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-IRE}}''' ||||8||1||8||||3||10||||8||||4||4||||3||1||||||7||||6||||63||09
|-
| '''{{ESC-CYP}}''' ||8||6||7||'''12'''||||6||8||'''12'''||'''12'''||'''12'''||2||7||'''12'''||||7||10||6||8||8||2||7||152||01
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-BLG}}''' ||||||||||7||8||6||6||4||||||5||5||||||4||5||||2||||||52||10
|-
| {{ESC-SER}} ||||1||||||||||5||2||||||||||||||||||||||||||||8||18
|}
=== Экинчи жарымфинал ===
Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана {{ESC-GER}}, {{ESC-SPA}}, {{ESC-FRA}} добуш беришет.
{| class="sortable wikitable" width=100%
|-
! №<ref name=Runningorder />
! Өлкө<ref name=Draw />
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Упай
! Орун
|-
| align=center| 01
| {{ESC-LAT}}<ref>{{Cite web |title=«Latvia: LTV will participate in Malmö!» |url=http://www.escdaily.com/latvia-will-participate-in-malmo/ |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2012-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121009000948/http://www.escdaily.com/latvia-will-participate-in-malmo/ }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref>[http://www.esctoday.com/39760/listen-to-24-latvian-semi-finalists-online/ «Listen to 24 Latvian semi-finalists online»]</ref>
| «[[PeR (топ)|PeR]]»<ref name="Latvia">[http://www.esctoday.com/45224/grupa-per-in-malmö-for-latvia/ «Grupa PeR. in Malmö for Latvia»]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| «[[Here We Go]]»<ref name=Latvia />
| «Кеттик»
|13
|17
|-
| align=center| 02
| {{ESC-SM}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=38630 «San Marino most likely to be in Malmö»]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=38630 «San Marino confirms participation in Malmö»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]], [[Италян тили|Италянча]]<ref name="San-Marino">[http://www.esctoday.com/43598/valentina-monetta-to-represent-san-marino-in-malmo/ «Valentina Monetta to represent San Marino in Malmo»]</ref>
| [[Валентина Монетта]]<ref name="San-Marino"></ref>
| «[[Crisalide (Vola)]]»<ref name="San-Marino"></ref>
| «Куурчак (Уч)»
|47
|11
|-
| align=center| 03
| {{ESC-MAC}}<ref>[http://www.eurowizja.org/v10_news.php?id=7502 «Macedonia potwierdza udział w Eurowizji 2013»]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=39234 «FYR Macedonia confirms participation in Malmö»]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| [[Македон тили|Македончо]]<ref name=Macedonia2>{{Cite web |title=«FYR Macedonia: “Imperija” to be presented on the 27th of February» |url=http://escxtra.com/2013/02/imperija-to-be-presented-on-the-27th-of-february/ |access-date=2013-02-21 |archive-date=2013-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130222034556/http://escxtra.com/2013/02/imperija-to-be-presented-on-the-27th-of-february/ |dead-url=yes |accessdate=2013-02-21 |archivedate=2013-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130222034556/http://escxtra.com/2013/02/imperija-to-be-presented-on-the-27th-of-february/ }}</ref>
| [[Влатко Лозаноски]] менен [[Есма Режепова]]<ref name="Macedonia">[http://www.esctoday.com/40722/esma-redzepova-and-vlatko-lozanovski-to-represent-fyr-macedonia/ «Esma Redzepova and Vlatko Lozanoski to represent FYR Macedonia»]</ref>
| [[Пред да се раздени]]<ref name=Macedonia2 />
| «Таң атканга чейин»
|28
|16
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 04
| {{ESC-AZE}}<ref name=autogenerated20130114-3>{{Cite web |title=esctoday.com " News<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.esctoday.com/?page_id=18892 |access-date=2012-10-12 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918072951/http://www.esctoday.com/?page_id=18892 |dead-url=yes }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Azerbaijan>[http://www.esctoday.com/48446/azerbaijanfarid-mammadov-will-fly-the-azerbaijani-flag-in-malmoe/ «Azerbaijan:Farid Mammadov will fly the Azerbaijani flag in Malmö»]</ref>
| [[Фарид Мамедов]]<ref name=Azerbaijan />
| «[[Hold Me (Фарид Мамедовдун ыры)|Hold Me]]»<ref name=Azerbaijan />
| «Мени кучакта»
|139
|1
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 05
| {{ESC-FIN}}<ref>{{Cite web |title=Finland ook in 2013 met UMK |url=http://www.songfestivalweblog.nl/2012/04/finland-ook-in-2013-met-umk/ |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2012-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121011151833/http://www.songfestivalweblog.nl/2012/04/finland-ook-in-2013-met-umk/ }}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=36592 esctoday.com " Blog Archive " Finland publishes rules for UMK 2013<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Finland>[http://www.esctoday.com/43834/finland-all-finalists-known/ «Finland: All finalists known»]</ref>
| [[Сиегфридс, Криста|Криста Сиегфридс]]<ref>[http://yle.fi/uutiset/krista_siegfrids_voitti_uuden_musiikin_kilpailun/6488436 Krista Siegfrids voitti Uuden Musiikin Kilpailun] [[YLE]] {{ref-fi}}</ref>
| «[[Marry Me]]»<ref>{{YLE-N|3449448|Криста Сигрфридс Финляндияны Еврокөрүнүүү сынагында көргөзөт|9|2|2013|13|2|2013}}</ref>
| «Мага үйлөн»
|64
|9
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 06
| {{ESC-MAL}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37430 «Malta confirms Participation in Malmö!»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Malta>[http://www.esctoday.com/44082/malta-sends-gianluca-bezzina-to-eurovision/ «Malta sends Gianluca Bezzina to Eurovision»]</ref>
| [[Жанлука Беззина]]<ref name=Malta />
| «[[Tomorrow (Жанлука Беззинанын ыры)|Tomorrow]]»<ref name=Malta />
| «Эртең»
|118
|4
|-
| align=center| 07
| {{ESC-BUL}}<ref>{{cite news|title=BNT: Next year we will be part of the European competition again, it only remains to specify the selection process.|url=http://www.dnes.bg/muzika-drugi/2012/05/31/sofi-iska-pak-na-evroviziia-vdignala-dvoino-reitinga.160138}}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/37667/bnt-hasnt-released-rules-for-eurovision-2013/ «BNT confirms participation in Eurovision 2013!»]</ref>
| [[Болгар тили|Болгарча]]<ref>[http://www.esctoday.com/45670/three-bulgarian-candidate-songs-presented/ «Three Bulgarian candidate songs presented»]</ref>
| [[Елица Тодорова]] менен [[Стоян Янкулов]]<ref name="Bulgaria">[http://www.esctoday.com/44843/elitsa-and-stoyan-yankulov-stundzhi-to-represent-bulgaria/ «Elitsa and Stoyan Yankulov-Stundzhi to represent Bulgaria»]</ref>
| «[[Само шампиони]]»<ref name="Bulgaria" />
| «Чемпиондор кана»
|45
|12
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 08
| {{ESC-ICE}}<ref>[http://www.escdaily.com/malmo-2013-iceland-confirms-participation/ Malmö 2013: Iceland confirms participation]</ref>
| [[Исланд тили|Исландча]]<ref name=Iceland>[http://www.esctoday.com/44073/eythor-ingi-gunnlaugsson-to-represent-iceland-in-malmo/ «Eyþór Ingi Gunnlaugsson to represent Iceland in Malmö»]</ref>
| [[Эйтоур Инги Гүннлөйгссон]]<ref name=Iceland />
| «[[Ég á líf]]»<ref name=Iceland />
| «Менин өмүрүмдө»
|72
|6
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 09
| {{ESC-GRE}}<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=70813&_t=39_countries_to_take_part_in_eurovision_2013 «39 countries to take part in Eurovision 2013»]</ref>
| [[Грек тили|Грекче]], [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Greece>[http://www.esctoday.com/45829/koza-mostra-feat-agathona-to-represent-greece-in-malmo/ «Koza Mostra feat. Agathona to represent Greece in Malmö»]</ref>
| «[[Koza Mostra]]» менен [[Агафонас Иаковидис]]<ref name=Greece />
| «[[Alcohol Is Free]]»<ref name=Greece />
| «Акысыз алкоголь»
|121
|2
|-
| align=center| 10
| {{ESC-ISR}}<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=71223&_t=tomorrow_countries_drawn_into_semi-finals_in_malmoe «Tomorrow: Countries drawn into Semi-Finals in Malmö»]</ref>
| [[Жөөт тили|Жөөтчө]]<ref name=Israel>[http://www.esctoday.com/47776/result-moran-mazor-will-be-the-israeli-entry-in-malmo/ «Moran Mazor will be the Israeli entry in Malmö»]</ref>
| [[Моран Мазор]]<ref name=Israel />
| «[[Rak bishvilo]]»<ref name=Israel />
| «Бир кана ал үчүн»
|40
|14
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 11
| {{ESC-ARM}}<ref>{{cite web|last=Hondal|first=Victor|title=Armenia set to return in 2013|url=http://www.esctoday.com/?p=36431|work=ESCToday|date=27 May 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzQW3vk?url=http://www.esctoday.com/?p=36431|archivedate=2012-09-22|access-date=2012-10-12|dead-url=no}}</ref><ref>{{Cite web |title=Armenia will broadcast Eurovision-2012 final — Jan Ola Sand |url=http://www.news.az/articles/60892 |access-date=2012-10-12 |archive-date=2013-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131110172145/http://www.news.az/articles/60892 |dead-url=yes }}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Armenia1">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=gor_sujyan_to_sing_lonely_planet_for_armenia «Gor Sujyan to sing "Lonely Planet" for Armenia»]</ref>
| «[[Дорианс]]»<ref>{{cite web|url=http://escxtra.com/2013/01/gor-sujyan-selected-for-eurovision/|title=Armenia: Gor Sujyan Selected for Eurovision|archiveurl=https://www.webcitation.org/6EB5tbXGO?url=http://escxtra.com/2013/01/gor-sujyan-selected-for-eurovision/|archivedate=2013-02-04|access-date=2013-01-24|dead-url=yes}}</ref>
| «[[Lonely Planet (Дорианстын ыры)|Lonely Planet]]»<ref name=Armenia1 />
| «Жалгыз планета»
|69
|7
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 12
| {{ESC-HUN}}<ref>{{cite web|url=http://eurocontest.cz/headline/zajimavosti/item/941-ma%C4%8Farsk%C3%A9-n%C3%A1rodn%C3%AD-kolo-zakon%C4%8Dil-%C3%BAsp%C4%9Bch-u-div%C3%A1k%C5%AF|title=Maďarské národní kolo zakončil úspěch u diváků|date=14 February 2012|work=eurocontest.cz|language=Czech|accessdate=23 May 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzRxep4?url=http://eurocontest.cz/headline/zajimavosti/item/941-ma%C4%8Farsk%C3%A9-n%C3%A1rodn%C3%AD-kolo-zakon%C4%8Dil-%C3%BAsp%C4%9Bch-u-div%C3%A1k%C5%AF|archivedate=2012-09-22|dead-url=no}}</ref>
| [[Мажар тили|Мажарча]]<ref name="Hungary">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=its_byealex_for_hungary «It's ByeAlex for Hungary!»]</ref>
| [[ByeAlex]]<ref name=Hungary />
| «[[Kedvesem]]»<ref name=Hungary />
| «Сүйүктүүм»
|66
|8
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 13
| {{ESC-NOR}}<ref name="running order"/>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=MargaretBerger>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=norway_sends_margaret_berger_to_malmoe Norway sends Margaret Berger to Malmo]</ref>
| [[Маргарет Бергер]]<ref name=MargaretBerger/>
| «[[I Feed You My Love]]»<ref name=MargaretBerger />
| «Мен сүйүүмдү азыктандыруудамын»
|120
|3
|-
| align=center| 14
| {{ESC-ALB}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=36436 Albania to participate in Eurovision 2013]</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=37096 esctoday.com " Blog Archive " RTSH call for songs, deadline 9th of October<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
| [[Албан тили|Албанча]]<ref name="Albania">[http://www.esctoday.com/40507/adrian-lulgjuraj-bledar-sejko-to-represent-albania-in-malmo/ «Adrian Lulgjuraj and Bledar Sejko to represent Albania in Malmö»]</ref>
| [[Адриан Лулгюрай]] менен [[Бледар Сейко]]<ref name=Albania />
| «[[Identitet]]»<ref name=Albania />
| «Окшоштук»
|31
|15
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 15
| {{ESC-GEO}}<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37525 «Georgia confirms participation in Malmo»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Georgia>[http://www.esctoday.com/44409/georgia-waterfall-by-thomas-gson-snippet-available/ «Georgia: Waterfall by Thomas G:son snippet available»]</ref>
|[[Софо Геловани]] менен [[Нодико Татишвили]]<ref name=Georgia/>
| «[[Waterfall (Софо Геловани менен Нодико Татишвилинин ыры)|Waterfall]]»<ref name=Georgia />
| «Шаркыратма»
|63
|10
|-
| align=center| 16
| {{ESC-SWI}}<ref>{{cite news|title=Das sagen Musik-Promis zum Baku-Aus|url=http://www.20min.ch/entertainment/dossier/eurovision/story/25696018|accessdate=28 May 2012|newspaper=20min.ch|date=23 May 2012|language=German|archivedate=2012-05-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120531200203/http://www.20min.ch/entertainment/dossier/eurovision/story/25696018}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Switzerland>[http://www.esctoday.com/40086/switzerland-has-chosen-for-malmo-it-is-heilsarmee/ «Switzerland has chosen for Malmö: It is Heilsarmee»]</ref>
| «[[Takasa (топ)|Takasa]]»<ref name=Switzerland2>[http://www.esctoday.com/48403/switzerland-new-name-outfit-and-video-for-heilsarmee/ «Switzerland: New name, outfit and video for Heilsarmee!»]</ref>
| «[[You and Me (Takasaнын ыры)|You and Me]]»<ref name=Switzerland />
| «Сен жана мен»
|41
|13
|- style="font-weight:bold; background:NavajoWhite;"
| align=center| 17
| {{ESC-ROM}}<ref>{{cite web|url=http://www.esctoday.com/?p=36530|title=ROMANIA MOST LIKELY TO PARTICIPATE IN 2013|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzWWoVp?url=http://www.esctoday.com/?p=36530|archivedate=2012-09-22|access-date=2012-10-12|dead-url=no}}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=39280 «Romania confirms participation in Malmö»]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Romania">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=cezar_takes_it_home_for_romania «Cezar takes it home for Romania»]</ref>
| [[Чезар Оуату]]<ref name=Romania />
| «[[It's My Life (Чезар Оуатунун ыры)|It's My Life]]»<ref name=Romania />
| «Бул менин жашоом»
|83
|5
|-
|}
==== Биринчи жарымфиналдагы добуш берүүнүн жыйынтыктары менен жадыбал ====
{| class="wikitable" style="font-size:85%;"
|-
! Катышуучу
! {{FL-ALB}}
! {{FL-ARM}}
! {{FL-AZE}}
! {{FL-BUL}}
! {{FL-MAC}}
! {{FL-FIN}}
! {{FL-FRA}}
! {{FL-GEO}}
! {{FL-GER}}
! {{FL-GRE}}
! {{FL-HUN}}
! {{FL-ICE}}
! {{FL-ISR}}
! {{FL-LAT}}
! {{FL-MAL}}
! {{FL-NOR}}
! {{FL-ROM}}
! {{FL-SM}}
! {{FL-SPA}}
! {{FL-SWI}}
! Упай
! Орун
|-
| {{ESC-LAT}} ||||||||||2||||||7||||||3||||||||||||||||1||13||17
|-
| {{ESC-SM}} ||4||1||||5||1||5||1||||1||2||||4||3||6||||4||||10||||47||11
|-
| {{ESC-MAC}} ||12||||||5||||||||||||||||||||||5||||||2||||4||28||16
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-AZE}}''' ||8||||||12||8||3||8||12||||12||12||8||12||7||12||5||12||3||2||3||139||1
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-FIN}}''' ||6||7||12||||||||7||||3||||5||7||1||8||1||8||3||7||8||2||64||9
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-MAL}}''' ||7||4||8||||5||||2||4||||8||6||6||1||8||3||5||'''12'''||'''12'''||7||10||'''12'''||120||03
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-UKR}}''' ||||2||||7||3||2||||||||1||1||2||||||8||3||8||||||8||||45||11
|-
| {{ESC-BUL}} ||||||4||||2||1||||||2||||||||||||||||||6||||||1||16||17
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-GRE}}''' ||||7||||6||1||||1||1||||2||||||8||||'''12'''||||||3||||||||41||12
|-
| {{ESC-ISR}} ||||||||1||||5||||||3||||||1||3||6||5||7||||||||||2||33||13
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-ARM}}''' ||4||||2||||10||||||||||||||||||||||||7||||5||3||||31||14
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-HUN}}''' ||6||'''12'''||'''12'''||3||6||7||||3||1||10||||||||7||||||3||5||1||7||8||91||07
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-NOR}}''' ||||8||1||8||||3||10||||8||||4||4||||3||1||||||7||||6||||63||09
|-
| {{ESC-ALB}} ||8||6||7||'''12'''||||6||8||'''12'''||'''12'''||'''12'''||2||7||'''12'''||||7||10||6||8||8||2||7||152||01
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-GEO}}''' ||||||||||7||8||6||6||4||||||5||5||||||4||5||||2||||||52||10
|-
| {{ESC-SWI}} ||||1||||||||||5||2||||||||||||||||||||||||||||8||18
|- style="background:#ffdead;"
| '''{{ESC-ROM}}''' ||||1||||||||||5||2||||||||||||||||||||||||||||8||18
|}
=== Финал ===
{| class="sortable wikitable" width=100%
! # !! Өлкө !! Тил !! Аткаруучу !! Чыгарма !! Котормо !! Упай !! Орун
|-
| align=center| 01
| {{ESC-FRA}}<ref name="France and Spain">{{cite web|title=Eurovision 2013: The Participants and Entries|url=http://eurovisiontimes.wordpress.com/eurovision-2013/eurovision-2013-the-participants-and-entries/|work=eurovisiontimes.worldpress.com|accessdate=23 октября 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6COZBp1PA?url=http://eurovisiontimes.wordpress.com/eurovision-2013/eurovision-2013-the-participants-and-entries/|archivedate=2012-11-23|dead-url=no}}</ref><ref>[http://www.esctoday.com/?p=38477 «France confirms participation»]</ref>
| [[Француз тили|Французча]]<ref name="France2" />
| [[Амандин Буржуа]]<ref name="France1">{{cite web|url=http://www.leparisien.fr/musique/amandine-bourgeois-representera-la-france-a-l-eurovision-22-01-2013-2502625.php|title = Amandine Bourgeois Representera La France a l'Eurovision|work=Le Parisien}}</ref><ref name="France2">{{cite web|url=http://www.esctoday.com/42845/amandine-bourgeois-to-represent-france/|title=Amandine Bourgeois To Represent France|work=ESCToday}}</ref>
| «[[L’enfer et moi]]»<ref name="France2" />
| «Тозок жана мен»
|14
|23
|-
| align=center| 02
| {{ESC-LIT}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Андрюс Появис]]
| «[[Something (Андрюс Появистин ыры)|Something]]»
| «Эмнедир»
|17
|22
|-
| align=center| 03
| {{ESC-MOL}}
| [[Румын тили|Румынча]]
| [[Алёна Мун]]
| «[[O mie (Алёна Мундун ыры)|O mie]]»
| «Миң»
|71
|11
|-
| align=center| 04
| {{ESC-FIN}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Сиегфридс, Криста|Криста Сиегфридс]]
| «[[Marry Me]]»
| «Мага үйлөн»
|13
|24
|-
| align=center| 05
| {{ESC-SPA}}<ref name=Spain>{{cite web|url=http://www.vanitatis.com/cine-tv/2012/05/16/tve-no-se-plantea-abandonar-el-festival-de-eurovision-18836/|title=TVE no se plantea abandonar el Festival de Eurovisión|language=spanish|work=Vanitatis.com|date=16 May 2012|accessdate=27 May 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzTnPFe?url=http://www.vanitatis.com/cine-tv/2012/05/16/tve-no-se-plantea-abandonar-el-festival-de-eurovision-18836/|archivedate=2012-09-22|dead-url=no}}</ref>
| [[Испан тили|Испанча]]<ref name="Spain"/>
| [[El Sueño de Morfeo]]<ref>[http://www.esctoday.com/40138/el-sueno-de-morfeo-to-represent-spain-in-malmo/ «El Sueño de Morfeo to represent Spain in Malmö»]</ref>
| «[[Contigo hasta el final]]»<ref name="Spain2">[http://www.esctoday.com/46562/results-spanish-song-for-malmo-selected-contigo-hasta-el-final/ «Results: Spanish song for Malmö selected- Contigo hasta el final»]</ref>
| «Сени менен аягына чейин»
|08
|25
|-
| align=center| 06
| {{ESC-BLG}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Роберто Беллароза]]
| «[[Love Kills (Роберто Белларозанын ыры)|Love Kills]]»
| «Сүйүү өлтүрөт»
|71
|12
|-
| align=center| 07
| {{ESC-EST}}
| [[Эстон тили|Эстончо]]
| [[Биргит Ыйгемээл]]
| «[[Et uus saaks alguse]]»
| «Жаңы башат»
|19
|20
|-
| align=center| 08
| {{ESC-BEL}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Алёна Ланская]]
| «[[Solayoh]]»
| «Солэйо»
|48
|16
|-
| align=center| 09
| {{ESC-MAL}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Жанлука Беззина]]
| «[[Tomorrow (Жанлука Беззинанын ыры)|Tomorrow]]»
| «Эртең»
|120
|08
|-
| align=center| 10
| {{ESC-RUS}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Гарипова, Дина Фагимовна|Дина Гарипова]]
| «[[What If]]»
| «Эмне, эгер...»
|174
|05
|-
| align=center| 11
| {{ESC-GER}}<ref>{{cite web|title=Der ESC 2013|url=http://www.eurovision.de/event/termine/termine193.html|publisher=Eurovision.de|accessdate=30 May 2012|language=German|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzT8pbj?url=http://www.eurovision.de/event/termine/termine193.html|archivedate=2012-09-22|dead-url=no}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Germany>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=its_cascada_for_germany «It’s Cascada for Germany!»]</ref>
| [[Cascada]]<ref name=Germany />
| «[[Glorious (Каскаданын ыры)|Glorious]]»<ref name=Germany />
| «Даңктуу»
|08
|25
|-
| align=center| 12
| {{ESC-ARM}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| «[[Дорианс]]»
| «[[Lonely Planet (Дорианстын ыры)|Lonely Planet]]»
| «Жалгыз планета»
|41
|18
|-
| align=center| 14
| {{ESC-ROM}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Чезар Оуату]]
| «[[It's My Life (Чезар Оуатунун ыры)|It's My Life]]»
| «Бул менин жашоом»
|65
|13
|-
| align=center| 13
| {{ESC-NET}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Анук]]
| «[[Birds (Ануктун ыры)|Birds]]»
| «Канаттуулар»
|114
|09
|-
| align=center| 15
| {{ESC-UK}}<ref>{{Cite web |title=United Kingdom: BBC Going Back to National Final<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.escflashmalta.com/index.php/music-news/international-music-news/item/2032-united-kingdom-bbc-going-back-to-national-final |access-date=2012-10-12 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402221003/http://www.escflashmalta.com/index.php/music-news/international-music-news/item/2032-united-kingdom-bbc-going-back-to-national-final |dead-url=yes |accessdate=2012-10-12 |archivedate=2015-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402221003/http://www.escflashmalta.com/index.php/music-news/international-music-news/item/2032-united-kingdom-bbc-going-back-to-national-final }}</ref><ref>[http://eurovisiontimes.wordpress.com/2012/06/10/eurovision-2013-uk-goes-back-to-national-final/ Eurovision 2013: UK Goes Back to National Final]</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="UnitedKingdom">[http://www.esctoday.com/47607/uk-holding-out-for-a-hero-it-is-bonnie-tyler/ «UK: Holding out for a hero – it is Bonnie Tyler with Believe in me»]</ref>
| [[Бонни Тайлер]]<ref name=UnitedKingdom />
| «[[Believe in Me (Бонни Тайлердин ыры)|Believe in Me]]»<ref name=UnitedKingdom />
| «Мага ишен»
|23
|19
|-
| align=center| 16
| [[Файл:Swedench.png|{{{1|22px}}}|]] [[Швеция]] (кожоюн)<ref>{{cite web|url=http://www.escdaily.com/sweden-new-venue-for-melodifestivalen-2013-final/|title=Sweden: New venue for Melodifestivalen 2013 final|last=Toronidis|first=Theofilos|date=26 March 2012|work=ESCDaily.com|accessdate=23 May 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6ArzX9V8x?url=http://www.escdaily.com/sweden-new-venue-for-melodifestivalen-2013-final/|archivedate=2012-09-22|dead-url=no}}</ref>
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Sweden>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=robin_stjernberg_wins_melodifestivalen_2013 «Robin Stjernberg wins Melodifestivalen 2013»]</ref>
| [[Робин Стйернберг]]<ref name=Sweden />
| «[[You (Робин Стйернбергдин ыры)|You]]»<ref name=Sweden />
| «Сен»
|62
|14
|-
| align=center| 17
| {{ESC-HUN}}
| [[Мажар тили|Мажарча]]
| [[ByeAlex]]
| «[[Kedvesem]]»
| «Сүйүктүүм»
|84
|10
|- bgcolor="gold"
| align=center| 18
| {{ESC-DEN}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Эммили де Форест]]
| «[[Only Teardrops]]»
| «Көз жаштар гана»
|281
|01
|-
| align=center| 19
| {{ESC-ICE}}
| [[Исланд тили|Исландча]]
| [[Эйтоур Инги Гүннлөйгссон]]
| «[[Ég á líf]]»
| «Менин өмүрүмдө»
|47
|17
|- bgcolor = "silver"
| align=center| 20
| {{ESC-AZE}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Фарид Мамедов]]
| «[[Hold Me (Фарид Мамедовдун ыры)|Hold Me]]»
| «Мени кучакта»
|234
|02
|-
| align=center| 21
| {{ESC-GRE}}
| [[Грек тили|Грекче]], [[Англис тили|Англисче]]
| «[[Koza Mostra]]» менен [[Агафонас Иаковидис]]
| «[[Alcohol Is Free]]»
| «Акысыз алкоголь»
|152
|06
|- bgcolor = "#ED9121"
| align=center| 22
| {{ESC-UKR}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Злата Огневич]]
| «[[Gravity (Злата Огневичтин ыры)|Gravity]]»
| «Тартылыш»
|214
|03
|-
| align=center| 23
| {{ESC-ITA}}<ref>{{Cite web |title=Italy: Participation Confirmed {{!}} escXtra<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://escxtra.com/2012/10/participation-confirmed-6/ |access-date=2012-11-07 |archive-date=2014-03-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140328025449/http://escxtra.com/2012/10/participation-confirmed-6/ |dead-url=yes |accessdate=2012-11-07 |archivedate=2014-03-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140328025449/http://escxtra.com/2012/10/participation-confirmed-6/ }}</ref>
| [[Италян тили|Италянча]]<ref>[http://www.esctoday.com/45470/tonight-sanremo-2013-final-italian-eurovision-2013-candidate-annoucement/ «Tonight: Sanremo 2013 final- Italian Eurovision 2013 candidate annoucement»]</ref>
| [[Марко Менгони]]<ref name=Italy>[http://www.esctoday.com/45548/italy-marco-mengoni-to-represent-italy-in-malmo/ «Italy: Marco Mengoni to represent Italy in Malmö,wins San Remo too»]</ref>
| «[[L'essenziale]]»<ref name=Italy />
| «Басымдуу»
|126
|07
|-
| align=center| 24
| {{ESC-NOR}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Маргарет Бергер]]
| «[[I Feed You My Love]]»
| «Мен сүйүүмдү азыктандыруудамын»
|191
|04
|-
| align=center| 25
| {{ESC-GEO}}
| [[Англис тили|Англисче]]
|[[Софо Геловани]] менен [[Нодико Татишвили]]
| «[[Waterfall (Софо Геловани менен Нодико Татишвилинин ыры)|Waterfall]]»
| «Шаркыратма»
|50
|15
|-
| align=center| 26
| {{ESC-IRE}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| [[Райан Долан]]
| «[[Only Love Survives]]»
| «Сүйүү кана жашап кетет»
|05
|
|}
=== Катышуудан баш тартуу ===
* {{ESC-AND}} — Андорранын өкмөт башчысы [[Антони Марти Петит]] Европа телерадиоберүү бирикмесинин башкармасы менен жолугушуу убагында Андорра каржылоонун азаюусуна байланыштуу 2013 жылыкы Еврокөрүнүүгө кайрылып келбөөсүн билдирген<ref>[http://eurovoix.com/andorra-will-not-be-at-the-contest-in-2013/ Andorra: Will Not Be At The Contest In 2013<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>.
* {{ESC-LIE}} — Жергиликтүү «1FLTV» телеканалынын башчысы Петер Кёлбелдин айтымында, өкмөт тарабынан керектүү каржылоо жок болгондуктан, мамлекет жакынкы жылдар аралыгында сынакка катыша албайт<ref>[http://eurovisiontimes.wordpress.com/2011/11/29/exclusive-no-participation-of-liechtenstein-at-eurovision-2012/ No Participation of Liechtenstein at Eurovision 2012 " The Eurovision Times<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Позднее, 17 сентября 2012 года, было окончательно принято решение, по которому карликовое государство не будет дебютировать на конкурсе в Мальмё.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37490 «Liechtenstein won’t be in Malmö»]</ref>
* {{ESC-LUX}} — 2012-жылдын 13-сентябрында, 2013 жылкы сынакка Люксембург катышпай тургандыгын жергиликтүү «[[RTL Télé Lëtzebuerg]]» телеканалы ырасмый түрдө жарыялаган. Себеби жумуш күчүнүн жетишпөөсү жана өлкөнүн каржылоосу азайгандыгында.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37282 «Luxembourg won’t be in Malmo»]</ref>
* {{ESC-MOR}} — 2012-жылдын 20-сентябрында, марокконун «SNRT» телерадиокомпаниясы сынакка катышуудан ырасмый баш тартты. Баш тартуунун себеби айтылган эмес.<ref>{{Cite web |title=esctoday.com " News<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://www.esctoday.com/?page_id=18892 |access-date=2012-10-12 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918072951/http://www.esctoday.com/?page_id=18892 |dead-url=yes }}</ref>
* {{ESC-MON}} — 2012-жылдын 24-сентябрында, жергиликтүү «[[Télé Monte Carlo]]» телеканалы Монаконун 2013-жылдагы сынактан ырасмый түрдө баш тарткандыгын айткан. Баш тартуунун себеби айтылган эмес<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37643 «Monaco will not be in Eurovision 2013!»]</ref>.
* {{ESC-POL}} — 2012-жылдын 22-ноябрында, «[[TVP Polonia|TVP]]» поляк телеканалы сынакка кайтып келүүдөн баш тарткандыгын ырасмый түрдө билдирди. Себеби, бир тыянакка келиши татаал болуп калган.<ref name=Poland>{{Cite web |title=«No return: Poland will not be in Malmö» |url=http://www.esctoday.com/?p=39143 |access-date=2012-11-22 |archive-date=2017-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211145708/http://www.esctoday.com/?p=39143 |dead-url=yes }}</ref>
* {{ESC-POR}} — 2012-жылдын 22-ноябрында, португалдык «[[Rádio e Televisão de Portugal|RTP]]» телеканалы Португалия сынакка катышуудан ырасмый түрдө баш тарткандыгын билдирди. Баш тартуунун себеби айтылган эмес<ref name=Portugal>{{Cite web |title=«Portugal will not participate in Eurovision 2013» |url=http://www.esctoday.com/?p=39164 |access-date=2012-11-23 |archive-date=2017-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211112308/http://www.esctoday.com/?p=39164 |dead-url=yes }}</ref> .
* {{ESC-CZE}} — Чех телерадиокомпаниясынын өкүлдөрү сынакка кызыгуу төмөн экендигин айтып катышуудан баш тартышкан, бирок 2014-жылы кайтып келүүсүн четке каккан жок.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37548&utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook esctoday.com " Blog Archive " Czech Republic won’t be in Sweden 2013<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
=== Болбой калган алгачкы катышуу ===
* {{ESC-LIE}} — По словам главы местной телекомпании «1FLTV» Петера Кёлбеля, из-за непредоставления правительством необходимых субсидий, у страны нет шансов для участия на Евровидении в ближайшие годы<ref>[http://eurovisiontimes.wordpress.com/2011/11/29/exclusive-no-participation-of-liechtenstein-at-eurovision-2012/ No Participation of Liechtenstein at Eurovision 2012 " The Eurovision Times<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. Позднее, 17 сентября 2012 года, было окончательно принято решение, по которому карликовое государство не будет дебютировать на конкурсе в Мальмё.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37490 «Liechtenstein won’t be in Malmö»]</ref>
=== Кайрылып келген аткаруучулар ===
==== Толук ыйгарымдуу аткаруучу катары чыккандар ====
* {{ESC-SM}}: [[Монетта, Валентина|Валентина Монетта]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012|Еврокөрүнүү 2012]] — {{ESC-SM}}).
* {{ESC-BUL}}: [[Тодорова, Елица|Елица Тодорова]] менен [[Янкулов, Стоян|Стоян Янкулов]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2007|Еврокөрүнүү 2007]] — {{ESC-BUL}}).
==== Бэк-вокалчы катары чыккандар ====
* {{ESC-ARM}}: [[Гор Сужян]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2010|Еврокөрүнүү 2010]], [[Ева Ривас|Ева Ривастын]] бэк-вокалчысы катары ({{ESC-ARM}}) — 7-орун).
* {{ESC-MOL}}: [[Алёна Мун]] ([[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2012|Еврокөрүнүү 2012]], [[Паша Парфений|Паши Парфенийдин]] бэк-вокалчысы катары ({{ESC-MOL}}) — 11-орун).
== Баяндамачылар ==
* {{ESC-AST}} — Жулия Земиро ({{lang-en|Julia Zemiro}}) менен Сэм Пенг ({{lang-en|Sam Pang}})<ref>[http://www.eurovision.tv/page/news?id=71103&_t=australia_2012_coverage_a_big_success «Australia: 2012 coverage a big success»]</ref>
* {{ESC-AUS}} — Энди Нолл ({{lang-de|Andi Knoll}})<ref>{{Cite web |title=«Natália Kelly eröffnet den "Eurovision Song Contest 2013"» |url=http://kundendienst.orf.at/programm/fernsehen/orf1/sc.html |access-date=2013-03-30 |archive-date=2014-01-16 |archive-url=https://archive.is/20140116115052/http://kundendienst.orf.at/programm/fernsehen/orf1/sc.html |dead-url=yes |accessdate=2013-03-30 |archivedate=2014-01-16 |archiveurl=https://archive.is/20140116115052/http://kundendienst.orf.at/programm/fernsehen/orf1/sc.html }}</ref>
* {{ESC-UK}} — Скотт Миллс ({{lang-en|Scott Mills}}) менен [[Ана Матроник]] ({{lang-en|Ana Matronic}}); [[Грэм Нортон]] ({{lang-en|Graham Norton}})<ref>[http://www.esctoday.com/47670/united-kingdom-ana-matronic-to-commentate/ «UK: Ana Matronic to commentate»]</ref>
* {{ESC-HUN}} — Габор Гүндел Такач ({{lang-hu|Gábor Gundel Takács}})
* {{ESC-GER}} — Петер Урбан ({{lang-en|Peter Urban}})<ref>[http://www.eurovision.de/peterurban117.html «Peter Urban: Die Stimme»]</ref>
* {{ESC-DEN}} — Оле Топхолм ({{lang-da|Ole Tøpholm}})<ref>[http://www.dr.dk/melodigrandprix/Artikler/2013/0318162457.htm «Kommentator forudser: Emmelie får kamp til stregen»]</ref>
* {{ESC-NET}} — Ян Смит ({{lang-nl|Jan Smit}}) жана Даниэл Деккер ({{lang-nl|Daniël Dekker}})<ref>[http://www.eurovisionartists.nl/index.htm?content/esf480.asp «Nederlandse televisiecommentatoren bij het Eurovisie Songfestival»]</ref>
* {{ESC-IRE}} — Марти Уилан ({{lang-en|Marty Whelan}})
* {{ESC-ICE}} — Феликс Бергссон ({{lang-is|Felix Bergsson}})<ref>[http://www.ruv.is/frett/felix-tekur-vid-af-hrafnhildi-i-eurovision «Felix tekur við af Hrafnhildi í Eurovision»]</ref>
* {{ESC-SPA}} — Хосе Мария Иньиго ({{lang-es|José María Íñigo}})
* {{ESC-ITA}} — Федерика Жентиле ({{lang-it|Federica Gentile}}), Марко Ардемани ({{lang-it|Marco Ardemagni}}) жана Филиппо Солибелло ({{lang-it|Filippo Solibello}})<ref>[http://www.eurofestival.ws/2013/03/29/esc-2013-al-timone-rai-ancora-federica-gentile-e-solibello-ardemagni/ «ESC 2013: al timone Rai ancora Federica Gentile e Solibello-Ardemagni»]</ref>
* {{ESC-SM}} — Лия Фиорио ({{lang-it|Lia Fiorio}}) жана Жижи Рестиво ({{lang-it|Gigi Restivo}})<ref>[http://www.eurofestival.ws/2013/03/27/sm-tv-san-marino-confermati-i-conduttori-per-leurovision-2013/# «SM Tv San Marino: confermati i conduttori per l’Eurovision 2013»]</ref>
* {{ESC-EST}} — Марко Рейкоп ({{lang-et|Marko Reikop}})
* {{ESC-FRA}} — Сирил Феро ({{lang-fr|Cyril Féraud}}) жана Мирей Дүма ({{lang-fr|Mireille Dumas}})<ref>[http://www.esctoday.com/39579/special-selection-committee-to-select-french-entry-and-representative/ «Special Committee to select French entry and representative»]</ref>
== Эскертмелер ==
{{reflist|3}}
== Шилтемелер ==
{{Commons категория|Eurovision Song Contest 2013|Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013}}
* [http://eurovision.se/ Еврокөрүнүү 2013 ырасмый сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120826120005/http://www.eurovision.se/ |date=2012-08-26 }}
* [http://eurovision.tv Еврокөрүнүүнүн ырасмый сайты]
* [https://web.archive.org/web/20130220190214/http://www.esckaz.com/2013/ ESCKaz сайтындагы Еврокөрүнүү 2013 жаңылыктары]
{{Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013}}
{{Еврокөрүнүү ыр сынагы жылдар боюнча}}
[[Категория:Еврокөрүнүү ыр сынагы]]
e05g0atqt7omscm4bidtrxnp549f6gk
Дискриминация
0
17240
664322
556484
2026-11-02T02:23:31Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664322
wikitext
text/x-wiki
'''Дискриминация''' ({{lang-la|discriminatio}} - ажыратуу, бөлүү) – айрым жарандарды [[Раса|расасы]], [[Улут|улуту]], жынысы, [[Гомосексуалдуулук|жыныстык ориентациясы]], социалдык теги, [[Дин|дини]], саясий көз караштарына байланыштуу укуктарынан ажыратуу же чектөө. Дискриминация жеке адамга же группаларга алардын кандайдыр бир топторго же социалдык категорияларга мүчөлүгүнүн негизинде башка адамдарга караганда адилетсиз мамиле жасалганда пайда болот.<ref>[https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/discrimination discrimination, definition.] Cambridge Dictionaries Online. Cambridge University.</ref> Адамдар жашы, терисинин түсү, соттолгондугу, расасы, сырткы келбети, бою, салмагы, ден соолугу, психикалык оорулары, баңгизатын колдонгондугу, майыптыгы, улуту, үй-бүлөлүк абалы, генетикалык өзгөчөлүктөрү, дини, социалдык классы, билими, сексуалдык ориентациясы, гендердик өзгөчөлүгү, жумушу жана жашаган жери боюнча дискриминацияга кабылышы мүмкүн.<ref>Wilhelm Heitmeyer, Kurt Salentin. [https://www.britannica.com/topic/discrimination-society Discrimination]. Encyclopedia Britannica.</ref> Ал бир топтун мүчөлөрүн башка топтун мүчөлөрү үчүн жеткиликтүү болгон мүмкүнчүлүктөрдөн же артыкчылыктардан чектөөнү камтыйт.<ref name=":0">Anthony Giddens. [https://www.worldcat.org/title/introduction-to-sociology/oclc/474652886 Introduction to sociology.] New York : W.W. Norton & Co., 2009— 7th ed. (англ.)</ref> Дискриминация [[Сегрегация|сегрегациядан]] (атайын бөлүнгөн аймакка күч менен көчүрүп жиберүү), геноцидге чейин алып келүүсү мүмкүн. Кандай убакта жүргүзүлгөндүгүнө карабастан, дискриминация адам укугун бузуу болуп саналат (1949-ж. БУУнун Конвенциясын кара). Дискриминация диний, гендердик, расалык, балдырга карата же башка болушу мүмкүн.
Советтик тоталитаризмде да дискриминациянын көп түрү болгон. Мисалы, кээ бир жогорку окуу жайларына өтүүдө, идеологиялык багыттар ж. б. Дискриминация либералдык-демократтык коомдо да орун алган, адам укугу жана эркиндигин улутуна, расасына, динине карабай сактоо, коргоо актуалдуу маселе болуп саналат. 1982-ж. [[БУУ|БУУнун]] 42-сессиясында, [[Россия]]да инсандын укугу бузулуп жатат деп билдирген. [[СССР]] кулагандан кийин Д-лык жаңы фактылар пайда болуп, натыйжада жергиликтүү эмес калк эмиграцияга дуушар болууда. Мисалы, [[Эстония]]да 1,5 млн. шайлоочудан 600000 жергиликтүү эмес калктын өкүлдөрүн шайлоо укугунан ажыраткан мыйзам кабыл алынган.
Дискриминация демократиялык мамлекеттердин ички укуктарында, ошондой эле [[Эл аралык укук|эл аралык укукта]] тыюу салынган. Буга карабастан дискриминациялык салттар, саясаттар, идеялар, практикалар жана мыйзамдар дүйнөнүн бардык бөлүктөрүндөгү көптөгөн өлкөлөрдө жана мекемелерде, анын ичинде дискриминация жалпысынан жек көрүндү болгон жерлерде бар. Кээ бир жерлерде дискриминацияга кабылгандардын пайдасына квота сыяктуу аракеттер колдонулуп келет. Бул аракеттер көп учурда тескери дискриминация деп аталып карама-каршылыктарга дуушар болот.
== Этимологиясы ==
Дискриминация сөзү латын тилинен discrīminātio – “обочолонуу”, “айырмалануу” деген маанини түшүндүрөт. Америкалык жарандык согуштан (1861-1865 жж.) бери "дискриминация" термини жалпысынан америкалык англис тилинде инсандын расасына негизделген калыстыксыз мамилени түшүнүү катары колдонулуп, кийинчерээк кандайдыр бир социалдык жагымсыз топко же социалдык категорияга мүчөлүк катары жалпыланган.<ref name=":0" /> Кыргыз тилинде кемсинтүү деген сөз менен бирдей мааниде колдонулат.<ref>[[Юридика аталгылары менен түшүнүктөрүнүн орусча-кыргызча түшүндүрмө сөздүгү]]. Илимий-маалымдама басылыш/АРД/Чекки долбоору, авторлор жамааты. – Б.: 2005, ISBN 9967-428-14-7</ref>
== Тарыхтагы дискриминация ==
Дүйнөдө адамды дискриминациялоочу практикалар көп болгон, алардын айрымдары мурун болсо, кээ бирлери азыр деле бар.
=== Гендердик ===
[[Файл:Suffragette_arrest,_London,_1914.jpg|thumb|1914-жылы Лондондо суфражисттин көчөдө камакка алынышы.]]
Гендердик дискриминациянын бир көрүнүшү экономикалык ресурстарга ээ болуу, анын ичинде мурас алуу укугу коомдордун көбүндө болуп келген кубулуш. Мисалы, Орусияда 20-кылымга чейин аялдардын мураскорлук укугу өтө чектелүү болгон. Каза болгон атанын кыздары мурастын 1/14, ал эми уулдары 13/14 бөлүгүн алышкан. Анын үстүнө аялдардын акча табуу мүмкүнчүлүгү чектелүү болгондуктан, ар дайым жеке эмгеги менен жан багып кете алышчу эмес.<ref>Вахромеева О.Б., Практика наследования для женщин в дореволюционной России [https://cyberleninka.ru/article/n/praktika-nasledovaniya-dlya-zhenschin-v-dorevolyutsionnoy-rossii) https://cyberleninka.ru/article/n/praktika-nasledovaniya-dlya-zhenschin-v-dorevolyutsionnoy-rossii)] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (орус.)</ref>
Коомдун патриархалдык негиздеринен улам кыргыздардын каада-салт укугунда мүлккө ээлик кылуу ченеми колдонулган эмес. Салт боюнча, керээз калтыруучу дайыма эркек болгон. Аялдар эркектерге караганда бир топ азыраак мураска ээ болушкан. Бардык биргелешип алынган үй-мүлктөрү үй-бүлөлүк мүлк болуп эсептелип, ата тарап менен гана муундан-муунга өтүшү керек болгон. Үй-бүлөнүн калган мүчөлөрү ал мүлктөрдү колдонуу, пайдалануу гана укугуна ээ болушкан. Үй-бүлө башчысы ддеп саналган эркек каза болгондо да мүлк бир урук союзунун чегинен чыга алган эмес.
Аялдардын бирдей билим алуу укугу дискриминацияланып келген жана азыркы убакытка чейин көп өлкөлөрдө дискриминацияланып келе жатат . Мисалы, Англиядагы мамлекеттик мектептер кыздарды балдар каникулда болуп, мектептер бош турганда гана окутушкан. XIX-кылымдын башында аялдардын семинариялары жана академиялары пайда боло баштаган. Бирок, алардагы программа негизинен саймачылык жана үй чарбасы боюнча сабактарды беришкен.<ref>Короткова С.А. Движение женщин в США за право на образование и профессиональную деятельность во второй половине XIX вв. https://publications.hse.ru/mirror/pubs/share/folder/vbsbqsuj6n/direct/108692147.pdf (орус.)</ref>
Аялдар 20-кылымга чейин добуш берүү укугуна жана саясатка кийлигишүү укугуна ээ болгон эмес. Аялдардын шайлоо укугун биринчилерден болуп Жаңы Зеландия (1893) жана Австралия (1902) киргизишкен. Акыркылардын айрымдары: Кувейт (2005), Бириккен Араб Эмираттары (2006) жана Сауд Арабиясы (2011). Бүгүн күндө Ватиканда дагы эле аялдардын добуш берүү укугу чектелген.<ref>Ватиканда жарандык убактылуу. Чиркөөгө иштегендер гана Ватикан жараны боло алат жана эркек киши гана папа боло алат дагы аны кардиналдар шайлашат. Кардиналдар дагы өз кезегинде эркектер гана боло алышат.</ref>
Мурдагы [[Орусия империясы|Орусия империясынын]] аймагында аялдардын укуктарын чектеген мыйзамдар 1917-жылы [[Октябрь революциясы|Октябрь революциясынан]] кийин убактылуу өкмөт тарабынан жокко чыгарган. Аялдарга билим алууга, менчик мүлккө ээ болууга, кесипти тандоого, ажырашууга жана бойдон алдырууга укуктар берилген. Бирдей эмгек акы киргизилип, аялдардын жарандык жана саясий укуктары биринчи советтик Конституцияда бекемделген. Ага карабай кыргыз аялдарын мектепке тартуу, коомдук-саясий иштерге аралаштыруу оор шартта өткөн. Алсак, [[Ош]] шаарына жакын [[Кара-Суу району|Кара-Суу районунда]] съездге делегаттарды [[шайлоо]] үчүн үгүт жүргүзүп жаткан эки активист аял мыкаачылык менен өлтүрүлүп, денелери эт базарына илинген. Калк арасында аялдардын билим алуусуна каршы багытталган катуу үгүт иштерин жүргүзүлгөн.
Аялдардын добуш берүү укугу 1948-жылы Америка мамлекеттер уюмунун Аялдардын саясий укуктары боюнча конвенциясында<ref>Inter-American Convention on the Granting of Political Rights to Women http://www.oas.org/juridico/english/treaties/a-44.html (англ.)</ref> жана БУУнун Адам укуктары боюнча декларациясында кабыл алышкан<ref>БУУ расмий сайты. Всеобщая декларация прав человека https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/declarations/declhr.shtml Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>. Декларациянын беренесинде төмөнкүлөр аныкталат:
Аялдардын шайлоо укугу БУУ тарабынан 1952 жана 1979-жылдары кабыл алынган Аялдардын саясий укуктары жөнүндөгү конвенцияда<ref>Конвенция о политических правах женщин, 1954 // [https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/pdf/women.pdf https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/pdf/women. pdf] (орус.) Кирүү күнү, бугу айынын 28, 2022.</ref> жана Аялдарга карата дискриминациянын бардык түрлөрүн жок кылуу жөнүндө конвенцияда<ref>БУУ расмий сайты, The Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women (CEDAW), 1979<nowiki/>https://www.un.org/womenwatch/daw/cedaw/cedaw.htm</ref> ачык бекитилген.
=== Рассалык ===
[[Файл:Segregation_1938b.jpg|thumb|250x250px|Америка Кошмо Штаттарында түстүү адамдардын колдонуусу үчүн суу фонтаны. 1938-жыл.]]
[[Адамзат|Адамзаттын]] тарыхында ар кандай көрүнүштөргө ээ болгон жана гендердик дискриминация менен бирге бүгүнкү күнгө чейин курч турган расизм европалыктардын географиялык улуу ачылыштар доорунда өнүгө баштаган. Анын натыйжасында европалыктар башка элдер жашаган өлкөлөрдү колониялаштырып башка элдерге салыштырмалуу технологиялык артыкчылыгын табигый артыкчылыгы катары карай башташкан, бул колониализм саясатынын негизи болуп калган жана кулчулукту идеологиялык жактан актаган.
[[Америка Кошмо Штаттары]] түзүлгөндөн бери [[расизм]] көйгөйлөрүнүн бири болуп келген. Өзүнүн улуттук жана диний өзгөчөлүктөрү менен айырмаланган ак адамдар африкалык америкалыктар менен түпкүлүктүү америкалыктар - индеецтерге расисттик мамиле кылышкан.
1933-1945 - жылдары [[Нацисттик Германия|Нацисттик Германиянын]] расисттик идеялары «арий расасынын артыкчылыгына» курулган. Фашисттик Германияда жана ал басып алган аймактарда нацисттер «расалык гигиена» түшүнүгүнүн негизинде расалык дискриминация жана ксенофобия саясатын жүргүзүшкөн. "Расалык гигиена" түшүнүгү расаларды аралаштыруу жагымсыз кесепеттерге алып келет деп ырастады, ошондуктан адамдарды жогорку расанын өкүлдөрүнө жана төмөнкү элементтерге бөлүү керек жана тийиштүү тандоо зарыл.
СССРде жарыяланган интернационализмге карабастан, коомдун этникалык бөлүнүшүнө үй чарбалык деңгээлинде гана эмес, интеллектуалдык чөйрөнүн арасында да, мамлекеттик саясатта да туруштук берүү мүмкүн болгон эмес. [[Кеңештер Бирлиги|СССР]]де «раса» деген сөз [[этнос]] деген сөз менен алмаштырылып маданий расизм (же этноцизм) өрчүгөн. СССРде маданий расизмдин негиздери 1930-жылдардын экинчи жарымында түптөлгөн. Этникалык топтор өзүнүн оригиналдуу маданияты жана тили бар, өзүнүн «улуттук мүнөзү» бар өзүнчө бир субъект катары кабыл алынган. Алар этникалык топтун ар бир мүчөсүнө мүнөздүү касиеттер катары кабыл алынган жүрүм-турум стереотиптерине таандык болгон. Бийлик бүтүндөй элдерди “улуттук мүнөзү” айыбы менен чыккынчылыкта айыптап куугунтукка учуратчу же депортациялаган.
'''[[Каста|Касталык]] дискриминация''' [[Индия|Индияда]] биздин заманга чейин эле болуп келген жана адамдарды социалдык топторго бөлүп, эндогамия жана кесип тандоодогу чектөөлөр менен мүнөздөлөт. Индиянын 1950-жылдагы Конституциясы касталардын тең укуктуулугун жана кол тийбестердин мыйзамдуу толук укуктарын тааныган. Индиядагы кол тийбестер кастасына калктын 15-17%ы кирет, аларды кастасына карап дискриминациялоо кылмыш болуп эсептелет.
== Дискриминациянын түрлөрү ==
=== Гендердик дискриминация ===
''Негизги макала: [[Гендердик дискриминация]]''
''Дагы кара: [[Сексизм]]''
Гендердик дискриминация – адамдын жынысына же гендерине карата басмырлоо. Гендердик дискриминация стереотиптер жана [[Гендердик ролдор|гендердик ролдордон]] улам бир жыныстын башкасына караганада жогору турат деген ишенимди камтышы мүмкүн. [[Файл:Activists Bishkek.jpg|thumb|Күрөшү жана каршылыгы үчүн репрессияланган, куугунтукталган жана курман болгон активисттердин элесине шам жагуу. Бишкек, 2014-жыл.]]
=== Эйджизм ===
Жаш курагына карата (эйджизм) – кимдир бирөөнү жаш курагына карата кемсинтүү. Бул адамдын жашына карата басмырлоону же баш ийдирүүнү актоо үчүн колдонулган ишенимдердин, нормалардын жана баалуулуктардын жыйындысы. Эйджизмге көбүнчө карылар, өспүрүмдөр, жаш балдар кабылышат. Жаш курак дискриминациясы адамдарды жумушка кабыл алууда көп колдонулуп келет. Эйджизм маселесин көп көтөргөн саясатчылар адатта адамдардын эмгекке жарамдуу курагын көп этибарга алышпайт жана жаш куракка байланыштуу иш берүүчүлөрдүн кызыкчылыгын четке кагып келишет.
=== Майыптыгы бар адамдарга карата дискриминация ===
Майыптыгы бар адамдар билимге, саламаттыкты сактоого, инфраструктурага жана негизги кызматтарга бирдей жеткиликтүүлүккө ээ эмес. Адамдар майыптыгы бар адамдарга кайдыгер, орой, кээде дискриминациялоочу мамиле кылышат.<ref>Е.Карповия, Н.Суюналиева, [https://www.kg.undp.org/content/dam/kyrgyzstan/Publications/demgov/UNDP-KG_Research_stereotypes.pdf Отчёт о выявлении негативных стереотипов в отношении женщин и мужчин с инвалидностью и сельских женщин] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181025015500/http://www.kg.undp.org/content/dam/kyrgyzstan/Publications/demgov/UNDP-KG_Research_stereotypes.pdf |date=2018-10-25 }}, 2018 (орус.)</ref> Кыргызстанда майыптыгы бар адамдар үчүн инфраструктура жетишсиз болгондугунан, окууга, иштөөгө жана толук кандуу реализацияланууга көптөгөн тоскоолдуктар турат. Бул тоскоолдуктардан улам алар негизинен аз квалификациялуу жана аз акы төлөнүүчү жумуштарда иштешет. Майыптыгы боюнча дискриминация талашсыз жана туруктуу, дейт "Майыптарга укуктук жардам берүү" фондунун президенти Толкунбек Исаков.
[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/202329/40?cl=ky-kg&mode=tekst Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдардын укуктары жана кепилдиктери жөнүндө мыйзам] 2008-жылы кабыл алынган, Кыргызстан Майыптардын укуктары жөнүндө БУУнун Конвенциясына 2011-жылы кошулган, бирок ратификациялай элек.<ref>Токтом, 2018-жылдын 18-сентябры № 433<nowiki/>http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/12630/10?cl=ky-kg&mode=tekst </ref>
Ар кандай эсептөөлөр боюнча, Кыргызстандагы эмгекке жарамдуу курактагы майыптардын 80ден 85%ке чейин жумушсуздар жана эмгек рыногунан четтетилгендер.<ref>В Бишкеке обсудили интеграцию людей с инвалидностью на рынке труда. 2018 https://rus.azattyk.org/a/29310981.html (орус.)</ref> Кыргызстандын мыйзамдарына ылайык, 20дан кем эмес адам иштеген уюм майыптарга 5 пайыздык квота бериши керек,<ref>28-берене. Ден соолугунун мүмкүнчүлүктөрү чектелүү адамдар үчүн жумуш орундарын түзүү жана квоталоо '''//''' http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/202329/40?cl=ky-kg&mode=tekst</ref> бирок бул мыйзамды жада калса мамлекеттик органдар да аткарбай келет.<ref>Л.Шевченко. Отчёт «Реализация прав ЛОВЗ на работу через активацию "спящих" норм закона" 2018 (орус.) https://soros.kg/wp-content/uploads/2018/12/Research-report_Shevchenko.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220420022204/http://soros.kg/wp-content/uploads/2018/12/Research-report_Shevchenko.pdf |date=2022-04-20 }} Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
=== Улутуна карата дискриминация ===
[[Улут|Улутуна]] карап басмырлоо, кээде расалык дискриминация менен байланышып кетет. Улутуна карата дискриминация - бул улутуна карап жумушка алуудан баш тартууга, тек-жайына шек келтирүүгө, иштен бошотууга, компенсация жана эмгек акыга ж.б. тыюу салган мыйзамдарга чейин болушу мүмкүн. Мисалы, Бириккен Араб Эмираттарынын жашоочулары улуттар ортосундагы эмгек акынын ажырымы жумуш ордунда чоң көйгөй болгонун айтышат. Ошондой эле, сурамжылоолорго караганда [[Бириккен Араб Эмирликтери|БАЭ]]-да батыш өлкөлөрүнөн келген адистер көбүрөөк маяна алышат жана аларга жумушка орношуу оңоюраак.<ref>A.Rizvi, J.Bell, ‘Western workers favoured in UAE’, survey respondents say https://www.thenationalnews.com/uae/western-workers-favoured-in-uae-survey-respondents-say-1.21895 (англ.) Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
=== Сексуалдык ориентациясына карата дискриминация ===
Сексуалдык ориентация – карама-каршы жыныстагы, өз жыныстагы же эки жыныска тең адамдарга карата романтикалык же/жана сексуалдык тартылуу. Сексуалдык ориентация адатта гетеросексуализмге, гомосексуализмге жана бисексуализмге бөлүнөт, ал эми асексуализм кээде төртүнчү категорияга кирет. Башка азчылык топтор сыяктуу эле, гомосексуалдар жана бисексуалдар көпчүлүк топтун дискриминациясына дуушар болушат. Алар сексуалдык ориентациясынан улам башкалардын жек көрүүсүнө кабылышы мүмкүн; жыныстык ориентациясына негизделген мындай жек көрүү үчүн термин гомофобия деп аталат.
Дүйнө жүзү боюнча гомосексуализмди мыйзамсыз деп эсептеген 80 өлкөнүн бешөө гомосексуализм үчүн өлүм жазасына тартат.<ref>K.Radia, D.Dwyer and E.Gorman, New Benefits for Mismo sexo Couples May Be Hard to Implement Abroad https://abcnews.go.com/Politics/story?id=7883204&page=1 2009</ref> Буга чейин 30 өлкө жана аймактар гейлер менен лесбиянкалардын баш кошуусуна уруксат берген улуттук мыйзамдарды кабыл алышкан.<ref>D.Masci, E.Podrebarac Sciupac, M.Lipka, Same-Sex Marriage Around the World, 2019 https://www.pewresearch.org/religion/fact-sheet/gay-marriage-around-the-world/ (англ.) Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref> Кыргызстанда кайсы бир жагдай боюнча, [[сексуалдык ориентация]] анын ичинде, дискриминация кылуу болбойт.<ref>[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202913?cl=ky-kg#:~:text=16%2D%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B5.,%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D1%8B%20%D0%BC%D2%AF%D0%BC%D0%BA%D2%AF%D0%BD%20%D1%8D%D0%BC%D0%B5%D1%81. Кыргыз Республикасынын конституциясы, 16-берене] // Эч ким жынысы, расасы, тили, майыптуулугу, этноско таандыктыгы, туткан дини, курагы, саясий же башка ынанымдары, билими, теги, мүлктүк же башка абалы, ошондой эле башка жагдайлары боюнча кодулоого алынышы мүмкүн эмес. </ref> 2011-жылы [[Бириккен Улуттар Уюму]] ЛГБТ укуктарын тааныган биринчи резолюциясын кабыл алган.<ref>Резолюция, принятая Советом по правам человека 17/19 https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G11/148/78/PDF/G1114878.pdf?OpenElement {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220428143444/https://documents-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G11/148/78/PDF/G1114878.pdf?OpenElement |date=2022-04-28 }} (орус.)</ref>
=== Дискриминациялаган ысымдар ===
Кыргызстанда жана кээ бир Борбордук Азия өлкөлөрүндө уул төрөлүшүн күткөн ата-энелер кыз төрөлгөндө, аялды уул төрөп бере алган жок деп жемелешет. Үй-бүлөдө катары менен кыздар төрөлүп кала турган болсо, дароо ырым-жырымдарга көңүл буруп башташат. Эң көп тараган ырымдардын бири - артынан уул ээрчитип келсин деп кызга Жаңыл, Бурул же Уулжан деген сыяктуу ысымдарды коюу. “Жаңыл” – мааниси боюнча кыздан жаңылып уул болсун дегени, “Бурул” – кыздан бурулуп уул келсин дегени, мындай маанидеги “Бурулсун”, “Бурулча” жана башка аттар дагы бар. Уул төрөлүшүн каалаган ата-энелер кыздарына уул уңгусу кошулган ысымдарды ыйгарышат. Ушундай эле “мырза” уңгусу бар аттар дагы коюла баштаган.<ref>Б.Уланова, “Уулдуу болууну каалашкан ата-энелер”. Кыргызстандык кыздарга эмне үчүн ырымчыл аттарды коюшат? 2019. https://t-media.kg/2019/10/31/uulduu-boluunu-kaalashkan-ata-eneler-kyrgyzstandyk-kyzdarga-emne-ch-n-yrymchyl-attardy-koyushat/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211203092820/https://t-media.kg/2019/10/31/uulduu-boluunu-kaalashkan-ata-eneler-kyrgyzstandyk-kyzdarga-emne-ch-n-yrymchyl-attardy-koyushat/ |date=2021-12-03 }}</ref>
=== Тил дискриминациясы ===
[[Файл:Sign on a bus.jpg|thumb|Бишкек шаарында автобустагы орус жана өзбек тилдеринде жазуу кыргыз тилде сүйлөгөндөрдүн дискриминациясы катары эсептелет.]]
Кайсы бир тилди билбеген, сүйлөй албаган адамдарга же адамдардын тобуна карата басмырлоо, кемсинтүү мамилеси тил дискриминациясына кирет. Мисалы, Колумбияда жашаган миңдеген вайуу элинин жарандыгын тастыктоочу документтерине жергиликтүү мамлекеттик кызматкерлер шылдыңдап түрдүү күлкүлүү аттарды жазып жана баарынын төрөлгөн күнүнүн датасын бир күнгө жазып коюшкан. Жергиликтүү чиновниктердин вайуу элине карата мындай басмырлоосу көп жылдан кийин ачыкка чыккан.
Мурдагы [[Пакистан|Пакистандагы]] [[Бенгалдар|бенгал]] тилинин статусу үчүн күрөш Бангладешти түзүүдө негизги ролду ойногон саясий компания. 1948-жылы Мохаммад Али Жинна урду тилин Пакистандын улуттук тили деп жарыялап, мамлекетте эң көп сүйлөгөн бенгал тилин колдонууну колдогондорду мамлекеттин душмандары деп атаган.<ref name=":1">New effort to ban religious hate http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/4075442.stm 2005, Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
[[Кыргызстан|Кыргызстанда]] эки тил үстөмдүк кылат, мамлекеттик [[кыргыз тили]] жана расмий [[орус тили]]. Бир тилде сүйлөгөндөр экинчисине караганда басмырланат деп айтууга чындыкка жатпайт. Орус тилдүү жарандар кыргыз тилин билүү талабы өсүп жатканын белгилеп жатышса, кыргыз тилдүү жарандар жумушка орношууда, маалыматка же маданий иш-чараларга жетүү жагынан кыйынчылыктарга туш болушат. Орус тилин билбестен мамлекеттик мекемеге жумушка орношуу өтө кыйын. Ал эми орус тилин билбестен жеке уюмга жумушка орношуу дээрлик мүмкүн эмес. Президентке караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиянын жетекчиси Назаркул Ишекеев 2019-жылы мамлекеттик иш кагаздарынын 40%га жакыны гана кыргыз тилинде жүргүзүлөрүн билдирген.<ref name=":2">К. Чекиров, Кыргызстанда орус тилинин макамы жөнүндө талкуу жанданды<nowiki/>https://www.bbc.com/kyrgyz/kyrgyzstan/2015/03/150325_russian 2015. Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
[[Кыргыз тили|Кыргыз тилин]] өнүктүрүү боюнча өткөн илимий-практикалык конференцияда Улуттук илимдер академиясынын Тил жана [[адабият]] институтунун директору Курманбек Токтоналиев: “Ачык эле айтыш керек. Мамлекеттик тил мыйзамынын көп жылдан бери ишке ашпагандыгынын себеби да ушул болууда. Анткени [http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/1439 "Кыргыз Республикасынын мамлекеттик тил жөнүндө"] мыйзамында бардык расмий жолугушуулар, иш кагаздары [[Мамлекеттик тил|мамлекеттик тилде]] же [[Расмий тил|расмий тилде]] жүргүзүлөт деген жери бар. Мамлекеттик органдар ушуга таянып алып өздөрүнүн иш кагаздарынын баарын мамлекеттик тилде эмес, расмий тил болгон орус тилде жүргүзүп жатканынын да башкы себеби ушул болуп жатат", - деп [[Орус тили|орус тилинин]] расмий макамын алып салууну сунуштаган.<ref name=":2" />
=== Диний дискриминация ===
Адамдарды же топторду тутунган динине же дин тутпоого карата басмырлоо диний дискриминацияга кирет. Бир нече диний жамааттар, анын өкүлдөрү болгон бир катар өлкөлөрдө дискриминация диний стратификация менен коштолот. Башкача айтканда, социалдык тепкичте жамааттар бири-бирине карата жогору же төмөн статуска ээ.<ref name=":1" />
=== Хайтизм ===
Хайтизм - бул адамдарды боюна карап жек көрүү же басмырлоо. Негизи бул адамдардын боюнунун норма чегинен кичине же өтө узунуна карата басмырлоочу мамилени билдирет.<ref>T.A. Judge, D.M. Cable, [http://www.timothy-judge.com/Height%20paper--JAP%20published.pdf The Effect of Physical Height on Workplace Success and Income: Preliminary Test of a Theoretical Model] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191003220008/http://timothy-judge.com/Height%20paper--JAP%20published.pdf |date=2019-10-03 }} // Journal of Applied Psychology, 2004 // Vol. 89, No. 3, DOI: 10.1037/0021-9010.89.3.428</ref>
=== Тескери дискриминация ===
Тескери дискриминация – үстөмдүк кылуучу же көпчүлүк топтун мүчөлөрүн азчылык топтун мүчөлөрүнүн пайдасына басмырлоо түшүнүгү.<ref>Fred. [https://www.worldcat.org/title/reverse-discrimination-dismantling-the-myth/oclc/51607280 Reverse Discrimination: Dismantling the Myth.] — Lynne Rienner Publishers. — Boulder, London, 2003. — 183 с. </ref> Дискриминациянын бул түрүнүн пайда болушу позитивдүү дискриминациянын чектөөлөрүн укуктук аныктоодогу кемчиликтерден да, мурда басмырланган азчылыктардын убактылуу укуктук артыкчылыктарды кыянаттык менен пайдалануусунан да келип чыккан.
=== Позитивдүү дискриминация ===
Коомдун аялуу катмарына белгилүү бир артыкчылыктарды берүү – бул "позитивдүү дискриминация". Адамдардын коомдун аялуу катмарына карата оң иш-аракеттер зарылдыгы жөнүндө көп айтылат. Бирок позитивдүү дискриминациянын адилеттүүлүгү, мыйзамдуулугу жана максатка ылайыктуулугу маселеси толук чечиле элек. Тагыраагы, АКШнын Жогорку Сотунда афроамерикалык жарандардын билим көрсөткүчтөрү төмөн болгонуна карабастан африкалык-америкалыктарга университеттерге кирүү үчүн жеңилдетилген шарттарды кепилдеген мыйзамдарды талкуулоодо бул маселе боюнча депутаттардын арасында карама-каршы көз караштар болгон. Карама-каршы көз караштагы депутаттар, позитивдүү дискриминацияга каршы күрөш кээ бир учурларда карама-каршы жагдайга - актардын тукумдарын дискриминациялоого алып келет дешкен. Мисалы, [[Зимбабве|Зимбабведе]] актарды мүлкүнөн ажыратуу боюнча активдүү кампания башталгандан кийин “кара раса” термини пайда болгон. Бул нерсе ак терилүүлөр менен кандай конфликт болбосун кара терилүүнүн тууралыгын таануу үчүн агрессивдүү талап катары түшүнүлөт.<ref>Джуринский А. Н. 2.3. Поликультурное воспитание в США и Канаде// Воспитание в России и за рубежом //http://window.edu.ru/resource/091/28091/files/prosv028.pdf Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
== Дискриминацияга каршы күрөш ==
БУУ жана башка Эл аралык уюмдар дискриминациянын бардык түрүнө каршы иш-аракеттерди жүргүзүп келишет. Жетинин айынын 25 [[Аялдарга карата зомбулукту жоюунун эл аралык күнү|"Аялдарга карата зомбулукту жоюунун эл аралык күнү"]], бештин айынын 18 "Эл аралык мигранттардын күнү", бештин айынын 2 "Кулчулукка жана аны жоюунун курмандыктарын эскерүү күнү", жалган курандын 21 "Расалык дискриминацияны жоюунун эл аралык күнү", бугу айынын 17 "Эл аралык Гомофобия, трансфобия жана бифобия менен күрөшүү" күндөрү бекиген.<ref>Международная конвенция о ликвидации всех форм расовой дискриминации, 1965 https://www.un.org/ru/documents/decl_conv/conventions/raceconv.shtml</ref>
=== Дискриминацияга каршы мыйзамдар ===
Дүйнөдө дискриминацияга каршы мыйзамдар тең укуктуулук принциптерине негизделген, тагыраагы адамдар эч ким тараптан басымырланып, кемсинбеши керек. Дүйнө жүзүндө көп мамлекеттерди дискриминацияга каршы мыйзамдар бар. Алар төмөндө.
=== Австралия ===
[[Австралия|Австралияда]] 1975-жылы расалык, этникалык же улуттук теги боюнча дискриминацияга тыюу салуу боюнча мыйзам кабыл алынган. Ошондой эле 1977-жылы жыныстык өзгөчөлүгү бар адамдарга карата дискриминиация, 1992-жылы майыптарды басмырлоого тыюу салынган мыйзамдар жергиликтүү парламент тарабынан кабыл алынган.<ref>Disability Discrimination Act 1992, No. 135, 1992 https://www.legislation.gov.au/Details/C2017C00339 (англ.) Кирүү күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
=== Бельгия ===
Белгиялыктар 2007-жылдын 9-июнунда жарандардын жашы, жыныстык артыкчылыктары, үй-бүлөлүк абалы, туулгандыгы, байлыгы, диний ишеними, саясий көз карашы, тили, ден соолугунун учурдагы же келечектеги абалы, майыптыгы, физикалык же генетикалык мүлкү боюнча тике же кыйыр басмырлоого тыюу салуу боюнча мыйзам кабыл алышкан.
=== Европа Биримдиги ===
[[Европа биримдиги|Европа Биримдикте]] дискриминацияга каршы бир нече негизги директиваларды, расалык теңчилик, жумуштуулук боюнча, бирдей мамиле боюнча директивалар кабыл алынган. Бул директивалар Европа Биримдигинин бардык мүчө-өлкөлөрү үчүн иштеген. Бирок ар бир мүчө-мамлекет бул максаттарга жетүү үчүн атайын мыйзамдарды иштеп чыкканга жооптуу болгон. Европа Биримдигине мүчө бардык мамлекеттери Адам укуктары боюнча Европа конвенциясына мүчө мамлекеттер болуп саналат. Конвенциянын 14-беренесине ылайык, адамдарды жынысы, расасы, өңү, тили, дини, саясий же башка көз карашы, улуттук же социалдык теги, улуттук азчылыкка кошулушу, мүлкү, туулгандыгы же башка белгилери боюнча басмырлоого тыюу салынган.<ref>M.Bell (2008). "The Implementation of European Anti-Discrimination Directives: Converging towards a Common Model?". The Political Quarterly. 79 (1): 36–44. doi:10.1111/j.1467-923x.2008.00900.x. ISSN 0032-3179.</ref>
=== Улуу Британия ===
[[Улуу Британия|Улуу Британияда]] 1960-жылы расалык жана этникалык жактан басмырланган, турак жай, коомдук жайларда, жумушка орношууда гендердик дискриминацияга каршы мыйзамдар кабыл алыган. 1970-жылдары дискриминацияга каршы мыйзам кыйла кеңейтилген. 1970-жылы кабыл алынган «Бирдей эмгек акы» мыйзамына ылайык, аялдарга бирдей жумуш үчүн эркек кесиптешине салыштырмалуу аз төлөнүп жатканын көрсөтсө, жумуш берүүчүгө каршы иш козгоого уруксат берген. 1975-жылкы Жыныстык дискриминация мыйзамында жынысы боюнча түз жана кыйыр түрдө басмырлоого тыюу салган.<ref><nowiki>https://www.legislation.gov.uk/uksi/1999/1102/regulation/2/made</nowiki> The Sex Discrimination (Gender Reassignment) Regulations 1999</ref>
1990-жылы майыптыктын негизинде басмырлоодон коргоо чаралары каралып,1995-жылы [[Майып|Майыптарды]] басмырлоого каршы мыйзамы киргизилген.
=== Америка Кошмо Штаттары ===
1964-жылы [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] Жарандык укуктар жөнүндөгү акты кабыл алган. Ал [[жарандык укуктар]] актысында добуш берүү, билим берүү, жумушка орношуу жана коомдук жайларда [[Раса|расасына]], өңүнө, динине, жынысына же улуттук тегине карата коргоону камсыз кылуу боюнча маселелер каралган.<ref>Civil Rights Act (1964) https://www.archives.gov/milestone-documents/civil-rights-act (англ.) Кирген күнү: бугу айынын 28, 2022.</ref>
== Колдонулган адабият ==
Саясат таануу. Энциклопедиялык окуу куралы, 2004, Бишкек <br>
''Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору<br>
''Башкы редактор: Ү. Асанов. Жооптуу рекдактор: А. Акунов''
''Ред. кеңеш: Б. Солтонбеков (төрага), А. Акунов, Т. Ожукеева, К. Байболов, ж.б''
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Азия]]
[[Категория:Саясат]]
[[Категория:Кыргызстандын тарыхы]
<references responsive="" />
[[Категория:Дискриминация]]
feekbt42i1serknm6xri2v8hn5xjfxr
Армения Еврокөрүнүү 2007 ыр сынагында
0
22914
664310
541887
2026-11-01T21:32:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664310
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү өлкө маалымат жашыгы
|song = Anytime You Need
|image = [[Файл:ESC 2007 Armenia - Hayko - Anytime you need.jpg|300px]]
|country = Армения
|year = 2007
|caption = финалдагы чыгуусу
|artist = [[Айко]]
|language= англис, армян
|composer =[[Айко]]
|lyricist =[[Карен Кавалерян]]
|place =8
|points =138
|place_semi =
|points_semi =
}}
[[Армения Еврокөрүнүү ыр сынагында|Армениянын]] [[Финляндия|Финляндияда]] өткөн [[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2007|Еврокөрүнүү 2007]] ыр сынагындагы чыгуусу, бул мамлекет үчүн Еврокөрүнүүдөгү 2-катышуусу болду. Өлкөнү '''Anytime You Need''' (''Сага керек болгондо, ар убакта'') деген ыры менен Айко көрсөткөн.
== Элдик тандоо ==
''PTV Армения'' ар биринде 10 ырдан турган эки жарымфиналды, жана 6 эң мыкты ырлардан турган финалды камтыган ачык элдик тандоо жарыялаган болчу.<center>
{| class="wikitable"
|- align="center" bgcolor="#7CAAD8"
| '''#''' || '''Аткаруучу''' || '''Чыгарма'''
|- align="center"
| 1 ||Asta || My story
|- align="center"
| 2 || Sergey Grigoryan || Qonn em
|- align="center"
| 3 || Arina Hovhannisyan || Colour of my tears
|- align="center"
| 4 || Meri Voskanyan || Carry me in
|- align="center"
| 5 || Karine Asiryan || Your heart is hot
|- align="center" bgcolor="#A5CAE8"
| '''6''' || '''Hayko''' || '''Anytime you need'''
|- align="center"
| 7 || [[Emmy (ырчы)|Emmy]] || You’ve done it
|-
|}</center>
== Добуш берүү ==
Арменияга 12 упайдан беришкендер [[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] [[Грузия]] менен [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] [[Түркия]] болду.
{| width="100%"
|-
|width="50%"|
{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="350px"
!colspan=2|'''Армян аткаруучусуна берилген добуштар'''
|-
| align="center" width="60px"| '''Баа''' || '''Өлкө'''
|-
| align="center" | 12 ||[[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] Грузия, [[Файл:Turkeych.png|{{{1|22px}}}|]] Түркия
|-
| align="center" | 10 ||[[Файл:Belgiumch.png|{{{1|22px}}}|]] Бельгия, [[Файл:CzechRepublicch.png|{{{1|22px}}}|]] Чехия, [[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] Франция,<br /> [[Файл:Poland.png|{{{1|22px}}}|]] Польша, [[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] Орусия, [[Файл:Netherlandsch.png|{{{1|22px}}}|]] Нидерланддар
|-
| align="center" | 8 ||[[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] Болгария, [[Файл:Cyprusch.png|{{{1|22px}}}|]] Кипр, [[Файл:Spainch.png|{{{1|22px}}}|]] Испания
|-
| align="center" | 7 ||−
|-
| align="center" | 6 ||[[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] Греция
|-
| align="center" | 5 ||[[Файл:Austriach.png|{{{1|22px}}}|]] Австрия, [[Файл:Israelch.png|{{{1|22px}}}|]] Израиль, [[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] Украина
|-
| align="center" | 4 ||−
|-
| align="center" | 3 ||−
|-
| align="center" | 2 ||[[Файл:Germanych.png|{{{1|22px}}}|]] Германия, [[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] Молдова
|-
| align="center" | 1 ||−
|}
|width="50%"|
{| border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0 1em 0 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="350px"
|-
!colspan=2|'''Армян телекөрүүчүлөрүнүн добуштары'''
|-
| align="center" width="60px"| '''Баа''' || '''Өлкө'''
|-
| align="center" | 12 ||[[Файл:Russiach.png|{{{1|22px}}}|]] Орусия
|-
| align="center" | 10 ||[[Файл:Belarusch.png|{{{1|22px}}}|]] Беларусь
|-
| align="center" | 8 ||[[Файл:Greecech.png|{{{1|22px}}}|]] Греция
|-
| align="center" | 7 ||[[Файл:Serbiach.png|{{{1|22px}}}|]] Сербия
|-
| align="center" | 6 ||[[Файл:Ukrainech.png|{{{1|22px}}}|]] Украина
|-
| align="center" | 5 ||[[Файл:Georgiach.png|{{{1|22px}}}|]] Грузия
|-
| align="center" | 4 ||[[Файл:Bulgariach.png|{{{1|22px}}}|]] Болгария
|-
| align="center" | 3 ||[[Файл:Moldovach.png|{{{1|22px}}}|]] Молдова
|-
| align="center" | 2 ||[[Файл:Francech.png|{{{1|22px}}}|]] Франция
|-
| align="center" | 1 ||[[Файл:Bosnia and Herzegovinach.png|{{{1|22px}}}|]] Босния жана Герцеговина
|}
|}
== Ошондой эле ==
*[[Армения Еврокөрүнүү ыр сынагында]]
== Шилтемелер ==
* [http://www.eurovision.tv/ Еврокөрүнүүнүн ырасмый сайы]
* [https://web.archive.org/web/20080611154053/http://esckaz.com/2007/arm.htm Армения Еврокөрүнүү 2007 ыр сынагында]
{{Еврокөрүнүү 2007 ыр сынагындагы өлкөлөр}}
[[Категория:Еврокөрүнүү 2007 ыр сынагындагы өлкөлөр]]
[[Категория:Армения Еврокөрүнүү ыр сынагында]]
4vcg4uyujr80yrvmwaynhuontucf1ld
Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2003
0
26386
664324
542182
2026-11-02T02:54:43Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664324
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү маалымат жашыгы
|Логотип = [[Файл:Jesc2003logoshchb.jpg|300px]]
|Дата = [[15-ноябрь]] [[2003-жыл]]
|Алып баруучулар = [[Камилла Оттесен]] менен [[Реми]]
|Кожоюн телеканал = {{FL-DEN}} [[Danmarks Radio|DR]]
|Өткөрүлүүчү жай = {{FL-DEN}} [[Дания]], [[Копенгаген]]
|Жеңүүчү ыр = {{FL-CRO}} ''Ti si moja prva ljubav'',([[Хорватия]])
|Добуш берүү ыкмасы = Ар бир өлкөдөн калыстар, катышкан ырды 1-8, 10, 12 упайлар менен баалашкан
|Өлкөлөрдүн саны = 16
|Алгачкы катышуу = {{FL-GRE}} [[Греция]]<br />
{{FL-CRO}} [[Хорватия]]<br />
{{FL-CYP}} [[Кипр]] <br />
{{FL-BEL}} [[Беларусь]]<br />
{{FL-MAC}} [[Македония]]<br />
{{FL-POL}} [[Польша]]<br />
{{FL-NOR}} [[Норвегия]]<br />
{{FL-SPA}} [[Испания]]<br />
{{FL-ROM}} [[Румыния]]<br />
{{FL-BLG}} [[Бельгия]]<br />
{{FL-UK}} [[Улуу Британия]]<br />
{{FL-DEN}} [[Дания]]<br />
{{FL-SWE}} [[Швеция]]<br />
{{FL-MAL}} [[Мальта]]<br />
{{FL-NET}} [[Нидерланддар]]<br />
{{FL-LAT}} [[Латвия]]
|Нөл упай = болгон эмес
|мурунку = <small>сынак уюшулган</small>
|кийинки = <small>[[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2004|2004]]</small>
|theme =
}}
[[Файл:JESC 2003 Map.svg|thumb|302px|right|{{legend|#22b14c|Катышкан өлкөлөр}}]]
== Катышуучулардын тизмеси ==
{| class="sortable wikitable"
|- bgcolor="#00a1d0"
| '''№''' || '''Страна''' || '''Артист''' || '''Песня''' || '''Место''' || '''Баллы'''
|-
| 01 || {{GRE}} || Nikolas Ganopoulos || Φίλοι για πάντα/Fili gia panta || 08 || 53
|- bgcolor="yellow"
| 02 || {{Флаг Хорватии}} '''[[Хорватия]]''' || '''[[Dino]]''' || '''Ti Si Moja Prva Ljubav''' || '''01''' || '''134'''
|-
| 03 || {{Флагификация|Кипр}} || Theodora Rafti || Μια Ευχή / Mia Efhi || 14 || 16
|-
| 04 || {{Флаг Белоруссии}} [[Беларусь]] || Volha Satsiuk || Танцуй || 04 || 103
|-
| 05 || {{Флагификация|Латвия}} || Dzintars Cica || Tu Esi Vasara || 09 || 37
|-
| 06 || {{Флагификация|Республика Македония}} || Marija and Viktorija || Ти не ме познаваш || 12 || 19
|-bgcolor="red"
| 07 || {{Флагификация|Польша}} || Kasia Zurawik || Cos Mnie Nosi || 16 || 3
|-
| 08 || {{Флагификация|Норвегия}} || 2U || Sinnsykt Gal Forelsket || 13 || 18
|-bgcolor="silver"
| 09 || {{Флагификация|Испания}} || Sergio || Desde El Cielo || 02 || 125
|-
| 10 || {{Флагификация|Румыния}} || Bubu || Tobele Sunt Viata Mea || 10 || 35
|-
| 11 || {{Флагификация|Бельгия}} || X!NK || De Vriendschapsband || 06 || 83
|-bgcolor="orange"
| 12 || {{Флагификация|Великобритания}} || Tom Morley || My Song For The World || 03 || 118
|-
| 13 || {{Флагификация|Дания}} || Anne Gadegaard || Arabiens Drom || 05 || 93
|-
| 14 || {{Флагификация|Швеция}} || The Honeypies || Stoppa Mig || 15 || 12
|-
| 15 || {{Флагификация|Мальта}} || Sarah Harrison || Like A Star || 07 || 56
|-
| 16 || {{Флагификация|Нидерланды}} || Roel Felius || Mijn Ogen Zeggen Alles || 11 || 23
|-
|}
== Билдирмелерин кайтаргандар ==
* {{GER}}
* {{SLK}}
* {{IRL}}
* {{ISR}}
== Жыйынтыктар ==
<center>
{| border=1 cellpadding=2 cellspacing=0 style="text-align:left" class= wikitable
|colspan=2 rowspan=2|
|colspan=16| Өлкөлөрдүн добуштары
|-bgcolor="#00a1d0"
|valign=bottom|{{FL-GRE}}
|valign=bottom|{{FL-CRO}}
|valign=bottom|{{FL-CYP}}
|valign=bottom|{{FL-BEL}}
|valign=bottom|{{FL-LAT}}
|valign=bottom|{{FL-MAC}}
|valign=bottom|{{FL-POL}}
|valign=bottom|{{FL-NOR}}
|valign=bottom|{{FL-SPA}}
|valign=bottom|{{FL-ROM}}
|valign=bottom|{{FL-BLG}}
|valign=bottom|{{FL-UK}}
|valign=bottom|{{FL-DEN}}
|valign=bottom|{{FL-SWE}}
|valign=bottom|{{FL-MAL}}
|valign=bottom|{{FL-NET}}
|-
| rowspan=16|
|bgcolor="#00a1d0"|{{GRC}}
| X|| 7||'''12'''|| 1|| 5|| 1|| 1|| 7|| 0|| 5|| 2|| 7|| 1|| 3|| 0|| 1
|- bgcolor=#87d9f1
| {{HRV}}
|'''10'''|| X|| 8||'''10'''|| 8||'''12'''||'''10'''||'''12'''|| 2||'''12'''|| 8|| 8|| 8|| 8|| 8||'''10'''
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{CYP}}
|'''12'''|| 0|| X|| 0|| 0|| 0|| 0|| 1|| 0|| 0|| 0|| 3|| 0|| 0|| 0|| 0
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{BLR}}
| 5||'''12'''|| 6|| X||'''10'''||'''10'''||'''12'''||'''10'''|| 1|| 7|| 5|| 5|| 4|| 7|| 6|| 3
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{LVA}}
| 0|| 5|| 0|| 8|| X|| 4|| 3|| 3|| 0|| 1|| 3|| 1|| 0|| 0|| 3|| 6
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{MKD}}
| 0||'''10'''|| 0|| 2|| 0|| X|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 1|| 2|| 4
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{POL}}
| 0|| 0|| 0|| 3|| 0|| 0|| X|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{NOR}}
| 0|| 1|| 0|| 0|| 3|| 2|| 0|| X|| 5|| 0|| 0|| 0|| 3|| 4|| 0|| 0
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{ESP}}
| 8|| 8||'''10'''|| 6||'''12'''|| 8|| 8|| 6|| X|| 8||'''10'''||'''12'''|| 6|| 6||'''10'''|| 7
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{ROM}}
| 4|| 0|| 5|| 0|| 2|| 5|| 2|| 0|| 6|| X|| 6|| 0|| 0|| 0|| 5|| 0
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{BEL}}
| 3|| 6|| 2|| 7|| 4|| 6|| 6|| 4|| 8|| 3|| X|| 6|| 7|| 5|| 4||'''12'''
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{GBR}}
| 7|| 4|| 7||'''12'''|| 7|| 3|| 7|| 5||'''10'''||'''10'''|| 4|| X||'''12'''||'''10'''||'''12'''|| 8
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{DNK}}
| 6|| 2|| 4|| 5|| 6|| 7|| 5|| 8||'''12'''|| 6|| 7|| 4|| X||'''12'''|| 7|| 2
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{SWE}}
| 0|| 0|| 1|| 0|| 0|| 0|| 0|| 2|| 3|| 0|| 0|| 0|| 5|| X|| 1|| 0
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{MLT}}
| 2|| 3|| 3|| 4|| 1|| 0|| 4|| 0|| 7|| 4|| 1||'''10'''||'''10'''|| 2|| X|| 5
|-
|bgcolor="#00a1d0"| {{NLD}}
| 1|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 0|| 4|| 2||'''12'''|| 2|| 2|| 0|| 0|| X
|-
|colspan=18|<small>Добуштардын жадыбалы.</small>
|}
</center>
== Эскертмелер ==
{{Reflist|30em}}
== Шилтемелер ==
* [http://junioreurovision.tv/ Еврокөрүнүү балдар ыр сынагынын ырасмый сайты]
* [https://web.archive.org/web/20090530062347/http://jesc.esckaz.com/ Балдар Еврокөрүнүүсү ESCKaz.comдо]
{{Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы жылдар боюнча}}
[[Категория:Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы]]
9tfrchl8ney8cssjbdkpholrv4c0qo1
Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012
0
27656
664325
568992
2026-11-02T02:56:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664325
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү маалымат жашыгы
|Логотип = [[Файл:Jesc2012logoshchb.png|300px]]
|Дата = [[1-декабрь]] [[2012-жыл]]
|Мүдүр = {{FL-NET}} [[Баккер, Ситце|Ситце Баккер]]
|Алып баруучулар = [[Эвоут Генеманс]]<br /> [[Ким Лиан Ван Дер Мей]]
|Кожоюн телеканал = {{FL-NET}} [[AVRO]]
|Өткөрүлүүчү жай = {{FL-NET}} [[Нидерланддар]], [[Амстердам]], [[Heineken Music Hall]]
|Жеңүүчү ыр = {{FL-UKR}} ''«Небо»'', ([[Украина]])
|Добуш берүү ыкмасы = 50/50 - телекөрүүчүлөр/калыстар
|Өлкөлөрдүн саны = 12
|Алгачкы катышуу = {{FL-AZE}} [[Азербайжан]]<br />
{{FL-ALB}} [[Албания]]<br />
{{FL-ISR}} [[Израиль]]
|Кайрылуу =
|Баш тартуу = {{FL-BUL}} [[Болгария]]<br />
{{FL-LAT}} [[Латвия]]<br />
{{FL-LIT}} [[Литва]]<br />
{{FL-MAC}} [[Македония]]
|Нөл упай = болгон эмес
|мурунку = <small>[[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2011|2011]]</small>
|кийинки = <small>[[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013|2013]]</small>
|theme = Break The Ice! (Музду жар!)
}}
[[Файл:JESC 2012 Map.svg|thumb|302px|right|{{legend|#22b14c|Катышуучу өлкөлөр}} {{legend|#FFC20E|Катышуудан баш тарткан өлкөлөр}}]]
[[Файл:Amsterdam Heineken Music Hall 001.JPG|thumb|302px|right|Амстердамдагы Heineken Music Hall]]
[[Файл:Ewout Genemans and Kim-Lian van der Meij (JESC 2012).jpg|thumb|302px|right|Алып баруучулар Эвоут Генеманс жана Ким Лиан Ван Дер Мей]]
[[Файл:Anastasiya Petryk (Ukraine, winner of JESC 2012).jpg|thumb|302px|right|Анастасия Петрик, сынактын жеңүүчүсү]]
[[Файл:JESCstage2012shchb.jpg|thumb|302px|right|2012-жылкы сынактын сахна жасалгалоосу]]
'''Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012''' — [[Нидерланддар|Нидерланддардын]] борбор калаасы [[Амстердам|Амстердамда]] [[2012-жыл|2012-жылдын]] [[1-декабрь|1-декабрында]] болуп өткөн онунчу, мааракелүү [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы|балдар ыр сынагы]]. Сынак [[Heineken Music Hall]] аренасында өткөрүлгөн<ref name="JuniorEurovision20121" />. Бул жылы [[Украина|Украиналык]] сынакчы, 10 жаштагы [[Анастасия Петрик]] "[[Небо (Анастасия Петриктин ыры)|Небо]]" деген ыры менен 138 упай топтоп жеңүүчү аталды.
== Уюштуруучуну тандоо жана өткөрүлүүчү жай ==
2011-жылдын 11-октябрында Ереванда өткөн делегациялардын башчыларынын жолугуусунда уюштуруучу-өлкө катары Нидерланддар жарыяланган.<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=38983|title=Netherlands to host Junior 2012|date=2011-10-11|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/69ZQEmWQS?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=38983|archivedate=2012-07-31|dead-url=no}}{{ref-en}}</ref>
[[2012-жылы]] [[27-февралда]] Европа телерадио бирикмеси жана уюштуруучу-телеканал [[AVRO]], уюштуруучу топтун отурумунда, сынак 2012-жылдын 1-декабрында Нидерланддардын борбор шаары Амстердамдагы [[Heineken Music Hall]] аренасында өтө тургандыгын далилдешкен.<ref name="JuniorEurovision20121">{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=47663|title=Junior 2012 in Amsterdam on December 1|work=Junioreurovision.tv|date=2012-02-27|accessdate=2012-04-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/69ZQFhPi2?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=47663|archivedate=2012-07-31|dead-url=no}}{{ref-en}}</ref>
Сынактын концепциясы, логотиби жана шөкөтү даяр экендиги Бакыдагы Еврожумалыкта жарыяланган<ref name="esckaz12">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120606030307/http://www.esckaz.com/jesc/2012/ |archivedate=2012-06-06 |title=Детское Евровидение 2012 на EscKaz.com |url=http://www.esckaz.com/jesc/2012 |accessdate=2012-12-03}}</ref>.
== Эрежелердеги өзгөрүүлөр ==
Мурда катышкан жаш аткаруучулардын кайрадан катышуусуна тыюу салган эреже жокко чыгарылды. Аны менен бирге эле добуш берүү системасына кесиптүү калыстар тобунан жана телекөрүүчүлөрдүн добуш берүүсүнөн сырткары, ар бир өлкөдөн бир өкүлдөн турган, 10 жаштан 15 жашка чейинки курактагы балдардан түзүлгөн балдар калыстыгы да кошулган. Бул калыстар стандарттуу 1-12 упайларды ыйгарат<ref name="esckaz12" />.
== Сынактын алып баруучулары ==
[[2012-жылы]] [[27-февралда]] Европа телерадио бирикмеси жана уюштуруучу-телеканал [[AVRO]], уюштуруучу топтун отурумунун убагында, 2012-жылкы сынактын алып баруучуларынын ысымдарын ырасмый түрдө аташкан, алып баруучулар болуп [[Эвоут Генеманс]] менен [[Ким-Лиан Ван Дер Мей]] дайындалышкан.<ref name="JuniorEurovision20121" />
Эвоут Генеманс Нидерланддардагы популярдуу ырчы, актер жана телепродюсер, ошондой эле 2011-жылкы [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2011|Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы]] үчүн улуттук тандоонун — «Junior Eurovisiesongfestival» финалынын алып баруучусу болгон.<ref>{{cite web|url=http://escxtra.com/2011/12/ewout-genemans-to-host-2012/|title=Junior Eurovision: Ewout Genemans to host 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/69ZQGXC2f?url=http://escxtra.com/2011/12/ewout-genemans-to-host-2012/|archivedate=2012-07-31|access-date=2012-12-03|dead-url=yes}}</ref>
Ким-Лиан Ван Дер Мей Нидерланддардагы музыкалдуу актриса, 2007-жылы Сипке Ван Бусема менен биргеликте Роттердамда өткөн [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2007|Еврокөрүнүү балдар ыр сынагынын]] алып баруучусу болгон.<ref>{{cite web|url=http://escxtra.com/2012/01/kim-lian-van-der-meij-to-host-2012/|title=Junior Eurovision: Kim-Lian van der Meij to host 2012|work=Escxtra.com|date=26.01.2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/69ZQHTjTn?url=http://escxtra.com/2012/01/kim-lian-van-der-meij-to-host-2012/|archivedate=2012-07-31|access-date=2012-12-03|dead-url=yes}}</ref>
== Улуттук тандоолор ==
Бардык катышуучу-өлкөлөрү ачык түрүндөгү улуттук тандоолорду (теледобушберүүнү колдонуу менен) өткөрүүсү зарыл, бирок бир нече өлкөлөргө ЕТРБ ички тандоо жүргүзүүсүнө уруксат берет, сынакка катышышы үчүн эле. Мисалы 2010-чу жана 2011-жылдары бөтөнчө Латвия үчүн кана уруксат берилген.
Сынакка катышуу үчүн табыштама берген өлкөлөр, октябрь айыында болп туруучу уюштуруучу топтун отурумуна чейин ачык же ички тандоолорду өткөрүүгө милдеттүү. Бул жылы ачык улуттук тандоолорду Орусия, Швеция, Украина, Беларусь, Армения, Албания, Молдова, Бельгия жана Нидерланддар өткөргөн.
{| class="sortable wikitable"
! Өлкө
! Дата
! Тандоо
! Телеберүү
! Маалымат
|-
| {{JESC-RUS}}
| 3-июнь 2012
| Улуттук Тур
| {{FL-RUS}} [[Россия-1]]/[[РТР-Планета]]
| Орус улуттук тандап алуу турунун финалы «Академиялык» концерт залында өтткөн. Жеңүүчү болуп «Сенсация» деген ыры менен [[Енгалычева, Валерия|Валерия Енгалычева]]<ref name="ria0603">{{cite news|url=http://ria.ru/culture/20120603/664098140.html|title=Россия отправит на детское «Евровидение» москвичку Валерию Енгалычеву|date=2012-06-03|publisher=РИА Новости|accessdate=2012-06-08}}</ref> табылган.
|-
| {{JESC-SWE}}
| 6-июнь 2012
| [[Lilla Melodifestivalen 2012]]
| {{FL-SWE}} [[Sveriges Radio|SR]]/[[Sveriges Television|SVT]]
| Стокгольмдогу «Gröna Lund»дун башкы сахнасында болгон [[Lilla Melodifestivalen 2012]], сынагынын жеңүүчүсү — Лова Сённербо, «Mit mod» деген ырды аткарган<ref name="sweden">{{cite news|title=Junior Eurovision: Lova Sönnerbo to represent Sweden!|url=http://escxtra.com/2012/06/lova-sonnerbo-to-represent-sweden/|accessdate=6 June 2012|newspaper=escxtra.com|archivedate=2012-06-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120616161159/http://escxtra.com/2012/06/lova-sonnerbo-to-represent-sweden/}}{{ref-en}}</ref>.
|-
| {{JESC-UKR}}
| 8-июль
| Дитяче Євробачення-2012
| {{FL-UKR}} [[Улуттук биринчи канал (Украина)|NTU]]
| Украин тандоосунун финалы [[Артек]]те өтткөн. [[Петрик, Анастасия Игоревна|Анастасии Петриктин]] аткаруусундагы «Nebo» ыры жеңген<ref>{{cite news|url=http://kp.ua/daily/100712/346107/|title=Настя Петрик едет в Амстердам|author=Оксана Гончарук|date=2012-07-10|publisher=Комсомольская правда|accessdate=2012-10-10|archivedate=2012-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905233046/http://kp.ua/daily/100712/346107/}}</ref>
|-
| {{JESC-ISR}}
| 10-октябрь
| Ички тандоо
| {{FL-ISR}} [[Israel Broadcasting Authority|IBA]]
| Тандоо турунун жеңүүчүсү — Kids.il, «Let the music win»<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=israel_debuts_in_junior_eurovision_with_kids.il|title=Israel debuts in Junior Eurovision with Kids.il|author=Victor|date=2012-10-13|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BhwkjOku?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=israel_debuts_in_junior_eurovision_with_kids.il|archivedate=2012-10-26|dead-url=no}}{{ref-en}}</ref>
|-
| {{JESC-BEL}}
| 28-сентябрь
| [[Еврокөрүнүү үчүн ыр-2012]]
| {{FL-BEL}} [[BRTC]]
| Тандоо турунун жеңүүчүсү болуп Егор Жешко табылган, «А море, море..» ыры менен<ref>{{cite news|url=http://news.tut.by/kaleidoscope/313201.html|title=Егор Жешко с песней «А море-море…» выступит от Беларуси на детском «Евровидении-2012»|author=Татьяна Пастушенко|date=2012-09-28|accessdate=2012-10-10|archivedate=2012-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121001002830/http://news.tut.by/kaleidoscope/313201.html}}</ref><ref name=Belarus>{{cite web|title=Junior Eurovision: Belarus opens submissions for September national final!|url=http://www.escdaily.com/junior-eurovision-belarus-opens-submissions-for-september-national-final/|publisher=ESCDaily.com|accessdate=2012-06-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/69ZQIGfXZ?url=http://www.escdaily.com/junior-eurovision-belarus-opens-submissions-for-september-national-final/|archivedate=2012-07-31|dead-url=yes}}{{ref-en}}</ref>
|-
| {{JESC-ARM}}
| 30-сентябрь
| Մանկական Եվրատեսիլ 2012
| {{FL-ARM}} [[ARMTV]]
| Тандоо турунун жеңүүчүсү — Compass band, «Sweetie baby»<ref>[http://eurovoix.com/armenia-call-for-jesc-2012-songs/ Armenia: Call For JESC 2012 Songs]</ref>
|-
| {{JESC-ALB}}
| 4-октябрь
| [[Junior Fest Albania 2012]]
| {{FL-ALB}} [[Radio Televizioni Shqiptar|RTSh]]
| Тандоо турунун жеңүүчүсү — Игзидора Гьета, «Kam një këngë vetëm për ju»<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=igzadora_gjeta_going_for_albania|title=Igzadora Gjeta going for Albania|author=Jarmo|date=2012-10-10|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BhwlKGpU?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=igzadora_gjeta_going_for_albania|archivedate=2012-10-26|dead-url=no}}</ref>{{ref-en}}<ref>{{cite news|url=http://1tv.com.ua/ru/about/news/2012/10/08/28228|title=Игзидора Гьета (Igzidora Gjeta) будет представлять Албанию на ДПКЕ-2012|date=2012-10-08|publisher=Перший Національний канал|accessdate=2012-11-11|archivedate=2014-11-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141109013859/http://1tv.com.ua/ru/about/news/2012/10/08/28228}}</ref>
|-
| {{JESC-MOL}}
| 5-октябрь
| Ички тандоо
| {{FL-MOL}} [[Teleradio Moldova|ТРМ]]
| Молдованы сынакта «Toate vor fi» ыры менен Денис Мидонэ көрсөткөн<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=the_choice_of_moldova_is_denis|title=The choice of Moldova is Denis!|author=Victor|date=2012-10-09|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Bhwlooq5?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=the_choice_of_moldova_is_denis|archivedate=2012-10-26|dead-url=no}}{{ref-en}}</ref>
|-
| {{JESC-BLG}}
| 6-октябрь
| [[Junior Eurosong 2012]]
| {{FL-BLG}} [[VRT]]
| Бельгияны сынакта «Abracadabra» ыры менен Фабиан Фейартс көрсөткөн<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=66193&_t=fabian_spells_belgium_with_abracadabra|title=Fabian spells Belgium with Abracadabra|author=Jarmo|date=2012-10-08|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BhwmMtV4?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=66193|archivedate=2012-10-26}}{{ref-en}}</ref>
|-
| {{JESC-NET}}
| 6-октябрь
| [[Junior Eirosongfestivalen 2012]]
| {{FL-NET}} [[AVRO]]
| Тандоо турдун финалы 6-октябрда болгон. 2 жарымфиналдардын жыйынтыгы боюнча финалга 4 катышуучу чыккан. «Tik Tak Tik» деген ыры менен Фемке жеңүүчү<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=femke_goes_for_the_netherlands|title=Femke goes for The Netherlands|author=Jarmo|date=2012-10-08|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BhwmxCzh?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=femke_goes_for_the_netherlands|archivedate=2012-10-26|dead-url=no}}</ref>.
|-
| {{JESC-AZE}}
| 9-октябрь
| [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012 үчүн Азербайжандын улуттук тандоо туру|Улуттук тандоо туру]]
| {{FL-AZE}} [[ITV (Азербайджан)|Ictimai TV]]
| Улуттук тандоонун жеңүүчүлөрү [[Омар Султанов]] жана [[Суада Алекперова]]<ref>{{cite news|url=http://www.1news.az/bomond/bomaz/20121010102705490.html|title=Названы имена азербайджанских участников «Детского Евровидения - 2012»|date=2012-10-10|publisher=1news.az|accessdate=2012-10-10}}</ref>
|-
| {{JESC-GEO}}
| 10-октябрь
| Ички тандоо
| {{FL-GEO}} [[GPB]]
| Тандоо турунун жеңүүчүсү — «Funky Lemonade» ырын аткарган «[[The Funkids]]» тобу<ref>{{cite web|url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=66263&_t=funkids_to_take_funky_lemonade_to_amsterdam|title=FUNKIDS to take Funky Lemonade to Amsterdam|author=Jarmo|date=2012-10-10|publisher=EBU|accessdate=2012-10-13|archiveurl=https://www.webcitation.org/6BhwnXEoE?url=http://www.junioreurovision.tv/page/blog?id=66263|archivedate=2012-10-26}}{{ref-en}}</ref>
|}
== Катышуучулар ==
[[Европа телерадиоберүү бирикмеси]] катышуу үчүн табыштамаларды кабыл алууну 2012-жылдын 2-июлунда ырасмый токтоткон, бирок катышуучу өлкөлөрдүн саны төмөн болгондуктан EBU табыштамаларды кабыл алуу мөөнөтүн октябрдын ортосуна чейин узарткан. 2011-жылы ЕТРБ жана [[ARMTV]] [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2011|Балдар үчүн Еврокөрүнүү 2011]] сынагына кошумча табыштамаларды кабыл алуусун чечишкен, бирок жыйынтыгында сынакка бир кана Болгария кошулган. 2012-жылы сынакка катышуу макулдугун 12 өлкө тактады.
{| class="sortable wikitable"
! №
! Өлкө
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Орун
! Упай
|-
| 1
| {{JESC-BEL}}
| [[Орус тили|Орусча]], [[Италян тили|Италянча]]
| Егор Жешко
| «А море, море»
|
|09
|56
|-
| 2
| {{JESC-SWE}}
| [[Швед тили|Шведче]]
| Лова Сөннербо
| «Mitt Mod»
| «Менин кайратым»
|06
|70
|-
| 3
| {{JESC-AZE}}
| [[Азербайжан тили|Азербайжанча]], [[Англис тили|Англисче]]
| [[Омар Султанов]] менен [[Алекперова, Суада|Суада Алекперова]]
| «Girls and Boys (Dünya Sənindir)»
| «Кыз балдар жана (Дүйнө сеники)»
|11
|49
|-
| 4
| {{JESC-BLG}}
| [[Нидерланд тили|Голландча]]
| Фабиан Фейартс
| «Abracadabra»
| «Абракадабра»
|05
|72
|-
| 5
| {{JESC-RUS}}
| [[Орус тили|Орусча]], [[Англис тили|Англисче]]
| [[Енгалычева, Валерия|Валерия Енгалычева]]
| «Sensation»
| «Жаңырык»
| 04
|88
|-
| 6
| {{JESC-ISR}}<ref name="esckaz12" />
| [[Англис тили|Англисче]], [[Жөөт тили|Жөөөтчө]], [[Орус тили|Орусча]], [[Француз тили|Французча]],
| [[Kids.il]]
| «Let the music win»
| «Музыка жеңсин»
|08
|68
|-bgcolor="red"
| 7
| {{JESC-ALB}}
| [[Албан тили|Албанча]]
| Игзидора Гьета
| «Kam një këngë vetëm për ju»
| «Мен сен үчүн ыр жаздым»
|12
|35
|-bgcolor="#ED9121"
| 8
| {{JESC-ARM}}
| [[Армян тили|Армянча]], [[Англис тили|Англисче]]
| Compass band
| «Sweetie baby»
| «Таттуу балакай»
|03
|98
|-bgcolor="gold"
| '''9'''
| '''{{JESC-UKR}}'''
| '''[[Англис тили|Англисче]], [[Украин тили|Украинче]]'''
| '''[[Петрик, Анастасия Игоревна|Анастасия Петрик]]'''
| '''«Nebo»'''
| '''«Асман»'''
| '''1'''
| '''138'''
|-bgcolor="silver"
| 10
| {{JESC-GEO}}
| [[Англис тили|Англисче]], [[Грузин тили|Грузинче]]
| [[The Funkids]]
| «Funky Lemonade»
| «Шайыр Лимонад»
|02
|103
|-
| 11
| {{JESC-MOL}}
| [[Англис тили|Англисче]], [[Молдован тили|Молдованча]]
| Денис Мидонэ
| «Toate vor fi»
| «Бардыгы жакшы болот»
|10
|52
|-
| 12
| {{JESC-NET}} (уюштуруучу)
| [[Нидерланд тили|Голландча]]
| Femke
| «Tik Tak Tik»
| «Тик Так Тик»
|07
|69
|}
== Добуш берүү жадыбалы ==
Жыйынтыктарды жарыялоодон мурда ар бир катышуучу Европа телерадиоберүү бирикмесинен жана AVRO телеканалынан 12 упайдан алышкан.
{| class="sortable wikitable" +
|-
! Алган\берген өлкөлөр
! {{FL-EU}}
! {{abbr|БК|Балдар калыстыгы|0}}
! {{FL-BEL}}
! {{FL-SWE}}
! {{FL-AZE}}
! {{FL-BLG}}
! {{FL-RUS}}
! {{FL-ISR}}
! {{FL-ALB}}
! {{FL-ARM}}
! {{FL-UKR}}
! {{FL-GEO}}
! {{FL-MOL}}
! {{FL-NET}}
! Баары
|-
| {{FL-BEL}} [[Беларусь]] || '''12''' || 1 || - || 1 || 7 || 2 || 4 || 1 || 2 || 7 || 10 || 7 || 2 || - || 56
|-
| {{FL-SWE}} [[Швеция]] || '''12''' || 6 || 7 || - || 1 || 5 || 5 || 7 ||'''12''' || 2 || 2 || || 7 || 4 || 70
|-
| {{FL-AZE}} [[Азербайжан]] || '''12''' || 2 || 2 || 3 || - || 1 || 3 || - || 10 || - || 5 || 8 || - || 3 || 49
|-
| {{FL-BLG}} [[Бельгия]] || '''12''' || 3 || 3 || 7 || 3 || - || 7 || 6 || 7 || 5 || 1 || 4 || 6 || 8 || 72
|-
| {{FL-RUS}} [[Орусия]] || '''12''' || 8 || 10 || 8 || 2 || 8 || - || 4 || - || 8 || 6 || 6 || 10 || 6 || 88
|-
| {{FL-ISR}} [[Израиль]] || '''12''' || 4 || 5 || 4 || 5 || 4 || 8 || - || 1|| 6 || 8 || 3 || 1 || 7 || 68
|-style="font-weight:tomato; background:tomato;"
| {{FL-ALB}} [[Албания]] || '''12''' || - || - || - || '''12''' || - || - || 3 || - || 1 || - || 1 || 4 || 2 || 35
|-style="font-weight:#ED9121; background:#ED9121;"
| {{FL-ARM}} [[Армения]] || '''12''' || 5 || 8 || 6 || - || 7 || 10 || 10 || 3 || - || '''12''' || '''12''' || 3 || 10 || 98
|-style="font-weight:bold; background:Gold;"
| {{FL-UKR}} [[Украина]] || '''12''' || 10 || '''12''' || '''12''' || 4 || '''12''' || '''12''' || '''12''' || 6 || '''12''' || - || 10 || '''12''' || '''12''' || 138
|-style="font-weight:silver; background:silver;"
| {{FL-GEO}} [[Грузия]] || '''12''' || '''12''' || 6 || 10 || 8 || 6 || 6 || 8 || 5 || 10 || 7 || - || 8 || 5 || 103
|-
| {{FL-MOL}} [[Молдова]] || '''12''' || - || 4 || 2 || 10 || 3 || 2 || 5 || 4 ||3 || 4 || 2 || - || 1 || 52
|-
| {{FL-NET}} [[Нидерланддар]] || '''12''' || 7 || 1 || 5 || 6 || 10 || 1 || 2 || 8 || 4 || 3 || 5 || 5 || - || 69
|}
=== 12 упай ===
{| class="sortable wikitable" +
|-
! Саны
! Алган өлкө
! Берген өлкө
|-
|rowspan="1" |8 || {{FL-UKR}} [[Украина]] || {{FL-BEL}} [[Беларусь]], {{FL-SWE}} [[Швеция]], {{FL-BLG}} [[Бельгия]], {{FL-RUS}} [[Орусия]], {{FL-ISR}} [[Израиль]], {{FL-ARM}} [[Армения]], {{FL-MOL}} [[Молдова]], {{FL-NET}} [[Нидерланддар]]
|-
|rowspan="1" |2 || {{FL-ARM}} [[Армения]] || {{FL-UKR}} [[Украина]], {{FL-GEO}} [[Грузия]]
|-
|rowspan="2" |1 || {{FL-ALB}} [[Албания]] || {{FL-AZE}} [[Азербайжан]]
|-
| {{FL-GEO}} [[Грузия]] || '''БК''' (балдар калыстыгы)
|-
|rowspan="1" |1 || {{FL-SWE}} [[Швеция]] || {{FL-ALB}} [[Албания]]
|}
== Кайтып келген аткаруучулар ==
Бул жылы бир кана төмөнкү аткаруучу кайтып келген. Эскерте кетсек, мурдагы жылдары сынакка бир жолу катышкан жаш ырчы кайра катыша алчы эмес, бул эрежени быйыл алып салышкан.
{| class="wikitable"
|-
! Өлкө !! Аткаруучу !! Жыл(дар) !! Мурдагы Орун
|-
| {{JESC-MOL}} || [[Енгалычева, Валерия|Лерика]] || [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2011|2011]] ({{FL-MOL}} [[Молдова|Молдовадан]]) || 6
|}
== Алгачкы катышуу ==
* {{JESC-AZE}} — «Азербайжан мурда эч качан Балдар Еврокөрүнүүсүнө катышкан эмес. Биз азырынча биринчи жолу 2012-жылкы сынакка кошулуу мүмкүнчүлүктөрүн кана талкулоодобуз. Азыр бир нерсе деп айтууга эрте», Азербайжандын Ичтимаи телеканалынан жооп<ref name="esckaz12" />.
* {{JESC-ALB}} — Алгачкы катышуу [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2005|2005-жылы]] болуш керек болчу, бирок белгисиз себептерден улам Албания табыштама берген эмес. 25-июль күнү RTSh телеканалы 2012-жылы катышууга ырасмый табыштама берди.
* {{JESC-ISR}} — Алгачкы катышуу [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2008|2008-жылы]] болуш керек болчу, бирок каржы маселесинен улам табыштама алып салынган. 2012-жылы 10-июлда IBA телеканалы мамлекеттин сынакта катышуусу жөнүндө ырасмый жарыялады.
== Баш тартуу ==
* {{JESC-UK}} — каржы көйгөйлөрү [[BBC]].
* {{JESC-DEN}} — Даниянын[[Melodi Grand Prix Junior 2012]] тандоосу январь айында өтүп катышуучу тандалган эле, бирок эрежелер мындай эрте өткөрүүгө тыюу салат. DR бөтөнчөлүктү [[Европа телерадиоберүү бирикмеси|ЕРТБдан]] суранышкан, бирок бары бир катышууга уруксат бербей койгон.
* {{JESC-SPA}} — Мурдагы жылы [[TVE]] кайтып келүү аракеттерин жасоодо болчу, бирок сүйлөшүү убактысынын тардыгы тоскоол болуп калган. 2012-жылы өлкө сынакка кайтып келген жок.
* {{JESC-CYP}} — CyBC Бакыдагы Еврожумалыкта каржы маселесинен улам быйыл сынакка катышыҲшпоосун билдиришкен.
* {{JESC-LAT}} — каржы көйгөйлөрү.
* {{JESC-LIT}} — каржы көйгөйлөрү.
* {{JESC-MAL}} — PBM жана TVM тандоо өткөрүү ашыкча сарптуу деп эсептешет, бул жылы катышуу укугу TVMге өткөн болчу.
* {{JESC-NOR}} — ички көйгөйлөр. [[NRK]].
* {{JESC-POR}} — ЕТРБдан чакыруу алышкан, бирок өлкөдөгү каржы жаатындагы татаалдыктардан улам катышуудан баш тартышканын жарыялашкан.
* {{JESC-ROM}} — каржы көйгөйлөрү.
* {{JESC-SER}} — январда РТС Сербияны сынакка кайтып келиши мүмкүн экендигин жарыялаган, бирок «Балдар үчүн Еврокөрүнүү — 2012» тизмесинде жок болуп чыкты.
* {{JESC-MAC}}<ref name="esckaz12" /> — Сынак [[MKRTV]] телеканалынын каржы долбооруна кирбегендигин македон өкүлчүлүгү билдирди.
== Галерея ==
<center>
<gallery widths="200px" heights="170px">
File:2012ESChostsshchb.jpg|Алып баруучулар [[Эвоут Генеманс]], [[Ким-Лиан Ван Дер Мей]]
Файл:Jesc2012oppeningshchb.jpg|Ачылыш аземи
Файл:Jesc2012moldovashchb.jpg|[[Беларусь]], [[Егор Жешко]]
Файл:Jesc2012swedenshchb.jpg|[[Швеция]], [[Лова Сөннербо]]
Файл:Jesc2012azerbaaijanshchb.jpg|[[Азербайжан]], [[Омар Султанов]] менен [[Суада Алекперова]]
Файл:Jesc2012belgiumshchb.jpg|[[Бельгия]], [[Фабиан Фейартс]]
Файл:Jesc2012russiashchb.jpg|[[Орусия]], [[Лерика]]
Файл:Jesc2012israelshchb.jpg|[[Израиль]], [[Kids.il]]
Файл:Jesc2012albaniashchb.jpg|[[Албания]], [[Игзидора Гьета]]
Файл:Jesc2012armeniashchb.jpg|[[Армения]], [[Compass band]]
Файл:Anastasiyapetrik2012shchb.jpeg|[[Украина]], [[Анастасия Петрик]]
Файл:Jesc2012georgiashchb.jpg|[[Грузия]], [[The Funkids]]
Файл:Jesc2012moldovashchb.jpg|[[Молдова]], [[Денис Мидонэ]]
Файл:Jesc2012netherlandsshchb.jpg|[[Нидерланддар]], [[Фемке Мейнес]]
Файл:Jesc1012winnershchb.jpg|Жеңүүчүнү сыйлоо аземи
</gallery>
</center>
== Шилтемелер ==
{{Commons категория|Junior Eurovision Song Contest 2012|Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012}}
* [http://junioreurovision.tv/ Еврокөрүнүү балдар ыр сынагынын ырасмый сайты]
* [https://web.archive.org/web/20090530062347/http://jesc.esckaz.com/ Балдар Еврокөрүнүүсү ESCKaz.comдо]
== Эскертмелер ==
{{Reflist|2}}
{{Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы жылдар боюнча}}
[[Категория:Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы]]
[[Категория:Таажы-2012]]
t286w1cpx3t931t608cmc5ygwhsy059
Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы
0
30169
664327
562093
2026-11-02T02:57:59Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664327
wikitext
text/x-wiki
'''Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы''' — Европадагы 2 жылда бир жолу өтүүчү бий сынак. 1985-жылдан баштап [[Еврокөрүнүү ыр сынагы|Еврокөрүнүү ыр сынагына]] окшош формат колдонулат, [[Европа телерадиоберүү бирикмеси|Европа телерадио бирикмесине]] мүчө ар бир мамлекет катышуучуларды жиберүү мүмкүнчүлүгүнө ээ. Катышуучу жалгыз же бий түгөйү болушу ыктымал, аны менен бирге бүт катышуучулар 15 жаштан 21 жашка чейинки куракта жана кесиптүү даярдыгы жок болушу зарыл. Жеңүүчү учурдагы убакыт түрүндө бүткүл EBU боюнча телекөрүүчүлөр аркылуу аныкталат.
2003-жылы сынакта заманбап жана классика бийлери үчүн ажыратылган байгелер каралган.
Сынак, 2007-жылы Европа телерадиоберүү бирлиги (EBU) «[[Еврокөрүнүү бий сынагы]]» аттуу жаңы телешоу киргизгенине байланыштуу болбой калган. Башынан бул шоу 2009-жылы кайтып келеээри болжолдолгон эле, ошондой эле сынак Жума күнү, 2009-жылдын 19-июнунда [[Норвегия]]да [[Осло]]нун Бий үйүндө өтүш керек болчу, бирок, ЕТРБнын телевизиондук департаментинин мүдүрү Бьерн Эриксендин 2009-жылдын май айында болгон пресс-EBU кеңешмеде айтуусу боюнча «аз катышуучу-өлкөлөрдүн айынан улам сынак кайрадан болбой калган»<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120320074533/http://esckaz.com/edc/2008/ |archivedate=2012-03-20 |title=Eurovision Dance Contest 2008 Glasgow Танцевальное Евровидение 2008 Глазго<!-- Заголовок добавлен ботом --> |url=http://esckaz.com/edc/2008/ |accessdate=2012-11-11}}</ref>.
== Жеңүүчүлөр ==
{| class="sortable wikitable"
! Жыл !! Өлкө !! Бийчилер !! Байге !! Өткөрүлүүчү жай
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1985|1985]] || {{FL-SPA}} [[Испания]] || Arantxa Arguelles || Жалпы || {{FL-ITA}} [[Италия]], [[Режо-Эмилия]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1987|1987]] || {{FL-DEN}} [[Дания]] || Rose Gad Poulsen & Nikolaj Hübbe || Жалпы || {{FL-GER}} [[Германия]], [[Шветцинген]]
|-
| rowspan=2 | [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1989|1989]] || {{FL-FRA}} [[Франция]] || [[Agnès Letestu]] || Заманбап || rowspan=2 | {{FL-FRA}} [[Франция]], [[Париж]]
|-
| {{FL-UK}} [[Германия]] || Tetsuya Kumakawa || Классика
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1991|1991]] || {{FL-SPA}} [[Испания]] || Amaya Iglesias || Жалпы || {{FL-FIN}} [[Финляндия]], [[Хелсинки]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1993|1993]] || {{FL-SPA}} [[Испания]] || Zenaida Yanowsky || Жалпы || {{FL-SWE}} [[Швеция]], [[Стокгольм]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1995|1995]] || {{FL-SPA}} [[Испания]] || Jesus Pastor Sauquillo & Ruth Miro || Жалпы || {{FL-SWI}} [[Швейцария]], [[Лозанна]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1997|1997]] || {{FL-SPA}} [[Испания]] || Antonio Carmena || Жалпы || {{FL-POL}} [[Польша]] , [[Гданьск]]
|-
| rowspan=2 | [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1999|1999]] || {{FL-GER}} [[Германия]] || Katja Wünsche || Жалпы ||rowspan=2 | {{FL-FRA}} [[Франция]], [[Лион]]
|-
| {{FL-FRA}} [[Франция]] || Yohan Stegli || Жалпы
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2001|2001]] || {{FL-POL}} [[Польша]] || Dawid & Marcin Kupinski || Жалпы || {{FL-UK}} [[Улуу Британия]], [[Лондон]]
|-
| rowspan=2 | [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2003|2003]] || {{FL-UKR}} [[Украина]] || Jerlin Ndudi || Классика || rowspan=2 | {{FL-NET}} [[Нидерланддар]], [[Амстердам]]
|-
| {{FL-SWE}} [[Швеция]] || Kristina Oom & Sebastian Michanek || Заманбап
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2005|2005]] || {{FL-NET}} [[Нидерланддар]] || Milou Nuyens || Жалпы || {{FL-POL}} [[Польша]], [[Варшава]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2011|2011]] || {{FL-NOR}} [[Норвегия]] || Даниэль Сарр || Жалпы || {{FL-NOR}} [[Норвегия]], [[Осло]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2013|2013]] || || || || {{FL-POL}} [[Польша]], [[Гданьск]]
|-
|}
== Баш тартуулар, кайрылуулар жана алгачкы катышуулар ==
{| class="wikitable sortable"
|-
! Жыл !! Өткөрүлүүчү жай !! Баары !! Алгач катышуу !! Кайтуулар !! Кетүүлөр !! Жеңүүчү(лөр)
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1985|1985]] || {{FL-ITA}} [[Италия]] || 11 ||{{FL-SPA}} [[Испания]]<br />
{{FL-NOR}} [[Норвегия]]<br />
{{FL-SWE}} [[Швеция]]<br />
{{FL-BLG}} [[Бельгия]] <br />
{{FL-FIN}} [[Финляндия]]<br />
{{FL-FRA}} [[Франция]]<br />
{{FL-ITA}} [[Италия]]<br />
{{FL-NET}} [[Нидерланды]]<br />
{{FL-SWI}} [[Швейцария]]<br />
{{FL-UK}} [[Улуу Британия]]<br />
{{FL-GER}} [[Германия]]
|| Нет || Нет || {{FL-SPA}} [[Испания]]
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1987|1987]] || {{FL-GERGER}} || 15 || [[Файл:Flag of Denmark.svg|20px]] [[Дания]]<br />
[[Файл:Flag of Austria.svg|20px]] [[Австрия]]<br />
[[Файл:Flag of Canada.svg|20px]] [[Канада]] <br />
{{flagcountry|SFR Yugoslavia}} [[Югославия]]
|| Нет || Нет || {{DEN}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1989|1989]] || {{FRA}} || 10 || || || || {{FRA}} <br /> {{UK}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1991|1991]] || {{FIN}} || 8 || {{GER}}<br />[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|23px]] [[Болгария]] || Нет || {{FRG}}<br />{{FIN}} || {{ESP}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1993|1993]] || {{SWE}} || 8 || Нет || {{NED}} || {{DEN}}<br />[[Файл:Flag of Bulgaria.svg|23px]] [[Болгария]] || {{ESP}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1995|1995]] || {{SUI}} || 9 || {{RUS}}<br />{{GRE}} || {{BEL}} || {{GER}}<br />{{FIN}} || {{ESP}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1997|1997]] || {{POL}} || 7 || {{LAT}}<br />{{SLK}} || {{FIN}} || {{RUS}}<br />{{AUT}}<br />{{GRE}}<br />{{FRA}}<br />{{SUI}} || {{ESP}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 1999|1999]] || {{FRA}} || 11 || Нет || {{NED}}<br />{{AUT}}<br />{{GRE}}<br />{{FRA}}<br />{{SUI}}<br />{{GER}} || {{SLK}} || {{FRA}}<br />{{GER}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2001|2001]] || {{UK}} || 10 || {{EST}}<br />{{Кипр}}[[Кипр]] || || {{FRA}}<br />{{ESP}}<br />{{Латвия}}[[Латвия]] || {{POL}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2003|2003]] || {{NED}} || 10 || {{UKR}}<br />{{ROM}}<br />{{Чехия}} [[Чехия]] || {{LAT}}<br />{{SUI}}<br />{{FIN}} || {{CYP}}<br />{{GBR}}<br />{{GER}}<br />{{BEL}}<br />{{GRE}} || {{SWE}}<br />{{UKR}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2005|2005]] || {{POL}} || 10 || Нет || {{BEL}}<br />{{GRE}} || Нет || {{NED}}
|-
| [[Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы 2011|2011]] || {{NOR}} || 11 || {{CRO}}<br />{{SLO}}<br />{{Флаг Косово}} [[Косово на Евровидение для молодых танцоров|Косово]]<br />{{POR}} || {{GER}}<br />{{RUS}} || {{Чехия}} [[Чехия на Евровидение для молодых танцоров|Чехия]]<br />{{Бельгия}} [[Бельгия на Евровидение для молодых танцоров|Бельгия]]<br />{{Латвия}} [[Латвия на Евровидение для молодых танцоров|Латвия]]<br />{{Финляндия}} [[Финляндия на Евровидение для молодых танцоров|Финляндия]]<br />{{Румыния}} [[Румыния на Евровидение для молодых танцоров|Румыния]] || {{NOR}}
|-
|}
== Медалдар ==
{| {{RankedMedalTable|class=wikitable sortable}}
|-bgcolor=ccccff
| 1 ||align=left| {{FL-SPA}} [[Испания]] || 5 || 0 || 1 || 6
|-
| 2 ||align=left| {{FL-SWE}} [[Швеция]] || 1 || 2 || 2 || 5
|-
| 3 ||align=left| {{FL-FRA}} [[Франция]] || 1 || 1 || 1 || 3
|-
| 4 ||align=left| {{FL-POL}} [[Польша]] || 1 || 1 || 0 || 2
|-
| 5 ||align=left| {{FL-DEN}} [[Дания]] || 1 || 0 || 1 || 2
|-
| 5 ||align=left| {{FL-GER}} [[Германия]] || 1 || 0 || 1 || 2
|-
| 5 ||align=left| {{FL-NET}} [[Нидерланддар]] || 1 || 0 || 1 || 2
|-
| 8 ||align=left| {{FL-UK}} [[Улуу Британия]] || 1 || 0 || 0 || 1
|-
| 8 ||align=left| {{FL-UKR}} [[Украина]] || 1 || 0 || 0 || 1
|-
| 10 ||align=left| {{FL-BLG}} [[Бельгия]] || 0 || 2 || 2 || 4
|-
| 11 ||align=left| {{FL-SWI}} [[Швейцария]] || 0 || 2 || 0 || 2
|-
| 12 ||align=left| {{FL-NOR}} [[Норвегия]] || 0 || 1 || 0 || 1
|-
| 13 ||align=left| {{FL-AUS}} [[Австрия]] || 0 || 0 || 1 || 1
|}
== Эскертмелер ==
<references>
== Шилтемелер ==
* [http://www.youngDancers.tv/ Ырасмый сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180221182415/https://youngdancers.tv/ |date=2018-02-21 }}
[[Категория:Еврокөрүнүү жаш бийчилер сынагы]]
gqzwtsihx47wm7i60dz2jxf8jl0o12f
Ахеменилер дөөлөтү
0
33279
664311
652631
2026-11-01T21:50:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664311
wikitext
text/x-wiki
{{Тарыхый мамлекет
|аталыш =Ахеменилер дөөлөтү
|расмий аталыш =Ariyānām Xšaçam
|мартаба = Империя
|байрак =Standard_of_the_Achaemenids.PNG
|байрактын_түшүндүрмөсү =
|герб =
|описание_герба =
|карта =Achaemenid Empire ru.svg
|описание =
|p1 = Мидия
|flag_p1 = Median Empire.svg|30px
|p2 =
|flag_p2 =
|p3 =
|flag_p3 =
|p4 =
|flag_p4 =
|негизделген = [[550 до н. э.]]
|жоюлган = [[330 до н. э.]]
|s1 = Македонская империя
|flag_s1 = Verginasun.jpg|30px
|s2 =
|flag_s2 =
|s3 =
|flag_s3 =
|s4 =
|flag_s4 =
|девиз =
|борбор = [[Персеполь]], [[Пасаргады]], [[Экбатана]], [[Сузы]], [[Вавилон]]
|шаарлар =[[Персеполь]], [[Вавилон]], [[Пасаргады]], [[Экбатана]], [[Сарды]], [[Дамаск]], [[Сузы]], [[Мемфис (Египет)|Мемфис]], [[Бактра]], [[Мараканда]] |тили = [[Эскифарс тили|Эскифарсча]], [[Арамейские языки#имперский арамейский|имперский арамейский]], [[Эламский язык|Эламский]], [[Аккадский язык|Аккадский]]
|акча бирдиги = [[Дарик]]
|дополнительный_параметр =
|содержимое_параметра =
|площадь =
|население =
|башкаруу_формасы = [[Монархия]]
|сулале = [[Ахеменийлер]]
|башкаруучулардын_даражасы = [[Шахиншах|xšāyaθiya xšāyaθiyānām]]
|башкаруучу1 = [[Кир II Великий]]
|башкаруу_жылдары1 = [[559 год до н. э.|559]]—[[530 до н. э.]]
|титул_правителей2 = <!--используется при изменении титула последующего правителя-->
|правитель2 =
|год_правителя2 =
|титул_правителей3 =
|правитель3 =
|год_правителя3 =
|титул_правителей4 =
|правитель4 =
|год_правителя4 =
|титул_правителей5 =
|правитель5 =
|год_правителя5 =
|титул_правителей6 =
|правитель6 =
|год_правителя6 =
|религия =
|дополнительный_параметр1 =
|содержимое_параметра1 =
|Этап1 =Негизделген
|Дата1 =
|Год1 =[[б.з.ч. 550]]
|Этап2 =
|Дата2 =
|Год2 =
|Этап3 =
|Дата3 =
|Год3 =
|Этап4 =
|Дата4 =
|Год4 =
|Этап5 =
|Дата5 =
|Год5 =
|Этап6 =Жок болгон
|Дата6 =
|Год6 =[[б.з.ч. 330]]
|кошумча_көрсқткүч2 = Административдик бөлүнүшү
|мазмундуу_көрсөткүч2 =20 [[Сатрапия|сатрапий]]
|чейин =Мидия
|д1 =Персия
|д2 =Согдиана
|д3 =Бактрия
|д4 =
|д5 =
|д6 =
|д7 =
|кийин =Македон империясы
|п1 =Селевкий империясы
|п2 =
|п3 =
|п4 =
|п5 =
|п6 =
|п7 =
|прим =
}}
{{Иран тарыхы}}
'''Ахеменилер дөөлөтү''' ({{lang-peo|'''Ariyānām Xšaçam'''}}) — Б.з.ч. VI—IV к. теги [[перс]] болгон [[Ахеменилер|ахеменилер]] сулалеси тарабынан негиздеген Азиядагы байыркы мамлекет.
*
== Булактар ==
* [[Кембриджская история древнего мира]]. Т. IV: Персия, Греция и Западное Средиземноморье ок. 525—479 гг. до н. э. Под ред. Дж. Бордмэна и др. Пер. с англ. А. В. Зайкова. М.: Ладомир, 2011. 1112 стр. — ISBN 978-5-86218-496-9
: ''Книга состоит из трех частей; часть первая — «Персидская держава» — посвящена Ахеменидам:''
: Глава 1. Ранняя история мидийцев и персов и Ахеменидская держава до смерти Камбиса (Т. Кайлер Янг-мл.)
: Глава 2. Укрепление державы и достижение пределов её роста при Дарии и Ксерксе (Т. Кайлер Янг-мл.)
: Глава 3. Основные регионы Персидской державы
:: Глава 3a. Вавилония от Кира до Ксеркса (Амели Курт)
:: Глава 3b. Сирия-Палестина под властью Ахеменидов (И. Эф‘Аль)
:: Глава 3с. Центральная Азия и Восточный Иран (Анри-Поль Франкфор)
:: Глава 3d. Страны Инда (А.-Д.-Х. Бивар)
:: Глава 3e. Анатолия (М. Меллинк)
:: Глава 3f. Персия в Европе (помимо Греции) (А. Фол и Н.-Дж.-Л. Хэммонд)
:: Глава 3g. Египет в период с 525 до 404 г. до н. э. (Дж. Д. Рэй)
: ''Вторая часть книги посвящена Греко-персидским войнам.''
== Шилтемелер ==
{{Commons category}}
{{refbegin}}
* [http://www.persiansarenotarabs.com/persian-history Persian History]
* [http://www.livius.org/aa-ac/achaemenians/achaemenians.html Livius.org on Achaemenids]
* [http://www.iranicaonline.org/articles/cispis-opers ČIŠPIŠ]
* [http://www.livius.org/be-bm/behistun/behistun01.html The Behistun Inscription] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070510195821/http://www.livius.org/be-bm/behistun/behistun01.html |date=2007-05-10 }}
* [http://www.livius.org/aa-ac/achaemenians/inscriptions.html Livius.org on Achaemenid Royal Inscriptions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161218193522/http://www.livius.org/aa-ac/achaemenians/inscriptions.html |date=2016-12-18 }}
* [http://www.iranchamber.com/art/articles/art_of_achaemenids.php Achaemenid art on Iran Chamber Society (www.iranchamber.com)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713054240/http://www.iranchamber.com/art/articles/art_of_achaemenids.php |date=2011-07-13 }}
* [http://persepolistablets.blogspot.com/ Persepolis Fortification Archive Project]
* [http://www.persianempire.info/AchaemenidArchitecture.htm#tribute Photos of the tribute bearers from the 23 satrapies of the Achaemenid empire, from Persepolis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210831003854/http://www.persianempire.info/AchaemenidArchitecture.htm#tribute |date=2021-08-31 }}
* [http://irancollection.alborzi.com/Coins, medals and orders of the Persian empire]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://en.tarikhema.ir/category/ancient/ancient-iran Ancient Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023132142/http://en.tarikhema.ir/category/ancient/ancient-iran |date=2012-10-23 }}
* [http://en.tarikhema.ir/category/ancient/ancient-iran/achaemenid-empire Dynasty Achaemenid] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100502073108/http://en.tarikhema.ir/category/ancient/ancient-iran/achaemenid-empire |date=2010-05-02 }}
* [http://www.farsmovie.com/eng/index.htm Iran, The Forgotten Glory — Documentary Film About Ancient Iran (achaemenids & Sassanids)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100428091251/http://farsmovie.com/eng/index.htm |date=2010-04-28 }}
* [https://web.archive.org/web/20000816172215/http://www.achemenet.com/ Achemenet] The major electronic resource for the study of the history, literature and archaeology of the Persian Empire
* [http://www.virtualtourengine.com/tour.aspx?id=17&langindex=1 Persepolis Before Incursion] (Virtual tour project)
* [http://www.museum-achemenet.college-de-france.fr/ Musée achéménide virtuel et interactif (Mavi)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061126081333/http://www.museum-achemenet.college-de-france.fr/ |date=2006-11-26 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061126081333/http://www.museum-achemenet.college-de-france.fr/ |date=2006-11-26 }}<!-- Un vaste «Musée achéménide virtuel et interactif» (Mavi) de plus de 8.000 pièces, consacré au patrimoine de l’Empire Perse de Cyrus à Alexandre le Grand, est désormais consultable sur internet à l’initiative d’un professeur du Collège de France, Pierre Briant --> a vast «Virtual Interactive Achemenide Museum» of more than 8000 items, dedicated to the inheritance of the Persian Empire, from Cyrus the Great to Alexander, is now accessible on the Internet thanks to the initiative of a College de France professor, Pierre Briant.
{{refend}}
{{Иран өлкөлөрү}}
1kxbfecxqyiz5ts9j5m7ow4vmhtp5tf
Ак-Талаа району
0
34794
664303
652860
2026-11-01T20:37:12Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664303
wikitext
text/x-wiki
{{Административдик бирдик
|Түс1 = {{Түс|Кыргызстан}}
|Кыргызча аталышы = Ак-Талаа району
|Расмий аталышы =
|Герб = Ак-Талаа району.svg
|Желек =
|Гербдин көлөмү =
|Желектин көлөмү =
|гербдин чечмелениши =
|Желектин чечмелениши =
|Өлкө = [[Кыргызстан]]
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|type =
|деңгээл =
|CoordScale =
|Гимн =
|Статус = район
|Курамына кирет = [[Нарын облусу]]
|Курамына алат =
|Борбору = [[Баетов]]
|Чоң шаар =
|Ири шаарлары =
|Негизделген = [[2-сентябрь]] [[1936-жыл]]
|Жоюлушу =
|Областка карайт = [[Нарын облусу]]
|Башчысынын аталышы2 = Аким
|Башчысы = Камчыбеков Мирлан Мамырбекович
|ИДП =
|ИДП жылы =
|ИДП оруну =
|ИДП киши баашына =
|ИДП калк санынана жараша =
|Тили =[[кыргыз тили]]
|Тилдери =
|Калкы = 34 141 адам<ref name="Калк"/>
|Катталган жылы = 2021
|Калк боюнча пайызы =
|Оруну =
|Жыштыгы =
|Калк боюнча орду =
|улуттук курамы = 99,9% - [[кыргыздар]]
|Диний курамы = 99,9% - [[ислам]]
|Аянты = 7266
|Аянты боюнча пайызы =
|Аянт боюнча орду =
|Максималдык бийиктиги =
|Орточо бийиктиги =
|Минималдык бийиктиги =
|Кеңдиги =
|Узактыгы =
|Карта = Kyrgyzstan_Ak-Talaa_Raion.png
|Картанын көлөмү =
|Адм. бирдиктин картасы =
|Адм. б-тин картасынын көлөмү =
|Саат поясы = [[UTC+06:00]]
|Аббревиатура =
|ISO =
|FIPS =
|Телефон коду = 996 03537
|Интернет-домен =
|Автомобилдик номерлердин коду =
|Почта индекси = 722640
|Commonsтогу түрмөк =
|Эскертүү =
|Сайты=https://ak-talaa.gov.kg/}}
'''Ак-Талаа району''' ― [[Нарын облусу|Нарын облусундагы]] район.
Административдик борбору ― [[Баетов кыштагы|Баетов айылы]]. Райондо 13 [[айыл аймагы]] бар. Ак-Талаа району Нарын облусундагы административдик бирдик катары 1936-жылдын 2-сентябрында уюшулган<ref>{{Cite web|title=Enrin.grida.no|url=http://enrin.grida.no/htmls/kyrghiz/soe2/english/map/map3.htm|accessdate=2012-12-04|archivedate=2009-08-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090802180521/http://enrin.grida.no/htmls/kyrghiz/soe2/english/map/map3.htm}}</ref>.
Район чыгышынан [[Нарын району]], түндүгүнөн [[Жумгал району]], түндүк-чыгышынан [[Кочкор району]], батышынан Чаар-Таш ([[Ак-Шыйрак тоо кыркасы|Ак-Шырак]] тоо кыркасы аркылуу [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад обласунун]] [[Тогуз-Торо району]], түштүгүнөн [[Байбиче-Тоо|Байбиче]] тоосу аркылуу [[Ат-Башы району]], түштүк-батышынан [[Ош облусу|Ош облусунун]] [[Өзгөн району]] менен чектешет. Райондун аянты 7266 км² түзүп, Нарын облусунун аянтынын 14,2% ээлейт. Райондун аймагы 13 айыл өкмөтүнө бөлүнгөн. Ак-Талаа районунун жана [[Баетов айыл аймагы|Баетов айыл аймагынын]] административдик борбору [[Баетов (Ак-Талаа району)|Баетов айылы]].
== Тарыхы ==
Район 1936-жылга чейин Ак-Талаа Тогуз-Торо райондору биригип, Тогуз-Булак району деп аталып, райондун борбору Дөрбөлжүн айылы болгон<ref name=":4">[https://ak-talaa.gov.kg/rajon-tuuraluu/rajondun-taryhy/ Ак-Талаа райондук мамлекеттик администрациясы. Райондун тарыхы]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Райондо Ак-Талаа, Тогуз-Торо, Мыкаачы айылдык кеңештери түзүлгөн<ref name=":4" />.
Ак-Талаа айылдык кеңешине Байгөнчөк, Үгүт, Ак-Тал, Ак-Кыя, Көк-Жар, Жаңы-Талап, Тогуз-Булак, Кара-Булуң, Кызыл–Эмгек, Чоң-Арык, Көк-Ой, Көлмө, Жогорку-Май, Тилектеш, Кызыл-Жылдыз, Кайкалак айылдары кирген. Мыкаачы айылдык кеңешине Ичке-Суу, Кара-Суу, Терек, Дөрбөлжүн, Келте-Чап, Жаңы-Тилек, Ак-Чий, Кара-Бүргөн, Кара-Жар, Саз, Өзгөрүш, Коңорчок, Бел-Кырчын, Жерге-Тал, Съезд, Кош-Дөбө айылдары кирген<ref name=":4" />.
Тогуз-Тороодогу айыл кыштактар Тогуз-Тороо айылдык кеңешине караган<ref name=":4" />.
Ак-Талаа айылдык кеңешинин атынан Ак-Талаа району деген аталыш менен өз алдынча район катары 1936-жылы 2-сентябрда уюшулган<ref name=":4" />.
=== Тарыхый жерлери ===
Район тарыхый эстеликтерге бай. Алардын катарына б.з.ч. коргондор тобу, [[Шырдакбек чеби|«Шырдакбектин чеби»]]<ref>[https://kyrgyzmedia.kg/shyrdakbektin-chebi-zhogolup-ket-korkunuchunda-turgan-estelikterdin-biri/?ysclid=lxaf1604fc70905778 Шырдакбектин чеби жоголуп кетүү коркунучунда турган эстеликтердин бири.]</ref>, «Чолок-Коргон»,[[Куртка чеби|«Куртка чеби»]] , [[Тайлак баатырдын күмбөзү|«Тайлак баатырдын күмбөзү»]], «Арап өлгөн» бели,[[Тоголок Молдо|Тоголок молдонун мектеби]] жана XVI-IX кылымдарга таандык болгон күмбөздөрүнүн топтому кирет. Соң-Көлдөгү тарыхый эстеликтер - [[«Манастын» географиясы|«Манастын таштулгасы»]], [[Аккуланын мамысы|«Ак-куланын мамысы»]]<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240611141302/https://saat.kg/2016/04/18/kyrgyzstandy-d-jn-g-taanytkan-taryhyj-murastar/ |archivedate=2024-06-11 |title=Кыргызстанды дүйнөгө тааныткан тарыхый мурастар. |url=https://saat.kg/2016/04/18/kyrgyzstandy-d-jn-g-taanytkan-taryhyj-murastar/ |accessdate=2024-06-11}}</ref>.
== Географисы ==
=== Географиялык абалы ===
Ак-Талаа району [[Ички Теңир-Тоо|Ички Теӊир-Тоо]], [[Ортоңку Нарын өрөөнү|Ортоӊку Нарын өрөөнүндө]] жайгашкан. Райондун түндүк тарабынан [[Молдо-Тоо]], түштүгүнөн Жаман-Тоо, түштүк батышынан [[Фергана тоо тизмеги]] менен курчалган. Деңиз деңгээлинен 1170-4737 м бийиктикте жайгашкан<ref>Ак-Талаа району: Энциклопедия.-Б.:"Учкун", 2006.-248 б. ISBN 9967-428-30-9 </ref>. [[Ак-Талаа (Нарын району)|Ак-Талаа району]] түндүктөн түштүккө кара 99 км, чыгыштан батышка карай 107 кмге созулат.
=== Рельефи ===
Ак-талаа району [[Ички Теңир-Тоо]], [[Ортоңку Нарын өрөөнү|Ортонку Нарын өрөөнүндө]] жайгашкан. Райондун аймагы тоолуу келип, түндүк тарабынан [[Молдо-Тоо]], түштүгүнөн Жаман-Тоо, түштүк батышынан [[Фергана тоо тизмеги]] менен курчалган. [[Нарын дарыясы|Нарын]] дарыясынын куймасы [[Ала-Буга суусу|Ала-Буга]] суусунун боюндагы түзөңдөрдө Орто-Терең сай жана адырлуу чаптар жатат. Ак-Талаа району түштүк бөлүгүнөн Сырт өрөөнү орун алган. Орто-Сырт өрөөнү Ак-Талаа районуна карайт. Өрөөндүн аймагы тоолуу, тоонун капталдары көптөгөн суу өрөөндөрү менен тилмеленген. Деңиз денгээлинен 2700-4500 м бийиктикте жайгашкан Орто-Сырт өрөөнү жайыт чарбасы жагынан мааниси чоң, аянты 121,7 миң гектарды түзөт жана анын ичинен жайытка жарактуу жерлер 54,1 миң гектар жерди ээлейт. Ошондуктан Ак-Талаа бийик тоолуу өрөөндөрү анын ичинен Орто-Сырт өрөөнү райондун субальпылык, альпылык зоналык жайлоо иретинде пайдаланылат. Райондун түндүгүндө [[Соң-Көл өрөөнү|Сон-Көл өрөөнү]] деңиз деңгээлинен 3016 м бийиктикте жайгашкан. Өрөөндүн айланасы жайлоо иретинде пайдаланылат. Тоо кыркаларды таянган бийик бөксөлөрдүн этек жактарында өтө тилмеленген майда дөбөлөр, чаптар жайгашкан. [[Нарын дарыясы|Нарын дарыясынын]] оң өйүзүндө жана сол өйүзүндө батышты карай чаптуу рельефти кездештирүүгө болот. Чаптардын капталдары тик, жыланач келет.
=== Климаты ===
[[Файл:2021-жыл.Кош-Дөбө_айылы_(Ак-Талаа_району)._Айылдын_төмөнкү_бөлүгүнүн_бийиктиктен_көрүнүшү.jpg|thumb|420x420px|[[Кош-Дөбө (Ак-Талаа району)|Кош-Дөбө]] айылындагы жаз]]
Өрөөндүн климаттык шарттарынын өзгөчөлүктөрү: биринчиден, анын төмөнкү кеңдиктен алган географиялык ордуна; экинчиден анын түндүк жана түштүгүнөн бийик тоолор-климат бөлгүчтөр менен далдаланып турушу; үчүнчүдөн өрөөндүн таманынан деңиз деңгээлинен абсолюттук бийиктигин жогору б.а. 1500м-2300м бийиктикте жатышына карата шартталган. Климаты дээрлик катаал мүнөзгө ээ. [[Ортоңку Нарын өрөөнү|Ортонку Нарын өрөөнүндө]] кыш узакка созулуп (4-5 ай), кургак жана суук келет. Кыш мезгили аба ырайынын антициклондук тиби менен мүнөздөлөт. Бул мезгилдерде аймакта жогорку басымдагы аба массасы үстөмдүк кылат. Кышкы узак түндөр, туруктуу ачык, тынч аба ырайы жер бетинин өтө муздашына жана муздак абанын тоо арасындагы өрөөндө топтолуп туруп калышына көмөкчү болот.
[[Январь|Январдын]] орточо температурасы -25°C — -30 С, [[Июль|июлдуку]] +20°C — + 25°C. Жылдык жаан-чачыны 200-500мм. Жылдын жылуу мезгилинде абал кескин өзгөрүп, аба ырайы туруксуз жаан-чачындуу боло баштайт.
Жалпысынан Ички Тянь-Шань жаан-чачыны жетишсиз мелүүн климаттуу район. Жаан-чачындын көбөйгөн мезгили жаз айларынын аягы жана жай айларына туура келет. Ортонку Нарын ойдунунун вегатациалык мезгили апрель, май, июнь, июль, август, сентябрь айларын камтыйт. Көпчүлүк учурда бул мезгил май айынан, тоолордо июнь айынан башталат. Кээ бир жылдары бул айларда абанын температурасы 0°C дан өтө төмөн түшүп, үшүк жүрүшү байкалат.
Өрөөндүн шамал режими туруксуз жана районда, сутка ичинде багытын өзгөртүп турган тоолуу өрөөндө согуучу шамал басымдуулук кылат. Жалпысынан алып караганда өрөөндү, кыш бою чыгыш шамалы көбүрөөк согот, андан кийинки орун батыш шамалына таандык. [[Ортоңку Нарын өрөөнү|Ортонку Нарын өрөөнүндө]] тоо кыркаларынын жана алардын арасындагы өрөөндөрдүн багыттарына жараша тоо-өрөөн шамалдары басымдуулук кылат.
=== Топурагы ===
Климатынын кургак болгондугуна байланыштуу чөл, жарым чөл жана талаа ландшафтары кеңири таралган. Боз жана күрөң топурактар басымдуу, топурагы таштактуу келет.
=== Суу ресурстары (гидрология) ===
==== Дарыялары ====
Ири дарыялары [[Нарын дарыясы|Нарын]] жана [[Ала-Буга суусу|Ала-Буга]]. Майда суулары: [[Жерге-Тал (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал]], [[Коңорчок|Коӊорчок]], [[Жаман-Даван агын суусу|Жаман-Даван]] [[Мазар-Суу, Токтогул району|Мазар]], [[Терек (Ак-Талаа району)|Терек]], [[Ак-Тал]], [[Куртка суусу|Куртка]] ж.б<ref>H. M. Прокопенко. [https://fmm.ru/images/7/74/TMM_1931_Prokopenko.pdf Молодые свинцоворудные процессы в хребте Ак-шийряк в центральном Тянь-Шане] // Труды минералогического института Академии Наук СССР. — 1931. — Т. I. — С. 69—89.</ref>.
==== Көлдөрү ====
===== Соң-Көл =====
{{Негизги макала|Соң-Көл}}Соң-Көл — Ак-Талаа районунун ири көлү, ал райондун түндүгүндө, деңиз деңгээлинен 3016 метр бийиктикте жайгашкан. Аянты 278 км² узундугу 29 км туурасы 18 км ге барабар (Кыргызстанда аянты боюнча [[Ысык-Көл|Ысык -Көлдөн]] кийинки экинчи көл). Суунун көлөмү 2,64 км3, орточо тереӊдиги 9,2 метр, эң терең жери 13,2 метр, көлдүн чыгыш жагы тайыз 4—5 м болуп, түбү тегиз. Соң-Көлгө 18 суу куят. Эң ири куймалары [[Ак-Таш|Ак-Таш,]] [[Жаман-Эчки мөңгүлөрү|Жаман-Эчки]], Өзбек, [[Кара-Кече, агын суу|Кара-Кече]], [[Куртка суусу|Куртка]], [[Таш дөбө көрүстөнү|Таш-Дөбө]], [[Кум-Бел көмүр кени|Кум-Бел]], Кумдуу суулары. Соң-Көлдөн [[Кажырты|Кажырты суусу]] агып чыгат. Көлдүн пайда болушу орто эсеп менен 4000 жылга барабар. Суунун температурасы жайында 11°C — 12°C, кышында 3°C градустан ашпайт. Кышында көлдүн бетинде тоңгон муздун калыңдыгы 1 метрге чейин жетет. Суу агып чыгып тургандыктан суунун деңгээли анча өзгөрбөйт. Суунун тунуктугу 7 метр жана тузсуз гидрокарбанаттуу сульфаттуу-кальцийлүү суулардын түрүнө кирет<ref>[https://www.orexca.com/rus/kyrgyzstan/rivers_lakes.htm Кыргызстандын дарыялары жана көлдөрү.]</ref>.
=== Флорасы и фаунасы ===
[[Файл:Ак-Талаа_районундагы_жай.jpg|left|thumb|320x320px|Тоо өсүмдүктөрү. Ак-Талаа району.]]
Боз топурактуу жерлеринде [[шыбак]], эрмен, кара бүргөн, тоолуу бөлүгүндө [[бетеге]] өсөт. Түзөңдөрдө жана чөл, жарым чөл тектирлерде шыбак-эфемер өсүмдүктөрү басымдуу келет. Топурагы агыш коңур жана бозомтук күрөң. Чаптуу жерлерде өсүмдүктөр өтө сейрек. Өрөөндүн батыш жагында жана [[Алабуга өрөөнү|Алабуга өрөөнүндө]] таш шагылдуу жерлеринде тикендүү куурай кезигет<ref name=":0">[https://s3.eu-central-1.amazonaws.com/biom/lib/article/ionov-rastitelnyi-mir-kyrgystana.pdf Кыргызстандагы өсүмдүктөр дүйнөсү.] «Горы Кыргызстана». Бишкек: «Технология», 2001.- С.121-138.</ref>.
Ойдуңдун рельефинин татаал болушу мындагы өсүмдүктөр дүйнөсүнүн ар түрдүүлүгүнө алып келген. Өсүмдүктөр климаттык, экологиялык факторлорго байланыштуу түрдүү абсолюттук бийиктиктерде, бийиктик жана алкактуулук закон ченемдүүлүгүнө ылайык жайгашкан.
Ойдуңдун кескин кургак континенттик климаты чөл тибиндеги өсүмдүктөрдүн таралышына алып келген. Чөл өсүмдүктөрү өрөөндөрдө жана тоо этектеринде, ошондой эле бийик тоо беттеринде да өсөт. Чөл өсүмдүктөрүнүн ичинен кеңири тараганы шыбактуу чөптөр.Шыбак менен бирге жылтыркан, боз терескен жана көп жылдык бадал сымалдар кездешет<ref name=":0" /><ref name=":1">Лазьков Г.А., Султанова Б.А. [https://info.undp.org/docs/pdc/Documents/KGZ/00085844_Flora_Cadastre_Rus.pdf Кадастр флоры Кыргызстана]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Сосудистые растения. Б.:2014 - 126 стр. ISBN 978-9967-11-427-2</ref>.
Кыртышты, нымды сактоо ролдору, капталдардагы ар кандай гравитациялык процесстерге туруштук берүү жана рекреациялык мааниси жагынан өзгөчө орунда турган өсүмдүктөрдүн түркүму токойлор болуп саналат. Райондун аймагында арчалуу токойлордун басымдуу бөлүгү Ички Тянь-Шандын бир далай аймактарында кездешет. 3000 метрге жакын бийик капталдарда, күнөстүү беттерде арчалардын жапалак формалары кездешет. Арча менен кошо токойлуу тилкелерге тиешелүү бадалдар (бөрү карагат, ит мурун, шилби, ж.б.) жана шалбаа өсүмдүктөрү өсөт. Шалбаалар жапалак ачалардын топтору менен аралаш таралган<ref name=":0" /><ref name=":1" />.
Өрөөндө карагай, [[арча]], сейрек арча, [[терек]], [[Талдар|талдан]] турган токойлор бар. Тоолу аймактарында карагай токойлору башка токойлорго караганда көбүрөөк кездешет.
Райондун аймагында жаныбарлардын өтө сейрек кездешкен түрлөрү тоо текеси, [[илбирс]], [[Бөрү|карышкыр]], суур, кашкулак, майда кемирүүчүлөрдүн түрлөрү кездешет<ref name=":2">Челпакова Ж. М. [https://www.osce.org/files/f/documents/f/8/80510.pdf Животный мир Кыргызстана] (Кыргызстандагы жаныбарлар дүйнөсү) / Ж. М. Челпакова, А. Т. Давлетбаков, Л. А. Кустарёва. — Б.: «Аль салам», 2011. — 264 с. ISBN 978-9967-435-96-4</ref>.
Ошондой эле көпөлөктөрдүн өтө сейрек кездешкен түрлөрү да бар<ref name=":2" />.
Соң-Көлдө балыктардын ондон ашык түрү бар. Ошондой эле ар кандай маалыматтар боюнча көлдө канаттуулардын 41ден 69га чейин түрү байырлашат. Ошондой эле сууга жакын жашаган канаттуулардын 52 түрү аныкталган<ref name=":2" /><ref>[https://web.archive.org/web/20110818184143/http://iucnca.net/inforeserve588 Соң-Көлдүн фаунасы.]</ref>.
=== Жайлоолору ===
[[Арпа өрөөнү|Арпа]], [[Орто-Сырт өрөөнү|Орто-Сырт]], [[Бычан, суусу|Бычан]], [[Соң-Көл өрөөнү|Соӊ-Көл]], Ат-Кулак.
=== Кен байлыктары ===
[[Файл:Жерге-Тал_айылы._(Ак-Талаа_району)_2.jpg|thumb|320x320px|Чоң-Туздун [[Жерге-Тал (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал]] айылы тараптан көрүнүшү]]
Ак-Талаа районунун аймагында отун-энергетикалык ресурстардын ири жана түрдүү запастары бар. Алар: [[мунай]] жана жаратылыш газы, традициялык эмес кайрадан калыбына келүүчү энергия булактары. Бирок алардын колдонуу деңгээли өтө эле төмөн абалда калууда.
Райондо Ак-Сай жана Турук аз күлдүү [[Ташкөмүр|таш көмүр]] кендери белгилүү. [[Фарфор]], [[фаянс]], [[Керамика|карапа]] буюмдарын жана [[Кыш (курулуш материалы)|кыш]] жасоого колдонулган [[Чопо|чопонун]] да кендери кездешет.
Райондо мунай жана газ чыгуучу жерлер райондун [[Жерге-Тал (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал]], [[Коңорчок]], Кайкалак аймактарында жайгашкан. Бирок нефть менен газ кендери бар жерлердин геологиялык, геофизикалык изилдөөлөрү начар жүргүзүлгөн. [[Жерге-Тал (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал]] айылынын Май-Булак аймагында 1980-жыдарга чейин геологиялык чалгындоо иштери жүргүзүлүп турган, бирок СССРдин тарашы менен бул иштер аягына чыкпай токтоп калган.
Асыл жана кооз таштар райондун Жаман-Даван аймагында кездешет. Алар [[циркон]], [[сапфир]], [[оникс]], [[яшма]], [[агат]], [[арагонит]], [[родонит]], [[берилл]] жана башка кооз таштар. Туздун кендери [[Үгүт (айыл)|Үгүт]], Бөйрөк-Туз аймактарында жана Кош-Дөбөнүн «Чоң-Туз» аймагында жайгашкан.Мында туздун катмары чопонун катмары менен аралышып, калыңдыгы 10-12 метрге чейин жетет.
Райондун аймагында минералдуу жана ысык суулардын булак түрүндөгү өзү чыккан жерлери бар. Алардын катарына [[Үгүт (айыл)|Үгүт]], Бычан минералдык суусу кирет. Бул сууларды райондун жергиликтүү калкы дарылануу үчүн пайдаланат.
== Калкы ==
Калктын саны ― 35 165 киши (2026-жылдын башына карата)<ref>[https://stat.gov.kg/kg/statistics/naselenie/ Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети. Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын туруктуу калкынын саны]</ref>, 30тан ашык уруулардын өкүлдөрү жашайт. Райондо Нарын облусунун калкынын 12,3% ти жашайт. Ак-Талаа районунун калкынын санынын өзгөрүшүнө миграциялык процесстер өтө чоң таасирин берип жатат. Акыркы он жылдыкта райондун калкы өтө жай темпте өскөн.
=== Жыныстык жана курактык түзүмү ===
Ак-Талаа районунун негизги өзгөчөлүгү болуп калктын курамындагы эркектердин көптүгү болуп саналат. Эркектердин саны аялдарга караганда (1000 аялга 1002 эркек туура келет) көп<ref name="Калк">[http://www.stat.kg/ru/statistics/download/operational/825 Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айыл аймактарынын жана айылдарынын калкынын саны (2021-ж. башында айыл өкмөттөрү берген маалымат боюнча)]</ref>.
Жаш курагы боюнча эмгекке чейинки курактагылар (0-15) калктын жалпы санынын 37,5 % түзөт. Калктын эмгекке жарамдуу курамы 50,5% түзөт<ref name="Калк" />.
=== Этникалык курамы ===
Райондун калкы бир улутуу. Негизинен бул аймакта кыргыздар калктын жалпы санынын 99,9 % түзөт. Башка улуттардан өзбектер, тажиктер, орустар, татарлар, түрктөр жана башка улуттар аз санда же болбосо жокко эсе<ref name="Калк" />.
== Экономикасы ==
Районудун экономикасы негизинен айыл чарбасына жана мал чарбасына негизделген. Ири өнөр-жай объектери жок, айылдарында кичи ишканалар жана эл аралык уюмдардын атайын долбоорлору аркылуу каржыланган чакан коммерциялык тама-аш азыктарын жана салттуу буюмдарды даярдаган чакан топтор бар. Акыркы жылдары туризм багыты да жандана баштады.
=== Мал чарбасы ===
[[Файл:2023-жыл._Кош-Дөбө_айылы_(Ак-Талаа_району)._Колдо_кармалган_малдардын_төл_учуру.jpg|thumb|428x428px|Колдо кармалган малдардын төл учуру.]]
Райондун негизги чарбачылыгы мал чарбасы болуп саналат. Ак-Талаа району Нарын облусу гана эмес, республиканын ири мал чарба району болуп эсептелет<ref>[https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/721624 Кыргызстанда үй-чарбаларында мал-чарбачылыктын өнүгүүсү.]</ref>.
Ак-Талаа районунун аймагында табигый жайыттардын, өзгөчө кургак талаалуу жана жарым чөлдүү жайыттардын кеңири болушу илгертеден бери эле айыл чарбасында кой чарбасынын басымдуу болушуна шарт түзгөн. Кой чарбачылыгында уяң жүндүү кой басымдуулук кылат. Жайкысын койдун көпчүлүгү жайлоолордо багылып келет.
Табигый жайыттын негизги бөлүгүн Орто-Сырттын жана Жогорку Нарын сууларынын алабындагы Ала-Бел, Ак-Шыйрак, Тарагай, Кара-Сайдагы жана башка жайыттар түзөт. Ак-Талаа районунун малы Сон-Көл, Бычан, Орто-Сырт кыштоолорунда, Ак-Сай, Арпа өрөөндөрүндө кыштайт.
Райондо «Орто-Сырт» асыл тукум мал өстүрү чарбасы, Терек үрѳнчүлүк чарбасы жана 2009-жылдын көрсөткүчү боюнча 781 фермердик дыйкан чарбалары катталган. Фермердик дыйкан чарбаларында 2009 жылы 103269 баш кой, 14269 баш мүйүздүү ири мал, 11790 баш жылкы, 60 топоз, 25846 миң үй канатуулары болгон.
=== Айыл чарбасы ===
Ак-Талаа районунун экономикасында айыл чарба тармагы негизги орунду ээлейт. Райондо айыл чарбага жарактуу жери 2009-жылдын башына 389,2 миң га (райондун аймагынын 60,6%) түзгөн.
Ойдуңдун таманындагы түздүктүү жерлер дыйканчылыкта пайдаланылат. Анда негизинен тоют өсүмдүктөрү [[беде]], [[эспарцет]], тоюттук [[жүгөрү]], [[дан эгиндери]]: [[арпа]], [[буудай]], [[сулу]] жана жашылча жемиштер: [[Картөшкө|картошка]], [[пияз]], [[сабиз]], [[керем]] ж.б. эгилет. Тоо капталдарын айылдардагы малдарды кезүү менен кайтарууда колдонушат. Негизинен өрөөндүн рельефи өтө татаал, бийик тоолуу келип, табигый шарттарына да чарбачылыка да чоң таасир тийгизет.
=== Өнөр жайы ===
Өнөр жайынын өнүгүшү боюнча Ак-Талаа району азырынча республиканын ошондой эле Нарын облусунун калган бөлүктөрүнөн артта турат. Район облуста өндүрүлгөн өнөр жай продукциясынын 5,4 % берет<ref name=":3">{{Cite web |title=Производство основных видов продукции животноводства по территории Кыргызской Республики на 1 марта 2024 г. |url=https://stat.gov.kg/kg/statistics/download/operational/1768/ |accessdate=2024-06-11 |archivedate=2024-06-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240611141302/https://stat.gov.kg/kg/statistics/download/operational/1768/ }}</ref>.
Өнөр жайынын негизги тармактары: отун-өнөр жайы, тамак-аш, ун жана жем тартып чыгаруу болуп саналат. Райондо Турук көмүр кени бар. Турук көмүр кени 10100 тонна көмүр өндүрөт. Көмүрдү казып алуунуну эң жогорку деңгээли 2000-жылга туура келип, ал жылы 206,5 миң тонна казылып алынган. Акыркы беш жылда жылына орточо 160,0 миң тоннадан көмүр казылып алынып жатат.
=== Жеңил өнөр жайы ===
Ак-Талаа районунун борбору Баетов айылында чакан кийим тигүү, турмуш-тиричилик комбинаттары, бут, кийим тигүүчү цехтер болгон. Азыркы учурда жеңил өнөр жай бат темп менен өнүгүп, райондун баардык айылдарында чакан тигүү цехтери ачылууда<ref>[https://stat.kg/media/files/a4c09cd7-d52e-4df9-8162-6895ac4e8b56.doc Объем промышленной продукции по видам экономической деятельности Ак-Талинского района за январь 2024 г.]</ref>.
=== Тамак аш өнөр жайы ===
Ак-Талаа районунда өнөр жайдын эң маанилүү жана жакшы өнүккөн тармагына тамак- аш өнөр жайы кирет. Райондун борбору Баетов айылында нан бышыруучу, сүт иштетүүчү майда ишканалар бар. Ак-Талаа районунда тамак-аш өнөр жайынын тармагы болуп саналган 70 тен ашкан тегирмен калкка кызмат көрсөтүүдө<ref name=":3" />.
=== Туризм ===
Райондо, экологиялык таза улуттук тамак- ашты, уникалдуу туристтик ресурстарды, кооз табияты көрүүгө болот. Аймактагы түбөлүк мөңгүлөр, тоо капчыгайлары, ашуулар, тарыхый эстеликтер, трекинг, атчан жана жөө жүрүштөр, этнографиялык жана тоо туризмин, тоо сууларында рафтинг менен агуу сыяктуу туризм түрлөрү жаңыдан жандана баштады.
== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{Кошумча караңыз|Кыргызстандын административдик-аймактык түзүлүшү}}
{{Ак-Талаа районунун картасы}}
Райондо 13 [[айыл аймагы]] жана алардын курамына кирген 19 айыл бар<ref name="Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору">[http://stat.kg/media/files/21f93e4d-9418-433e-aed9-ecb28d70ef5a.doc Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору, 11.05.2021]</ref>:
* [[Ак-Тал айыл аймагы]]: [[Ак-Тал]] (борбору);
* [[Ак-Чий айыл аймагы]]: [[Ак-Чий (Ак-Талаа району)|Ак-Чий]] (борбору), [[Жаңы-Тилек]];
* [[Баетов айыл аймагы]]: [[Баетов (Ак-Талаа району)|Баетов]] (борбору), [[Кайыңды-Булак (айыл)|Кайыңды-Булак]];
* [[Терек айыл аймагы]]: [[Терек (Ак-Талаа району)|Терек]] (борбору), [[Орто-Сырт]];
* [[Кара-Бүргөн айыл аймагы]]: [[Кара-Бүргөн]] (борбору);
* [[Коңорчок айыл аймагы]]: [[Коңорчок]] (борбору);
* [[Жерге-Тал айыл аймагы (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал айыл аймагы]]: [[Чолок-Кайың]] (борбору), [[Жерге-Тал (Ак-Талаа району)|Жерге-Тал]];
* [[Кош-Дөбө айыл аймагы]]: [[Кош-Дөбө (Ак-Талаа району)|Кош-Дөбө]] (борбору);
* [[Кызыл-Белес айыл аймагы]]: [[Кадыралы (айыл)|Кадыралы]] (борбору);
* [[Жаңы-Талап айыл аймагы]]: [[Жаңы-Талап (Ак-Талаа району)|Жаңы-Талап]] (борбору);
* [[Тоголок-Молдо айыл аймагы]]: [[Кара-Ой (Ак-Талаа району)|Кара-Ой]] (борбору);
* [[Көк-Жар айыл аймагы (Ак-Талаа району)|Көк-Жар айыл аймагы]]: [[Ак-Кыя (Ак-Талаа району)|Ак-Кыя]] (борбору), [[Көк-Жар (Ак-Талаа району)|Көк-Жар]];
* [[Үгүт айыл аймагы]]: [[Үгүт (айыл)|Үгүт]] (борбору), [[Байгөнчөк]].
== Райондун атактуу инсандары ==
* [[Тоголок Молдо]] (1860—1942) — кыргыз акыны.
* [[Калый Молдобасанов|Молдобасанов Калый Молдобасанович]] (1929—2006) — композитор.
* [[Бейшеналиев Шүкүрбек]] (1928— 2000) — жазуучу.
* [[Муса Баетов]] (1902— 1949) — ырчы, обончу.
* [[Тайлак баатыр]] (1796-1838).
* [[Нурак Абдыракманов]] (1947—2014) — комузчу, күүчү.
* [[Жутакеев Абылкасым]] (1888—1931) — акын.
== Булактар ==
{{Булактар}}
{{Кыргызстандын райондору}}
[[Категория:Ак-Талаа району| ]]
k4rj72mr2fufwasgqzfnvjn8r7ccy6s
Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013
0
34815
664326
424846
2026-11-02T02:56:26Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664326
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү маалымат жашыгы
|Логотип = [[Файл:Junior Eurovision Song Contest.svg.png|300px]]
|Дата = [[30-ноябрь]] [[2013-жыл]]
|Мүдүр = {{FL-RUS}} Владислав Яковлев
|Алып баруучулар =
|Кожоюн телеканал = {{FL-UKR}} [[Биринчи улуттук канал (Украина)|НТУ]]
|Өткөрүлүүчү жай = {{FL-UKR}} [[Киев]], [[Украина]]
|Жеңүүчү ыр = {{FL-MAL}} ''«The Start»'', ([[Мальта]])
|Добуш берүү ыкмасы = 50/50 - телекөрүүчүлөр/калыстар
|Өлкөлөрдүн саны = 6 (ырасмый эмес; азырынча)
|Алгачкы катышуу =
|Кайрылуу =
|Баш тартуу =
|Нөл упай = болгон эмес
|мурунку = <small>[[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]]</small>
|кийинки = <small>[[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2014|2014]]</small>
|theme =
}}
[[Файл:JESC 2013 Map.svg|thumb|302px|right|{{legend|#22b14c|Катышкан өлкөлөр}}]]
'''Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013''' -
{| class="sortable wikitable"
! Өлкө
! Дата
! Тандоо
! Телеберүү
! Маалымат
|-
| {{JESC-RUS}}
| май-июнь 2013
| Улуттук Тур
| {{FL-RUS}} [[Россия-1]]/[[РТР-Планета]]
| Тандоонун өткөрүлөөрү такталды
|-
| {{JESC-SWE}}
| июнь 2013
| [[Lilla Melodifestivalen 2013]]
| {{FL-SWE}} [[Sveriges Radio|SR]]/[[Sveriges Television|SVT]]
| Швед телеберүүсүү сынакка табыштамаларды кабыл алуусун баштады
|-
| {{JESC-NET}}
| октябрь 2013
| [[Junior Eirosongfestivalen 2013]]
| {{FL-NET}} [[AVRO]]
| 2-декабрь күнү сынакка табыштамаларды кабыл алуу башталды
|}
== Катышуучулар ==
Азыркы убакытта [[Европа телерадиоберүү бирикмеси]] сынакка катышууга макулдуктарды алуусун баштады, жана табыштамаларды алуу 2013-жылдын июлунда бүтөт (сынактын уюштуруу тобунун отуруму болгондо). Эгер катышууну каалаган өлкөлөрдүн саны аз болсо, анда 2013-жылдын октябрынын ортосуна чейин табыштамалардын кошумча алуусун четке какпоо керек.
{| class="sortable wikitable"
! №
! Өлкө
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Орун
! Упай
|-
|
|{{JESC-AZE}}
|
| [[Rustam Karimov]]
| Me and My Guitar
| Мен жана менин гитара
| 7
| 49
|-
|
|{{JESC-ARM}}
|
|
|
|
|
|
|-
|
|{{JESC-NET}}
|
| [[Mylene & Rosanne]]
| Double me
|
|
|
|-
|
|{{JESC-RUS}}
|
|май-июнь 2013
|май-июнь 2013
|
|
|
|-
|
|{{JESC-UKR}}
|
|
|
|
|
|
|-
|
|{{JESC-SWE}}
|
|июнь 2013
|июнь 2013
|
|
|
|}
== Катышуусун тактай электер ==
* {{JESC-BEL}}
* {{JESC-GEO}}
* {{JESC-ISR}}
== Болжолдуу дебют ==
*{{JESC-ITA}} - италиянын RAI телекананлы шоуга 2011-чи жана 2012-жылдары катышууга кызык экендигин билдирген, бирок керектүү каражат таппай калган. 2012-жылы 2013-жылкы сынакка катышып көрүшөөрүн билдиришкен.
*{{JESC-FIN}} - [[YLE]] деген фин берүүсү 2012-жылы сынакка кошулууну каалаган болчу, бирок катышуучулардын жашы 8-15 жашка чейин болсо деген шарт менен. ЕТРБ бул талаптарды аткаруудан баш тарткан, бирок 2013-жылы кароого алынарын билдирген, фин телеканалы катышуу жөүндө сүйлөшүүлөрдү улантууда.
== Болжолдуу кайтып келүү ==
Былтыры төмөнкү өлкөлөр кана кайтып келүүгө кызыктар болушкан:
*{{JESC-DEN}} - 2012-жылы катышыш керек болчу, бирок улуттук тандоону эрте өткөргөндүгүнөн улам баш тарткан.
*{{JESC-SPA}}
*{{JESC-LIT}} - тележеленин бош эместигинен 2012-жылы баш тарткан, кайтып келүү убадасын берген.
*{{JESC-SER}}
== Болжолдуу баш тартуу ==
*{{JESC-AZE}} - ийгиликсиз алгачкы катышуу
*{{JESC-ALB}} - ийгиликсиз алгачкы катышуу
*{{JESC-MOL}} - каржы көйгөйлөрү
== Эскертмелер ==
{{Reflist|30em}}
== Шилтемелер ==
* [http://junioreurovision.tv/ Еврокөрүнүү балдар ыр сынагынын ырасмый сайты]
* [https://web.archive.org/web/20090530062347/http://jesc.esckaz.com/ Балдар Еврокөрүнүүсү ESCKaz.comдо]
{{Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы жылдар боюнча}}
[[Категория:Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы]]
4fhue68y5q0olfl8z59d53zq5u2copl
Азербайжан Еврокөрүнүү балдар ыр сынагында
0
34880
664297
508090
2026-11-01T20:14:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664297
wikitext
text/x-wiki
{{Балдар Еврокөрүнүүсүндөгү өлкө
| Name = Азербайжан
| Flag = Flag of Azerbaijan.svg
| Member station = [[ITV (Азербайжан)|Ictimai TV]]
| ESC apps = 2
| ESC first = [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]]
| ESC best = 7 ([[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013|2013]])
| ESC worst = 11 ([[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]])
}}
'''[[Азербайжан]]''' [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы|Еврокөрүнүү балдар ыр сынагында]] 2 жолу катышкан. Эң мыкты чыгуусу [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]]-жылы - 7-орун болгон. Эң начар чыгуусу [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013|2013]]-жылы - 11-орун болгон.<ref name=Azerbaijan>{{cite web|title=Azerbaijan in the Junior Eurovision Song Contest|url=http://www.junioreurovision.tv/page/country-profile?country=37|publisher=EBU|accessdate=30-сентябрь 2016|date=2013}} {{ref-en}}</ref>
== Катышуучулар ==
{| class="wikitable sortable"
!Жыл
!Өткөрүлүүчү жай
!Аткаруучу
!Чыгарма
!Котормо
!Орун
!Упай
|-
| [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2012|2012]]
| {{FL-NET}} [[Амстердам]]
| Suada Alakbarova & Omar Sultanov
| Girls and Boys (Dünya Sənindir)
| Кыз балдар жана (Дүйнө сеники)
| 11
| 49
|-
| [[Еврокөрүнүү балдар ыр сынагы 2013|2013]]
| {{FL-UKR}} [[Киев]]
| Rustam Karimov
| Me and My Guitar
| Мен жана менин гитара
| 7
| 66
|}
== Эскертмелер ==
{{Булактар}}
== Шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20121226095727/http://esckaz.com/jesc Сынак боюнча маалымат] ESCKAZ.com
{{Еврокөрүнүү балдар ыр сынагындагы өлкөлөр}}
[[Категория:Азербайжан музыкасы]]
hzsxjv29o5ljw2cqfj016bbl9xki1kn
Еврокөрүнүү ыр сынагы 2014
0
39251
664329
569017
2026-11-02T03:00:23Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664329
wikitext
text/x-wiki
{{Еврокөрүнүү маалымат жашыгы
|Логотип = [[Файл:Esc2014logoshchb.png|300px]]
|Жарымфиналдарга бөлүштүрүү =
|1-жарымфинал = [[6-май]] [[2014-жыл]]<ref name="Grand Final">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=89193&_t=eurovision_2014_grand_final_set_for_10_may Eurovision 2014 Grand Final set for 10 May] {{ref-en}}</ref>
|2-жарымфинал = [[8-май]] [[2014-жыл]]<ref name="Grand Final" />
|Финал = [[10-май]] [[2014-жыл]]<ref name="Grand Final" />
|Алып баруучулар = [[Николай Коппел]]<br> [[Пилоу Асбек]]<br> [[Лисе Рөнне]]
|Мүдүр = {{FL-NOR}} [[Йон Ула Санн]]
|Кожоюн телеканал = {{FL-DEN}} [[Danmarks Radio|DR]]
|Өткөрүлүүчү жай = {{FL-DEN}} [[Дания]], [[Копенгаген]], [[B&W залдары|«B&W» залдары]]<ref name="Host City">{{cite web|title=Copenhagen announced as host city of Eurovision 2014|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=89733&_t=copenhagen_announced_as_host_city_of_eurovision_2014#comments|publisher=Eurovision.tv|accessdate=2 September 2013}}</ref>
|Жеңүүчү ыр = аныктала элек
|Добуш берүү ыкмасы = телекөрүүчүлөр/калыстар: 50/50<ref>{{Cite web |title=EBU confirms 50/50 vote for Eurovision Song Contest |url=http://esctoday.com/news/read/12655 |access-date=2013-05-20 |archive-date=2008-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081211002140/http://www.esctoday.com/news/read/12655 |dead-url=yes |accessdate=2013-05-20 |archivedate=2008-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211002140/http://www.esctoday.com/news/read/12655 }}</ref>
|Өлкөлөрдүн саны = 37
|Алгачкы катышуу =
|Кайрылуу = {{ESC-POL}}<br>{{ESC-POR}}
|Баш тартуу = {{ESC-BUL}}<br>{{ESC-CYP}}<br>{{ESC-SER}}<br>{{ESC-CRO}}
|Нөл упай = аныктала элек
|мурунку = <small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013|2013]]</small>
|кийинки = <small>[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2015|2015]]</small>
|theme = #JoinUs/#БизгеКошулгула<ref name="Slogan">[http://www.eurovision.tv/page/news?id=eurovision_2014_slogan_revealed_join_us Eurovision 2014 slogan revealed: 'Join Us'!]</ref>
}}
[[Файл:ESC 2014 Map.svg|302px|thumb|right|
{{legend|#782167|Катышуусун тактаган өлкөлөр}}
{{legend|#22B14C|Аткаруучусун же ырын тандаган өлкөлөр}}
{{legend|#FFC20E|Катышуудан баш тарткан өлкөлөр}}
{{legend|#C0C0C0|Катышууга мүмкүнчүлүгү жок же кызыктар эмес өлкөлөр}}]]
[[Файл:ESC 2014 Semi-Finals.svg|thumb|right|302px|
{{legend|#D40000|Биринчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}}
{{legend|#FFAAAA|Биринчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}}
{{legend|#000080|Экинчи жарымфиналдын өлкөлөрү.}}
{{legend|#5599FF|Экинчи жарымфиналда добуш берүүчү өлкөлөр.}}]]
'''Еврокөрүнүү ыр сынагы 2014''' ({{lang-en|Eurovision Song Contest 2014}}; {{lang-fr|Concours Eurovision de la chanson 2014}}; {{lang-da|Det Europæiske Melodi Grand Prix 2014}}) — [[Еврокөрүнүү ыр сынагы|«Еврокөрүнүүнүн»]] 59-сынагы, ал [[Малмө|Малмдө]] өткөн «[[Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013|Еврокөрүнүү 2013]]» сынагынын жеңүүчү өлкөсүндө, [[2014-жыл]]дын 6-майынан 10-майына чейин [[Дания|Данияда]] өтөт. Данияга жеңишти «[[Only Teardrops]]» деген ыры менен [[Эммили де Форест]] аттуу ырчы алып келген, добуштардын жыйынтыгынан соң 281 упай менен 1-орунду ээлеген.
Эки жарымфиналдардын өткөрүлүүсү [[6-май]] жана [[8-май]]га туш келди, ал эми финалдык шоу [[10-май]]га белгиленди<ref>{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=35383&_t=the_organisers_of_the_eurovision_song_contest_whats_up|title=The organisers of the Eurovision Song Contest: what's up?|last=Roxburgh|first=Gordon|date=12 May 2011|work=[[European Broadcasting Union]]|accessdate=12 May 2011}}</ref>
== Өткөрүлүүчү жай ==
=== Өткөрүлүүчү жайды тандоо ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
|width=20%|'''[[Копенгаген]]'''
|width=20%|'''[[Хернинг]]'''
|width=20%|'''[[Ольборг]]'''
|-
| [[Паркен (стадион)|Паркен]]<br />Батырымдуулугу: 38 000
| [[Jyske Bank Boxen]]<br />Батырымдуулугу: 15 000 ч/н
| [[Gigantium]]<br />Батырымдуулугу: 8 500
|-
| [[Файл:Parken 3.jpg|225px]]
| [[Файл:Jyske Bank Boxen.jpg|225px]]
| [[Файл:Gigantium isarena.jpg|225px]]
|-
|Стадиондо [[Еврокөрүнүү 2001]] ыр сынагы өткөрүлгөн.
| [[2010-жыл]]ы ачылган. Еврокөрүнүү үчүн дат улуттук тандоосу [[Dansk Melodi Grand Prix]] сынагынын финалы өтүп туруучу жай.
|Аренада [[2006]], [[2010]] жана [[2012 жыл]]дары [[Dansk Melodi Grand Prix]] сынагынын финалдары өткөн.
|}
== Катышуучулар ==
=== Чучукулак кармоо ===
{| class="wikitable" width=100%
|-
! style="width:16%;"| 1-себет
! style="width:16%;"| 2-себет
! style="width:16%;"| 3-себет
! style="width:16%;"| 4-себет
! style="width:16%;"| 5-себет
! style="width:16%;"| 6-себет
|-
| valign="top" |
* {{ESC-ALB}}
* {{ESC-MAC}}
* {{ESC-MNT}}
* {{ESC-SLV}}
* {{ESC-SWI}}
| valign="top" |
* {{ESC-EST}}
* {{ESC-FIN}}
* {{ESC-ICE}}
* {{ESC-LAT}}
* {{ESC-LIT}}
| valign="top" |
* {{ESC-AZE}}
* {{ESC-BEL}}
* {{ESC-GEO}}
* {{ESC-RUS}}
* {{ESC-UKR}}
| valign="top" |
* {{ESC-ARM}}
* {{ESC-BLG}}
* {{ESC-GRE}}
* {{ESC-IRE}}
* {{ESC-NET}}
| valign="top" |
* {{ESC-AUS}}
* {{ESC-HUN}}
* {{ESC-POL}}
* {{ESC-SM}}
| valign="top" |
* {{ESC-MAL}}
* {{ESC-MOL}}
* {{ESC-POR}}
* {{ESC-ROM}}
|}
=== Биринчи жарымфинал ===
Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана {{ESC-DEN}}, {{ESC-SPA}}, {{ESC-FRA}} добуш беришет<ref name="Allocation Draw Result"/>.
{| class="sortable wikitable" width=100%
|-
! №
! Өлкө
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Упай
! Орун
|-class="sortbottom" style="background:#cccccc;"
|colspan="8" align="center"|'''Биринчи бөлүк'''<ref name="Allocation Draw Result"/>
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-ALB}}
| [[Албан тили|Албанча]]
| [[Херциана Матмуя]]<ref name=Albania>{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=herciana_matmuja_wins_festivali_i_kenges|title=Herciana Matmuja wins Festivali i Këngës!|work=Eurovision.tv|accessdate=29 December 2013}}</ref>
| «[[One Night’s Anger]]»<ref name=Albania/>
| «Түндүн каардуулугу»
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-ARM}}
|
| [[Aram Mp3]]<ref>{{cite web|title=Armenia: Aram MP3 Is Off To Copenhagen|url=http://eurovoix.com/2013/12/31/aram-mp3-armenia-is-off-to-copenhagen/|work=Eurovoix|last=Granger|first=Anthony|accessdate=31 December 2013|date=31 December 2013}}</ref>
| 14-март 2014<ref>{{cite web|url=http://escxtra.com/2014/03/song-presentation-14-march/|title=Armenia: Song Presentation on 14 March|publisher=escxtra.com|accessdate=2014-03-07|archivedate=2014-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140307025144/http://escxtra.com/2014/03/song-presentation-14-march/}}</ref>
|
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-AZE}}
|
| [[Диляра Казимова]]<ref name=Azerbaijan>{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=dilara_wins_boeyuek_shn_in_azerbaijan|title=Dilara wins Böyük Səhnə in Azerbaijan|work=eurovision.tv|accessdate=3 March 2014}}</ref>
| 15-март 2014<ref name="Azerbaijan"/>
|
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-EST}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Estonia">{{cite web|title=Estonia sends Tanja to Copenhagen!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=estonia_sends_tanja_to_copenhagen|work=eurovision.tv|accessdate=1 March 2014}}</ref>
| [[Татьяна Михайлова|Таня]]<ref name="Estonia" />
| «[[Amazing (Танянын ыры)|Amazing]]»<ref name="Estonia" />
| «Ажайып»
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-ICE}}
| [[Исланд тили|Исландча]], [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Iceland">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=iceland_and_the_winner_is_pollapoenk|title=Iceland: And the winner is Pollapönk!!|work=Eurovision.tv|accessdate=15 February 2014}}</ref>
| «[[Pollapönk]]»<ref name="Iceland" />
| «[[Enga fordóma]]»<ref name="Iceland" />
| «Жалган көз карашсыз»
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-LAT}}
|[[Англис тили|Англисче]]<ref name=Latvia>{{cite web|title=Aarzemnieki takes the honours in Latvia|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=aarzemnieki_takes_the_honours_in_latvia|work=eurovision.tv|accessdate=22 February 2014}}</ref>
| «[[Aarzemnieki]]»<ref name="Latvia"/>
| «[[Cake to Bake]]»<ref name="Latvia"/>{{ref|a|1}}
| «Торт бышыруу»
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-RUS}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Russia2>{{cite web|last=Vranis|first=Michalis|url=http://www.esctoday.com}}</ref>
| «[[Сёстры Толмачёвы]]»
| «[[Shine]]»
| «Жаркыра»
|
|
|-
| align=center| 01-08
| {{ESC-SWE}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Sweden">{{cite web|title=Sweden: Sanna Nielsen wins Melodifestivalen!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=sweden_sanna_nielsen_wins_melodifestivalen|work=eurovision.tv|accessdate=8 March 2014}}</ref>
| [[Санна Нилсен]]<ref name="Sweden" />
| «[[Undo (Санна Нилсендин ыры)|Undo]]»<ref name="Sweden" />
| «Жокко чыгаруу»
|
|
|-class="sortbottom" style="background:#cccccc;"
|colspan="8" align="center"|'''Экинчи бөлүк'''<ref name="Allocation Draw Result"/>
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-BLG}}
|
| 16-март 2014<ref name="Calendar">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/calendar|title=Eurovision Song Contest Calendar|work=eurovision.tv|accessdate=2 October 2013}}</ref>
| 16-март 2014<ref name="Calendar"/>
|
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-HUN}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Hungary">{{cite web|title=András Kállay-Saunders to represent Hungary!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=andras_kallay-saunders_to_represent_hungary|work=eurovision.tv|accessdate=22 February 2014}}</ref>
| [[Андраш Каллаи-Сондерс]]<ref name="Hungary"/>
| «[[Running (Андраш Каллаи-Сондерстин ыры)|Running]]»<ref name="Hungary"/>
| «Чуркоо»
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-MOL}}
|
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
|
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-MNT}}
| [[Англис тили|Англисче]], [[Черногор тили|Черногорчо]]<ref name=Montenegro>{{cite web|title=Tonight: The premiere of Sergej's Moj Svijet|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=tonight_a_premiere_of_sergejs_moj_svijet|accessdate=9 March 2014}}</ref>
| [[Сергей Четкович]]<ref name="Montenegro" />
| «[[Moj svijet]]»<ref name="Montenegro" />
| «Менин дүйнөм»
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-NET}}
| [[Англис тили|Англисче]]
| «[[The Common Linnets]]»<ref name="Netherlands">{{cite web|title=The Common Linnets to sing "Calm After The Storm"|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=the_common_linnets_song_title_revealed|work=eurovision.tv|accessdate=4 March 2014}}</ref>
| «[[Calm After The Storm]]»<ref name="Netherlands" />
| «Бороондон кийинки тынчуу»
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-POR}}
|
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
|
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-SM}}
|
| [[Валентина Монетта]]<ref name="valentina"/>
| 14-март 2014<ref>{{cite web|last=Nowacki|first=Callum|title=San Marino: Song Revealed on March 14th|url=http://eurovoix.com/2014/01/29/san-marino-song-revealed-on-march-14th/|publisher=Eurovoix.com|accessdate=29 January 2014}}</ref>
|
|
|
|-
| align=center| 09-16
| {{ESC-UKR}}
|[[Англис тили|Англисче]]
| [[Мария Яремчук]]<ref name=ticktock>{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=maria_yaremchuk_is_the_ukrainian_winner|title=Maria Yaremchuk is the Ukrainian winner!|last=Omelyanchuk|first=Olena|work=Eurovision.tv|date=21 December 2013|accessdate=21 December 2013}}</ref>
| «[[Tick-Tock]]»<ref name=Ukraine/>
| «Тик-так»
|
|
|-
|}
: 1.{{note|a}}Ыр англис тилинде, бирок ал латышча бир нече сөз камтыйт.
=== Экинчи жарымфинал ===
Жарымфиналдын төмөнкү катышуучу – өлкөлөрү, жана {{ESC-UK}}, {{ESC-GER}}, {{ESC-ITA}} добуш беришет<ref name="Allocation Draw Result"/>.
{| class="sortable wikitable" width=100%
|-
! №
! Өлкө
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Упай
! Орун
|-class="sortbottom" style="background:#cccccc;"
|colspan="8" align="center"|'''Биринчи бөлүк'''<ref name="Allocation Draw Result"/>
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-AUS}}
|
|[[Кончита Вурст]]<ref name="Conchita">{{cite news|title=Conchita Wurst soll Österreich beim Song Contest vertreten|url=http://www.nachrichten.at/nachrichten/kultur/Conchita-Wurst-soll-Oesterreich-beim-Song-Contest-vertreten;art16,1192384|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->|accessdate=10 September 2013|newspaper=nachrichten.at|date=10 September 2013|language=German|trans_title=Conchita Wurst will represent Austria at the Song Contest}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=conchita_wurst_to_represent_austria_in_2014 |title=Conchita Wurst to represent Austria in 2014 |accessdate=10 September 2013 |publisher=eurovision.tv |work=[[European Broadcasting Union]] |last=Brey |first=Marco |date= 10 September 2013}}</ref>
| 18-март 2014<ref name="Austria">{{Cite web |title=Conchita Wurst stelt op 7 maart Eurovisielied voor|url=http://www.eurosong.be/59967/conchita-wurst-stelt-op-7-maart-eurovisielied-voor |work=eurosong.be |accessdate=19 January 2014 |date=19 January 2014|language=Dutch|trans_title=Conchita Wurst announces on March 7 Eurovision Song}}</ref>
|
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-GEO}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Georgia>{{Cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=three_minutes_to_earth_for_georgia|title="Three Minutes to Earth" for Georgia|accessdate=24 February 2014|publisher=eurovision.tv}}</ref>
| «[[The Shin]]» жана [[Марико Эбралидзе]]<ref name="Georgia" />
| «[[Three Minutes to Earth]]»<ref name="Georgia" />
| «Жерге чейин үч мүнөт»
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-ISR}}
| [[Англис тили|Англисче]], [[Жөөт тили|Жөөтчө]]<ref name=Israel>{{Cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=israel_chooses_same_heart_for_copenhagen|title=Israel chooses "Same Heart" for Copenhagen!|accessdate=5 March 2014|publisher=eurovision.tv}}</ref>
| [[Мэй Фейнголд]]<ref name="Israel" />
| «[[Same Heart]]»<ref name="Israel" />
| «Баягы эле жүрөк»
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-LIT}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Lithuania>{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=attention_europe_vilija_sings_for_lithuania|title=“Attention” Europe! Vilija sings for Lithuania|work=eurovision.tv|accessdate=1 March 2014}}</ref>
| [[Вилия Матачүнайте]]<ref name="Lithuania" />
| «[[Attention (ыр)|Attention]]»<ref name="Lithuania" />
| «Көңүл бургула»
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-MAL}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Malta">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=firelight_to_represent_malta|title=Firelight to represent Malta|work=eurovision.tv|accessdate=8 February 2014}}</ref>
| «[[Firelight]]»<ref name="Malta" />
| «[[Coming Home (Firelight ыры)|Coming Home]]»<ref name="Malta" />
| «Үйгө кайрылуу»
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-NOR}}
|
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
| 15-март 2014<ref name="Calendar"/>
|
|
|
|-
| align=center| 01-07
| {{ESC-POL}}
| [[Поляк тили|Полякча]], [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Poland2>{{cite web|url=http://escxtra.com/2014/02/donatan-cleo-eurovision/|title=Poland: Donatan & Cleo to Eurovision!|work=escxtra.com|accessdate=25 February 2014|archivedate=2014-08-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140818073048/http://escxtra.com/2014/02/donatan-cleo-eurovision/}}</ref>
| [[Донатан]] менен [[Клео (ырчы)|Клео]]<ref name=Poland2/>
| «[[My Słowianie|My Słowianie (Slavic Girls)]]»<ref name=Poland2/>
| «Биз-славяндарбыз»
|
|
|-class="sortbottom" style="background:#cccccc;"
|colspan="8" align="center"|'''Экинчи бөлүк'''<ref name="Allocation Draw Result"/>
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-BEL}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name=Belarus>{{cite web|url=http://www.esctoday.com/73394/belarus-teo-copenhagen/|title=Belarus: TEO to Copenhagen!|work=esctoday.com|accessdate=10 January 2014}}</ref>
| [[TEO]]<ref name=Belarus/>
| «[[Cheesecake (ыр)|Cheesecake]]»<ref name=Belarus/>
| «Чизкейк»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-FIN}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Finland">{{cite web|title=Finland: Softengine win UMK 2014|url=http://www.esctoday.com/75104/finland-softengine-win-umk-2014/|last=Lewis|first=Pete|work=Esctoday.com|accessdate=1 February 2014|date=1 February 2014}}</ref>
| «[[Softengine]]»<ref name="Finland"/>
| «[[Something Better]]»<ref name="Finland"/>
| «Жакшыраак бир нерсе»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-GRE}}
|
| 11-март 2014
| 11-март 2014
|
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-IRE}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Ireland">{{cite web|title=Ireland: Can-Linn to Copenhagen!|url=http://escxtra.com/2014/03/can-linn-copenhagen/|publisher=escxtra.com|accessdate=1 March 2014|archivedate=2014-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301021220/http://escxtra.com/2014/03/can-linn-copenhagen/}}</ref>
| «[[Can-linn]]» жана [[Кейси Смит]]<ref name="Ireland" />
| «[[Heartbeat (Кейси Смиттин ыры)|Heartbeat]]»<ref name="Ireland" />
| «Жүрөк согулушу»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-MAC}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Macedonia">{{cite web|title=FYR Macedonia: ‘To The Sky’ (Pobeda) presented|url=http://escxtra.com/2014/02/sky-pobeda-presented/|publisher=escxtra.com|accessdate=22 February 2014|archivedate=2014-10-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141007175423/http://escxtra.com/2014/02/sky-pobeda-presented/}}</ref>
| [[Тодевска-Дапчевич, Тияна|Тияна Дапчевич]]<ref name="Macedonia" />
| «[[To the Sky]]»<ref name="Macedonia" />
| «Асманга»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-ROM}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Romania">{{cite web|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=paula_and_ovi_to_represent_romania|title=Paula and Ovi to represent Romania!|publisher=eurovision.tv|accessdate=1 March 2014}}</ref>
| [[Паула Селинг]] жана [[Чернаутяну, Овидиу|Ови]]<ref name="Romania" />
| «[[Miracle (Паула Селинг жана Овинин ыры)|Miracle]]»<ref name="Romania" />
| «Керемет»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-SLV}}
| [[Англис тили|Англисче]], [[Словен тили|Словенче]]<ref name="Slovenia">{{cite web|title=Tinkara Kovač wins EMA 2014|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=tinkara_kovac_wins_ema_2014|work=eurovision.tv|accessdate=8 March 2014}}</ref>
| [[Тинкара Ковач]]<ref name="Slovenia" />
| «[[Spet (Round and Round)]]»<ref name="Slovenia" />
| «Кайрадан кайра»
|
|
|-
| align=center| 08-15
| {{ESC-SWI}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Switzerland">{{cite web|title=Switzerland: Sebalter to Copenhagen!|url=http://www.esctoday.com/74907/switzerland-sebalter-copenhagen/|work=esctoday.com|accessdate=1 February 2014}}</ref>
| [[Sebalter]]<ref name="Switzerland"/>
| «[[Hunter of Stars]]»<ref name="Switzerland"/>
| «Жылдыздардын мергени»
|
|
|-
|}
=== Финал ===
{| class="sortable wikitable" width=100%
|-
! №
! Өлкө
! Тил
! Аткаруучу
! Ыр
! Котормо
! Упай
! Орун
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-DEN}} (кожоюн)
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Belgium">{{cite web|title=It's Basim for Denmark to Copenhagen!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=its_basim_for_denmark_to_copenhagen|publisher=eurovision.tv|accessdate=8 March 2014}}</ref>
| [[Басим]]<ref name="Belgium" />
| «[[Cliche Love Song]]»<ref name="Belgium" />
| «Сүйүү жөнүндө ыр»
|
|
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-FRA}}
| [[Француз тили|Французча]]<ref name="France">{{cite web|title=It's Moustache for France!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=its_moustache_for_france|publisher=eurovision.tv|accessdate=2 March 2014}}</ref>
| «[[Twin Twin]]»<ref name="France" />
| «[[Moustache (ыр)|Moustache]]»<ref name="France" />{{ref|b|2}}
| «Мурут»
|
|
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-GER}}
|
| 13-март 2014<ref name="Calendar"/>
| 13-март 2014<ref name="Calendar"/>
|
|
|
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-ITA}}
| [[Италян или|Италянча]]<ref name="Italy">{{cite web|title=Italy: Emma will sing La Mia Città|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=95103&_t=italy_emma_will_sing_la_mia_citta|publisher=eurovision.tv|accessdate=25 January 2014}}</ref>
| [[Марроне, Эмма|Эмма Марроне]]<ref name="Italy" />
| «[[La mia città]]»<ref name="Italy" />
| «Менин шаарым»
|
|
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-SPA}}
| [[Испан тили|Испанча]], [[Англис тили|Англисче]]<ref name="Spain">{{cite web|title=Ruth Lorenzo wins in Spain!|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=ruth_lorenzo_wins_in_spain|publisher=eurovision.tv|accessdate=22 February 2014}}</ref>
| [[Рут Лоренсо]]<ref name="Spain" />
| «[[Dancing in the Rain]]»<ref name="Spain" />
| «Жамгыр астында бийлөө»
|
|
|-
| align=center| 01-26
| {{ESC-UK}}
| [[Англис тили|Англисче]]<ref name="UnitedKingdom">{{cite web|title=Molly Smitten-Downes to represent the UK|url=http://www.eurovision.tv/page/news?id=molly_smitten-downes_to_represent_the_uk|publisher=eurovision.tv|accessdate=3 March 2014}}</ref>
| [[Молли Смиттен-Даунс|Молли]]<ref name="UnitedKingdom" />
| «[[Children of the Universe]]»<ref name="UnitedKingdom" />
| «Ааламдын балдары»
|
|
|}
:2.{{note|b}}Ыр француз тилинде, бирок ал англисче жана испанча бир нече сөз камтыйт.
== Болжолдуу кайрылуу ==
* {{ESC-CZE}} — 2014-жылы кайрылып келиши мүмкүн.<ref>[http://www.esctoday.com/?p=37548&utm_source=dlvr.it&utm_medium=facebook esctoday.com " Blog Archive " Czech Republic won’t be in Sweden 2013<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>
== Болжолдуу дебют жана кайрылуу ==
* {{ESC-AND}} — 2010-жылдан бери сынакка катышпайт.
* {{ESC-LEB}} — Ливан никогда не участвовал на конкурсе песни «Евровидение». Дебют Ливана на Евровидении должен был состояться в 2005 году, была даже выбрана участница — Алин Лахуд. Но Европейский вещательный союз запретил стране исключить из трансляции выступление участника от Израиля, в результате чего Télé Liban снялся с конкурса.
* {{ESC-LIE}} — Лихтенштейн первоначально надеялся принять участие в 2013 году, но не смог это сделать, так как он не был принят в ЕВС. Источник утверждает, что в 2013 была малая возможность участия, но в 2014 году возможно страна примет участие.
* {{ESC-LUX}} — Исполнительный продюсер национальной телекомпании RTL недавно заявил, что у них не будет никаких проблем, чтобы снова вернуться на конкурс.
* {{ESC-MOR}} — Последнее участие страны, оно же единственное, было в 1980 году.
* {{ESC-MON}} — Последнее участие страны на конкурсе было в 2006 году.
* {{ESC-SLK}} — Последнее участие страны на конкурсе было в 2012 году.
* {{ESC-TUR}} — На пресс-конференции в 10 мая 2013 года, Йон Ола Санд сказал, что были переговоры, которые должны были придать интерес к отсутствующим странам на Евровидении 2013 года.
* {{FL-TUN}} [[Тунис]] — Тунисская телерадиокомпания ERTT изначально была одной из основательниц Европейского Вещательного союза в 1950, хотя и не находилась географически на территории Европы. Тунис поначалу не был заинтересован в участии на Евровидении. Единственная попытка участия была предпринята лишь в 1977, перед предстоящим в то время конкурсом. Однако узнав, что на Евровидении участвует Израиль, страна тут же сняла свою заявку. Тунис стал первой из трёх стран (вместе с Марокко и Ливаном), которые когда-либо снимали свою заявку с этого конкурса из-за участия Израиля, имеющего политические конфликты со многими арабскими странами.
* {{FL-KAZ}} [[Казакстан]] — Казахстан ведет переговоры, чтобы присоединиться к ЕВС. Очень возможно, что Казахстан также присоединится к конкурсу Евровидение в ближайшее время.
== Эскертмелер ==
{{reflist|3}}
== Шилтемелер ==
{{Commons категория|Eurovision Song Contest 2013|Еврокөрүнүү ыр сынагы 2013}}
* [http://eurovision.se/ Еврокөрүнүү 2013 ырасмый сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120826120005/http://www.eurovision.se/ |date=2012-08-26 }}
* [http://eurovision.tv Еврокөрүнүүнүн ырасмый сайты]
* [https://web.archive.org/web/20130220190214/http://www.esckaz.com/2013/ ESCKaz сайтындагы Еврокөрүнүү 2013 жаңылыктары]
{{Еврокөрүнүү ыр сынагы 2014}}
{{Еврокөрүнүү ыр сынагы жылдар боюнча}}
[[Категория:Еврокөрүнүү ыр сынагы]]
1gzlelheq08uzs9u3zp20f3dnjtc5l4
Кульмбах
0
54762
664350
600439
2026-11-02T07:11:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664350
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox German location
|type = Stadt
|image_coa = DEU Kulmbach COA.svg
|lat_deg = 50 |lat_min = 06
|lon_deg = 11 |lon_min = 26
|image_plan = Kulmbach in KU.svg
|state = Bayern
|region = Oberfranken
|district = Кульмбах
|elevation = 325
|area = 92.77
|population = 27368
|Stand = 2006-12-31
|postal_code = 95312-95326
|area_code = 09221
|licence = KU
|Gemeindeschlüssel= 09 4 77 128
|divisions = 37 [[Ortsteil]]e
|Adresse = Marktplatz 1<br/>95326 Kulmbach
|website = [http://www.stadt-kulmbach.de/ www.stadt-kulmbach.de]
|mayor = Хенри Шрам
|party = CSU
}}
'''Кульмбах''' - [[Германия|Германиянын]] [[Бавария|Бавария Жериндеги] шаар. [[Кульмбах (район)|Кульмбах районуна]] карайт. [[Жогорку Франкония|Жогорку Франкония]] административдик округуна тиешелүү. Калкы — 26 768 (2010-ж.). Аянты — 92.77 км2.
[[Файл:Plassenburg oben.jpg|thumb|Жогорудан Плассенбургдун көрүнүшү]]
[[Файл:Panorama kulm2.jpg|center|thumb|800px|Кульмбах, Плассенбург жана шаар борборунун жогорудан көрүнүшү (''Иннерштадт'')]]
[[Файл:Kumbach1b.jpg|thumb|center|thumb|400px| Кульмбахтын тарыхый көрүнүшү]]
[[Файл:Kommunbräu.jpg|thumb| ''Кульмбахер Кооперативдик сыразаводу'' эски тегирмендеги сыра чыгаруучу завод]]
[[Файл:KulmbachBierfest.jpg|thumb|Flags in Kulmbach's ''Альштадтагы'' сыра фестивалы учурундагы Кульмбахтагы желектер]]
[[Файл:Kulmbach Spitalkirche Tor.jpg|thumb|Храм-ооруканага кириш]]
[[Файл:Kulmbach church 'Zu Unserer Lieben Frau' (aka).jpg|thumb|Рим-католик ''Богоматердин чиркөөсү''.]]
<gallery>
File:Roterturmku.jpg|Кызыл сепил
File:Petrikircheku.JPG|Ыйык Петрдун чиркөөсү
</gallery>
[[Файл:KulmbachRathaus.jpg|thumb|Кульмбах ратушасы сыра фестивалы учурунда салттуу баррельдер менен]]
==Тышкы шилтемелер==
{{Commons|Kulmbach}}
{{Wikisource|Topographia Franconiae (Franken): Culmbach|Kulmbach in the Topographia Franconiae (Mathäus Merian)}}
* [http://www.kulmbach.de/ Kulmbach official home page]
* [http://www.landschaftsmuseum.de/Seiten/Info/Kulmbach-1.htm From the History of Kulmbach (Upper Main Landscape Museum)]
* [http://80.152.234.131/cgi-bin/guestimage.html Live webcam with view of the market square] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410082438/http://80.152.234.131/cgi-bin/guestimage.html |date=2014-04-10 }}
*{{HdBG GKZ|9477128}}
* History of Kulmbach: [https://web.archive.org/web/20150411225402/http://kulmbach.bayern-online.de/die-stadt/kultur/geschichte/]
[[Категория:Кульмбах (район)]]</text>
[[Категория:Бавария шаарлары]]
fht0da1nr8iqo1s6dodv4p97ja7s2wu
Жон Фицжералд Кеннеди
0
54874
664331
594683
2026-11-02T03:49:37Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664331
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:John F. Kennedy, White House color photo portrait.jpg|thumb|Жон Фитцжералд Кеннеди (1961).]]
'''Жон Фицжералд Кеннеди''' (англисче John Fitzgerald «Jack» Kennedy; 29. 5. 1917, АКШ, Массачусетс штаты, Бруклин шаары – 22. 11. 1963, [[АКШ]], Техас штаты, [[Даллас шаары]]) – мамлекеттик жана саясий ишмер, АКШнын 35-[[Президент|президенти]] (1961–63), миллионер католиктин үй-бүлөсүнөн. <br>
== Тарыхы ==
1940-ж. Гарвард университетин бүтүргөн. <br>
1941–45-жылдары флот офицери, 1947–61-жылдары АКШ демократиялык партиясынан АКШ Конгрессинин өкүлдөр палатасына мүчө, 1953–61-жылдары Массачусетс штатынан Сенаттын мүчөсү, Президент катары социалдык-экономикалык реформалардын чектелген программасын сунуш кылган. <br>
Согуштук блокторду жана АКШнын куралдуу күчтөрүн чыңдоого аракеттенген, ошондой эле дүйнөдөгү күчтөрдүн өз ара катышынын өзгөрүшүн эске алып, СССРге реалдуу мамиле жасоого үндөгөн. <br>
Кеннеди Бруклинде, Массачусетс штатында, [[Жозеф П. Кеннеди|Жозеф П.Кеннеди]] жана Роуз Кеннединин үй-бүлөсүндө туулган. Кеннедилердин тукуму катары ал 1940-жылы Гарвард университетин аяктайт, андан кийинки жылы АКШ нын Аскердин-деңиздик резервине кирет. <br>
[[Экинчи дүйнөлүк согуш|Экинчи Дүйнөлүк Согуш]] учурунда Кеннеди [[Тынч океан|Тынч океандагы]] салгылаштарда РТ кайыктарынын бир катарына башчылык кылып, кызматы үчүн аскердик-деңиз флотунун жана деңиз жөө аскерлеринин медалына ээ болот. <br>
Согуштан кийин Кеннеди Массачутетстин 11-шайлоо округун АКШ нын эл өкүлдөр Палатасында 1947-жылдан 1953-жылга чейин көрсөтүп турган. Андан кийин ал АКШ нын Сенатына шайланып, Массачусетстин кичи сенатору катары 1953-жылдан 1960-жылдары иштеген. <br>
Сенатта кызмат кылып жүргөн кезинде, 1956-жылы, ал "[[Каармандык өрнөктөрү (китеп)|Каармандык өрнөктөрү]]" (Profiles in Courage) деген биографиялык чыгармасын жарыялап, кийинки 1957-жылы Пулитцердик сыйлыкка ээ болот. <br>
Жон Фицжералд Кеннединин «Каармандык өрнөктөрү» китебинин кыргыз тилиндеги алгачкы котормосу «Роза Отунбаеванын демилгеси» эл аралык коомдук фонду тарабынан бир нече жылдан бери жүзөгө ашырылып келе жаткан англис, орус жана башка тилдерден түздөн-түз кыргыз тилине которуу иш-аракетинин жаңы бир мөмөсү болуп калды. <ref>Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. — Б.: Аркус, 2020. — 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– <nowiki>ISBN 978-9967-9213-4-4</nowiki>. </ref> <br>
1960-жылкы президенттик шайлоодо Кеннеди вице-президент болуп ошол кезде иштеп жаткан, республикачыл атаандашы Ричард Никсонду араңдан зорго жеңип чыгат. <br>
1963-жылдын ноябрында Кеннеди Техас, Далласта киши колунан каза табат. <br>
Ли Харви Освальд буга кылмыштуу деп камакка алынат, бирок аны эки күндөн кийин Жек Руби өлтүрүп таштагандыктан сотко берилген жок. Президенттикти мурастоо Мыйзамына ылайык вице-президент [[Линдон Б. Жонсон]] ошол эле күнү президент катары ант берген. <br>
FBI жана Уоррен комиссиясы расмий түрдө Освальд жалгыз өлтүргүч деген жыйынтыкка келишкени менен ар кыл топтор Кеннеди уюшулган кутумдун курмандыгы болду деп жоромол кылып келишет. <br>
Кеннеди өлгөндөн кийин анын көп сунуштары кабыл алынган, анын ичинде 1964-жылкы Жарандык укуктар боюнча Мыйзам жана 1964-жылкы кирешелер боюнча Мыйзам да бар. <br>
== Колдонулган адабият ==
* Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон [[Тынчтыкбек Чоротегин]]. — Б.: Аркус, 2020. — 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– ISBN 978-9967-9213-4-4. <br>
* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9
* John F. Kennedy. Profiles in Courage. Harper & Brothers. 1956. – Pages 272. – ISBN 978-0-06-095544-1. <br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.azattyk.org/a/usa_john_kennedy_profiles-in-courage_kyrgyz_translation_blog/30402703.html Жаңы котормо: Жон Кеннеди баалаган каарман сенаторлор] <br>
* http://www.bookrags.com/Profiles_in_Courage ''Profiles in Courage'' Summary, Analysis and Discussion
* http://www.straightdope.com/columns/031107.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515053431/http://www.straightdope.com/columns/031107.html |date=2008-05-15 }}
* https://web.archive.org/web/20220705153304/http://www.mansionbooks.com/BookDetail.php?bk=209
== Ички шилтемелер ==
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
{{DEFAULTSORT:Кеннеди, Жон Фицжералд}}
{{АКШ президенттери}}
[[Категория:Президенттер]]
[[Категория:АКШ]]
[[Категория:Туулгандар 1917-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 1963-жылы]]
[[Категория:Саясатчылар]]
[[Категория:Мамлекет башчылары]]
[[Категория:Дүйнө]]
[[Категория:Саясат таануу]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Туулгандар 29 Май (Бугу)]]
[[Категория:Өлгөндөр 22 Ноябрь (Жетинин айы)]]
[[Категория:Инсандар:АКШ]]
[[Категория:Мамлекеттик ишмерлер]]
ta0gfl4kpm15bfxqtksfrdub6k935x0
Бүхенбойрен
0
58736
664318
579032
2026-11-02T00:00:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664318
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Бүхенбойрен
|расмий аталышы = Büchenbeuren
|сүрөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Büchenbeuren COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=55 |lat_sec=17
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=16 |lon_sec=47
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Рейн-Хунсрүк
|таблицадагы район = Рейн-Хунсрүк (район){{!}}Рейн-Хунсрүк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Фридеман Бух
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,00
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 460
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1715
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 06543
|почта индекси = 55491
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SIM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 1 40 024
|Commons түрмөгүндө = Büchenbeuren
|сайты = http://www.buechenbeuren.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Бүхенбойрен''' ({{lang-de|Büchenbeuren}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Рейн-Хунсрүк (район)|Рейн-Хунсрүк]] районуна кирет.
Калкы — 1715 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 6,00 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 1 40 024''. Муниципалитеттин башчысы — Фридеман Бух.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20161025211153/http://www.buechenbeuren.de/ Расмий сайты]
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Рейн-Хунсрүк району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
q26tij31aawxhuo9pfjqtvfjcus8dnn
Иллерих
0
59041
664333
597911
2026-11-02T04:28:47Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664333
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Иллерих
|расмий аталышы = Illerich
|сүрөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Illerich COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=50 |lat_min=12 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=10 |lon_sec=47
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Кохем-Целль
|таблицадагы район = Кохем-Целль (район){{!}}Кохем-Целль
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хельмут Брауншедель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7,74
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 365
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 715
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 02653
|почта индекси = 56814
|почта индекстери =
|автоунаа коду = COC
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 1 35 042
|Commons түрмөгүндө = Illerich
|сайты = http://www.illerich.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Иллерих''' ({{lang-de|Illerich}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Кохем-Целль (район)|Кохем-Целль]] районуна кирет.
Калкы — 715 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 7,74 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 1 35 042''. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Брауншедель.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20161001170244/http://illerich.de/ Расмий сайты]
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Кохем-Целль району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
abf1tbt6t45cvaic0ppuxpkf697z2ph
Иррель
0
59058
664334
599123
2026-11-02T04:45:47Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664334
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Иррель
|расмий аталышы = Irrel
|сүрөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Irrel COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=50 |lat_sec=50
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=27 |lon_sec=22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Айфель-Битбург-Прүм
|таблицадагы район = Айфель-Битбург-Прүм (район){{!}}Айфель-Битбург-Прүм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Хас
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7,05
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 170
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1383
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 06525
|почта индекси = 54666
|почта индекстери =
|автоунаа коду = BIT
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 2 32 063
|Commons түрмөгүндө = Irrel
|сайты = http://www.irrel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Иррель''' ({{lang-de|Irrel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Айфель-Битбург-Прүм (район)|Айфель-Битбург-Прүм]] районуна кирет.
Калкы — 1383 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 7,05 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 2 32 063''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Хас.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20220319154637/http://www.irrel.de/ Расмий сайты]
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Айфель-Битбург-Прүм району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
gguksd4b1n9mw189vvzyimjxd73mugv
Маннебах (Саарбург)
0
59269
664362
581688
2026-11-02T09:04:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664362
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Маннебах (Саарбург)
|расмий аталышы = Mannebach (bei Saarburg)
|сүрөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=49 |lat_min=38 |lat_sec=06
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=30 |lon_sec=34
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Рейнланд-Пфальц
|таблицадагы облус = Рейнланд-Пфальц
|район түрү = Германия району{{!}}Району
|район = Трир-Саарбург
|таблицадагы район = Трир-Саарбург (район){{!}}Трир-Саарбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Манфред Арнольди
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,02
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 250
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 360
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 06581
|почта индекси = 54441
|почта индекстери =
|автоунаа коду = TR
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 07 2 35 082
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.mannebach.info/
|сайтынын тили = de
}}
'''Маннебах (Саарбург)''' ({{lang-de|Mannebach (bei Saarburg)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Рейнланд-Пфальц]] [[Германия Жерлери|жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Трир-Саарбург (район)|Трир-Саарбург]] районуна кирет.
Калкы — 360 киши (2013-жыл)<ref>[http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf Statistisches Landesamt Rheinland-Pfalz – Bevölkerung der Gemeinden am 31. Dezember 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120131082852/http://www.statistik.rlp.de/fileadmin/dokumente/berichte/A1033_201022_hj_G.pdf |date=2012-01-31 }} (PDF; 727 KB)</ref>. Аянты — 6,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''07 2 35 082''. Муниципалитеттин башчысы — Манфред Арнольди.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20160501142232/http://www.mannebach.info/ Расмий сайты]
{{Рейнланд-Пфальц райондору}}
{{Германия:Трир-Саарбург району:Шаарлар}}
{{RhinelandPalatinate-geo-stub}}
[[Категория:Рейнланд-Пфальц шаарлары]]
m0dujn8knm4mzmrcn2aktanwglcozx1
Панда
0
59941
664382
544280
2026-11-02T11:46:10Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664382
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:RedPandaFullBody.JPG|thumb|Панда.]]
[[Файл:Red panda eating bamboo at Symbio Wildlife Park.webm|thumb|Панда]]
'''Панда''', кидик панда (''Ailurus fulgens'') – [[жырткычтар]] түркүмүнүн жанаттар тукумундагы сүт эмүүчү. Дене узундугу 51–64 см, куйругу 28–48 см, салмагы 3–48 кг. Жүнү калың, жумшак, жон жагы саргыч-күрөн, курсак жагы кызыл-күрөң (карага чейин) түстө. Түштүк-Батыш Кытайда, Бирма, Непалда кездешет. Деңиз деңгээлинен 2–4 миң м бийик тоодо, бамбук токойлорунда жашайт. Күндүз жыгачтын оюктарында жашынып жатып, түнкүсүн азыгын издейт. Көбүнчө өсүмдүк, кээде майда омурткалуулар менен азыктанат. Жылына бир жолу 1–2 мамалак тууйт. Колго жакшы үйрөнөт, капаста кармаса болот. Ири Панда бамбук аюусу деп аталат.
== Таралышы жана жашоо чөйрөсү ==
Кызыл панда Непалда, Индиянын Сикким, Батыш Бенгалия жана Аруначал-Прадеш штаттарында, Бутанда, Тибеттин түштүгүндө, Мьянманын түндүгүндө жана [[Кытай|Кытайдын]] Сычуань жана Юньнань провинцияларында жашайт<ref>{{Cite web|title=Ailurus fulgens|url=https://www.iucnredlist.org/species/714/110023718|accessdate=2025-01-22|work=www.iucnredlist.org}}</ref>. Дүйнөлүк кызыл панданын потенциалдуу жашоо чөйрөсү 47 100 км2 (18 200 квадраттык чакырым) ашык эмес экендиги бааланууда; бул жашоо чөйрөсү Гималайдын мелүүн аймагында жайгашкан, орточо жылдык температура диапазону 18-24 ° C (64-75 ° F)<ref>{{Cite web|title=Rapid multi-nation distribution assessment of a charismatic conservation species using open access ensemble model GIS predictions: Red panda (Ailurus fulgens) in the Hindu-Kush Himalaya region|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0006320714003887?via%3Dihub|accessdate=2025-01-22|work=www.sciencedirect.com}}</ref>. Бул диапазондун ичинде адатта 2000-4300 м (6600-14 100 фут) бийиктикте катталган<ref>{{Cite web|title=Landscape variables affecting the Himalayan red panda Ailurus fulgens occupancy in wet season along the mountains in Nepal|url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7740865/|accessdate=2025-01-22|work=pmc.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref><ref>{{Cite web|title=Evaluating habitat suitability and potential dispersal corridors across the distribution landscape of the Chinese red panda (Ailurus styani) in Sichuan, China|url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2351989421002559?via%3Dihub|accessdate=2025-01-22|work=www.sciencedirect.com}}</ref>.
==Жүрүш-турушу ==
Кызыл панданы жапайы жаратылышта байкоо кыйын, жана анын жүрүм-турумунун көбү изилдөөлөрүндө туткунда өткөрүлгөн<ref>{{Cite web|title=Reaching over the gap: A review of trends in and status of red panda research over 193 years (1827-2020)|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33794452/|accessdate=2025-01-22|work=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>. Кызыл панда түнкү жана карангы жашоо образын кечели жарык убактарда алып жүрөт, түнкүсүн активдүү мезгилдер арасында уктап турат. Жалпысынан ал ысык болгондо буттары салаңдап турган тармакта жайылып, салкын болгондо жүзүн арткы мүчөлөрү менен жаап, чырмалачтыкта калып, дарактардын же башка бийик жерлерде эс алат же уктап турат. Ал дарактарга чыгуу үчүн ылайыкташкан жана магистралдын ортосунан кармап, башы менен жерге түшөт. Ал жерде шамдагайдык менен, желе же секирип кыймылдайт.
Болгон пандар көбүнчө жалгыз жана территориалдык жаныбарлар болуп саналат<ref>{{Cite web|title=Red Panda. Ailurus fulgens|url=https://www.torontozoo.com/animals/Red%20Panda|accessdate=2025-01-22|work=www.torontozoo.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Enchanting Enigma: The Red Panda|url=https://critterquiz.com/article/the-enchanting-enigma-the-red-panda|accessdate=2025-01-22|work=critterquiz.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250123021616/https://critterquiz.com/article/the-enchanting-enigma-the-red-panda|archivedate=2025-01-23}}</ref><ref>{{Cite web|title=The Red Pandas|url=https://www.mandai.com/en/river-wonders/animals-and-zones/red-panda.html|accessdate=2025-01-22|work=www.mandai.com}}</ref>. Жеке адамдар өзүнүн үй аймагын же территориясынын чектерин заара, кык жана анус жана ансыз эле бездер тарабынан бөлүнгөн заттар менен белгилешет<ref>{{Cite web|title=Fun Facts About Red Pandas|url=https://www.factscrush.com/2023/04/100-fun-facts-about-red-pandas.html|accessdate=2025-01-22|work=www.factscrush.com}}</ref>.
== Кооптонуу ==
Кызыл пандага негизинен анын жашоо чөйрөсүнүн бузулушу жана бөлүкчөлөнүшү коркунуч келтирүүдө, калктын өсүшү, токойлорду кыйратуу, мыйзамсыз дарак токой эмес материалдарды алуу жана малчылар менен үй малдарынын тынчын алууну себеп кылууда<ref>{{Cite web|title=Red panda threats|url=https://redpandanetwork.org/threats|accessdate=2025-01-22|work=redpandanetwork.org}}</ref>. Малдын тыбырчыгы бамбуктун өсүшүнө тоскоол келип жатат, ал эми үзгүлтүксүз токойлорду кесүү кээ бир бамбук түрлөрүнүн калыбына келишин азайтат.
Браконьерлик дагы олуттуу коркунуч болуп эсептелет. Непалда 2008-жылдан 2018-жылга чейин 121 кызыл панданын териси конфискацияланган.
==Колдонулган адабияттар==
* [[“Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы]]: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9
== Шилтемелер ==
<references />
[[Категория:Сүт эмүүчүлөр]]
kh9o0p7aypgub9e0g7v7fgjfacpe61j
Клайнлайнунген
0
63684
664345
613968
2026-11-02T06:31:31Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664345
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Клайнлайнунген
|расмий аталышы = Kleinleinungen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=28 |lat_sec=44
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=9 |lon_sec=47
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Саксония-Анхальт
|таблицадагы облус = Саксония-Анхальт
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зангерхаузен
|таблицадагы район = Зангерхаузен (район){{!}}Зангерхаузен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Моника Брудер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 3,31
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 150
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 138
|элди каттоо жылы = 2006
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 034656
|почта индекси = 06528
|почта индекстери =
|автоунаа коду = MSH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 15 0 87 255
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.kleinleinungen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Клайнлайнунген''' ({{lang-de|Kleinleinungen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Саксония-Анхальт|Саксония-Анхальт жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зангерхаузен (район)|Зангерхаузен]] районуна кирет.
Калкы — 138 киши (31-декабрь, 2006). Болжолдуу аянты — 3,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''15 0 87 255''. Муниципалитеттин башчысы — Моника Брудер.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20070226152547/http://www.kleinleinungen.de/ Расмий сайты]
{{Саксония-Анхальт райондору}}
{{Германия:Зангерхаузен Район:Шаарлар}}
{{SaxonyAnhalt-geo-stub}}
[[Категория:Саксония-Анхальт шаарлары]]
2lz4xvplypalbdm4m6dcpd5nwm15t53
Волькрамсхаузен
0
64698
664319
609511
2026-11-02T00:41:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664319
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Волькрамсхаузен
|расмий аталышы = Wolkramshausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen_Wolkramshausen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=25 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=45 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Тюрингия
|таблицадагы облус = Тюрингия
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Нордхаузен
|таблицадагы район = Нордхаузен (район){{!}}Нордхаузен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вольфганг Моргенстерн
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 10,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 206
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1036
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 036334
|почта индекси = 99735
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NDH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 16 0 62 059
|Commons түрмөгүндө = Wolkramshausen
|сайты = http://www.wolkramshausen.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Волькрамсхаузен''' ({{lang-de|Wolkramshausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Нордхаузен (район)|Нордхаузен]] районуна кирет.
Калкы — 1036 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>[http://www.statistik.thueringen.de/datenbank/TabAnzeige.asp?tabelle=gg000102%7C%7C Thüringer Landesamt für Statistik – Bevölkerung nach Gemeinden, erfüllenden Gemeinden und Verwaltungsgemeinschaften]</ref> Болжолдуу аянты — 10,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 62 059''. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Моргенстерн.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20110719114404/http://www.wolkramshausen.de/ Расмий сайты]
{{Тюрингия райондору}}
{{Германия:Нордхаузен Район:Шаарлар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Категория:Тюрингия шаарлары]]
1latc9oyml5vjk7o8a8p6f62giit1me
Клайнфурра
0
64849
664346
609717
2026-11-02T06:31:36Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664346
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Клайнфурра
|расмий аталышы = Kleinfurra
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen kleinfurra.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=24 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=46 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Тюрингия
|таблицадагы облус = Тюрингия
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Нордхаузен
|таблицадагы район = Нордхаузен (район){{!}}Нордхаузен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бенно Кошоррек
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 18,51
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 205
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1182
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 036334
|почта индекси = 99735
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NDH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 16 0 62 026
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.vg-hainleite.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Клайнфурра''' ({{lang-de|Kleinfurra}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Тюрингия|Тюрингия жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Нордхаузен (район)|Нордхаузен]] районуна кирет.
Калкы — 1182 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |title=Bayerisches Landesamt für Statistik und Datenverarbeitung – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Quartale (hier viertes Quartal, Stichtag zum Quartalsende) |url=https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 |accessdate=2015-09-18 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428054219/https://www.statistikdaten.bayern.de/genesis/online?language=de&sequenz=tabelleErgebnis&selectionname=12411-009r&sachmerkmal=QUASTI&sachschluessel=SQUART04&startjahr=2010&endjahr=2010 }}</ref> Болжолдуу аянты — 18,51 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''16 0 62 026''. Муниципалитеттин башчысы — Бенно Кошоррек.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20070405091527/http://www.vg-hainleite.de/ Расмий сайты]
{{Тюрингия райондору}}
{{Германия:Нордхаузен Район:Шаарлар}}
{{Thuringia-geo-stub}}
[[Категория:Тюрингия шаарлары]]
qrpd7oq3o3sv24yfmjxrcapy4ccgd9k
Букстехуде
0
65540
664316
581743
2026-11-01T23:42:22Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664316
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Букстехуде
|расмий аталышы = Buxtehude
|сурөтү = [[Сүрөт:Buxtehude Heimatmuseum BMK.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Buxtehude COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=28 |lat_sec=37
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=42 |lon_sec=04
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 15 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Юрген Бадур
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 76,49
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 5
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 39748
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04161, auch 04163, 04168
|почта индекси = 21614
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 010
|Commons түрмөгүндө = Buxtehude
|сайты = http://www.stadt.buxtehude.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Букстехуде''' ({{lang-de|Buxtehude}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 39748 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>[http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Болжолдуу Аянты — 76,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 010''. Мэр — Юрген Бадур.
Шаар административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20170705102606/http://www.stadt.buxtehude.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
10f9ntlwgv491u4zojilpnrp1f6uhsa
GPRS
0
79399
664289
640506
2026-11-01T19:24:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664289
wikitext
text/x-wiki
'''GPRS''' (<small>ЭФА:</small> {{IPA|[dʒiːpiːɑːɹˈɛs]}}; {{lang-en|General Packet Radio Service}} — «Жалпы пакеттик радиобайланыш кызматы») — Биринчи мааниси "G" же "GPRS" Ал эми экинчи мааниси "муун", [[Англис тили|англисче]] "generation" деп аталып, ар бир муунга "G" белгиси коюлган.
== Тарыхы ==
=== 1G ===
Алгач бул кызмат 1970-жылдары 1G аталышында иштелип баштап, 1984-жылы ишке киргизилген да, эң жөнөкөй [[интернет]] кызматтарын аткарган. Бул кызмат аналогдук, стандарттык кызмат аткарып, үн кабарларын жеткирген. Анын ылдамдыгы секундасына 1,9 Кбит болгон. Бул интернет ылдамдыгынын биринчи мууну эле.
=== 2G ===
1980-1991-жылдар аралыгында 2G интернет ылдамдыгы пайда болгон. Анын өзгөчөлүгү 1G’га караганда ылдам болуп, жаңы санариптик стандарт, кыска билдирүүлөр үчүн колдоо киргизилген. Анын ылдамдыгы секундасына 9,6-14,4 Кбит болгон. Уюлдук телефондун экранына Е белгиси чыкканы бул кызмат иштеп жатканын билдирет.
=== 2,5G ===
Ал эми 1985-1999-жылдары жаңы ылдамдыктагы 2,5G кызматы ишке киргизилген. Анын өзгөчөлүгү – маалымат топтому жакшырып, экинчи муун тармагы кыйла өнүккөн. Интернет ылдамдыгы секундасына 115 Кбиттен (1 фаза) – 384 Кбитке (2 фаза) жеткен.
=== 3G ===
Бул баскыч өзүнө 1990-2002-жыл-дарды камтып, бул убакыт ичинде интернет ылдамдыгы дагы жогорулаган. Секундасына 3,6 Мбитке жетип, пайдалануу бир топ жакшырган. Бул кызмат иштегенде телефон үлгүсүнө карап дисплейде 3G, 3,5G, Н, Н+ белгилери чыгып турат.
=== 3,5G ===
Кийинки кызмат 3,5G интернети 3G’ны толуктоо максатында ишке киргизилген. Ылдамдыктын тездеши үчүнчү муундун пайдасын арттырган. Секундасына ылдамдык 42 Мбитке жетип, ал 2000-2007-жылдары кызмат кылган.
=== 4G ===
Интернеттин бул мууну азыркы мезгилге туш келип, 4G учурда эң популярдуу болуп жаткан кези. Ал кызматты Кыргызстандагы бир топ уюлдук операторлор пайдаланып, өз кызматтарын кардарларга сунуштап жатышат. Мындай ылдамдыкта интернетти пайдалануу бир топ ыңгайлуу жана пайдалуу. 4G’нын түптөлүп, пайдаланууга берилүүсү 2000-2010-жылдарга туура келет. Анын ылдамдыгы секундасына 100 Мбиттен 1 Гбитке чейин жетет деп айтылганы менен, иш жүзүндө анын жарым ылдамдыгына да жетпейт. Кошумча кызматтары катары жогорку жөндөмдүүлүк, IP – багытталган тармак жана заманбап колдоолорду айтсак болот. 4G кызматын пайдаланганда телефон үлгүсүнө карап биз телефонубуздан көп көргөн LTE, L, 4G жана 4G LTE белгилери экранга чыгып калат.
Бирок адистер муну менен гана чектелбестен, жакынкы арада, тагыраагы 2020-жылга чейин 5G интернетин сунуштоо үстүндө иш алып бара жатышат. [[Кытай|Кытайдын]] "HuaWei" компаниясы интернетти секундасына 10 Гбитке ылдамдатуу үчүн 600 миллион доллар жумшамакчы. Антенна usilivaetsignal интернетке алуу жана модем аркылуу кайрылышат. Antennaustanavlivaetsya чатыр, дубал жана мачталык. 3G/4G интернет сигнал Wi-Fi аркылуу razdaetsignal Интернет деген роутерди жөнөтүлөт. Эгер роутер орнотулган тармак коопсуздук Wi-Fi сырсөзүн тарамдатса болот.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200902012743/https://internet4g-samara.ru/usilenie-interneta |archivedate=2020-09-02 |title=Интернет 4G / 3G уюлдук байланыш операторлорунун күчөтүү. |url=https://internet4g-samara.ru/usilenie-interneta |accessdate=2020-01-24}}</ref>
== Шилтемелер ==
<references />
[[Категория:Интернет]]
ge8j2s8xwrfp8cktfl0iqa1s0715yfy
Касабе суу каналы
0
111890
664342
602423
2026-11-02T05:56:36Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664342
wikitext
text/x-wiki
'''Касабе суу түтүгү''' ({{тил|fa|قنات قصبه}}), Гүнабад каризи же Кихосроу каризи дүйнөдөгү эң байыркы жана эң терең кариз болуп саналат. Байыркы булактарга, Насир Хосроунун сапар катына жана ошондой эле оозеки булактарга таянсак, байыркы заманда аны Кихосроу каризи деп аташкан.
= Гүнабад каризинин ЮНЕСКО бүткүл дүйнөлүк мурастар уюмунда катталышы =
Гүнабад суу түтүгү 2016-жылдын 16-июлунда Туркиянын Станбул шаарында өткөн жыйында ЮНЕСКОнун бүткүл дүйнөлүк мурастар уюмуна Ирандын башка суу каналдары менен бирге катталган.
Гүнабад каризинин тиешелүү документтери 2014-жылы ЮНЕСКОнун руханий жана материалдык мурастарына каттоо үчүн жиберилген жана андан соңку изилдөөл жүргүзүлгөн соң Ирандын каналы катары ЮНЕСКОго катталган. Гүнабад Касабе суу түтүгү 2010-жылы Ирандын маданий мурастар уюму тарабынан 2963 номуру менен Иран улуттук эстеликтер тизмесине катталган. Хорасандын 2500-2700 жыл тарыхы бар ЮНЕСКОго үчүн сунушталган жалгыз эстелиги, Хорасан Резави облусунун түштүк тарабындагы Гүнабад шаарында орун алган.
Гүнабад Касабе суу каналы дүйнөнүн асыл суусу болуп саналат, анын эки негизги өзөгү жана алты жардамчы агымдан түзүлгөн. Суу каналынын башталышы кара тоо этегинде жана суу түтүгүнүн учурдагы сырты аймактын түштүк тарабынан орун алган. Бул суу түтүктүн узундугу 33 км ашык, негизги эне булагынын тереңдиги жердин кыйшыктыгын эске алуу менен 300 метр, ал эми суу берүү өлчөмү секундасына 130 литрди түзөт. <ref>Geography,tribes and minorities in khorasan,Mohammad Ajam, 1992,Tehran also article in qanat seminar2003 Gonabad[https://japan.mfa.gov.ir/en/newsview/536035] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709181643/https://japan.mfa.gov.ir/en/newsview/536035 |date=2021-07-09 }}.</ref><ref name="Qanat">{{cite web|url=http://www.aftabir.com/articles/view/science_education/technical/c3c1183387267p1.php/%d9%82%d9%86%d8%a7%d8%aa-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%d8%b9%d9%84%d9%85%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%86|title=Conference of Qanat in Iran – water clock in Persia 1383|website=www.aftabir.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104082355/http://www.aftabir.com/articles/view/science_education/technical/c3c1183387267p1.php/%d9%82%d9%86%d8%a7%d8%aa-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%d8%b9%d9%84%d9%85%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%86|archive-date=4 November 2013|language=fa}}</ref>
= Кариздин тарыхтагы өзгөчөлүктөрү =
Насер Хосроу суу каналдын тереңдигин 700 газ (кыргызча мааниси 1 газ- 1 чыканак же 50см), ал эми узундугун 4 чакырым деп жазып, төмөдөгү маалымааты да калтырып кеткен: ал Каризден чоң суу агат, суу төрт чакырымга чейин жетет жана аны Кихосроу деп аташат. Археолог Лабаф Ханики Гүанабад суу каналы китебинде мындай деп жазган: Касабе шаарынан баштап Кариздин негизги тамырынын узундугу 131035 метрди түзөт, шаркырап аккан суу Ханик өрөөнүн улай казылган. Бул топурак каналдын булактарынын оозунун айланасындагы чопо калдыктарынын болушу негизги суу түтүгүнүн алгачкы жолунда орун алган Касабе тамыры Ахамениддер доорунда казылган, ал эми суу түтүктүн кийинки тамырлары кургакчыл мезгилдерде казылган. Бирок жер алдында казылган суу түтүгүнүн урашы, байыркыларды башка чара издөөгө түрткү кылган, ушунун кесепетинен 683 метр аралыкта суу түтүктү эки бутака ажыратылган, эгер каналдардын бири урап жабылып кала турган болсо, суу башкасынан чыгып каналдын ичине толуп калбагандай болуп.
= Суу түтүгүнүн негизги аспаптары =
Суу сааты. Иран суу саты эң жөнөкөй аспап, ошол эле учурда аябай так жана дайымкы колдонгонго ылайык, Иран дыйкандарынын жашоосунда, өзгөчө чөлдүү өрөөндө бир топ керектүү аспап болгон. Башка өлкөлөрдүн суу саатынын колдонулушун изилдөө менен Иран суу сааты колдонулушу, таасири абдан жогору тургандыгын ишенимдүү түрдө айтсак болот, ал гана эмес 50 жыл мурун инновациялуу сааттар чыккан соң да алар менен атаандаштык жарата алган, учурдагы дыйкандар суу саатын өзүнүн тактыгына жараша колдонуп келет, ошондуктан Иран суу саатын руханий мурастарга катто зарылдыгы жатат.
*Дөңгөлөк. Дөңгөлөк тегерек аппарат болуп саналат, анын, аркандын жана чаканын жардамы менен булактын же каналдын ичинен топурактарды эшике алып чыккан. Булак дөңгөлөктөрү эки бир жабдыктуу же эки жабдыктуу эки түрү болгон, эки жабдыктуу дөңгөлөктөр, өзгөчө абдан терең булактарды казганда колдонулган.
= Көрүү жана туризм =
Гүнабад Касабе кариз музей катары жайгашкан орду жана байыркылыгы жагынан караганда бул шаардагы эң сонун туристик жай болуп саналат жана жыл сайын дүйнөнүн ар тарабынан көптөгөн туристерди өзүнө тартат. Аталган суу түтүктүн башталышы Гүнабад шаарынын Насир Хосроу көчөсүндө орун алган. Статистикаларга таянсак 2016-жылдын Нооруз майрамында бул суу түтүгүн көргөнү 60 мииңден ашуун туристер келишкен.
= Суу каналы тууралуу даректүү кино тасма =
Гүнабад кариз тууралуу 70 мүнөттүү даректүү тасма, Иран казуу инженерлеринин бул канал жөнүндө баардык казуу иштерин камтып, анын маанилүүлүгүн тереңирээк түшүндүрүү максатында тартылган. Касабе суу түтүгүнүн чөлдүү, кургакчыл шарттагы өрөөндө суу менен камсыздоо ролу аталган даректүү тасмада ачык айкындалат. Касабе суу каналы тууралуу даректүү тасмада Гүнабад аймагынын потенциалы, казуу иштеринин жана аймактын тарыхый орду чагылдырылган. Даректүү тасма долбоору Хорасан Резави облусунун телеканалы жана Хорасан Резави облусунун туристик жана маданий мурастар уюмунун биргелешкен аракети аркасында ишке ашырылган.
= Гүнабаддагы Иран улуттук суу каналдарынын майрамы =
Хорасан облусунун газеталарынын жана маалымат каражаттарынын маалыматына ылайык, Иран суу каналдарынын алгачкы майрамы 2017-жылы 2-февраль айында Гүнабад шаарында Гүнабад Касабе суу каналы Ирандын башка суу каналдарынын дүйнөлүк мурастар тизмесине каттоо себеп болгондугун эске алуу менен Вице-Президент баш болгон ички жана чет элдик коноктордун катышуусу менен өткөрүлгөн.
= Шилтемелер =
*Суу түтүгү Ирандыктардын маданий жана илимий мурасы, Мухаммад Ажам; Гүнабад 2014-жыл
*«Касабе кяризинин улуттук катталышы». Касабе суу түтүгүнүн расмий сайты
*“Касабе суу түтүгүнүн тиешелүү документтери ЮНЕСКОго жиберилди”; Мехр маалымат агентствосу; 2014-жыл
*«Касабе суу түтүгү 2500 жылдык цивилизацияга ээ мурас», Мехр маалымат агентствосу, 2014-жыл
*UNESCO, Qanats of Gonabad
*Онлайн жаңылыктар, Касабе суу түтүгү
*Суу түтүгү Ирандыктардын маданий жана илимий мурасы, Мухаммад Ажам, Улуттук суу түтүк форуму
= Онлайн булактар =
*Парс журналы, Касабе суу түтүгүнүн улуттук майрамы
*Суу түтүгү Ирандыктардын маданий жана илимий мурасы, Гүнабад суу түтүгүнүн экинчи улуттук форуму
*Гүнабад суу түтүгүн каттодон өткөрүү үчүн алгачкы кадамдар
*ИСНА: Суу башы
= Тереңирээк изилдөө жүргүзүү үчүн булактар =
<nowiki>*</nowiki> Мухаммад Ажам,Qanats and its tools waterclock <nowiki>[https://web.archive.org/web/20201101192700/http://parssea.org/?p=2734]</nowiki>
<nowiki>*</nowiki>Qanat Gonabad or Kariz Kai Khosrow <nowiki>[https://web.archive.org/web/20201112205025/http://parssea.org/?p=1371]</nowiki>
<nowiki>*</nowiki> Pars<nowiki>[https://parstoday.com/ja/news/iran-i36410]</nowiki>
* Aftab magazine. [[https://web.archive.org/web/20131104082355/http://www.aftabir.com/articles/view/science_education/technical/c3c1183387267p1.php/%d9%82%d9%86%d8%a7%d8%aa-%d9%85%db%8c%d8%b1%d8%a7%d8%ab-%d9%81%d8%b1%d9%87%d9%86%da%af%db%8c-%d9%88-%d8%b9%d9%84%d9%85%db%8c-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86%db%8c%d8%a7%d9%86 https://web.archive.org/web/20131104082355/http://www.aftabir.com/articles/view/science_education/technical/c3c1183387267p1.php/قنات-میراث-فرهنگی-و-علمی-ایرانیان]]
*
*Борон журналы, Мухаммад Ажам, Суу сааты Ирандын эң так байыркы сааты
*Иран суу түтүгүнүн суу сааты; Парс журналы, Мухаммад Ажам
*Таж Султан Хусейин. Гүнабад тарыхы жана географиясы
*“Суу алуу үчүн техникалуу суу түтүк”
*Суу түтүгү Ирандыктардын маданий жана илимий мурасы, Элдик газета
*Иран таңкы газета
*Гүнабад суу түтүгү, Ражабали Лабоф Ханики
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%82%D9%86%D8%A7%D8%AA_%D9%82%D8%B5%D8%A8%D9%87
[[Категория:Каналдар]]
1k5b5sdhar4br8gv35bbqcq52a46d0c
Каармандык өрнөктөрү (китеп)
0
119801
664337
600029
2026-11-02T05:00:01Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664337
wikitext
text/x-wiki
“Каармандык өрнөктөрү” (англисче “Profiles in Courage”) аттуу чыгарма [[АКШ|АКШны]] 1961—1963-жылдары бийлеген өлкөнүн 35-президенти Жон Фицжералд Кеннеди (John Fitzgerald «Jack» Kennedy; 29.05.1917, Бруклайн — 22.11.1963, Даллас) тарабынан 1956-жылы жазылган. <br>
== Китептин кыскача таржымакалы ==
АКШнын 35-президенти Жон Фицжералд [[Кеннеди Жон Фитцжералд|Кеннеди]] сенатор кезинде, 1956-жылы, ооруканада жаткан учурунда “Каармандык өрнөктөрү” аттуу даректүү публицистикалык китепти жазган. <br>
Анда АКШнын чыгаан 8 сенаторунун айрыкча коомдук саамалыктары эр жүрөктүүлүктүн мисалы катары баяндалат. <br>
Бул китеп 1957-жылы Пулитцер сыйлыгына татыган. <br>
“Роза Отунбаеванын демилгеси” коомдук фонду тарабынан анын кыргызча котормосу 2020-жылдын январында Бишкектеги "Аркус" басмасында жарыяланды. Аны [[Тынчтыкбек Чоротегин|Т. Чоротегин]] англисчеден кыргызчага которгон. <ref>Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. — Б.: Аркус, 2020. — 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– <nowiki>ISBN 978-9967-9213-4-4</nowiki>. </ref> <br>
== Китептин автору тууралуу ==
[[Файл:John F. Kennedy - NARA - 518134.jpg|thumb|left|Жон Ф. Кеннеди]]
Жон Фицжералд Кеннеди (англисче John Fitzgerald «Jack» Kennedy; 29. 5. 1917, АКШ, Массачусетс штаты, Бруклин шаары – 22. 11. 1963, АКШ, Техас штаты, Даллас шаары) – мамлекеттик жана саясий ишмер, АКШнын 35-президенти (1961–63), миллионер католиктин үй-бүлөсүнөн.
1940-ж. Гарвард университетин бүтүргөн. 1941–45-жылдары флот офицери, 1947–61-жылдары АКШ демократиялык партиясынан АКШ Конгрессинин өкүлдөр палатасына мүчө, 1953–61-жылдары Массачусетс штатынан Сенаттын мүчөсү, Президент катары социалдык-экономикалык реформалардын чектелген программасын сунуш кылган. Согуштук блокторду жана АКШнын куралдуу күчтөрүн чыңдоого аракеттенген, ошондой эле дүйнөдөгү күчтөрдүн өз ара катышынын өзгөрүшүн эске алып, СССРге реалдуу мамиле жасоого үндөгөн. Далласта өлтүрүлгөн. <br>
Кеннеди Бруклинде, Массачусетс штатында, Жозеф П.Кеннеди жана Роуз Кеннединин үй-бүлөсүндө туулган. <br>
Кеннедилердин тукуму катары ал 1940-жылы Гарвард университетин аяктайт, андан кийинки жылы АКШнын Аскердин-деңиздик резервине кирет. Экинчи Дүйнөлүк Согуш учурунда Кеннеди Тынч океандагы салгылаштарда РТ кайыктарынын бир катарына башчылык кылып, кызматы үчүн аскердик-деңиз флотунун жана деңиз жөө аскерлеринин медалына ээ болот. <br>
Согуштан кийин Кеннеди Массачутетстин 11-шайлоо округун АКШ нын эл өкүлдөр Палатасында 1947-жылдан 1953-жылга чейин көрсөтүп турган. Андан кийин ал АКШ нын Сенатына шайланып, [[Массачусетс|Массачусетстин]] кичи сенатору катары 1953-жылдан 1960-жылдары иштеген. <br>
Сенатта кызмат кылып жүргөн кезинде ал "Кайраттуулуктун багыттары" деген биографиялык чыгармасын жарыялап, Пулитцердик сыйлыкка ээ болот. <br>
1960-жылкы президенттик шайлоодо Кеннеди вице-президент болуп ошол кезде иштеп жаткан, республикачыл атаандашы Ричард Никсонду араңдан зорго жеңип чыгат. <br>
1963-жылдын ноябрында Кеннеди Техас, Далласта киши колунан каза табат. <br>
Ли Харви Освальд буга кылмыштуу деп камакка алынат, бирок аны эки күндөн кийин Жек Руби өлтүрүп таштагандыктан сотко берилген жок. <br>
Президенттикти мурастоо Мыйзамына ылайык вице-президент Линдон Б. Жонсон ошол эле күнү президент катары ант берген. FBI жана Уоррен комиссиясы расмий түрдө Освальд жалгыз өлтүргүч деген жыйынтыкка келишкени менен ар кыл топтор Кеннеди уюшулган кутумдун курмандыгы болду деп эсептешет. <br>
Кеннеди өлгөндөн кийин анын көп сунуштары кабыл алынган, анын ичинде 1964-жылкы жарандык укуктар боюнча Мыйзам жана 1964-жылкы кирешелер боюнча Мыйзам да бар. <br>
== Адабият ==
* Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. — Б.: Аркус, 2020. — 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– ISBN 978-9967-9213-4-4. <br>
* “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 4-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2012. 832 бет, илл. ISBN 978 9967-14-104-9
* John F. Kennedy. Profiles in Courage. Harper & Brothers. 1956. – Pages 272. – ISBN 978-0-06-095544-1. <br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.azattyk.org/a/usa_john_kennedy_profiles-in-courage_kyrgyz_translation_blog/30402703.html Жаңы котормо: Жон Кеннеди баалаган каарман сенаторлор] <br>
* http://www.bookrags.com/Profiles_in_Courage ''Profiles in Courage'' Summary, Analysis and Discussion
* http://www.straightdope.com/columns/031107.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080515053431/http://www.straightdope.com/columns/031107.html |date=2008-05-15 }}
* https://web.archive.org/web/20220705153304/http://www.mansionbooks.com/BookDetail.php?bk=209
== Ички шилтемелер ==
[[Категория:Китептер]]
[[Категория:АКШ]]
[[Категория:Дүйнө]]
[[Категория:Адабият]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:XIX кылым]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Маданият]]
lktijuqplkrbas6030ya3ul0s4g76ui
Майдан Конституции
0
120565
664354
548436
2026-11-02T08:38:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664354
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Площадь Конституции Харьков.jpg|280px|thumb|«Майдан Конституции» бекети]]
{{Холодногорско-Заводская сызык}}
'''Майдан Конституции''' ({{Lang-uk|Майдан Конституції}}, {{audio|LL-Q8798 (ukr)-Tohaomg-Майдан Конституції.wav| }}'','' 2015-жылдын 20 ноябрына чейин ''―'' {{Lang-ru|'''Советская'''}}, {{Lang-uk|'''Радянська'''}}<ref>https://city.kharkov.ua/documents/docs/48723/dodatok.doc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220103131019/https://city.kharkov.ua/documents/docs/48723/dodatok.doc |date=2022-01-03 }} 45 бет</ref>) — [[Харьков метросу|Харьков метросунун]] [[Холодногорско-Заводская сызык|Холодногорско-Заводская сызыгындагы]] бекет. 1975-жылы 23-августда ачылган.
== Булактар ==
[[Категория:Метро бекеттери]]
46zpm5ld8rmk9ds2t8udvkdbsn0lmkg
Мен киммин? (тасма 1998)
0
121774
664365
476149
2026-11-02T09:26:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664365
wikitext
text/x-wiki
{{Тасма
|КыргАталышы = Мен киммин?
|НукураАталышы ={{lang-zh|我是誰}}<br />{{lang-en|Who Am I?}}
|Сүрөт = Мен киммин.jpg
|Ширина = 290px
|Жанры =
|Режиссёру =
|Продюсери = Барби Танг<br />Леонард Хо (аткаруучу)<br />Жонни Ли<br />Бас ван Дер Рее<br />
|Сценарийи = [[Жеки Чан]] <br />Сьюзан Чан<br />Ли Рейнолдс
|Актёрлор = [[Жеки Чан]] <br>Мишель Ферре<br>Мираи Ямамото
|Оператору = Хан Сан Пун
|Композитору =
|Хореографсы =
|Компания =
|Бюджети =
|Киреше =
|Өлкө = {{HKG}}<br />{{JPN}}<br/>{{USA}}
|Тили = [[Англис тили|Англисче]]<br/>[[Кытай тили|Кытайча]]
|Узактыгы = {{Өлкө желеги|Гонконг}} — 120 мүнөт<br>{{Өлкө желеги|АКШ}} — 108 мүнөт
|Жыл = [[1998]]
|Кийинки фильм =
| imdb_id =
|Сайт =
}}
'''«Мен киммин?»''' ({{lang-zh|我是誰}}, [[пиньинь]] Wǒ shì shuí, кант. Ngo⁵ Si⁶ Seoi⁴; {{lang-en|Who Am I?}}) — 1998-жылы тартылган [[Гонконг|Гонконгдун]] эксклюзивдүү комедиялык тасмасы, режиссер Бенни Чан жана [[Жеки Чан]], ошондой эле башкы ролду ойногон. Тасма 1998-жылы 17-январда Гонконгдо жарык көргөн. Ошондой эле Чандын англисче сценарий жана сценарий боюнча тартылган экинчи тасмасы, биринчиси - Ницца Гай мырза .
== Мазмуну ==
[[Түштүк-Африка Республикасы|Түштүк Африканын]] токойлорунун бир жеринде, көп улуттуу аскердик бөлүк, Атайын күчтөр бөлүмү колоннаны буктурмага салып, жакында эле ачылган [[Метеорит|метеориттен]] алынган өтө жогорку учуучу кошулмада иштеген бир нече илимпозду уурдап [[Метеорит|кетишет]] . Операторлордун арасында " [[Жеки Чан]] " деп аныкталган [[Гонконг|Гонконгдун]] жараны бар. ЦРУ Морганга окуяны териштирүүнү тапшырып, өзүнүн жана жаңы отставкадагы генерал Шермандын жеке пайдасы үчүн уурдоону уюштургандыгын билбейт. Ошол эле учурда ЦРУ дагы бир оперативдүү операцияны Түштүк Африкада дагы бир жашыруун операцияны дайындайт.
Жеки африкалык [[Велд|велдттеги]] уруулук кыштакта ойготот, кырсыктан алган жаракатынан дароо эле айыгып кетет; Натыйжада, жергиликтүү тургундар анын атын сурашканда, ал өзүнөн "Мен киммин?" деп жооп берет жана жергиликтүү тургундар да ошондой деп аталат. Уруулар ага кулаган тик учактын калдыктарын жана бортунда каза болгондордун мүрзөлөрүн көрсөтүшөт. Ал бир нече жума бою өз жараларынан айыгып, уруунун маданияты менен таанышат. Бир нече чакырым алыстыктан [[Ралли|митингге чыккан унааларды]] байкап калгандан кийин, "Мен киммин?" айыл менен коштошууну жана цивилизацияга кайтып келүүнү сунуштайт. Ал жапониялык митингдин кош айдоочусу Юки менен инисин жыланды чагуудан куткарып, жарыштын аягына чыгууга жардам берүүнү сунуш кылат.
[[Йоханнесбург|Йоханнесбургга]] жеткенде, "Мен киммин?" Кристин Старкка жолугуп, анын митингдеги укмуштуу окуялары жөнүндө маектешүүгө жиберилген. Бирок, Морган "Мен киммин?" Деген сөздү угат. өлтүрүү үчүн атуучу топ жиберет. Ошондой эле Морган өзүнүн шериктеши болуп көрүнүп, ага коркунуч туулса, аны менен байланышууну сунуш кылат. Кол салгандардан качып кеткенден кийин Кристин өлгөн оперативдердин биринин табылгаларынын кагазына жазылган жашыруун кодду жарып, аларды [[Нидерланд|Голландиядагы]] [[Роттердам|Роттердамга]] алып барат. "Мен киммин?" жана Кристин Юки менен коштошуп, анын ким экендигине байланыштуу көбүрөөк жооп табуу үчүн Роттердамга жөнөшөт.
Роттердамда "Мен киммин?" Кристин чындыгында анын чалууларын тыңшаган ЦРУнун жашыруун агенти экендиги аныкталат. Кимге ишенерин билбей, Шермандын мушташуучулары менен салгылашып, жалгыз ''Виллемсверф'' асман тиреген имаратта окумуштууларды уурдоонун артындагы ''мастерлерди табат'' . Морган менен Генерал Шерман жер үстүндөгү курамды Армано аттуу күчтүү курал сатуучуга сата тургандыгы белгилүү болот. Интернеттеги бүтүмдүн аякташын күтүп жатып, үч киши "Мен киммин?" Деп кофе-брейк өткөрүү үчүн жыйындар бөлмөсүнөн чыгышат. аралаш маалыматты камтыган дискти уурдайт. Ал ошондой эле бүтүмдү жокко чыгарып, акча каражатын курал-жарак сатуучусун ачууланткан балдар кайрымдуулук фондуна жөнөтөт. Бир жолу ал Морганын чыккынчылыгын тапканда, "Мен киммин?" Морганды өлтүрүүгө аракет кылат, бирок Моргандын чабуулчуларына тоскоол болот. Имараттан чыккандан кийин Моргандын чабуулчулары менен "Мен киммин?" Нидерланддар Королдук деңиз корпусу менен биргеликте Эразмус көпүрөсүн жана Морган бурчун курчоого алуу үчүн "В планын" аткарууга чакырган Кристин менен бир топ топтор. Кристин Морганды тепкилеп, аны камакка алып, "Мен киммин?" дискти көпүрөдөн ыргытып, Кристинге Африкага кайтып барарын айтат.
== Каармандарда ==
{{Каармандарда (үстүндө)}}
{{Каармандарда|[[Жеки Чан]]||Жеки Чан a.k.a "Мен киммин?"|}}
{{Каармандарда|[[Мишель Ферре]]|журналист|Кристин Старк|}}
{{Каармандарда|[[Мираи Ямамото]]||Юки|}}
{{Каармандарда|[[Рон Смержак]]|атайын агент|Морган|}}
{{Каармандарда|[[Эд Нельсон]]|генерал|Шерман|}}
{{Каармандарда|[[Дэвид Влок]]|коргоочулардын башчысы||}}
{{Каармандарда|[[Майкл Йен Ламберт]]||Питер|}}
{{Каармандарда|[[Чип Брэй]]|сатып алуучу-ортомчу||}}
{{Каармандарда|[[Юнг Кван]]|[[цайлифо]] боюнча эксперт|}}
{{Каармандарда|[[Рон Смуренбург]]|[[тхэквондо]] боюнча эксперт||}}
{{Каармандарда|[[Яник Мбали]]||Бабо|}}
{{Каармандарда|[[Вашингтон Хксиоло]]|кол башчы||}}
{{Каармандарда (түбүндө)}}
== Ссылки ==
* {{imdb title|id=0127357|title=«Мен киммин?»}}
* [https://web.archive.org/web/20200806183218/http://hkmdb.com/db/movies/view.mhtml?id=8330&display_set=eng «Мен киммин?»] hkmdb.com сайтынла6
* [http://www.hkcinemagic.com/en/movie.asp?id=212 «Мен киммин?»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200918100848/http://hkcinemagic.com/en/movie.asp?id=212 |date=2020-09-18 }} hkcinemagic.com сайтында
[[Категория:Гонконг тасмалары]]
[[Категория:Аңглис тилиндеги тасмалар]]
bua84uqgmthsrxztr5k1xicdpyr85ko
Мария Шарапова
0
122481
664363
602498
2026-11-02T09:11:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664363
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Sharapova_at_the_Mutua_Madrid_Open_2015.jpg|280px|thumb|Мария Юрьевна Шарапова]]
'''Мария Юрьевна Шарапова''' (1987-жылы 19-апрелде туулган) — [[Орусия]]лык [[теннис]]чи, дүйнөнүн экс-биринчи ракеткасы, жеңүүчү 2004-2014-жылдардагы беш чоң шлем, тарыхтагы "карьера шлеми" деп аталган он аялдын бири (Чоң шлемдин бардык турнирлеринде жеңишке жетишкен, бирок ар кайсы жылдары), дүйнөдөгү спортчулардын арасында [[Жарнама|жарнамалык]] кирешелердин лидерлеринин бири. Орусиянын эмгек сиңирген спорт чебери.
== Бизнес ==
* Фирмалардын "жүзү" (Nike, Head, Supergroup, Evian, Porsche, [[Samsung]]<ref>[http://lenta.ru/news/2012/04/03/sharapova/ Мария Шарапова на три года стала лицом Samsung]</ref>, Colgate<ref>[http://www.newsru.com/sport/01apr2006/sharapova.html Мария Шарапова — новое лицо Colgate]</ref>, Palmolive<ref>{{Cite web |title=Очередной контракт Марии Шараповой |url=http://www.sportmanagement.ru/events.php?id=1511 |accessdate=2020-12-21 |archivedate=2008-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080221112435/http://www.sportmanagement.ru/events.php?id=1511 }}</ref>).
* Мурдагы фирмалардын "бети" (TAG Heuer<ref>{{Cite news|title=Производитель часов TAG Heuer отказался продлевать контракт с Шараповой|url=http://www.rbc.ru/business/08/03/2016/56de9c4c9a794762458f2fcc|accessdate=2017-07-17}}</ref>, Avon<ref>{{Cite web|url=http://cosmetology-info.ru/6388/news-Mariya-SHarapova-perestanet-predstavlyat-aromat-Avon/|title=Мария Шарапова перестанет представлять аромат Avon.|publisher=cosmetology-info.ru|accessdate=2017-07-17}}</ref>)
* Форбстун маалыматы боюнча, 2004-жылы ал 18,2 миллион доллар киреше тапкан <ref name="forbes">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080222104710/http://www.gorod.lv/novosti/15650/forbs_o_rossiyskoy_fabrike_millionerov |archivedate=2008-02-22 |title=Список знаменитостей России — Форбс |url=http://www.gorod.lv/novosti/15650/forbs_o_rossiyskoy_fabrike_millionerov |accessdate=2020-12-21}}</ref>. 2010-жылдын 1-майынан 2011-жылдын 1-майына чейинки мезгилде Шарапова журналдын версиясы боюнча эң көп маяна алган спортчулардын тизмесине кирген. Анын ушул мезгилдеги кирешеси 24,2 миллион долларга бааланган<ref>{{Cite web |title=Шарапова — в списке самых высокооплачиваемых спортсменов по версии «Forbes» |url=http://www.onlinesport.ru/?id=12082&m1=10 |accessdate=2020-12-21 |archivedate=2011-10-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111012085441/http://onlinesport.ru/?id=12082&m1=10 }}</ref>. 2013-жылы ал тогузунчу жолу катары менен дүйнөдөгү эң көп маяна алган аял спортчу аталды. Форбстун маалыматы боюнча, 2012-жылдын июнунан 2013-жылдын июнуна чейин Шарапованын жалпы кирешеси 29 миллион долларды түзгөн.
* 2005-жылы Forbes Шарапованы "дүйнөдөгү эң таасирдүү 100 жылдыздын" катарына кошкон, ал бул тизмедеги жалгыз орус аял болгон<ref>{{Cite web|url=http://www.kommentator.ru/sport/2005/s0618-1.html|title=Мария Шарапова — в списке самых влиятельных мировых знаменитостей|accessdate=2008-01-23|archive-date=2008-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20080220090529/http://www.kommentator.ru/sport/2005/s0618-1.html|dead-url=yes|archivedate=2008-02-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080220090529/http://www.kommentator.ru/sport/2005/s0618-1.html}}</ref> .
* 2009-жылы ноябрь айында Финансы журналынын версиясы боюнча ал Россиянын эң бай спортчуларынын рейтингинин башында турган<ref name="mr720777">{{Cite web|url=http://www.mr7.ru/life/money/story_20777.html|title=Самые богатые спортсмены России|accessdate=2009-11-23|archive-date=2009-11-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20091125073943/http://www.mr7.ru/life/money/story_20777.html|dead-url=yes|archivedate=2009-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091125073943/http://www.mr7.ru/life/money/story_20777.html}}</ref>.
* 2020-жылы ал Форбстун версиясы боюнча 2010-жылдагы эң көп акы төлөнгөн орусиялык спортчулардын рейтингинин башында турган<ref>{{Cite web|url=https://www.vedomosti.ru/society/news/2020/02/27/823952-tennisistka-sharapova-stala-samim-visokooplachivaemim-sportsmenom|title=Forbes назвал Шарапову самой высокооплачиваемой спортсменской десятилетия|publisher=Ведомости|accessdate=2020-02-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/newsroom/biznes/393887-sharapova-stala-samoy-vysokooplachivaemoy-rossiyskoy-sportsmenkoy-2010-h|title=Шарапова стала самой высокооплачиваемой российской спортсменкой 2010-х годов по версии Forbes {{!}} Бизнес|publisher=Forbes.ru|accessdate=2020-02-27}}</ref>.
==Эскертмелер ==
{{Эскертмелер}}
[[Категория:Туулгандар 1987-жылы]]
27vnu3rpu3zlize7sjxre18zvqb70r2
Казакстандагы нааразылык жүрүштөр (2022)
0
126259
664339
646842
2026-11-02T05:08:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664339
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox civil conflict
|кагылыш= Казакстандагы нааразылык жүрүштөр (2022)
|бөлүгү =
|сүрөт= 2022 Kazakhstan protests — Aqtobe, January 4 (01).jpg
|башжазуу=
|дата=[[5 январь]] — [[улантылууда]]
|орун= {{Желек|Казакстан}} [[Казакстан]]
|себеп= Суютулган газдын баасы 120 теңгеге көтөрүлгөнү
|өзгөрүүлөр= *Суютулган газдын баасынын убактылуу төмөндөшү;
*утилизациялык чогултууларды жокко чыгаруу;
*Аскар Маминдин өкмөтүнүн отставкасы;
*Казакстандын Коопсуздук кеңешинин төрагалыгынан кетиши;
*ЖККУнун Казакстандагы тынчтыкты сактоо операциясы.
|каршы тарап1= {{Желек|Казакстан}} '''[[Казакстан|Казак оппозициясы]]'''
|каршы тарап2 = {{Желек|Казакстан}} '''Казакстан бийлиги'''<br>[[Файл:Kazakhstan Armed Forces Flag.svg| 24px|border]] [[Казакстан Куралдуу Күчтөрү]]<br>[[Файл:Символика КНБ Эмблема Флаг Шеврон Трафарет 021012.jpg|24px|border]] [[Казакстан Улуттук Коопсуздук Комитети|КР УКК]]<br>{{Желек|Казакстан}} [[Казакстан полициясы]]<br> [[Файл:Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | 24px | border]] [[Жаматтык коопсуздук жөнүндө келишим уюму|ЖККУ]]
|колбашчы1 =
|колбашчы2= [[Файл:Flag of the President of Kazakhstan.svg | 24px | border]] [[Касым-Жоомарт Токоев]] <br> {{Желек|Казакстан}} [[Аскар Мамин]] <br> {{Желек|Казакстан}} [[Алихан Исмаилов]] <br> {{Желек|Казакстан}} [[Эралы Токчанов]] <br> {{Желек|Казакстан}} [[Нурсултан Назарбаев]] <br>[[Файл:Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | 24px | border]]{{Желек|Армения}} [[Никол Пашинян]] <br> [[Файл:Flag of the Collective Security Treaty Organization.svg | 24px | border]]{{Желек|Орусия}} Андрей Сердюков
|күчтөр1 = Белгисиз
|күчтөр2= 3,770<ref name="troops">{{cite news|last1=Pannier|first1=Bruce|title=Analysis: The Consequences Of Inviting Russian-Led CSTO Troops Into Kazakhstan|url=https://www.rferl.org/a/kazakhstan-csto-troop-russia-analysis/31642847.html|agency=RFE/RL|date=6 January 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107125248/https://www.rferl.org/a/kazakhstan-csto-troop-russia-analysis/31642847.html|archive-date=7 January 2022|quote=Russia is reportedly sending 3,000 soldiers to Kazakhstan, Belarus some 500, Tajikistan 200, and Armenia 70, with Kyrgyzstan set to decide on January 7.}}</ref>
|жоготуулар1='''238''' каза тапты <br> '''4353''' ашуун жабыркады <br> '''6000''' ашуун камакка алынды
|author =
|url =
|title =
|publisher =
|date =
|access-date =
|жалпы жоготуулар=
|жоготуулар2 = '''19''' каза тапты <br> '''3398''' жабыркады<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220325224645/https://ortcom.kz/ru/novosti/1642262903 |archivedate=2022-03-25 |title=архив көчүрмөсү |url=https://ortcom.kz/ru/novosti/1642262903 |accessdate=2024-04-06}}</ref>
}}
'''Казакстандагы нааразылык жүрүштөр''' андан кийинки аталуусу '''Кандуу каңтар''' ({{lang-kk|Қаңды қаңтар, Қаңтар оқиғасы, Қаңтар}}) ― [[Казакстан|Казакстандагы]] 2022-жылдын 2―11-январь күндөрү болгон нааразылык жүрүштөр.
[[Казакстан|Казакстандагы]] нааразылык акциялары 2022-жылдын 2-январында суюлтулган газдын [[Казакстан Республикасынын президенти|баасы кескин көтөрүлгөндөн кийин башталган. Казакстандын президенти]] [[Касым-Жомарт Токаев|Касым-Жомарт Токаевдин айтымында]], бул көрүнүш 2022-жылдын 1-январынан тарта суюлтулган газга баа электрондук соода аянтчалары жана биржалары аркылуу түзүүлүшүнө толугу менен өткөрүлгөнү менен шартталган. Ал эми, өзгөчө күнөө Казакстандын Энергетика министрлигине, ошондой эле Казмунайгаз жана Казакгаз – газ менен камсыздоочу ири компанияларга илинген<ref name="Акорда 5 января">[https://www.akorda.kz/ru/glava-gosudarstva-kasym-zhomart-tokaev-provel-soveshchanie-po-voprosam-socialno-ekonomicheskoy-situacii-v-strane-505729 Глава государства Касым-Жомарт Токаев провел совещание по вопросам социально-экономической ситуации в стране]</ref>.
Нааразылык жүрүштөр Жаңы-Өзөн шаарында башталып, бирок бат эле башка шаарларга жайылды: [[Алмата|Алматы]], Актау, [[Актөбө]], [[Караганды|Караганда]], [[Нур-Султан]], [[Чымкент]], [[Көкчө-Тоо]] жана Уральск<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://vlast.kz/novosti/48030-siloviki-primenili-v-otnosenii-protestuusih-v-almaty-svetosumovye-granaty.html|title=Силовики применили в отношении протестующих в Алматы светошумовые гранаты - Аналитический интернет-журнал Vласть}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://eurasianet.org/kazakhstan-gas-price-hike-fuels-zhanaozen-protests|title=Kazakhstan: Gas price hike fuels Zhanaozen protests {{!}} Eurasianet}}</ref><ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.rferl.org/a/kazakhstan-enrgy-price-protests-zhanaozen/31637647.html|title=Sharp Energy Price Hike Triggers Protests In Kazakhstan}}</ref>. Кээ бир шаарларда нааразылык акциялары баш аламандыкка учурады<ref name="unrest">{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/13354181|title=Протесты в Казахстане. Онлайн}}</ref>.
Митингчилер экономикалык талаптардан саясий талаптарга өтүштү — өкмөт менен президент Токаевдин отставкага кетиши, [[Аким|ар бир облустун жана шаардын акимдерин]] элдик шайлоо өткөрүү, 1993-жылкы Конституцияны кайтаруу, өлкөнүн 81 жаштагы биринчи президенти, нааразылык акциялары башталган маалдаКазакстандын Коопсуздук кеңешинин төрагасы жана Казакстандын Конституциялык кеңешинин мүчөсү [[Нурсултан Назарбаев|Нурсултан Назарбаевдин]] кол тийбестиктигин алып салуу жана саясаттан баш тартуу. Нааразылык акциясы ЖККУнун күчтөрүн Казакстанга киргизүүгө алып келген.
== Мурдагы окуялар ==
; Демографиялык, экономикалык көрүнүш
[[Файл:Плотность_населения_Казахстана.png|thumb| Казакстандын 2016-жылдагы калктын жыштыгы]]
[[1997|1997-жылы]] бийлик борборду Алматыдан Акмолага (1998-жылдан – Астанага, 2019-жылдан – Нур-Султанга) көчүрүү чечимин кабыл алган. Которушунун негизги себеби түштүк региондорунун жыштыгы жана жумушу азыраак түндүк аймактарынан өнүккөн шаарларга миграцияны стимулдаштыруу болгон<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/2002/071/analit03.php|title=Перенос столицы из Алма-Аты в Астану и его влияние на миграционные процессы в Казахстане}}</ref>. Борбордун которулушуна карабастан, Алма-Ата шаарынын калкы 1994-жылдагы<ref name="hist">[http://alamata.narod.ru/old/history.htm АЛМАТЫ: ВЧЕРА, СЕГОДНЯ, ЗАВТРA…]</ref> 2020-жылы 1,9 млн. адамга өстү<ref name="Stat">{{Cite web|url=https://stat.gov.kz/region/268020|title=Г.АЛМАТЫ|accessdate=2022-01-08|archivedate=2021-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027183340/https://stat.gov.kz/region/268020}}</ref>.
Расмий статистикага ылайык, Казакстанда 2020-жылы жакырчылыктын деңгээли 5,3%ды түзгөн. Казакстандагы жакырчылыктын деңгээли жашоо минимумунун 70%ы менен аныкталат<ref>{{Cite web|url=https://forbes.kz/process/expertise/gde_v_kazahstane_samyiy_vyisokiy_uroven_bednosti_i_pochemu_ego_zanijayut|title=Где в Казахстане самый высокий уровень бедности и почему его занижают|accessdate=2022-01-08|archivedate=2021-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211103021505/https://forbes.kz/process/expertise/gde_v_kazahstane_samyiy_vyisokiy_uroven_bednosti_i_pochemu_ego_zanijayut}}</ref>. Жакырчылыктын чегинде жашаган казакстандыктардын эң чоң үлүшү өлкөнүн түштүгүндө топтолгон. 2019-жылы Казакстандын бир миллион калкы бар шаарларында Нур-Султан, Шымкент жана Алма-Атада тиешелүүлүгүнө жараша 10 миң, 32 миң жана 53 миң шаар бар. жакырчылыктын чегинен төмөн жашаган адамдар<ref>{{Cite web|url=https://eadaily.com/ru/news/2019/09/18/v-kazahstane-43-naseleniya-zhivut-za-chertoy-bednosti|title=В Казахстане 4,3% населения живут за чертой бедности}}</ref>.
; Мурдагы нааразылык акциялары
2010-жылдардын башында [[Маңгыстоо облусу|Мангистау облусундагы]] мунай өндүрүүчү шаар Жаңы- Өзөн бир катар иш таштоолорго жана жумушчулардын демонстрацияларына туш болгон. 2011-жылы Эгемендүүлүк күнүнүн 20 жылдыгына байланыштуу шаарда тополоң чыгып, расмий маалыматтар боюнча, Казакстандын коопсуздук күчтөрү эмгек шарттарын жакшыртууну талап кылган демонстранттарга ок чыгарганда 16 адам каза болуп, 100 киши жарадар болгон.
2011-жылы суюлтулган газдын баасы болжол менен 30-35 [[Казак теңгеси|теңгени]] түзүп, андан бери бир нече эсеге кымбаттады. 2020-жылдын январында Жаңы-Өзөн шаарында нааразылык акциясы болуп, анда шаар тургундары газдын баасын 55тен 65 теңгеге<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyq.org/a/30370468.html|title=Жанаозенцы вновь пришли в акимат, требуя снижения цен на газ}}</ref>, 2022-жылы январда 120 теңгеге чейин көтөрүүнү талап кылышкан<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.ru/articles/2022/01/03/v-kazakhstane-vtoroi-den-podriad-sotni-protestuiushchikh-vykhodiat-na-mitingi-iz-za-rosta-tsen-na-gaz-est-zaderzhannye-news|title=В Казахстане третий день подряд сотни протестующих выходят на митинги из-за роста цен на газ}}</ref>.
== Хронологиясы ==
=== 2-январь ===
2022-жылдын 2-январында эртең менен Жаңы-Өзөн шаарынын тургундары газдын кымбатташына нааразы болуп, жолду тосушкан<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://rus.azattyq.org/a/31636220.html|title=Жители Жанаозена перекрыли дорогу, протестуя против повышения цен на газ}}</ref>. [[Маңгыстоо облусу|Митингчилер облус]] акими Нурлан Ногаев менен шаар акими Максат Ибагаровду бааны турукташтыруу жана күйүүчү майдын тартыштыгын болтурбоо боюнча чараларды көрүүгө чакырышты.
=== 3-январь ===
Түнкүдө Жаңы-Өзөндүн борбордук аянтына жүздөгөн тургундар чогулду<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-zhanaozen-rally-gas-prices/31637309.html|title=«Акимов должен выбирать народ!» Протест в Жанаозене: от призывов снизить цены до политических требований}}</ref>. Митингге 1000дей адам катышып, алардын талаптарында социалдык-экономикалык гана эмес, саясий талаптар да камтылган. Облус акими менен газ иштетүүчү заводдун мүдүрүнүн сүйлөгөнү митингчилерди ынандырган жок<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://rus.azattyq.org/a/31637803.html|title=«Мы устали от сказок!» В Жанаозене протестующие прогнали с площади акима области Ногаева}}</ref>. Митингчилердин ураандары астында жетекчилик аянттан кетишти.
[[Файл:2022_Kazakhstan_protests_—_Aqtobe,_January_4_(02).jpg|thumb| Актөбөдөгү митингчилер 2022-жылдын 4-январында [[боз үй]] тигүүдө]]
[[Файл:2022_Kazakhstan_protests_—_Aqtobe,_January_4_(03).jpg|thumb| Актөбөдөгү демонстранттар отко жылынууда, 4-январь, 2022-жылы]]
Түштөн кийин Казакстандын бийликтери [[Маңгыстоо облусу|Маңгыстоо облусунда]] суюлтулган газдын баасын литрине 50 теңгеге чейин төмөндөтүү жөнүндө жарыялашкан<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.interfax.ru/world/813888|title=Власти Казахстана удовлетворят требования митингующих о снижении цен на газ}}</ref>. Бирок, нааразылык акциялары улана берди.
4-январда Казакстандын президенти [[Касым-Жомарт Токаев]] видеокайрылуу жазып, анда митингчилерди «кыраакы болууга» жана мыйзамсыз аракеттерге барбоого чакырган<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/news/2022/01/04/vlast-ne-padet-prezident-kazahstana-kasym-zhomart-tokaev-obratilsya-k-protestuyuschim|title=«Власть не падет». Президент Казахстана Касым-Жомарт Токаев обратился к протестующим}}</ref>.
==== Алма-Ата ====
Эртең менен полиция Астана аянтын жана ага кире бериштерди тоскон<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://vlast.kz/novosti/48014-v-almaty-vnov-perekryta-plosad-respubliki-i-podhody-k-nej.html|title=В Алматы вновь перекрыта площадь Республики и подходы к ней - Аналитический интернет-журнал Vласть}}</ref>. Түшкү тамактануу маалында Демократиялык партиянын лидери Жанболат Мамай менен бирге «Алматы Арена»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://vlast.kz/novosti/48024-sotni-celovek-vysli-v-almaty-v-podderzku-protestuusih-v-mangistau.html|title=Сотни человек вышли в Алматы в поддержку протестующих в Мангистау - Аналитический интернет-журнал Vласть}}</ref> аймагына жүздөгөн адамдар митингге чыгышты. Президенттик сейил бактын жанына эл чогула баштады, андан кийин Мустафин көчөсү менен жүрүш башташты.
Жүрүшкө бир нече жүздөгөн демонстранттар катышып, топтордун бири Абай проспектиси менен, экинчиси Төлө би проспектиси менен шаардын борборун көздөй «Алга, Казакстан» жана «Шал, кет» деген ураандар менен жүрүштү<ref name="MCA"/>. Митингчилер менен полициянын ортосунда кагылышуу болуп кеткен.
Тартип сакчылары аянттагы демонстранттарга каршы жаркылдаган гранаталарды колдонушкан<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://vlast.kz/novosti/48029-v-almaty-proizosla-stycka-protestuusih-s-policiej.html|title=В Алматы произошла стычка протестующих с полицией - Аналитический интернет-журнал Vласть}}</ref>. 4-январдан 5-январга караган түнү Алматыда демонстранттар полициянын унааларын өрттөй башташты, журналисттер шаардагы нааразылык акциясынын катышуучуларынын санын бирден он миңге чейин деп эсептешкен<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/news/2022/01/04/v-almaty-protiv-demonstrantov-primenili-svetoshumovye-granaty-i-slezotochivyy-gaz-agentstvo-kaztag-soobschilo-o-vzryve-politseyskoy-mashiny|title=В Алматы взорвалась полицейская машина. Против демонстрантов применили светошумовые гранаты и слезоточивый газ}}</ref><ref name="MCA">{{Cite news|title=Два дня, которые потрясли старика. Репортаж из Алматы — эпицентра протеста против Токаева и Назарбаева|url=https://mediazona.ca/article/2022/01/06/twodays}}</ref>. Түнкүдө шаарга аскердик техникалар киргизилгени тууралуу кабарлар чыга баштады<ref>{{Cite web|url=https://t.me/novaya_pishet/33613|title=Telegram-канал Новая Газета. Военная технике в Алматы}}</ref>.
Алма-Атада мобилдик [[интернет]] иштебей калган<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://mediazona.ca/chronicle/zhanaozen|title=Протесты в Казахстане}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tjournal.ru/news/505854-globalchesk-soobshchil-o-polnom-otklyuchenii-interneta-v-alma-ate-na-fone-protestov-protiv-povysheniya-cen-na-gaz|title=GlobalCheсk сообщил о полном отключении интернета в Алма-Ате на фоне протестов против повышения цен на газ — Новости на TJ|accessdate=2022-01-08|archivedate=2022-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220104173150/https://tjournal.ru/news/505854-globalchesk-soobshchil-o-polnom-otklyuchenii-interneta-v-alma-ate-na-fone-protestov-protiv-povysheniya-cen-na-gaz}}</ref>.
==== Атырау ====
Эртең менен [[Атырау|Атырауда]] тургундар жергиликтүү базардын жанына чогулуп, топ-топ болуп Исатай менен Махамбеттин борбордук аянтын көздөй бет алышкан, ал жерде жүздөгөн адамдар чогулган<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://vlast.kz/novosti/48018-v-atyrau-i-uralske-sotni-celovek-vysli-na-mitingi-v-podderzku-protestuusih-v-mangistau.html|title=В Атырау и Уральске сотни человек вышли на митинги в поддержку протестующих в Мангистау - Аналитический интернет-журнал Vласть}}</ref>. Митингчилер Атырау облусунун акими Махамбет Досмухамбетовду тегеректеп, унаасы менен аянттан кетүүгө мүмкүнчүлүк беришкен эмес.
==== Нур-Султан ====
Көптөгөн шаарларда камоолор башталды: нааразылыкты колдогон маалымат каражаттарынын айтымында, [[Нур-Султан|Нур-Султанда]] «жүздөгөн адам кармалган»<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://meduza.io/feature/2022/01/04/protesty-protiv-povysheniya-tseny-na-toplivo-v-kazahstane-pererosli-v-stolknoveniya-s-politsiey-vlasti-nachali-blokirovat-internet|title=Протесты против повышения цены на топливо в Казахстане переросли в столкновения с полицией. Власти начали блокировать интернет}}</ref>.
Түн киргенде Казакстанда [[Telegram]][[WhatsApp|, WhatsApp]] жана Signal мессенджерлери иштебей калган.
=== 5-январь ===
Казактелеком провайдери бүт өлкө боюнча интернетти өчүрдү<ref name=":1">{{Cite web|lang=ru|url=https://www.gazeta.ru/social/news/2022/01/05/17103211.shtml|title=В Казахстане отключили интернет и телефонную связь - Газета.Ru {{!}} Новости}}</ref>. Натыйжада Казакстандын жашоочулары ири өлчөмдө накталай акча ала башташты, банкоматтарда кезек күтүүлөр пайда болду, анткени интернеттин өчүрүлүшүнөн банк карталары жана мобилдик тиркемелер аркылуу төлөмдөр иштебей калган<ref>[https://www.rbc.ru/politics/05/01/2022/61d5a5699a79473da31932ec?from=newsfeed В Казахстане перестала работать безналичная оплата]</ref>.
Казакстандын Ички иштер министрлигинин маалыматы боюнча, башаламандык учурунда кеминде сегиз полиция кызматкери жана Улуттук гвардиянын жоокери набыт болуп, 317си жарадар болгон <ref>[https://iz.ru/1273675/2022-01-05/vosem-silovikov-pogibli-vo-vremia-besporiadkov-v-kazakhstane Восемь силовиков погибли во время беспорядков в Казахстане]</ref>.
==== Өзгөчө кырдаал ====
[[Файл:State_of_emergency_at_Kazakhstan_2022-JAN-05.png|thumb|400x400px| 2022-жылдын 5-январынын кечинде өзгөчө абал киргизилген Казакстандын республикалык маанидеги шаарлары (кызыл жылдыздар) жана облустары (кызыл түстүү) (кийин өлкөнүн бардык аймагына жайылтылган)]]
Казакстандын Президентинин жарлыктары менен «''Коомдук коопсуздукту камсыз кылуу, мыйзамдуулукту жана тартипти калыбына келтирүү, жарандардын укуктарын жана эркиндиктерин коргоо максатында жарандардын коопсуздугуна олуттуу жана токтоосуз коркунуч келип чыккандыгына байланыштуу''» 5-январдан 1 саат 30 мүнөткө чейин 2022-жылдын 19-январында саат 00:00дө<ref name="ЧП Мангистауской">[https://www.akorda.kz/ru/o-vvedenii-chrezvychaynogo-polozheniya-v-mangistauskoy-oblasti-50634 О введении чрезвычайного положения в Мангистауской области]</ref> жана Алма-Ата шаарында<ref name="ЧП Алма-Ата">[https://www.akorda.kz/ru/o-vvedenii-chrezvychaynogo-polozheniya-v-gorode-almaty-5098 О введении чрезвычайного положения в городе Алматы]</ref> өзгөчө кырдаал киргизилген. [[Алма Ата облусу|Кийинчерээк Алматы облусунда]] 19-январга чейин саат 12:30дан<ref name="ЧП в Алматинской">[https://www.akorda.kz/ru/o-vvedenii-chrezvychaynogo-polozheniya-v-almatinskoy-oblasti-501336 О введении чрезвычайного положения в Алматинской области]</ref> өзгөчө абал, 2022-жылдын 19-январына чейин саат 16:00дөн тарта өзгөчө абал киргизилгени тууралуу жарлык чыккан. Казакстандын борбору Нур-Султан шаары<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.nur.kz/incident/emergency/1949924-tokaev-vvel-rezhim-chp-v-nur-sultane/?|title=Токаев ввел режим ЧП в Нур-Султане|date=2022-01-05}}</ref>. Ошол эле күнү кечинде, 5-январь саат 20:30дан тарта 2022-жылдын 19-январына чейин [[Чымкент|Шымкент]] шаарында, ошондой эле [[Атырау облусу|Атырау]], [[Жамбыл облусу|Жамбыл]] жана [[Кызыл-Ордо облусу|Кызылорда]] облустарында<ref name="автоссылка1">Телеканал Хабар24</ref>. Күндүн аягында өлкө боюнча өзгөчө кырдаал жарыяланды (формалдуу түрдө 5-январда саат 22:00дөн 19-январга чейин [[Акмоло облусу|Акмоло]], [[Актөбө облусу|Актөбө]], [[Чыгыш Казакстан облусу|Чыгыш Казакстан]], [[Батыш Казакстан облусу|Батыш Казакстан]], [[Караганды облусу|Караганда]], [[Түркстан облусу (Казакстан)|Түркстанда өзгөчө кырдаал киргизилген.]], [[Костанай облусу|Костанай]], [[Павлодар облусу|Павлодар]] жана [[Түндүк Казакстан облусу|Түндүк-Казакстан]] облустары)<ref name="автоссылка1" />.
Өзгөчө абал төмөнкү чараларды белгилейт:
# коомдук тартипти коргоону, өзгөчө маанилүү мамлекеттик жана стратегиялык объекттерди, ошондой эле калктын жашоосун жана транспорттун иштешин камсыз кылуучу объекттерди коргоону күчөтүү;
# кыймыл эркиндигине, анын ичинде транспорт каражаттарына чектөөлөрдү киргизүү;
# жеке адамдардын инсандыгын ырастоочу документтерин текшерүү, жарандарды жеке кароо, алар менен болгон буюмдарды жана транспорт каражаттарын кароо;
# өзгөчө кырдаал киргизилген аймактарга кирүү жана чыгууга чектөөлөр;
# тынч чогулуштарды, оюн-зоок, спорттук жана башка массалык иш-чараларды уюштурууга жана өткөрүүгө тыюу салуу;
# иш таштоого жана юридикалык жактардын ишин токтотуунун же токтотуунун башка ыкмаларына тыюу салуу;
# курал-жарактарды, ок-дарыларды, жардыргыч заттарды, атайын каражаттарды, уулуу заттарды сатууга тыюу салуу.
# дары-дармек каражаттарын, баңги каражаттарын, психотроптук заттарды, прекурсорлорду, ошондой эле этил спиртин, алкоголдук ичимдиктерди жүгүртүүгө өзгөчө режимди киргизүү;
# жеке адамдардан курал-жарактарды жана ок-дарыларды, уулуу заттарды, юридикалык жактардан курал-жарактарды, ок-дарыларды жана уулуу заттарды, ошондой эле аскердик жана окуу аскердик техниканы, жардыргыч заттарды жана радиоактивдүү заттарды убактылуу алып коюу.
Казакстандын Башкы прокурорунун<ref>[https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuror/press/news/details/309323?lang=ru Обращение заместителя Генерального Прокурора Республики Казахстан Дембаева Б. Б. в порядке статьи 31 Закона «О прокуратуре»]</ref>:
# Коменданттык сааттын эрежелерин бузган адамдар коменданттык саат аяктаганга чейин ички иштер органдарынын кызматкерлери же аскер патрулдары тарабынан, ал эми жанында өздүгүн тастыктоочу документтери жоктор - инсандыгы аныкталганга чейин, бирок 48 сааттан ашпаган мөөнөткө камакка алынат. ички иштер органынын начальнигинин же анын орун басарынын чечими.
# Бийликтин өкүлүнүн мыйзамдуу талабына же буйругуна баш ийбөө, ошондой эле тыюу салынган иш таштоо жана өзгөчө кырдаал учурунда уюмдардын ишине тоскоолдук кылуу эки жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга алып келет.
# Өзгөчө кырдаалда атайылап жалган маалымат таратуу 3 жылдан 7 жылга чейин эркинен ажыратуу менен жазаланат.
# Курал-жаракты, ок-дарыларды, транспорттук каражаттарды, аскердик техниканы же өзгөчө кырдаалда жасалган башка аскердик мүлктү атайылап жок кылуу же зыянга учуратуу - он жылдан 12 жылга чейинки мөөнөткө эркиндигинен ажыратууга жазаланат.
# Өзгөчө абал режимин бузгандыгы үчүн 15 суткага чейинки мөөнөткө администрациялык камакка алуу, өзгөчө кырдаал режиминде укук тартибин бузууга түрткөн аракеттер үчүн 30 суткага чейинки мөөнөткө администрациялык камакка алуу каралат.
# Өзгөчө кырдаалда кылмыш же администрациялык укук бузууларды жасоо оордотуучу жагдай болуп саналат жана жоопкерчиликти күчөтөт.
==== Алматы ====
Алма-Ата шаарынын коомдук саламаттыкты сактоо башкармалыгынын маалыматы боюнча, 4-январдагы окуяда жабыркаган 150 адам шаардын медициналык мекемелерине тез жардам унаасы менен жаткырылган, мындан тышкары 40 адам саламаттыкты сактоо мекемелерине өздөрү келген. Бардык жаткырылган 190 адамдын 40ы ооруканага жаткырылды, анын ичинен жетөө реанимацияга жаткырылды, анын төртөө полиция кызматкерлери. Курман болгон 190 адамдын 137си полиция кызматкерлери жана 53ү жайкын тургундар болгон<ref name="Пострадавшие Алма-Ата">[https://www.inform.kz/ru/besporyadki-v-almaty-nazvano-chislo-postradavshih_a3881634 Беспорядки в Алматы: названо число пострадавших]</ref>.
Шаардын командири 4-январдан 5-январга караган түнү “экстремисттик топтор активдешти” деп билдирди. Кечинде жана түнкүсүн шаарда 120дан ашык унаа, анын ичинде 33 полиция, тез жардам жана өрт өчүрүүчү унаалар өрттөлгөн. 120 дүкөндүн жана башка соода объектилеринин витриналары талкаланып, 180 коомдук тамактануу жайлары, 100гө жакын чакан жана орто бизнес жабыр тарткан. 500дөн ашык карапайым тургун, анын ичинде 130 аялдар жана карылар сабалган. 5-январдын таңынын башталышы менен шаар коменданттын айтымында, «экстремисттер менен радикалдардын жаңы чабуулдарына дуушар болгон»<ref>[https://rus.azattyq-ruhy.kz/society/31913-ataki-ekstremistov-i-radikalov-v-almaty-izbity-500-chelovek-sozhzheny-avto-razbity-magaziny «Атаки экстремистов и радикалов» в Алматы: избиты 500 человек, сожжены авто, разбиты магазины]</ref>.
Шаардын комендатурасы Төлө би көчөлөрү, Райымбек жана Абай проспектилери, ошондой эле шаардын борбору транспорт үчүн тосулганын билдирди<ref>[https://www.inform.kz/ru/komendatura-almaty-obratilas-k-zhitelyam-goroda_a3881618 Комендатура Алматы обратилась к жителям города]</ref>.
300дөй кишиден турган демонстранттар, айрымдары таяк менен куралданган, шаардын батышынан Райымбек проспектиси менен Төлө би көчөсүнө жылып, андан соң шаардын борборун көздөй бурушту. Көрсөтүлгөн аймакта дүкөндөр жана күркөлөр жабылды. Демонстранттардын жолунда чачылган кирпичтер жана мергенчилик патрондорунун патрондору. Окуя болгон жерде полиция кызматкерлери болгон эмес. Митингчилер токтоп турган полиция унаасына кол салышып, аскердик жүк ташуучу унаага зыян келтиришти<ref>[https://iz.ru/1273493/2022-01-05/bolee-300-protestuiushchikh-provodiat-shestvie-v-zapadnoi-chasti-alma-aty Более 300 протестующих проводят шествие в западной части Алма-Аты]</ref>.
Алматынын борборуна үч миңдей демонстрант чогулду. Милиция шаардык акимчиликтен (мэриядан) 50 метр алыстыкта жайгашкан президенттин эски резиденциясына чегинди. Кол салгандар бир нече полиция кызматкерлерин сабап, калкандарын жана каскаларын тартып алышкан. Тополоңчулар шаардык акимчиликтин имаратына кирип барышкан, анын ичинде турган милиция электр үн чыгаруучу гранаталарды колдонгон. Митингчилердин колунда да жаркылдап, калкандар жана таяктар болгон. Чогулгандардын дагы бир бөлүгү ошол эле учурда президенттин эски резиденциясын басып алышты. Шаардык акимчиликтин имаратынын үстүнөн кара түтүн көтөрүлө баштады, ок атышуулар угулду<ref>[https://iz.ru/1273529/2022-01-05/protestuiushchie-vorvalis-v-zdanie-merii-almaty Протестующие ворвались в здание мэрии Алма-Аты]</ref>. Шаардык акимчиликти митингчилер басып алып, имаратта өрт чыкты. Укук коргоо кызматкерлери күйүп жаткан имараттан алыстап кетишкен<ref>[https://iz.ru/1273534/2022-01-05/v-zakhvachennom-protestuiushchimi-zdanii-merii-alma-aty-nachalsia-pozhar В захваченном протестующими здании мэрии Алма-Аты начался пожар]</ref>.
[[Нур Отан|«Нур Отан»]] партиясынын Ауэзов райондук бөлүмү жайгашкан имаратты митингчилер таш менен ыргытып, андан соң имараттын терезелеринен түтүн чыккан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923128-v-almate-gorit-zdanie-raionnogo-otdela-praviashchei-partii-nur-otan?utm_source=yxnews&utm_medium=desktop В Алма-Ате горит здание районного отдела правящей партии «Нур Отан»]</ref>.
Митингчилерге жык толгон шаардын борбордук бөлүгүнөн полиция күчтөрү чыга баштады. Союлдар менен куралданган адамдар көчө бойлоп, күч кызматкерлерин аёосуз сабап жатышты. Шаардын бир катар райондорунда дегеле көчөлөрдө бир дагы укук коргоо кызматкери болгон эмес, көчөлөрдү митингчилер тосуп алышкан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923202-politseiskie-ukhodiat-s-tsentralnykh-ulits-alma-aty Полицейские уходят с центральных улиц Алма-Аты]</ref>.
Түштөн кийин демонстранттар Казакстандын башчысынын Алматыдагы резиденциясын басып алып, өрттөп салышкан<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/13356601?utm_source=yxnews&utm_medium=desktop|title=Протестующие захватили алма-атинскую резиденцию главы Казахстана}}</ref>.
Митингчилер Казакстан мамлекеттик телеканалынын имаратын курчоого алышты. Медиакомпаниянын кызматкерлери имараттын ичине камалып, митингчилер аны басып алууга аракет кылышкан<ref>[https://iz.ru/1273580/2022-01-05/protestuiushchie-nachali-shturm-telekanala-kazakhstan Протестующие начали штурм телеканала «Казахстан»]</ref>. Митингчилер имаратка кирери менен, биринчи кабатты талкалап, экинчи кабатында өрт козгошкон, телеканалдын кызматкерлерин сабашкан<ref name="Теле">[https://iz.ru/1273656/2022-01-05/v-alma-ate-protestuiushchie-podozhgli-zdanie-telekanala-kazakhstan В Алма-Ате протестующие подожгли здание телеканала «Казахстан»]</ref>.
Митингчилер «Мир 24» телеканалынын кеңсесинин имаратын басып алып, түз эфирге чыгууну талап кылышкан<ref>[https://ren.tv/news/x/923253-protestuiushchie-zakhvatili-zdanie-korrpunkta-telekanala-mir24 Протестующие захватили здание коррпункта телеканала «Мир24»]</ref>. Митингчилер телекомпаниянын офисин жана кымбат баалуу тасма тартуучу жабдууларды талкалашкан<ref name="Теле"/>.
Митингчилер телеканалдардын редакциялары жайгашкан офис имараттарына кол салышып. Штаб-квартирасы Алматыда жайгашкан Казакстандын КТК телеканалы бардык берүүлөрүн токтотту<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923250-telekanal-ktk-posle-pogroma-ofisa-v-alma-ate-otmenil-vse-efiry Телеканал КТК после погрома офиса в Алма-Ате отменил все эфиры]</ref>.
Түштөн кийин зымдуу интернет жана телефон байланышы өчүрүлгөн<ref name=":1"/>.
Шаардын айрым дүкөндөрүндө тоноо фактылары катталып, алардан бардык алкоголдук ичимдиктер уурдалган<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923257-marodery-opustoshili-magaziny-na-fone-protestov-v-kazakhstane Мародеры опустошили магазины на фоне протестов в Алма-Ате]</ref>.
Алматы полиция башкармалыгынын имаратын тополоңчулар басып алышкан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923283-zdanie-departamenta-politsii-alma-aty-zakhvacheno-protestuiushchimi Здание Департамента полиции Алма-Аты захвачено протестующими]</ref>. Көчөлөрдө полициянын унааларын өрттөөнү улантышты<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923297-v-alma-ate-prodolzhaiut-szhigat-politseiskie-mashiny В Алма-Ате продолжают сжигать полицейские машины]</ref>.
Кечке маал, полиция жана коопсуздук күчтөрү аны таштап кеткенден кийин шаар анархияга кириптер болуп, тургундар арасында дүрбөлөң башталды. Мародерлор көчөлөрдү кыдырып жүрүштү, алардын көбү автомат менен куралданган. Тополоңго катышкандар баррикадаларды тургузушту. Митингчилер шаардын борборуна агылып келишсе, жөнөкөй жарандар үйлөрүнөн чыкпоого аракет кылышты. Күч түзүмдөрүнүн унааларын өрттөө да уланып, шаарда октун үнү угулган<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923299-alma-aty-pogruzilsia-v-anarkhiiu-sredi-zhitelei-nachalas-panika Алма-Ата погрузилась в анархию, среди жителей началась паника]</ref>. Ошондой эле, мародерлор банкоматтарды бузуп, тоноп башташкан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923318-marodery-nachali-grabit-bankomaty-v-alma-ate Мародеры начали грабить банкоматы в Алма-Ате]</ref>.
Тополоңдун катышуучулары [[Алматы (аба майдан)|Алматы аэропортун]] басып алып, андан кызматкерлерди эвакуациялоо башталды. Сайран автобекетинин жанында атышуулар угулганы кабарланууда. Кагылышуу шаардын Ауэзов районунда да болуп, анда куралчан демонстранттардын тобу райондук ички иштер бөлүмүнө<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923316-v-alma-ate-zaiavili-o-zakhvate-aeroporta-uchastnikami-besporiadkov В Алма-Ате заявили о захвате аэропорта участниками беспорядков]</ref> кирип барышкан, ал эми полиция имараттын чатырына чегинип, ал жерден тополоңчуларга ок чыгарып, жардыргыч гранаталарды колдонушкан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923319-protestuiushchie-shturmuiut-zdanie-politsii-v-alma-aty Протестующие штурмуют здание полиции Алма-Аты]</ref>.
Митингчилер Казакстандын Улуттук коопсуздук комитетинин штабын басып алышкан<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923358-v-alma-ate-zakhvacheno-zdanie-upravleniia-komiteta-natsbezopasnosti В Алма-Ате захвачено здание управления Комитета нацбезопасности]</ref>.
5-январь күнү кечинде вице-мэр Ержан Бабакумаров аэропорттун митингчилерден бошотулганын билдирди<ref>[https://vesti.ua/mir/protesty-v-kazahstane-v-almaty-nachalas-antiterroristicheskaya-spetsoperatsiya Протесты в Казахстане: в Алматы началась антитеррористическая спецоперация]</ref>.
==== Актөбө ====
Массалык нааразылык акциясынын катышуучулары Актөбө шаарындагы облустук акимчиликтин имаратына чабуул коюуга аракет кылып, кол салгандарга каршы жаркылдаган гранаталар колдонулган <ref>[https://iz.ru/1273533/2022-01-05/muzhchine-otorvalo-chast-nogi-posle-vzryvov-u-zdaniia-administratcii-v-aktobe Мужчине оторвало часть ноги после взрывов у здания администрации в Актобе]</ref> .
==== Атырау ====
“Азаттык” радиосунун (Эркин Европа америкалык радиостанциясынын казак редакциясы) билдиргенине караганда, коопсуздук күчтөрү менен демонстранттардын ортосунда атышуу болуп, анын натыйжасында тополоңчулардын бири өлүмгө дуушар болгон<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923310-smi-soobshchili-o-gibeli-protestuiushchego-v-khode-besporiadkov-v-atyrau СМИ сообщили о гибели протестующего в ходе беспорядков в Атырау]</ref>.
==== Павлодар ====
Көпчүлүгү айыл аймактарынан келген эки жүзгө жакын митингчилер полициянын тыюу салуу аракетине карабай, [[Павлодар облусу|Павлодар облусунун]] акимчилигинин имаратын бузуп киришти. Алар менен жолугушууга Павлодар шаарынын жана Павлодар облусунун акимдери келип, өлкөдөгү кырдаалды турукташтыруу боюнча көрүлө турган чаралар тууралуу айтып беришти. Чогулгандар газдын баасын төмөндөтүүнү талап кылып, айлык акынын аздыгына нааразы болушту<ref>[https://iz.ru/1273575/2022-01-05/v-pavlodare-mitinguiushchie-prorvalis-k-zdaniiu-administratcii В Павлодаре митингующие прорвались к зданию администрации]</ref>. Ошол эле күнү кечинде шаарда демонстранттар менен полициянын ортосунда кагылышуулар башталган<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923315-v-pavlodare-nachalis-stolknoveniia-protestuiushchikh-s-politsiei В Павлодаре начались столкновения протестующих с полицией]</ref>. Митингчилерди таркатуу үчүн Павлодар полициясы үн чыгаруучу гранаталарды жана атайын каражаттарды колдонду. Миңге жакын демонстранттар облустук акимчиликти басып алууга аракет кылгандан кийин укук коргоо кызматкерлери шаарда массалык камакка алууларды жүргүзүп, тополоңду басышты. Натыйжада демонстранттар чет жака айдалып, камакка алуулар уюштурулган. Митингчилер алардын көбү Павлодардын тургундары эмес, Баянауыл районунун<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923359-v-pavlodare-politsiia-razognala-protesty-s-pomoshchiu-svetoshumovykh-granat В Павлодаре полиция разогнала протесты с помощью светошумовых гранат]</ref>.
==== Талды-Коргон ====
[[Талды-Коргон|Талды-Коргондо]] демонстранттар Казакстандын экс-президенти Нурсултан Назарбаевдин эстелигин кулатып, экиге бөлүп салышты<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923349-protestuiushchie-povalili-i-razbili-pamiatnik-nazarbaevu-v-kazakhstane Протестующие повалили и разбили памятник Назарбаеву в Казахстане]</ref>.
==== Усть-Каменогорск ====
Усть-Каменогорскидеги Республика аянтында миңге жакын адам бийликке талаптарын коюп, Чыгыш Казакстан облусунун акимине талап коюшту. Митингчилер айлык акынын аздыгына, азык-түлүк менен күйүүчү майдын кымбатташына, коомдук транспортко нааразы экенин айтышты. Кийинчерээк коопсуздук күчтөрү менен митингчилердин ортосунда катуу кагылышуу чыгып, коопсуздук күчтөрү көздөн жаш агызуучу газ колдонушкан. Жарылуу жана ок атышуулар угулду<ref>[https://ren.tv/news/v-mire/923216-v-ust-kamenogorske-nachalis-zhestkie-stolknoveniia В Усть-Каменогорске начались жесткие столкновения]</ref>.
[[Файл:ЖККУнун Казакстанда тынчтыкты сактоо операциясы.svg|thumb|560x560px]]
=== ЖККУнун күчтөрүн киргизүү (5-6-январь) ===
5-январь күнү кечинде Казакстандын президенти [[Жаматтык коопсуздук жөнүндө келишим уюму|ЖККУнун]] лидерлерине колдоо көрсөтүү өтүнүчү менен кайрылды: «''Жамааттык коопсуздук келишимине таянып, бүгүн мен ЖККУнун мамлекет башчыларына Казакстанга бул террордук коркунучту жеңүүгө жардам берүү үчүн кайрылдым.'' ''Чынында бул коркунуч эмес, мамлекеттин бүтүндүгүнө шек келтиргендик жана эң негизгиси мамлекет башчысы катары менден тез арада жардам берүүнү суранган жарандарыбызга кол салуу болуп саналат''»<ref>{{Cite web|title=Токаев обратился к лидерам стран ОДКБ с просьбой «оказать помощь Казахстану в преодолении террористической угрозы»|url=https://novayagazeta.ru/articles/2022/01/05/tokaev-obratilsia-k-lideram-stran-odkb-s-prosboi-okazat-pomoshch-kazakhstanu-v-preodolenii-terroristicheskoi-ugrozy-news|publisher=Новая газета|date=5 января 2022}}</ref>. Токаев өз чечимин өлкөдө «чет өлкөдөн даярдалган террордук топтордун» иштеп жатканы менен түшүндүрдү<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/05/01/2022/61d5e5cb9a7947499455195e|title=Президент Казахстана обратился к лидерам ОДКБ с просьбой о поддержке}}</ref>.
5-январдан 6-январга караган түнү ЖККУнун Кеңеши Казакстанга жамааттык бейпилдик күчтөрүн жөнөтүүнү макулдашты<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/13360605|title=Совет ОДКБ решил направить Коллективные миротворческие силы организации в Казахстан}}</ref>. Буга байланыштуу бир катар орус жазуучулары, журналисттери жана саясатчылары Орусия бийлигине Казакстандагы чыр-чатакка кийлигишпөө боюнча кайрылуу жолдошкон<ref>{{Cite web |title=Ряд писателей и политиков выступили против отправки военных РФ в Казахстан |url=https://news-ru.turbopages.org/news.ru/s/society/rossijskie-pisateli-i-politiki-prizvali-moskvu-ne-vtorgatsya-v-kazahstan/?utm_source=yxnews&utm_medium=desktop&utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.ru%2Fnews%2Fstory%2FRyad_pisatelej_i_politikov_vystupili_protiv_otpravki_voennykh_RF_vKazakhstan--b6ce7d341f34f1bf052b2ac055d881dc |accessdate=2022-01-08 |archivedate=2022-01-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220106055542/https://news-ru.turbopages.org/news.ru/s/society/rossijskie-pisateli-i-politiki-prizvali-moskvu-ne-vtorgatsya-v-kazahstan/?utm_source=yxnews&utm_medium=desktop&utm_referrer=https://yandex.ru/news/story/Ryad_pisatelej_i_politikov_vystupili_protiv_otpravki_voennykh_RF_vKazakhstan--b6ce7d341f34f1bf052b2ac055d881dc }}</ref>. [[Бишкек|Бишкекте]] ЖККУнун аскерлеринин Казакстанга киргизилишине каршы нааразылык акциясы <ref>{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/452251_v_bishkeke_aktivisty_vyshli_na_akciu_protesta_protiv_vvoda_odkb_v_kazahstan_foto_video.html|title=В Бишкеке активисты вышли на акцию протеста против ввода ОДКБ в Казахстан (фото, видео)}}</ref> . 6, 2022-жылдын, [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Жогорку Кенеш]], Кыргыз Республикасынын (парламент) ЖККУнун миссиясынын бир бөлүгү катары Кыргыз Республикасынын Казакстан аскер жөнөтүү маселеси боюнча шашылыш жыйыны үчүн катышса чогултуп жазуу мүмкүн эмес болчу, жана бул маселе 7-жылдын калтырылды<ref name="Кворум 6 января">[https://ru.sputnik.kg/20220106/zhk-obsuzhdenie-zasedanie-kvorum-voennye-1061041764.html Жогорку Кенеш не смог собраться, чтобы обсудить отправку военных в Казахстан]//«SPUTNIK Кыргызстан», 6 января 2022</ref>. Эртеси күнү 90 добуштун 69унун добушу менен ал Казакстанга 150 аскер кызматкерин, 8 бронетехниканы жана 11 техниканы жөнөтүүнү чечти<ref name="ИнтерфаксКиргизия">[https://www.interfax.ru/world/814197 Парламенты Таджикистана и Киргизии разрешили отправить военных в Казахстан]//«Интерфакс», 7 января 2022</ref>.
6-январда Армениянын өкмөтү ЖККУ өлкөлөрүнүн бейпилдик контингентине кирген Армениянын куралдуу күчтөрүнүн бир бөлүгүнө ЖККУнун тынчтык орнотуучу күчтөрүнүн курамында Казакстанда тынчтык орнотуу иш-чараларына катышууга уруксат берди<ref>[https://www.interfax.ru/world/814137 Армения разрешила задействовать в Казахстане подразделение ВС из состава ОДКБ]//«Интерфакс», 6 января 2022 года</ref>. Эртеси Армения Республикасынын Коргоо министрлиги Казакстанга 100 аскер кызматкерин жөнөтүүнү жарыялады.
ЖККУнун баш катчысы Станислав Зас 6-январда Казакстанда 7-январга чейин жайгаштырыла турган бейпилдик контингентинин көлөмүн болжол менен 2,5 миң адам деп баалады, бирок ага кирген бөлүктөрдүн жана кошуундардын тизмеси толук экенин белгиледи. ЖККУнун тынчтык орнотуучу күчтөрүнүн жалпы саны 3,6 миңге жакын адамды түзөт. Андай зарылчылык жаралса, Казакстандагы группировканы алардын эсебинен күчөтсө болот .
=== 6-январь ===
{{Бүтө элек-stub}}
==== Алма-Ата ====
Түн ичинде өкмөттүк күчтөр Алматыда жана анын айланасында бир катар административдик имараттарды, анын ичинде Алматынын ички иштер бөлүмү менен райондук ички иштер бөлүмдөрүн кайтарып алууга аракет кылышкан. 6-январдын таңында тополоңдун ондогон катышуучулары набыт болгону кабарланган<ref>{{Cite news|url=https://www.rbc.ru/politics/06/01/2022/61d681699a794768d03f36f9|title=Полиция Алма-Аты сообщила о десятках убитых участников беспорядков}}</ref>. Ошондой эле укук коргоо кызматкерлери тарабынан 13 адамдын өлүмү катталган, алардын экөөнүн башы кесилген абалда табылган<ref>{{Cite news|url=https://www.rbc.ru/politics/06/01/2022/61d6b3109a794777cbcf2016|title=В Казахстане сообщили о двух обезглавленных в ходе беспорядков силовиках}}</ref>. Ошол эле күнү кечинде өлтүрүлгөн коопсуздук кызматкерлеринин саны 18ге көбөйгөн<ref>{{Cite news|url=https://smotrim.ru/article/2660910|title=МВД Казахстана назвало число погибших в перестрелках с манифестантами}}</ref>.
Түштөн кийин рейд учурунда полиция эки миңге жакын демонстранттарды кармады<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/13364231|title=Полиция задержала в Алма-Ате около 2 тыс. участников беспорядков}}</ref>.
Унааны тартып алуу аракети маалында мародерлор белгилүү казак режиссеру, оператор жана Salamalec үн долбоорунун негиздөөчүсү, «казак хип-хопунун атасы» Сакен Битаевди атып кетишкен<ref>[https://www.unian.net/world/vo-vremya-protestov-v-kazahstane-ubili-otca-kazahskogo-hip-hopa-novosti-mira-11664562.html Во время протестов в Казахстане убили «отца казахского хип-хопа»]</ref><ref>[https://vesti.ua/mir/marodery-ubili-v-almaty-ottsa-kazahskogo-hip-hopa Мародеры убили в Алматы «отца казахского хип-хопа»]</ref>.
=== 7-январь ===
[[Касым-Жомарт Токаев|Казакстандын президенти Касым-Жомарт Токаев]] терроризмге каршы штабдын таңкы жыйынында Казакстандын бардык аймактарында тартипти калыбына келтирүү боюнча билдирүү жасады. Митингчилер курал колдонууну улантып жатканын белгилеген Токаев операцияны “согушкерлер” толук жок кылынмайынча улантууга чакырды<ref>[https://www.unian.net/world/v-kazahstane-vveli-kriticheskiy-uroven-terroristicheskoy-opasnosti-tokaev-sdelal-zayavlenie-novosti-mira-11664202.html В Казахстане ввели критический уровень террористической опасности: Токаев сделал заявление]</ref>.
ЖМКлардын маалыматына караганда, Казакстандын мурдагы президенти [[Нурсултан Назарбаев]] үй-бүлөсү менен Казакстандан чыгып кеткен. Аны менен бирге анын кыздары жана алардын үй-бүлөлөрү өлкөдөн чыгып кетишкен. Казакстанда ММКлардын маалыматына караганда, мурдагы президент Болат Назарбаевдин калган<ref>[https://vesti.ua/mir/nazarbaev-pokinul-kazahstan-po-strane-prokatilis-gromkie-aresty Назарбаев покинул Казахстан, по стране прокатились громкие аресты]</ref><ref>[https://www.unian.net/world/nazarbaev-s-semey-pokinul-kazahstan-smi-novosti-mira-11664499.html Назарбаев с семьей покинул Казахстан — СМИ]</ref>.
Алматыда «элдик дружиналар» түзүлө баштаган, анын ичинде мурдагы ооган жоокерлеринин арасынан каракчылардан коргонуу үчүн<ref>[https://www.unian.net/world/v-kazahstane-sozdayut-narodnye-druzhiny-novosti-mira-11664163.html В Казахстане создают народные дружины]</ref>.
=== 8-январь ===
{{Бүтө элек-stub}}
== Мамлекеттин реакциясы ==
4-январдын түштөн кийин Казакстандын президенти [[Касым-Жомарт Токаев]] демонстранттарга алардын талаптарын карап чыгууга убада берип, “деструктивдүү адамдардын” чакырыгына баш ийбөөгө чакырды.
4-январдан 5-январга караган түнү Казакстандын президенти 2022-жылдын 5-январында саат 01:30дан 19-январга караган түнү саат 24:00гө чейин Мангистау облусуна жана Алма-Ата шаарына өзгөчө кырдаал киргизген <ref>{{Cite web|url=https://ria.ru/20220104/chp-1766590484.html|title=Президент Казахстана ввел ЧП в Алма-Ате и Мангистауской области}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/social/news/2022/01/04/17101405.shtml|title=Президент Казахстана ввел режим ЧС в двух регионах страны - Газета.Ru {{!}} Новости}}</ref> . Өзгөчө кырдаал болгон аймактарда кыймыл жана байланыш эркиндиги чектелди, кирүү жана чыгууга тыюу салынат. Ошондой эле саат 23:00дөн 7:00гө чейин коменданттык саат киргизилип, курал-жарак, ок-дары жана спирт ичимдиктерин сатууга тыюу салынды. Калктын колдо болгон курал-жарактары конфискацияланат<ref>{{Cite web|url=https://novayagazeta.ru/articles/2022/01/04/prezident-kazakhstana-vvel-rezhim-chp-v-almaty-i-mangistauskoi-oblasti-do-19-ianvaria-v-khode-protestov-liudi-nachali-szhigat-kolonny-mashin-politsii-news|title=Президент Казахстана ввел режим ЧП в Алматы и Мангистауской области до 19 января. В ходе протестов люди начали сжигать колонны машин полиции}}</ref>.
Казакстандын президенти видеокайрылуу жасап, анда калкты ичтен жана сырттан келген провокацияларга алдырбоого чакырып, митингчилер үчүн бийлик кулабай турганын баса белгиледи<ref name=":0"/>.
5-январь күнү эртең менен Казакстандын президенти өкмөттүн отставкасын жарыялады. Президент суюлтулган газга болгон баанын кескин кымбатташынын себебин 2022-жылдын 1-январынан тартып суюлтулган газга болгон бааны электрондук соода аянтчалары жана биржалар аркылуу толук рыноктук калыптандырууга өтүүнү атаса, президент суюлтулган газдын кымбатташына өкмөттү күнөөлөгөн. Суюлтулган газдын баасына Казакстандын өкмөтүнө, атап айтканда, министрликке, энергетиктерге, ошондой эле эң ири газ берүүчү ― «Казмунайгаз» жана «Казахгаз .
Өлкөдөгү абалды турукташтыруу үчүн бир катар чаралар жарыяланды<ref name="Акорда 5 января"/>:
: 1) Президент суюлтулган газга бааларды 180 календардык күндүк мөөнөткө убактылуу жөнгө салууну киргизди, мында калк үчүн максималдуу баалар 2021-жылдын акырына карата баа деңгээлинен ашпашы керек.
: 2) Президент өкмөткө суюлтулган газды электрондук соода аянтчалары жана биржалар аркылуу сатууга толук өтүүнү бир жылга жылдырууну тапшырды. 2022-жыл ичинде соода аянтчаларынын ачык-айкын иштешин камсыз кылуучу ченемдик-укуктук база кылдат даярдалып, баалардын кескин өсүшүн чектөө механизмдерин киргизүү керек.
: 3) Атаандаштыкты коргоо боюнча агенттик менен бирдикте бааларды макулдашуу жана башка атаандаштыкка каршы аракеттер боюнча ыкчам (20 күн) текшерүү жүргүзүү боюнча Башкы прокуратурага тапшырма берилди.
: 4) Социалдык маанидеги азык-түлүк товарларына бааларды мамлекеттик жөнгө салуу киргизилди. Райондор жана республикалык маанидеги шаарлар боюнча чечимдер тигил же бул региондун социалдык-экономикалык абалын эске алуу менен бул райондордун акимдери (жетекчилери) тарабынан кабыл алынат.
: 5) «Жеке жактардын банкроттугу жөнүндө» мыйзамдын долбоорун иштеп чыгууга киришүү тапшырмасы берилди, бул жарандардын карыздык жүктөмүнүн жогору болушуна байланыштуу.
: 6) 180 күндүк мөөнөткө калк үчүн коммуналдык кызматтардын тарифтерин жогорулатууга мораторий киргизүү зарылдыгын кароо тапшырылды.
: 7) Калктын социалдык жактан аялуу катмары үчүн экинчи кезектеги турак жай үчүн ижара акысын субсидиялоо маселесин кароо тапшырылды.
: 8) Денсаулык пен балалар проблемаларын шешуге арналган жеке жэне мемлекеттик булактардан каржыланатын «Казакстан халкына» когамдык корын куру туралы буйрык бершген.
Түштөн кийин Казакстандын президенти кезектеги телекайрылуу жасады. Тартипти калыбына келтирүү боюнча көрүлүп жаткан чаралар жетишсиз деп билдирди. Ошондуктан ал Казакстандын Коопсуздук кеңешинин төрагасынын милдетин өзүнө алды жана бул кызматты аткара тургандыгына ишендирди (ошол күнгө чейин бул кызматты [[Нурсултан Назарбаев|Н.]] [[Нурсултан Назарбаев|Назарбаев]] ) тартипти орнотуу жана жакшы уюшулган жана каржыланган «кутумчуларга» каршы туруу боюнча «эң катуу чаралар». Ошол эле учурда президент Казакстандын «саясий трансформациясынын» келечектеги планын жарыялады. Ошол эле учурда президент Казакстандын борборундагы кызматын улантууда деп ишендирди<ref>[https://www.rbc.ru/rbcfreenews/61d59b8e9a79473a69358099?from=newsfeed Токаев анонсировал «политическую трансформацию» Казахстана]</ref>.
== Натыйжалары ==
* Казакстандагы нааразылык акциялары дүйнөлүк рынокто [[Уран (химиялык элемент)|урандын]] баасынын 8% кымбатташына алып келди. Бул металлдын дүйнөлүк өндүрүшүнүн 40%дан ашыгы Казакстанга туура келет<ref>[https://www.rbc.ua/rus/news/uran-podorozhal-protestov-kazahstane-1641430333.html Уран подорожал из-за протестов в Казахстане]</ref>.
* биткойндор курсу 7% га төмөндөдү, бул Казакстан бул cryptocurrency 18,1% өндүрүү, анын өндүрүшүндө экинчи орунду ээлеген менен байланыштуу<ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/crypto/news/61d687eb9a79476bc3e2d035|title=Курс биткоина обновил месячный минимум на фоне событий в Казахстане}}</ref>.
* Казакстандын түштүк коңшусу [[Өзбекстан]] Казакстан менен чек араларында көзөмөлдү күчөттү, Казакстан 6-январдан тарта [[Кыргызстан|Өзбекстан, Кыргызстан]] жана [[Түркмөнстан|Түркмөнстан менен чек арасын такталбаган мөөнөткө толугу менен жапты.]] Өзбекстан менен Казакстандын ортосундагы бардык аба каттамдары токтотулду. Өзбекстандын Казакстан менен чектеш облустарында жана райондорунда милиция кызматкерлери менен Өзбекстандын Улуттук гвардиясынын кызматкерлеринин саны көбөйгөнүн күбөлөр байкашкан. Бир катар эксперттер Өзбекстанда да ушундай нааразылык акциялары болушу мүмкүн экенин моюнга алышты. Мына ушулардын фонунда Республиканын Президенти [[Шавкат Мирзиёев]] бир күнгө гана созулган жаңы жылдык эс алуусун үзгүлтүккө учуратып, Казакстандагы кырдаал тууралуу Тажикстандын жана Түркиянын президенттери, ошондой эле Касым-Жомарт Токаевдин өзү менен телефон аркылуу сүйлөштү. колдогондугун билдирип. [[«Азаттык» үналгысы|«Азаттык]]» радиосунун өзбек кызматына Өзбекстандын өкмөтүндөгү булактардан маалымдалгандай, президент жеке өзү газ, бензин, электр энергия, суу жана эң керектүү азык-түлүктүн баасын негизсиз көтөрбөөнү тапшырды. Андан кийин Өзбекстанда жогоруда аталган товарлардын баасынын салыштырмалуу кескин төмөндөшү байкалган. Тактап айтканда, жаратылыш газын жана тоок жумурткасын экспорттоо толугу менен токтотулуп, этке жана башка бир катар товарларга бажы алымдары алынып салынды. Ушул тапта Өзбекстанда көп жылдардан бери энергетикалык каатчылык өкүм сүрүүдө – электр энергиясынын жана унаа суюлтулган газдын жетишсиздиги. Эксперттер өлкөдө мүмкүн болгон тартыштыкты жана табигый түрдө импорттук унга, кээ бир азык-түлүк товарларына жана жарым-жартылай этке болгон баанын өсүшү коңшу Казакстандагы кырдаалга байланыштуу болорун болжолдошкон, анткени Өзбекстандын экономикасы Казакстандын экономикасы менен тыгыз байланышта болгон – жалпы соода жүгүртүү. мамлекеттердин 3 миллиард доллардан ашык<ref>[https://rus.ozodlik.org/a/31642731.html Узбекистанцы обеспокоены тем, что события в Казахстане отразятся на экономике страны]</ref><ref>[https://rus.ozodlik.org/a/31642893.html Узбекистан полностью прекратил поставки газа в Россию]</ref><ref>[https://rus.ozodlik.org/a/31638710.html Ночные очереди. В Узбекистане снова возник дефицит метанового газа ]</ref><ref>[https://www.ozodlik.org/a/qozogiston-uzbekiston-iqtisod/31642651.html Қозоқ уни ва ўзбек муҳожирининг нони. Қозоғистондаги ғалаённинг Ўзбекистонга таъсири]</ref><ref>[https://www.ozodlik.org/a/o-zbekiston-qozog-iston-matbuot/31640526.html Ўзбекистон: Давлат ОАВлари жим, тармоқлар "қозоқ бовурлар"ни эҳтиёткорона олқишламоқда]</ref><ref>[https://www.ozodlik.org/a/gaz--rossiyaga-sotilmaydi/31642448.html Ўзбекистон ўз фуқароларини газ билан таъминлаш учун экспортни тўхтатганини маълум қилди]</ref>.
* Казакстандын “козголоңчул” [[Маңгыстоо облусу|Мангистау облусу]] менен түз чектеш коңшу [[Түркмөнстан|Түркмөнстанда]] түркмөн бийлиги укук коргоо органдарына калкты жана укук тартибин көзөмөлдөөнү күчөтүп, күжүрмөн даярдыкта болууну тапшырды. Аларга ар кандай адамдардын чогулушуна жол бербөө, участкалык кызматкерлерге өз аймагындагы тартипти сактоо боюнча жеке жоопкерчиликтери эскертилип, күн сайын эртең менен жана кечинде айланып өтүү тапшырмасы берилди. Маалым болгондой, милиция кызматкерлери жөн эле турган адамдарды кармап, кокустан чогулган адамдарды суракка алып, документтерин, кармалгандардын телефондорунун ичиндегилерди текшерип, эл эмне максатта чогулганын суракка алууда. «Учурда пайда бардык жерде көрүнүп турат. Полиция айылдарда да патрулдук кылууда», - деди өлкөнүн жашоочуларынын бири. Ошондой эле Түркмөнстанда «казактардын өз укуктарын талап кылуудагы чечкиндүүлүгүн өз ара талкуулап, алардын эрдигине суктанып, позициясы менен салыштырып жатышканы» белгилүү болду. Милиция жана МНС кызматкерлери да чет жерде жүргөн жарандардын жакындары менен «сүйлөшүүнү» активдүү жүргүзүүдө. 2020-жылдын март айында пандемия башталгандан бери Түркмөнстан кеминде 2023-жылга чейин өлкөгө кирүү жана чыгуу үчүн кургактык жана аба чек араларын толугу менен жапты<ref>[https://rus.azathabar.com/a/31643708.html Туркменским силовикам велели быть начеку в связи с событиями в Казахстане]</ref><ref>[https://rus.azathabar.com/a/31642707.html Туркменистан: власти призывают граждан не принимать участие в акциях протеста]</ref>.
== Булактарга шилтемелер ==
{{Булактар|3}}
== Адабият ==
* {{Cite web|url=https://carnegie.ru/commentary/86147|title=Нур-Султан без Назарбаева. О причинах и последствиях кризиса в Казахстане|accessdate=2022-01-08|archivedate=2022-01-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220108061348/https://carnegie.ru/commentary/86147}}
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]
qlovig3xxloypogt5xn0h2ddpgfzznh
Димитрий Бивол
0
127853
664321
651105
2026-11-02T02:20:11Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664321
wikitext
text/x-wiki
{{Персона|ысымы=Дмитрий Бивол|сүрөт=Dmitry Bivol in 2023.jpg|туурасы=200 px|туулган жери=Токмок, Кыргыз ССР, Советтер Союзу|туулган датасы=18-декабрь, 1990 (жашы 33)|жарандыгы=Орусия|сүрөткө баяндама=Бивол|ишмердүүлүк тармагы=боксёр}}
'''Дмитрий Бивол''' ({{lang-ru|Дмитрий Юрьевич Бивол}}; 18-декабрь, [[1990]], [[Токмок|Токмок]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССРи]], [[Кеңештер Бирлиги|СССР]]) — жеңил салмак категориясында беттеш өткөргөн [[Орусия|орусиялык]] кесипкөй [[Бокс|мушкер]]. Орусиянын эл аралык класстагы спорт чебери, Жайкы Универсиаданын күмүш медалынын ээси ([[Казандагы 2013-жылкы Жайкы Универсиада|2013]] ), согуш өнөрү боюнча дүйнөлүк оюндардын чемпиону (2013), бокс боюнча жаштар арасындагы дүйнө чемпиондугунун коло байге ээси (2008).
Кесипкөйлөрдүн арасында WBA версиясы боюнча дүйнөнүн учурдагы супер чемпиону (2019 — азыркы учурда), жана WBA версиясы боюнча мурдагы дүйнөнүн чемпиону (2017-2019), WBA версиясы боюнча убактылуу дүйнөнүн чемпиону (2016-2017), WBA континенттер аралык чемпиону (2015-2016) жана жеңил салмактагы WBC-USNBC АКШнын чемпиону (2015-2017).
== Өмүр баяны ==
Дмитрий Бивол 1990-жылы 18-декабрда Кыргыз ССРинин Токмок шаарында туулган<ref name="boxing-fbr">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120423060028/http://www.boxing-fbr.ru/publications-view-492.html |archivedate=2012-04-23 |title=Федерация бокса России: Анкеты: Мужчины: Дмитрий Бивол |url=http://www.boxing-fbr.ru/publications-view-492.html |accessdate=2022-05-08}}</ref>.
Ал алты жашында бокска кызыгып, биринчи машыктыруучунун жетекчилиги менен машыгып баштаган. 2002-жылы атасы, апасы жана эки эжеси менен Санкт-Петербургга көчүп кеткен <ref name="автоссылка1">[https://www.sports.ru/tribuna/blogs/mmardoboi/2718731.html Интервью боксера Дмитрия Бивола, который еще не проигрывал: детство в Киргизии, любовь к Джеки Чану и бои блогеров] // Sports.ru, 06.02.2020</ref> . [[2007|2007-]] жылы [[Бокс|бокс боюнча]] эл аралык класстагы спорт чебери наамын алган<ref name="boxing-fbr"/>. П. Ф. Лесгафт ([[Санкт-Петербург]] ш) атындагы Улуттук мамлекеттик дене тарбия, спорт жана ден соолук университетин бүтүргөн.
Биринчи машыктыруучусу (1997-2002) Токмок шаарындагы өспүрүмдөр спорт мектебинде Кыргыз Республикасынын жогорку категориядагы эмгек сиңирген машыктыруучусу Шарапов Вячеслав Сергеевич болгон <ref name="автоссылка1"/> . Учурда №1 спорттук-өспүрүмдөр спорт мектебинде бокс боюнча бөлүмдүн башкы машыктыруучусу Алексей Федорович Куренковдун <ref name="anichkov.ru">[http://www.anichkov.ru/news/546-2012-12-19 Петербуржец Дмитрий Бивол — победитель первенства Европы по боксу] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140728003210/http://www.anichkov.ru/news/546-2012-12-19 |date=2014-07-28 }}, 19 декабря 2012</ref> РСФСРдин эмгек сиңирген машыктыруучусу Геннадий Юрьевич Машьяновдун жетекчилигинде<ref name="boxing-fbr"/> машыгат.
Жогорку юридикалык билими бар. И. Т. Турбилин атындагы Кубан мамлекеттик агрардык университетин бүтүргөн.
== Карьерасы ышкыбоздор боксунда ==
Ийгиликтүү ышкыбоз мушкер, ышкыбоздор арасында Орусиянын эки жолку чемпиону (2012 жана 2014), Казанда өткөн XXVII Дүйнөлүк жайкы Универсиаданын күмүш байгесинин ээси (2013), Бүткүл дүйнөлүк согуштук өнөр оюндардын жеңүүчүсү (Санкт-Петербург, 2010). 17 жашка чейинки дүйнөдөгү эң титулдуу мушкер, кадеттер арасында дүйнөнүн эки жолку чемпиону, кадеттер жана жаштар арасында Европанын эки жолку чемпиону.
== Профессионалдык бокс ==
2014-жылы 28-ноябрда профессионалдык бокстагы дебюттук беттешин уругвайлык Хорхе Родригес Оливерага каршы өткөргөн. Беттештин акыркы алтынчы раундда техникалык нокаут болуп, Биволдун жеңиши менен аяктаган.
Төртүнчү беттешинде ал WBC-USNBC [[Америка Кошмо Штаттары|АКШ]] титулун жеңип алса, кийинки беттешинде WBA эл аралык титулуна ээ болгон.
2016-жылдын 21-майында Дмитрий Бивол (6-0, 6 КО) доминикалык Феликс Валераны (13-0, 12 КО) бир добуштан жеңип, WBA версиясы боюнча жарым оор салмактагы "убактылуу" дүйнөнүн чемпиону титулуна ээ болгон. Бивол дээрлик бардык раунддарда рингде толугу менен үстөмдүк кылып, Валераны эки жолу нокдаунга учураткан, бирок беттешти мөөнөтүнөн мурда бүтүрө алган жок. 12 раунддун жыйынтыгында калыстар 119:107, 119:107 жана 116:111 эсебинде жеңишти Дмитрий Биволго беришкен.
2017-жылдын 4-ноябрында Австралиялык Трент Бродхерст менен беттеш болгон. Беттешке аз калганда Бивол WBAнын толук чемпиону аталган. Беттеш биринчи раунддун аягында аяктаган. Биволдун оң колу австралиялыкты оор нокаутка учураткан.
Гон.8-жылдын 3-мартында WBA титулу үчүн милдеттүү атаандашы Кубалык Салливан Баррера менен беттеш өткөн. Бүткүл беттеште Бивол үстөмдүк кылып, он экинчи раундда кары кубалыкты нокаутка түшүргөн. Бул жеңилүү Салливан Барреранын карьерасындагы алгачкы жеңилүүсү болгон.
2018-жылдын 4-августунда экс-челленджер малавиялык Айзек Чилемба (25-5-2) менен беттешкен. Бивол салгылаштын дээрлик бүт жүрүшүн көзөмөлдөгөн, бирок эрте жеңишке умтулбаган жана атаандашы менен тирешип курчуган эмес. Чилемба дээрлик бардык раунддарда утулуп калган бирок беттешүүнүн акырында ийгиликтүү аракеттенип, он биринчи раундда чемпиондон мыкты болгон. Беттеш акыркы раунддка чейин созулуп, жыйынтыгында эки калыс Биволго бардык раунддарда жеңишти (120-108) берсе, үчүнчүсү беттешүүн тең атаандаштыкта деп эсептеген, 116-112 эсебинде Орусиялык мушкердин пайдасына чечечилген<ref>[https://www.boxingscene.com/dmitry-bivol-tested-decisions-game-isaac-chilemba-results--130618 Dmitry Bivol Tested, Decisions a Game Isaac Chilemba] // BoxingScene.com, 04.08.2018</ref>.
=== Жан Паскаль менен болгон беттеш ===
2018-жылдын 2 4-ноябрында, жарым оор салмактагы дүйнөнүн экс-чемпиону, тажрыйбалуу 36 жаштагы канадалык Жан Паскаль менен жолугушкан. Паскаль чемпиондук күч менен аракет кылыган жана бир канча сокку урган, бирок Биволдун ылдамдыгы жана техникасы боюнча артыкчылыгы абдан чоң болгон: Орус мушкеринин алдын ала айтууга боло турган чабуулдарынын көбүнөн ийгиликтүү качып, өзүнүн ийгиликтүү соккуларына ээ болгон. Паскаль үчүн онунчу раунд эң жакшы болуп, ал бир катар ийгиликтүү чабуулдарды жасай алган, бирок ал көп күч жумшап, кийинки эки раундду орусиялыкка берген. Жыйынтыгында беттеш 117:111, 119:109 (эки жолу)<ref>[https://vringe.com/news/119166-dmitriy-bivol-zashchitil-titul-ot-posyagatelstv-zhana-paskalya.htm Дмитрий Бивол защитил титул от посягательств Жана Паскаля] / vRINGe.com, 25.11.2018</ref> эсебинде бир добуштан чечим менен Биволдун жеңиши менен аяктаган.
=== Жо Смит кенже менен болгон беттеш ===
2019-жылдын 9-мартында, Бернард Хопкинс менен Анджей Фонфараны мөөнөтүнөн мурда жеңиштери менен белгилүү америкалык мушкер Жо Смит менен жолугушкан. Беттеш биринчи раунддан эле орусиялыктын үстөмдүгү менен өткөн, аны эч кандай кыйынчылыксыз эле жеңип алган. Бивол кийинки раундда чыңалган атаандашынын чабуулдарын жокко чыгарып, акыркы үч мүнөттүн аягында жеңишке эрте жетүүгө аз калган. Беттештин жыйынтыгы 118-110, 119-109 (эки жолу) <ref>[https://vringe.com/exclusive/122154-just-another-day-at-the-office.htm Сходил на работу] // vRINGE.com, 09.03.2019</ref> эсебинде бир добуштан Биволдун жеңиши болду. Сокку статистикасы орусиялыктын басымдуу артыкчылыгын көрсөткөн, Смиттин 39 соккусуна каршы 208 так сокку урган<ref>[https://vringe.com/news/122139-statistika-udarov-poedinka-mezhdu-dmitriem-bivolom-i-dzho-smitom-mladshim.htm Статистика ударов поединка между Дмитрием Биволом и Джо Смитом-младшим] // vRINGE.com, 10.03.2019</ref>.
== сүйүүчүлөр бокс боюнча спорттук жетишкендиктери ==
* 2005 - мектеп окуучулары арасында бокс боюнча Европа чемпиондугунда — 1-орун (72 кг чейин)<ref>[https://tverlife.ru/news/18692.html В Европе есть одна команда — Россия!]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* 2006-жылы - өспүрүмдөр арасында бокс боюнча Орусия чемпиондугу — 1-орун
* 2006 - Кадеттер арасында бокс боюнча дүйнө чемпиондугу — 1-орун (75 кг чейин) <ref>[http://www.allsportinfo.ru/search.php?id=1448&r=77922,76987,76873,76855,76848,76314,76290,76277,73584,73116,73112,73108,73078,73041,72950,72911,72870,72840,70783,70782,65621,61593,59268,54508,50958,50338,49532,49484,49460,44115,44084,44049,44035,33937,32794,31129,20139,20115,20097,8323,8307,8270,8115,1460,1448,0 Семь золотых медалей и звание лучшего боксера Саланбека Байсангурова на первенстве мира в Стамбуле]</ref> <ref>[http://www.allsportinfo.ru/search.php?id=1460&r=77922,76987,76873,76855,76848,76314,76290,76277,73584,73116,73112,73108,73078,73041,72950,72911,72870,72840,70783,70782,65621,61593,59268,54508,50958,50338,49532,49484,49460,44115,44084,44049,44035,33937,32794,31129,20139,20115,20097,8323,8307,8270,8115,1460,1448,0 Эдуард Хусаинов: российские боксеры установили очередной рекорд]</ref>
* 2006 - Кадеттер арасында бокс боюнча Европа чемпионаты - 1-орун (75 кг чейин)
* 2007-жыл – бокс боюнча өспүрүмдөр арасында Россиянын чемпионаты – 1-орун <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508085233/http://boxing-fbr.ru/docs-download-128.html |archivedate=2022-05-08 |title=Первенство России по боксу среди юниоров 2007. Списки. |url=http://boxing-fbr.ru/docs-download-128.html |accessdate=2022-05-08}}</ref>
* 2007 - Бокс боюнча V Эл аралык турнир (Волгоград) - 1-орун
* 2007 - Франко Благонича мемориалы (Хорватия) - 1-орун
* 2007 - Кадеттер арасында бокс боюнча дүйнөлүк чемпионат - 1-орун (80 кг чейин) <ref>[http://www.allsportinfo.ru/index.php?id=8270 Семь российских боксеров обеспечили себе медали первенства мира среди кадетов в Баку — как минимум бронзовые]</ref>
* 2008-жыл – өспүрүмдөр арасында бокс боюнча VI Эл аралык турнир – 1-орун
* 2008 - Бокс боюнча жаштар арасындагы Дүйнө чемпиондугу - 3-орун (75 кг чейин)
* 2008-жыл – бокс боюнча өспүрүмдөр арасындагы Россия чемпионаты – 1-орун <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090311013546/http://www.boxing-fbr.ru/docs-download-75.html |archivedate=2009-03-11 |title=Первенство России по боксу среди юниоров 2008. Списки. |url=http://boxing-fbr.ru/docs-download-75.html |accessdate=2022-05-08}}</ref>
* 2009 - Бокс боюнча Россия чемпионаты - 5-орун <ref>{{Cite web |title=Графики и протоколы Чемпионата России по боксу 2009 года |url=http://www.rusboxing.ru/docs-download-753.html |accessdate=2022-05-08 |archivedate=2022-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220508085233/http://www.rusboxing.ru/docs-download-753.html }}</ref>
* 2010 - Бокс боюнча Россия чемпионаты - 3-орун <ref>{{Cite web |title=Графики и протоколы Чемпионата России по боксу 2010 года |url=http://www.rusboxing.ru/docs-download-985.html |accessdate=2022-05-08 |archivedate=2017-09-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170909003312/http://www.rusboxing.ru/docs-download-985.html }}</ref>
* 2011 - Бокс боюнча Россия чемпионаты - 2-орун <ref name="sport.mail.ru" />
* 2012 – Бочкайдын эскерүү турнири (Венгрия) – 1-орун
* 2012Европойкс боюнча Европа жаштар чемпионаты - 1-орун (81 кг чейин) <ref name="anichkov.ru"/>
* 2012 - Бокс боюнча Россия чемпионаты - 1-орун <ref>{{Cite web |title=Графики и протоколы Чемпионата России по боксу 2012 года |url=http://www.rusboxing.ru/docs-download-1730.html |accessdate=2022-05-08 |archivedate=2018-03-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180324160527/http://www.rusboxing.ru/docs-download-1730.html }}</ref>
* 2013 - [[Казандагы 2013-жылкы Жайкы Универсиада|Жайкы Универсиада]] - 2-орун (81 кг чейин) <ref name="rsport.ru" /> <ref>[http://topspb.tv/news/news21356/ Петербургский боксер Дмитрий Бивол возвращается домой с «серебром» Универсиады] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140728062154/http://topspb.tv/news/news21356/ |date=2014-07-28 }}, 11 июля 2013</ref> <ref>[http://itar-tass.com/v-centre-vnimaniya/632323 Боксер Дмитрий Бивол завоевал «серебро» Универсиады в весовой категории до 81 кг], 10 июля 2013</ref>
* 2014 - Бокс боюнча Россия чемпионаты - 1-орун
== Титулдар ==
=== ОнАймактык наамдар ===
=== Дүйнөлүк наамдар ===
[[2002]] -жылы Дмитрий Бивол жогорку спорттук жетишкендиктери үчүн "Сарайдын жылдыздары" ардактуу сыйлыгы менен сыйланган <ref name="anichkov.ru"/> . [[2013|2013-жылы]] Дмитрий Бивол "спорт тармагында" номинациясында Санкт-Петербургдун жаштар сыйлыгы менен сыйланган .
* Учурда бокс боюнча дүйнөнүн чемпиондору
* Жеңил салмактагы бокс боюнча дүйнө чемпиондорунун тизмеси
== Эскертүүлөр ==
{{Reflist|2}}
* Профиль Орусиянын бокс федерациясынын [http://rusboxing.ru/prof-box/boxers/7900/ сайтында] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211021191416/http://www.rusboxing.ru/prof-box/boxers/7900/ |date=2021-10-21 }}
* [https://vringe.com/dossier/78381-dmitriy-bivol.htm Дмитрий Бивол] — vRINGe.com сайтындагы баракча
* [https://ringside24.com/ru/persons/dmitry-bivol/ Дмитрий Бивол] — Ringside24.com сайтындагы баракча
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]
g9qooio8zliymmyoolc9izvbdkgf38m
Буриштер
0
128444
664317
545802
2026-11-01T23:48:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664317
wikitext
text/x-wiki
'''Бури́штер''' (''бурушаски, хунза'') — эл [[Кашмир|Кашмирдин]] (''Пакистан бөлүгүндө'') түндүгүндө
бийик тоолу (Гилгит, Хунза, Нагар) жерде жашайт.<br>
Саны 87 миң (2000).
{{Калк
|аталышы = '''Буриштер'''
|сүрөт =
[[Файл:Burusho women in the Hunza Valley, Pakistan.jpg|320px]]<br>
буриш улутундагы кыз-келиндер
|туурасы =
|сурөттүн аталышы=
|расмий аталышы = '''Буриштер'''
|саны = 87 049 (2000ж.)
|жайгашуусу = {{Флагификация|Пакистан}} <br>
|жок болгон =
|архкалдык =
|тили = Бурушаски
|раса =
|дини = [[Ислам]] ([[шииттер|шиизм]])
|туугандары =
|кирет =
|кошулат =
|келип чыгышы = синокавказдыктар
}}
== Тили ==
Тили — бурушаски. Бурушаски өзгөчө обочолонгон (изоляцияланган) тил.<br>
Башка элдер менен байланышта '''урду''' жана [[дард тилдери|дард]] тилдерин колдонушат. '''Урду''' тилин көбүнчө аялдар колдонушат.
== Теги ==
Буриштер Кашмирдин байыркы автохтондук калкы. Алар келгин индиевропалыктар менен аралашпай өзүн тилин жана маданиятын сактап калышкан.<br>
С. А. Старостиндин (белгилүү орусия лингвисти) гипотезасы боюнча буриштер синокавказдыктардын тукумдары.
== Дин ==
Ишенгендер [[Ислам]] дининин [[шииттер|шиит]] багытын тутушат. Көбүнчө шиит багытынын ичиндеги [[исмаилдик]] жана иснаашарит секталардын избасарлары.
Ошондой эле, байыркы бутпарас элементери да сакталууда.
== Маданияты ==
Материалдык маданияты боюнча калаштарга жана памирдик элдирине жакын.
== Чарба ==
Террасалык дыйканчылык өнүккөн. Татаал сугат системасы колдонулат. Жашылчалар, жемиштер (өрүк, жүзүм) өстүрүлөт. Ири мүйүздүү мал сүт үчүн кармалат.
== Тамактануу ==
Жашылчаларды чийки бойдон жешет. Өрүктү көп жешет. Кышында кургатылганын өрүк жешет жана өрүктөн жасалган компотторду ичишет.
Сүттөн жасалган азыктарга ([[сыр|эжиге]], каймак ж.б.) да көңүл бурушат.
== Шилтемелер ==
* https://tracesofnations.org/rutrase/burishi-kto-oni/<br>
* https://bigenc.ru/ethnology/text/1889392 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220615155016/https://bigenc.ru/ethnology/text/1889392 |date=2022-06-15 }}<br>
* https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/216009<br>
* https://web.archive.org/web/20250810203828/https://travelask.ru/blog/posts/11147-narod-kotoryy-zhivet-120-let-pochemu-uchenye-ne-mogut-ob-yas
9y0xdh17w55ayo5588kishf6ovss47z
Кодулоо
0
130538
664347
444343
2026-11-02T06:36:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664347
wikitext
text/x-wiki
'''Кодулоо''' — [[кордоо]], коркутуу, күч колдонуу же агрессивдүү үстөмдүк кылуу, мажбурлоо, намысына тийип таарынтуу. Мындай жүрүм-турум көп учурда кайталанып турат жана адатка айланат.
Бир маанилүү шарты кодулоо кылган жана ага кабылган адамдардын ортосунда физикалык же социалдык күчтүн тең салмактуулугунун бузулушу. Бул тең салмактуулуктун бузулушу кодулоону жөнөкөй чыр-чатактан айырмалайт<ref name=":0">Burger, C. (2022). "School bullying is not a conflict: The interplay between conflict management styles, bullying victimization and psychological school adjustment". (англ.) ''International Journal of Environmental Research and Public Health''. '''19''' (18): 11809. [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9517642/ PMID 36142079]. ''<small>Текшерилген күн: 08.04.2023.</small>''</ref><ref>Juvonen, J.; Graham, S. (2014). "Bullying in Schools: The Power of Bullies and the Plight of Victims". (англ.) ''Annual Review of Psychology''. '''65''': 159–85. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23937767/ 23937767].</ref>.
Кодулоо агрессивдүү жүрүм-турумдун субкатегориясы, ал душмандык ниет, күчтүн тең салмаксыздыгы жана кайталанып туруусу менен мүнөздөлөт<ref>Burger, Christoph; Strohmeier, Dagmar; Spröber, Nina; Bauman, Sheri; Rigby, Ken (2015). "How teachers respond to school bullying: An examination of self-reported intervention strategy use, moderator effects, and concurrent use of multiple strategies". (англ.) ''Teaching and Teacher Education''. '''51''': 191–202. doi:[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0742051X15001122?via%3Dihub 10.1016/j.tate.2015.07.004.]</ref>.
Кодулоо маданияты адамдар бири-бири менен өз ара аракеттенген ар кандай [[Контекст|контекстте]] өнүгүшү мүмкүн. Бул мектеп, үй-бүлө, жумуш орду, үйдү жана конуштарды камтышы мүмкүн. Заманбап маданияттагы зомбулуктун негизги платформасы социалдык медиа сайттары болуп келет.
== Түрлөрү ==
=== Физикалык ===
Физикалык кодулоо — кимдир бирөөнүн денесине зыян келтирген же мүлкүнө зыян келтирген ар кандай зомбулук.
Уурдоо, түртүү, уруп-сабоо, мушташуу жана атайылап кимдир бирөөнүн мүлкүн жок кылуу — физикалык кодулоонун түрлөрү. Кээде өспүрүмдөрдүн бейкалыс пикиринен улам жаштардын топтору курдаштарын бутага алып, аларды өзүнчө бөлүп салышат. Бул аларды классташтары шылдыңдап, кыйнап, "ур-токмокко" алынган жагдайга алып келиши мүмкүн.
Физикалык кодулоо убакыттын өтүшү менен күчөп, зыяндуу кесепеттерге же өлүмгө алып келиши мүмкүн, ошондуктан көптөр андан ары күчөшүн алдын алуу үчүн аны тез арада токтотууга аракет кылышат.
=== Оозеки ===
Оозеки кодулоо — кодулоонун эң кеңири тараган түрлөрүнүн бири. Бул [[сүйлөө]] аркылуу, үнүн туура эмес жолдо колдонуу же дене тилинин кандайдыр бир формасы менен жүргүзүлгөн жана эч кандай күч колдонуу камтыбаган кодулоо.
Кодулоо адатта ушул түрүнөн башталат жана төмөнкүлөрдүн бирин камтыйт:
* кемсинтерлик ысымдар менен чакыруу жана лакап ат коюу;
* кимдир бирөө жөнүндө ушак таратуу же калп айтуу;
* кимдир бирөөнү коркутуу;
* көпчүлүк учурда негизсиз кимдир бирөөгө орой же таш боор үн менен кыйкыруу же сүйлөшүү;
* кимдир бирөөнүн үнүн же сүйлөгөнүн шылдыңдоо;
* кимдир бирөөнүн үстүнөн күлүү;
* кимдир бирөөнү кыйноо үчүн дене тилин (мисалы, ортоңку манжаны көрсөтүү) колдонуу;
* кимдир бирөөнү кемсинтүү же башка жолдор менен шылдыңдоо.
=== Мамилелүү ===
Мамилелер аркылуу кодулоо (кээде социалдык агрессия деп аталат) — башкаларга зыян келтирүү үчүн мамилелерди колдонгон кодулоонун түрү<ref>Breakstone, Steve; Dreiblatt, Michael; Dreiblatt, Karen (2009). [https://books.google.bi/books?id=E0edMF6RlRMC ''How to Stop Bullying and Social Aggression: Elementary Grade Lessons and Activities That Teach Empathy, Friendship, and Respect''.] Thousand Oaks, CA: Corwin Press. p. 9.</ref>. Бул термин ошондой эле кимдир бирөөнүн аброюна же социалдык абалына зыян келтирүү максатында жасалган ар кандай кодулоону билдирет, бул физикалык жана оозеки кодулоого кирген ыкмалар менен байланышы бар.
Мамиле аркылуу кодулоо — жаштар арасында, айрыкча кыздар арасында кеңири тараган кодулоонун бир түрү. Социалдык четтетүү (кимдир бирөөнү кемсинтүү же өзүн «четтетилгендей» сезүү) аркылуу кодулоо — эң кеңири тараган түрлөрүнүн бири. Физикалык [[Зомбулук|зомбулуктан]] айырмаланып, мамиле кылуу аркылуу буллинг ачык эмес жана байкалбай узак убакытка созулушу мүмкүн<ref>Norton, Chris. [https://antibullyingsoftware.com/what-is-the-definition-of-relational-bullying-social-bullying/ "What is the Definition of Relational Bullying / Social Bullying - BRIM Anti-Bullying Software"]. ''BRIM Anti-Bullying Software''. Archived from the original on 2016-12-01. Retrieved 2016-11-30.</ref>.
=== Кибер ===
[[Файл:Dog-Piling.jpg|thumb|Интернеттин жайылышы менен кибер кодулоо дагы кеңири тараган|left]]
Кибер кодулоо — башка адамды кысымга алуу, коркутуу, уятка калтыруу же бутага алуу үчүн технологияларды колдонуу. Бул электрондук почта, мессенджерлер, [[Социалдык тармак|социалдык тармактар]], тексттик билдирүүлөр жана уюлдук телефондор аркылуу коркутууну камтыйт<ref>"Cyberbullying". ''kidshealth.org''. Archived from the original on 2016-12-01. ''<small>Текшерилген күн: 09.04.2023.</small>''</ref>. Кибер кодулоо башталгыч класстарга караганда чоң класстарда көбүрөөк кездешет.
Интернетте адамдардын жоопкерчилиги чектелүү жана маалыматты ылгоо шарты жок<ref>Affairs (ASPA), Assistant Secretary for Public (2019-09-24). [https://kidshealth.org/en/parents/cyberbullying.html "What Is Cyberbullying".] </ref>. Кодулоо үчүн технологияларды колдонуу кимдир бирөөнүн онлайн аброюна зыян келтириши мүмкүн. Интернетте жарыяланган маалымат, эгерде аны ошол жерге койгон адам алып салбаса, анда ал жерде түбөлүккө калат. Келечектеги жумуш орундары жана адамдар башкалардын санариптик изин жана башкаларга жасаган мамилеңизди көрө алышат. Кибер кодулоонун дагы бир көйгөйү — башка адамдардын аралашуусу. Технологияларды, айрыкча социалдык медианы колдонуу, башкаларга позитивдүү же терс болобу, контентти кайра жайгаштырууга же бөлүшүүгө мүмкүнчүлүк берет.
== Мүнөздөмөлөрү ==
=== Бейбаштар жана шериктери ===
Бейбаштардын өзүн баалоо сезими боюнча жүргүзүлгөн изилдөөлөр эки анжы натыйжаларды берди<ref>Batsche, George M.; Knoff, Howard M. (1994). [https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/02796015.1994.12085704 "Bullies and their victims: Understanding a pervasive problem in the schools"]. ''School Psychology Review''. '''23''' (2): 165–175. doi:10.1080/02796015.1994.12085704. [https://web.archive.org/web/20120302213726/http://faculty.buffalostate.edu/hennesda/BULLIES_AND_THEIR_VICTIMS.doc Архивделген.]</ref>. Кээ бир бейбаштар текебер жана нарциссист болсо, алар ошондой эле кодулоо уятын же тынчсызданууну жашыруу же өзүн баалоо сезимин жогорулатуу үчүн курал катары колдоно алышат: башкаларды кемсинтүү менен, бейбаш өзүн күчкө ээ экенин сезет. Бейбаштар кызганычтан же өздөрү да кодулоого кабылгандыктан улам кодулоого барышы мүмкүн<ref>Levinson, Edward M.; Levinson, Edward M. (2004). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/j.1556-6678.2004.tb00338.x "Assessment of Bullying: A Review of Methods and Instruments"]. ''Journal of Counseling & Development''. '''82''' (4): 496–503. ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>.
Изилдөөчүлөр [[депрессия]]<ref>Patterson G (December 2005). "The bully as victim?". ''Paediatric Nursing''. '''17''' (10): 27–30. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16372706/ 16372706.]</ref> жана жеке бузулуштар<ref>Kumpulainen, K. (2008). "Psychiatric conditions associated with bullying". ''International Journal of Adolescent Medicine and Health''. '''20''' (2): 121–132. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18714551/ 18714551.]</ref>, ошондой эле ачуулануу жана күч колдонуу, агрессивдүү жүрүм-турумга көз карандылык, башкалардын иш-аракеттерин душмандык деп жаңылыш түшүнүү, өзүн баалоо сезимин сактоо жана обсессивдүү же катуу иш-аракеттерге катышуу сыяктуу башка тобокелдик факторлорун аныкташкан<ref>Hazlerr, R. J.; Carney, J. V.; Green, S.; Powell, R.; Jolly, L. S. (1997). "Areas of Expert Agreement on Identification of School Bullies and Victims". ''School Psychology International''. '''18''' (1): 5–14. doi:[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0143034397181001 10.1177/0143034397181001].</ref>. Ушул факторлордун айкалышы бул жүрүм-турумдун себептери болушу мүмкүн<ref>Craig, W.M. (1998). "The relationship among bullying, victimization, depression, anxiety, and aggression in elementary school children". ''Personality and Individual Differences''. '''24''' (1): 123–130. doi:[https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0191886997001451?via%3Dihub 10.1016/S0191-8869(97)00145-1].</ref>. Жаштарды изилдөөдө антисоциалдык мүнөздөмөлөрдүн жана депрессиянын айкалышы жаштардын зордук-зомбулугун эң жакшы аныктаган, ал эми видео оюндардагы зордук-зомбулук жана [[телекөрсөтүү]] зордук-зомбулук мындай жүрүм-турумду алдын ала көрө алган эмес<ref>Ferguson, Christopher J. (2011). "Video Games and Youth Violence: A Prospective Analysis in Adolescents" (PDF). ''Journal of Youth and Adolescence''. '''40''' (4): 377–91. doi:[https://link.springer.com/article/10.1007/s10964-010-9610-x 10.1007/s10964-010-9610-x]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21161351/ 21161351]. </ref>.
Ошондой эле, зомбулукка [[Генетика|генетикалык]] мүнөздөмө же [[Мээ|мээнин]] бузулушу себеп болушу мүмкүн<ref>Ball, H.A. (Jan 2008). "Genetic and environmental influences on victims, bullies and bully-victims in childhood". ''Journal of Child Psychology and Psychiatry''. '''49''' (1): 104–12. doi:[https://acamh.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1469-7610.2007.01821.x 10.1111/j.1469-7610.2007.01821.x]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18181884/ 18181884].</ref>. Ата-энелер кичинекей балага агрессивдүү жүрүм-турумду чектөө үчүн эмоционалдык жөнгө салууну жана көзөмөлдү өрчүтүүгө жардам бере алышса, кээ бир балдар үй-бүлөлөрүнө болгон ишенимсиздигинен, натыйжасыз тартиптен жана стресстүү үй-бүлөлүк жашоо жана душман бир туугандар сыяктуу айлана-чөйрө факторлорунан улам бул көндүмдөрдү өрчүтө алышпайт. Андан тышкары, айрым изилдөөчүлөрдүн айтымында, бейбаштар жашоого негативдүү көз карашта болуп, начар окушат. Доктор Кук мындай дейт: «Бейбашка башкалар менен болгон көйгөйлөрүн чечүү кыйынга турат, ошондой эле академиялык көрсөткүчтөрү төмөн болот. Ал, адатта, башкаларга карата негативдүү көз карашта жана ишенимде болот, өзү тууралуу жаман ойдо болот, чыр-чатак жана начар тарбия менен мүнөздөлгөн үй-бүлөлүк чөйрөдөн чыгат, мектепти терс нерсе деп эсептейт жана курдаштарынын терс таасири астында болот»<ref name=":1">Cook, Clayton R.; Williams, Kirk R.; Guerra, Nancy G.; Kim, Tia E.; Sadek, Shelly (2010). [https://www.apa.org/pubs/journals/releases/spq-25-2-65.pdf "Predictors of Bullying and Victimization in Childhood and Adolescence: A Meta-analytic Investigation"] (PDF). ''School Psychology Quarterly''. '''25''' (2): 65–83. doi:10.1037/a0020149. ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>.
Тескерисинче, айрым изилдөөчүлөр кээ бир бейбаштар психологиялык жактан күчтүү жана курдаштарынын арасында жогорку социалдык абалга ээ, ал эми алардын курмандыктары эмоционалдык жактан кыйналып, социалдык жактан маргиналдаштырылгандар деп божомолдошот<ref>Juvonen (2003) ''[https://publications.aap.org/pediatrics/article-abstract/112/6/1231/63549/Bullying-Among-Young-Adolescents-The-Strong-the?redirectedFrom=fulltext Bullying Among Young Adolescents: The Strong, the Weak and the Troubled] Pediatrics, Бештин айы, 2003. Текшерилген күн: 10.04.2023.''</ref>. Курдаштар көбүнчө бейбаштын иш-аракеттерин жайылтышат, ошондой эле бул курдаш топтордун мүчөлөрү көңүл ачуунун булагы катары бири-бирин шылдыңдоо, элден четтетүү, мушташуу жана кемсинтүү сыяктуу жүрүм-турумга катышышат. Башка изилдөөчүлөр болсо бейбаштардын аз гана бөлүгү, өз кезегинде кордук көрбөгөндөр, мектепке баруудан ырахат алышат жана ооруга байланыштуу эс алууга эң аз чыгышат деп ырасташкан<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/education/564923.stm "Bullies are the healthiest pupils"]. Education. ''BBC News''. BBC. 1999-12-14. ''Текшерилген күн: 10.04.2023.''</ref>.
Изилдөөлөр көрсөткөндөй, кодулоого катышкан чоңдордун авторитардык мүнөзү бар, алар башкарууну же үстөмдүк кылууну абдан каалашат<ref>Carroll M. Brodsky (1976). [https://books.google.kg/books?id=MZEeAQAAIAAJ&redir_esc=y ''The Harassed Worker''.] Lexington Books. ISBN <bdi>978-0-669-01041-1</bdi>.</ref>. Ошондой эле, кол алдындагыларга карата бейкалыс көз караш өзгөчө күчтүү тобокелдик фактору болушу мүмкүн деп божомолдонууда<ref>Ashforth, Blake (1994). "Petty Tyranny in Organizations". ''Human Relations''. '''47''' (7): 755–778. doi:[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/001872679404700701 10.1177/001872679404700701.]</ref>.
=== Байкоочулар ===
Көп учурда, кодулоо зомбулукка тиешеси жок адамдардын чоң тобунун катышуусунда болот. Көпчүлүк учурларда, бул топтун зомбулукка каршы иш-аракеттерине нааразылык билдирип, үн катуудан коркууну пайда кылган, көпчүлүктүн колдоосуна ээ болгон иллюзияны жаратуу жөндөмү бейбаштын өзүндө болот. Эгерде «кодулоо менталитети» кайсы бир топто алгачкы стадиясында натыйжалуу түрдө токтотулбаса, анда кодулоо ал топтун ичинде кабыл алынган же колдоого алынган ченем болуп калат<ref>[https://www.sciencedaily.com/releases/2009/01/090125193150.htm "New Tactics To Tackle Bystander's Role In Bullying"]. Science News. ''Science Daily''. Science Daily, LLC. 27.01.2009. ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>.
Өзүлөрүнүн «достук тобун» же «колдоо тобун» түзө алган көрүүчүлөр, башкаларга караганда, зомбулукка каршы сүйлөөгө көбүрөөк жакын экендиги аныкталган.
=== Курмандыктар ===
Курмандыктардын физикалык жана психикалык жактан алсыз болушу, ошондой эле эмоционалдык жактан оңой эле жабыркоо сыяктуу өзгөчөлүктөрү бар.<ref name=":1" /> Ошондой эле аларда ашыкча салмак же кандайдыр бир физикалык деформация сыяктуу бейбаштарга оңой кол салуучу физикалык өзгөчөлүктөр болушу мүмкүн. Балдар физикалык зомбулукка көбүрөөк дуушар болушат, ал эми кыздар кыйыр түрдө көбүрөөк дуушар болушат.<ref>Vanderbilt, Douglas; Augustyn, Marilyn (2010). [https://www.paediatricsandchildhealthjournal.co.uk/article/S1751-7222(10)00071-5/fulltext "The effects of bullying".] ''Paediatrics and Child Health''. '''20''' (7): 315–320. ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>
Өзүн-өзү баалоо сезиминин төмөндүгү кодулоонун курмандыгы болуунун көп кездешкен белгиси катары аныкталган. Салттуу буллингдин курмандыктары буллингге кабылбаган студенттерге салыштырмалуу төмөнүрөөк глобалдык, социалдык, денеге байланыштуу жана эмоционалдык өзүн-өзү баалоо сезимине ээ. Ал эми кибербуллингдин курмандыгынын өзүн-өзү баалоо сезими кодулоого кабылбаган студенттерге караганда төмөн болбошу мүмкүн, бирок денеге байланыштуу өзүн-өзү баалоо сезими салттуу бейбаштар жана буллингдин курмандыктарына караганда жогору болушу мүмкүн<ref name=":2">Burger, C.; Bachmann, L. (2021). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8508291/ "Perpetration and victimization in offline and cyber contexts: A variable- and person-oriented examination of associations and differences regarding domain-specific self-esteem and school adjustment]". ''Int J Environ Res Public Health''. '''18''' (19): 10429. doi:[https://www.mdpi.com/1660-4601/18/19/10429 10.3390/ijerph181910429]. </ref>.
Ошондой эле, кодулангандар өздөрүнүн көңүлдөрүн ойлобостон, башкалардын көңүлүн ачуу үчүн өзүн төмөн түшүргөн же өзүн-өзү кемсинткен тамашаларды колдонушат<ref>Burger, C. (2022). "Humor styles, bullying victimization and psychological school adjustment: Mediation, moderation and person-oriented analyses". ''International Journal of Environmental Research and Public Health''. '''19''' (18): 11415. doi:[https://www.mdpi.com/1660-4601/19/18/11415 10.3390/ijerph191811415]. </ref>.
Кодулоого кабылган балдарда көбүнчө физикалык же эмоционалдык өзгөрүүлөр байкалат, мисалы: мектепке баруудан коркуу, баш ооруга даттануу же табиттин жоголушу, мектептеги иш-чараларга кызыгуунун жоктугу, достору же үй-бүлөсү менен убакыт өткөрүү, мектептен башка коомдук жайларда кодулоого кабылуудан коркуп, коомчулукка чыгуудан тартынуу жана жалпысынан манайы чөккөн абалда жүрүү.
== Кесепеттер ==
Кодулоого кабылгандарда узак мөөнөттүү эмоционалдык жана жүрүм-турумдук көйгөйлөр жаралышы мүмкүн<ref>Kipling D. Williams; Joseph P. Forgas; William Von Hippel (13 Май 2013). [https://books.google.kg/books?id=FHWhtvCm5LAC&pg=PR2&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false ''The Social Outcast: Ostracism, Social Exclusion, Rejection, and Bullying''.] Psychology Press. pp. 2–. ISBN <bdi>978-1-135-42338-4</bdi>.</ref>. Кодулоого кабылуу жалгыздыкка, [[Депрессия|депрессияга]], тынчсызданууга алып келиши мүмкүн, өзүн төмөн баалоого алып келет жана ооруга сезгичтикти жогорулатат<ref name=":2" />. Кодулоо жаш балдардын коомчулукка адаптациялануусун бузат, ошондой эле мурун өздөрү бейбаш болгон кодулоого кабылгандар социалдык жактан андан дагы чоң кыйынчылыктарга дуушар болушат. Психикалык саламаттык боюнча отчётто ошондой эле кодулоо тамактануунун бузулушуна, тынчсызданууга, дене дисморфиясына жана башка терс психологиялык таасирлерге тиешеси бар экендиги аныкталган<ref>"UK Mental Health Study" https://www.brandwatch.com/reports/uk-mental-health-study/view/ ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>. Кодулоого кабылгандын да, залымдын да жалгыздыктын деңгээли жогору экени аныкталган<ref name=":2" />.
Айрымдар кодулоодон сабак алып, адамды күчтөндүрөт деп ырасташат. Балдарды өнүктүрүү боюнча адис Хелен Гулдберг балага "талаш-тартыштарды кантип башкарууну жана башкалар менен өз ара аракеттенүү жөндөмүн кантип өркүндөтүүнү" үйрөтө аларын жана мугалимдер кийлигишпей балдарды кодулоого өздөрү жооп берүүгө калтырышы керек деп ырастаганда, талаш-тартыштарды жаратты<ref>Tanya (2009-02-02). [https://www.medindia.net/news/Child-Development-Academician-Says-Bullying-Is-Beneficial-To-Kids-46992-1.htm "Child Development Academician Says Bullying Is Beneficial To Kids"]. News. ''Med India''. Medindia.</ref>. Бирок, башкалар, бул кадимки эле курдаштардын ортосундагы чыр-чатактарга гана тиешелүү экенин, кодулоого кабылгандарга тиешелүү эмес экенин белгилешкен<ref name=":0" />.
Балдарга, камкорчуларга жана мугалимдерге буллингге каршы күрөшүү көндүмдөрүн үйрөтүү кодулоону азайтуунун натыйжалуу узак мөөнөттүү каражаты жана жеке адамдар үчүн баалуу көндүмдөрдүн топтому болуп саналат<ref>[https://www.careforkids.com.au/childcarenews/2010/july/bullying.html Positive Anti-Bullying Strategies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131110160827/http://www.careforkids.com.au/childcarenews/2010/july/bullying.html |date=2013-11-10 }} by Melissa Graham. (англ.) Текшерилген күн: 10.04.2023.</ref>.
== Контекст ==
=== Интернет ===
Кибербуллинг - бул технологияларды колдонуу менен жасалган ар кандай [[зомбулук]]. Бул зомбулуктун түрү ата-энелердин көзөмөлүнүн жоктугунан улам оңой эле байкалбай калышы мүмкүн.<ref>Kokkinos, C. M., Antoniadou, N., Asdre, A., Voulgaridou, K. (2016). "Parenting and internet behavior predictors of cyber-bullying and cyber-victimization among preadolescents". ''Deviant Behavior''. '''37''' (4): 439–455. doi:[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/01639625.2015.1060087?journalCode=udbh20 10.1080/01639625.2015.1060087]. </ref> Залым башка бирөөнүн кейпин кийип алышы мүмкүн болгондуктан, бул буллингдин эң жашыруун түрү болуп эсептелет.<ref>Barlett, C. P., DeWitt, C. C., Maronna, B., Johnson, K. (2018). [https://www.liebertpub.com/doi/10.1089/vio.2017.0057 "Social media use as a tool to facilitate or reduce cyberbullying perpetration: A review focusing on anonymous and nonanonymous social media platforms"]. ''Violence and Gender''. '''5''' (vio.2017.0057): 147–152. </ref> Кибербуллинг [[электрондук почта]], мессенджерлер, тексттик билдирүүлөр, веб-сайттар жана [[Социалдык тармак|социалдык тармактарды]] пайдаланууну аркылуу адамдын намысына шек келтирүүнү камтыйт.<ref>Jose Bolton; Stan Graeve (2005). [[iarchive:noroomforbullies0000bolt|''No Room for Bullies: From the Classroom to Cyberspace''.]] Boys Town Press. ISBN <bdi>978-1-889322-67-4</bdi>. Retrieved 2013-10-29.</ref> Кибербуллингдин жайылышын токтотуу үчүн атайын көзмөлдөөчү уюмдар түзүлгөн.<ref>Luxton, DD; June, JD; Fairall, JM (2012). "Social media and suicide: a public health perspective". ''Am J Public Health''. 102 Suppl 2 (Suppl 2): S195–200. doi:[https://ajph.aphapublications.org/doi/full/10.2105/AJPH.2011.300608 10.2105/AJPH.2011.300608]. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3477910/ 3477910]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22401525/ 22401525.]</ref>
=== Майыптык ===
Майыптар зомбулукка жана кордукка көп дуушар болушат жана мындай иш-аракеттер жек көрүү кылмышы катары каралат<ref>Katherine Quarmby (2011). [https://books.google.kg/books?id=lglMYgEACAAJ&redir_esc=y ''Scapegoat: Why We Are Failing Disabled People''.] Portobello Books Limited. ISBN <bdi>978-1-84627-321-6</bdi>. Archived from the original on 2014-01-01.</ref>. Кодулоонун мындай түрү майыптар коляскасында отургандар же эриндери жарака кеткендер сыяктуу физикалык жактан деформацияланган адамдар сыяктуу көзгө көрүнгөн майыптар менен гана чектелбейт, ошондой эле [[аутизм]] жана өнүгүү координациясынын бузулушу сыяктуу өнүгүү мүмкүнчүлүгү чектелгендерге карата дагы болот<ref>Clare Sainsbury (30 September 2009). ''[https://books.google.kg/books?id=TbGwEaH8eAIC&redir_esc=y Martian in the Playground: Understanding the Schoolchild with Asperger's Syndrome]''. SAGE Publications. ISBN <bdi>978-1-4462-4398-5</bdi>.</ref>.
Буга кошумча көйгөй, үйрөнүүсү начар адамдар көп учурда башкаларга нерселерди түшүндүрө албагандыктан, нааразычылыгын билдиришкенде, ишенбөөчүлүккө же четке кагууга көбүрөөк дуушар болушат.
=== ЛГБТ ===
Гей жана лесбиян жаштары гетеросексуал жаштарга караганда кодулоо тууралуу көбүрөөк кабарлашат, айрыкча мектептерде<ref>Berlan, Elise D.; Corliss, Heather L.; Field, Alison E.; Goodman, Elizabeth; Austin, S. Bryn (2010-01-28). "Sexual Orientation and Bullying Among Adolescents in the Growing Up Today Study". ''Journal of Adolescent Health''. '''46''' (4): 366–371. doi:[https://www.jahonline.org/article/S1054-139X(09)00647-8/fulltext 10.1016/j.jadohealth.2009.10.015]. PMC [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20307826/ 2844864. PMID 20307826].</ref>. Гей болгондору үчүн кодулоого кабылган жаштар өздөрүн коопсуз сезе албагандары үчүн, алардын арасында депрессия жана тынчсыздануу, анын ичинде суицид жана суицид аракеттери көбөйөт<ref name=":3">coe.int [https://rm.coe.int/prems-125718-gbr-2575-safe-at-school-a4-web/16809024f5 Safe at school: Education sector responses to violence based on sexual orientation, gender identity/expression or sex characteristics in Europe] Текшерилген күн: бугу айынын 5, 2023.</ref>. ЛГБТ жаштар кодулоодон кутулуу үчүн өздөрүн гетеросексуал адам катары алып жүрүүгө аракет кылышы мүмкүн, бул дагы стресске алып келет<ref name=":3" />.
=== Мектеп ===
Кодулоону, күнүмдүк жашоонун ажырагыс бөлүгү болгон кадимки уруштан айырмалоо маанилүү<ref name=":0" />. Кадимки уруш же чыр-чатактан айырмаланып, кодулоо — башка окуучунун көбүрөөк бийликке ээ болгондуктан (физикалык, социалдык же башка) атайылап жасаган системалуу жана кайталанган кордугу.
Кодулоо мектептин имаратынын дээрлик бардык бөлүктөрүндө же анын айланасында болушу мүмкүн, бирок дене тарбия сабактарында жана эс алуу сыяктуу иш-чараларда көбүрөөк кездешиши мүмкүн. Ошондой эле мектептин коридорунда, дааратканада, автобустарда жана автобустарды күтүп жатканда, ошондой эле топтук жумушту жана/же мектептен кийинки иш-чараларды талап кылган класстарда кордук көрсөтүлөт. Мектептеги буллинг кээде бир окуучуну пайдаланып же четтетип, кийинки курмандыкка айланууну каалабаган күбөлөрдүн ишенимдүүлүгүн алган окуучулардын тобунан турат.
Мугалимдер кодулоону алдын алууда жана ага кийлигишүүдө маанилүү ролду ойношот, анткени алар убактысынын көпчүлүгүн окуучулар менен өткөрүшөт<ref>Burger, C., Strohmeier, D., Kollerová, L. (2022). "Teachers can make a difference in bullying: Effects of teacher interventions on students' adoption of bully, victim, bully-victim or defender roles across time". ''Journal of Youth and Adolescence''. '''51''' (12): 2312–2327. doi:[https://link.springer.com/article/10.1007/s10964-022-01674-6 10.1007/s10964-022-01674-6]. ISSN 0047-2891. PMC [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC9596519/ 9596519]. PMID [https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36053439/ 36053439]. </ref>. Бирок, кодулоо мугалимдер жана мектеп тутуму тарабынан да болушу мүмкүн; атүгүл зомбулукка каршы саясатка ачык милдеттенмелерди сактаган күндө дагы тутумда тымызын же жашыруун кыянаттыкка, кемсинтүүгө же четтетүүгө оңой эле дуушар боло турган бийликтеги оома учурлар бар<ref>James Garbarino; Ellen deLara (2 September 2003). [[iarchive:andwordscanhurtf00garb|''And Words Can Hurt Forever: How to Protect Adolescents from Bullying, Harassment, and Emotional Violence''.]] Free Press. ISBN <bdi>978-0-7432-2899-2</bdi>. ''<small>Текшерилген күн: 10.04.2023.</small>''</ref>.
=== Жумуш ===
Жумуш ордунда кодулоого кабылуу — жумушчунун жумуш ордунда башкалардын жаман мамилесине дуушар болуп, зыян тартуу. Жумуш ордундагы агрессиянын бул түрү өзгөчө кыйын, анткени мектептеги кодулоонун типтүү түрлөрүнөн айырмаланып, жумуш ордундагы буллинг көбүнчө алардын уюмунун жана коомунун белгиленген эрежелери жана саясатында иштейт. Жумуштагы кодулоо көпчүлүк учурларда бийлик ээ болгон адам тарабынан жасалган деп айтылат. Кордук көрсөткөң адамдар теңтуштары, кээде кол алдындагылары болушу мүмкүн<ref>Rayner, C., & Cooper, C. L. (2006). Workplace Bullying. In Kelloway, E., Barling, J. & Hurrell Jr., J. (eds.), Handbook of workplace violence (pp. 47-90). Thousand Oaks, CA: Sage.</ref>.
== Булактар ==
<references />
[[Категория:Адам укуктары]]
[[Категория:Зомбулук]]
aig693kmotwnfonjnxlilgw8ifnn46d
Алмагүл Сметова
0
132949
664309
519818
2026-11-01T20:58:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664309
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант|Ысымы=Алмагүл Сметова|Нукура ысымы={{Lang-kk|Алмагүл Амантайқызы Сметова}}|Сүрөт=Алмагүл Амантайқызы Сметова.jpg|Туурасы=150px|Толук ысымы=Алмагүл Амантайовна Сметова|Туулган датасы=06.04.1966|Туулган жери=[[Павлодар]], [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]], [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]]|Өлкө={{KAZ}}|Кесиптери=хор дирижёру|Сыйлыктары=Казак хандыгынын 550 жылдыгына алтын медаль}}
'''Алмагүл Амантайовна Сметова''' ([[6-апрель]] [[1966]], [[Павлодар]], [[Казак Советтик Социалисттик Республикасы|Казак ССР]], [[Кеңештер Бирлиги|КСРБ]]) — казак хорунун дирижёру, педагогика илимдеринин кандидаты, Казак улуттук искусство университетинин «Музыкалык аткаруучулук» факультетинин деканы, «Музыкалык аткаруучулук» жана педагогика кафедрасынын профессору.<ref>{{Cite web|url=https://www.agik22.ru/education/faculties/mf|title=История музыкального факультета|publisher=АЛТАЙСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ ИНСТИТУТ КУЛЬТУРА|accessdate=2023-12-11|lang=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://koreans.kz/news/shopen-vesna-i-ee-muzyka.html|title=Шопен, Весна и ее музыка|publisher=Ассоциация корейцев Казахстана|accessdate=2023-12-11|lang=ru|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211132702/https://koreans.kz/news/shopen-vesna-i-ee-muzyka.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kaznui.edu.kz/about/faculty/musical|title=«Музыкалық орындаушылық» факультеті|publisher=Қазақ ұлттық өнер университеті|accessdate=2023-12-11|lang=kk}}</ref>
== Өмүр баяны ==
[[1966|1966-жылы]] [[6-апрель|6-апрельде]] [[Павлодар]] шаарында туулган. КазМУнун профессору. Немис тилин үйрөндүм. 1991-жылы Курмангазы атындагы Казак улуттук консерваториясын; «Хор дирижёру» адистигинин ээси. 1998-2000-жылдары декандын орун басары, 2001-жылдан С. Торайгыров атындагы Павлодар мамлекеттик университетинин аткаруучулук искусство кафедрасынын башчысы.<ref>{{Cite web|url=https://tou.edu.kz/kz/component/university?department=116|title=Орындаушылық өнер кафедрасы|publisher=Торайғыров университеті|accessdate=2023-12-11|lang=kk}}</ref> 2017-жылы "New Star kz" III эл аралык эстрадалык вокал жана хореография сынагынын башкы вокалдык калысы болгон.<ref>{{Cite web|url=https://art-dance.kz/news/a-3996.html|title=III Международный конкурс эстрадного вокала и хореографии «New Star kz»|publisher=Танцевальный портал Казахстана|accessdate=2023-12-11|lang=ru}}</ref> 2021-жылдын 19-февралында [[Караганды]] шаарындагы Таттымбет атындагы Караганда көркөм өнөр колледжинин презентациясынын катышуучусу.<ref>{{Cite web|url=http://tattimbet.edu.kz/index.php/ru/novosti/175-respublikanskij-kruglyj-stol-v-rezhime-on-line-na-temu-khorovoe-iskusstvo-kazakhstan-teoriya-metodika-innovatsii|title=Республиканский круглый стол в режиме on-line на тему ««Хоровое искусство Казахстан: теория, методика, инновации»|publisher=Карагандинский колледж искусств
имени Таттимбета|accessdate=2023-12-11|lang=ru|archivedate=2023-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211132703/http://tattimbet.edu.kz/index.php/ru/novosti/175-respublikanskij-kruglyj-stol-v-rezhime-on-line-na-temu-khorovoe-iskusstvo-kazakhstan-teoriya-metodika-innovatsii}}</ref> 2022-жылдын 29-мартында Алтай мамлекеттик маданият институту тарабынан уюштурулган «Музыка факультетинин илимий-методикалык конференциясынын» катышуучусу.<ref>{{Cite web|url=https://agik22.ru/institute/news/6722-nauchno-metodicheskaya-konferentsiya-muzykalnogo-fakulteta|title=Научно-методическая конференция музыкального факультета|publisher=АЛТАЙСКИЙ ГОСУДАРСТВЕННЫЙ
ИНСТИТУТ КУЛЬТУРЫ|accessdate=2023-12-11|lang=ru}}</ref>
== Илимий эмгектер ==
* [[Павлодар облусу|Павлодар облусунда]] музыкалык билим берүүнү өнүктүрүү, 1938–1985 (2006);<ref>{{Cite web|url=https://nabrk.kz/la/e-catalog?catalog=4&country_edition=&page=8&topic=7&publication_type=12&check_logged_in=1|title=СМЕТОВА АЛМАГУЛЬ АМАНТАЕВНА|publisher=Қазақстан Республикасының Ұлттық Академиялық кітапханасы|accessdate=2023-12-11|lang=kk|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231211135325/https://nabrk.kz/la/e-catalog?catalog=4&country_edition=&page=8&topic=7&publication_type=12&check_logged_in=1|archivedate=2023-12-11}}</ref>
* Батырхан Шукеновдун феномени: аткаруучулук өнөр жана чыгармачылык мурас;
* Кеңеш бийлигинин жылдарында Павлодар облусунда балдар музыкалык мектептеринин калыптануу жана өнүгүү тарыхы;
* «[[Орусия]] жана Европа: маданият менен экономиканын байланышы» деген XXVI Эл аралык илимий-практикалык конференцияда Казакстанда профессионалдык вокалдык искусствонун калыптануу тарыхы;
* Казакстан Республикасында атаандаштыкка жөндөмдүү музыка мугалимдерин даярдоону жакшыртуу;
* Соғыс жылдарындагы Павлодар облысынын мадени мекемелерінің патриоттык тәрбиеси. «Евразиялык гылым жане онер»;
* Казакстан композиторлорунун чыгармачылыгындагы хор поэма жанры (1930-1980). «Казакстандын хор искусствосу» гылыми-адистемелик макалалар жыйнагы.
== Сыйлыктар ==
* Ведомстволук жана башка сыйлыктары: Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамоталары (2003, 2005, 2016, 2017).
* 2010-жылы С. Торайгыров атындагы ПМУнун илимий кеңешинин чечими менен университеттин өнүгүшүнө кошкон өзгөчө салымы үчүн С. Торайгыров атындагы алтын медаль менен сыйланган.
* 2013-жылы Казак улуттук искусство университетинин 15 жылдык мааракесине карата алтын медаль менен сыйланган.
* 2015-жылы Казак хандыгынын 550 жылдыгына карата алтын медаль менен сыйланган.
* 2017-жылдын сентябрь айында Казак улуттук искусство университетинин «Музыка» факультетинин деканы болуп дайындалган.
* 2017-жылдын декабрь айында университеттин илимий иштер боюнча проректору болгон.
* 2018-жылы Казак улуттук искусство университетинин 20 жылдыгына карата Алтын медаль менен сыйланган.
* 2018-жылдын май айынан 2020-жылга чейин окуу жана окуу-усулдук иштер боюнча проректор болуп иштеген.
* 2019-жылдын декабрь айында «Жогорку жана ЖОЖдон кийинки билим берүүнүн мыкты окутуучусу» медалы менен сыйланган.
* 2020-жылдын декабрынан азыркы учурга чейин «Вокалдык хор, эстрадалык искусство жана музыкалык билим берүү» факультетинин деканы.
== Булактар ==
sok1v3dlevmwgdwelfvlvev7g77hkru
Айбек Абдылдаев
0
134696
664376
647152
2026-11-02T10:42:14Z
Theatre kg
49796
664376
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
'''Айбек Абдылдаев'''
<br />
[[Файл:Aibek Abdyldaev.jpg|200px]]
<br />
Журналист, жазуучу жана публицист
|-
| align="center" bgcolor="skyblue" colspan="2" style="font-size:small" | '''Жалпы маалымат'''
|-
| '''Төрөлгөндө берилген аты:'''
| Айбек Абдылдаев
|-
| '''Туулган жылы:'''
| [[1982-жыл]] 5-июнь
|-
| '''Туулган жери:'''
| Каблан-Көл айылы, [[Алай району]], [[Ош облусу]]
|-
| '''Өлкө:'''
| [[Кыргызстан]]
|-
| '''Иштеген жери:'''
| [[Би-Би-Си]], [[Азаттык]]
|-
| '''Ишмердүүлүгү:'''
| журналист, жазуучу, публицист
|-
| '''Альма-матер:'''
| [[Ош мамлекеттик университети]]
|-
| '''Мурда аткарган кызматтары:'''
|
* «Ош жаңырыгы» гезитинин кабарчысы
* BBC Кыргыз кызматынын кабарчысы жана редактору
* Ош мамлекеттик университетинин окутуучусу
* «Азаттык» радиосунун веб-редактору
* «Азаттык» радиосунун башкы редактору
|}
'''Айбек Абдылдаев''' (1982-жылы 5-июнда туулган) ― кыргызстандык заманбап эркин [[журналист]], жазуучу жана публицист, "[[Би-Би-Си]]" жана "[[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]]" сыяктуу эл аралык медиа каражаттарында тажрыйба топтогон адис. <br>
== Кыскача өмүр жолу ==
Айбек Абдылдаев 1982-жылы 5-июнда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Алай районундагы Каблан-Көл айылында туулган. <br>
1999-жылы Э.Мурзаев атындагы орто мектепти, ал эми 2004-жылы Ош шаарындагы Ош мамлекеттик университетинин Журналистика бөлүмүн аяктаган. <br>
Журналистикадагы эмгек жолун 2003-жылы [[Ош жаңырыгы|“Ош жаңырыгы”]] гезитинен баштаган. 2003-2007-жылдары “Ош жаңырыгы” гезитинде кабарчы, жооптуу катчы болуп иштеген. <br>
2007--2021-жылдары [[Би-Би-Си| BBC Кыргыз кызматынын]] Бишкектеги кабарчысы, веб-редактору, [[Улуу Британия|Улуу Британиянын]] борбору [[Лондон|Лондон шаарындагы]] Би-Би-Синин башкеңсесинде радио продюсер болуп эмгектенген. <br>
2014--2015-жылдары [[Ош мамлекеттик университети|Ош мамлекеттик университетинин]] журналистика бөлүмүндө окутуучу болуп эмгектенген. <br>
2021-жылдан тарта [[«Азаттык» үналгысы|“Азаттыктын”]] веб-редактору, 2023-жылдан тарта башкы редактору болуп эмгектенүүдө. <ref>[https:www.azattyk.org/]author/айбек-абдылдаев/jrguqp</ref> <br>
Анын "Куугунтук курмандыктары" түрмөгү <ref>https://www.azattyk.org/z/15667</ref> үчүн даярдаган макалалары, маектери, ал уюштурган талкуулар сталинизм доорунда жазыксыз жапа чеккен тарыхый инсандарга жаңыча баа берүүгө багытталган. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
2004-жылы Таш Мияшов атындагы жаш акын-жазуучулардын фестивалынын лауреаты болгон. <br>
2008-жылы ӨКМдин “Өзгөчө кырдаалдарды жоюуга катышкандыгы үчүн” төш белгиси берилген. <br>
2017-2020-жылдар аралыгында Жогорку Кеңештин, Ички иштер министрлигинин, КРнын Акыйкатчы (Омбудсмен) институтунун Ардак грамоталары менен сыйланган. <br>
2024-жылы Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси менен сыйланган. <br>
Жыл сайын өткөрүлүүчү журналистика жаатындагы "Умтулуу-2024" сынагынын жеңүүчүсү.<br>
==Жарык көргөн чыгармалары ==
* 2016-жылы “Түндөр” ырлар жыйнагы жарык көргөн. <ref>Абдылдаев А. "Түндөр". 2016. ISBN 978-9967-180-56-9.</ref> <br>
* 2021-жылы “От кечкен отуз күн” <ref>https://www.azattyk.org/a/31627533.html</ref> аңгемелер жыйнагы жарыяланган. <ref>Абдылдаев А. "От кечкен отуз күн". 2021. ISBN 978-9967-29-448-6.</ref> <br>
* 2025-жылы “Абдувахаб Мониев” аталышындагы эмгеги жарык көрүп, коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. <ref>Абдылдаев А. "Абдувахаб Мониев". 2025. ISBN 978-9967-35-370-1.</ref><br>
==Интернеттеги шилтемелер==
* [https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant Айбек Абдылдаев: Музыкант] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251210115513/https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant |date=2025-12-10 }}
* [https://adabiyat.kg/ajbek-abdyldaev-cho-enem-k-tk-n-zhaz/ Айбек Абдылдаев: Чоң энем күткөн жаз]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=48QzcF2-Pc4&list=PLq0RkggchSqf40kVvFcYDK-IRjEIrkXkx Айбек Абдылдаевдин аңгемелери]
* [https://www.youtube.com/watch?v=3l-RseEigcQ Айбек Абдылдаев | Экөө | Аудио китеп]
* https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tarykhyn-zhazuuga-bashkalar-kiyligishpese-/33556483.html Тарыхты бирөөлөрдөн уруксат сурабай жазышыбыз керек. 12.10.2025. <br>
* https://www.azattyk.org/a/tarykh-bashkalardyn-basymy-menen-zhazylbashy-kerek/33561356.html Тарых башкалардын басымы менен жазылбашы керек. 18.10.2025. <br>
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Публицисттер]]
[[Категория:Поэзия]]
f76xagamhl2ftvfuucrx3b23zp7t8ea
664377
664376
2026-11-02T10:44:01Z
Theatre kg
49796
664377
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
'''Айбек Абдылдаев'''
<br />
[[Файл:Aibek Abdyldaev.jpg|200px]]
<br />
Журналист, жазуучу жана публицист
|-
| align="center" bgcolor="skyblue" colspan="2" style="font-size:small" | '''Жалпы маалымат'''
|-
| '''Төрөлгөндө берилген аты:'''
| Айбек Абдылдаев
|-
| '''Туулган жылы:'''
| [[1982-жыл]] 5-июнь
|-
| '''Туулган жери:'''
| Каблан-Көл айылы, [[Алай району]], [[Ош облусу]], [[Кыргызстан]]
|-
| '''Өлкө:'''
| [[Кыргызстан]]
|-
| '''Билими:'''
| [[Ош мамлекеттик университети]], журналистика бөлүмү
|-
| '''Ишмердүүлүгү:'''
| журналист, жазуучу, публицист
|-
| '''Иштеген жери:'''
| [[BBC Кыргыз кызматы]], [[Азаттык]]
|-
| '''Мурда аткарган кызматтары:'''
|
* «Ош жаңырыгы» гезитинде кабарчы, жооптуу катчы (2003–2007)
* BBC Кыргыз кызматынын Бишкектеги кабарчысы жана веб-редактору (2007–2021)
* [[Лондон]] шаарындагы BBC башкы кеңсесинде радио продюсер
* [[Ош мамлекеттик университети]]нин журналистика бөлүмүндө окутуучу (2014–2015)
* «Азаттык» радиосунун веб-редактору (2021–2023)
* «Азаттык» радиосунун башкы редактору (2023-жылдан)
|}
'''Айбек Абдылдаев''' (1982-жылы 5-июнда туулган) ― кыргызстандык заманбап эркин [[журналист]], жазуучу жана публицист, "[[Би-Би-Си]]" жана "[[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]]" сыяктуу эл аралык медиа каражаттарында тажрыйба топтогон адис. <br>
== Кыскача өмүр жолу ==
Айбек Абдылдаев 1982-жылы 5-июнда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Алай районундагы Каблан-Көл айылында туулган. <br>
1999-жылы Э.Мурзаев атындагы орто мектепти, ал эми 2004-жылы Ош шаарындагы Ош мамлекеттик университетинин Журналистика бөлүмүн аяктаган. <br>
Журналистикадагы эмгек жолун 2003-жылы [[Ош жаңырыгы|“Ош жаңырыгы”]] гезитинен баштаган. 2003-2007-жылдары “Ош жаңырыгы” гезитинде кабарчы, жооптуу катчы болуп иштеген. <br>
2007--2021-жылдары [[Би-Би-Си| BBC Кыргыз кызматынын]] Бишкектеги кабарчысы, веб-редактору, [[Улуу Британия|Улуу Британиянын]] борбору [[Лондон|Лондон шаарындагы]] Би-Би-Синин башкеңсесинде радио продюсер болуп эмгектенген. <br>
2014--2015-жылдары [[Ош мамлекеттик университети|Ош мамлекеттик университетинин]] журналистика бөлүмүндө окутуучу болуп эмгектенген. <br>
2021-жылдан тарта [[«Азаттык» үналгысы|“Азаттыктын”]] веб-редактору, 2023-жылдан тарта башкы редактору болуп эмгектенүүдө. <ref>[https:www.azattyk.org/]author/айбек-абдылдаев/jrguqp</ref> <br>
Анын "Куугунтук курмандыктары" түрмөгү <ref>https://www.azattyk.org/z/15667</ref> үчүн даярдаган макалалары, маектери, ал уюштурган талкуулар сталинизм доорунда жазыксыз жапа чеккен тарыхый инсандарга жаңыча баа берүүгө багытталган. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
2004-жылы Таш Мияшов атындагы жаш акын-жазуучулардын фестивалынын лауреаты болгон. <br>
2008-жылы ӨКМдин “Өзгөчө кырдаалдарды жоюуга катышкандыгы үчүн” төш белгиси берилген. <br>
2017-2020-жылдар аралыгында Жогорку Кеңештин, Ички иштер министрлигинин, КРнын Акыйкатчы (Омбудсмен) институтунун Ардак грамоталары менен сыйланган. <br>
2024-жылы Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси менен сыйланган. <br>
Жыл сайын өткөрүлүүчү журналистика жаатындагы "Умтулуу-2024" сынагынын жеңүүчүсү.<br>
==Жарык көргөн чыгармалары ==
* 2016-жылы “Түндөр” ырлар жыйнагы жарык көргөн. <ref>Абдылдаев А. "Түндөр". 2016. ISBN 978-9967-180-56-9.</ref> <br>
* 2021-жылы “От кечкен отуз күн” <ref>https://www.azattyk.org/a/31627533.html</ref> аңгемелер жыйнагы жарыяланган. <ref>Абдылдаев А. "От кечкен отуз күн". 2021. ISBN 978-9967-29-448-6.</ref> <br>
* 2025-жылы “Абдувахаб Мониев” аталышындагы эмгеги жарык көрүп, коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. <ref>Абдылдаев А. "Абдувахаб Мониев". 2025. ISBN 978-9967-35-370-1.</ref><br>
==Интернеттеги шилтемелер==
* [https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant Айбек Абдылдаев: Музыкант] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251210115513/https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant |date=2025-12-10 }}
* [https://adabiyat.kg/ajbek-abdyldaev-cho-enem-k-tk-n-zhaz/ Айбек Абдылдаев: Чоң энем күткөн жаз]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=48QzcF2-Pc4&list=PLq0RkggchSqf40kVvFcYDK-IRjEIrkXkx Айбек Абдылдаевдин аңгемелери]
* [https://www.youtube.com/watch?v=3l-RseEigcQ Айбек Абдылдаев | Экөө | Аудио китеп]
* https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tarykhyn-zhazuuga-bashkalar-kiyligishpese-/33556483.html Тарыхты бирөөлөрдөн уруксат сурабай жазышыбыз керек. 12.10.2025. <br>
* https://www.azattyk.org/a/tarykh-bashkalardyn-basymy-menen-zhazylbashy-kerek/33561356.html Тарых башкалардын басымы менен жазылбашы керек. 18.10.2025. <br>
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Публицисттер]]
[[Категория:Поэзия]]
pmgqi54ngu7qgm5x4bozy9zmb0ttz4o
664378
664377
2026-11-02T10:45:17Z
Theatre kg
49796
664378
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
'''Айбек Абдылдаев'''
<br />
[[Файл:Aibek Abdyldaev.jpg|200px]]
<br />
Журналист, жазуучу жана публицист
|-
| align="center" bgcolor="skyblue" colspan="2" style="font-size:small" | '''Жалпы маалымат'''
|-
| '''Төрөлгөндө берилген аты:'''
| Айбек Абдылдаев
|-
| '''Туулган жылы:'''
| [[1982-жыл]] 5-июнь
|-
| '''Туулган жери:'''
| Каблан-Көл айылы, [[Алай району]], [[Ош облусу]], [[Кыргызстан]]
|-
| '''Өлкө:'''
| [[Кыргызстан]]
|-
| '''Билими:'''
| [[Ош мамлекеттик университети]], журналистика бөлүмү
|-
| '''Ишмердүүлүгү:'''
| журналист, жазуучу, публицист
|-
| '''Иштеген жери:'''
|[[Азаттык]]
|-
| '''Мурда аткарган кызматтары:'''
|
* «Ош жаңырыгы» гезитинде кабарчы, жооптуу катчы (2003–2007)
* BBC Кыргыз кызматынын Бишкектеги кабарчысы жана веб-редактору (2007–2021)
* [[Лондон]] шаарындагы BBC башкы кеңсесинде радио продюсер
* [[Ош мамлекеттик университети]]нин журналистика бөлүмүндө окутуучу (2014–2015)
* «Азаттык» радиосунун веб-редактору (2021–2023)
* «Азаттык» радиосунун башкы редактору (2023-жылдан)
|}
'''Айбек Абдылдаев''' (1982-жылы 5-июнда туулган) ― кыргызстандык заманбап эркин [[журналист]], жазуучу жана публицист, "[[Би-Би-Си]]" жана "[[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]]" сыяктуу эл аралык медиа каражаттарында тажрыйба топтогон адис. <br>
== Кыскача өмүр жолу ==
Айбек Абдылдаев 1982-жылы 5-июнда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Алай районундагы Каблан-Көл айылында туулган. <br>
1999-жылы Э.Мурзаев атындагы орто мектепти, ал эми 2004-жылы Ош шаарындагы Ош мамлекеттик университетинин Журналистика бөлүмүн аяктаган. <br>
Журналистикадагы эмгек жолун 2003-жылы [[Ош жаңырыгы|“Ош жаңырыгы”]] гезитинен баштаган. 2003-2007-жылдары “Ош жаңырыгы” гезитинде кабарчы, жооптуу катчы болуп иштеген. <br>
2007--2021-жылдары [[Би-Би-Си| BBC Кыргыз кызматынын]] Бишкектеги кабарчысы, веб-редактору, [[Улуу Британия|Улуу Британиянын]] борбору [[Лондон|Лондон шаарындагы]] Би-Би-Синин башкеңсесинде радио продюсер болуп эмгектенген. <br>
2014--2015-жылдары [[Ош мамлекеттик университети|Ош мамлекеттик университетинин]] журналистика бөлүмүндө окутуучу болуп эмгектенген. <br>
2021-жылдан тарта [[«Азаттык» үналгысы|“Азаттыктын”]] веб-редактору, 2023-жылдан тарта башкы редактору болуп эмгектенүүдө. <ref>[https:www.azattyk.org/]author/айбек-абдылдаев/jrguqp</ref> <br>
Анын "Куугунтук курмандыктары" түрмөгү <ref>https://www.azattyk.org/z/15667</ref> үчүн даярдаган макалалары, маектери, ал уюштурган талкуулар сталинизм доорунда жазыксыз жапа чеккен тарыхый инсандарга жаңыча баа берүүгө багытталган. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
2004-жылы Таш Мияшов атындагы жаш акын-жазуучулардын фестивалынын лауреаты болгон. <br>
2008-жылы ӨКМдин “Өзгөчө кырдаалдарды жоюуга катышкандыгы үчүн” төш белгиси берилген. <br>
2017-2020-жылдар аралыгында Жогорку Кеңештин, Ички иштер министрлигинин, КРнын Акыйкатчы (Омбудсмен) институтунун Ардак грамоталары менен сыйланган. <br>
2024-жылы Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси менен сыйланган. <br>
Жыл сайын өткөрүлүүчү журналистика жаатындагы "Умтулуу-2024" сынагынын жеңүүчүсү.<br>
==Жарык көргөн чыгармалары ==
* 2016-жылы “Түндөр” ырлар жыйнагы жарык көргөн. <ref>Абдылдаев А. "Түндөр". 2016. ISBN 978-9967-180-56-9.</ref> <br>
* 2021-жылы “От кечкен отуз күн” <ref>https://www.azattyk.org/a/31627533.html</ref> аңгемелер жыйнагы жарыяланган. <ref>Абдылдаев А. "От кечкен отуз күн". 2021. ISBN 978-9967-29-448-6.</ref> <br>
* 2025-жылы “Абдувахаб Мониев” аталышындагы эмгеги жарык көрүп, коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. <ref>Абдылдаев А. "Абдувахаб Мониев". 2025. ISBN 978-9967-35-370-1.</ref><br>
==Интернеттеги шилтемелер==
* [https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant Айбек Абдылдаев: Музыкант] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251210115513/https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant |date=2025-12-10 }}
* [https://adabiyat.kg/ajbek-abdyldaev-cho-enem-k-tk-n-zhaz/ Айбек Абдылдаев: Чоң энем күткөн жаз]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=48QzcF2-Pc4&list=PLq0RkggchSqf40kVvFcYDK-IRjEIrkXkx Айбек Абдылдаевдин аңгемелери]
* [https://www.youtube.com/watch?v=3l-RseEigcQ Айбек Абдылдаев | Экөө | Аудио китеп]
* https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tarykhyn-zhazuuga-bashkalar-kiyligishpese-/33556483.html Тарыхты бирөөлөрдөн уруксат сурабай жазышыбыз керек. 12.10.2025. <br>
* https://www.azattyk.org/a/tarykh-bashkalardyn-basymy-menen-zhazylbashy-kerek/33561356.html Тарых башкалардын басымы менен жазылбашы керек. 18.10.2025. <br>
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Публицисттер]]
[[Категория:Поэзия]]
su5n18hhbxuvsdg60w2b3j2bmrdms11
664380
664378
2026-11-02T10:55:58Z
Theatre kg
49796
664380
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;"
|-
| colspan="2" style="text-align:center;" |
'''Айбек Абдылдаев'''
<br />
[[Файл:Aibek Abdyldaev.jpg|200px]]
<br />
Журналист, жазуучу жана публицист
|-
| align="center" bgcolor="skyblue" colspan="2" style="font-size:small" | '''Жалпы маалымат'''
|-
| '''Төрөлгөндө берилген аты:'''
| Айбек Абдылдаев
|-
| '''Туулган жылы:'''
| 5-июнь, [[1982-жыл]]
|-
| '''Туулган жери:'''
| Кабылан-Көл айылы, [[Алай району]], [[Ош облусу]], [[Кыргызстан]]
|-
| '''Өлкө:'''
| [[Кыргызстан]]
|-
| '''Билими:'''
| [[Ош мамлекеттик университети]], журналистика бөлүмү
|-
| '''Ишмердүүлүгү:'''
| журналист, жазуучу, публицист
|-
| '''Иштеген жери:'''
|"[[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]]"
|-
| '''Мурда аткарган кызматтары:'''
|
* «Ош жаңырыгы» гезитинде кабарчы, жооптуу катчы (2003–2007)
* BBC Кыргыз кызматынын Бишкектеги кабарчысы жана веб-редактору (2007–2021)
* [[Лондон]] шаарындагы BBC башкы кеңсесинде радио продюсер
* [[Ош мамлекеттик университети]]нин журналистика бөлүмүндө окутуучу (2014–2015)
* «Азаттык» радиосунун веб-редактору (2021–2023)
* «Азаттык» радиосунун башкы редактору (2023-жылдан)
|}
'''Айбек Абдылдаев''' (1982-жылы 5-июнда туулган) ― кыргызстандык заманбап эркин [[журналист]], жазуучу жана публицист, "[[Би-Би-Си]]" жана "[[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]]" сыяктуу эл аралык медиа каражаттарында тажрыйба топтогон адис. <br>
== Кыскача өмүр жолу ==
Айбек Абдылдаев 1982-жылы 5-июнда Кыргызстандын Ош облусуна караштуу Алай районундагы Кабылан-Көл айылында туулган. <br>
1999-жылы Э.Мурзаев атындагы орто мектепти, ал эми 2004-жылы Ош шаарындагы Ош мамлекеттик университетинин Журналистика бөлүмүн аяктаган. <br>
Журналистикадагы эмгек жолун 2003-жылы [[Ош жаңырыгы|“Ош жаңырыгы”]] гезитинен баштаган. 2003-2007-жылдары “Ош жаңырыгы” гезитинде кабарчы, жооптуу катчы болуп иштеген. <br>
2007--2021-жылдары [[Би-Би-Си| BBC Кыргыз кызматынын]] Бишкектеги кабарчысы, веб-редактору, [[Улуу Британия|Улуу Британиянын]] борбору [[Лондон|Лондон шаарындагы]] Би-Би-Синин башкеңсесинде радио продюсер болуп эмгектенген. <br>
2014--2015-жылдары [[Ош мамлекеттик университети|Ош мамлекеттик университетинин]] журналистика бөлүмүндө окутуучу болуп эмгектенген. <br>
2021-жылдан тарта [[«Азаттык» үналгысы|“Азаттыктын”]] веб-редактору, 2023-жылдан тарта башкы редактору болуп эмгектенүүдө. <ref>[https:www.azattyk.org/]author/айбек-абдылдаев/jrguqp</ref> <br>
Анын "Куугунтук курмандыктары" түрмөгү <ref>https://www.azattyk.org/z/15667</ref> үчүн даярдаган макалалары, маектери, ал уюштурган талкуулар сталинизм доорунда жазыксыз жапа чеккен тарыхый инсандарга жаңыча баа берүүгө багытталган. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
2004-жылы Таш Мияшов атындагы жаш акын-жазуучулардын фестивалынын лауреаты болгон. <br>
2008-жылы ӨКМдин “Өзгөчө кырдаалдарды жоюуга катышкандыгы үчүн” төш белгиси берилген. <br>
2017-2020-жылдар аралыгында Жогорку Кеңештин, Ички иштер министрлигинин, КРнын Акыйкатчы (Омбудсмен) институтунун Ардак грамоталары менен сыйланган. <br>
2024-жылы Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси менен сыйланган. <br>
Жыл сайын өткөрүлүүчү журналистика жаатындагы "Умтулуу-2024" сынагынын жеңүүчүсү.<br>
==Жарык көргөн чыгармалары ==
* 2016-жылы “Түндөр” ырлар жыйнагы жарык көргөн. <ref>Абдылдаев А. "Түндөр". 2016. ISBN 978-9967-180-56-9.</ref> <br>
* 2021-жылы “От кечкен отуз күн” <ref>https://www.azattyk.org/a/31627533.html</ref> аңгемелер жыйнагы жарыяланган. <ref>Абдылдаев А. "От кечкен отуз күн". 2021. ISBN 978-9967-29-448-6.</ref> <br>
* 2025-жылы “Абдувахаб Мониев” аталышындагы эмгеги жарык көрүп, коомчулук тарабынан жылуу кабыл алынган. <ref>Абдылдаев А. "Абдувахаб Мониев". 2025. ISBN 978-9967-35-370-1.</ref><br>
==Интернеттеги шилтемелер==
* [https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant Айбек Абдылдаев: Музыкант] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251210115513/https://ruhesh.kg/ky/category/show/news/1400/aybek-abdildaev-muzikant |date=2025-12-10 }}
* [https://adabiyat.kg/ajbek-abdyldaev-cho-enem-k-tk-n-zhaz/ Айбек Абдылдаев: Чоң энем күткөн жаз]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://www.youtube.com/watch?v=48QzcF2-Pc4&list=PLq0RkggchSqf40kVvFcYDK-IRjEIrkXkx Айбек Абдылдаевдин аңгемелери]
* [https://www.youtube.com/watch?v=3l-RseEigcQ Айбек Абдылдаев | Экөө | Аудио китеп]
* https://www.azattyk.org/a/kyrgyz-tarykhyn-zhazuuga-bashkalar-kiyligishpese-/33556483.html Тарыхты бирөөлөрдөн уруксат сурабай жазышыбыз керек. 12.10.2025. <br>
* https://www.azattyk.org/a/tarykh-bashkalardyn-basymy-menen-zhazylbashy-kerek/33561356.html Тарых башкалардын басымы менен жазылбашы керек. 18.10.2025. <br>
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Публицисттер]]
[[Категория:Поэзия]]
qrvhqgz3i07aix500gcsj1k6tmmcsun
Квепе (эл)
0
134744
664343
483323
2026-11-02T06:13:12Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664343
wikitext
text/x-wiki
'''Квепе''' же '''квади''' — [[Ангола|Анголанын]] түштүк-батышындагы аз сандуу эл.<br>
Саны 250 адам.
== Жашаган жери ==
Намибе провинциясы. Курока дарыясынын кургак өрөөнү жана Бомба, Канди жана Тий Пумбо оазистери.
== Тил ==
Мурда [[квади тили|квади]] тилинде сүйлөгөн. Бул обочолонгон тил [[койсан тилдери|койсан тилдерине]] таандык. Азыр ал жоголуп бараткан тилде бир нече гана адам сүйлөйт. 2019-жылы үч улгайган аял квади тилинде сүйлөгөн.<br>
Көптөр салыштырмалуу жакында
(''20-кылымдын экинчи жарымында'')
[[банту тилдери|банту]] тилдерине өтүштү. <br>
[[Португал тили|Португал]] тили кеңири колдонулат.<br>
== Маалымат ==
Квепе — байыркы автохтондук калк.
Европалыктар келгенге чейин, квепелер океандын жээгинде жашаган. Алар Намибиянын жээгинде балык уулоо жана моллюскаларды чогултуу менен алектенишкен. Киттердин кабыргалары жана башка сөөктөрү алачыктын каркасын куруу үчүн колдонулган. Деңиз арстандарынын терилери жана балырлар алачыктын жабуу үчүн колдонулган. Киттердин курч сөөктөрү жээкке чыккан киттердин жана дельфиндердин этин кесүү үчүн колдонулган. Балык кармоо жана моллюскаларды чогултуу үчүн себеттерди жасап жүрүшкөн.
Европалыктар келгенден кийин квепелер чөл оазистерине көчүп кетишкен. Оазистерде аңчылыкка (''бөкөн, коён, канаттуулар'') жана жыйноочулукка (''жапайы мөмө-жемиштерге'') өтүшкөн. Жаныбарлардын терисинен кийим жасашкан.<br>
Азыркы убакта алар аңчылык жана жыйноочулук менен азыраак алектенишет, анткени алар мал чарбачылыгына жана дыйканчылыкка өтүшкөн. Ар бир үй-бүлө бутактан жасалган, саман жана камыштар менен жабылган чакан алачыкта (''«самбо»'')
жашайт. Үй-бүлө түшүм жыйноо мезгилине чейин вегетация мезгилинде белгилүү бир жерде жашай алат.
Үй-бүлө чөпкө жана сууга жараша жылына 2-3 жолу ордун алмаштыра алат. <br>Квепе жамаатын улгайган эркектер тобу жетектейт. Ал топ кургакчылык мезгилинде үй-бүлөлөрдү кайда жана кантип мобилизациялоону чечишет. Дарыгерлер квепе маданиятында маанилүү, анткени алар айыктыруудан тышкары, оозеки салттын сакчылары.
Жергиликтүү анимисттик ишенимдерди тутушат. Христандар да бар.
Ритуалдардан бири — үй-бүлөлүк көрүстөндө жаныбарлардын сөөктөрү жана ыйык өсүмдүктөрдүн түтүнү менен айыктыруу.
== Иденттүүлүк ==
Бантунун маданий жана тилдик күчтүү таасири квепе маданиятынын жана тилдин жоголушуна алып келди. Жазуунун жоктугу тилди жоготуунун себеби катары да каралат. Квепе аялдары банту элдеринин өкүлдөрүнө күйөгө чыгышат. Айрым квепе эркектери банту жана португал тилдеринде сүйлөгөндөрдүн арасында иштешет. Балдар португал тилдүү мектептерде окушат. Анголанын бийлиги квепе тилин жана маданиятын сактоо боюнча эч кандай чара көрбөйт.
Мунун баары этностун жок болушуна алып келет.<br>
Бирок, буга карабастан, бир катар изилдөөчүлөр аларды азырынча койсан этносу деп эсептешет. Бул үчүн төмөнкү факторлор бар:
* 2019-жылга карата квади тилин билген 3 адам (улгайган аял) бар болчу.<br>
* Генетикалык иденттүүлүк (гаплогруппалар).<br>
* Жашоо образы жана кээ бир салттар.
== Булактар ==
*https://www.101lasttribes.com/tribes/cuepe.html
*https://web.archive.org/web/20240716081622/https://www.natureasia.com/en/nmiddleeast/article/10.1038/nmiddleeast.2023.265
*https://www.biorxiv.org/content/10.1101/162230v1.full
[[Категория:Африка этностору]]
[[Категория:Койсан тилдеринде сүйлөгөн элдер]]
i24mgfgoc55ix6ttz5p8n5s98wu4po2
2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары
0
135098
664276
652168
2026-11-01T16:49:17Z
CommonsDelinker
130
Removing [[:c:File:Snow_leopard_mascot_for_the_2026_World_Nomad_Games.jpg|Snow_leopard_mascot_for_the_2026_World_Nomad_Games.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Snow leopard masco
664276
wikitext
text/x-wiki
{{Көчмөндөр оюну
|аталышы = 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары</br>{{lang-en|2026 World Nomad Games}}
| эн белгиси = Всемирные игры кочевников 2026 Открытие.jpg
|расмий аталышы = VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары
|урааны = Күч биримдиги!<br>Рух биримдиги!
| жайы = {{Желек|Кыргызстан}} [[Бишкек ]], [[Чолпон-Ата]], [[Кыргызстан]]
| шаарлары = [[Бишкек]], [[Чолпон-Ата]]
| стадиондору = Бишкек арена, Чолпон-Ата ат майданы
| катышуучулар = [[#Катышуучу өлкөлөр|+100]]<ref name="ДКО">{{Cite web|url=https://24.kg/sport/375925_vVIvsemirnyih_igrah_kochevnikov_primut_uchastie_bolee_treh_tyisyach_sportsmenov_/|title=
В VI Всемирных играх кочевников примут участие более трех тысяч спортсменов|date=2026-05-30|publisher=24.kg|lang=ru|accessdate=2026-05-30}}</ref>
| спортчулар = 3200<ref name="ДКО"></ref>
| ачылышы = [[31-август]], [[2026]] ([[Бишкек]])
|ачкан = [[Садыр Жапаров]]
| жабылышы = [[6-сентябрь]], [[2026]] ([[Чолпон-Ата]])
|жапкан =[[Садыр Жапаров]]
| мурдагы_оюн = [[2024 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары|2022]] {{желек|Казакстан}}
| кийинки_оюн = {{Желек|Орусия}} [[2028 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары|2028]]
}}
'''2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары''' ({{lang-en|2026 World Nomad Games}}, {{lang-ru|Всемирные игры кочевников 2026}}) — Этностук спорт түрлөрү боюнча уюштурулуучу эл аралык спорттук мелдештин 6 жолкусу. Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары адам цивилизациянын мурасы катарында жана этно-маданий кыймылды өнүктүрүүгө багытталган<ref>{{Cite web|url=https://turkicstates.org/en/news/the-world-nomad-games-2026-are-approaching|title=The World Nomad Games 2026 are approaching|date=2026-06-28|publisher=Organization Of Turkic States|lang=en|accessdate=2026-07-10}}</ref>.
Оюндар 2026-жылы 31-августтан 6-сентябрга чейин Кыргызстандын эки шаарында өтөт. Ачылыш аземи [[Бишкек]] шаарындагы Азаттык стадионунда, ал эми оюндардын негизги бөлүгү [[Чолпон-Ата]] шаарында болот<ref>{{Cite web|url=https://www.zakon.kz/turizm/6491244-obyavlena-data-vsemirnykh-igr-kochevnikov2026.html|title=Объявлена дата Всемирных игр кочевников-2026|website=zakon.kz|date=2025-09-18|access-date=2025-10-22|url-status=live}}</ref>.
==Тарыхы==
[[Чолпон-Ата]] шаары [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл облусундагы]] чакан курорттук шаар, бул мелдешти мурда үч жолу кабыл алган, белгилүү [[Ысык-Көл|Ысык-Көлдүн]] түндүк жээгинде жайгашкан<ref>{{Cite web|url=https://altainews.kz/ru/igry/57527-istorija-vsemirnyh-igr-kochevnikov-kyrgyzstan-turcija-kazahstan.html|title=История Всемирных игр кочевников: Кыргызстан - Турция - Казахстан|website=altainews.kz|date=2024-09-08|accessdate=2025-22-10|url-status=live}}</ref>.
2014-жылдын 9-14-сентябрында өткөрүлгөн алгачкы оюндарга 19 өлкөдөн 583 спортчу катышып, спорттун 10 түрү боюнча күч сынашкан<ref>{{Cite web|url=https://worldnomadgames.kz/ru/news/ob-igrah|title=Об играх|website=worldnomadgames.kz|date=2024-09-03|publisher=|lang=ru|accessdate=|archive-date=2024-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240903182554/https://worldnomadgames.kz/ru/news/ob-igrah/|url-status=live|archivedate=2024-09-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240903182554/https://worldnomadgames.kz/ru/news/ob-igrah/}}</ref>.
2016-жылдын 3-сентябрынан 8-сентябрына чейин ошол эле жерде, Чолпон-Ата шаарында өткөн экинчи оюндарга 80 өлкөнүн, анын ичинде салттуу көчмөн эмес мамлекеттердин спортчулары катышкан<ref>{{Cite web|url=http://worldnomadgames.com/ru/countries/|title=Страны|publisher=worldnomadgames.com|lang=ru|accessdate=2018-03-15|archive-date=2018-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316023205/http://worldnomadgames.com/ru/countries/|url-status=live|archivedate=2018-03-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180316023205/http://worldnomadgames.com/ru/countries/}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tass.com/society/1019894 |title=TASS: Society & Culture — 2018 World Nomad Games kick off in Kyrgyzstan |accessdate=2018-09-07 |archive-date=2018-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180907142433/http://tass.com/society/1019894 |url-status=live }}</ref><ref>[https://www.dailymail.co.uk/news/article-6131679/Kyrgyzstan-kicked-World-Nomad-Games.html Kyrgyzstan kicked off the World Nomad Games]</ref>.
2018-жылдын сентябрь айында өткөн үчүнчү оюндарга 66 өлкөдөн 1500дөн ашык спортчу катышып, салттуу спорттун 37 түрү боюнча күч сынашкан<ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/russian/features-45577541 |title=BBC:как прошли Всемирные игры кочевников |accessdate=2018-09-25 |archive-date=2018-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180925150436/https://www.bbc.com/russian/features-45577541 |url-status=live }}</ref>.
2022-жылдын 29-сентябрынан 2-октябрына чейин [[Түркия|Түркиянын]] [[Изник]] шаарында мелдештин төртүнчүсү өткөн, бул Кыргызстандын чегинен тышкары биринчи болуп саналат<ref>{{Cite web|url=https://rus.azattyk.org/a/32059329.html|title=Впервые Всемирные игры кочевников проходят за пределами Кыргызстана|website=rus.azattyk.org|date=2022-09-30|accessdate=2025-10-22|archive-date=2022-09-30|archive-url=http://web.archive.org/web/20220930121123/https://rus.azattyk.org/a/32059329.html|url-status=live}}</ref>.
2024-жылдын 8-сентябрынан 12-сентябрына чейин [[Казакстан|Казакстандын]] [[Астана]] шаарында өткөрүлгөн, бул мелдештин бешинчи жолкусу: эң эле масштабдуусу.Алтынчы оюндар кайрадан Кыргызстанда өтөөрү бешинчи оюндардын жабылыш аземинде белгилүү болгон, бирок алгач Өзбекстанда өтөт деп болжолдонгон<ref>{{Cite web|url=https://upl.uz/obshestvo/44859-news.html|title=Узбекистан не будет принимать следующие Всемирные игры кочевников|website=upl.uz|date=2024-09-11|accessdate=2025-10-22|archive-date=2024-09-11|archive-url=http://web.archive.org/web/20240911215149/https://upl.uz/obshestvo/44859-news.html|url-status=live}}</ref>.
== Уюштуруучу өлкөнү тандоо ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!Өлкө
!Шаар
!Датасы
! Жыйынтыгы
|-
|align=left|{{Өлкө желеги|Өзбекстан}} || Ташкент || ||
|-
|align=left|{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || [[Чолпон-Ата]] || ||
|}
==Тумары ==
Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын эл аралык катчылыгынын маалыматына ылайык, расмий тумары катары [[илбирс|ак илбирс]] тандалган. Бул образ оюндун визуалдык жана коммуникациялык идентификациясынын маанилүү бөлүгү болуп калат.Бул тандоо ак илбирстин Кыргызстандын жаратылышы, тоо ландшафттары жана маданий баалуулуктары менен тыгыз байланышта экенине негизделгенин түшүндүрөт, ошондой эле Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын негизги рухун — кадыр-барк, гармония жана эл аралык кызматташууга болгон ачыктыкты чагылдырат. Ошондой эле ал Кыргызстандын жаратылышы менен көчмөн мурастарын заманбап форматта айкалыштырган символ болуп саналат<ref>{{Cite web|url=https://timesca.com/snow-leopard-designated-as-official-mascot-of-world-nomad-games-in-kyrgyzstan/|title=Snow Leopard Designated as Official Mascot of World Nomad Games in Kyrgyzstan|date=2026-04-02|publisher=The Times of Central Asia|lang=en|accessdate=2026-05-16|archivedate=2026-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240706181937/https://timesca.com/snow-leopard-designated-as-official-mascot-of-world-nomad-games-in-kyrgyzstan/}}</ref>.
Тумаргдагы [[илбирс|ак илбирске]] «Батай» — деген ысым берилген. «Ба» — барс ([[илбирс]]) сөзүнөн алынган, бул күч, эркиндик жана ички кубат, ал эми «тай» — таяныч сөзүнүн кыскартылганы. Бул ички өзөк, тең салмактуулук жана тамыры менен болгон байланыш жөнүндө<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.kg/20260410/ak-ilbirs-batay-ataldy-1100711446.html|title=Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарынын тумары ак илбирске ат коюлду|date=2026-04-10|publisher=Спутник Кыргызстан|lang=ky|accessdate=2026-05-16}}</ref>.
==Даярдыктары ==
2025-жылдын 27-сентябрында [[Кыргызстандын президенти|Кыргызстандын президенти ]] [[Садыр Жапаров]] VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарын даярдоо жана өткөрүү боюнча уюштуруу комитетин түзүү тууралуу жарлыкка кол койгон<ref>{{Cite web|url=https://kg.akipress.org/news:2339533/?from=kgnews&place=maintopbefore|title=Президент назначил координатора подготовки к саммиту ШОС и Всемирным играм кочевников, а также утвердил состав оргкомитета. Фамилии – Новости из Кыргызстана – АКИpress|website=akipress.org|date=2025-10-01|access-date=2025-10-03|url-status=live}}</ref>.Ошондой эле иш-чаралардын жүрүшүндө коопсуздукту жана укук тартибин камсыз кылуу, ошондой эле жогорку деңгээлдеги меймандостук үчүн шарттарды түзүү боюнча тапшырмалар берилди.
Оюндарга даярдык көрүү боюнча ишти жалпы жетектөө жана координациялоо, президенттин аппаратынын башкармалыгы [[Каныбек Түмөнбаев|Каныбек Туманбаевге]] жүктөлгөн<ref>{{Cite web|url=https://kyrtag.kg/ru/news/kanybek-tumanbaev-budet-kurirovat-podgotovku-k-sammitu-shos-i-vik-v-bishkeke|title=Каныбек Туманбаев будет курировать подготовку к саммиту ШОС и ВИК в Бишкеке|website=kyrtag.kg|date=2025-10-02|access-date=2025-10-03|url-status=live}}</ref>.
Ошол эле жылдын 2-октябрында болуп өткөн биринчи отурумда уюштуруу комитетинин курамы бекитилип, ага уюштуруучулук, протоколдук жана башка даярдык көрүү аспектилерин камтыган иш-чаранын планын иштеп чыгуу тапшырылган<ref name=“news.kg”>{{Cite web|url=https://news.kg/2025/10/02/pervoe-zasedanie-orgkomiteta-po-podgotovke-k-sammitu-shos/|title=Первое заседание оргкомитета по подготовке к саммиту ШОС • NEWS·KG|website=news.kg|date=2025-10-02|access-date=2025-10-03|url-status=live}}</ref> Иш-чаралардын жүрүшүндө коопсуздукту жана укук тартибин камсыз кылуу, ошондой эле жогорку деңгээлдеги меймандостук үчүн шарттарды түзүү боюнча тапшырмалар берилди.
==Ачылыш аземи==
Ачылыш аземи 2026-жылдын 31-августунда, 51 000 орундуу «Азаттык (Бишкек) Арена»<ref>{{Cite web|url=https://sport.akipress.org/news:2301256|title=Открытие и закрытие VI Всемирных игр кочевников планируется на новом стадионе «Бишкек-Арена»|website=sport.akipress.org|date=2025-07-24|access-date=2025-10-23|archive-date=2025-07-24|archive-url=http://web.archive.org/web/20250724190901/https://sport.akipress.org/news:2301256|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/536329_peredymali._nazvanie_novogo_stadiona_bishkeka_izmenili.html|title=Передумали. Название нового стадиона Бишкека изменили|website=sport.akipress.org|date=2025-12-01|access-date=2026-01-15|archive-date=2025-12-04|archive-url=http://web.archive.org/web/20251204095340/https://kaktus.media/doc/536329_peredymali._nazvanie_novogo_stadiona_bishkeka_izmenili.html|url-status=live}}</ref> стадионунда өтөт жана [[Бишкектеги ШКУ саммити (2026)|ШКУнун мааракелик саммитине]] туш келет<ref>{{Cite web|url=https://rg.ru/2026/01/21/kochevaia-olimpiada.html|title=Проведение шестых Всемирных игр кочевников совпадет с юбилейным саммитом ШОС|website=rg.ru|date=2026-01-21|access-date=2026-01-21|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sputnik.by/20260130/kyrgyzstan-priurochit-sammit-shos-k-vsemirnym-igram-kochevnikov-1103904807.html|title=Кыргызстан приурочит саммит ШОС к Всемирным играм кочевников|website=sputnik.by|date=2026-01-30|access-date=2026-01-30|url-status=live}}</ref>.
== Медалдар жыйынтыгы ==
{{legend|#ccccff|Мелдеш ээси|border=solid 1px #AAAAAA}}
{| class="wikitable"
!
! colspan=4 | '''Жалпы медалдардын саны'''
! rowspan=2 |[[Файл:Medals icon.svg|35px]]<br/>'''Баардыгы'''
|-
! Оруну
! Өлкөлөр (ДКО)
! style="background:#F7F6A8;"|{{Gold1}}</br>'''Алтын'''
! style="background:#DCE5E5;"|{{Silver2}}</br>'''Күмүш'''
! style="background:#FFDAB9;"|{{Bronze3}}</br>'''Коло'''
{{!}}- align=center
| 1
| align=left|{{Өлкө желеги|Казакстан}} (KAZ)
| style="background:#F7F6A8;" | 32
| style="background:#DCE5E5;" | 19
| style="background:#FFDAB9;" | 21
| 72
|- align=center
{{!}} 2
{{!}} align=left style="background:#ccccff"{{!}}{{Өлкө желеги|Кыргызстан}} (KGZ)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 30
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 31
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 16
{{!}} style="background:#ccccff;" {{!}} 77
|- align=center
|3
| align=left|{{Өлкө желеги|Орусия}} (RUS)
| style="background:#F7F6A8;" | 7
| style="background:#DCE5E5;" | 7
| style="background:#FFDAB9;" | 19
| 33
{{!}}- align=center
{{!}} 4
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Иран}} (IRI)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 4
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 3
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 8
{{!}} 15
{{!}}- align=center
{{!}} 5
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Өзбекстан}} (UZB)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 3
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 5
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 12
{{!}} 20
{{!}}- align=center
{{!}} 6
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Моңголстан}} (MGL)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 3
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 3
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 17
{{!}} 23
{{!}}- align=center
{{!}} 7
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Түркмөнстан}} (TKM)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 2
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 3
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 6
{{!}} 11
{{!}}- align=center
{{!}} 8
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Тажикстан}} (TJK)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 2
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 3
{{!}} 5
{{!}}- align=center
{{!}} 9
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Гана}} (GHA)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 2
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 3
{{!}}- align=center
{{!}} 10
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Молдова}} (MDA)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 4
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 5
{{!}}- align=center
{{!}} 11
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Венгрия}} (HUN)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 3
{{!}}- align=center
{{!}} 12
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Того}} (TOG)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 2
{{!}}- align=center
{{!}} rowspan="3" {{!}}13
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Франция}} (FRA)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Нигерия}} ()
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Корея Республикасы}} (KOR)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} 14
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Кытай}} (CHN)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 4
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 2
{{!}} 6
{{!}}- align=center
{{!}} 15
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Грузия}} (GEO)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 2
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 3
{{!}}- align=center
{{!}} 16
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Польша}} (POL)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 3
{{!}} 4
{{!}}- align=center
{{!}} 17
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Азербайжан}} (AZE)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 2
{{!}} 3
{{!}}- align=center
{{!}} 18
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Беларусь}} (BLR)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 2
{{!}}- align=center
{{!}} rowspan="2" {{!}} 19
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Сауд Арабиясы}} (KSA)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|АКШ}} (USA)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 1
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 0
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} 20
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Пакистан}} (PAK)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 4
{{!}} 4
{{!}}- align=center
{{!}} 21
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Уганда}} ()
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 3
{{!}} 3
{{!}}- align=center
{{!}}rowspan="2" {{!}} 22
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Канада}} (CAN)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 2
{{!}} 2
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Болгария}} (BUL)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 2
{{!}} 2
{{!}}- align=center
{{!}} rowspan="5" {{!}} 23
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Испания}} (ESP)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Ооганстан}}
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Жапония}} (JPN)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Латвия}} (LAT)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}} align=left{{!}}{{Өлкө желеги|Түркия}} (TUR)
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 0
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 1
{{!}} 1
{{!}}- align=center
{{!}}colspan=2 {{!}}Баардыгы
{{!}} style="background:#F7F6A8;" {{!}} 43
{{!}} style="background:#DCE5E5;" {{!}} 34
{{!}} style="background:#FFDAB9;" {{!}} 124
{{!}} 201
|}
== Ыраатамалар ==
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%;width:75%;"
|-
|bgcolor=#00cc33| ● ||Ачылыш аземи || bgcolor=#3399ff| ● ||Квалификациялык мелдештер || bgcolor=#ffcc00| ||Финалдык мелдештер || bgcolor="#ffdead"| КО ||Көргөзмө оюндар ||bgcolor=#ee3333| ● ||Жабылыш аземи
|-
{{end box}}
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto; font-size:90%; line-height:1.25em;width:75%;"
|-
! colspan=2| Август / Сентябрь !!width=4%|31!!width=4%|1!!width=4%|2!!width=4%|3!!width=4%|4!!width=4%|5!!width=4%|6!!Өткөрүлүүчү жайы
|-
| colspan=2 | Аземдер ||bgcolor=#00cc33 align=center|●|| || || || ||||bgcolor=#ee3333 align=center|●|| Бишкек арена
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=4| [[Файл:Equestrian Vaulting pictogram.svg|30px]] [[Ат оюндары]]
| style="text-align:left;" | [[Көк бөрү]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 05 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
<!-- T -->|align=left rowspan=4| «Көк Бөрү» аренасы<br> ([[Чолпон-Ата]])
|- align="center"
| style="text-align:left;" | [[Көк бөрү|Көкпар]] (жер улак)
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 05 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
|- align="center"
| style="text-align:left;" |[[Эр эңиш]]
<!-- 31-->|
<!-- 01-->|
<!-- 02-->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 03 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| style="text-align:left;" |Тыйын эңмей
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06-->|
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=5| [[Файл:Equestrian Vaulting pictogram.svg|30px]] [[Ат чабыш]]
| style="text-align:left;" | [[Ат чабыш]]<br>(классикалык)
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
<!-- T -->| align=left rowspan=5| «Чолпон-Ата» ат майданы
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Аламан байге]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1|[[Бышты жорго]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1|[[Жорго салыш]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1|[[Кунан чабыш]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=4| [[Файл:Mangala pictogram.png|30px|alt=|link=]] Акыл оюндары
| style="text-align:left;" | [[Файл:Mangala pictogram.png|30px|alt=|link=]] [[Тогуз коргоол]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
<!-- T -->|align=left rowspan=3| «Евразия» пансионаты <br>([[Кара-Ой (Ысык-Көл району)|Кара-Ой]] айылы)
|- align="center"
| style="text-align:left;" | [[Файл:Mangala pictogram.png|30px|alt=|link=]] Мангала
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
|- align="center"
| style="text-align:left;" | [[Файл:Oware pictogram.png|30px|alt=|link=]] Овари
<!-- 31-->|
<!-- 01-->|
<!-- 02-->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->| bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
|- align="center"
| style="text-align:left;" | [[Файл:Ordo pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Ордо]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06-->|
<!-- T -->|align=left rowspan=10| «Көчмөндөр ааламы» <br>этно шаарчасы <br>(Кырчын жайлоосу)
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=3| [[Файл:Salbuurun pictogram.png|30px|alt=|link=]] Аңчылык оюндары <br>(Салбуурун)
| style="text-align:left;" | [[Файл:Burkut Saluu pictogram.png|30px|alt=|link=]] Бүркүт салуу
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
|style="text-align:left;" | [[Файл:Burkut Saluu pictogram.png|30px|alt=|link=]] [[Далба]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02-->|
<!-- 03 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Файл:Salbuurun pictogram.png|30px|alt=|link=]] Куш салуу
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=3| [[Файл:Horseback Archery pictogram.png|30px]] [[Жаа атуу]]
| style="text-align:left;" | [[Файл:Horseback Archery pictogram.png|30px|alt=|link=]] Атчан жаа атуу
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| style="text-align:left;" | [[Файл:Archery_pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Жаа атуу]] (кыргыз стили)
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| style="text-align:left;" |[[Файл:Archery_pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Жаа атуу]] (түрк стили)
<!-- 31-->|
<!-- 01-->|
<!-- 02-->|
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=3| [[Файл:Tug of War pictogram.png|30px|alt=|link=]] Күч сыноо оюндары
| style="text-align:left;" | [[Файл:Tug of War pictogram.png|30px|alt=|link=]] [[Аркан тартыш]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1| Омуртка сөөктү сындыруу
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1|
Стронгмэн
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 03 -->|bgcolor="#3399ff" |
<!-- 04 -->| bgcolor="#3399ff" |
<!-- 05 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 06 -->|
|- align="center"
|- style="text-align:center;"
|align=left rowspan=5| [[Файл:Wrestling_pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Күрөш]]
| style="text-align:left;" | [[Файл:Alysh pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Алыш]]
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
<!-- T -->|align=left rowspan=10|«Газпром» дене тарбия жана ден соолукту чыңдоо комплекси
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Файл:Alysh pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Ашыртмалы аба гюреши
<!-- 31 -->|
<!-- 01-->|
<!-- 02-->|{{n/a}}
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Файл:Kurash pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Кураш
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Файл:Kazakh kuresi pictogram.svg|30px|alt=|link=]] Казак күрөшү
<!-- 31 -->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02-->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04-->| bgcolor=#ffcc00 |
<!-- 05 -->|
<!-- 06 -->|
|- align="center"
| align="left" colspan=1| [[Файл:Beach kurash pictogram.svg|30px|alt=|link=]] [[Көчмөндөрдүн улуу күрөшү]]
<!-- 31-->|
<!-- 01 -->|
<!-- 02 -->|
<!-- 03 -->|
<!-- 04 -->|
<!-- 05 -->| bgcolor="#3399ff" |
<!-- 06 -->| bgcolor=#ffcc00 |
|- align="center"
| colspan=2| '''Медалдар топтому'''
<!-- 31 -->|
<!-- 01-->|
<!-- 02 -->| 12
<!-- 03 -->| 57
<!-- 04 -->| 30
<!-- 05 -->| 74
<!-- 06 -->| 10
|-
! colspan=2|Август/ Сентябрь!! 31!! 1!! 2!! 3!! 4!! 5!! 6
{{end box}}
<noinclude></noinclude>
== Катышуучу өлкөлөр ==
Оюндарга 100дөн ашуун өлкөнүн спортчулары катышат, спорттун 43 түрү боюнча күч сынашат<ref>{{Cite web|url=https://sportnews.kz/drugoe/kyrgyzstan-primet-vsemirnye-igry-kochevnikov-s-uchastiem-okolo-100-stran-790149946601/|title=Кыргызстан примет Всемирные игры кочевников с участием около 100 стран|website=sportnews.kz|date=2026-01-15|access-date=2026-01-15|url-status=live}}</ref>.2026-жылдын апрель айында 50гө жакын өлкө VI Дүйнөлүк көчмөндөр оюндарына катышарын тастыкташкан<ref>{{Cite web|url=https://caravan-info.kg/ru/culture/438170-okolo-50-stran-podtverdili-uchastie-vo-vsemirnyh-igrah-kochevnikov-2026-goda.html|title=Около 50 стран подтвердили участие во Всемирных играх кочевников 2026 года|website=caravaninfo.kg|date=2026-04-29|access-date=2026-04-29|deadlink=}}</ref>.
<div class="references-small" style="-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3;">
* {{Өлкө желеги|Австралия}} (12)
* {{Өлкө желеги|Австрия}} (10)
* {{Өлкө желеги|Азербайжан}} (21)<ref>{{Cite web|title=Мирбек Мамбеталиев: Азербайджан примет участие в VI Всемирных играх кочевников в Кыргызстане|author=Айдан Алескерли|url=https://report.az/ru/vneshnyaya-politika/mirbek-mambetaliev-azerbajdzhan-primet-uchastie-v-vi-vsemirnyh-igrah-kochevnikov-v-kyrgyzstane|website=Report.az|date=2026-04-17|accessdate=2026-04-17|url-status=live}}</ref>.
* {{Өлкө желеги|Антигуа жана Барбуда}} (3)
* {{Өлкө желеги|Аргентина}} (6)
* {{Өлкө желеги|Армения}} (8)
* {{Өлкө желеги|АКШ}} (44)
* {{Өлкө желеги|Алжир}} (4)
* {{Өлкө желеги|Бангладеш}} (26)
* {{Өлкө желеги|БАЭ}} (14)
* {{Өлкө желеги|Бахрейн}} (1)
* {{Өлкө желеги|Беларусь}} (18)
* {{Өлкө желеги|Бельгия}} (5)
* {{Өлкө желеги|Бенин}} (8)
* {{Өлкө желеги|Болгария}} (6)
* {{Өлкө желеги|Босния жана Герцеговина}} (3)
* {{Өлкө желеги|Бразилия}} (22)
* {{Өлкө желеги|Бруней}} (1)
* {{Өлкө желеги|Бурунди}} (4)
* {{Өлкө желеги|Венгрия}} (51)
* {{Өлкө желеги|Венесуэла}} (1)
* {{Өлкө желеги|Гана}} (6)
* {{Өлкө желеги|Гамбия}} (5)
* {{Өлкө желеги|Гаити}} (2)
* {{Өлкө желеги|Гватемала}} (4)
* {{Өлкө желеги|Гвинея-Бисау}} (6)
* {{Өлкө желеги|Германия}} (25)
* {{Өлкө желеги|Грузия}} (63)
* {{Өлкө желеги|Греция}} (2)
* {{Өлкө желеги|Доминика Республикасы}} (1)
* {{Өлкө желеги|Египет}} (8)
* {{Өлкө желеги|Жапония}} (9)
* {{Өлкө желеги|Жаңы Зеландия}} (3)
* {{Өлкө желеги|Испания}} (42)
* {{Өлкө желеги|Индия}} (83)
* {{Өлкө желеги|Индонезия}} (14)
* {{Өлкө желеги|Иордания}} (4)
* {{Өлкө желеги|Ирландия}} (2)
* {{Өлкө желеги|Иран}} (91)
* {{Өлкө желеги|Ирак}} (1)
* {{Өлкө желеги|Италия}} (23)
* {{Өлкө желеги|Казакстан}} (241)
* {{Өлкө желеги|Камерун}} (8)
* {{Өлкө желеги|Канада}} (17)
* {{Өлкө желеги|Кабо-Верде}} (4)
* {{Өлкө желеги|Катар}} (2)
* {{Өлкө желеги|Камбоджа}} (1)
* {{Өлкө желеги|Кытай}} (37)
* {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} (656)
* {{Өлкө желеги|Колумбия}} (5)
* {{Өлкө желеги|Коста-Рика}} (1)
* {{Өлкө желеги|Кот-д’Ивуар}} (2)
* {{Өлкө желеги|Латвия}} (9)
* {{Өлкө желеги|Ливан}} (4)
* {{Өлкө желеги|Либерия}} (4)
* {{Өлкө желеги|Литва}} (4)
* {{Өлкө желеги|Люксембург}} (1)
* {{Өлкө желеги|Мадагаскар}} (13)
* {{Өлкө желеги|Малайзия}} (42)
* {{Өлкө желеги|Мали}} (2)
* {{Өлкө желеги|Марокко}} (2)
* {{Өлкө желеги|Мексика}} (3)
* {{Өлкө желеги|Молдова}} (7)
* {{Өлкө желеги|Норвегия}} (5)
* {{Өлкө желеги|Моңголстан}} (126)
* {{Өлкө желеги|Нигерия}} (16)
* {{Өлкө желеги|Нидерланддар}} (8)
* {{Өлкө желеги|Непал}} (2)
* {{Өлкө желеги|Пакистан}} (126)
* {{Өлкө желеги|Панама}} (2)
* {{Өлкө желеги|Парагвай}} (1)
* {{Өлкө желеги|Перу}} (3)
* {{Өлкө желеги|Польша}} (43)
* {{Өлкө желеги|Португалия}} (3)
* {{Өлкө желеги|Румыния}} (67)<ref>{{Cite web|title=Dozens of Romanian athletes to compete in World Nomad Games in Kyrgyzstan|url=https://agerpres.ro/english/2026/07/09/dozens-of-romanian-athletes-to-compete-in-world-nomad-games-in-kyrgyzstan--1574793|website=Report.az|date=2026-07-09|accessdate=2026-07-09|url-status=live}}</ref>
* {{Өлкө желеги|Ооганстан}} (38)
* {{Өлкө желеги|Оман}} (11)
* {{Өлкө желеги|Орусия}} (258)
* {{Өлкө желеги|Өзбекстан}} (165)
* {{Өлкө желеги|Сальвадор}} (2)
* {{Өлкө желеги|Сербия}} (7)
* {{Өлкө желеги|Сауд Арабиясы}} (?)
* {{Өлкө желеги|Сингапур}} (15)
* {{Өлкө желеги|Словения}} (1)
* {{Өлкө желеги|Словакия}} (17)
* {{Өлкө желеги|Сьерра-Леоне}} (29)
* {{Өлкө желеги|Тажикстан}} (56)
* {{Өлкө желеги|Таиланд}} (11)
* {{Өлкө желеги|ТАР}} (13)
* {{Өлкө желеги|Танзания}} (4)
* {{Өлкө желеги|Того}} (10)
* {{Өлкө желеги|Тунис}} (1)
* {{Өлкө желеги|Македония}} (8)
* {{Өлкө желеги|Түркмөнстан}} (24)
* {{Өлкө желеги|Түркия}} (39)
* {{Желек|Түштүк Корея}} [[Түштүк Корея]] (79)
* {{Өлкө желеги|Уганда}} (9)
* {{Өлкө желеги|Улуу Британия}} (53)
* {{Өлкө желеги|Украина}} (?)
* {{Өлкө желеги|Уругвай}} (1)
* {{Өлкө желеги|Франция}} (23)
* {{Өлкө желеги|Филиппиндер}} (6)
* {{Өлкө желеги|Хорватия}} (5)
* {{Өлкө желеги|Чехия Республикасы}} (16)
* {{Өлкө желеги|Черногория}} (2)
* {{Өлкө желеги|Чили}} (4)
* {{Өлкө желеги|Швейцария}} (3)
* {{Өлкө желеги|Швеция}} (8)
* {{Өлкө желеги|Шри-Ланка}} (13)
* {{Өлкө желеги|Эстония}} (10)
* {{Өлкө желеги|Эквадор}} (7)
* {{Өлкө желеги|Экваториалдык Гвинея}} (2)
* {{Өлкө желеги|Эфиопия}} (6)
</div>
== Түз ободон берүүлөр ==
* {{Желек|Кыргызстан}} [[КТРК]], [[КТРК Спорт|Спорт]] , Kyrgyz sport
* {{Желек|Түркия}} TRT Avaz
* {{Желек|Казакстан}} Qazsport
* {{Желек|Орусия}} Матч! (күтүлүүдө)
== Өнөктөштөрү ==
* [[File:Chevrolet simple logo.svg|alt=|link=|30px]] Chevrolet Kyrgyzstan<ref>{{Cite web|url=https://kaktus.media/doc/546159_chevrolet_kyrgyzstan_stal_oficialnym_partnerom_vi_vsemirnyh_igr_kochevnikov.html|title=Chevrolet Кыргызстан стал официальным партнером VI Всемирных игр кочевников|date=2026-05-16|publisher=Кактус Медиа|lang=ru|accessdate=2026-05-16|archivedate=2026-05-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240706181937/https://kaktus.media/doc/546159_chevrolet_kyrgyzstan_stal_oficialnym_partnerom_vi_vsemirnyh_igr_kochevnikov.html}}</ref>
* [[Файл:Flag of UNESCO.svg|35px]] [[ЮНЕСКО]]
* [[Шоро (компания)|Шоро]]
* [[ABank]]
== Булактар ==
{{Булактар }}
==Шилтемелер ==
* {{Cite web|url=https://worldnomadgames.org/|title=Көчмөндөр оюндарынын расмий сайты}}
{{Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары }}
[[Категория:Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары]]
[[Категория:Кыргызстандагы спорттук мелдештер]]
[[Категория:Бишкектеги спорттук мелдештер]]
[[Категория:Чолпон-Атадагы спорттук мелдештер]]
[[Категория:Кыргызстандагы 2026-жыл]]
[[Категория:Кыргызстандагы спорт 2026-жылы]]
[[Категория:Азиядагы 2026-жыл]]
a86wgbiownw7ad3s6kt9i9w3z5pvdi5
И Ми Йе
0
135674
664332
596673
2026-11-02T04:18:48Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664332
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу
|Ысымы = И Ми Йе
|Нукура ысымы = 이미예
|Сүрөт =
|Туурасы =
|Туулган датасы = 1990
|Туулган жери = [[Пусан]], [[Түштүк Корея]]
|Өлгөн датасы =
|Өлгөн жери =
|Ишмердүүлүгү =
}}
'''И Ми Йе''' ([[Корей тили|Корейче]]=이미예) ([[1990]]-жылы [[Түштүк Корея]]нын [[Пусан]] шаарында туулган) – түштүк кореялык жазуучу.
Ал Пусан Улуттук Университетинин ''Материалдар илими жана инженерия'' бөлүмүн аяктагандан кийин Samsung Electronics компаниясында жарым өткөргүч инженер болуп иштеген. Беш жылга жакын иштеген соң, ал өзүнүн жазуучулук кыялын ишке ашыруу максатында жумушун таштаган.<ref >{{cite web|url=https://www.hankookilbo.com/News/Read/A2021120109400005651|title=이미예 소설 ‘달러구트 꿈 백화점’ 100만부 돌파|publisher=Hankook Ilbo|date=2021-12-02}}</ref> Анын ''«Сиздин буйрутмаңыздагы түш сатылып кетти»'' (''주문하신 꿈은 매진입니다'') аттуу алгачкы чыгармасынын басылышын ал ''tumblbug.com'' сайты аркылуу [[коомдук каржылоо]] жолу менен каржылаган.<ref>{{cite web|url=https://www.tumblbug.com/dream_soldout|title=잠들면 나타나는 비밀 상점, '주문하신 꿈은 매진입니다'|publisher=tumblbug.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=pNOTZ-YXewE|title=음악에만 역주행이 있다고? 소설에도 있다! - (달러구트 꿈 백화점) 이미예 작가 움터뷰|publisher=[[YouTube]]|date=2020-10-12}}</ref> Өз алдынча жарык көргөн бул роман ошондой ийгиликтүү болгондуктан, ''Sam & Parkers'' басмаканасы аны «''Даллергуттун түш дүкөнү''» (달러구트 꿈 백화점) аталышы менен кайра басып чыгарган. Бул роман Түштүк Кореяда бир миллиондон ашык нускада сатылып, 2020-жылдарда мындай жетишкендикке жеткен биринчи роман болуп калды. Фантазияга бай бул чыгарма бардык курактагы окурмандар арасында популярдуулукка ээ болгон. 2021-жылдын июль айында Ли экинчи бөлүгүн чыгарган. Жарык көргөндөн кийин анын эки китеби тең түштүк кореялык бестселлер тизмесинде биринчи жана экинчи орундарды ээлеген. Роман ошондой эле [[Тайвань|Тайванда]] да бестселлер болуп, 300,000ден ашык нускада сатылган.<ref>{{cite web|url=https://www.kbook-eng.or.kr/sub/trend.php?ptype=view&idx=991&code=trend&category=62|title=Dollagoot Dream Department Store in the Taiwanese Publishing Market|publisher=K-Book Trends|date=2022-05-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241221215725/https://www.kbook-eng.or.kr/sub/trend.php?ptype=view&idx=991&code=trend&category=62|archivedate=2024-12-21|accessdate=2024-11-02}}</ref>
== Жарык көргөн китептери ==
*Даллергуттун түш дүкөнү (роман) 2020
*Даллергуттун түш дүкөнү 2 (роман) 2021
== Булактар ==
[[Категория:Корей жазуучулары]]
[[Категория:Түштүк Корея жазуучулары]]
[[Категория:XXI кылым жазуучулары]]
hms78o5uxm2t711ff98b2gu9tv3l1rp
Кувейт динары
0
136147
664349
650148
2026-11-02T07:07:11Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664349
wikitext
text/x-wiki
{{Валюта
|Аталышы = Кувейт динары
|Расмий аталышы = دينار كويتي
|Тил коду = ar
|ВЖК-ky = Кувейт динары
|ISO-en = Kuwaiti Dinar
|ISO-fr = Dinar koweïtien
|Сүрөт =
|Сүрөт2 = 10 Kuwaitian fils in 2012 Obverse.jpg
|Жалпы сүрөт аталышы =
|Сүрөт аталышы =
|Сүрөт аталышы2 =
|Эни =
|Сүрөт эни =
|Сүрөт эни2 =
|ISO = KWD
|ISO сандык = 414
|ISO2 =
|ISO сандык2 =
|ISO3 =
|ISO сандык3 =
|Эмитент = {{Өлкө желеги|Кувейт}}
|Расмий колдонуучулар =
|Бейрасмий колдонуучулар =
|Турат1 = филс
|Шайкештик1 = 1000
|Турат2 =
|Шайкештик2 =
|Турат3 =
|Шайкештик3 =
|Турат4 =
|Шайкештик7 =
|Эселик1 =
|Шайкештик4 =
|Эселик2 =
|Шайкештик5 =
|Эселик3 =
|Шайкештик6 =
|Параллелдүү1 =
|Параллелдүү2 =
|Параллелдүү3 =
|Символ =
|Аббревиатура = KWD
|Белгиленүү =
|Монеталар = 1, 5, 10, 20, 50 жана 100 филсов
|Банкноттор = ¼, ½, 1, 5, 10 жана 20 динар
|Киргизилди = 01.04.1961
|Киргизилди-соңу = 13.05.1961
|Алмаштырды = Парс булуңунун рупиясы
|Хроника =
|Борбордук банк = Кувейтдин борбордук банкы
|Борбордук банк_сайт = www.cbk.gov.kw
|Басып чыгарат =
|Басып чыгарат_сайт =
|Акча сарайы =
|Акча сарайы_сайт =
|Акча сарайы2 =
|Акча сарайы_сайт2 =
|Курс1 =
|Валюта1 =
|Курс2 =
|Валюта2 =
|Курс3 =
|Валюта3 =
|Курс4 =
|Валюта4 =
|Курс5 =
|Валюта5 =
|Курс6 =
|Валюта6 =
|Дата =
|Уики-казына = Money_of_Kuwait
|Инфляция = 3,82%<ref>[https://www.csb.gov.kw/Pages/Statistics_en?ID=34&ParentCatID=3 |title = Consumer Price Index Numbers]</ref>
|Жыл = 2023
|ШилтемеТобу =
}}
'''Кувейт динары''' ({{lang-ar|دينار كويتي}}) — [[Кувейт|Кувейттин]] улуттук акча бирдиги<ref>[https://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/introduction Central Bank Of Kuwait. Banknotes & Coins]</ref>.
Бир кувейт динары 1000 филсге барабар. 1/4, 1/2, 1, 5, 10, 20 номиналындагы банкноттор, ошондой эле 1, 5, 10, 20, 50 жана 100 филс номиналындагы монеталар жүгүртүүдө.
Кувейт динарынын наркы [[АКШ доллары|АКШ долларына]] караганда үч эсе жогору.
2003-жылга карата наркы эң жогорку валюта болуп саналат<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250118080338/https://turkeytripguide.net/most-valuable-currencies-in-the-world |archivedate=2025-01-18 |title=Strongest Currencies in the World |url=https://turkeytripguide.net/most-valuable-currencies-in-the-world |accessdate=2024-12-30}}</ref>.
Кээ бир валюталарга карата алмаштыруу курсу<ref>[https://index.minfin.com.ua/exchange/world/ Курсы основных мировых валют]</ref>:
* 1 кувейт динары — 282,35 [[кыргыз сому]].
* 1 кувейт динары — 3,25 [[АКШ доллары]].
* 1 кувейт динары — 512,06 [[жапон иенасы]].
* 1 кувейт динары — 23,69 кытай юаны.
== Тарых ==
Кувейт динары 1961-жылдын 1-апрелинде Парс булуңунун рупиясынын ордуна жүгүртүүгө киргизилген<ref>[https://web.archive.org/web/20070531213553/http://www.panasia.ru/main/kuveit/economic/1.html PanAsia. Кувейттин валютасы]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080416210853/http://www.panasia.ru/main/kuveit/sight/ PanAsia. Кувейттин тарыхы]</ref>. 2006-жылы Кувейт өзүнүн улуттук акча бирдигин 1% ревальвация кылган. Натыйжада, АКШ долларынын курсу 0,29 кувейт динарына барабар болуп калган. 2007-жылдын май айында Кувейттин бийлиги АКШ долларына байланган динардын курсун алып салып<ref>[https://lenta.ru/news/2007/05/21/kuwait/ Кувейт отвязал свой динар от доллара США]</ref>, улуттук валютасынын курсун мультивалюталык куржунга байлаштырган<ref>[https://lenta.ru/news/2007/07/13/kuwait/ Самой дорогой валюте в мире разрешили укрепиться еще больше]</ref>.
== Монеталар ==
Кувейттин 1, 5, 10, 20, 50 жана 100 филс номиналындагы жүгүртүүдөгү монеталарынын дизайны 1961-жылдан бери эч кандай олуттуу өзгөртүүсүз чыгарылып келет. 1 филс номиналындагы монетасы 1989-жылдан бери чыгарылбайт, бирок сакталып калган монеталар мыйзамдуу төлөм каражаты бойдон калууда. Монеталардын алдыңкы бетинде (аверс) Кувейттин герби, дау кемеси, чыгарылган жылдары ислам жана григорян жылнаамаларында араб сандары менен жазылган. Монеталардын арткы бетинде (реверс) номиналы жана мамлекеттин араб жана англис тилдеринде жазылган.
Бардык монеталар Улуу Британиянын Падышалык зээрканасы тарабынан чыгарылат.
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center"
!Сүрөт
!Номинал
(филс)
!Диаметр
(мм)
!Калыңдыгы
(мм)
!Салмагы
(г)
!Материал
!Гурт
!Чыгарылган жылдары
|-
|[[Файл:1_Kuwaitian_fils_in_1967_Reverse.jpg|60x60px]][[Файл:1_Kuwaitian_fils_in_1967_Obverse.jpg|60x60px]]
|<big>1</big>
|17,00
|1,20
|2,00
| rowspan="2" |коло
| rowspan="5" |жылмакай
| align="left" |1961 1962 1964 1966 1967 1970—1973 1975—1977 1979 1980 1983 1987 1988
|-
|[[Файл:5_Kuwaiti_fils_-_obverse.jpg|60x60px]][[Файл:5_Kuwaiti_fils_-_reverse.jpg|60x60px]]
| rowspan="2" |<big>5</big>
| rowspan="2" |19,50
|1,20
|2,50
| align="left" |1961 1962 1964 1967—1977 1979—1981 1983 1985 1987 1988 1990 1993—1995 1997 2001 2003 2005—2011
|-
|[[Файл:5_Kuwaitian_fils_in_2012_Reverse.jpg|60x60px]][[Файл:5_Kuwaitian_fils_in_2012_Obverse.jpg|60x60px]]
|1,45
|2,55
|латунь жалатылган болот
| align="left" |2012 2013 2015
|-
|
| rowspan="2" |<big>10</big>
| rowspan="2" |21,00
| rowspan="2" |1,50
| rowspan="2" |3,75
|коло
| align="left" |1961 1962 1964 1967—1977 1979—1981 1983 1985 1987 1988 1990 1995 1997 1998 2001 2003 2005—2011
|-
|[[Файл:10_Kuwaitian_fils_in_2012_Reverse.jpg|61x61px]][[Файл:10_Kuwaitian_fils_in_2012_Obverse.jpg|60x60px]]
|латунь жалатылган болот
| align="left" |2012 2013 2015
|-
|[[Файл:20_KUW_fils_obverse.jpg|60x60px]][[Файл:20_KUW_fils_reverse.jpg|60x60px]]
| rowspan="2" |<big>20</big>
| rowspan="2" |20,00
| rowspan="2" |1,36
| rowspan="2" |3,00
|[[жез]]+[[никель]]
| rowspan="6" |кесикче
| align="left" |1961 1962 1964 1967—1977 1979—1981 1983 1985 1987 1988 1990 1995 1997 2001 2003 2005—2011
|-
|[[Файл:20_Kuwaitian_fils_in_2015_Reverse.jpg|60x60px]][[Файл:20_Kuwaitian_fils_in_2015_Obverse.jpg|60x60px]]
|болот
| align="left" |2012 2013 2015
|-
|[[Файл:50_kuwaiti_fils_-_obverse.jpg|60x60px]][[Файл:50_Kuwaiti_fils_-_reverse.jpg|60x60px]]
| rowspan="2" |<big>50</big>
| rowspan="2" |23,00
| rowspan="2" |1,54
| rowspan="2" |4,50
|[[жез]]+[[никель]]
| align="left" |1961 1962 1964 1966—1977 1979—1981 1983 1985 1987 1988 1990 1993 1995 1997 1999 2001 2003 2005—2011
|-
|[[Файл:50_Kuwaitian_fils_in_2012_Reverse.jpg|60x60px]][[Файл:50_Kuwaitian_fils_in_2012_Obverse.jpg|60x60px]]
|болот
| align="left" |2012 2013 2015 2016
|-
|[[Файл:100_Kuwaiti_fils_obverse.jpg|60x60px]][[Файл:100_Kuwaiti_fils_-_reverse.jpg|60x60px]]
| rowspan="2" |<big>100</big>
| rowspan="2" |26,00
|1,50
|6,50
|[[жез]]+[[никель]]
| align="left" |1961 1962 1964 1967—1969 1971—1977 1979 1980 1981 1983 1985 1987 1988 1990 1995 1998 1999 2003 2005—2010
|-
|[[Файл:100_Kuwaitian_fils_in_2012_Reverse.jpg|60x60px]][[Файл:100_Kuwaitian_fils_in_2012_Obverse.jpg|60x60px]]
|1,80
|6,70
|никель жалатылган болот
| align="left" |2012 2013 2015 2016
|+
|}
== Банкноттор ==
Кувейттин банкноттору эки тилдүү болуп саналат: аверсиндеги жазуулар араб тилинде салттуу араб сандарын колдонуу менен, реверсиндеги жазуулар англис тилинде азыркы сандарды колдонуу менен чыгарылат.
¼, ½, 1, 5 жана 10 динар номиналындагы Кувейттин биринчи банкноттору 1961-жылдын 1-апрелинде Валюта комиссиясы тарабынан чыгарылган. Банкнотторго Кувейттин биринчи эмири Абдалла III портрети түшүрүлүп, бул банкноттор 1982-жылдын 31-майына чейин жүгүртүүдө болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20160803021514/http://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/first-issue.jsp Central Bank of Kuwait — First Issue of banknotes]</ref>.
Кийинчерээк Валюта комиссиясы Кувейттин Борбордук банкы болуп өзгөргөн.
1970-1971 жылдары II сериядагы банкноттор чыгарылган. Мурункудай эле номиналдар сакталып калган, бирок Кувейттин экинчи эмири Сабах III портрети түшүрүлгөн. Бул сериядагы банкноттор 1982-жылдын май айында жүгүртүүдөн алынып салынган<ref>[https://web.archive.org/web/20160807082241/http://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/second-issue.jsp Central Bank of Kuwait — Second Issue of banknotes]</ref>.
1980-жылдын фералында III сериядагы банкнотторду чыгаруу башталган, банкноттордун катарына 20 динар номиналындагы банкнотта кошулган<ref>[https://web.archive.org/web/20160807082322/http://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/third-issue.jsp Central Bank of Kuwait — Third Issue of banknotes]</ref>. Кувейтти Ирак аскерлери басып кирип, оккупациянын жарым жылында өлкөдөн табылган бардык акча каражаттары чыгарып кетишкен. Бул окуялардын натыйжасында III сериядагы банкноттор жараксыз деп табылган<ref>[https://web.archive.org/web/20190909121038/http://www.crnindia.com/currency/dinar.html CRN India — Kuwaiti Dinar]</ref>.
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center"
! colspan="6" |Кувейттин III сериядагы банкноттору (1980-жылы чыгарылган)
|-
! rowspan="2" |Сүрөт
! rowspan="2" |Номиналы
(динар)
! rowspan="2" |Өлчөмү
(мм)
! rowspan="2" |Түсү
! colspan="2" |Сүрөттөөмөсү
|-
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0011.htm]
|<big>¼</big>
|116×68
|күрөң
|Мунай секиси
|Мунайды кайра иштетүүчү завод
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0012.htm]
|<big>½</big>
|127×68
|кызгылт көк
|Кувейт мунаралары
|Port Shuwaykh
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0013.htm]
|<big>1</big>
|138×68
|кызгылт
|«Кувейт Сити» телекоммуникация борбору
|Эль-Жахрадагы кызыл чеби
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0014.htm]
|<big>5</big>
|148×68
|көк
|al-Hilali мечитинин мунарасы
|Сейф сарайы
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0015.htm]
|<big>10</big>
|160×68
|жашыл
|Ылаачын (шумкар)
|дау кемеси
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0016.htm]
|<big>20</big>
|166×68
|сары
|Кувейттин фондулук биржасынын имараты
|Кувейттин юстиция борбору
|+
|}
Ирак бийлиги тарабынан чыгарылып кеткен акчаны колдонууга жол бербөө үчүн, Ирактын аскерлеринен өлкөнү бошоткондон кийин, 1991-жылдын 24-мартында III сериядагы банкнотторду жаңы үлгүдөгү IV сериядагы банкнотторго алмаштыруу жүргүзүлгөн. IV сериядагы банкноттор 1995-жылдын 16-февралына чейин жүгүртүүдө болгон<ref>[https://web.archive.org/web/20160803021840/http://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/fourth-issue.jsp Central Bank of Kuwait — Fourth Issue of banknotes]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20080305110307/http://archive.travel.ru/kuwait/3479.html Travel.ru — Кувейтский динар втрое сильнее доллара]</ref>.
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center"
! colspan="6" |Кувейттин IV сериядагы банкноттору (1992-жылы чыгарылган)
|-
! rowspan="2" |Сүрөт
! rowspan="2" |Номиналы
(динар)
! rowspan="2" |Өлчөмү
(мм)
! rowspan="2" |Түсү
! colspan="2" |Сүрөттөөмөсү
|-
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0017.htm]
|<big>¼</big>
|116×68
|кызгылт
|Мунай секиси
|Мунайды кайра иштетүүчү завод
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0018.htm]
|<big>½</big>
|127×68
|көк
|Кувейт мунаралары
|Port Shuwaykh
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0019.htm]
|<big>1</big>
|138×68
|жашыл
|«Кувейт Сити» телекоммуникация борбору
|Эль-Жахрадагы кызыл чеби
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0020.htm]
|<big>5</big>
|148×68
|серый
|al-Hilali мечитинин мунарасы
|Сейф сарайы
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0021.htm]
|<big>10</big>
|160×68
|кызгыл сары
|Ылаачын (шумкар)
|дау кемеси
|-
|[http://www.banknote.ws/COLLECTION/countries/ASI/KUW/KUW0022.htm]
|<big>20</big>
|166×68
|сирень түстүү
|Кувейттин фондулук биржасынын имараты
|Кувейттин юстиция борбору
|+
|}
Өлкөдө абал турукташкандан кийин, 1994-жылы V сериядагы банкноттор чыгарылган. Алар 2015-жылдын 1-октябрынан баштап мыйзамдуу төлөм каражаты макамын жоготкон<ref>[https://web.archive.org/web/20160803021930/http://www.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/fifth-issue.jsp Central Bank of Kuwait — Fifth Issue of banknotes]</ref>.
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center"
! colspan="7" |Кувейттин V сериядагы банкноттору (1994-жылы чыгарылган)
|-
! colspan="2" |Сүрөт
! rowspan="2" |Номиналы
(динар)
! rowspan="2" |Өлчөмү
(мм)
! rowspan="2" |Түсү
! colspan="2" |Сүрөттөөмөсү
|-
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>¼</big>
|110×68
|күрөң
|дау кемеси
|кыздар
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>½</big>
|120×68
|жашыл
|кофе чайнеги, базар
|балдар
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>1</big>
|130×68
|көгүлтүр
|Кувейт мунаралары
|Port Shuwaykh
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>5</big>
|140×68
|кызыл
|Боштондук мунарасы
|Мунайды кайра иштетүүчү завод
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>10</big>
|150×68
|кочкул кызыл
|Чоң мечит
|балыкчылар, дау кемеси
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>20</big>
|160×68
|саргыч жашыл
|Эль-Жахрадагы кызыл чеби
|Кувейттин борбордук банкы, шаар дарбазасы
|+
|}
=== Жүгүртүүдөгү банкноттор ===
2014-жылы 29-июнда ¼, ½, 1, 5, 10 жана 20 динар номиналындагы банкноттордун жаңы VI сериясы жүгүртүүгө киргизилген. Банкноттордо чыгарылган жылы белгиленген эмес<ref>[https://web.archive.org/web/20140930234553/http://new.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/sixth-issue.jsp Central Bank of Kuwait — Sixth Issue of banknotes]</ref>.
{| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align:center"
! colspan="7" |Кувейттин V сериядагы банкноттору (2014-жылы чыгарылган)
|-
! colspan="2" |Сүрөт
! rowspan="2" |Номиналы
(динар)
! rowspan="2" |Өлчөмү
(мм)
! rowspan="2" |Түсү
! colspan="2" |Сүрөттөөмөсү
|-
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
!Алдыңкы бети (аверс)
!Арткы бети (реверс)
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>¼</big>
|110×68
|күрөң
|Кувейттин телемунарасы, дау кемеси
|салттуу кувейт калгасы, биринчи кувейт монетасы
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>½</big>
|120×68
|жашыл
|Кувейт мунаралары, дау кемеси
|бисса деңиз ташбакасы, балыктар
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>1</big>
|130×68
|серый
|Чоң мечит, дау кемеси
|Файлакада антикалык колонна түркүк
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>5</big>
|140×68
|кызгылт көк
|Бийик имарат, дау кемеси
|танкер, мунайды кайра иштетүүчү завод
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>10</big>
|150×68
|кызыл
|Улуттук ассамблеянын имараты, дау кемеси
|төө, ылаачын (шумкар)
|-
| bgcolor="#000000" |
| bgcolor="#000000" |
|<big>20</big>
|160×68
|көгүлтүр
|Сейф сарайы, дау кемеси
|бермет чогулткан адам, устрица, дау кемеси
|-
| colspan="7" align="left" |<small>Сүрөттөрдүн масштабы: миллиметрге 1,0 пиксель.</small>
|+
|}
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20141207070310/http://new.cbk.gov.kw/en/banknotes-and-coins/banknotes/fifth-issue.jsp Банкноттордун сүрөттөрү жана сүрөттөлүшү]
* [https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Kuwait-B-En.htm Kuwait (Banknotes)]
{{Азия валюталары}}
abdo9mjw570q9yt42gnb5bva7vrqf9r
Патти
0
136525
664383
641393
2026-11-02T11:56:51Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664383
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|кыргызча аталышы=Патти
|расмий аталышы={{Lang-it|Patti}}
|сүрөт=Patti - Comune di Patti - 2023-09-22 12-40-56 006.JPG
|герб=
|өлкө=Италия
|облус=Мессина
|провинция=Мессина
|lat_deg=38
|lat_min=08
|lat_sec=20.04
|lon_deg=14
|lon_min=57
|lon_sec=53.32
|башчысы=Джанни Маура
|башчысынын түрү=Мэр
|расмий тили=Италян тили
|калкы=13 000 (2023)
|убакыт аралыгы=+1
|DST=Бар
|телефон коду=0941
|почта индекси=98066
|автоунаа коду=ME
|сайты=https://www.comune.patti.me.it
|аймактын түрү=Автономдуу аймак (Сицилия)|таблицадагы аймак=Сицилия|баш ийгени=Ооба|облус түрү=Провинция|таблицадагы облус=Мессина|коом=Патти|коомдун түрү=Коммуна|таблицадагы коом=Патти|ички бөлүнүшү=Скалла, Монжове жана Марина ди Патти|негизделген күнү=1094-жыл}}
'''Патти''' ({{Lang-it|Patti}}) — [[Италия|Италиянын]] [[Сицилия]] аралдында жайгашкан коммуна. [[Мессина]] провинциясына карайт.
== Калкы ==
2023-жылкыга карата 13 000 киши болгон.
== Булактар ==
[https://www.google.com/search?client=safari&rls=en&q=comune+patti&ie=UTF-8&oe=UTF-8 Città di Patti (расмий сайт)]
[https://web.archive.org/web/20250227231244/https://crisifinanziarie.fondazioneifel.it/servizio-di-assistenza-diretta/scheda-comune-di-patti Popolazione e bilancio demografico (калкы)]
{{Мессина провинциясынын калктуу конуштары}}
nk3503edpq6ux8nv1p4l5am0qwj426n
Алжир
0
136669
664307
650534
2026-11-01T20:52:55Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664307
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекет
|Этап1 =
|Дата1 =
|Этап2 =
|Дата2 =
|Этап3 =
|Дата3 =
|Этап4 =
|Дата4 =
|Этап5 =
|Дата5 =
|Макамы =
|Негизделген =
|Макамы =
|Кыргызча аталышы = Алжир Эл Демократиялык Республикасы
|Расмий аталышы = {{lang-ar|اَلْجُمهُورِيَّة اَلْجَزَائِرِيَّة اَلدِّيمُقرَاطِيَّة اَلشَّعبِيَّة}}<br>{{Lang-ber|ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ}}
|Мамлекеттик дини = [[Ислам]]
|Герб = National Emblem of Algeria (bronze effect).svg
|Желек = Flag of Algeria.svg
|Гимн аталышы = {{lang-ar|قَسَمًا}} (Биз ант беребиз)
|Аудио = National Emblem of Algeria.svg
|Урааны = من الشعب و للشعب(Элимден элим үчүн)
|Башкаруу формасы = [[аралаш республика]]
|Картада = Algeria (orthographic projection).svg
|lat_dir = N|lat_deg = 27|lat_min = 15|lat_sec = 0
|lon_dir = E|lon_deg = 3|lon_min = 27|lon_sec = 0
|region = DZ
|CoordScale =
|Тили = [[араб тили]]
|Эгемендүүлүк күнү = [[05-июнь]] [[1962-жыл]]
|Эгемендүүлүгүн алды = [[Франция|Франциядан]]
|Борбор шаары = [[Алжир (шаар)|Алжир]]
|Ири шаарлар = Алжир, Оран, Константина, Жельфа, Батна, Сетиф, Бежая, Аннаба
|Башчыларынын милдеттери = Президент<br>Премьер-министр<br>Парламент төрагасы
|Башчылары = Абдельмажид Теббун<br>Назир Ларбави<br>Салах Гужил
|Аянты = 2 381 741
|Суу пайызы =
|Аянты боюнча орду = 10-орун
|Калкы = 46 700 000
|Калкы боюнча орду = 33-орун
|Калкты каттоо жылы = 2024
|Калктын жыштыгы = 19
|Калкынын жыштыгы боюнча орду = 171-орун
|ИДӨ (САМ) = 768,52 млрд
|ИДӨ (САМ) эсептөө жылы = 2024
|ИДӨ (САМ) боюнча орду = 39-орун
|ИДӨ (САМ) ар бир жанга = 16,483
|ИДӨ (номинал) = 266,78 млрд
|ИДӨ (номинал) эсептөө жылы = 2024
|ИДӨ (номинал) боюнча орду = 50-орун
|ИДӨ (номинал) ар бир жанга = 5,722
|Акча бирдиги = [[Алжир динары]]
|АДӨИ = {{Өсүү}}0,745
|АДӨИ деңгээли = <span style="color:#00сс33;">'''жогору'''
|АДӨИ боюнча орду = 93-орун
|Учак компаниясы =
|ЭОК = ALG
|ISO = DZ
|Этнохороним = алжир, алжирлик
|Домени = [[.dz]]
|Телефон коду = 213
|Убакыт аралыгы = [[UTC+01:00|+01:00]]
|Штрих коду =
|Түшүнүктөр = <div class="center">[[commons:Algeria|'''Викиказынадагы медиафайлдар''']]</div>
}}
'''Алжир''' ({{lang-ar|الجَزائِر}}); расмий аталышы — '''Алжир Эл Демократиялык Республикасы''' ({{lang-ar|اَلْجُمهُورِيَّة اَلْجَزَائِرِيَّة اَلدِّيمُقرَاطِيَّة اَلشَّعبِيَّة}}, {{Lang-ber|ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ}}) — Түндүк Африкадагы мамлекет. Аянты боюнча Африканын эң чоң мамлекети. Аянты 2 381 741 км² барабар<ref name=":0">{{Cite web |title=CIA. The World Factbook. Алжир |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/ |accessdate=2025-03-16 |archivedate=2021-01-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210104184359/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/algeria/ }}</ref>.
Алжир батышынан [[Марокко]], түштүк-батышынан [[Мавритания]] жана [[Мали]], түштүк-чыгышынан [[Нигер]], чыгышынан [[Ливия]] жана [[Тунис]] менен чектешет. Өлкөнүн көпчүлүк бөлүгү [[Сахара]] чөлүндө жайгашкан.
Борбору — Алжир шаары. Мамлекеттик тилдери — араб тили жана алжир стандартындагы бербер тили.
== Географиясы ==
[[Файл:Djurdjura_mountains.jpg|left|thumb|250x250px|Бабор тоолору]]
[[Файл:Dune_de_sable_au_parc_Culturel_De_l'Ahaggar_crop.jpg|left|thumb|250x250px|Ахаггар маданий паркы]]
[[Файл:Atlar.JPG|left|thumb|250x250px|Алжирдин токойлуу тоолору]]
Алжир - бул түндүк Африкадагы кеңири аймакты камтыган өлкө. Жер ортолук деңизине чыккан жээк сызыгы 998 километрге созулуп жатат<ref>[https://statbase.ru/data/dza-length-of-coastline/ Statbase. Алжирдин жээк тилкесинин узундугу]</ref>. Алжирдин аймагында көп түрдүү географиялык ландшафттар кездешет, алар саздардан чөлдөргө, тоо кыркаларынан түндүк жээк аймактарына чейин ар кандай болот.
Алжирдин аймагын эки геологиялык аймактан турат — платформалык сахара жана катмарлуу атлас. Сахара чөлү өлкөнүн 80% ээлейт жана кумдуу (Чоң Батыш Эрг, Чоң Чыгыш Эрг, Игиди, Эрг-Шеш) жана таштактуу (Танезруфт, Тингерт, Тадемаит, Эль-Эглаб) бөлүктөрүнөн турат. Алжир Сахарасынын түштүк-чыгышында Ахаггар тоо кыркалары орун алган жана бул тоо кыркаларында Алжирдин эң бийик чекити болгон Тахат тоосу (2908 м) жайгашкан<ref name=":0" />. Алжир Сахарасынын түндүгү деңиз деңгээлинен 26 м төмөн жайгашкан жана бул аймакта Шотт-Мелгир туздуу көлү орун алган.
Алжирдин түндүгүндө Атлас тоолорунун Телль-Атлас жана Сахара Атласы тоо кыркалары бири-бирине параллель жайгашкан жана бийик жарлар, терең капчыгайлар менен менен бири-биринен бөлүнүп турат. Атлас тоолорунун курагы анын жогорку сейсмикалуулука туруштук берүүсүнө жөндөмдү кылат. Бул аймактардагы акыркы кыйратуучу күчкө ээ болгон жер титирөө 2003-жылы катталган. Телль-Атлас тоо кыркаларынын этектеринин тар тилкесинде өлкөнүн калкынын 93% жашаарын эске алганда, жер титирөөлөр абдан көп зыян келтирет.
Алжирдин бардык дарыялары жаан-чачындуу мезгилдерде гана толгон убактылуу дарыялар. Өлкөнүн түндүгүндөгү дарыялар [[Жер ортолук деңиз|Жер Ортолук деңизине]] куят, калгандары Сахаранын кумдарына сиңип жок болуп кетет. Бардык дарялар жана сайлар сугат иштерине жана калкты суу менен камсыздоо үчүн колдонулат, ал үчүн нече суу сактагычтар жана ГЭСтер курулган. Ири дарыясы — Шелифф (700 км)<ref>[https://www.syl.ru/article/375194/krupneyshie-reki-i-ozera-aljira-opisanie SYL. Алжирдин ири дарыялары]</ref>.
Алжирдин аймагы мунайга, газга, кара жана түстүү металлдардын кендерине, марганецке, фосфоритке бай<ref>[https://airowlin.github.io/large_countries/html/Algeria.html#t5 Алжирдин жаратылыш ресурстары]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
=== Климаты ===
[[Файл:Dunes_of_Algeria.jpg|left|thumb|250x250px|Алжирдеги чөлдөр]]Алжирдин климаты өлкөнүн географиялык жайгашуусуна жана рельефине жараша ар түрдүү болуп өзгөрүп турат. Негизинен, Алжирде үч негизги климаттык аймак бар: Жер Ортолук деңиз жээги, Телль-Атлас тоо кыркалары жана Сахара чөлү.
Жер Ортолук деңиз жээгинде субтропикалык, жер ортолук деңиз климаты басымдуу. Бул аймакта жай мезгили кургак жана ысык болуп, кышы жылуу жана жаанчыл өтөт. Мисалы, Алжир шаарынын аймагында температура жыл бою 6°C — 30°Cге чейин өзгөрүп, сейрек учурларда 2°C чейин төмөндөп же 34°C чейин көтөрүлүп турат. Жылдык жаан-чачындын өлчөмү бул аймакта 400дөн 1200 ммге чейин жетет<ref name=":1">[https://ru.weatherspark.com/y/48929/%D0%9E%D0%B1%D1%8B%D1%87%D0%BD%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0-%D0%B2-%D0%90%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D1%80-%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%8C-%D0%B3%D0%BE%D0%B4 Weather Spark. Алжирдин жылдык аба ырайы]</ref>.
Телль-Атлас тоо кыркаларынын аймагында климат жарым чөлдүү мүнөзгө ээ, мында температуранын күндүзгү жана түнкү көрсөткүчтөрү ортосундагы айырмачылык чоң. Кыш мезгилинде бул аймакта кар жаашы мүмкүн, бирок кар түшкөн мезгил адатта 2–3 жумага гана созулат.
Сахара чөлүндө тропикалык, чөл климаты өкүм сүрөт. Бул аймакта жайында күндүзгү температура +40°C чейин жетип, түнкүсүн +20°C чейин төмөндөйт. Кыш мезгилинде күндүз температура +20°C чамасында болуп, түнкүсүн 0°Cден төмөн түшүшү мүмкүн. Жаан-чачын дээрлик жокко эсе, жылдык жаан-чачындын көлөмү 0 — 50 ммге чейин гана<ref name=":1" />.
=== Флорасы жана фаунасы ===
[[Файл:Abies_numidica_02_by_Line1.jpg|thumb|333x333px|Алжир шибееси (пихта)]]
Алжирдин өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсу өлкөнүн географиялык жана климаттык шарттарына жараша олуттуу түрдө айырмаланат<ref>[https://natworld.info/nauki-o-prirode/priroda-alzhira Природа Мира. Алжирдин табияты, флорасы жана фаунасы — мүнөздөмөлөрү жана сүрөттөрү]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Жер Ортолук деңиз жээгинде жана Атлас тоо кыркаларында өсүмдүктөрдүн ар түрдүү түрлөрү өсөт. Жээк тилкеде субтропикалык өсүмдүктөр, анын ичинде зайтун дарактары, цитрус өсүмдүктөрү, олеандр жана лавр өсүмдүктөрү көп. Тоо кыркаларында арчалар, эмендер жана башка жалбырактуу жана ийне жалбырактуу дарактар кездешет<ref name=":2">{{Cite web |title=Алжирдин жаратылышы |url=https://geographyofrussia.com/priroda-alzhira/ |accessdate=2025-03-24 |archivedate=2024-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241001234250/https://geographyofrussia.com/priroda-alzhira/ }}</ref>.
Сахара чөлүндө флора өтө чектелүү, негизинен кургакчылыкка туруктуу өсүмдүктөр жана сууну топтоочу өсүмдүктөр (мисалы, кактустар) басымдуулук кылат. Айрым жерлерде оазистерде финик пальмаларын кездештирсе болот<ref name=":2" />.
[[Файл:Lupaster.png|thumb|250x250px|Түндүк Африка карышкыры]]
Жер Ортолук деңиз жээгинде жана Атлас тоо кыркаларында жашаган жапайы жаныбарлардын арасында карышкырлар, чөөлөр, түлкүлөр, коендор жана жапайы камандар бар. Ошондой эле, ар түрдүү канаттуулар — бүркүттөр, үкү жана башка жырткыч куштар көп кездешет<ref name=":2" />.
Сахара чөлүндө жаныбарлардын түрлөрү көбүнчө кургакчылыкка ыңгайлашкан. Жапайы төөлөр, гепарддар, фенек түлкүлөрү жана чөл сүлөсүндөрү кездешет. Ошондой эле, жыландар, кескелдириктер сыяктуу сойлоп жүрүүчүлөр көп<ref name=":2" />.
Алжирдеги көптөгөн жаныбарлар жана өсүмдүктөр адам ишмердүүлүгү, климаттын өзгөрүшү жана аймактардагы айыл чарба иштеринин кеңейиши менен коркунучка кабылып жатат. Айрыкча Атлас тоо кыркаларындагы жана Сахара чөлүндөгү кээ бир жаныбарлар жоголуу коркунучунда турат<ref>[https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/DZA/home/overview/ FAO. Алжир]</ref>.
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.el-mouradia.dz/ar/home Алжир Өкмөтү] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240706234600/https://www.el-mouradia.dz/ar/home |date=2024-07-06 }}
* [https://www.ons.dz/ Улуттук статистика башкармалыгы]
* [https://www.mfa.gov.dz/en/discover-algeria/history-of-algeria Тышкы иштер министрлиги]
* [https://web.archive.org/web/20241208172636/https://visitalgeria.dz/ Алжирдин саякат жана туризм порталы]
* [https://bawabatic.dz/ Мамлекеттик кызмат көрсөтүүлөрдүн порталы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250420000101/https://bawabatic.dz/ |date=2025-04-20 }}
{{stub}}
{{Африка өлкөлөрү}}
[[Категория:Мамлекеттер арип боюнча]]
[[Категория:Алжир]]
asqgqvl2nwki8yph1o6wbsj3g0y36v2
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси
4
136776
664255
664161
2026-11-01T12:01:35Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
664255
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18526}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15256}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6081}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:905}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:632}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 69 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 70 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 78 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 79 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 80 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 81 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 96 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 97 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 115 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 116 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 117 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 118 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 119 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 120 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 121 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 122 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 123 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 124 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 125 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}
52v3ohlnraaa0rodrr1cmlzmynr4vgt
Sky FRU
0
136832
664291
517017
2026-11-01T19:35:46Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664291
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airline|airline=Sky FRU|key_people=Екимовский Ян Александрович|headquarters=[[Бишкек]] ш, Шевченко 96|founded=2023|website={{URL|https://skyfru.kg}}|aoc=63|fleet_size=01|destinations=03|company_slogan=''"Дүйнөнү бийиктиктен тааны"''|parent=[[Avia Traffic Company]]|callsign=Sky Fru|commenced=2024|bases=[[Манас эл аралык аэропорту]]|focus_cities=[[Бишкек]], [[Ош]], [[Ысык-Көл]]|logo=File:Sky_FRU_Logo.jpg|ICAO=KGZ}}
'''Sky FRU''' ({{Lang-ky|«Скай ФРУ» ЖЧК}}) — Кыргызстандын арзан баадагы ички авиакомпаниясы жана [[Avia Traffic Company]] компаниясынын туунду компаниясы. Бишкек шаарында жайгашкан. 2023-жылы негизделген жана 2024-жылы өз ишин баштаган.
== Тарыхы ==
«Sky FRU» жоопкерчилиги чектелген коому Кыргызстанда 2023-жылы түзүлүп, 2024-жылдын март айында №63 оператор сертификатын алган<ref>{{Cite web|title=Биз жөнүндө|url=https://skyfru.kg/kg/about|work=skyfru.kg|accessdate=2025-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|title=Авиакомпании Кыргызской Республики|url=https://www.caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki|lang=ru|work=www.caa.kg|accessdate=2025-04-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241114205946/https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki|archivedate=2024-11-14}}</ref>.
2024-жылдын 1-июлунда Sky FRU авиакомпаниясы Ош менен Тамчыны байланыштырган каттамдарды расмий түрдө ишке киргизген.
== Багыттары ==
{| class="wikitable sortable"
! Өлкө
! Шаар
! Аэропорт
! Эскертүүлөр
|-
|rowspan="3"| {{Өлкө желеги|Кыргызстан}} || [[Бишкек]]||[[Манас эл аралык аэропорту]]||хаб
|-
|[[Ысык-Көл]]
([[Тамчы (айыл)|Тамчы]])
|[[Ысык-Көл эл аралык аэропорту]]|| (Ош шаарынан)<ref>{{Cite web|title=Из Оша запустили еще один рейс на Иссык-Куль|url=https://economist.kg/transport/2024/07/02/iz-osha-zapustili-ieshchie-odin-rieis-na-issyk-kul/|lang=ru|work=economist.kg|accessdate=2025-04-10}}</ref>
|-
|[[Ош]]||[[Ош эл аралык аэропорту]]||
|}
== Учактары ==
{| class="wikitable"
|-
!Учак
!Кызматта
!Буюртма
!Сыйымдуулук
!Эскертүүлөр
|-
|align=center|[[Boeing 737 Classic|Boeing 737-33A]]
|align=center| 1<ref>{{Cite web|title=Реестр гражданских воздушных судов Кыргызской Республики|url=https://caa.kg/ky/node/46|work=caa.kg|lang=ru|accessdate=2025-04-10}}</ref>
|align=center| 0
|align=center| 148
|align=center| Идентификациялык белгиси: EX-37012
Өндүрүлгөн күнү: 21.11.1996
|-
!Баары
! 1
!
!
!
|}
== Дагы караңыз ==
* [[Кыргызстандын авиакомпанияларынын тизмеси]]
== Булактар ==
<references />
== Шилтемелер ==
*[https://skyfru.kg/kg/ Расмий сайты] {{Ref-ky}} {{Ref-en}}{{Ref-ru}}
*[https://www.instagram.com/skyfrukg?igsh=dm82bTRkbnVmb2Yw Instagram расмий баракчасы]
{{Кыргызстандын авиакомпаниялары}}
[[Категория:Кыргызстандын авиакомпаниялары]]
fcf31rck6tdbvynvkk7zy25albbvj08
Air Kg
0
137137
664288
514201
2026-11-01T19:15:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664288
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Airline|airline=Air KG|ICAO=KGC|aoc=50|hubs=[[Манас эл аралык аэропорту|«Манас» эл аралык аэропорту]]|fleet_size=2|key_people=Айдаралиев Жолдошбек Мухамбетович|website={{URL|www.airkg.kg}}|headquarters=[[Кыргыз Республикасы]], 720062, [[Бишкек шаары]], [[Манас эл аралык аэропорту|«Манас» эл аралык аэропорту]]|parent=«Кыргызстан аэропорттору» ААК}}
'''Air Kg''' ({{Lang-ky|«Эйр Кей Джи» Авиакомпаниясы ЖЧК}}) (IATA: '''жок''', [[Эл аралык жарандык авиация уюму|ICAO]]: '''KGC''')<ref>{{Cite web|title=Авиакомпании Кыргызской Республики|url=https://www.caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki|work=caa.kg|lang=ru|accessdate=2025-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241114205946/https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki|archivedate=2024-11-14}}</ref> ― [[Манас эл аралык аэропорту|Манас эл аралык аэропортунун]] туунду компаниясы. Авиакомпания атайын тапшырык негизинде [[Кыргызстан|Кыргыз Республикасынын]] расмий делегацияларын ташуу боюнча бизнестик кызмат көрсөтөт. Каттамдар VIP-класста жабдылган, 17 жүргүнчүгө ылайыкталган Як-40 учагы жана Ту-154М учагы менен аткарылат<ref>{{Cite web|title=«AIR KG» авиакомпаниясы|url=http://www.airport.kg/about/branches/air-kg|work=airport.kg|accessdate=2025-06-12}}</ref>.
== Учактары ==
{| class="wikitable" style="margin:0.5em auto"
|-
!Учак
!Саны
!Буюртмалар
!Жүргүнчүлөр
!Эскертүүлөр
|-
|align=center| Як-40
|align=center| 1
|align=center| –
|align=center| 17
|align=center|
|-
|align=center| Ту-154М
|align=center| 1
|align=center|–
|align=center|
|align=center|
|-
!Баары
! 2
! align="center" |
!
!
|}
== Булактар ==
[[Категория:Кыргызстандын авиакомпаниялары]]
<references />
== Шилтемелер ==
{{Кыргызстандын авиакомпаниялары}}
i6gf66qgztkwpy9mmkyhgqhk6hgvsha
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси
4
137589
664257
664201
2026-11-01T12:01:38Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
664257
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116180}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44675}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8698}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7234}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3222}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1432}}]]
|-
| 19 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1152}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|Maintenance script]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:14}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
4vv5e578kowtmmuq8gl53bxzzn60ab3
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)
4
137601
664256
664200
2026-11-01T12:01:37Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
664256
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116180}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:44675}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18526}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15256}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|<span style="color:gray">Mirzoulugʻbek</span>]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12821}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8698}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7234}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6081}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3222}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1432}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 49 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 50 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 51 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 52 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1152}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:905}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 62 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:632}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:536}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 101 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 102 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 103 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 128 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 131 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 140 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 141 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}
h85f7ztoome8mirjkahx2on05jm0k9m
Калян минарети
0
151416
664340
651045
2026-11-02T05:27:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664340
wikitext
text/x-wiki
'''Калян минарети''' ({{lang-uz|Минораи Калон, Minorai Kalon}}, {{lang-fa|Minâra-i Kalân}}, Калон Минор — «Чоң мунара»<ref>{{cite web|title=Kalon Minaret|url=https://www.lonelyplanet.com/uzbekistan/bukhara/attractions/kalon-minaret/a/poi-sig/443693/357828|website=lonelyplanet.com|access-date=20 September 2018}}</ref>) — [[Өзбекстан]]дын [[Бухара]] шаарындагы Пои-Калян мечит комплексинин [[Минарет|минарети]] жана шаардын эң көрүнүктүү эстеликтеринин бири.
Минарет Бако аттуу архитектор тарабынан долбоорлонуп, 1127-жылы мусулмандарды күнүнө беш жолу намазга чакыруу үчүн [[Караханийлер кагандыгы|Караханийлердин]] башкаруучусу Мухаммед Арслан-хан тарабынан мурунку структуранын ордуна курулган.
Бул курулуш башталганга чейин мурунку мунара урап калган. Анын "Калян" (жыргалчылык) деген аталышы буддисттик же зороастриялык өткөн чакка ишарат кылышы мүмкүн деген божомолдор бар. Минарет бышкан [[кыш]]тан жасалган, өйдө карай куушталган тегерек мамы түрүндө. Анын бийиктиги (чокусу менен 48 метр), түбүнүн диаметри ал эми жогору жагы.
Мунаранын ичинде мамыны айланып өйдө көтөрүлгөн кыштан жасалган спираль сымал тепкич бар. Мунаранын негизи түз же диагоналдык тартипте тизилген кыштардан жасалган кооздук курлары менен курчалган.<ref>[http://www.advantour.com/uzbekistan/bukhara/kalyan-minaret.htm www.advantour.com/uzbekistan]</ref> Фриз бөлүгү жазуулары бар көк глазурь менен капталган.
Согуш учурунда жоокерлер минаретти душмандарды байкоо үчүн күзөт мунарасы катары колдонушкан.<ref>Michell, G. 1995. ''Architecture of the Islamic World''. London: Thames and Hudson, 259</ref>
[[Файл:Kalyan_Prokudin.jpg|left|thumb|Минарет 1909-жылы]]
Курулгандан болжол менен жүз жыл өткөндөн кийин, мунара [[Чыңгыз хан]]ды ушунчалык таң калтыргандыктан, ал айланадагынын баары талкаланганда да бул мунарага тийбөөнү буйруган.<ref>{{Cite book|title=Lonely Planet Central Asia|year=2004|url=https://archive.org/details/centralasia0000mayh|author1=Mayhew, Bradley|author2=Clammer, Paul|author3=Kohn, Michael D.|publisher=Lonely Planet Publications|isbn=1-86450-296-7}}</ref> Ал ошондой эле "Өлүм мунарасы" катары да белгилүү, себеби 20-кылымдын башына чейин кылмышкерлерди анын чокусунан ыргытып өлүм жазасына тартышкан. 1938-жылы шаарга жашыруун барган Сир Фитцрой Маклин өзүнүн «Чыгыш ыкмалары» (''Eastern Approaches'') аттуу мемуарында: «1870-жылга чейинки кылымдар бою жана кайрадан 1917–1920-жылдардагы коогалаңдуу жылдарда адамдар аны таажылап турган кооз галереядан ыргытылып, өлүмгө дуушар болушкан», — деп жазат.<ref>{{cite book|title=[[Eastern Approaches]]|last=Maclean|first=Fitzroy|publisher=Jonathan Cape|year=1949|page=147|chapter=X: Bokhara the Noble|author-link=Sir Fitzroy Maclean, 1st Baronet}}</ref>
== Тарыхы ==
Кээ бир тарыхый булактарга таянсак, Калян минаретинин ордунда мурда башка кичинекей минарет болгон, ал кийин урап калган жана анын ордуна азыркысын куруу чечими кабыл алынган.{{sfn|НЭУ|2000–2005|loc=Минораи Калон}}
Минарет 1127-жылы (XII кылым), [[Бухара]] [[Караханийлер кагандыгы|Караханийлер мамлекетинин]] курамында турганда курулган. Курулуштун демилгечиси шаар куруучу катары таанымал Караханийлер династиясынын башкаруучусу — болгон. Анын аты демилгечи катары минареттин алкактарынын биринде чегилип жазылган. Архитектору болгон, ал кийин минареттин өзүнөн 45 метр алыстыкта жерге берилген. Легенда боюнча, минареттин пайдубалын алебастр жана төө сүтүнөн куюп жаткан мастер курулушту таштап жок болуп кетип, эки жылдан кийин пайдубал бекемделгенде гана кайтып келип, кыш кыюуну баштаган делет.{{sfn|НЭУ|2000–2005|loc=Минораи Калон}}
Бир убакта минарет бир нече функцияны аткарган. Ал байкоочу мунара, диний функция (минареттин жанындагы намазга чакыруу — [[Азан]]) жана калкка башкаруучулардын жарлыктарын угузуу үчүн колдонулган.{{sfn|НЭУ|2000–2005|loc=Минораи Калон}}
1920-жылы Бухара операциясы учурунда минарет советтик бомбалоодон жабыркаган.
[[Файл:19200900-buchara.jpg|left|thumb|1920-жылдагы Бухара операциясы учурундагы зыян]]
1924-жылы дубалдын бир бөлүгү жана минареттин мукарнастары калыбына келтирилген. 1960-жылы Очил Бобомуродовдун демилгеси менен минареттин жер астындагы бөлүгү бекемделген. 1997-жылы Бухаранын 2500 жылдыгына карата минарет мыкты усталар тарабынан толугу менен реставрацияланган.{{sfn|НЭУ|2000–2005|loc=Минораи Калон}}
== Сүрөттөлүшү ==
Калян минарети — өйдө карай ичкерген кубаттуу кыш мамы, ал сталактиттүү таажысы бар цилиндр формасындагы фонарь-ротунда менен аяктайт. Фонарь он алты ачык аркага ээ, анын үстүндө "шарафа" деп аталган кооз сталактиттүү карниз бар. Минарет Жума мечитинин түштүк-чыгыш бурчунда жайгашкан жана анын чатыры менен аркалуу көпүрө аркылуу туташкан.<ref>{{cite book|title=Выдающиеся памятники архитектуры Узбекистана|last=Пугаченко|date=1958|publisher=Государственное издательство художественной литературы УзССР|location=Tashkent|language=Russian|trans-title=Outstanding architectural monuments of Uzbekistan}}</ref>
Минареттин өзөгүнүн бийиктиги 46,5 метр. Пайдубалынын айланасы 30,43 метр, диаметри 9,7 метр. [[Орто Азия|Борбордук Азияда]] Көнө-Үргөнчтөгү Кутлуг-Тимурдун гана негизи мындан чоңураак.<ref>{{Cite web|url=https://www.turkestantravel.com/ru/sights/minaret-kalon-v-bukhare/|title=Бухара - Минарет Калян|website=www.turkestantravel.com|accessdate=2023-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230529025234/https://www.turkestantravel.com/ru/sights/minaret-kalon-v-bukhare/|archivedate=2023-05-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meros.uz/object/minorai-kalon|title=Minorai Kalon|website=meros.uz|accessdate=2023-11-04}}</ref> Мунаранын өзөгү жогору карай байкаларлык ичкерип, фонардын алдында (негизинен 32 метр бийиктикте) диаметри 6 метрге чейин азаят. Минареттин тегерек өзөгү он кырдуу постаментке таянат. Ал бышырылган кыштан (27x27x5 см) [[алебастр]] эритмеси менен курулган.<ref>{{Cite web|url=https://www.sayyoh.com/diqqatga-sazovor-joylar/buxoro-minorai-kalon/|title=Buxoro-Minorai Kalon|website=www.sayyoh.com|accessdate=2023-11-04|archive-date=2023-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230929025003/https://www.sayyoh.com/diqqatga-sazovor-joylar/buxoro-minorai-kalon/|url-status=dead|archivedate=2023-09-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230929025003/https://www.sayyoh.com/diqqatga-sazovor-joylar/buxoro-minorai-kalon/}}</ref>
Минареттин дубалдары геометриялык гана эмес, ар түрдүү оймо-чиймелер менен кооздолгон. Мындан тышкары, дубалдарында куфи жазуусундагы тарыхый жана диний тексттер чегилген.<ref name="description">{{Cite web|url=https://furqattarixchi.uz/minorai-kalon/|title=MINORAI KALON|website=furqattarixchi.uz|accessdate=2023-11-04|archivedate=2023-11-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104001436/https://furqattarixchi.uz/minorai-kalon/}}</ref>
== Галерея ==
<gallery widths="200px" heights="150px">
Файл:Le_minaret_et_la_mosquée_Kalon_(Boukhara,_Ouzbékistan)_(5658826884).jpg|Пои-Калян ансамблинин бир бөлүгү: минарет жана Калян мечити
Файл:Kalon-Ensemble_Buchara.jpg|Пои-Каляндын көрүнүшү: минарет, Калян мечити жана Мири-Араб медресеси
Файл:2012_Bukhara_7515821196.jpg|Эски Бухаранын бир бөлүгү
Файл:Kalon_Minaret_(8145398812).jpg|Минареттин сырткы дубалдары
Файл:23_Старая_Бухара._Жители_перед_минаретом_Калян_(башней_Зиндан).jpg|Калян минарети 1913-жылы; [[Вильгельм Хартевельд]]дин сүрөтү
Файл:Stans08-176_(3134143849).jpg|Ички тепкич
Файл:Minorai_Kalyan.jpg|Бухара шаарындагы мунара
Файл:Kalyan_Minaret_(Минарет_Калян,_Minorai_Kalon)_-_Bukhara.jpg|Чокусунун деталдары
</gallery>
== Ошондой эле караңыз ==
*
== Колдонулган адабияттар ==
* {{cite encyclopedia|ref={{harvid|НЭУ|2000–2005}}|entry=M|encyclopedia=Өзбекстан улуттук энциклопедиясы [Национальная энциклопедия Узбекистана]|location=Ташкент|date=2000–2005|language=uz|publisher=Давлат илмий нашриёти|url=https://n.ziyouz.com/kutubxona/category/11-o-zbekiston-milliy-ensiklopediyasi|access-date=2023-09-19}}
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
7sq0t5umchybjyqdacz2ztv2uwyqsey
Желал Шенгөр
0
151477
664330
650007
2026-11-02T03:30:44Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664330
wikitext
text/x-wiki
'''Али Мехмет Желал Шенгөр''' ({{IPA|tr|ˈali ˈmehmet ˈdʒeɫal ˈʃænɟœɾ|lang}}; 1955-жылы 24-мартта туулган) — түрк геологу. Ал Стамбул техникалык университетинин Геологиялык инженерия бөлүмүнүн ардактуу профессору.<ref>{{cite web|url=http://web.itu.edu.tr/~okayn/GG/GGfaculty.htm|title=ITU Genel Jeoloji Ogretim Elemanlari - Faculty of General Geology Division, Celal Sengor, Naci Gorur, Aral Okay, Okan Tuysuz, Namik Cagatay, Nilgun Okay, Serdar Akyuz, ErcanOzcan, Ziyadin Cakir, Boris Natalin|publisher=Web.itu.edu.tr|access-date=2013-11-17|archive-date=12 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131112143117/http://web.itu.edu.tr/~okayn/GG/GGfaculty.htm|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131112143117/http://web.itu.edu.tr/~okayn/GG/GGfaculty.htm|archivedate=2013-11-12|accessdate=2026-04-09}}</ref>
Шенгөр Америка философиялык коомунун (чет элдик), Academia Europaea (1990),<ref>{{cite web|title=Sengör Celâl|url=https://www.ae-info.org/ae/Member/Seng%C3%B6r_Cel%C3%A2l|website=Academy of Europe}}</ref> АКШнын Улуттук илимдер академиясынын (2000),<ref>{{cite web|title=A. M. Celâl Şengör|url=https://www.nasonline.org/directory-entry/a-m-celal-sengor-4qvy5k/|website=NAS}}</ref> Орусия илимдер академиясынын, Сербия илимдер жана искусство академиясынын,<ref>{{Cite web|title=Serbian Academy's foreign member Celâl Ali Mehmet Şengör of the Department of Mathematics, Physics and Geosciences|url=https://www.sanu.ac.rs/en/member/dzelal-sengor/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230221084651/https://www.sanu.ac.rs/en/member/dzelal-sengor/|archive-date=21 February 2023|access-date=21 February 2023|website=sanu.ac.rs}}</ref> Accademia nazionale delle scienze (2023)<ref>{{cite web|title=Nuovi Soci 2023 {{!}} Accademia Dei Lincei|url=https://www.lincei.it/it/notizie/6144|website=lincei.it}}</ref> жана Бавария илимдер академиясынын (2024) мүчөсү.<ref>{{cite web|last1=Wissenschaften|first1=Bayerische Akademie der|title=Von Internationalen Beziehungen bis zu Gesundheitspsychologie: Akademie wählt elf neue Mitglieder|url=https://badw.de/die-akademie/presse/pressemitteilungen/pm-einzelartikel/detail/von-internationalen-beziehungen-bis-zu-gesundheitspsychologie-akademie-waehlt-elf-neue-mitglieder.html|website=badw.de|language=de|date=11 April 2024}}</ref> Ал ошондой эле Geologische Vereinigung e.V. коомунун эң жогорку сыйлыгы болгон Густав-Штейнман медалынын ээси.<ref>{{cite web|title=Was bedeutet Plattentektonik für uns?: Seite 2 of 3|url=https://hpd.de/artikel/12174/seite/0/1|website=Humanistischer Pressedienst|language=de|date=16 September 2015|accessdate=2026-04-09|archivedate=2025-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250521142956/https://hpd.de/artikel/12174/seite/0/1}}</ref>
== Жеке жашоосу ==
Желал Шенгөр 1955-жылы 24-мартта [[Стамбул]] шаарында, Румелиядан көчүп келген мухажир үй-бүлөдө туулган. Роберт колледжин аяктагандан кийин, Олбанидеги Нью-Йорк мамлекеттик университетинен бакалавр (1978), магистр (1979) жана докторлук (1982) даражаларын алган. Ал орто-солчул багыттагы ''Cumhuriyet'' гезитинде жума сайын илимий тилке жазып турат.<ref>{{cite web|date=2013-11-08|title=Bilim Teknik-A. M. CELAL ŞENGÖR-8.11.2013 Günü 7. Sayfa|url=http://www.cumhuriyetarsivi.com/katalog/4199/yazar/10738-A.+M.+CELAL+%C5%9EENG%C3%96R/2013/11/8.xhtml|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131114020135/http://www.cumhuriyetarsivi.com/katalog/4199/yazar/10738-A.+M.+CELAL+%C5%9EENG%C3%96R/2013/11/8.xhtml|archive-date=14 November 2013|access-date=2013-11-17|publisher=Cumhuriyetarsivi.com|accessdate=2026-04-09|archivedate=2013-11-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131114020135/http://www.cumhuriyetarsivi.com/katalog/4199/yazar/10738-A.+M.+CELAL+%C5%9EENG%C3%96R/2013/11/8.xhtml}}</ref> Үй-бүлөлүү жана бир уулу бар. Шенгөр өзүнө Аспергер синдрому диагнозу коюлганын билдирген.<ref>{{cite web|last1=Anne|first1=Aylin|title=Hafif Bir Otistiğim. Imza: Celal Şengör|trans-title=I am Mildly Autistic. Signed: Celal Şengör|url=https://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/aylin-anne/hafif-bir-otistigim-imza-celal-sengor-36277376|website=[[Hürriyet]]|access-date=6 January 2025|language=Turkish|date=18 October 2014}}</ref>
== Илимий ишмердүүлүгү ==
Шенгөр глобалдык тектоника, өзгөчө Альп-Гималай тоо системасынын түзүлүшү боюнча дүйнөлүк деңгээлдеги адис. Анын изилдөөлөрү плиталардын тектоникасы жана Жердин кыртышынын деформациясы боюнча фундаменталдык мааниге ээ.
== Талаш-тартыштар ==
Шенгөр түрк армиясын жана Түркиядагы 1980-жылдагы аскердик төңкөрүштү колдогону менен белгилүү. Ал өзүнүн талаштуу маектеринин биринде Түркиянын саясий көйгөйлөрүнүн негизги себеби катары аристократиялык катмардын жоктугун атап, аскер кызматкерлерин өлкөнүн жалгыз элитасы катары мүнөздөгөн. Ошондой эле 1980-1982-жылдардагы аскердик режим учурундагы кыйноолор тууралуу берген пикири коомчулукта чоң сынга кабылып, кийинчерээк Шенгөр бул сөздөрү үчүн кечирим сураган.
Мындан тышкары, ал сот көз карандысыздыгы жана коррупцияга каршы күрөш үчүн республика же демократияга караганда [[Монархия|монархияны]] артык көрөрүн билдирген. Ал [[Платон|Платондун]] идеалисттик саясий системасына шилтеме берүү менен, коомду карапайым эл эмес, маданияттуу элита башкарышы керек деген көз карашты жактайт.
== Сыйлыктары жана таанылышы ==
1988-жылы Невшатель университетинин ардактуу доктору наамын алган.<ref name=":1">{{Cite web|last=Robelli|first=Enver|date=16 September 2022|title=Repression in der Türkei – Warum die Justiz einen Erdbebenforscher drangsaliert|url=https://www.bernerzeitung.ch/warum-die-justiz-einen-erdbebenforscher-drangsaliert-223830943323|access-date=2022-09-17|website=[[Berner Zeitung]]|language=de}}</ref> 2012-жылы Германиянын "Леопольдина" табият таануучулар академиясынын мүчөсү болуп шайланган.<ref>{{cite web|title=Celâl Şengör|url=https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ali-mehmet-celal-sengoer/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210526214033/https://www.leopoldina.org/mitgliederverzeichnis/mitglieder/member/Member/show/ali-mehmet-celal-sengoer/|archive-date=26 May 2021|access-date=26 May 2021|publisher=German Academy of Sciences Leopoldina}}</ref>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
6mbhdk0nl46ai56xn9qcph90a8ldo84
2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу
0
151856
664275
663117
2026-11-01T16:49:11Z
Arsensky
41251
664275
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол курамаларынын мелдеши |
| мөөнөтү = 21-апрель — күз 2026
| аталышы =
| эн белгиси =
| өлчөмү =
| катышуучулары = 15
| чемпион =
| жолу =
| 2-орун =
| финал =
| убагы =
| оюн =
| голдор =
| көрүүчүлөр =
| бомбардир =
| б_голдор =
| мыкты =
| дарбазачы =
| мур_чемпиондук = [[2025 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2025]]
| кий_чемпиондук = ''2027'' <!-- [[2027 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2027]] -->
}}
'''2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] клубдук [[футбол]] мелдешинин 35-сезону.
Оюндар 21-апрель күнү башталды. Мелдеште 15 футбол клуб катышат: «[[Азиягол|Азияголдон]]» башка [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Жогорку Лиганын]] бардык клубдары ойнойт.
[[Бишкек|Бишкектик]] «[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]» клубу чемпиондук наамын коргойт. Жеңүүчү команда 2027 Кыргызстан Суперкубогунда ойноо укугуна ээ болот.
== Катышуучу командалар ==
Мелдешке [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] 16 командасынан 15өө катышат. «[[Азиягол]]» командасы мелдешке катышуудан баш тартканын билдирди<ref name="draw1"/><ref>{{cite web |url=https://open.kg/news/sports-news/93052-kto-s-kem-sygraet-v-18-finala-kubka-kyrgyzstana.html |title=Кто с кем сыграет в 1/8 финала Кубка Кыргызстана? |publisher=Open.kg |date=20-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|-
!Команда
!Облус
!Шаар
|-
|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кант (шаар)|Кант]]
|-
|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|[[Талас облусу|Талас]]
|[[Талас (шаар)|Талас]]
|-
|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|[[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]]
|[[Каракол]]
|-
|[[Бишкек Сити]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кара-Балта]]
|-
|[[Мурас Юнайтед]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Манас (шаар)|Манас]]
|-
|[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Кочкор-Ата]]
|-
|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Өзгөн]]
|-
|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Беш-Күңгөй|Беш-Күңгөй айылы]]
|-
|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Токтогул (шаар)|Токтогул]]
|}
<!--
== Мелдештин сеткасы ==
ЭСКЕРТҮҮ: Мелдештин сеткасы чейрек финалдардын чүчү кулагынан кийин пайда болот.
-->
== Мелдештин сеткасы ==
{{16TeamBracket-Info
|above=y
|legs=2
|RD4-legs=1
|agg-width=40
|score-width=20
|aggregate=y
|nowrap=y
<!-- 1/8 финал -->
| RD1-team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
| RD1-score1-1 = 1
| RD1-score1-2 = 0
| RD1-score1-agg = '''1 (5)'''
| RD1-team2 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{pso}}
| RD1-score2-1 = 0
| RD1-score2-2 = 1
| RD1-score2-agg = '''1 (6)'''
| RD1-team3 = '''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]''' {{aet}}
| RD1-score3-1 = 0
| RD1-score3-2 = 5
| RD1-score3-agg = '''5'''
| RD1-team4 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
| RD1-score4-1 = 1
| RD1-score4-2 = 2
| RD1-score4-agg = '''3'''
| RD1-team5 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
| RD1-score5-1 = 0
| RD1-score5-2 = 2
| RD1-score5-agg = '''2'''
| RD1-team6 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD1-score6-1 = 1
| RD1-score6-2 = 3
| RD1-score6-agg = '''4'''
| RD1-team7 = '''[[Бишкек Сити]]''' {{pso}}
| RD1-score7-1 = 1
| RD1-score7-2 = 1
| RD1-score7-agg = '''2 (5)'''
| RD1-team8 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
| RD1-score8-1 = 2
| RD1-score8-2 = 0
| RD1-score8-agg = '''2 (4)'''
| RD1-team9 = '''[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]'''
| RD1-score9-1 =
| RD1-score9-2 =
| RD1-score9-agg =
| RD1-team10 =
| RD1-score10-1 =
| RD1-score10-2 =
| RD1-score10-agg =
| RD1-team11 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''
| RD1-score11-1 = 4
| RD1-score11-2 = 0
| RD1-score11-agg = '''4'''
| RD1-team12 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
| RD1-score12-1 = 1
| RD1-score12-2 = 2
| RD1-score12-agg = '''3'''
| RD1-team13 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
| RD1-score13-1 = 1
| RD1-score13-2 = 1
| RD1-score13-agg = '''2 (2)'''
| RD1-team14 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{pso}}
| RD1-score14-1 = 1
| RD1-score14-2 = 1
| RD1-score14-agg = '''2 (3)'''
| RD1-team15 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
| RD1-score15-1 = 0
| RD1-score15-2 = 1
| RD1-score15-agg = '''1'''
| RD1-team16 = '''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''
| RD1-score16-1 = 4
| RD1-score16-2 = 2
| RD1-score16-agg = '''6'''
<!-- Чейрек финалдар -->
| RD2-team1 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{aet}}
| RD2-score1-1 = 1
| RD2-score1-2 = 2
| RD2-score1-agg = '''3'''
| RD2-team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
| RD2-score2-1 = 1
| RD2-score2-2 = 1
| RD2-score2-agg = '''2'''
| RD2-team3 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD2-score3-1 = 3
| RD2-score3-2 = 2
| RD2-score3-agg = '''5'''
| RD2-team4 = [[Бишкек Сити]]
| RD2-score4-1 = 2
| RD2-score4-2 = 0
| RD2-score4-agg = '''2'''
| RD2-team5 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
| RD2-score5-1 = 1
| RD2-score5-2 = 2
| RD2-score5-agg = '''3'''
| RD2-team6 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]''' {{aet}}
| RD2-score6-1 = 1
| RD2-score6-2 = 3
| RD2-score6-agg = '''4'''
| RD2-team7 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{aet}}
| RD2-score7-1 = 0
| RD2-score7-2 = 2
| RD2-score7-agg = '''2'''
| RD2-team8 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
| RD2-score8-1 = 1
| RD2-score8-2 = 0
| RD2-score8-agg = '''1'''
<!-- Жарым финалдар -->
| RD3-team1 = [[Мурас Юнайтед]]
| RD3-score1-1 =
| RD3-score1-2 =
| RD3-score1-agg =
| RD3-team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
| RD3-score2-1 =
| RD3-score2-2 =
| RD3-score2-agg =
| RD3-team3 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
| RD3-score3-1 =
| RD3-score3-2 =
| RD3-score3-agg =
| RD3-team4 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
| RD3-score4-1 =
| RD3-score4-2 =
| RD3-score4-agg =
<!-- Финал -->
| RD4-team1 =
| RD4-score1 =
| RD4-team2 =
| RD4-score2 =
}}
== 1/8 финал ==
1/8 финалдын чүчү кулагы 2026-жылдын 15-апрелинде өткөрүлдү. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү. Командалар түндүк жана түштүк зоналарына бөлүндү. Түндүк зонасында учурдагы чемпион «[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]» чүчү кулактын жыйынтыгы боюнча чейрек финалда атаандашын күтөт<ref name="draw1">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXJhoakDApt/?img_index=2 |title=КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУБОГУ 2026 ЧҮЧҮ КУЛАК |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=15-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ky}}</ref>.
Алгачкы оюндар 21-23-апрель күндөрү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92532-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-neftchi-gromit-oshmu-skromnaja-pobeda-barsa.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Нефтчи» громит ОшМУ, скромная победа «Барса» |publisher=Sport.kg |date=23-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>, ал эми жооптук оюндар 19-23-май күндөрү өттү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92958-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-alga-pervoj-vyshla-v-chetvertfinal-raspisanie.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Алга» первой вышла в четвертьфинал (расписание) |publisher=Sport.kg |date=20-май 2026 |accessdate=21-май 2026|lang=ru}}</ref>. «[[Мурас Юнайтед]]» АФК Чакырык лигасынын жарым финалында ойногондуктан «[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]» менен биринчи оюну 12-майга жылдырылган.
Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]||1:6|'''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''||[[#Кыргызалтын – Алга|0:4]]|[[#Алга – Кыргызалтын|1:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]||2:2 {{pso|2:3}}|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Өзгөн – Алай|1:1]]|[[#Алай – Өзгөн|1:1]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]'''||5:3|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]||[[#Азия – Талант|0:1]]|[[#Талант – Азия|5:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Бишкек Сити]]'''||2:2 {{pso|5:4}}|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]||[[#Бишкек Сити – Абдыш-Ата|1:2]]|[[#Абдыш-Ата – Бишкек Сити|1:0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]||2:4|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Илбирс – Барс|0:1]]|[[#Барс – Илбирс|2:3]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]||[[#Нефтчи – ОшМУ|4:1]]|[[#ОшМУ – Нефтчи|0:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]||1:1 {{pso|5:6}}|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Токтогул – Мурас Юнайтед|1:0]]|[[#Мурас Юнайтед – Токтогул|0:1]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
==== Түндүк зонасы ====
{{Football box
|id = Кыргызалтын – Алга
|date = 21-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|score = 0:4
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
|goals2 =
* Кай Мерк {{гол|42||54}}
* Самуэл {{гол|45+1}}
* Пол {{гол|75}}
|stadium = «Манас» СК, [[Кара-Балта]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXZn5CZjMd1/
}}
{{Football box
|id = Алга – Кыргызалтын
|date = 19-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 2:1
|team2 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|goals1 =
* Пол {{гол|41}}
* Кими Мерк {{гол|79}}
|goals2 =
* Өмуралиев {{гол|73|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYhu_m_jGa9/
}}
''«Алга» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 6:1 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Азия – Талант
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 0:1
|team2 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|goals1 =
|goals2 =
* Тошпулатов {{гол|13}}
|stadium = «Мурас Юнайтед» ОМБ, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOS7UDKMF/
}}
{{Football box
|id = Талант – Азия
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|score = 2:5
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|aet = yes
|goals1 =
* Поланко {{гол|45+1}}
* Баранов {{гол|75}}
* Бабешко {{КАК|0|90+9}}
|goals2 =
* Алыгулов {{гол|25||85||105}}
* Бекмуродов {{гол|50}}
* Джумашев {{гол|120+2}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-ECxDA3S/
}}
''«Азия» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Абдыш-Ата
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 1:2
|team2 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|goals1 =
* Каныбеков {{гол|60}}
|goals2 =
* Бобомуродов {{гол|30}}
* Жумабеков {{гол|53}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcNtgLjH-D/
}}
{{Football box
|id = Абдыш-Ата – Бишкек Сити
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|score = 0:1
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 = Асинов {{пенгол}}<br>Ташбалтаев {{пенгол}}<br>Плешко {{пенжаза басуу}}<br>Бердиев {{пенгол}}<br>Бобомуродов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Лобов<br>{{пенгол}} Куванчбеков<br>{{пенгол}} Эмиров<br>{{пенгол}} Микушин<br>{{пенгол}} Бөкөнов
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
|goals2 =
* Аскербеков {{гол|34}}
* Набиев {{КАК|0|44}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-boODH8o/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Бишкек Сити» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Илбирс – Барс
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
|goals2 =
* Чарыев {{гол|4}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyDUXjEYC/
}}
{{Football box
|id = Барс – Илбирс
|date = 23-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 3:2
|team2 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|23}}
* Чарыев {{гол|36}}
* Мурзаев {{гол|74}}
* Абдыжалил уулу {{КАК|0|90+3}}
|goals2 =
* Ормонов {{гол|45+5}}
* Муратбеков {{КАК|1|52}}
* Исаков {{гол|83}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYsCMmXjE5w/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:2 эсебинде жеңишке жетти.''
==== Түштүк зонасы ====
{{Football box
|id = Өзгөн – Алай
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Алекперов {{гол|25}}
|goals2 =
* Исмаилов {{гол|54}}
|stadium = «Ред Петролеум Арена», [[Өзгөн]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOEI0DHWL/
}}
{{Football box
|id = Алай – Өзгөн
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 1:1
|team2 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|goals1 =
* Келли {{гол|45+10|пен.}}
|goals2 =
* Алекперов {{гол|48}}
|aet = yes
|penaltyscore = 3:2
|penalties1 = Кобулов {{пенжаза басуу}}<br>Грибанов {{пенгол}}<br>Келли {{пенжаза басуу}}<br>Ташиев {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенжаза басуу}} Ахмадов<br>{{пенжаза басуу}} Сулайманов<br>{{пенгол}} Козлов<br>{{пенжаза басуу}} Бенавидес<br>{{пенгол}} Шамурзаев
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYnAaVTDHNU/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Алай» пенальтилер сериясында 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – ОшМУ
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 4:1
|team2 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|goals1 =
* Михейли {{гол|18|пен.|77}}
* Синдаров {{гол|32}}
* Башелейшвили {{гол|90+6}}
|goals2 =
* Замирбек уулу {{КАК|0|16}}
* Танимово {{гол|21}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyi8djK-i/
}}
{{Football box
|id = ОшМУ – Нефтчи
|date = 22-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|score = 2:0
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Содиков {{гол|50||60}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYpdMsWjInD/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Токтогул – Мурас Юнайтед
|date = 11-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|score = 1:0
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Акматалиев {{гол|2}}
|goals2 =
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYNIJA8DNjT/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Токтогул
|date = 20-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 1:0
|aet = yes
|penaltyscore = 6:5
|penalties1 = Атабаев {{пенгол}}<br>Шукуров {{пенгол}}<br>Азаров {{пенгол}}<br>Эрмеков {{пенжаза басуу}}<br>Лещинский {{пенгол}}<br>Самат уулу {{пенгол}}<br>Кашибханов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Цезарь<br>{{пенгол}} Мадаминов<br>{{пенгол}} Боколеев<br>{{пенгол}} Откеев<br>{{пенжаза басуу}} Молдожунусов<br>{{пенгол}} Прилёпа<br>{{пенжаза басуу}} Кверквелия
|team2 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|goals1 =
* Эрмеков {{гол|47}}
|goals2 =
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYkZ_SljBuT/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 1:1 болду. «Мурас Юнайтед» пенальтилер сериясында 6:5 эсебинде жеңишке жетти.''
== Чейрек финалдар ==
Чейрек финалдын жуптары 2026-жылдын 24-май күнү аныкталды<ref name="draw2">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYtbs38DAlC/ |title=🏆 Кыргыз Республикасынын Кубогу — 2026: 1/4 финалдын жуптары аныкталды! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=24-май 2026 |accessdate=24-май 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 17-июнда, ал эми жооптук беттештер 28-июнда ойнолду<ref name="draw2"/>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]||2:3|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Азия – Мурас Юнайтед|1:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Азия|1:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Бишкек Сити]]||2:5|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Бишкек Сити – Барс|2:3]]|[[#Барс – Бишкек Сити|0:2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]||[[#Нефтчи – Дордой|1:1]]|[[#Дордой – Нефтчи|3:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]||1:2|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Алга – Алай|1:0]]|[[#Алай – Алга|0:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Азия – Мурас Юнайтед
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 1:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Алыгулов {{гол|26}}
|goals2 =
* Лещинский {{гол|83}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsammcjOnt/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Азия
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 2:1
|aet = yes
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|goals1 =
* Яскович {{гол|22}}
* Грачов {{КАК|0|80}}
* Жапаров {{гол|96}}
|goals2 =
* Агапов {{гол|45}}
* Таалайбек уулу {{КАК|0|95}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzR-NjLHm/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Барс
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 2:3
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Эмиров {{гол|9}}
* Петерман {{гол|65}}
|goals2 =
* Кавтарадзе {{гол|27}}
* Жыргалбек уулу {{гол|33}}
* Нематов {{гол|89}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsayuEDJr3/
}}
{{Football box
|id = Барс – Бишкек Сити
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 2:0
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|50}}
* Мурзаев {{гол|72}}
|goals2 =
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIq6UVDM5p/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Дордой
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|goals1 =
* Умаров {{гол|90+2}}
|goals2 =
* Жамалутдинов {{гол|65}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsZ5JSDFkl/
}}
{{Football box
|id = Дордой – Нефтчи
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|score = 2:3
|aet = yes
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Притыковский {{гол|54}}
* Батырканов {{гол|66}}
|goals2 =
* Притыковский {{гол|7|авт.}}
* Юсупов {{гол|64|пен.}}
* Михейли {{гол|115|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzI2HDJbF/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Алга – Алай
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 1:0
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Самуел {{КАК|0|39}}
* Маширапов {{гол|80|авт.}}
|goals2 =
|stadium = «Алга» СК, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZscbgqjF-X/
}}
{{Football box
|id = Алай – Алга
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:0
|aet = yes
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
* Талантбек уулу {{гол|90+5}}
* Келли {{гол|110}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaI0KnxjIM2/
}}
''«Алай» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 2:1 эсебинде жеңишке жетти.''
== Жарым финалдар ==
Жарым финалдын жуптары 2026-жылдын 29-июнь күнү аныкталды<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DaKsrQkDJe4/ |title=⚽ Жарым финалдын беттештери даяр! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=29-июнь 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 28-июлда<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94019-kubok-kyrgyzstana-2026-bylo-zharko-itogi-pervyh-polufinalov.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: было жарко! Итоги первых полуфиналов |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=29-июль 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>, ал эми жооптук беттештер 27-августта ойнолду<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94509-kubok-kyrgyzstana-2026-muras-junajted-i-neftchi-v-finale-obzor.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: «Мурас Юнайтед» и «Нефтчи» - в финале! (обзор) |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=27-август 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]||2:9|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Барс – Мурас Юнайтед|0:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Барс|2:8]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||3:3 {{pso|5:4}}|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]||[[#Нефтчи – Алай|1:1]]|[[#Алай – Нефтчи|2:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Барс – Мурас Юнайтед
|date = 28-июль 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
|goals2 =
* Курита {{гол|36}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV6M-cscZA/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Барс
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 8:2
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Токтоналиев {{гол|1||55}}
* Атабаев {{гол|33||62}}
* Кулинич {{гол|72}}
* Маданов {{гол|84}}
* Кыдыршаев {{гол|85}}
* Гончар {{гол|90+1}}
|goals2 =
* Чогадзе {{гол|3}}
* Мурзаев {{гол|65}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjKaCqsGpd/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 9:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Алай
|date = 28-июль 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Юсупов {{гол|90+5}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|48}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV-8mOMoPs/
}}
{{Football box
|id = Алай – Нефтчи
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:2
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 =
Солодовников {{пенжаза басуу}}<br>Джафаров {{пенгол}}<br>Нурлан уулу {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}<br>Келли {{пенгол}}<br>Салиев {{пенжаза басуу}}
|penalties2 =
{{пенгол}} Эргемлидзе<br>{{пенгол}} Умаров<br>{{пенгол}} Юсупов<br>{{пенгол}} Бегларханов<br>{{пенжаза басуу}} Маликов<br>{{пенгол}} Гаврилов<br>
|goals1 =
* Керезбеков {{гол|49}}
* Келли {{гол|120|пен.}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|90+8|авт.}}
* Токтосунов {{гол|114}}
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjSZShMdbk/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 3:3 болду. «Нефтчи» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
== Булактар ==
{{булактар}}
== Шилтемелер ==
* [https://www.kfu.kg Кыргыз футбол биримдигинин] расмий сайты
* [https://www.instagram.com/jogorkuleague/ Жогорку Лигасынын] расмий [[Instagram|инстаграмы]]
* [https://globalsportsarchive.com/en/soccer/competition/kyrgyz-respublikasynyn-kubogu-2026/81534 2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу GSA сайтында]
[[Категория:Футбол боюнча Кыргызстан Кубогунун сезондору|2026]]
j5x1km95aqha9col2t306luqkuo5e7z
664336
664275
2026-11-02T04:59:51Z
Arsensky
41251
бүттү
664336
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол курамаларынын мелдеши |
| мөөнөтү = 21-апрель — 24-октябрь 2026
| аталышы =
| эн белгиси =
| өлчөмү =
| катышуучулары = 15
| чемпион = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
| жолу = 3
| 2-орун = [[Мурас Юнайтед]]
| финал = Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадион, [[Бишкек]]
| убагы = 24-октябрь 2026
| оюн = 20
| голдор = 81
| көрүүчүлөр =
| бомбардир =
| б_голдор =
| мыкты =
| дарбазачы =
| мур_чемпиондук = [[2025 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2025]]
| кий_чемпиондук = ''2027'' <!-- [[2027 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2027]] -->
}}
'''2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] клубдук [[футбол]] мелдешинин 35-сезону.
Оюндар 21-апрель күнү башталып, 24-октябрь аяктады. Мелдеште 15 футбол клуб катышты: «[[Азиягол|Азияголдон]]» башка [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Жогорку Лиганын]] бардык клубдары ойноду.
Финалдык оюнда [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] эки командасы ойноду: «[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]» клубу ([[Кочкор-Ата]]) «[[Мурас Юнайтед]]» клубун ([[Манас (шаар)|Манас]]) 3:1 эсебинде жеңип, Кыргызстан Кубогунун ээси болуп чыкты<ref name="final"/>. Кочкор-Аталык клуб бул жетишкендикке тарыхында үчүнчү жолу жетти. Мурда 2019 жана 2021-жылдары мелдешти утуп алган.
«Нефтчи» жеңүүчү команда катары 2027 Кыргызстан Суперкубогунда ойноо укугуна ээ болду. Ал мелдеште 2026 Кыргызстан Жогорку Лигасынын чемпиону менет беттешет.
== Катышуучу командалар ==
Мелдешке [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] 16 командасынан 15өө катышты. «[[Азиягол]]» командасы мелдешке катышуудан баш тартканын билдирди<ref name="draw1"/><ref>{{cite web |url=https://open.kg/news/sports-news/93052-kto-s-kem-sygraet-v-18-finala-kubka-kyrgyzstana.html |title=Кто с кем сыграет в 1/8 финала Кубка Кыргызстана? |publisher=Open.kg |date=20-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|-
!Команда
!Облус
!Шаар
|-
|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кант (шаар)|Кант]]
|-
|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|[[Талас облусу|Талас]]
|[[Талас (шаар)|Талас]]
|-
|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|[[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]]
|[[Каракол]]
|-
|[[Бишкек Сити]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кара-Балта]]
|-
|[[Мурас Юнайтед]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Манас (шаар)|Манас]]
|-
|[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Кочкор-Ата]]
|-
|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Өзгөн]]
|-
|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Беш-Күңгөй|Беш-Күңгөй айылы]]
|-
|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Токтогул (шаар)|Токтогул]]
|}
<!--
== Мелдештин сеткасы ==
ЭСКЕРТҮҮ: Мелдештин сеткасы чейрек финалдардын чүчү кулагынан кийин пайда болот.
-->
== Мелдештин сеткасы ==
{{16TeamBracket-Info
|above=y
|legs=2
|RD4-legs=1
|agg-width=40
|score-width=20
|aggregate=y
|nowrap=y
| RD1 = [[#1/8 финал|1/8 финал]]
| RD2 = [[#Чейрек финалдар|Чейрек финалдар]]
| RD3 = [[#Жарым финалдар|Жарым финалдар]]
| RD4 = [[#Финал|Финал]]
<!-- 1/8 финал -->
| RD1-team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
| RD1-score1-1 = 1
| RD1-score1-2 = 0
| RD1-score1-agg = '''1 (5)'''
| RD1-team2 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{pso}}
| RD1-score2-1 = 0
| RD1-score2-2 = 1
| RD1-score2-agg = '''1 (6)'''
| RD1-team3 = '''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]''' {{aet}}
| RD1-score3-1 = 0
| RD1-score3-2 = 5
| RD1-score3-agg = '''5'''
| RD1-team4 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
| RD1-score4-1 = 1
| RD1-score4-2 = 2
| RD1-score4-agg = '''3'''
| RD1-team5 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
| RD1-score5-1 = 0
| RD1-score5-2 = 2
| RD1-score5-agg = '''2'''
| RD1-team6 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD1-score6-1 = 1
| RD1-score6-2 = 3
| RD1-score6-agg = '''4'''
| RD1-team7 = '''[[Бишкек Сити]]''' {{pso}}
| RD1-score7-1 = 1
| RD1-score7-2 = 1
| RD1-score7-agg = '''2 (5)'''
| RD1-team8 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
| RD1-score8-1 = 2
| RD1-score8-2 = 0
| RD1-score8-agg = '''2 (4)'''
| RD1-team9 = '''[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]'''
| RD1-score9-1 =
| RD1-score9-2 =
| RD1-score9-agg =
| RD1-team10 =
| RD1-score10-1 =
| RD1-score10-2 =
| RD1-score10-agg =
| RD1-team11 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''
| RD1-score11-1 = 4
| RD1-score11-2 = 0
| RD1-score11-agg = '''4'''
| RD1-team12 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
| RD1-score12-1 = 1
| RD1-score12-2 = 2
| RD1-score12-agg = '''3'''
| RD1-team13 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
| RD1-score13-1 = 1
| RD1-score13-2 = 1
| RD1-score13-agg = '''2 (2)'''
| RD1-team14 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{pso}}
| RD1-score14-1 = 1
| RD1-score14-2 = 1
| RD1-score14-agg = '''2 (3)'''
| RD1-team15 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
| RD1-score15-1 = 0
| RD1-score15-2 = 1
| RD1-score15-agg = '''1'''
| RD1-team16 = '''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''
| RD1-score16-1 = 4
| RD1-score16-2 = 2
| RD1-score16-agg = '''6'''
<!-- Чейрек финалдар -->
| RD2-team1 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{aet}}
| RD2-score1-1 = 1
| RD2-score1-2 = 2
| RD2-score1-agg = '''3'''
| RD2-team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
| RD2-score2-1 = 1
| RD2-score2-2 = 1
| RD2-score2-agg = '''2'''
| RD2-team3 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD2-score3-1 = 3
| RD2-score3-2 = 2
| RD2-score3-agg = '''5'''
| RD2-team4 = [[Бишкек Сити]]
| RD2-score4-1 = 2
| RD2-score4-2 = 0
| RD2-score4-agg = '''2'''
| RD2-team5 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
| RD2-score5-1 = 1
| RD2-score5-2 = 2
| RD2-score5-agg = '''3'''
| RD2-team6 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]''' {{aet}}
| RD2-score6-1 = 1
| RD2-score6-2 = 3
| RD2-score6-agg = '''4'''
| RD2-team7 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{aet}}
| RD2-score7-1 = 0
| RD2-score7-2 = 2
| RD2-score7-agg = '''2'''
| RD2-team8 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
| RD2-score8-1 = 1
| RD2-score8-2 = 0
| RD2-score8-agg = '''1'''
<!-- Жарым финалдар -->
| RD3-team1 = '''[[Мурас Юнайтед]]'''
| RD3-score1-1 = 1
| RD3-score1-2 = 8
| RD3-score1-agg = '''9'''
| RD3-team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
| RD3-score2-1 = 0
| RD3-score2-2 = 2
| RD3-score2-agg = '''2'''
| RD3-team3 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]''' {{pso}}
| RD3-score3-1 = 1
| RD3-score3-2 = 2
| RD3-score3-agg = '''3 (5)'''
| RD3-team4 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
| RD3-score4-1 = 1
| RD3-score4-2 = 2
| RD3-score4-agg = '''3 (4)'''
<!-- Финал -->
| RD4-team1 = [[Мурас Юнайтед]]
| RD4-score1 = '''1'''
| RD4-team2 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''
| RD4-score2 = '''3'''
}}
== 1/8 финал ==
1/8 финалдын чүчү кулагы 2026-жылдын 15-апрелинде өткөрүлдү. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү. Командалар түндүк жана түштүк зоналарына бөлүндү. Түндүк зонасында учурдагы чемпион «[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]» чүчү кулактын жыйынтыгы боюнча чейрек финалда атаандашын күтөт<ref name="draw1">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXJhoakDApt/?img_index=2 |title=КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУБОГУ 2026 ЧҮЧҮ КУЛАК |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=15-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ky}}</ref>.
Алгачкы оюндар 21-23-апрель күндөрү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92532-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-neftchi-gromit-oshmu-skromnaja-pobeda-barsa.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Нефтчи» громит ОшМУ, скромная победа «Барса» |publisher=Sport.kg |date=23-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>, ал эми жооптук оюндар 19-23-май күндөрү өттү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92958-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-alga-pervoj-vyshla-v-chetvertfinal-raspisanie.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Алга» первой вышла в четвертьфинал (расписание) |publisher=Sport.kg |date=20-май 2026 |accessdate=21-май 2026|lang=ru}}</ref>. «[[Мурас Юнайтед]]» АФК Чакырык лигасынын жарым финалында ойногондуктан «[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]» менен биринчи оюну 12-майга жылдырылган.
Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]||1:6|'''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''||[[#Кыргызалтын – Алга|0:4]]|[[#Алга – Кыргызалтын|1:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]||2:2 {{pso|2:3}}|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Өзгөн – Алай|1:1]]|[[#Алай – Өзгөн|1:1]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]'''||5:3|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]||[[#Азия – Талант|0:1]]|[[#Талант – Азия|5:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Бишкек Сити]]'''||2:2 {{pso|5:4}}|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]||[[#Бишкек Сити – Абдыш-Ата|1:2]]|[[#Абдыш-Ата – Бишкек Сити|1:0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]||2:4|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Илбирс – Барс|0:1]]|[[#Барс – Илбирс|2:3]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]||[[#Нефтчи – ОшМУ|4:1]]|[[#ОшМУ – Нефтчи|0:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]||1:1 {{pso|5:6}}|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Токтогул – Мурас Юнайтед|1:0]]|[[#Мурас Юнайтед – Токтогул|0:1]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
==== Түндүк зонасы ====
{{Football box
|id = Кыргызалтын – Алга
|date = 21-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|score = 0:4
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
|goals2 =
* Кай Мерк {{гол|42||54}}
* Самуэл {{гол|45+1}}
* Пол {{гол|75}}
|stadium = «Манас» СК, [[Кара-Балта]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXZn5CZjMd1/
}}
{{Football box
|id = Алга – Кыргызалтын
|date = 19-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 2:1
|team2 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|goals1 =
* Пол {{гол|41}}
* Кими Мерк {{гол|79}}
|goals2 =
* Өмуралиев {{гол|73|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYhu_m_jGa9/
}}
''«Алга» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 6:1 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Азия – Талант
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 0:1
|team2 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|goals1 =
|goals2 =
* Тошпулатов {{гол|13}}
|stadium = «Мурас Юнайтед» ОМБ, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOS7UDKMF/
}}
{{Football box
|id = Талант – Азия
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|score = 2:5
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|aet = yes
|goals1 =
* Поланко {{гол|45+1}}
* Баранов {{гол|75}}
* Бабешко {{КАК|0|90+9}}
|goals2 =
* Алыгулов {{гол|25||85||105}}
* Бекмуродов {{гол|50}}
* Джумашев {{гол|120+2}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-ECxDA3S/
}}
''«Азия» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Абдыш-Ата
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 1:2
|team2 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|goals1 =
* Каныбеков {{гол|60}}
|goals2 =
* Бобомуродов {{гол|30}}
* Жумабеков {{гол|53}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcNtgLjH-D/
}}
{{Football box
|id = Абдыш-Ата – Бишкек Сити
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|score = 0:1
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 = Асинов {{пенгол}}<br>Ташбалтаев {{пенгол}}<br>Плешко {{пенжаза басуу}}<br>Бердиев {{пенгол}}<br>Бобомуродов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Лобов<br>{{пенгол}} Куванчбеков<br>{{пенгол}} Эмиров<br>{{пенгол}} Микушин<br>{{пенгол}} Бөкөнов
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
|goals2 =
* Аскербеков {{гол|34}}
* Набиев {{КАК|0|44}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-boODH8o/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Бишкек Сити» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Илбирс – Барс
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
|goals2 =
* Чарыев {{гол|4}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyDUXjEYC/
}}
{{Football box
|id = Барс – Илбирс
|date = 23-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 3:2
|team2 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|23}}
* Чарыев {{гол|36}}
* Мурзаев {{гол|74}}
* Абдыжалил уулу {{КАК|0|90+3}}
|goals2 =
* Ормонов {{гол|45+5}}
* Муратбеков {{КАК|1|52}}
* Исаков {{гол|83}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYsCMmXjE5w/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:2 эсебинде жеңишке жетти.''
==== Түштүк зонасы ====
{{Football box
|id = Өзгөн – Алай
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Алекперов {{гол|25}}
|goals2 =
* Исмаилов {{гол|54}}
|stadium = «Ред Петролеум Арена», [[Өзгөн]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOEI0DHWL/
}}
{{Football box
|id = Алай – Өзгөн
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 1:1
|team2 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|goals1 =
* Келли {{гол|45+10|пен.}}
|goals2 =
* Алекперов {{гол|48}}
|aet = yes
|penaltyscore = 3:2
|penalties1 = Кобулов {{пенжаза басуу}}<br>Грибанов {{пенгол}}<br>Келли {{пенжаза басуу}}<br>Ташиев {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенжаза басуу}} Ахмадов<br>{{пенжаза басуу}} Сулайманов<br>{{пенгол}} Козлов<br>{{пенжаза басуу}} Бенавидес<br>{{пенгол}} Шамурзаев
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYnAaVTDHNU/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Алай» пенальтилер сериясында 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – ОшМУ
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 4:1
|team2 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|goals1 =
* Михейли {{гол|18|пен.|77}}
* Синдаров {{гол|32}}
* Башелейшвили {{гол|90+6}}
|goals2 =
* Замирбек уулу {{КАК|0|16}}
* Танимово {{гол|21}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyi8djK-i/
}}
{{Football box
|id = ОшМУ – Нефтчи
|date = 22-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|score = 2:0
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Содиков {{гол|50||60}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYpdMsWjInD/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Токтогул – Мурас Юнайтед
|date = 11-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|score = 1:0
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Акматалиев {{гол|2}}
|goals2 =
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYNIJA8DNjT/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Токтогул
|date = 20-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 1:0
|aet = yes
|penaltyscore = 6:5
|penalties1 = Атабаев {{пенгол}}<br>Шукуров {{пенгол}}<br>Азаров {{пенгол}}<br>Эрмеков {{пенжаза басуу}}<br>Лещинский {{пенгол}}<br>Самат уулу {{пенгол}}<br>Кашибханов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Цезарь<br>{{пенгол}} Мадаминов<br>{{пенгол}} Боколеев<br>{{пенгол}} Откеев<br>{{пенжаза басуу}} Молдожунусов<br>{{пенгол}} Прилёпа<br>{{пенжаза басуу}} Кверквелия
|team2 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|goals1 =
* Эрмеков {{гол|47}}
|goals2 =
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYkZ_SljBuT/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 1:1 болду. «Мурас Юнайтед» пенальтилер сериясында 6:5 эсебинде жеңишке жетти.''
== Чейрек финалдар ==
Чейрек финалдын жуптары 2026-жылдын 24-май күнү аныкталды<ref name="draw2">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYtbs38DAlC/ |title=🏆 Кыргыз Республикасынын Кубогу — 2026: 1/4 финалдын жуптары аныкталды! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=24-май 2026 |accessdate=24-май 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 17-июнда, ал эми жооптук беттештер 28-июнда ойнолду<ref name="draw2"/>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]||2:3|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Азия – Мурас Юнайтед|1:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Азия|1:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Бишкек Сити]]||2:5|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Бишкек Сити – Барс|2:3]]|[[#Барс – Бишкек Сити|0:2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]||[[#Нефтчи – Дордой|1:1]]|[[#Дордой – Нефтчи|3:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]||1:2|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Алга – Алай|1:0]]|[[#Алай – Алга|0:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Азия – Мурас Юнайтед
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 1:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Алыгулов {{гол|26}}
|goals2 =
* Лещинский {{гол|83}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsammcjOnt/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Азия
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 2:1
|aet = yes
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|goals1 =
* Яскович {{гол|22}}
* Грачов {{КАК|0|80}}
* Жапаров {{гол|96}}
|goals2 =
* Агапов {{гол|45}}
* Таалайбек уулу {{КАК|0|95}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzR-NjLHm/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Барс
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 2:3
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Эмиров {{гол|9}}
* Петерман {{гол|65}}
|goals2 =
* Кавтарадзе {{гол|27}}
* Жыргалбек уулу {{гол|33}}
* Нематов {{гол|89}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsayuEDJr3/
}}
{{Football box
|id = Барс – Бишкек Сити
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 2:0
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|50}}
* Мурзаев {{гол|72}}
|goals2 =
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIq6UVDM5p/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Дордой
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|goals1 =
* Умаров {{гол|90+2}}
|goals2 =
* Жамалутдинов {{гол|65}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsZ5JSDFkl/
}}
{{Football box
|id = Дордой – Нефтчи
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|score = 2:3
|aet = yes
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Притыковский {{гол|54}}
* Батырканов {{гол|66}}
|goals2 =
* Притыковский {{гол|7|авт.}}
* Юсупов {{гол|64|пен.}}
* Михейли {{гол|115|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzI2HDJbF/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Алга – Алай
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 1:0
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Самуел {{КАК|0|39}}
* Маширапов {{гол|80|авт.}}
|goals2 =
|stadium = «Алга» СК, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZscbgqjF-X/
}}
{{Football box
|id = Алай – Алга
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:0
|aet = yes
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
* Талантбек уулу {{гол|90+5}}
* Келли {{гол|110}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaI0KnxjIM2/
}}
''«Алай» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 2:1 эсебинде жеңишке жетти.''
== Жарым финалдар ==
Жарым финалдын жуптары 2026-жылдын 29-июнь күнү аныкталды<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DaKsrQkDJe4/ |title=⚽ Жарым финалдын беттештери даяр! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=29-июнь 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 28-июлда<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94019-kubok-kyrgyzstana-2026-bylo-zharko-itogi-pervyh-polufinalov.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: было жарко! Итоги первых полуфиналов |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=29-июль 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>, ал эми жооптук беттештер 27-августта ойнолду<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94509-kubok-kyrgyzstana-2026-muras-junajted-i-neftchi-v-finale-obzor.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: «Мурас Юнайтед» и «Нефтчи» - в финале! (обзор) |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=27-август 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]||2:9|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Барс – Мурас Юнайтед|0:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Барс|2:8]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||3:3 {{pso|5:4}}|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]||[[#Нефтчи – Алай|1:1]]|[[#Алай – Нефтчи|2:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Барс – Мурас Юнайтед
|date = 28-июль 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
|goals2 =
* Курита {{гол|36}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV6M-cscZA/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Барс
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 8:2
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Токтоналиев {{гол|1||55}}
* Атабаев {{гол|33||62}}
* Кулинич {{гол|72}}
* Маданов {{гол|84}}
* Кыдыршаев {{гол|85}}
* Гончар {{гол|90+1}}
|goals2 =
* Чогадзе {{гол|3}}
* Мурзаев {{гол|65}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjKaCqsGpd/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 9:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Алай
|date = 28-июль 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Юсупов {{гол|90+5}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|48}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV-8mOMoPs/
}}
{{Football box
|id = Алай – Нефтчи
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:2
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 =
Солодовников {{пенжаза басуу}}<br>Джафаров {{пенгол}}<br>Нурлан уулу {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}<br>Келли {{пенгол}}<br>Салиев {{пенжаза басуу}}
|penalties2 =
{{пенгол}} Эргемлидзе<br>{{пенгол}} Умаров<br>{{пенгол}} Юсупов<br>{{пенгол}} Бегларханов<br>{{пенжаза басуу}} Маликов<br>{{пенгол}} Гаврилов<br>
|goals1 =
* Керезбеков {{гол|49}}
* Келли {{гол|120|пен.}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|90+8|авт.}}
* Токтосунов {{гол|114}}
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjSZShMdbk/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 3:3 болду. «Нефтчи» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
== Финал ==
Финалдык оюн 2026-жылдын 24-октябрь күнү [[Бишкек|Бишкектеги]] Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадионунда өттү. Жеңүүчү командага [[Кыргыз футбол биримдиги]] тарабынан 70 000 [[АКШ доллары]] өлчөмүндөгү акчалай сертификат тапшырылды<ref name="final">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/De4Z-WqimRO/ |title=«НЕФТЧИ» ФУТБОЛ КЛУБУ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУБОГУН ҮЧҮНЧҮ ИРЕТ ЖЕҢИП АЛДЫ |date=24-октябрь 2026 |accessdate=2-ноябрь 2026 |publisher=[[Кыргыз футбол биримдиги|Кыргыз футбол биримдигинин]] расмий [[Instagram|инстаграмы]]}}</ref>.
{{Football box
|id = Нефтчи – Мурас Юнайтед
|date = 24-октябрь 2026
|time = 18:00
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 3:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Кашибханов {{гол|37}}
* Синдаров {{гол|43}}
* Кобец {{гол|58}}
|goals2 =
* Шукуров {{гол|86|пен.}}
|stadium = Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадион, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee = Эрланбек Осмонов
|report = https://www.instagram.com/p/De4UYo6ARD3/
}}
== Булактар ==
{{булактар}}
== Шилтемелер ==
* [https://www.kfu.kg Кыргыз футбол биримдигинин] расмий сайты
* [https://www.instagram.com/jogorkuleague/ Жогорку Лигасынын] расмий [[Instagram|инстаграмы]]
* [https://globalsportsarchive.com/en/soccer/competition/kyrgyz-respublikasynyn-kubogu-2026/81534 2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу GSA сайтында]
[[Категория:Футбол боюнча Кыргызстан Кубогунун сезондору|2026]]
9g7bveqla4evde3lwlsf5jklq4ta95h
664338
664336
2026-11-02T05:03:41Z
Arsensky
41251
664338
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол курамаларынын мелдеши |
| мөөнөтү = 21-апрель — 24-октябрь 2026
| аталышы =
| эн белгиси =
| өлчөмү =
| катышуучулары = 15
| чемпион = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
| жолу = 3
| 2-орун = [[Мурас Юнайтед]]
| финал = Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадион, [[Бишкек]]
| убагы = 24-октябрь 2026
| оюн = 27
| голдор = 81
| көрүүчүлөр =
| бомбардир =
| б_голдор =
| мыкты =
| дарбазачы =
| мур_чемпиондук = [[2025 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2025]]
| кий_чемпиондук = ''2027'' <!-- [[2027 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу|2027]] -->
}}
'''2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу''' — [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] клубдук [[футбол]] мелдешинин 35-сезону.
Оюндар 21-апрель күнү башталып, 24-октябрь аяктады. Мелдеште 15 футбол клуб катышты: «[[Азиягол|Азияголдон]]» башка [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Жогорку Лиганын]] бардык клубдары ойноду.
Финалдык оюнда [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] эки командасы ойноду: «[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]» клубу ([[Кочкор-Ата]]) «[[Мурас Юнайтед]]» клубун ([[Манас (шаар)|Манас]]) 3:1 эсебинде жеңип, Кыргызстан Кубогунун ээси болуп чыкты<ref name="final"/>. Кочкор-Аталык клуб бул жетишкендикке тарыхында үчүнчү жолу жетти. Мурда 2019 жана 2021-жылдары мелдешти утуп алган.
«Нефтчи» жеңүүчү команда катары 2027 Кыргызстан Суперкубогунда ойноо укугуна ээ болду. Ал мелдеште 2026 Кыргызстан Жогорку Лигасынын чемпиону менет беттешет.
== Катышуучу командалар ==
Мелдешке [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] 16 командасынан 15өө катышты. «[[Азиягол]]» командасы мелдешке катышуудан баш тартканын билдирди<ref name="draw1"/><ref>{{cite web |url=https://open.kg/news/sports-news/93052-kto-s-kem-sygraet-v-18-finala-kubka-kyrgyzstana.html |title=Кто с кем сыграет в 1/8 финала Кубка Кыргызстана? |publisher=Open.kg |date=20-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
|-
!Команда
!Облус
!Шаар
|-
|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кант (шаар)|Кант]]
|-
|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|[[Талас облусу|Талас]]
|[[Талас (шаар)|Талас]]
|-
|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|[[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл]]
|[[Каракол]]
|-
|[[Бишкек Сити]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Бишкек]]
|-
|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Кара-Балта]]
|-
|[[Мурас Юнайтед]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Манас (шаар)|Манас]]
|-
|[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Кочкор-Ата]]
|-
|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Ош]]
|-
|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|[[Ош облусу|Ош]]
|[[Өзгөн]]
|-
|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|[[Чүй облусу|Чүй]]
|[[Беш-Күңгөй|Беш-Күңгөй айылы]]
|-
|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|[[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад]]
|[[Токтогул (шаар)|Токтогул]]
|}
<!--
== Мелдештин сеткасы ==
ЭСКЕРТҮҮ: Мелдештин сеткасы чейрек финалдардын чүчү кулагынан кийин пайда болот.
-->
== Мелдештин сеткасы ==
{{16TeamBracket-Info
|above=y
|legs=2
|RD4-legs=1
|agg-width=40
|score-width=20
|aggregate=y
|nowrap=y
| RD1 = [[#1/8 финал|1/8 финал]]
| RD2 = [[#Чейрек финалдар|Чейрек финалдар]]
| RD3 = [[#Жарым финалдар|Жарым финалдар]]
| RD4 = [[#Финал|Финал]]
<!-- 1/8 финал -->
| RD1-team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
| RD1-score1-1 = 1
| RD1-score1-2 = 0
| RD1-score1-agg = '''1 (5)'''
| RD1-team2 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{pso}}
| RD1-score2-1 = 0
| RD1-score2-2 = 1
| RD1-score2-agg = '''1 (6)'''
| RD1-team3 = '''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]''' {{aet}}
| RD1-score3-1 = 0
| RD1-score3-2 = 5
| RD1-score3-agg = '''5'''
| RD1-team4 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
| RD1-score4-1 = 1
| RD1-score4-2 = 2
| RD1-score4-agg = '''3'''
| RD1-team5 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
| RD1-score5-1 = 0
| RD1-score5-2 = 2
| RD1-score5-agg = '''2'''
| RD1-team6 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD1-score6-1 = 1
| RD1-score6-2 = 3
| RD1-score6-agg = '''4'''
| RD1-team7 = '''[[Бишкек Сити]]''' {{pso}}
| RD1-score7-1 = 1
| RD1-score7-2 = 1
| RD1-score7-agg = '''2 (5)'''
| RD1-team8 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
| RD1-score8-1 = 2
| RD1-score8-2 = 0
| RD1-score8-agg = '''2 (4)'''
| RD1-team9 = '''[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]'''
| RD1-score9-1 =
| RD1-score9-2 =
| RD1-score9-agg =
| RD1-team10 =
| RD1-score10-1 =
| RD1-score10-2 =
| RD1-score10-agg =
| RD1-team11 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''
| RD1-score11-1 = 4
| RD1-score11-2 = 0
| RD1-score11-agg = '''4'''
| RD1-team12 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
| RD1-score12-1 = 1
| RD1-score12-2 = 2
| RD1-score12-agg = '''3'''
| RD1-team13 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
| RD1-score13-1 = 1
| RD1-score13-2 = 1
| RD1-score13-agg = '''2 (2)'''
| RD1-team14 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{pso}}
| RD1-score14-1 = 1
| RD1-score14-2 = 1
| RD1-score14-agg = '''2 (3)'''
| RD1-team15 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
| RD1-score15-1 = 0
| RD1-score15-2 = 1
| RD1-score15-agg = '''1'''
| RD1-team16 = '''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''
| RD1-score16-1 = 4
| RD1-score16-2 = 2
| RD1-score16-agg = '''6'''
<!-- Чейрек финалдар -->
| RD2-team1 = '''[[Мурас Юнайтед]]''' {{aet}}
| RD2-score1-1 = 1
| RD2-score1-2 = 2
| RD2-score1-agg = '''3'''
| RD2-team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
| RD2-score2-1 = 1
| RD2-score2-2 = 1
| RD2-score2-agg = '''2'''
| RD2-team3 = '''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''
| RD2-score3-1 = 3
| RD2-score3-2 = 2
| RD2-score3-agg = '''5'''
| RD2-team4 = [[Бишкек Сити]]
| RD2-score4-1 = 2
| RD2-score4-2 = 0
| RD2-score4-agg = '''2'''
| RD2-team5 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
| RD2-score5-1 = 1
| RD2-score5-2 = 2
| RD2-score5-agg = '''3'''
| RD2-team6 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]''' {{aet}}
| RD2-score6-1 = 1
| RD2-score6-2 = 3
| RD2-score6-agg = '''4'''
| RD2-team7 = '''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]''' {{aet}}
| RD2-score7-1 = 0
| RD2-score7-2 = 2
| RD2-score7-agg = '''2'''
| RD2-team8 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
| RD2-score8-1 = 1
| RD2-score8-2 = 0
| RD2-score8-agg = '''1'''
<!-- Жарым финалдар -->
| RD3-team1 = '''[[Мурас Юнайтед]]'''
| RD3-score1-1 = 1
| RD3-score1-2 = 8
| RD3-score1-agg = '''9'''
| RD3-team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
| RD3-score2-1 = 0
| RD3-score2-2 = 2
| RD3-score2-agg = '''2'''
| RD3-team3 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]''' {{pso}}
| RD3-score3-1 = 1
| RD3-score3-2 = 2
| RD3-score3-agg = '''3 (5)'''
| RD3-team4 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
| RD3-score4-1 = 1
| RD3-score4-2 = 2
| RD3-score4-agg = '''3 (4)'''
<!-- Финал -->
| RD4-team1 = [[Мурас Юнайтед]]
| RD4-score1 = '''1'''
| RD4-team2 = '''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''
| RD4-score2 = '''3'''
}}
== 1/8 финал ==
1/8 финалдын чүчү кулагы 2026-жылдын 15-апрелинде өткөрүлдү. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү. Командалар түндүк жана түштүк зоналарына бөлүндү. Түндүк зонасында учурдагы чемпион «[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]» чүчү кулактын жыйынтыгы боюнча чейрек финалда атаандашын күтөт<ref name="draw1">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DXJhoakDApt/?img_index=2 |title=КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУБОГУ 2026 ЧҮЧҮ КУЛАК |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=15-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ky}}</ref>.
Алгачкы оюндар 21-23-апрель күндөрү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92532-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-neftchi-gromit-oshmu-skromnaja-pobeda-barsa.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Нефтчи» громит ОшМУ, скромная победа «Барса» |publisher=Sport.kg |date=23-апрель 2026 |accessdate=25-апрель 2026|lang=ru}}</ref>, ал эми жооптук оюндар 19-23-май күндөрү өттү<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/92958-kubok-kyrgyzstana-po-futbolu-2026-alga-pervoj-vyshla-v-chetvertfinal-raspisanie.html |title=Кубок Кыргызстана по футболу-2026: «Алга» первой вышла в четвертьфинал (расписание) |publisher=Sport.kg |date=20-май 2026 |accessdate=21-май 2026|lang=ru}}</ref>. «[[Мурас Юнайтед]]» АФК Чакырык лигасынын жарым финалында ойногондуктан «[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]» менен биринчи оюну 12-майга жылдырылган.
Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]||1:6|'''[[Алга (футбол клубу)|Алга]]'''||[[#Кыргызалтын – Алга|0:4]]|[[#Алга – Кыргызалтын|1:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]||2:2 {{pso|2:3}}|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Өзгөн – Алай|1:1]]|[[#Алай – Өзгөн|1:1]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Азия (футбол клубу)|Азия]]'''||5:3|[[Талант (футбол клубу)|Талант]]||[[#Азия – Талант|0:1]]|[[#Талант – Азия|5:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|'''[[Бишкек Сити]]'''||2:2 {{pso|5:4}}|[[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]||[[#Бишкек Сити – Абдыш-Ата|1:2]]|[[#Абдыш-Ата – Бишкек Сити|1:0]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]||2:4|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Илбирс – Барс|0:1]]|[[#Барс – Илбирс|2:3]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]||[[#Нефтчи – ОшМУ|4:1]]|[[#ОшМУ – Нефтчи|0:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]||1:1 {{pso|5:6}}|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Токтогул – Мурас Юнайтед|1:0]]|[[#Мурас Юнайтед – Токтогул|0:1]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
==== Түндүк зонасы ====
{{Football box
|id = Кыргызалтын – Алга
|date = 21-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|score = 0:4
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
|goals2 =
* Кай Мерк {{гол|42||54}}
* Самуэл {{гол|45+1}}
* Пол {{гол|75}}
|stadium = «Манас» СК, [[Кара-Балта]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXZn5CZjMd1/
}}
{{Football box
|id = Алга – Кыргызалтын
|date = 19-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 2:1
|team2 = [[Кыргызалтын (футбол клубу)|Кыргызалтын]]
|goals1 =
* Пол {{гол|41}}
* Кими Мерк {{гол|79}}
|goals2 =
* Өмуралиев {{гол|73|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYhu_m_jGa9/
}}
''«Алга» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 6:1 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Азия – Талант
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 0:1
|team2 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|goals1 =
|goals2 =
* Тошпулатов {{гол|13}}
|stadium = «Мурас Юнайтед» ОМБ, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOS7UDKMF/
}}
{{Football box
|id = Талант – Азия
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Талант (футбол клубу)|Талант]]
|score = 2:5
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|aet = yes
|goals1 =
* Поланко {{гол|45+1}}
* Баранов {{гол|75}}
* Бабешко {{КАК|0|90+9}}
|goals2 =
* Алыгулов {{гол|25||85||105}}
* Бекмуродов {{гол|50}}
* Джумашев {{гол|120+2}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-ECxDA3S/
}}
''«Азия» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Абдыш-Ата
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 1:2
|team2 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|goals1 =
* Каныбеков {{гол|60}}
|goals2 =
* Бобомуродов {{гол|30}}
* Жумабеков {{гол|53}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcNtgLjH-D/
}}
{{Football box
|id = Абдыш-Ата – Бишкек Сити
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Абдыш-Ата (футбол клубу)|Абдыш-Ата]]
|score = 0:1
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 = Асинов {{пенгол}}<br>Ташбалтаев {{пенгол}}<br>Плешко {{пенжаза басуу}}<br>Бердиев {{пенгол}}<br>Бобомуродов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Лобов<br>{{пенгол}} Куванчбеков<br>{{пенгол}} Эмиров<br>{{пенгол}} Микушин<br>{{пенгол}} Бөкөнов
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
|goals2 =
* Аскербеков {{гол|34}}
* Набиев {{КАК|0|44}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYm-boODH8o/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Бишкек Сити» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Илбирс – Барс
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
|goals2 =
* Чарыев {{гол|4}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyDUXjEYC/
}}
{{Football box
|id = Барс – Илбирс
|date = 23-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 3:2
|team2 = [[Илбирс (футбол клубу)|Илбирс]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|23}}
* Чарыев {{гол|36}}
* Мурзаев {{гол|74}}
* Абдыжалил уулу {{КАК|0|90+3}}
|goals2 =
* Ормонов {{гол|45+5}}
* Муратбеков {{КАК|1|52}}
* Исаков {{гол|83}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYsCMmXjE5w/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:2 эсебинде жеңишке жетти.''
==== Түштүк зонасы ====
{{Football box
|id = Өзгөн – Алай
|date = 22-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Алекперов {{гол|25}}
|goals2 =
* Исмаилов {{гол|54}}
|stadium = «Ред Петролеум Арена», [[Өзгөн]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXcOEI0DHWL/
}}
{{Football box
|id = Алай – Өзгөн
|date = 21-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 1:1
|team2 = [[Өзгөн (футбол клубу)|Өзгөн]]
|goals1 =
* Келли {{гол|45+10|пен.}}
|goals2 =
* Алекперов {{гол|48}}
|aet = yes
|penaltyscore = 3:2
|penalties1 = Кобулов {{пенжаза басуу}}<br>Грибанов {{пенгол}}<br>Келли {{пенжаза басуу}}<br>Ташиев {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенжаза басуу}} Ахмадов<br>{{пенжаза басуу}} Сулайманов<br>{{пенгол}} Козлов<br>{{пенжаза басуу}} Бенавидес<br>{{пенгол}} Шамурзаев
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYnAaVTDHNU/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 2:2 болду. «Алай» пенальтилер сериясында 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – ОшМУ
|date = 23-апрель 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 4:1
|team2 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|goals1 =
* Михейли {{гол|18|пен.|77}}
* Синдаров {{гол|32}}
* Башелейшвили {{гол|90+6}}
|goals2 =
* Замирбек уулу {{КАК|0|16}}
* Танимово {{гол|21}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DXeyi8djK-i/
}}
{{Football box
|id = ОшМУ – Нефтчи
|date = 22-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[ОшМУ (футбол клубу)|ОшМУ]]
|score = 2:0
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Содиков {{гол|50||60}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYpdMsWjInD/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Токтогул – Мурас Юнайтед
|date = 11-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|score = 1:0
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Акматалиев {{гол|2}}
|goals2 =
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYNIJA8DNjT/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Токтогул
|date = 20-май 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 1:0
|aet = yes
|penaltyscore = 6:5
|penalties1 = Атабаев {{пенгол}}<br>Шукуров {{пенгол}}<br>Азаров {{пенгол}}<br>Эрмеков {{пенжаза басуу}}<br>Лещинский {{пенгол}}<br>Самат уулу {{пенгол}}<br>Кашибханов {{пенгол}}
|penalties2 = {{пенгол}} Цезарь<br>{{пенгол}} Мадаминов<br>{{пенгол}} Боколеев<br>{{пенгол}} Откеев<br>{{пенжаза басуу}} Молдожунусов<br>{{пенгол}} Прилёпа<br>{{пенжаза басуу}} Кверквелия
|team2 = [[Токтогул (футбол клубу)|Токтогул]]
|goals1 =
* Эрмеков {{гол|47}}
|goals2 =
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DYkZ_SljBuT/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 1:1 болду. «Мурас Юнайтед» пенальтилер сериясында 6:5 эсебинде жеңишке жетти.''
== Чейрек финалдар ==
Чейрек финалдын жуптары 2026-жылдын 24-май күнү аныкталды<ref name="draw2">{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DYtbs38DAlC/ |title=🏆 Кыргыз Республикасынын Кубогу — 2026: 1/4 финалдын жуптары аныкталды! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=24-май 2026 |accessdate=24-май 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 17-июнда, ал эми жооптук беттештер 28-июнда ойнолду<ref name="draw2"/>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Азия (футбол клубу)|Азия]]||2:3|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Азия – Мурас Юнайтед|1:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Азия|1:2]] {{aet}}}}
{{TwoLegResult|[[Бишкек Сити]]||2:5|'''[[Барс (футбол клубу)|Барс]]'''||[[#Бишкек Сити – Барс|2:3]]|[[#Барс – Бишкек Сити|0:2]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||4:3|[[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]||[[#Нефтчи – Дордой|1:1]]|[[#Дордой – Нефтчи|3:2]]}}
{{TwoLegResult|[[Алга (футбол клубу)|Алга]]||1:2|'''[[Алай (футбол клубу)|Алай]]'''||[[#Алга – Алай|1:0]]|[[#Алай – Алга|0:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Азия – Мурас Юнайтед
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|score = 1:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Алыгулов {{гол|26}}
|goals2 =
* Лещинский {{гол|83}}
|stadium = «Нитро Арена», [[Кант (шаар)|Кант]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsammcjOnt/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Азия
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 2:1
|aet = yes
|team2 = [[Азия (футбол клубу)|Азия]]
|goals1 =
* Яскович {{гол|22}}
* Грачов {{КАК|0|80}}
* Жапаров {{гол|96}}
|goals2 =
* Агапов {{гол|45}}
* Таалайбек уулу {{КАК|0|95}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzR-NjLHm/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 3:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Бишкек Сити – Барс
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Бишкек Сити]]
|score = 2:3
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Эмиров {{гол|9}}
* Петерман {{гол|65}}
|goals2 =
* Кавтарадзе {{гол|27}}
* Жыргалбек уулу {{гол|33}}
* Нематов {{гол|89}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsayuEDJr3/
}}
{{Football box
|id = Барс – Бишкек Сити
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 2:0
|team2 = [[Бишкек Сити]]
|goals1 =
* Торрас {{гол|50}}
* Мурзаев {{гол|72}}
|goals2 =
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIq6UVDM5p/
}}
''«Барс» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 5:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Дордой
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|goals1 =
* Умаров {{гол|90+2}}
|goals2 =
* Жамалутдинов {{гол|65}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZsZ5JSDFkl/
}}
{{Football box
|id = Дордой – Нефтчи
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Дордой (футбол клубу)|Дордой]]
|score = 2:3
|aet = yes
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|goals1 =
* Притыковский {{гол|54}}
* Батырканов {{гол|66}}
|goals2 =
* Притыковский {{гол|7|авт.}}
* Юсупов {{гол|64|пен.}}
* Михейли {{гол|115|пен.}}
|stadium = «Достук Арена», [[Беш-Күңгөй]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaIzI2HDJbF/
}}
''«Нефтчи» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 4:3 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Алга – Алай
|date = 17-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|score = 1:0
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Самуел {{КАК|0|39}}
* Маширапов {{гол|80|авт.}}
|goals2 =
|stadium = «Алга» СК, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DZscbgqjF-X/
}}
{{Football box
|id = Алай – Алга
|date = 28-июнь 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:0
|aet = yes
|team2 = [[Алга (футбол клубу)|Алга]]
|goals1 =
* Талантбек уулу {{гол|90+5}}
* Келли {{гол|110}}
|goals2 =
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DaI0KnxjIM2/
}}
''«Алай» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 2:1 эсебинде жеңишке жетти.''
== Жарым финалдар ==
Жарым финалдын жуптары 2026-жылдын 29-июнь күнү аныкталды<ref>{{cite web |url=https://www.instagram.com/p/DaKsrQkDJe4/ |title=⚽ Жарым финалдын беттештери даяр! |publisher=[[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]] расмий [[Instagram|инстаграмы]] |date=29-июнь 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Оюндар эки оюндук системасы менен өттү.
Алгачкы оюндар 28-июлда<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94019-kubok-kyrgyzstana-2026-bylo-zharko-itogi-pervyh-polufinalov.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: было жарко! Итоги первых полуфиналов |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=29-июль 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>, ал эми жооптук беттештер 27-августта ойнолду<ref>{{cite web |url=https://sport.kg/main_news/94509-kubok-kyrgyzstana-2026-muras-junajted-i-neftchi-v-finale-obzor.html |title=Кубок Кыргызстана-2026: «Мурас Юнайтед» и «Нефтчи» - в финале! (обзор) |publisher=Sport.kg |lang=ru |date=27-август 2026 |accessdate=1-ноябрь 2026}}</ref>. Бардык оюндарда [[UTC+06:00|Кыргызстан убактысы]] белгиленген.
{{TwoLegStart}}
{{TwoLegResult|[[Барс (футбол клубу)|Барс]]||2:9|'''[[Мурас Юнайтед]]'''||[[#Барс – Мурас Юнайтед|0:1]]|[[#Мурас Юнайтед – Барс|2:8]]}}
{{TwoLegResult|'''[[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]'''||3:3 {{pso|5:4}}|[[Алай (футбол клубу)|Алай]]||[[#Нефтчи – Алай|1:1]]|[[#Алай – Нефтчи|2:2]] {{aet}}}}
|}
=== Оюндар ===
{{Football box
|id = Барс – Мурас Юнайтед
|date = 28-июль 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|score = 0:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
|goals2 =
* Курита {{гол|36}}
|stadium = «Ынтымак Арена», [[Каракол]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV6M-cscZA/
}}
{{Football box
|id = Мурас Юнайтед – Барс
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Мурас Юнайтед]]
|score = 8:2
|team2 = [[Барс (футбол клубу)|Барс]]
|goals1 =
* Токтоналиев {{гол|1||55}}
* Атабаев {{гол|33||62}}
* Кулинич {{гол|72}}
* Маданов {{гол|84}}
* Кыдыршаев {{гол|85}}
* Гончар {{гол|90+1}}
|goals2 =
* Чогадзе {{гол|3}}
* Мурзаев {{гол|65}}
|stadium = «Курманбек», [[Манас (шаар)|Манас]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjKaCqsGpd/
}}
''«Мурас Юнайтед» эки беттештин жыйынтыгы боюнча 9:2 эсебинде жеңишке жетти.''
----
{{Football box
|id = Нефтчи – Алай
|date = 28-июль 2026
|time = 20:30
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 1:1
|team2 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|goals1 =
* Юсупов {{гол|90+5}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|48}}
|stadium = «Нефтчи» СК, [[Кочкор-Ата]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DbV-8mOMoPs/
}}
{{Football box
|id = Алай – Нефтчи
|date = 27-август 2026
|time = 20:00
|team1 = [[Алай (футбол клубу)|Алай]]
|score = 2:2
|team2 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|aet = yes
|penaltyscore = 4:5
|penalties1 =
Солодовников {{пенжаза басуу}}<br>Джафаров {{пенгол}}<br>Нурлан уулу {{пенгол}}<br>Маширапов {{пенгол}}<br>Келли {{пенгол}}<br>Салиев {{пенжаза басуу}}
|penalties2 =
{{пенгол}} Эргемлидзе<br>{{пенгол}} Умаров<br>{{пенгол}} Юсупов<br>{{пенгол}} Бегларханов<br>{{пенжаза басуу}} Маликов<br>{{пенгол}} Гаврилов<br>
|goals1 =
* Керезбеков {{гол|49}}
* Келли {{гол|120|пен.}}
|goals2 =
* Маширапов {{гол|90+8|авт.}}
* Токтосунов {{гол|114}}
|stadium = Ахматбек Сүйүмбаев атындагы стадион, [[Ош]]
|attendance =
|referee =
|report = https://www.instagram.com/p/DcjSZShMdbk/
}}
''Эки беттештин жыйынтыгы боюнча эсеп 3:3 болду. «Нефтчи» пенальтилер сериясында 5:4 эсебинде жеңишке жетти.''
== Финал ==
Финалдык оюн 2026-жылдын 24-октябрь күнү [[Бишкек|Бишкектеги]] Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадионунда өттү. Жеңүүчү командага [[Кыргыз футбол биримдиги]] тарабынан 70 000 [[АКШ доллары]] өлчөмүндөгү акчалай сертификат тапшырылды<ref name="final">{{cite web|url=https://www.instagram.com/p/De4Z-WqimRO/ |title=«НЕФТЧИ» ФУТБОЛ КЛУБУ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН КУБОГУН ҮЧҮНЧҮ ИРЕТ ЖЕҢИП АЛДЫ |date=24-октябрь 2026 |accessdate=2-ноябрь 2026 |publisher=[[Кыргыз футбол биримдиги|Кыргыз футбол биримдигинин]] расмий [[Instagram|инстаграмы]]}}</ref>.
{{Football box
|id = Нефтчи – Мурас Юнайтед
|date = 24-октябрь 2026
|time = 18:00
|team1 = [[Нефтчи (футбол клубу)|Нефтчи]]
|score = 3:1
|team2 = [[Мурас Юнайтед]]
|goals1 =
* Кашибханов {{гол|37}}
* Синдаров {{гол|43}}
* Кобец {{гол|58}}
|goals2 =
* Шукуров {{гол|86|пен.}}
|stadium = Дөлөн Өмүрзаков атындагы стадион, [[Бишкек]]
|attendance =
|referee = Эрланбек Осмонов
|report = https://www.instagram.com/p/De4UYo6ARD3/
}}
== Булактар ==
{{булактар}}
== Шилтемелер ==
* [https://www.kfu.kg Кыргыз футбол биримдигинин] расмий сайты
* [https://www.instagram.com/jogorkuleague/ Жогорку Лигасынын] расмий [[Instagram|инстаграмы]]
* [https://globalsportsarchive.com/en/soccer/competition/kyrgyz-respublikasynyn-kubogu-2026/81534 2026 Футбол боюнча Кыргызстан Кубогу GSA сайтында]
[[Категория:Футбол боюнча Кыргызстан Кубогунун сезондору|2026]]
ffe0ixhrh88w36and9dnjilueduseb9
Гүллүже Идрис
0
152246
664320
646376
2026-11-02T01:39:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664320
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Гүллүже Идрис
|расмий ысымы = {{lang-tr|İdris Güllüce}}
|сүрөтү = İdris Güllüce (cropped).jpg
|туурасы =
|өлкө = {{Өлкө желеги|Түркия}}
|желек =
|желек2 =
|президент =
|кызматы = Айлана-чөйрөнү коргоо жана шаар курулушу министри
|иш баштоо убагы = 25-декабрь 2013
|иш аяктоо убагы = 17-ноябрь 2015
|андан мурунку инсан = Эрдоган Байрактар
|андан кийинки инсан = Фатма Гүлдемет Сары
|желек_2 =
|желек2_2 =
|президент_2 =
|кызматы_2 = Улуу Улуттук Жыйындын мүчөсү
|иш баштоо убагы_2 = 22-декабрь 2007
|иш аяктоо убагы_2 = 17-ноябрь 2015
|андан мурунку инсан_2 =
|андан кийинки инсан_2 =
|туулган жылы = 11.02.1950
|туулган жери = [[Түркия]], Эрзурум, Пасинлер
|каза болгон жылы =
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы =
|апасы =
|жубайы =
|балдары =
|партиясы = Адилеттик жана өнүгүү партиясы
|билими = Йылдыз техникалык университети<br>Gebze Technical University
|кесиби =
|илимий даражасы =
|илимий наамы =
|дини =
|кол тамгасы =
|сыйлыктары =
|ишмердүүлүгү =
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
|уикиказына=|викисклад=İdris Güllüce}}
'''Гүллүже Идрис''' ({{lang-tr|İdris Güllüce}}; 11-февраль 1950, Пасинлер) — [[Түркия|түрк]] саясатчысы.
== Өмүр баяны ==
1950-жылдын 11-февралында Пасинлер шаарында Хүсейин жана Сыддыка Гүллүженин үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Йылдыз техникалык университетинде жарандык курулуш адистиги боюнча билим алган. Андан кийин Гебзе технологиялык университетинде башкарууну уюштуруу багытында окуп, бул тармак боюнча магистр даражасын алган<ref name="r1">{{cite news |url=http://www.radikal.com.tr/politika/iste_yeni_bakanlarin_ozgecmisi-1168069 |newspaper=[[Radikal]] |title=İşte yeni bakanların özgeçmişi |date=2013-12-26 |language=Turkish |access-date=2013-12-26 |archive-date=2015-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151001202620/http://www.radikal.com.tr/politika/iste_yeni_bakanlarin_ozgecmisi-1168069 }}</ref><ref name="tbmm">{{cite web |url=http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=24&p_sicil=6408 |publisher=TBMM |title=İdris Güllüce |lang=tr |access-date=2013-12-27 |archive-date=2013-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723163930/http://www.tbmm.gov.tr/develop/owa/milletvekillerimiz_sd.bilgi?p_donem=24&p_sicil=6408 |url-status=live }}</ref>.
[[Ливия|Ливияда]] курулуш тармагында иштеген<ref name="r1" /><ref name="tbmm" />.
Тузланын башчысы болуп үч жолу шайланган. Үскүдардын шаардык кеңешинин курамында болгон. «Аймактык өкмөттөрдүн көйгөйлөрү жана алардын чечилиши» аттуу китептин автору<ref name="r1" /><ref name="tbmm" />.
2007-жылы Гүллүже Улуу улуттук жыйындын депутаты болуп шайланган. 2011-жылы кайра шайланган.
2013-жылдын 26-декабрында Гүллүже айлана-чөйрө жана шаар куруу министри кызматында Эрдоган Байрактарды алмаштырган<ref>[https://www.hurriyet.com.tr/gundem/bakan-gurlek-duyurdu-agir-bir-darbe-indirildi-21-ilde-yasa-disi-bahis-operasyonlari-43173073 Hürriyet. Üç bakan istifa etti]</ref><ref>[https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kabinede-10-degisiklik-25444423 Hürriyet. Kabinede 10 değişiklik]</ref><ref>[https://www.hurriyetdailynews.com/pm-erdogan-announces-new-cabinet-with-10-changes-amid-graft-probe-60149 DailyNews. PM Erdoğan announces new Cabinet with 10 changes amid graft probe]</ref>.
2005-жылы ачылган маданий комплекс Гүллүженин урматына аталган<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022024104/http://www.ibb.gov.tr/sites/kultur/kulturel_mekanlar/Pages/TuzlaIdrisGulluceKulturMerkezi.aspx |archivedate=2013-10-22 |title=İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Tuzla İdris Güllüce Kültür Merkezi |url=http://www.ibb.gov.tr/sites/kultur/kulturel_mekanlar/Pages/TuzlaIdrisGulluceKulturMerkezi.aspx |accessdate=2026-05-14}}</ref>.
=== Жеке жашоосу ===
Үй-бүлөлүү, беш баланын атасы<ref name="r1" /><ref name="tbmm" />.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/milletvekilidetay?DonemId=f72877c2-f509-037b-e050-007f01005610&Id=f72877c2-c756-037b-e050-007f01005610 Türkiye Büyük Millet Meclisi. İdris GÜLLÜCE]
4o4tepwbts80f9ny8q8qluuieo1pvbh
Баштуг Түркан
0
152250
664313
652632
2026-11-01T22:47:59Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664313
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Баштуг Түркан Өрс
|расмий ысымы = {{lang-tr|''Türkan Örs Baştuğ''}}
|сүрөтү = Türkân Baştuğ-Örs.jpg
|туурасы =
|өлкө = {{Өлкө желеги|Түркия}}
|желек =
|желек2 =
|президент =
|кызматы = Улуу Улуттук Жыйындын мүчөсү
|иш баштоо убагы = 9-февраль 1935
|иш аяктоо убагы = 27-февраль 1943
|андан мурунку инсан =
|андан кийинки инсан =
|туулган жылы = 1900
|туулган жери = Осмон империяся, Стамбул
|каза болгон жылы = 27.09.1975
|каза болгон жери = Түркия, Стамбул
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы =
|апасы =
|жубайы =
|балдары =
|партиясы = Республикалык элдик партия
|билими = Стамбул университети
|кесиби =
|илимий даражасы =
|илимий наамы =
|дини =
|кол тамгасы =
|сыйлыктары =
|ишмердүүлүгү =
|наамы =
|өтөгөн жылы =
|жарандыгы =
|кызмат өтөгөн жайы =
|башкаруусу =
}}
'''Баштуг Түркан Өрс''' ({{lang-tr|''Türkan Örs Baştuğ''}}, 1900 — 27-сентябрь 1975-жыл) — [[Түркия|түрк]] педагогу жана саясатчысы. Түркия парламентине шайланган алгачкы 18 аялдын бири.
== Өмүр баяны ==
Түркан Баштуг Стамбулдун Үскүдар районунда Мехмет Сабри жана анын жубайы Абиденин үй-бүлөсүндө туулган<ref name=":0">[https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=YA8snl-b2H09JI0mxZ2aFA&no=nSQ-0rvpqzqLB48sE6iXYw Duroğlu, Sibel (2007). "Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri"]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
Безмиалем мектебин аяктагандан кийин Стамбул университетинде философия багытында билим алып, аны 1925-жылы бүтүрүү менен философия кафедрасынын алгачкы бүтүрүүчү айымдарынын бири болгон.
1934-жылы фамилия тууралуу мыйзам кабыл алынганда «Баштуг» фамилиясын алган.
1937-жылы Бекир Иззет Өрс менен баш кошуп, алардын никеси 1946-жылга чейин созулган.
Университетти аяктагандан кийин дароо Босфор лицейинде социология, психология, логика жана метафизика сабактарынан берген. Бир канча убакыт лицейдин кыздар бөлүмүнүн директору кызматын аркалаган. Босфор лицейиндеги жумушу менен катар эле 1927-жылы кыздар педагогикалык колледжинде жана 1930-жылы Стамбул кыздар лицейинде кыска мөөнөткө сабак берген.
Ататүрктүн реформаларынын жүрүшүндө аялдардын укуктары кеңейтилип, 1934-жылы алар добуш берүү жана парламентке шайлануу укугуна ээ болушкан. Ушундан кийин Баштуг өзүн саясатта сынап көрүүнү чечип, мугалимдик кызматынан кеткен.
1935-жылы өткөн парламенттик шайлоонун жыйынтыгында Түркан Баштуг Республикалык элдик партиядан Улуу улуттук жыйындын мүчөсү болуп шайланып, Түркиянын алгачкы 18 аял-парламентарийинин бири болуп калган<ref>[https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/3163003 Kadın Hakları Bağlamında Türkiye’de İlk Kadın Milletvekilleri. The First Women Deputies in Türkiye in the Context of Women’s Rights]</ref>.
1935-жылы Баштуг парламент үчүн өзүнүн шайлоо округундагы иштердин абалы тууралуу отчет даярдаган. Отчетто жээк бойлой жашаган урууларды отурукташтырууга көмөктөшүү, [[Безгек|безгектин]] жайылышына шарт түзгөн саздарды кургатуу, айылдык мугалимдерди кайра даярдоодон өткөрүү, ошондой эле Элмалыда жайгашкан жана курулушу Синанга таандык деп эсептелген мечитти калыбына келтирүү зарылдыгы айтылган. Парламенттеги ишинен сырткары Баштуг 1935-жылы 12-апрелден 26-апрелге чейин Стамбулда өткөн аялдардын 12-эл аралык конгрессине катышып, ал жерде «Аял жарандын укуктары жана милдеттери» деген темада сөз сүйлөгөн<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230108085939/https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/turkan-bastug-ors-1900-1975/ |archivedate=2023-01-08 |title=Atatürk Ansiklopedisi |url=https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/bilgi/turkan-bastug-ors-1900-1975/ |accessdate=2026-05-14}}</ref>.
1935-жылдын 25-майында ал Түрк аэронавтика ассоциациясынын резервдеги мүчөсү болуп шайланган. Бир нече жолу кайра шайланып, 1943-жылга чейин парламентте кызматтарды ээлеген. Шайлоо мөөнөттөрүнүн биринде парламенттин билим берүү боюнча комитетинин курамына кирген. Ататүрктүн реформаларынын учурунда хижаб кийүүгө тыюу салынгандыктан, Баштуг шляпа кийип жүргөн.
Саясий карьерасы аяктагандан кийин мугалимдик ишмердүүлүгүн кайрадан уланткан.
1943-жылдын 4-августунан 1963-жылдын 5-октябрына чейин Анкарадагы Ататүрк атындагы лицейде сабак берген.
1975-жылы 27-сентябрда каза болгон<ref>[https://noktahaberyorum.com/kadinlarin-meclis-oykusu/ "Kadınların Meclis öyküsü". Nokta Haber Yorum]</ref>.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
6ppdtum13srl1cvphp98s1iuauibsqk
Бенгүташ Сабиха
0
152255
664314
646369
2026-11-01T22:57:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664314
wikitext
text/x-wiki
{{Сүрөтчү
|Ысымы = Бенгүташ Сабиха Зия
|Нукура ысымы = {{lang-tr|Sabiha Ziya Bengütaş}}
|Сүрөт = Sabiha Bengütaş (cropped).jpg
|Туурасы =
|Сүрөттүн баяндамасы =
|Төрөлгөндөгү ысымы = Sabiha Ziya
|Каймана ысымы =
|Туулган датасы = 1904
|Туулган жери = [[Осмон империясы]], [[Стамбул]]
|Өлгөн датасы = 2.10.1992
|Өлгөн жери = [[Түркия]], [[Анкара]]
|Букарлыгы =
|Жарандыгы =
|Өлкө = [[Осмон империясы]]<br>{{Өлкө желеги|Түркия}}
|Жанры = скульптура
|Мектеби = Стамбул көркөм өнөр академиясы
|Стили =
|Наамдары =
|Сыйлыктары =
|Кесиптери =сүрөтчү, скульптор
|Чини =
|Илимий даражасы =
|Көргөзмөлөрү =
|Кестптери =
|Автографы =
|Уикиказына = Sabiha Bengütaş
|Сайты =
}}
'''Бенгүташ Сабиха Зия''' ({{lang-tr|Sabiha Ziya Bengütaş}}, 1904, Стамбул — 2-октябрь 1992, [[Анкара]]) — Түркиянын биринчи аял скульптору<ref name=":0">Tırnakçı, Hazal. [https://gaiadergi.com/erkek-egemen-toplum-anlayisina-karsi-ilk-kadin-heykeltiras-sabiha-ziya-bengutas/ Erkek egemen toplum anlayışına karşı ilk kadın heykeltıraş: Sabiha Ziya Bengütaş] — Gaia Dergi, 2016. — 4 Ocak.</ref>.
== Өмүр баяны ==
Сабиха Зия 1904-жылы [[Стамбул|Стамбулда]] төрөлгөн<ref name=":1">[https://www.biyografya.com/en/biographies/sabiha-bengutas-25983bb5 Biyografya. Sabiha Behgütaş.]</ref><ref name=":2">{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180405180233/http://www.istanbulkadinmuzesi.org/en/sabiha-bengutas |archivedate=2018-04-05 |title=İstanbul Kadın Müzesi. Sabiha Bengütaş |url=http://www.istanbulkadinmuzesi.org/en/sabiha-bengutas |accessdate=2026-05-14}}</ref>. Анын бир сиңдиси жана агасы болгон. Сабиха ошол учурдагы Эйүптөгү Анатолия орто мектеби катары белгилүү болгон Эйюпсултан Нумуне мектебинде окуган. Кийин ал төрт жыл [[Дамаск|Дамаскта]] (ал кезде [[Осмон империясы|Осмон империясыны]]н курамындагы [[Сирия|Сирияда]]) жашаган, ал жакка атасы аскердик кызмат өтөө үчүн жиберилген.
Сирияда Сабиха Зия окуусун улантып, бир жыл француз католик мектебине барган. Үйүнө кайтып келгенден кийин анын үй-бүлөсү Бүйүкада аралына жайгашып, ал Көпрүлү Фуат-паша мектебинде орто билимин аяктаган<ref name=":1" />.
1920-жылы Сабиха Стамбул көркөм өнөр академиясынын (азыркы Мимар инан университети) сүрөт жана скульптура бөлүмдөрүндө искусствону окуй баштаган. Классындагы биринчи аял студент болгон. Анын мугалимдеринин арасында сүрөтчү Фейхаман Дуран да болгон<ref name=":1" />.
1924-жылы Сабиха Римдеги ([[Италия]]) Көркөм өнөр академиясында билим алуу үчүн мамлекеттик стипендия утуп алып, ал жерде скульптор Эрменежильдо Луппинин (1877–1937) устаканасында тажрыйба топтогон<ref name=":1" />.
Кийинчерээк Сабиха Зия дипломат жана акын Абдюльхак Хамит Тархандын небереси Шакир Эмин Бенгүташка турмушка чыккан. Ал күйөөсүн коштоп, чет өлкөлөргө көп барып турган. Жубайлар күйөөсү пенсияга чыккандан кийин Анкаранын Малтепе районунда отурукташкан. Сабиханын Нурол аттуу кызы бар<ref name=":2" />.
Сабиха Зия Бенгюташ 1992-жылдын 2-октябрында [[Анкара|Анкарада]] каза болгон<ref name=":1" />.
== Искусство ==
1925-жылы Стамбулдун Галатасарай кварталындагы көргөзмөдө Сабиха Зиянын үч бюсту көрсөтүлгөн. Кийинки жылы анын дагы үч бюсту ошол эле жерде көргөзмөгө коюлган. Анын эмгектеринин бир бөлүгү белгилүү адамдардын элестерин чагылдырган: акын Ахмет Хашимдин (1884–1933), драматург жана акын Абдүлак Хамит Тархандын (1852–1937), биринчи мусулман актрисасы Бедиа Муваххиттин (1897–1994), генерал жана мамлекеттик ишмер Али Фуат Жебесойдун (1882–1968), Түркиянын биринчи айымы Мевхибе Инөнүнүн (1897–1992) жана саясатчы Хасан Али Южелдин (1897–1961) бюсттары<ref name=":1" /><ref name=":0" />.
1938-жылы Сабиха азыркы Түркия Республикасынын негиздөөчүсү [[Мустафа Кемел Ататүрк|Мустафа Кемал Ататүрккө]] (1881–1938) жана генерал, мамлекеттик ишмер Исмет Инөнүгө (1884–1973) арналган скульптуралык эки сынакта башкы сыйлыкты жеңип алган. Ататүрктүн эстелиги мурдагы Чанкая президенттик сарайынын багына, ал эми Инөнүнүн эстелиги Муданья келишимин (1922) эскерүү үчүн Муданьяга орнотулган. Ошондой эле ал 1928-жылы Стамбулдагы Таксим аянтында тургузулган Республика монументинин үстүндө иштеп жаткан учурда италиялык скульптор Пьетро Канониканын жардамчысы болуп тажрыйба топтогон<ref name=":1" /><ref name=":0" />.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://binyaprak.com/kesfet/ilk-kadin-heykeltiras-sabiha-benguetas BinYaprak. İlk Türk Kadın Heykeltıraş: Sabiha Bengütaş]
15y2q91lmp7wuv9dvwdcmvh27eyddzm
Адам анатомиясы
0
152512
664293
649396
2026-11-01T20:06:17Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664293
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Адамийн_дегӀан_анатоми.png|thumb|280px|Адам денесинин булчуңдары.]]
'''Адам анатомиясы''' ({{lang-grc|ἀνατομή}} — ''шылуу'' {{lang-grc|ἀνά}} ''үстү'' и {{lang-grc|τομή, tomé}} — ''кесүү'') — адам организминин морфологиясын, анын органдарын жана органдар системаларын изилдөөчү анатомия илиминин бөлүмү. Адам анатомиясынын изилдөө предмети болуп адам организминин формасы жана түзүлүшү, келип чыгышы жана өнүгүшү саналат<ref>[https://hvt-journal.com/articles/download/art425/print Iryna Tehlivets. Anatomy across centuries: From ancient Greeks to modern innovations. The merit and significance of autopsies todayinnovations. The merit and significance of autopsies today]</ref><ref>[https://scispace.com/pdf/history-of-anatomy-33z6f19ppg.pdf Bangladesh Journal of Anatomy. History of Anatomy]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5380415/ Omar Habbal. The Science of Anatomy. A historical timeline]</ref>.
Адам анатомиясы медициналык жана биологиялык билим берүү тутумундагы негизги фундаменталдык илимдердин бири болуп эсептелет. Ал өзүнөн бөлүнүп чыккан антропология, адам физиологиясы, ошондой эле салыштырма анатомия, эволюциялык окуу жана генетика сыяктуу илимдер менен тыгыз байланышта. Адам анатомиясынын жалпы тирүү организмдердин анатомиясынан өзүнчө бөлүнүп чыгышы адамга мүнөздүү анатомиялык өзгөчөлүктөрдүн болушу менен гана эмес, ошондой эле адамда ой жүгүртүүнүн, аң-сезимдин жана так сүйлөө жөндөмүнүн калыптанышы менен да шартталган<ref>[https://www.medsciencegroup.us/articles/AAP-7-118.php Archives of Anatomy and Physiology. The History of Anatomy, its importance and new trends in the teaching/learning process]</ref><ref name=":0" />.
Адамдын «нормалдуу» (дени сак адамдын) организминин анатомиясы салттуу түрдө органдар системалары боюнча изилденет жана бул багыт нормалдуу (системалык) анатомия деп аталат. Мындан тышкары, адам анатомиясынын негизинде жана хирургиялык тажрыйбанын топтолушу менен топографиялык анатомия калыптанган. Ал хирургдарга адам денесинин түзүлүшүн органдар боюнча изилдөөгө, органдардын бири-бири менен, скелет менен жана башка түзүлүштөр менен болгон өз ара байланышын кароого мүмкүнчүлүк берет. Ошондой эле адам организминин түзүлүшүн анын аткарган функциялары менен байланышта караган функционалдык анатомия өнүгүп жатат. Мисалы, кан тамырлардын түзүлүшү гемодинамиканын көз карашынан, ал эми сөөктөрдүн кайра түзүлүү механизмдери аларга таасир эткен булчуңдардын функциялары менен байланышта изилденет<ref name=":0" />.
Медицинанын өнүгүшү оорулар учурунда адамдын органдарында жана органдар системаларында пайда болгон морфологиялык өзгөрүүлөрдү изилдөөчү өз алдынча илим — история бөлүнүп чыгышына өбөлгө түзгөн<ref>[https://www.massgeneral.org/pathology/about/history The General Hospital Corporation. History of Pathology]</ref><ref>[https://www.esp-pathology.org/introduction-to-pathology/ European Society of Pathology]</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231115073848/https://actamedica.lfhk.cuni.cz/media/pdf/18059694.2019.144.pdf |archivedate=2023-11-15 |title=Zdeněk Nožička. HISTORY OF PATHOLOGICAL ANATOMY IN HRADEC KRÁLOVÉ |url=https://actamedica.lfhk.cuni.cz/media/pdf/18059694.2019.144.pdf |accessdate=2026-06-08}}</ref>.
Рентгенологиянын өнүгүшү менен анатомиянын жаңы багыты — рентгеноанатомия пайда болгон. Анын изилдөө объектиси ички органдардын рентген сүрөттөрүндө чагылдырылган түзүлүшү болуп саналат. Ал эми адам денесинин сырткы формасын жана дене пропорцияларын пластикалык анатомия изилдейт.
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.youtube.com/playlist?list=PL5C6CB80EEA1D6A28 Anatomy & Physiology (UC-Berkley)]{{ref-en}}
* [https://www.bartleby.com/lit-hub/anatomy-of-the-human-body/ Bartleby.com. Anatomy of the Human Body]{{ref-en}}
{{Адамдын денеси}}
[[Категория:Адам анатомиясы]]
md3wkjjotsrl0qok5movexmb81bhokx
«Барселона» футбол клубунун 2026/2027 сезону
0
154476
664267
663764
2026-11-01T14:31:53Z
Arsensky
41251
/* Ла Лига */ 11-тур
664267
wikitext
text/x-wiki
{{Футбол клубунун сезону
| аталышы = {{желек|Испания}} Барселона
| сүрөтү =
| сүрөттүн_туурасы =
| сүрөттүн_сүрөттөмөсү =
| сезон = 2026/2027
| машыктыруучу = {{желек|Германия}} [[Ханс-Дитер Флик]]
| президент = {{желек|Испания}} [[Жоан Лапорта]]
| капитан = {{желек|Бразилия}} [[Рафинья]]
| стадион = «[[Камп Ноу]]»
| кубок 1 = [[Ла Лига]]
| орун 1 = 1-чи
| кубок 2 = Испания Кубогу
| орун 2 = 1/16 финал
| кубок 3 = [[УЕФА Чемпиондор лигасы|Чемпиондор лигасы]]
| орун 3 = [[2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы|Жалпы этап]]
| кубок 4 = Испания Суперкубогу
| орун 4 = Жарым финал
| мыкты бомбардир = {{желек|Бразилия}} [[Рафинья]] (15)
| эң көп көрүүчү = 62 055 («[[Реал Мадрид (футбол клубу)|Реал Мадрид]]», 25-октябрь 2026)
| эң аз көрүүчү = 45 838 («[[Фейеноорд]]», 9-сентябрь 2026)
| орточо көрүүчүлөр саны = 57 836
| эң ири жеңиш = «Барселона» 7:2 «[[Расинг (футболдук клуб, Сантандер)|Расинг]]»<br>«[[Элче (футбол клубу)|Элче]]» 0:5 «Барселона»<br>«[[Валенсия (футбол клубу)|Валенсия]]» 0:5 «Барселона»
| эң ири жеңилүү = «[[Пари Сен-Жермен]]» 4:2 «Барселона»
| мурунку = [[«Барселона» футбол клубунун 2025/2026 сезону|2025/26]]
| кийинки = ''2027/28''
| эскертүүлөр =
|<!-- Форма -->
| pattern_la1 = _barcelona2627h
| pattern_b1 = _barcelona2627h
| pattern_ra1 = _barcelona2627h
| pattern_sh1 = _barcelona2627h
| pattern_so1 =
| leftarm1 = 05003B
| body1 = 05003B
| rightarm1 = 05003B
| shorts1 = 05003B
| socks1 = 05003B
| pattern_la2 = _barcelona2627a
| pattern_b2 = _barcelona2627a
| pattern_ra2 = _barcelona2627a
| pattern_sh2 = _barcelona2627a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = 000000
| body2 = 000000
| rightarm2 = 000000
| shorts2 = 7F20E0
| socks2 = 000000
| pattern_la3 = _barcelona2627t
| pattern_b3 = _barcelona2627t
| pattern_ra3 = _barcelona2627t
| pattern_sh3 = _barcelona2627t
| pattern_so3 = _barcelona2627tl
| leftarm3 =
| body3 =
| rightarm3 =
| shorts3 =
| socks3 =
}}
'''2026/2027 сезон''' — «[[Барселона (футбол клубу)|Барселона]]» футбол клубунун тарыхындагы 127-сезон, жана клуб үчүн [[Испания футбол чемпионаты|Испания чемпиондугундагы]] 96-сезон болуп эсептелинет. Ошондой эле «Барса» [[Испания футбол Кубогу|Испания Кубогунда]] жана [[Испания футбол Суперкубогу|Суперкубогунда]] катышат.
Эл аралык аренада «Барселона» [[УЕФА Чемпиондор лигасы|УЕФА Чемпиондор лигасында]] күч сынашат дагы бул сезон клуб үчүн катары менен 23-чү болуп эсептелинет.
== Машыктыруучу штаб ==
{|class="wikitable"
! style="background:#004A99; color:#ebbd00; width:200px"|Кызматы
! style="background:#004A99; color:#ebbd00"|Аты
|-
|Башкы машыктыруучу||{{желек|Германия}} [[Ханс-Дитер Флик]]
|-
|rowspan=4|Башкы машыктыруучунун жардамчылары ||{{желек|Германия}} Маркус Зорг
|-
||{{желек|Германия}} Тони Тапалович
|-
||{{желек|Германия}} Хайко Вестерман
|-
||{{желек|Испания}} Арнау Бланко
|-
|Дарбазачылардын машыктыруучусу||{{желек|Испания}} Хосе Рамон де ла Фуэнте
|-
|rowspan="2"|Физикалык даярдык боюнча машыктыруучулар||{{желек|Испания}} Пепе Конде
|-
|{{желек|Германия}} Бенжамин Кугел
|}
Булак: [https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/players#coaching клубдун расмий сайты]
== Курам ==
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:95%; width:100%"
|-
!style="background: #004A99; color:#ebbd00" align=right| №
!style="background: #004A99; color:#ebbd00; max-width:1.5em" align=right| Өлкө
!style="background: #004A99; color:#ebbd00" align=right| Оюнчу
!style="background: #004A99; color:#ebbd00" align=right| Туулган күнү
!style="background: #004A99; color:#ebbd00; max-width:3.5em" align=right| Келген жылы
!style="background: #004A99; color:#ebbd00; max-width:4.5em" align=right| Келишимдин аягы
!style="background: #004A99; color:#ebbd00" align=right| Мурдагы клубу
!style="background: #004A99; color:#ebbd00; max-width:7em" align=right| Трансфердин баасы
|-
!colspan=9 style="background: #DCDCDC" align=center| Дарбазачылар
|-
| 1
| {{желек|Испания}}
| [[Жоан Гарсия]]
| {{туулган|2001|05|04}}
| 2025
| 2031
| {{желек|Испания}} [[Эспаньол]]
| €25 млн<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4288930/fc-barcelona-sign-joan-garcia|title=FC Barcelona sign Joan Garcia|date=18-6-2025|accessdate=18-6-2025|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
| 13
| {{желек|Польша}}
| [[Войцех Щенсны]]
| {{туулган|1990|04|18}}
| 2024
| 2027
| {{желек|Италия}} [[Ювентус]]
| Бекер<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/41437458/barcelona-sign-wojciech-szczesny-ter-stegen-injury|title=Barcelona sign Wojciech Szczęsny after Ter Stegen injury|date=2-10-2024|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=ESPN}}</ref>
|-
| 25
| {{желек|Хорватия}}
| [[Доминик Ливакович]]
| {{туулган|1995|01|09}}
| 2026
| 2030
| {{желек|Түркия}} [[Фенербахче]]
| €2 млн<ref name="livakovic">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4566933/dominik-livakovic-is-a-new-blaugrana-player|title=Dominik Livaković is a new blaugrana player|date=27-8-2026|accessdate=10-10-2026|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
!colspan=9 style="background: #DCDCDC" align=center| Коргоочулар
|-
| 2
| {{желек|Португалия}}
| [[Жоау Канселу]]
| {{туулган|1994|03|27}}
| 2026
| 2029
| {{желек|Сауд Арабиясы}} [[Ал-Хилал]]
| Бекер<ref name="cancelo">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4562497/joao-cancelo-a-culer-until-2029|title=João Cancelo, a culer until 2029|date=20-8-2026|accessdate=10-10-2026|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
| 3
| {{желек|Испания}}
| [[Алехандро Балде]]
| {{туулган|2003|10|18}}
| 2022
| 2028
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 5
| {{желек|Испания}}
| [[Пау Кубарси]]
| {{туулган|2007|01|22}}
| 2024
| 2029
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 12
| {{желек|Испания}}
| [[Хави Эспарт]]
| {{туулган|2007|05|21}}
| 2025
| 2030
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 15
| {{желек|Дания}}
| [[Андреас Кристенсен]]
| {{туулган|1996|04|10}}
| 2022
| 2028
| {{желек|Англия}} [[Челси (футбол клубу)|Челси]]
| Бекер<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2666783/christensen-second-signing-for-fc-barcelona|title=Christensen, second signing for FC Barcelona|date=4-7-2022|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=клубтун расмий сайты}}</ref>
|-
| 18
| {{желек|Испания}}
| [[Жерар Мартин]]
| {{туулган|2002|02|26}}
| 2023
| 2028
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 23
| {{желек|Франция}}
| [[Жюл Кунде]]
| {{туулган|1998|11|12}}
| 2022
| 2030
| {{желек|Испания}} [[Севилья (футбол клубу)|Севилья]]
| €50 млн<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/62328723|title=Jules Kounde: Barcelona agree deal with Sevilla to sign France defender|date=28-7-2022|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=[[BBC]]}}</ref>
|-
| 24
| {{желек|Испания}}
| [[Эрик Гарсия]] {{вице-капитан спорт}}
| {{туулган|2001|1|9}}
| 2021
| 2031
| {{желек|Англия}} [[Манчестер Сити]]
| Бекер<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/62328723|title=Eric Garcia: Barcelona to sign Spain centre-back from Man City|date=1-6-2021|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=[[BBC]]}}</ref>
|-
!colspan=9 style="background: #DCDCDC" align=center| Жарым коргоочулар
|-
| 4
| {{желек|Испания}}
| [[Брайан Фариньяс]]
| {{туулган|2006|2|9}}
| 2026
| 2028
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 6
| {{желек|Испания}}
| [[Гави]]
| {{туулган|2004|8|5}}
| 2021
| 2030
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 7
| {{желек|Испания}}
| [[Фермин Лопес]]
| {{туулган|2003|5|11}}
| 2023
| 2031
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 8
| {{желек|Испания}}
| [[Педри]] {{вице-капитан спорт}}
| {{туулган|2002|11|25}}
| 2020
| 2030
| {{желек|Испания}} [[Лас-Пальмас (футбол клубу)|Лас-Пальмас]]
| €5 млн<ref>{{cite web|url=https://www.standard.co.uk/sport/football/barcelona-signing-pedri-first-team-role-camp-nou-andres-iniesta-a4507046.html|title=Barcelona signing Pedri aiming for quick first-team role at Camp Nou as he reveals Andres Iniesta inspiration
|date=24-7-2020|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=The Standard}}</ref>
|-
| 16
| {{желек|Испания}}
| [[Родри]]
| {{туулган|1996|6|22}}
| 2026
| 2030
| {{желек|Англия}} [[Манчестер Сити]]
| €60 млн<ref name="rodri">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4561501/fc-barcelona-sign-rodrigo-hernandez|title=FC Barcelona sign Rodrigo Hernández|date=18-8-2026|accessdate=10-10-2025|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
| 20
| {{желек|Испания}}
| [[Дани Олмо]]
| {{туулган|1998|5|7}}
| 2024
| 2030
| {{желек|Германия}} [[РБ Лейпциг]]
| €55 млн<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/barcelona-complete-dani-olmo-signing-laliga-clubs-joint-eighth-most-expensive-signing-ever/view/news/441896|title=Barcelona complete Dani Olmo signing - LaLiga club's joint-eighth most expensive signing ever|date=9-8-2024|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=Transfermarkt}}</ref>
|-
| 21
| {{желек|Нидерланддар}}
| [[Френки де Йонг]] {{вице-капитан спорт}}
| {{туулган|1997|5|12}}
| 2019
| 2029
| {{желек|Нидерланддар}} [[Аякс (футбол клубу)|Аякс]]
| €75 млн<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/981677/barca-sign-de-jong|title=Barça sign De Jong|date=23-1-2019|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=клубтун расмий сайты}}</ref>
|-
| 22
| {{желек|Испания}}
| [[Марк Бернал]]
| {{туулган|2007|5|26}}
| 2023
| 2029
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
!colspan=9 style="background: #DCDCDC" align=center| Чабуулчулар
|-
| 9
| {{желек|Бразилия}}
| [[Габриэл Жезус]]
| {{туулган|1997|4|3}}
| 2026
| 2029
| {{желек|Англия}} [[Арсенал (футбол клубу, Лондон)|Арсенал]]
| €10 млн<ref name="jesus">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/2683853/agreement-with-bayern-munich-for-the-transfer-of-robert-lewandowski|title=Agreement with Bayern Munich for the transfer of Robert Lewandowski|date=19-7-2022|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=клубтун расмий сайты}}</ref>
|-
| 10
| {{желек|Испания}}
| [[Ламин Ямал]] {{вице-капитан спорт}}
| {{туулган|2007|7|13}}
| 2023
| 2031
|colspan="2" |''[[Барселона Атлетик|Жаштар командасы]]''
|-
| 11
| {{желек|Бразилия}}
| [[Рафинья]] {{капитан спорт}}
| {{туулган|1996|12|14}}
| 2022
| 2028
| {{желек|Англия}} [[Лидс Юнайтед]]
| €58 млн<ref>{{cite web|url=https://www.transfermarkt.com/raphinha-joins-barcelona-from-leeds-united-new-offer-for-robert-lewandowski-submitted/view/news/407728|title=Raphinha joins Barcelona from Leeds United - new offer for Robert Lewandowski submitted|date=13-7-2022|accessdate=4-6-2025|lang=en|work=Transfermarkt}}</ref>
|-
| 14
| {{желек|Германия}}
| [[Карим Адейеми]]
| {{туулган|2002|1|18}}
| 2026
| 2031
| {{желек|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]]
| €22 млн<ref name="adeyemi">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4541406/fc-barcelona-sign-karim-adeyemi|title=FC Barcelona sign Karim Adeyemi|date=23-7-2026|accessdate=10-10-2025|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
| 17
| {{желек|Англия}}
| [[Энтони Гордон]]
| {{туулган|2001|2|24}}
| 2026
| 2031
| {{желек|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]]
| €70 млн<ref name="gordon">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/news/4511134/anthony-gordon-becomes-an-fc-barcelona-player|title=Anthony Gordon becomes an FC Barcelona player|date=29-5-2026|accessdate=10-10-2025|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|-
| 19
| {{желек|Швеция}}
| [[Руни Бардагжи]]
| {{туулган|2005|11|15}}
| 2025
| 2029
| {{желек|Дания}} [[Копенгаген (футбол клубу)|Копенгаген]]
| €2.5 млн<ref>{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4308767/roony-bardghji-signs-for-fc-barcelona-until-2029|title=Roony Bardghji signs for FC Barcelona until 2029|date=14-7-2025|accessdate=16-7-2025|lang=en|work=клубдун расмий сайты}}</ref>
|}
== Трансферлер ==
=== Командага келишти ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|-
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Датасы
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |{{comment|Поз.|Позиция}}
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Оюнчу
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Клубтан
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Суммасы
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Булак
|-
|rowspan=2|1-июль 2026
|Чаб
|{{желек|Англия}} [[Энтони Гордон]]
|{{желек|Англия}} [[Ньюкасл Юнайтед]]
|€70+10 млн
|<ref name="gordon"/>
|-
|Чаб
|{{желек|Египет}} [[Хамза Абделкарим]]
|{{желек|Египет}} [[Ал-Ахли (футбол клубу, Каир)|Ал-Ахли]]
|€1.5+3.5 млн
|<ref name="hamza">{{cite web|lang=en|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/4525479/hamza-abdelkarim-blaugrana-until-2029 |title=Hamza Abdelkarim, blaugrana until 2029 |work=клубдун расмий сайты |date=2026-6-23 |accessdate=2026-6-23 |archive-date=7 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260907094457/https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/4525479/hamza-abdelkarim-blaugrana-until-2029 |url-status=live}}</ref>
|-
|23-июль 2026
|Чаб
|{{желек|Германия}} [[Карим Адейеми]]
|{{желек|Германия}} [[Боруссия Дортмунд]]
|€22+7 млн
|<ref name="adeyemi"/>
|-
|31-июль 2026
|Чаб
|{{желек|Бельгия}} [[Жесси Бисиву]]
|{{желек|Бельгия}} [[Брүгге (футбол клубу)|Брүгге]]
|€8.5 млн
|<ref name="bisiwu">{{cite web|url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4550693/fc-barcelona-sign-jesse-bisiwu |title=FC Barcelona sign Jesse Bisiwu |date=2026-7-31 |lang=en |accessdate=2026-7-31 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=6 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260806092343/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4550693/fc-barcelona-sign-jesse-bisiwu |url-status=live}}</ref>
|-
|18-август 2026
|ЖК
|{{желек|Испания}} [[Родри]]
|{{желек|Англия}} [[Манчестер Сити]]
|€60+15 млн
|<ref name="rodri"/>
|-
|20-август 2026
|Корг
|{{желек|Португалия}} [[Жоау Канселу]]
|{{желек|Сауд Арабиясы}} [[Ал-Хилал]]
|Бекер
|<ref name="cancelo"/>
|-
|27-август 2026
|Дар
|{{желек|Хорватия}} [[Доминик Ливакович]]
|{{желек|Түркия}} [[Фенербахче]]
|€2+2 млн
|<ref name="livakovic"/>
|-
|1-сентябрь 2026
|Чаб
|{{желек|Бразилия}} [[Габриэл Жезус]]
|{{желек|Англия}} [[Арсенал (футбол клубу, Лондон)|Арсенал]]
|€10+4 млн
|<ref name="jesus"/>
|}
=== Командадан кетишти ===
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|-
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Датасы
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |{{comment|Поз.|Позиция}}
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Оюнчу
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Клубка
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Суммасы
! style="background:#004A99; color:#ebbd00" |Булак
|-
|rowspan=3|1-июль 2026
|Чаб
|{{желек|Польша}} [[Роберт Левандовски]]
|{{желек|АКШ}} [[Чикаго Файр]]
|Келишимдин аякташы
|<ref>{{cite web |date=16 May 2026 |title=Robert Lewandowski leaving FC Barcelona at the end of the season |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4504409/robert-lewandowski-leaving-fc-barcelona-at-the-end-of-the-season |lang=en |accessdate=19 May 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=5 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260805055116/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4504409/robert-lewandowski-leaving-fc-barcelona-at-the-end-of-the-season |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260805055116/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4504409/robert-lewandowski-leaving-fc-barcelona-at-the-end-of-the-season |archivedate=2026-08-05}}</ref>
|-
|Дар
|{{желек|Испания}} [[Иньяки Пенья]]
|{{желек|Грекия}} [[Панатинаикос]]
|€3 млн
|<ref name="peña">{{cite web |date=23 June 2026 |title=Agreement for the transfer of Iñaki Peña |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4525482/agreement-for-the-transfer-of-inaki-pena |accessdate=23 June 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=23 June 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260623155521/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4525482/agreement-for-the-transfer-of-inaki-pena |url-status=live |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260623155521/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4525482/agreement-for-the-transfer-of-inaki-pena |archivedate=2026-06-23 }}</ref>
|-
|Чаб
|{{желек|Испания}} [[Ансу Фати]]
|{{желек|Франция}} [[Монако (футбол клубу)|Монако]]
|€11 млн
|<ref name="fati">{{cite web |date=30 June 2026 |title=Ansu Fati joins AS Monaco |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4528731/ansu-fati-joins-as-monaco |accessdate=30 June 2026 |work=клубдун расмий сайты |lang=en |archive-date=30 July 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260730031821/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4528731/ansu-fati-joins-as-monaco |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260730031821/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4528731/ansu-fati-joins-as-monaco |archivedate=2026-07-30}}</ref>
|-
|4-август 2026
|Дар
|{{желек|Германия}} [[Марк-Андре тер Штеген]]
|{{желек|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубу)|Аякс]]
|Ижара
|<ref name="ter stegen">{{cite web |lang=en |date=4 August 2026 |title=Ter Stegen loaned to Ajax |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4550198/ter-stegen-loaned-to-ajax |accessdate=4 August 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=5 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260805194856/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4550198/ter-stegen-loaned-to-ajax |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260805194856/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4550198/ter-stegen-loaned-to-ajax |archivedate=2026-08-05}}</ref>
|-
|10-август 2026
|Корг
|{{желек|Уругвай}} [[Роналд Араухо]]
|{{желек|Англия}} [[Ливерпуль (футбол клубу)|Ливерпуль]]
|Ижара
|<ref name="araujo">{{cite web |lang=en |date=10 August 2026 |title=Ronald Araujo loaned to Liverpool FC |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556283/ronald-araujo-loaned-to-liverpool-fc |accessdate=11 August 2026 |work=клубдун расмий сайты}} {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|15-август 2026
|Чаб
|{{желек|Испания}} [[Ферран Торрес]]
|{{желек|Франция}} [[Пари Сен-Жермен]]
|€48.5 млн
|<ref name="torres">{{cite web |lang=en |date=15 August 2026 |title=Agreement with Paris Saint-Germain for the transfer of Ferran Torres |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4559667/agreement-with-paris-saint-germain-for-the-transfer-of-ferran-torres |accessdate=15 August 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=15 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260815123145/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4559667/agreement-with-paris-saint-germain-for-the-transfer-of-ferran-torres |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260815123145/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4559667/agreement-with-paris-saint-germain-for-the-transfer-of-ferran-torres |archivedate=2026-08-15}}</ref>
|-
|17-август 2026
|Корг
|{{желек|Испания}} [[Жофре Торрентс]]
|{{желек|Нидерланд}} [[Аякс (футбол клубу)|Аякс]]
|€6 млн
|<ref name="torrents">{{cite web |lang=en |date=17 August 2026 |title=Agreement with Ajax for the transfer of Jofre Torrents |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556728/agreement-with-ajax-for-the-transfer-of-jofre-torrents |accessdate=17 August 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=17 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260817211703/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556728/agreement-with-ajax-for-the-transfer-of-jofre-torrents |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260817211703/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556728/agreement-with-ajax-for-the-transfer-of-jofre-torrents |archivedate=2026-08-17}}</ref>
|-
|21-август 2026
|ЖК
|{{желек|Испания}} [[Томми Маркес]]
|{{желек|Португалия}} [[Брага (футбол клубу)|Брага]]
|€11+1 млн
|<ref name="tommy">{{cite web |lang=en |date=21 August 2026 |title=Tommy Marqués moves to S.C. Braga |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4563908/tommy-marques-moves-to-sc-braga |accessdate=21 August 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=21 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260821171520/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4563908/tommy-marques-moves-to-sc-braga |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260821171520/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4563908/tommy-marques-moves-to-sc-braga |archivedate=2026-08-21}}</ref>
|-
|29-август 2026
|Корг
|{{желек|Испания}} [[Эктор Форт]]
|{{желек|Испания}} [[Реал Сосьедад]]
|€8.5 млн
|<ref name="fort">{{cite web |lang=en |date=29 August 2026 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4568488/hector-fort-transferred-to-real-sociedad |title=Héctor Fort transferred to Real Sociedad |accessdate=29 August 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=29 August 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260829230751/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4568488/hector-fort-transferred-to-real-sociedad |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260829230751/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4568488/hector-fort-transferred-to-real-sociedad |archivedate=2026-08-29}}</ref>
|-
|rowspan=3|1-сентябрь 2026
|ЖК
|{{желек|Испания}} [[Гилье Фернандес]]
|{{желек|Испания}} [[Мальорка (футбол клубу)|Мальорка]]
|€2.2 млн
|<ref name="guille">{{cite web |lang=en |date=1 September 2026 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/4570301/agreement-with-rcd-mallorca-for-the-transfer-of-guille-fernandez |title=Agreement with RCD Mallorca for the transfer of Guille Fernández |accessdate=1 September 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=1 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260901223546/https://www.fcbarcelona.com/en/football/barca-b/news/4570301/agreement-with-rcd-mallorca-for-the-transfer-of-guille-fernandez |url-status=live}}</ref>
|-
|Корг
|{{желек|Испания}} [[Альваро Кортес]]
|{{желек|Бельгия}} [[Антверпен (футбол клубу)|Антверпен]]
|€3.5 млн
|<ref name="alvaro">{{cite web |lang=en |date=1 September 2026 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4570297/agreement-with-royal-antwerp-for-the-transfer-of-alvaro-cortes |title=Agreement with Royal Antwerp for the transfer of Álvaro Cortés |accessdate=1 September 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=2 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902013306/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4570297/agreement-with-royal-antwerp-for-the-transfer-of-alvaro-cortes |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260902013306/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4570297/agreement-with-royal-antwerp-for-the-transfer-of-alvaro-cortes |archivedate=2026-09-02}}</ref>
|-
|ЖК
|{{желек|Испания}} [[Марк Касадо]]
|{{желек|Испания}} [[Депортиво Ла-Корунья]]
|Ижара
|<ref name="casado">{{cite web |lang=en |date=1 September 2026 |url=https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4570290/marc-casado-loaned-to-deportivo-a-coruna |title=Marc Casadó loaned to Deportivo A Coruña. |accessdate=1 September 2026 |work=клубдун расмий сайты |archive-date=2 September 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260902013942/https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4570290/marc-casado-loaned-to-deportivo-a-coruna |url-status=live}}</ref>
|}
== Сезон алдындагы жана достук беттештер ==
{{legend2|#CCFFCC|Жеңиш|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#FFFFCC|Тең чыгуу|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|#FFCCCC|Утулуу (жеңилүү)|border=1px solid #AAAAAA}}
{{Football box collapsible
|round = Достук оюн
|date = 24-июль 2026
|time = 20:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score = 4:1
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4546260/training-continues-against-europa
|team2 = {{желек|Испания}} [[Европа (футбол клубу)|Европа]]
|goals1 =
Диарра {{гол|13}}<br>
Форт {{гол|29}}<br>
Тункара {{гол|48}}<br>
Гонсалес {{гол|58}}
|goals2 =
Рибейро {{гол|42}}
|stadium = Жоан Гампер атындагы спорттук комплекси
|location = [[Сан-Жоан-Деспи]], Испания
|attendance = 0
|referee = {{желек|Испания}} Жерар Руис Риу
|result = W
|note = Оюн көрүүчүлөр жок өттү.
}}
{{Football box collapsible
|round = Достук оюн
|date = 31-июль 2026
|time = 19:45 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = [[Бирмингем Сити]] {{желек|Англия}}
|score = 2:2
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/matches/135762/birmingham-city-fc-barcelona-friendly-2026-2027
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
Приске {{гол|31}}<br>
Солис {{гол|68}}
|goals2 =
Абделкарим {{гол|42|пен.|60}}
|stadium = «Сент-Эндрюс»
|penalties1 =
Райт {{пенгол}}<br>
Васкес {{пенжаза басуу}}<br>
Лэрд {{пенгол}}<br>
Робинсон {{пенжаза басуу}}<br>
Робертс {{пенгол}}
|penaltyscore = 3:2
|penalties2 =
{{пенгол}} Кортес<br>
{{пенжаза басуу}} Бардагжи<br>
{{пенжаза басуу}} Пескер<br>
{{пенгол}} Г. Фернандес<br>
{{пенжаза басуу}} Фариньяс
|location = [[Бирмингем]], Англия
|attendance = 28 366
|referee = {{желек|Англия}} Фарай Халлам
|result = D
}}
{{Football box collapsible
|round = Фриули-Венеция-Жулия Кубогу
|date = 8-август 2026
|time = 21:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score = 1:0
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556439/second-in-the-triangular
|team2 = {{желек|Англия}} [[Ноттингем Форест]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|45|пен.}}
|goals2 =
|stadium = «Стадио Фриули»
|location = [[Удине]], Италия
|attendance =
|referee = {{желек|Италия}} Мишель Маккорин
|result = W
|note = Оюн 45 мүнөт эле ойнолду.
}}
{{Football box collapsible
|round = Фриули-Венеция-Жулия Кубогу
|date = 8-август 2026
|time = 22:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Удинезе (футбол клубу)|Удинезе]] {{желек|Италия}}
|score = 1:0
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4556439/second-in-the-triangular
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
Байо {{гол|45}}
|goals2 =
|stadium = «Стадио Фриули»
|location = [[Удине]], Италия
|attendance =
|referee = {{желек|Италия}} Франческо Заго
|result = L
|note = Оюн 45 мүнөт эле ойнолду.
}}
{{Football box collapsible
|round = Достук оюн
|date = 16-август 2026
|time = 16:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Базель (футбол клубу)|Базель]] {{желек|Швейцария}}
|score = 2:5
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/matches/140387/fc-basel-fc-barcelona-friendly-2026-2027
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
Дукуре {{гол|43}}<br>
Олаигбе {{гол|84|пен.}}
|goals2 =
Адейеми {{гол|34}}<br>
Абделкарим {{гол|49}}<br>
Ламин Ямал {{гол|81|пен.}}<br>
Бисиву {{гол|89||90+1}}
|stadium = «Сент-Якоб Парк»
|location = [[Базель]], Швейцария
|attendance =
|referee = {{желек|Швейцария}} Аноен Канагасингам
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = Жоан Гампер Кубогу
|date = 19-август 2026
|time = 20:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score = 2:1
|report = https://www.fcbarcelona.com/en/football/first-team/news/4562739/fc-barcelona-2-1-al-ahly-gamper-stays-at-home
|team2 = {{желек|Египет}} [[Ал-Ахли (футбол клубу, Каир)|Ал-Ахли]]
|goals1 =
Абделкарим {{гол|29}}<br>
Рафинья {{гол|45|пен.}}<br>
Гордон {{пенжаза басуу}} <small>90+1'</small>
|goals2 =
Зизо {{гол|51}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]], Испания
|attendance = 54 224
|referee = {{желек|Испания}} Карлос Муньис Руис
|result = W
}}
== Мелдештер ==
=== Жалпы көрсөткүчтөр ===
{{Fb overview
|c=4
|c1=[[Ла Лига]] |fm1=23-август 2026 |lm1=28-30-май 2027 |sr1=1-оюн күнү |fp1=''билине элек'' |w1=10 |d1=0 |l1=1 |f1=46 |a1=12
|c2=[[Испания улуттук футбол Кубогу|Испания Кубогу]] |fm2=15-17-декабрь 2026 |lm2=''билине элек'' |sr2=1/16 финал |fp2=''билине элек'' |w2=0 |d2=0 |l2=0 |f2=0 |a2=0
|c3=[[Испания футбол Суперкубогу|Испания Суперкубогу]] |fm3=2-февраль 2027 |lm3=февраль 2027 |sr3=Жарым финал |fp3=''билине элек'' |w3=0 |d3=0 |l3=0 |f3=0 |a3=0
|c4=[[УЕФА Чемпиондор лигасы]] |fm4=9-сентябрь 2026 |lm4=''билине элек'' |sr4=Жалпы этап |fp4=''билине элек'' |w4=2 |d4=0 |l4=1 |f4=11 |a4=6
|u=1-ноябрь 2026
|s=[https://www.sofascore.com/football/team/barcelona/2817 Sofascore]
}}
=== Ла Лига ===
==== Мелдештеги көрсөткүчтөр ====
{{Fb_rs|hw=5|hd=0|hl=1|hgf=24|hga=7|aw=5|ad=0|al=0|agf=22|aga=5}}
==== Турлар боюнча жыйынтык ====
{{#invoke:sports rbr table|table|legendpos=b
| updated=2026-жылдын 1-ноябрь
| header=Тур
| label1=Талаа
| rnd2=1<sup>1</sup>
| rnd1=2
| res1=К/Ү/Ү/К/К/Ү/К/Ү/К/Ү/Y/К/Ү
| label2=Жыйынтык
| res2=Ж/Ж/Ж/Ж/Ж/Ж/Ж/Ж/Ж/У/Ж
| label3=Орун
| pos3=4/1/1/1/1/1/1/1/1/1/1
| label4=Упайлар
| pos4=3p/6p/9p/12p/15p/18p/21p/24p/27p/27p/30p
| color_Ж=green2|text_Ж=Жеңиш
| color_Т=yellow2|text_Т=Тең чыгуу
| color_У=red2|text_У=Утулуу (жеңилүү)
| text_Ү=Үйдө|text_К=Конокто
| color_1=gold |color_2–4=green1|color_5=blue1|color_6=yellow1|color_18–20=red1
| source=[https://www.laliga.com/en-GB/laliga-easports/standing Ла Лига]
}}
<sup>'''1'''</sup> 1-турдун оюну оюнчулар [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатынына]] катышкандыктан жана мелдештин кеч бүткөнүнө байланыштуу алдыга жылдырылган.
==== Оюндар ====
{{Football box collapsible
|round = 2
|date = 23-август 2026
|time = 21:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Элче (футбол клубу)|Элче]]
|score = 0:5
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-elche-cf-fc-barcelona-2
|team2 = Барселона
|goals1 =
|goals2 =
Рафинья {{гол|14|пен.|67}}<br>
Адейеми {{гол|45+3}}<br>
Фермин {{гол|71||79}}
|stadium = «Мартинес Валеро»
|location = [[Элче]]
|attendance = 30 704
|referee = Алехандро Кинтеро Гонсалес
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 1
|date = 27-август 2026
|time = 21:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона
|score = 2:0
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-athletic-club-1
|team2 = [[Атлетик Билбао]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|37}}<br>
Фермин {{гол|82}}
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 59 326
|referee = Мигел Анхел Ортис Ариас
|result = W
|note = 1-турдун оюну оюнчулар [[2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты|2026 Дүйнө чемпионатынына]] катышкандыктан жана мелдештин кеч бүткөнүнө байланыштуу алдыга жылдырылган.
}}
{{Football box collapsible
|round = 3
|date = 31-август 2026
|time = 21:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона
|score = 5:2
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-rayo-vallecano-3
|team2 = [[Райо Вальекано]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|19||71}}<br>
Ламин Ямал {{гол|21||90}}<br>
Лежон {{гол|51|авт.}}
|goals2 =
Камельо {{гол|12||59}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 57 768
|referee = Франсиско Хосе Эрнандес Маэсо
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 4
|date = 6-сентябрь 2026
|time = 16:15 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Валенсия (футбол клубу)|Валенсия]]
|score = 0:5
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-valencia-cf-fc-barcelona-4
|team2 = Барселона
|goals1 =
|goals2 =
Ламин Ямал {{гол|6||84}}<br>
Фермин {{гол|22}}<br>
Рафинья {{гол|50}}<br>
Педри {{гол|79}}
|stadium = «Месталья»
|location = [[Валенсия (Испания)|Валенсия]]
|attendance = 47 319
|referee = Исидро Диас де Мера Эскудерос
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 5
|date = 13-сентябрь 2026
|time = 16:15 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Леванте (футбол клубу)|Леванте]]
|score = 2:4
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-levante-ud-fc-barcelona-5
|team2 = Барселона
|goals1 =
Ромеро {{гол|79}}<br>
Бруже {{гол|88}}
|goals2 =
Эспарт {{гол|5}}<br>
Ламин Ямал {{гол|19||48|пен.}}<br>
Адейеми {{гол|90+3}}
|stadium = «Сьюдад де Валенсия»
|location = [[Валенсия (Испания)|Валенсия]]
|attendance = 23 630
|referee = Хон Андер Гонсалес Эстебан
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 6
|date = 16-сентябрь 2026
|time = 21:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона
|score = 7:2
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-r-racing-club-6
|team2 = [[Расинг (футболдук клуб, Сантандер)|Расинг]]
|goals1 =
Канселу {{гол|8}}<br>
Рафинья {{гол|25|пен.|42||67|пен.}}<br>
Вильялибре {{гол|36|авт.}}<br>
Ламин Ямал {{пенжаза басуу}} {{small|45'}}, {{гол|89}}<br>
Жезус {{гол|79}}
|goals2 =
Гейе {{гол|30}}<br>
Забири {{гол|65}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 50 568
|referee = Хосе Луис Мунуэра Монтеро
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 7
|date = 19-сентябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Севилья (футболдук клуб)|Севилья]]
|score = 1:3
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-sevilla-fc-fc-barcelona-7
|team2 = Барселона
|goals1 =
Фофана {{гол|19}}
|goals2 =
Рафинья {{гол|22||52||69}}
|stadium = «Рамон Санчес Писхуан»
|location = [[Севилья]]
|attendance = 41 145
|referee = Хуан Мартинес Мунуэра
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 8
|date = 10-октябрь 2026
|time = 18:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона
|score = 3:0
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-getafe-cf-8
|team2 = [[Хетафе]]
|goals1 =
Гордон {{гол|2}}<br>
Жезус {{гол|30}}<br>
Кунде {{гол|73}}
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 59 463
|referee = Хесус Хил Мансано
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 9
|date = 17-октябрь 2026
|time = 18:30 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Реал Бетис]]
|score = 2:5
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-real-betis-fc-barcelona-9
|team2 = Барселона
|goals1 =
Гомес {{гол|27}}<br>
Абде {{гол|53}}<br>
Бернал {{КАК|1|54}}
|goals2 =
Ламин Ямал {{гол|10}}<br>
Родри {{гол|41}}<br>
Жезус {{гол|51}}<br>
Эрик Гарсия {{гол|62}}<br>
Олмо {{гол|81}}
|stadium = «Ла Картуха»
|location = [[Севилья]]
|attendance = 66 924
|referee = Рикардо де Бургос Бенгоэчеа
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 10
|date = 25-октябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона
|score = 1:2
|report = https://www.laliga.com/en-GB/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-real-madrid-10
|team2 = [[Реал Мадрид (футбол клубу)|Реал Мадрид]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|61}}
|goals2 =
Мбаппе {{гол|41||87}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 62 055
|referee = Хуан Мартинес Мунуэра Монтеро
|result = L
}}
{{Football box collapsible
|round = 11
|date = 31-октябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона
|score = 6:1
|report = https://www.laliga.com/en-ES/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-deportivo-alaves-11
|team2 = [[Алавес (футбол клубу)|Алавес]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|8||41}}<br>
Фермин {{гол|23}}<br>
Ламин Ямал {{гол|46||64}}<br>
Гордон {{гол|81}}
|goals2 =
Мариано Диас {{гол|84}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance = 53 523
|referee = Адриан Кордеро Вега
|result = W
}}
{{Football box collapsible
|round = 12
|date = 8-ноябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = [[Атлетико Мадрид]]
|score =
|report = https://www.laliga.com/en-ES/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-atletico-de-madrid-fc-barcelona-12
|team2 = Барселона
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «Рияд Эйр Метрополитано»
|location = [[Мадрид]]
|attendance =
|referee =
|result =
}}
{{Football box collapsible
|round = 13
|date = 22-ноябрь 2026
|time = 14:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона
|score =
|report = https://www.laliga.com/en-ES/match/temporada-2026-2027-laliga-ea-sports-fc-barcelona-villarreal-cf-13
|team2 = [[Вильярреал]]
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]]
|attendance =
|referee =
|result =
}}
=== Испания Суперкубогу ===
Испания Суперкубогу 2027-жылдын 2-февральдан 6-февральга чейин [[Түркия|Түркиянын]] борбору [[Стамбул]] шаарында өтөт. Мелдеште «Барселона» 2025/26 Ла Лиганын чемпиону катары катышат жана 2025/26 Испания Кубогунун финалисти «[[Атлетико Мадрид]]» менен ойнойт. Андан тышкары мелдеште «[[Реал Сосьедад]]» (2025/26 Испания Кубогунун жеңүүчүсү) жана «[[Реал Мадрид]]» (2025/26 Ла Лиганын вице-чемпиону) катышышат.
«Барса» бул мелдешти 16 жолу жеңген (рекорд) жана акыркы төрт жылда үч жолу чемпион болгон.
{{Football box collapsible
|round = Жарым финал
|date = 2-февраль 2027
|time = 22:00 [[UTC+03:00|UTC+3]]
|team1 = Барселона
|score =
|report =
|team2 = [[Атлетико Мадрид]]
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «Фенербахче Шүкрү Саражоглу»
|location = [[Стамбул]], Түркия
|attendance =
|referee =
|result =
}}
=== Испания Кубогу ===
«Барселона» Испания Кубогун 1/16 финал этабынан баштайт. Алгачкы оюн 2026-жылдын декабрь айында өтөт.
=== УЕФА Чемпиондор лигасы ===
{{Негизги макала|2026/2027 УЕФА Чемпиондор лигасы}}
==== Жалпы этап ====
Жалпы этаптын чучукулагы 2026-жылдын 27-август күнү тартылды<ref>{{cite news |url=https://www.uefa.com/news-media/news/02a0-1f71bdf70a9a-b6067bd647f2-1000--2026-european-football-calendar-match-and-draw-dates-for-all/ |title=2026 European football calendar: Dates for all UEFA competitions, draws and events |publisher=UEFA |lang=en |date=2026-5-9 |accessdate=2026-5-9 |archive-date=9 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260309032310/https://www.uefa.com/news-media/news/02a0-1f71bdf70a9a-b6067bd647f2-1000--2026-european-football-calendar-match-and-draw-dates-for-all/ |url-status=live}}</ref>.
{{:2026/2027 УЕФА Чемпиондор лигасы|transcludesection=Table|showteam=BAR}}
{{#invoke:sports rbr table|table|legendpos=b
| updated=2026-жылдын 21-октябрь
| header=Тур
| label1=Талаа
| res1=Ү/К/К/Ү/К/Ү/К/Ү
| label2=Жыйынтык
| res2=Ж/Ж/У
| label3=Орун
| pos3=3/2/8
| label4=Упайлар
| pos4=3p/6p/6p
| color_Ж=green1|text_Ж=Жеңиш
| color_Т=yellow1|text_Т=Тең чыгуу
| color_У=red1|text_У=Утулуу (жеңилүү)
| text_Ү=Үйдө|text_К=Конокто
| color_1-8=green1|color_9-16=blue1|color_17-24=blue2
| source=[https://www.uefa.com/uefachampionsleague/fixtures-results/ УЕФА]
}}
===== Оюндар =====
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 1
|date = 9-сентябрь 2026
|time = 18:45 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score = 5:1
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049561/
|team2 = {{желек|Нидерланд}} [[Фейеноорд]]
|goals1 =
Рафинья {{гол|3||57}}<br>
Адейеми {{гол|22}}<br>
Ламин Ямал {{гол|77}}<br>
Жезус {{гол|85}}
|goals2 =
Стейн {{гол|82}}
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]], Испания
|attendance = 45 838
|referee = {{желек|Германия}} Свен Яблонски
|result = W
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 2
|date = 13-октябрь 2026
|time = 22:00 [[UTC+03:00|UTC+3]]
|team1 = [[Галатасарай]] {{желек|Түркия}}
|score = 1:4
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049576/
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
Батраков {{гол|28}}
|goals2 =
Канселу {{гол|43}}<br>
Фермин {{гол|50}}<br>
Гордон {{гол|53}}<br>
Адейеми {{гол|65}}
|stadium = «Рамс Парк»
|location = [[Стамбул]], Түркия
|attendance = 49 623
|referee = {{желек|Италия}} Марко Гуида
|result = W
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 3
|date = 20-октябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+02:00|UTC+2]]
|team1 = [[Пари Сен-Жермен]] {{желек|Франция}}
|score = 4:2
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049589/
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
Дуэ {{гол|38}}<br>
Л. Эрнандес {{гол|72}}<br>
Витинья {{гол|81}}<br>
Руис {{гол|86}}
|goals2 =
Эспарт {{гол|55}}<br>
Ламин Ямал {{гол|79}}
|stadium = «Парк де Пренс»
|location = [[Париж]], Франция
|attendance = 47 221
|referee = {{желек|Англия}} Майкл Оливер
|result = L
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 4
|date = 3-ноябрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score =
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049607/
|team2 = {{желек|Англия}} [[Астон Вилла]]
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]], Испания
|attendance =
|referee =
|result =
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 5
|date = 25-ноябрь 2026
|time = 21:45 [[UTC+04:00|UTC+4]]
|team1 = [[Сабах (футбол клубу)|Сабах]] {{желек|Азербайжан}}
|score =
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049642/
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = Олимпиадалык
|location = [[Баку]], Азербайжан
|attendance =
|referee =
|result =
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 6
|date = 8-декабрь 2026
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score =
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049644/
|team2 = {{желек|Англия}} [[Манчестер Сити]]
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]], Испания
|attendance =
|referee =
|result =
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 7
|date = 20-январь 2027
|time = 20:00 [[UTC+00:00|UTC+0]]
|team1 = [[Спортинг (футбол клубу, Лиссабон)|Спортинг]] {{желек|Португалия}}
|score =
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049670/
|team2 = {{желек|Испания}} Барселона
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «Жозе Алваладе»
|location = [[Лиссабон]], Португалия
|attendance =
|referee =
|result =
}}
{{#invoke:Football box collapsible|main
|round = 8
|date = 27-январь 2027
|time = 21:00 [[UTC+01:00|UTC+1]]
|team1 = Барселона {{желек|Испания}}
|score =
|report = https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2049684/
|team2 = {{желек|Италия}} [[Комо 1907|Комо]]
|goals1 =
|goals2 =
|stadium = «[[Камп Ноу]]»
|location = [[Барселона]], Испания
|attendance =
|referee =
|result =
}}
== Булактар ==
{{булактар|2}}
[[Категория:«Барселона» футбол клубунун сезондору|2026/2027]]
sj2cc7yna4sjibhv0vd07wwlx1ba7nj
Талкуу:Миучча Прада
1
154603
664374
662906
2026-11-02T10:22:27Z
Сайкал 11б
49378
Сайкал 11б "[[Колдонуучунун баарлашуулары:Сайкал 11б]]" барагын "[[Талкуу:Миучча Прада]]" деп кайра атады: Колдонуучу барагындагы которулган макаланы негизги мейкиндикке көчүрүү.
662906
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:05, 16 октябрь 2026 (UTC)
1cdkzcxra3ccqz7k59kkfd39hgkroq2
Мэги Элизабет
0
154858
664371
663841
2026-11-02T10:02:14Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664371
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Lizzie Magie - My Betrothed, and Other Poems.jpg|thumb|Мэги Элизабет]]
'''Элизабет «Лиззи» Ж. Филлипс''' (кыз кезиндеги фамилиясы — Маги) — америкалык оюн дизайнери, жазуучу, [http://Феминизм феминист] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} жана георгист болгон. Ал «Монополия» (Monopoly) оюнунун башаты болгон «The Landlord’s Game» оюнун ойлоп тапкан.
== Өмүр баяны ==
Ал 1866-жылы [[Иллинойс]] штатындагы Кантон шаарында төрөлгөн. Ал экономист Генри Жорждун жолдоочусу болгон.
== «Монополия» оюнунун ойлоп табылышы ==
[[Мэриленд (штат)|Мэриленд]] штатынын Брентвуд шаарында жашап жүргөн кезинде, Мэги ойлоп тапкан жана «Жер ээсинин оюну» (The Landlord's Game) деп аталган оюн анын досторунун арасында популярдуу болуп калган. Ошол мезгилде Мэги өзүнүн үстөл оюнун патенттөөгө алгачкы аракетин жасап, 1903-жылы 23-мартта Америка Кошмо Штаттарынын Патенттер жана соода белгилери боюнча ведомствосуна арыз тапшырган.
Бул оюн жерге болгон монополия алып келген жагымсыз экономикалык кесепеттерди жана жер салыгы аларды чечүүгө кандайча жардам бере аларын көрсөтүү үчүн түзүлгөн. 1904-жылдын 5-январында Магиге АКШнын № 748 626 патент берилген.
1906-жылы ал Чикагого көчүп барган. Ошол эле жылы ал башка георгисттер менен биргеликте "The Landlord's Game" ("Жер ээсинин оюну") аттуу оюндун алгачкы версиясын чыгаруу үчүн "Economic Game Co." компаниясын негиздеген. 1910-жылы Мэги Альберт Филлипске турмушка чыккан, ал эми "Parker Brothers" компаниясы анын "Mock Trial" ("Жалган сот") аттуу күлкүлүү карта оюнун басып чыгарган. 1912-жылы "The Landlord's Game" оюну Шотландияда "Newbie Game Co." тарабынан "Brer Rabbit and Brer Fox" ("Коён байке жана Түлкү байке") деген аталыш менен жарык көргөн. Оюндун эрежелеринде ал британ патенти менен корголгону айтылганына карабастан, чындыгында андай болгонун тастыктаган эч кандай далил жок.
Мэги жана анын жолдошу АКШнын Чыгыш жээгине кайтып келип, 1924-жылы оюндун кайра иштелип чыккан версиясына патент алышкан (АКШ патенти № 1,509,312). Анын баштапкы патентинин мөөнөтү 1921-жылы эле бүтүп калгандыктан, бул аракет оюнга болгон укугун кайтарып алуу аракети болгон. Ал кезде оюн ар кандай колледждерде ойнолуп, студенттер анын өздөрү жасаган версияларын ойлоп табышкан эле. 1932-жылы Вашингтондо жайгашкан "Adgame" компаниясы оюндун экинчи версиясын — "Landlord’s Game" ("Жер ээсинин оюну") деген аталыштагы оюнду чыгарган. Бул, кыязы, Мэгинин оюнду өз каражаты менен жарыялоо боюнча дагы бир аракети болгон. Чындыгында, бул версия өз ичине эки оюнду камтыган: анда "Prosperity" ("Гүлдөп өнүгүү") деп аталган оюн үчүн кошумча эрежелер да бар эле.
1936-жылы Вашингтон гезиттеринин биринде Мэги менен болгон маек жарык көрүп, анда ал «Parker Brothers» компаниясын бир аз сындаган; мунун артынан компания анын дагы эки оюнун чыгарууга макул болгон.
1937-жылы Parker Brothers компаниясы Мэги жараткан акыркы оюндарды — *Bargain Day* жана *King’s Men* оюндарын — чыгарган, ал эми 1939-жылы *The Landlord’s Game* оюнунун үчүнчү версиясы жарык көргөн. *Bargain Day* оюнунда оюнчулар универмагда соода кылып жатып бири-бири менен атаандашса, *King’s Men* — абстракттуу стратегиялык оюн болуп саналат. Parker Brothers чыгарган *The Landlord’s Game* оюнунун нускаларынан өтө азы гана сакталып калган, ал эми *Bargain Day* менен *King’s Men* оюндарын табуу бир аз жеңилирээк.
Мэгги 1948-жылы Вирджиния штатынын Арлингтон шаарында каза болгон.
== Адабият ==
* Уолш, Тим. «Оюн жаратуучулар: Эскирбес оюнчуктардын таң калыштуу келип чыгышы». — Keys Publishing, 2004. — ISBN 0-9646973-4-3.
* Садовски, Дэвид («Кларенс Б. Дарвин» каймана аты менен). «"Go" талаасынан өтүү: "Монополия" оюнунун алгачкы мезгили, 1933–37-жылдар». — Folkopoly Press, 2006.
== Шилтемелер ==
*[https://web.archive.org/web/20250911100230/https://lvtfan.typepad.com/lvtfans_blog/2011/01/lizzie-magie-1902-commentary-the-landlords-game.html Lizzie Magie’s commentary on The Landlords' Game] as it appeared in «The Single Tax Review» of autumn 1902.
* [https://web.archive.org/web/20051210075156/http://www.adena.com/adena/mo/mo13.htm The story of Lizzie Magie and Parker Brothers]
* [http://www.washingtoncitypaper.com/articles/40553/straight-dope-monopolys-anti-capitalist-origins/ The Straight Dope: Monopoly’s Anti-Capitalist Origins]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Арип боюнча жазуучулар]]
hwoxuxqixrerafvlqugyq0kt94is45y
Ким ю джон
0
154892
664344
663740
2026-11-02T06:26:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664344
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:20221012 Kim Yoo-jung 김유정 BIFF Asia Star Awards (1).jpg|thumb|Ким Ю-джон]]'''Ким Ю-джон''' (корейче: 김유정; англ. Kim Yoo-jung; 1999-жылы 22-сентябрда туулган) — түштүк кореялык актриса. Ал кино жана телесериалдардагы ролдору менен белгилүү. Актрисалык карьерасын бала кезинен баштаган.
== Өмүр баяны ==
Ким Ю-джон 1999-жылы 22-сентябрда Түштүк Кореянын Сеул шаарында төрөлгөн. Ал үч балалуу үй-бүлөнүн эң кичүүсү. Анын улуу эжеси Ким Ён-джон да актриса.
Ким Ю-джон төрт жашында жарнамалык роликтерге тартылып, кийин кино жана телесериалдарда ойной баштаган. Ал бала актриса катары таанылып, убакыттын өтүшү менен башкы ролдорду аткарган актрисалардын бири болуп калган.
== Карьерасы ==
Ким Ю-джон 2003-жылы актёрдук карьерасын баштаган. Ал алгач балалык курактагы каармандардын ролдорун аткарган. 2012-жылы чыккан «Айды кучактаган күн» (Moon Embracing the Sun) телесериалындагы ролу анын таанылышына өбөлгө түзгөн.
2016-жылы ал «Айдын жарыгындагы сүйүү» ([[imdbtitle:5575678|Love in the Moonlight]]) тарыхый романтикалык телесериалында башкы каарман Хон Ра-ондун ролун аткарган. Бул сериал актрисанын популярдуулугун арттырган.
Кийинчерээк ал «[https://imdb.com Backstreet Rookie]» (2020), «Кызыл асмандын сүйүүчүлөрү» ([https://imdb.com Lovers of the Red Sky,] 2021), «XX кылымдын кызы» ([https://imdb.com 20th Century Girl], 2022) жана «Менин жин-перим» ([https://imdb.com My Demon], 2023–2024) сыяктуу чыгармаларда роль жараткан.
== Фильмографиясы ==
Ким Ю-джон катышкан белгилүү чыгармалар:
=== Телесериалдар ===
- [https://imdb.com Dong Yi] (2010)
- [https://imdb.com Moon Embracing the Sun] (2012)
- [https://imdb.com Angry Mom] (2015)
- Love in the Moonlight (2016)
- Backstreet Rookie (2020)
- Lovers of the Red Sky (2021)
- My Demon (2023–2024)
- [https://imdb.com Dear X] (2025)
=== Кинолор ===
- [https://imdb.com The Chaser] (2008)
- [https://imdb.com Thread of Lies] (2014)
- [https://imdb.com Because I Love You] (2017)
- [https://wikipedia.org) 20th Century Girl] {{Жеткиликсиз шилтеме|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (2022)
== Сыйлыктары ==
Ким Ю-джон актёрдук чеберчилиги үчүн бир катар сыйлыктарга ээ болгон. Ал 2012-жылы «Айды кучактаган күн» телесериалындагы ролу үчүн MBC Drama Awards сыйлыгынын балдар актрисасы категориясында сыйланган. 2016-жылы «Love in the Moonlight» телесериалындагы ролу үчүн KBS Drama Awards сыйлыгын алган.
== Булактар ==
1. "Korean Film Council — Kim You-jung" (https://web.archive.org/web/20260208150958/http://koreanfilm.or.kr/eng/films/index/peopleView.jsp?peopleCd=10005251)
2. "Англис тилиндеги Википедия — Kim You-jung" (https://en.wikipedia.org/wiki/Kim_You-jung)
ngi16uv6n70ab4u85x5n2oga1ij4zvg
“Алтын глобус” сыйлыгы
0
155189
664259
2026-11-01T12:19:59Z
Дариха07
49789
Жаңы барак: "'''Анжелина Жоли Питт''' ({{lang-en|Angelina Jolie}}; /dʒoʊliː / joh-lee; née; төрөлгөндөгү фамилиясы Войт; 1975-жылдын 4-июнунда туулган) - америкалык актриса, кинорежиссер жана филантроп. Ага [["Оскар" сыйлыгы|“Оскар” сыйлыгы]], эки жолу АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгы, үч жол..."
664259
wikitext
text/x-wiki
'''Анжелина Жоли Питт''' ({{lang-en|Angelina Jolie}}; /dʒoʊliː / joh-lee; née; төрөлгөндөгү фамилиясы Войт; 1975-жылдын 4-июнунда туулган) - америкалык актриса, кинорежиссер жана филантроп. Ага [["Оскар" сыйлыгы|“Оскар” сыйлыгы]], эки жолу АКШ киноактерлор Гильдиясынын сыйлыгы, үч жолу [[“Алтын глобус” сыйлыгы]] ыйгарылган жана [[Голливуд|Голливуддун]] эң кирешелүү актрисасы катары таанылган. Анжелина Жоли өзүнүн чыгармачылык жолун алгач 1982-жылы “[[Жолду издей]]” (англ. Lookin' to Get Out) комедиялык тасмасында атасы [[Жон Войт]] менен бирге тартылуудан баштаган. Анын актрисалык карьерасы арадан он жыл өткөн соң “ [[Киборг-2]]” (англ. Cyborg 2) аттуу бюджети аз фантастикалык тасмада роль жаратуу жана “[[Хакерлер]]” (англ. Hackers, 1995) деген тасмада башкы ролду ойноо менен уланган. Көрүүчүлөрдүн колдоосуна ээ болгон "[[Жорж Уоллес]]" (англ. George Wallace, 1997) телевизиондук тасмасында жана “[[Жиа]]” (англ. Gia) тасмасында ойноп, “[[Кыз, үзүлгөн өмүр]]” (англ. Girl, Interrupted, 1999) тасмасындагы ролу үчүн “Экинчи пландагы эң мыкты актриса” номинациясында “Оскар” сыйлыгын алган.
Анжелина Жолинин “[[Лара Крофт: Мүрзө каракчысы]]” (англ. Lara Croft: Tomb Raider, 2001) деген компүтердик оюндун негизинде тартылган тасмадагы ролу аны Голливуддун алдыңкы актрисасы катары тааныткан. Актрисага “[[Мырза жана айым Смиттер]]” (англ. Mr. & Mrs. Smith, 2005), “[[Издөөдө]]” (англ. Wanted, 2008), “[[Солт]]” (англ. Salt, 2010) деген тасмаларында жараткан каармандары ийгилик алып келсе, “[[Күчтүү жүрөк]]” (англ. A Mighty Heart, 2007) тасмасы коомчулуктун мактоосуна арзыган, “[[Чоочун бала]]” (англ. Changeling, 2008), тасмасындагы оюну үчүн “Эң мыкты актриса” номинациясында “Оскар” сыйлыгына көрсөтүлгөн. 2010-жылдан тарта Анжелина Жоли “[[Кан менен балдын жеринде]]” (англ. In the Land of Blood and Honey, 2011) жана “[[Сынбаган]]” (англ. Unbroken, 2014) тасмаларынын сценарийин өзү жазган, өзү режиссер жана продюсер болгон. “[[Малефисента]]” (англ. Maleficent, 2014) тасмасы актрисага эң көп киреше алып келген.
[[Файл:Angelina Jolie 2 June 2014 (cropped).jpg|thumb|Анджелина Джоли]]
Кинодогу чыгармачылык ишмердүүлүгүнөн тышкары Анжелина Жоли өзүнүн кайрымдуулук иш-чараларына кошкон салымы үчүн дагы белгилүү. Актрисага гуманисттик ишмердүүлүгү үчүн [[Америка]] кинематография академиясынын Жин Хершолт атындагы сыйлыгына ээ болгон жана көптөгөн сыйлыктар менен бирге эле британиялык Ыйык Михаил жана Ыйык Георгий ордени ыйгарылган. Анжелина Жоли аялдардын укуктары, билим берүү сыяктуу маселелер менен алектенип, [[БУУ|БУУнун]] качкындар боюнча жогорку коммиссарынын ыктыярдуу элчиси катары таанымал. Актриса АКШдагы оюн-зоок тармагындагы эң таанымал жана таасирдүү инсан жана коомдук ишмер катары атагы чыккан, ар түрдүү медиа каражаттары тарабынан “дүйнөдөгү эң сулуу аял” деген наам берилген. Актрисанын жеке жашоосу коомчулукта кеңири талкууланып келет. Анжелина Жоли мурунку күйөөлөрү Жонни Ли Миллер, Билли Боб Торнтон менен ажырашкан, 2016-жылдын сентябрь айынан тарта үчүнчү жубайы актер [[Бред Питт|Бред Пит]] экөө дагы бөлөк жашай баштаган. Алардын алты баласы бар, перзенттеринин үчөөсүн ар түрдүү мамлекеттерден багып алышкан.
baoiatrupr5vza8m5dty3ughx6n0u0c
664271
664259
2026-11-01T16:21:44Z
ДолбоЯщер
20270
«[[Алтын глобус]]» барагына багытталды
664271
wikitext
text/x-wiki
#REDiRECT [[Алтын глобус]]
9rfyvy0c3x24miz0s6gvf5nof2he6as
Колдонуучунун баарлашуулары:Дариха07
3
155190
664260
2026-11-01T12:33:26Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664260
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:33, 1 ноябрь 2026 (UTC)
d0jiwflqk9emf59qwj8t2jm57n8xvxy
Колдонуучунун баарлашуулары:Каныкей Борубаева 11А
3
155191
664261
2026-11-01T12:33:36Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664261
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:33, 1 ноябрь 2026 (UTC)
d0jiwflqk9emf59qwj8t2jm57n8xvxy
Колдонуучунун баарлашуулары:Ef3Se07
3
155192
664262
2026-11-01T12:33:46Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664262
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:33, 1 ноябрь 2026 (UTC)
d0jiwflqk9emf59qwj8t2jm57n8xvxy
Колдонуучунун баарлашуулары:Goldenmoon07
3
155193
664263
2026-11-01T12:33:56Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664263
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 12:33, 1 ноябрь 2026 (UTC)
d0jiwflqk9emf59qwj8t2jm57n8xvxy
Чан Вон-ён
0
155194
664265
2026-11-01T14:09:33Z
Kesieee
49560
Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155331113|Чан Вонён]]"
664265
wikitext
text/x-wiki
'''Чан Вон-ён''' ( {{Lang-ko-hhrm|장원영|張員瑛|Jang Wonyeong|Chang Wŏnyŏng|Чан Вонён}} ошондой эле '''Вонён деген''' ат менен белгилүү {{Date|31|8|2004|3}} туулган, [[Сеул]] ) - [[Түштүк Корея|түштүк кореялык]] [[ырчы]] жана модель . 2021-жылы Starship Entertainment тарабынан негизделген Ive кыздар тобунун мүчөсү жана вокалисти.
= Чан Вонён (Jang Won-young) =
'''Чан Вонён''' (кор. 장원영, англ. ''Jang Won-young''; 2004-жылы 31-августта туулган, Сеул, Түштүк Корея) — түштүк кореялык ырчы, модель жана телеалып баруучу. Ал '''Starship Entertainment''' агенттигине караштуу '''IVE''' кыздар тобунун катышуучусу. Буга чейин Mnet каналынын «Produce 48» реалити-шоусунда 1-орунду ээлеп, '''IZ*ONE''' убактылуу кыздар тобунун борбордук катышуучусу (центр) катары дебют жасаган.
== 1. Эрте жашоосу жана билими ==
Чан Вонён 2004-жылы 31-августта Түштүк Кореянын Сеул шаарындагы Йонсан районунда туулган.Үй-бүлөдө ата-энеси жана өзүнөн улуу эжеси бар (эжеси Чан Даа — актриса катары иш алып барат).
* '''Билими:'''
** Сеулдагы Синёнсан башталгыч мектебин аяктаган.
** Йонган орто мектебинде окуп жатып, дебют кылгандан кийин үйдөн окуу (homeschooling) форматына өткөн. Орто мектептик экстернат экзаменинде корей тили, англис тили жана математика сабактарынан максималдуу жогорку балл алган.
** 2023-жылы Сеулдук аткаруучулук искусство мектебин (School of Performing Arts Seoul — SOPA) «Практикалык музыка» адистиги боюнча аяктаган.
== 2. Карьерасы ==
=== 2.1. Дебютка чейин жана «Produce 48» (2018) ===
Вонён Starship Entertainment агенттигинде 1 жылдан ашык убакыт стажёр (трейни) болгон. 2018-жылы ал Mnet каналынын «Produce 48» аман калуу (survival) шоусуна катышкан. Шоунун финалында (дал өзүнүн туулган күнүндө) 338,366 добуш топтоп, '''1-орунду''' ээлеп, IZ*ONE тобунун центри болуп шайланган.
=== 2.2. IZ*ONE тобундагы ишмердүүлүгү (2018–2021) ===
2018-жылы 29-октябрда IZ''ONE тобу «COLOR''IZ» мини-альбому жана «La Vie en Rose» башкы ыры менен дебют жасаган.
* Вонён топтун эң жаш катышуучусу (макнэ) жана туруктуу центри катары таанылган.
* Топ Кореяда жана Японияда абдан чоң ийгиликтерге жетишип, бир нече хит ырларды жараткан.
* Вонён ыр жазуу тармагында да өзүн сынап, IZ''ONE тобунун «Dreamlike» жана «With''One» сыяктуу ырларынын текстин жазууга катышкан.
* 2021-жылдын 29-апрелинде контракттын мөөнөтү бүткөндүгүнө байланыштуу IZ*ONE тобу ишмердүүлүгүн расмий түрдө токтоткон.
=== 2.3. IVE тобу жана жеке ишмердүүлүгү (2021–азыркы учур) ===
* '''IVE тобунда дебют:''' 2021-жылы 1-декабрда Starship Entertainment Вонёнду жаңы '''IVE''' кыздар тобунун катышуучусу катары сунуштаган. Топ «ELEVEN» альбому менен чыгып, K-pop индустриясында рекорддорду жаңырткан.
* Кийинчерээк IVE чыгарган «Love Dive», «After LIKE», «I AM», «Kitsch» жана «Baddie» ырлары Түштүк Кореянын жана эл аралык музыкалык чарттардын туу чокусуна чыккан.
* Вонён IVE альбомундагы «Mine», «Shine With Me», «OTT», «Cherish» жана «8» сыяктуу ырлардын тексттерин өз алдынча жазган.
== 3. Телеалып баруучулук жана жеке кадыр-баркы ==
Вонён өзүнүн алып баруучулук таланты, эркин сүйлөө жөндөмү жана чет тилдерин (англис, япон) мыкты билгендиги менен да белгилүү:
* '''Music Bank (KBS):''' 2021-жылдын октябрынан 2023-жылдын январына чейин KBS каналынын жумалык «Music Bank» музыкалык шоусунун туруктуу алып баруучусу болгон.
* '''Премиялар менен фестивалдар:'''
** Asia Artist Awards (AAA) фестивалын бир нече жыл катар алып барган (2021, 2022, 2023, 2024, 2025).
** KBS Song Festival (2022, 2023, 2024).
== 4. Рекламалык келишимдер жана Мода индустриясы ==
Чан Вонён заманбап мода дүйнөсүнүн эң башкы иконаларынын бири болуп эсептелет. МАСС-МЕДИАда аны көп учурда «MZ муунунун иконасы» деп аташат.
* '''Эл аралык бренддердин амбассадору:'''
** '''Miu Miu''' (Флоренция/Париж мода үйү) — глобалдык амбассадор.
** '''Fred Joaillier''' (Француз зергерчилик бренди) — расмий амбассадор.
** '''Innisfree''', '''Kérastase''', '''Tommy Jeans''', '''Dyson''', '''Bulgari''', '''UGG''' сыяктуу ондогон корей жана эл аралык бренддердин жүзү болгон.
== 5. Дискография жана ыр жазуу авторлугу ==
=== Жазган ырларынын тизмеси (Lyricist): ===
# '''IZ*ONE''' — ''Dreamlike'' (Bloom*Iz альбому, 2020)
# '''IZ*ONE''' — ''With''One* (Oneiric Diary альбому, 2020)
# '''IVE''' — ''Mine'' (I've IVE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''Shine With Me'' (I've IVE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''OTT'' (I'VE MINE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''Cherish'' (IVE SWITCH альбому, 2024)
# '''IVE''' — ''8'' (Соло ыры, 2025/2026)
== 6. Сыйлыктары жана номинациялары ==
* '''KBS Entertainment Awards (2021):''' «Best Couple Award» (Пак Сонхун менен бирге — ''Music Bank'').
* '''Asia Artist Awards:''' Бир нече ирет «Asia Celebrity Award» жана «Queen of AAA» атайын номинацияларынын жеңүүчүсү.
* '''Forbes Korea:''' 2024–2026-жылдары Түштүк Кореянын эң таасирдүү 40 атактуу адамынын (Forbes Korea Power Celebrity 40) тизмесине кирген.
Ал мурда ''Produce 48'' реалити-шоусунда түзүлгөн Iz*One долбоорунун кыздар тобунун эң жаш мүчөсү (макнэ) болгон.
ah5sgwbdos11cjmofgj364lg5nyrgjs
664266
664265
2026-11-01T14:13:49Z
Kesieee
49560
/* */
664266
wikitext
text/x-wiki
'''Чан Вонён''' ( {{Lang-ko-hhrm|장원영|張員瑛|Jang Wonyeong|Chang Wŏnyŏng|Чан Вонён}} ошондой эле '''Вонён деген''' ат менен белгилүү {{Date|31|8|2004|3}} туулган, [[Сеул]] ) - [[Түштүк Корея|түштүк кореялык]] [[ырчы]] жана модель . 2021-жылы Starship Entertainment тарабынан негизделген Ive кыздар тобунун мүчөсү жана вокалисти.
= Чан Вонён (Jang Won-young) =
'''Чан Вонён''' (кор. 장원영, англ. ''Jang Won-young''; 2004-жылы 31-августта туулган, Сеул, Түштүк Корея) — түштүк кореялык ырчы, модель жана телеалып баруучу. Ал '''Starship Entertainment''' агенттигине караштуу '''IVE''' кыздар тобунун катышуучусу. Буга чейин Mnet каналынын «Produce 48» реалити-шоусунда 1-орунду ээлеп, '''IZ*ONE''' убактылуу кыздар тобунун борбордук катышуучусу (центр) катары дебют жасаган.
== 1. Эрте жашоосу жана билими ==
Чан Вонён 2004-жылы 31-августта Түштүк Кореянын Сеул шаарындагы Йонсан районунда туулган.Үй-бүлөдө ата-энеси жана өзүнөн улуу эжеси бар (эжеси Чан Даа — актриса катары иш алып барат).
* '''Билими:'''
** Сеулдагы Синёнсан башталгыч мектебин аяктаган.
** Йонган орто мектебинде окуп жатып, дебют кылгандан кийин үйдөн окуу (homeschooling) форматына өткөн. Орто мектептик экстернат экзаменинде корей тили, англис тили жана математика сабактарынан максималдуу жогорку балл алган.
** 2023-жылы Сеулдук аткаруучулук искусство мектебин (School of Performing Arts Seoul — SOPA) «Практикалык музыка» адистиги боюнча аяктаган.
== 2. Карьерасы ==
=== 2.1. Дебютка чейин жана «Produce 48» (2018) ===
Вонён Starship Entertainment агенттигинде 1 жылдан ашык убакыт стажёр (трейни) болгон. 2018-жылы ал Mnet каналынын «Produce 48» аман калуу (survival) шоусуна катышкан. Шоунун финалында (дал өзүнүн туулган күнүндө) 338,366 добуш топтоп, '''1-орунду''' ээлеп, IZ*ONE тобунун центри болуп шайланган.
=== 2.2. IZ*ONE тобундагы ишмердүүлүгү (2018–2021) ===
2018-жылы 29-октябрда IZ''ONE тобу «COLOR''IZ» мини-альбому жана «La Vie en Rose» башкы ыры менен дебют жасаган.
* Вонён топтун эң жаш катышуучусу (макнэ) жана туруктуу центри катары таанылган.
* Топ Кореяда жана Японияда абдан чоң ийгиликтерге жетишип, бир нече хит ырларды жараткан.
* Вонён ыр жазуу тармагында да өзүн сынап, IZ''ONE тобунун «Dreamlike» жана «With''One» сыяктуу ырларынын текстин жазууга катышкан.
* 2021-жылдын 29-апрелинде контракттын мөөнөтү бүткөндүгүнө байланыштуу IZ*ONE тобу ишмердүүлүгүн расмий түрдө токтоткон.
=== 2.3. IVE тобу жана жеке ишмердүүлүгү (2021–азыркы учур) ===
* '''IVE тобунда дебют:''' 2021-жылы 1-декабрда Starship Entertainment Вонёнду жаңы '''IVE''' кыздар тобунун катышуучусу катары сунуштаган. Топ «ELEVEN» альбому менен чыгып, K-pop индустриясында рекорддорду жаңырткан.
* Кийинчерээк IVE чыгарган «Love Dive», «After LIKE», «I AM», «Kitsch» жана «Baddie» ырлары Түштүк Кореянын жана эл аралык музыкалык чарттардын туу чокусуна чыккан.
* Вонён IVE альбомундагы «Mine», «Shine With Me», «OTT», «Cherish» жана «8» сыяктуу ырлардын тексттерин өз алдынча жазган.
== 3. Телеалып баруучулук жана жеке кадыр-баркы ==
Вонён өзүнүн алып баруучулук таланты, эркин сүйлөө жөндөмү жана чет тилдерин (англис, япон) мыкты билгендиги менен да белгилүү:
* '''Music Bank (KBS):''' 2021-жылдын октябрынан 2023-жылдын январына чейин KBS каналынын жумалык «Music Bank» музыкалык шоусунун туруктуу алып баруучусу болгон.
* '''Премиялар менен фестивалдар:'''
** Asia Artist Awards (AAA) фестивалын бир нече жыл катар алып барган (2021, 2022, 2023, 2024, 2025).
** KBS Song Festival (2022, 2023, 2024).
== 4. Рекламалык келишимдер жана Мода индустриясы ==
Чан Вонён заманбап мода дүйнөсүнүн эң башкы иконаларынын бири болуп эсептелет. МАСС-МЕДИАда аны көп учурда «MZ муунунун иконасы» деп аташат.
* '''Эл аралык бренддердин амбассадору:'''
** '''Miu Miu''' (Флоренция/Париж мода үйү) — глобалдык амбассадор.
** '''Fred Joaillier''' (Француз зергерчилик бренди) — расмий амбассадор.
** '''Innisfree''', '''Kérastase''', '''Tommy Jeans''', '''Dyson''', '''Bulgari''', '''UGG''' сыяктуу ондогон корей жана эл аралык бренддердин жүзү болгон.
== 5. Дискография жана ыр жазуу авторлугу ==
=== Жазган ырларынын тизмеси (Lyricist): ===
# '''IZ*ONE''' — ''Dreamlike'' (Bloom*Iz альбому, 2020)
# '''IZ*ONE''' — ''With''One* (Oneiric Diary альбому, 2020)
# '''IVE''' — ''Mine'' (I've IVE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''Shine With Me'' (I've IVE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''OTT'' (I'VE MINE альбому, 2023)
# '''IVE''' — ''Cherish'' (IVE SWITCH альбому, 2024)
# '''IVE''' — ''8'' (Соло ыры, 2025/2026)
== 6. Сыйлыктары жана номинациялары ==
* '''KBS Entertainment Awards (2021):''' «Best Couple Award» (Пак Сонхун менен бирге — ''Music Bank'').
* '''Asia Artist Awards:''' Бир нече ирет «Asia Celebrity Award» жана «Queen of AAA» атайын номинацияларынын жеңүүчүсү.
* '''Forbes Korea:''' 2024–2026-жылдары Түштүк Кореянын эң таасирдүү 40 атактуу адамынын (Forbes Korea Power Celebrity 40) тизмесине кирген.
Ал мурда ''Produce 48'' реалити-шоусунда түзүлгөн Iz*One долбоорунун кыздар тобунун эң жаш мүчөсү (макнэ) болгон.
e87qp1hrqakta7l4at1lgsy9pycg2a2
Миучча Прада
0
155195
664268
2026-11-01T14:39:55Z
Сайкал 11б
49378
Жаңы макала түзүлдү
664268
wikitext
text/x-wiki
{{Персона
| ысымы = Миучча Прада
| төрөлгөндөгү аты = Мария Прада Бианки
| туулган күнү = 10.05.1949
| туулган жери = Милан, Италия
| жарандыгы = Италия
| кесиби = дизайнер одежды Prada, Miu Miu
| окуган жери = Миланский университет
| сайты = prada.com
}}
'''Миучча Прада Бьянки''' (итал. Miuccia Prada Bianchi, 1949-жылы 10-майда Италиянын Милан шаарында төрөлгөн) — италиялык кийим-кече дизайнери, 1913-жылы Prada компаниясын негиздеген Марио Прададын кичүү небереси. Миучча Прада Милан шаарындагы Порта-Романа районунан чыккан.
==Өмүр баяны==
1978-жылы энесинен Prada Sp.A. компаниясын мураска алып, аны жогорку мода тармагына илгерилетүү менен алектенген. Миучча саясат таануу жана философия боюнча илимдердин доктору даражасына ээ. Ошол эле жылы ал өзүнүн күйөөсү жана бизнес-өнөктөшү Патрицио Бертелли менен таанышкан. Ал жетимишинчи жылдары Италиянын коммунисттик партиясына кирип, Миланда аялдардын укуктары үчүн күрөшкөн. 1989-жылы өзүнүн алгачкы прет-а-порте линиясын тааныштырса, 1993-жылы Miu Miu брендин ишке киргизген. Күйөөсүнүн аркасы менен Prada үйү азыр LVMH сыяктуу мода гиганты менен атаандаша алат. Prada үйү Жил Сандер, Хельмут Ланг, Аззедин Алайя сыяктуу бренддерди сатып алган. 1995-жылы Патрицио Бертелли менен биргеликте Миланда заманбап искусство жана маданият борборун — Fondazione Prada ачышкан.
== Сыйлыктары ==
* Италия Республикасынын алдындагы эмгектери үчүн» орденинин Чоң крестинин кавалери (2015-жылдын 21-декабры)<ref>https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/338390</ref>
* «Американын кийим дизайнерлеринин кеңеши» (Council of Fashion Designers of America), 1993-жыл.
* «Premio Leonardo Qualità Italia» сыйлыгы, 1998-жыл.
* «Wallpaper Design Award» сыйлыгы, 2007-жыл.
* Мода жана искусство тармагына кошкон баа жеткис салымы үчүн Американын Римдеги академиясынын сыйлыгы, 2010-жыл.
efud0tnpryjcop0m2t38k75m4dk75cf
664372
664268
2026-11-02T10:22:27Z
Сайкал 11б
49378
Сайкал 11б "[[Колдонуучу:Сайкал 11б]]" барагын "[[Миучча Прада]]" деп кайра атады: Колдонуучу барагындагы которулган макаланы негизги мейкиндикке көчүрүү.
664268
wikitext
text/x-wiki
{{Персона
| ысымы = Миучча Прада
| төрөлгөндөгү аты = Мария Прада Бианки
| туулган күнү = 10.05.1949
| туулган жери = Милан, Италия
| жарандыгы = Италия
| кесиби = дизайнер одежды Prada, Miu Miu
| окуган жери = Миланский университет
| сайты = prada.com
}}
'''Миучча Прада Бьянки''' (итал. Miuccia Prada Bianchi, 1949-жылы 10-майда Италиянын Милан шаарында төрөлгөн) — италиялык кийим-кече дизайнери, 1913-жылы Prada компаниясын негиздеген Марио Прададын кичүү небереси. Миучча Прада Милан шаарындагы Порта-Романа районунан чыккан.
==Өмүр баяны==
1978-жылы энесинен Prada Sp.A. компаниясын мураска алып, аны жогорку мода тармагына илгерилетүү менен алектенген. Миучча саясат таануу жана философия боюнча илимдердин доктору даражасына ээ. Ошол эле жылы ал өзүнүн күйөөсү жана бизнес-өнөктөшү Патрицио Бертелли менен таанышкан. Ал жетимишинчи жылдары Италиянын коммунисттик партиясына кирип, Миланда аялдардын укуктары үчүн күрөшкөн. 1989-жылы өзүнүн алгачкы прет-а-порте линиясын тааныштырса, 1993-жылы Miu Miu брендин ишке киргизген. Күйөөсүнүн аркасы менен Prada үйү азыр LVMH сыяктуу мода гиганты менен атаандаша алат. Prada үйү Жил Сандер, Хельмут Ланг, Аззедин Алайя сыяктуу бренддерди сатып алган. 1995-жылы Патрицио Бертелли менен биргеликте Миланда заманбап искусство жана маданият борборун — Fondazione Prada ачышкан.
== Сыйлыктары ==
* Италия Республикасынын алдындагы эмгектери үчүн» орденинин Чоң крестинин кавалери (2015-жылдын 21-декабры)<ref>https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/338390</ref>
* «Американын кийим дизайнерлеринин кеңеши» (Council of Fashion Designers of America), 1993-жыл.
* «Premio Leonardo Qualità Italia» сыйлыгы, 1998-жыл.
* «Wallpaper Design Award» сыйлыгы, 2007-жыл.
* Мода жана искусство тармагына кошкон баа жеткис салымы үчүн Американын Римдеги академиясынын сыйлыгы, 2010-жыл.
efud0tnpryjcop0m2t38k75m4dk75cf
Колдонуучунун баарлашуулары:Жолоочу акын
3
155196
664269
2026-11-01T15:34:41Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664269
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:34, 1 ноябрь 2026 (UTC)
pcteb7xzasanrsjg6kw0ipt7j27lp06
Колдонуучунун баарлашуулары:Pan Smyk
3
155197
664273
2026-11-01T16:34:55Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664273
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:34, 1 ноябрь 2026 (UTC)
gdih4nus4ci7s5h71mxafpr8a2oaciy
Колдонуучунун баарлашуулары:BaDerafshKavian
3
155198
664274
2026-11-01T16:35:05Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664274
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 16:35, 1 ноябрь 2026 (UTC)
jqhz53ubb9rjslzmpqynmyv72d8xsw7
Бектурова Айдина Бакытовна
0
155199
664277
2026-11-01T18:19:01Z
~2026-58184-36
49795
Жаңы барак: "'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы. == Кыскача өмүр баяны == '''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте оку..."
664277
wikitext
text/x-wiki
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
• «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
• «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
• «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
• «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
• «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
• «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
• «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
• «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
• 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
• 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
• 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
• Алматы — «Жаабарс».
• Казань — «Чиркин өмүр».
• Иран — «Бугу эне».
• Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
• «Эл укпасын» — Шарипа.
• «Акшоола» — Мээрим.
• «Агай» — Нарбубу эжеке.
• «Чоочун киши 3» — Айдина.
• «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
• «Вердикт» — Нурай.
• «Сен жана мен» — Сонун.
• «Жетикс».
• «Жетишет» — Айгүл.
• «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
5syt6b9f9txp2pdmcb6cdax9i8k6tu2
664278
664277
2026-11-01T18:27:12Z
Theatre kg
49796
/* Театрдагы ролдору */
664278
wikitext
text/x-wiki
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
• 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
• 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
• 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
• Алматы — «Жаабарс».
• Казань — «Чиркин өмүр».
• Иран — «Бугу эне».
• Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
• «Эл укпасын» — Шарипа.
• «Акшоола» — Мээрим.
• «Агай» — Нарбубу эжеке.
• «Чоочун киши 3» — Айдина.
• «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
• «Вердикт» — Нурай.
• «Сен жана мен» — Сонун.
• «Жетикс».
• «Жетишет» — Айгүл.
• «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
cj5eca5xlycrqljzwutjtjwpe6abojk
664279
664278
2026-11-01T18:27:43Z
Theatre kg
49796
/* Сыйлыктары */
664279
wikitext
text/x-wiki
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
• Алматы — «Жаабарс».
• Казань — «Чиркин өмүр».
• Иран — «Бугу эне».
• Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
• «Эл укпасын» — Шарипа.
• «Акшоола» — Мээрим.
• «Агай» — Нарбубу эжеке.
• «Чоочун киши 3» — Айдина.
• «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
• «Вердикт» — Нурай.
• «Сен жана мен» — Сонун.
• «Жетикс».
• «Жетишет» — Айгүл.
• «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
bktt6mqrmx5fubuyeo7266oc2xereez
664280
664279
2026-11-01T18:28:03Z
Theatre kg
49796
/* Эл аралык фестивалдар */
664280
wikitext
text/x-wiki
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
• «Эл укпасын» — Шарипа.
• «Акшоола» — Мээрим.
• «Агай» — Нарбубу эжеке.
• «Чоочун киши 3» — Айдина.
• «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
• «Вердикт» — Нурай.
• «Сен жана мен» — Сонун.
• «Жетикс».
• «Жетишет» — Айгүл.
• «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
lhztky88dkrvtokbdvm22zb382f95cj
664281
664280
2026-11-01T18:28:44Z
Theatre kg
49796
/* Фильмография */
664281
wikitext
text/x-wiki
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
pksrthb162d69oordz7maeq2e3sckiw
664292
664281
2026-11-01T20:02:16Z
Theatre kg
49796
664292
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:20em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center;" | '''Бектурова Айдина Бакытовна'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Жалпы маалымат'''
|-
|'''Туулган аты:''' || Бектурова Айдина Бакытовна
|-
|'''Туулган күнү:''' || 12-июль 1994-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || Чаек айылы, [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]], [[Кыргызстан]]
|-
|'''Жарандыгы:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || театр жана кино актрисасы
|-
|'''Билими:''' || Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
|'''Иштеген жери:''' || «Учур» жаштар театры
|-
|'''Белгилүү ролдору:''' || Асия («Сафия Булан»), Бахор («Чек ара»)
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Арт-Ордо» фестивалынын «Эң мыкты дебют» сыйлыгы (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|-
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
[[Категория:Кыргыз театр актёрлору]]
[[Категория:Кыргыз кино актёрлору]]
pt3jq054k5imazu53ur5yj60qkz64bv
664294
664292
2026-11-01T20:08:54Z
Theatre kg
49796
664294
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 12-июль 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| «Учур» жаштар театры
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
[[Категория:Кыргыз театр актёрлору]]
[[Категория:Кыргыз кино актёрлору]]
a4j120llrl6nutd2lcux04gf6hlkny3
664295
664294
2026-11-01T20:09:39Z
Theatre kg
49796
664295
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 12-июль 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| «Учур» жаштар театры
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлунда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
a2g8cnyc7b19moyvce9lhg0n93x3lsg
664296
664295
2026-11-01T20:11:16Z
Theatre kg
49796
664296
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 12-июль, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| «Учур» жаштар театры
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 12-июлда Нарын облусунун Чаек кыштагында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
b1wh2n04pg1ad0z442jiyzwludvkd3j
664359
664296
2026-11-02T08:41:48Z
Theatre kg
49796
664359
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| «Учур» жаштар театры
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
nm48q3ml2022ghy76wlr4udmzfwkqco
664360
664359
2026-11-02T08:44:16Z
Theatre kg
49796
664360
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| «Учур» жаштар театры
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери «Учур» жаштар театрында эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
95qbyg64zimx1nhb2rcafnsmjmvvbvo
664361
664360
2026-11-02T08:47:28Z
Theatre kg
49796
664361
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
rwn06qj2nvmonrilp72vzrkdud2cqtm
664367
664361
2026-11-02T09:45:29Z
Theatre kg
49796
664367
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | [[File:Aidina Bekturova.png|250px]]
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Наамдары
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
ms0lt2ko2crzaeq4b4xo5283ienen2n
664368
664367
2026-11-02T09:48:48Z
Theatre kg
49796
664368
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | [[Файл:Aidina Bekturova.png|250px]]
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Наамдары
|
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Наамдары ==
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
k0k48bj05r6i2s4aevosb80pb17kofr
664369
664368
2026-11-02T09:50:56Z
Theatre kg
49796
664369
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | [[Файл:Aidina Bekturova.png|250px]]
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Наамдары
|
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Наамдары ==
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
4sx973k9qitd8tyi5t6ingc7okfvczq
664370
664369
2026-11-02T09:51:22Z
Theatre kg
49796
664370
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | [[Файл:Aidina Bekturova.png|250px]]
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз улуттук маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Наамдары
|
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
|-
| Сыйлыктары
|
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Наамдары ==
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
== Сыйлыктары ==
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
fijpfl5oywncuwpx3h8jakg6lig27mb
664379
664370
2026-11-02T10:55:34Z
Theatre kg
49796
664379
wikitext
text/x-wiki
{| class="wikitable" style="float:right; width:22em;"
|-
! colspan="2" | Бектурова Айдина Бакытовна
|-
| colspan="2" align="center" | [[Файл:Aidina Bekturova.png|250px]]
|-
| colspan="2" align="center" | Театр жана кино актрисасы
|-
| Туулган күнү
| 30-март, 1994-жыл
|-
| Туулган жери
| [[Чаек айыл аймагы|Чаек айылы]], [[Жумгал району]], [[Нарын облусу]]
|-
| Жарандыгы
| [[Кыргызстан]]
|-
| Билими
| Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз улуттук маданият жана искусство университети
|-
| Иштеген жери
| [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» жаштар театры]]
|-
| Сыйлыктары жана наамдары
|
* Маданияттын мыкты кызматкери (2026-ж.)
* «Эң мыкты дебют» (2017)
* «Эргүү» сыйлыгы (2018)
|}
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' – театр жана кино актрисасы.
== Кыскача өмүр баяны ==
'''Бектурова Айдина Бакытовна''' - 1994-жылы 30-мартта Нарын облусунун Чаек айылында төрөлгөн. [[Жумгал району]]нун Чаек айылындагы Отунчу Ногойбаев атындагы орто мектепте окуган.
2016-жылы Бүбүсара Бейшеналиева атындагы Кыргыз мамлекеттик маданият жана искусство университетин аяктап, ошол жылдан бери [[«Учур» мамлекеттик жаштар театры|«Учур» мамлекеттик жаштар театрында]] эмгектенип келет.
== Театрдагы ролдору ==
* «Сафия Булан» — Асия. Автору: М. Гапаров.
* «Чек ара» — Бахор. Автору: Т. Бирназаров.
* «Топон» — Дуна. Автору: С. Раев.
* «Бугу эне» — Кыз. Автору: Б. Асанова.
* «Тил табышкандар» — Дездемона. Автору: М. Байжиев.
* «Жаабарс» — Ышкын барс. Автору: Ч. Айтматов.
* «Чиркин өмүр» — сокур кыз жана айылдык келин. Автору: У. Карыпбаев.
* «Эрөөл» — Нази. Автору: М. Байжиев.
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* 2026-жылы Кыргызстандын Маданият, маалымат, спорт жана жаштар саясаты министрлигинин “Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси менен сыйланган.
«Сафия Булан» спектаклиндеги Асиянын ролу үчүн үч сыйлыкка ээ болгон:
* 2017-жыл — республикалык театр фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2017-жыл — «Арт-Ордо» фестивалында «Эң мыкты дебют».
* 2018-жыл — «Эргүү» сыйлыгынын алкагында аялдын ролун мыкты аткаргандыгы үчүн сыйлык.
== Эл аралык фестивалдар ==
Театрдын спектаклдери менен бир катар эл аралык сахналарда өнөр көрсөткөн:
* Алматы — «Жаабарс».
* Казань — «Чиркин өмүр».
* Иран — «Бугу эне».
* Франция, Авиньон дүйнөлүк фестивалы — «Бугу эне».
== Фильмография ==
* «Эл укпасын» — Шарипа.
* «Акшоола» — Мээрим.
* «Агай» — Нарбубу эжеке.
* «Чоочун киши 3» — Айдина.
* «Түбөлүккө бирге» — курбусу.
* «Вердикт» — Нурай.
* «Сен жана мен» — Сонун.
* «Жетикс».
* «Жетишет» — Айгүл.
* «Берекем» — эпизоддук роль.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [https://www.facebook.com/uchurkg/posts/pfbid0AQGxdGnAwnzGtYWRRve8jYK3Xd2i3W2GfDEhUbdGgKXPM1wGQ8DVJEE8VTX9P5M9l/ Театр Учур;]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз театры]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
[[Категория:Театр]]
q3ydodajjzso5ug8x12kwg4esql0hh8
Колдонуучунун баарлашуулары:Theatre kg
3
155200
664282
2026-11-01T18:35:32Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664282
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:35, 1 ноябрь 2026 (UTC)
eq2w9xw0l3q1xj317re33hexa8i6bxm
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-58184-36
3
155201
664283
2026-11-01T18:35:42Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664283
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:35, 1 ноябрь 2026 (UTC)
eq2w9xw0l3q1xj317re33hexa8i6bxm
Колдонуучунун баарлашуулары:Ertai208
3
155202
664284
2026-11-01T18:35:52Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664284
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:35, 1 ноябрь 2026 (UTC)
eq2w9xw0l3q1xj317re33hexa8i6bxm
Колдонуучунун баарлашуулары:1984нур
3
155203
664285
2026-11-01T18:36:02Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664285
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:36, 1 ноябрь 2026 (UTC)
c7xvgckyez1usz2s7tiavaf4bhu0e5n
Кытай юаны
0
155204
664286
2026-11-01T19:02:08Z
Theatre kg
49796
Жаңы барак: "= Юань = '''Юань''' (кыт. салттуу: 圓, жөнөкөйлөштүрүлгөн: 元, пиньинь: ''Yuán'') — Кытай аймагында колдонулган көптөгөн акча бирдиктеринин жалпы аталышы. Алардын катарына азыркы Кытай Эл Республикасынын расмий валютасы болгон кытай юаны (жэньминьби) да кирет. Кээд..."
664286
wikitext
text/x-wiki
= Юань =
'''Юань''' (кыт. салттуу: 圓, жөнөкөйлөштүрүлгөн: 元, пиньинь: ''Yuán'') — Кытай аймагында колдонулган көптөгөн акча бирдиктеринин жалпы аталышы. Алардын катарына азыркы Кытай Эл Республикасынын расмий валютасы болгон кытай юаны (жэньминьби) да кирет. Кээде ал «кытай доллары» деп да аталат.
== Аталыштын колдонулушу ==
Кытай тилинде «юань» ар кандай валютанын негизги акча бирдигин билдирет. Мисалы, АКШ доллары кытайча ''мэй юань'' (美元) деп аталат. Бирок эл аралык чөйрөдө «юань» деген сөз көбүнчө Кытай Эл Республикасынын валютасын билдирет. Айрым учурларда Тайвань доллары, Гонконг доллары же Макаонун патакасы да ушул аталыш менен байланыштырылат.
Чынында, юань өлчөө бирдиги болуп саналат, ал эми жэньминьби ошол бирдик менен өлчөнгөн акча каражаты болуп эсептелет. Бул жагынан алганда фунт стерлинг түшүнүгүнө окшош.
Сүйлөшүү тилинде бааны көрсөтүүдө «юань» сөзүнүн ордуна көбүнчө ''куай'' (块), ал эми ''цзяо'' (角) сөзүнүн ордуна ''мао'' (毛) колдонулат.
== Этимология ==
«Юань» сөзү түз маанисинде «тегерек нерсе» же «тегерек тыйын» дегенди билдирет. Цин династиясынын учурунда күмүштөн жасалган тегерек монеталар ушундай аталган.
Юандын белгисинин эки формасы бар:
* жөнөкөй жазылышы — 元;
* расмий жана татаал формасы — 圓 же 圆.
Расмий форма каржылык документтерде бурмалоолордун жана каталардын алдын алуу максатында колдонулган.
Азыркы учурда Кытайда юандын белгиси катары көбүнчө ¥ символу пайдаланылат.
Жапон иенасынын (円) жана корей вонунун (원) аталыштары да ушул эле иероглифтен келип чыккан. Тарыхый жактан алар бир эле 圓 белгисин колдонушкан.
== Тарыхы ==
[[Файл:Китайское медное клише для печати банкнот. 12 или 13 век.jpg|thumb|right|250px|Кытай банкнотторун басып чыгарууга арналган жез клише жана банкноттун басма үлгүсү. XII кылым.]]
[[Файл:ChinesischeSilberbarren.jpg|thumb|left|Кайык формасындагы күмүш [[Ямб (күмүш куймасы)|ямб]]. XIX кылым]]
=== Ляндан юанга өтүү ===
XX кылымдын башына чейин Кытайдагы негизги акча бирдиги күмүш ''лян'' (таэль) болгон. Бир лян 10 маого жана 100 фынга барабар эле.
Ири төлөмдөр үчүн салмагы 50 лянга чейин жеткен күмүш куймалар — ''юаньбао'' колдонулган. Күндөлүк соодада болсо ортосунда төрт бурчтуу тешиги бар салттуу коло тыйындар (цянь же кэш) кеңири пайдаланылган.
1835-жылы биринчи күмүш юандар чыгарыла баштаган. Бирок лян дагы деле эсептик акча бирдиги катары сакталып турган. 1889-жылы жүргүзүлгөн акча реформасынын натыйжасында юань расмий негизги акча бирдиги болуп бекитилген.
[[Файл:China-7sen2hun-1904.jpg|thumb|300px|1 юань (доллар). [[Гуансюй]] императорунун доору, 1904-жыл (甲辰). [[Цзяннань]] провинциясында чыгарылган.]]
1 юань:
* 10 цзяого;
* 100 фынга барабар болгон.
=== Республикалык мезгил ===
[[Файл:China-1Yuan-1933.jpg|thumb|300px|1933-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Сунь Ятсен]]дин сүрөтү түшүрүлгөн.]]
[[Синьхай революциясы]]нын жеңишинен жана 1911-жылы империянын кулашынан кийин жаңы юандардын салмагы менен өлчөмү дээрлик өзгөрүүсүз калган. Монеталардын аверсинде саясий ишмерлердин сүрөттөрү түшүрүлө баштаган (буга чейин императордун элеси ыйык деп эсептелип, аны монеталарга түшүрүүгө жол берилген эмес). Монеталарда дээрлик дайыма чыгарылган жылы көрсөтүлгөн. Мисалы: 年二十二國民華中 («Кытай Республикасынын 22-жылы», башкача айтканда, 1933-жыл). Алгачкы юань монеталарында президенттер [[Сунь Ятсен]], [[Юань Шикай]], ошондой эле [[Ян Цюйюнь]]дүн элестери пайда болгон.
[[Файл:China-1Yuan-1914.jpg|thumb|300px|1914-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Юань Шикай]]дын сүрөтү түшүрүлгөн.]]
1916–1928-жылдардагы милитаристтер доорунда императорлордун, диктаторлордун жана айрым провинциялардын аскер башкаруучуларынын сүрөттөрү түшүрүлгөн көптөгөн юань монеталары чыгарылган. Алардын көпчүлүгү Кытайдын акча жүгүртүү тарыхындагы кызыктуу көрүнүш катары гана калган.
Ушул мезгилде алтындан жасалган 2, 5, 10 жана 20 юань номиналындагы монеталар да чыгарылган. Бирок алар эркин жүгүртүү үчүн эмес, белек жана өкүлчүлүк максаттарында пайдаланылган. Мындай чыгарылыштардын нускасы өтө аз болгон.
1933-жылдын 6-апрелинде акча системасын бирдиктүү кылуу жөнүндө мыйзам кабыл алынган, бирок иш жүзүндө ал өлкөдө бирдиктүү валютанын орношуна алып келген эмес. Мурдагыдай эле ар кандай чет мамлекеттердин акчалары жана жергиликтүү валюталар кеңири колдонулган. Алардын катарына [[Маньчжоу-го]] юаны (1932–1945-жылдары Түндүк-Чыгыш Кытайда чыгарылган), Тибеттеги шрангдар, [[Шинжаң]] юаны жана Ички Моңголия юаны кирген. Борбордук жана Чыгыш Кытайда 1938-жылдан 1943-жылга чейин жапон аскердик иеналары да жүгүртүүдө болгон.
1935-жылга чейин Кытайда иш жүзүндө күмүш стандарты колдонулуп келген. Юандын курсу дүйнөлүк рыноктогу күмүштүн баасына жараша өзгөрүп турган. 1934-жылдын 15-октябрынан тартып Кытайдан чыгарылган күмүшкө бажы алымы киргизилгенден кийин, юандын курсу күмүштүн дүйнөлүк баасына түздөн-түз көз каранды болбой калган.
1935-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, күмүш юандар жүгүртүүдөн алынып, алардын ордуна «фаби» деп аталган кагаз акча киргизилген. Өлкө күмүш стандартынан баш тартып, алтынга негизделген валюта системасына өткөн, бирок юандын алтын курамы так белгиленген эмес. Кагаз акчанын ашыкча чыгарылышы натыйжасында юань кескин инфляцияга учураган. Эгерде 1935-жылы 1 АКШ доллары 3,36 юанга барабар болсо, 1946-жылдын август айында 1 доллардын курсу 3350 юанга жеткен.
=== Элдик акча ===
1948-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, жаңы ''алтын юань'' жүгүртүүгө чыгарылган.
Ошол эле жылы, 1-декабрда Кытай Эл банкы түзүлүп, акырындап бардык жергиликтүү валюталар анын банкнотторуна алмаштырылган.
1949-жылы кытай акчасынын расмий аталышы катары '''жэньминьби''' («элдик акча») бекитилген. Юань болсо анын негизги акча бирдиги болуп калган.
1955-жылдын 1-мартынан 30-апрелине чейин эски акчалар жаңы акчага 10 000:1 катышында алмаштырылган.
== Караңыз ==
* Кытайдын ритуалдык акчалары
* Темир монеталар
* Иена белгиси
== Адабияттар ==
* Бутаков Д. Д., Золотаренко Е. Д., Рыбалко Г. П. «Дүйнө өлкөлөрүнүн валюталары».
* Быков А. А. «Кытай монеталары».
* Зварич В. В. «Нумизматикалык сөздүк».
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20070810071030/http://science.rsuh.ru/eremeev/china/162.htm Кытайдагы эң алгачкы банкноттор жана басма иши] (веб-архив)
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00003/index.htm Кытай акчасынын тарыхы]
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00004/index.htm Жасалма юандарды аныктоо ыкмалары]
* [http://prostofinansy.com/?p=1736 Кытай Эл Республикасынын алгачкы акчалары: 1949-жылкы кытай юаны. Банкноттор галереясы]
* [http://prostofinansy.com/?p=1776 2005-жылкы кытай юанынын банкноттор галереясы]
* [http://ru.ucoin.net/catalog/?country=china Кытай монеталары (каталог жана галерея)]
* [https://web.archive.org/web/20190901200342/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-B.htm Кытай банкнотторунун галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
* [https://web.archive.org/web/20190823064147/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-X-B.htm Валюталык сертификаттардын (FEC) галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
9t9vhq7v0w6nun8kj85z1sh1olpo6ar
664287
664286
2026-11-01T19:03:27Z
Theatre kg
49796
664287
wikitext
text/x-wiki
'''Юань''' (кыт. салттуу: 圓, жөнөкөйлөштүрүлгөн: 元, пиньинь: ''Yuán'') — Кытай аймагында колдонулган көптөгөн акча бирдиктеринин жалпы аталышы. Алардын катарына азыркы Кытай Эл Республикасынын расмий валютасы болгон кытай юаны (жэньминьби) да кирет. Кээде ал «кытай доллары» деп да аталат.
== Аталыштын колдонулушу ==
Кытай тилинде «юань» ар кандай валютанын негизги акча бирдигин билдирет. Мисалы, АКШ доллары кытайча ''мэй юань'' (美元) деп аталат. Бирок эл аралык чөйрөдө «юань» деген сөз көбүнчө Кытай Эл Республикасынын валютасын билдирет. Айрым учурларда Тайвань доллары, Гонконг доллары же Макаонун патакасы да ушул аталыш менен байланыштырылат.
Чынында, юань өлчөө бирдиги болуп саналат, ал эми жэньминьби ошол бирдик менен өлчөнгөн акча каражаты болуп эсептелет. Бул жагынан алганда фунт стерлинг түшүнүгүнө окшош.
Сүйлөшүү тилинде бааны көрсөтүүдө «юань» сөзүнүн ордуна көбүнчө ''куай'' (块), ал эми ''цзяо'' (角) сөзүнүн ордуна ''мао'' (毛) колдонулат.
== Этимология ==
«Юань» сөзү түз маанисинде «тегерек нерсе» же «тегерек тыйын» дегенди билдирет. Цин династиясынын учурунда күмүштөн жасалган тегерек монеталар ушундай аталган.
Юандын белгисинин эки формасы бар:
* жөнөкөй жазылышы — 元;
* расмий жана татаал формасы — 圓 же 圆.
Расмий форма каржылык документтерде бурмалоолордун жана каталардын алдын алуу максатында колдонулган.
Азыркы учурда Кытайда юандын белгиси катары көбүнчө ¥ символу пайдаланылат.
Жапон иенасынын (円) жана корей вонунун (원) аталыштары да ушул эле иероглифтен келип чыккан. Тарыхый жактан алар бир эле 圓 белгисин колдонушкан.
== Тарыхы ==
[[Файл:Китайское медное клише для печати банкнот. 12 или 13 век.jpg|thumb|right|250px|Кытай банкнотторун басып чыгарууга арналган жез клише жана банкноттун басма үлгүсү. XII кылым.]]
[[Файл:ChinesischeSilberbarren.jpg|thumb|left|Кайык формасындагы күмүш [[Ямб (күмүш куймасы)|ямб]]. XIX кылым]]
=== Ляндан юанга өтүү ===
XX кылымдын башына чейин Кытайдагы негизги акча бирдиги күмүш ''лян'' (таэль) болгон. Бир лян 10 маого жана 100 фынга барабар эле.
Ири төлөмдөр үчүн салмагы 50 лянга чейин жеткен күмүш куймалар — ''юаньбао'' колдонулган. Күндөлүк соодада болсо ортосунда төрт бурчтуу тешиги бар салттуу коло тыйындар (цянь же кэш) кеңири пайдаланылган.
1835-жылы биринчи күмүш юандар чыгарыла баштаган. Бирок лян дагы деле эсептик акча бирдиги катары сакталып турган. 1889-жылы жүргүзүлгөн акча реформасынын натыйжасында юань расмий негизги акча бирдиги болуп бекитилген.
[[Файл:China-7sen2hun-1904.jpg|thumb|300px|1 юань (доллар). [[Гуансюй]] императорунун доору, 1904-жыл (甲辰). [[Цзяннань]] провинциясында чыгарылган.]]
1 юань:
* 10 цзяого;
* 100 фынга барабар болгон.
=== Республикалык мезгил ===
[[Файл:China-1Yuan-1933.jpg|thumb|300px|1933-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Сунь Ятсен]]дин сүрөтү түшүрүлгөн.]]
[[Синьхай революциясы]]нын жеңишинен жана 1911-жылы империянын кулашынан кийин жаңы юандардын салмагы менен өлчөмү дээрлик өзгөрүүсүз калган. Монеталардын аверсинде саясий ишмерлердин сүрөттөрү түшүрүлө баштаган (буга чейин императордун элеси ыйык деп эсептелип, аны монеталарга түшүрүүгө жол берилген эмес). Монеталарда дээрлик дайыма чыгарылган жылы көрсөтүлгөн. Мисалы: 年二十二國民華中 («Кытай Республикасынын 22-жылы», башкача айтканда, 1933-жыл). Алгачкы юань монеталарында президенттер [[Сунь Ятсен]], [[Юань Шикай]], ошондой эле [[Ян Цюйюнь]]дүн элестери пайда болгон.
[[Файл:China-1Yuan-1914.jpg|thumb|300px|1914-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Юань Шикай]]дын сүрөтү түшүрүлгөн.]]
1916–1928-жылдардагы милитаристтер доорунда императорлордун, диктаторлордун жана айрым провинциялардын аскер башкаруучуларынын сүрөттөрү түшүрүлгөн көптөгөн юань монеталары чыгарылган. Алардын көпчүлүгү Кытайдын акча жүгүртүү тарыхындагы кызыктуу көрүнүш катары гана калган.
Ушул мезгилде алтындан жасалган 2, 5, 10 жана 20 юань номиналындагы монеталар да чыгарылган. Бирок алар эркин жүгүртүү үчүн эмес, белек жана өкүлчүлүк максаттарында пайдаланылган. Мындай чыгарылыштардын нускасы өтө аз болгон.
1933-жылдын 6-апрелинде акча системасын бирдиктүү кылуу жөнүндө мыйзам кабыл алынган, бирок иш жүзүндө ал өлкөдө бирдиктүү валютанын орношуна алып келген эмес. Мурдагыдай эле ар кандай чет мамлекеттердин акчалары жана жергиликтүү валюталар кеңири колдонулган. Алардын катарына [[Маньчжоу-го]] юаны (1932–1945-жылдары Түндүк-Чыгыш Кытайда чыгарылган), Тибеттеги шрангдар, [[Шинжаң]] юаны жана Ички Моңголия юаны кирген. Борбордук жана Чыгыш Кытайда 1938-жылдан 1943-жылга чейин жапон аскердик иеналары да жүгүртүүдө болгон.
1935-жылга чейин Кытайда иш жүзүндө күмүш стандарты колдонулуп келген. Юандын курсу дүйнөлүк рыноктогу күмүштүн баасына жараша өзгөрүп турган. 1934-жылдын 15-октябрынан тартып Кытайдан чыгарылган күмүшкө бажы алымы киргизилгенден кийин, юандын курсу күмүштүн дүйнөлүк баасына түздөн-түз көз каранды болбой калган.
1935-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, күмүш юандар жүгүртүүдөн алынып, алардын ордуна «фаби» деп аталган кагаз акча киргизилген. Өлкө күмүш стандартынан баш тартып, алтынга негизделген валюта системасына өткөн, бирок юандын алтын курамы так белгиленген эмес. Кагаз акчанын ашыкча чыгарылышы натыйжасында юань кескин инфляцияга учураган. Эгерде 1935-жылы 1 АКШ доллары 3,36 юанга барабар болсо, 1946-жылдын август айында 1 доллардын курсу 3350 юанга жеткен.
=== Элдик акча ===
1948-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, жаңы ''алтын юань'' жүгүртүүгө чыгарылган.
Ошол эле жылы, 1-декабрда Кытай Эл банкы түзүлүп, акырындап бардык жергиликтүү валюталар анын банкнотторуна алмаштырылган.
1949-жылы кытай акчасынын расмий аталышы катары '''жэньминьби''' («элдик акча») бекитилген. Юань болсо анын негизги акча бирдиги болуп калган.
1955-жылдын 1-мартынан 30-апрелине чейин эски акчалар жаңы акчага 10 000:1 катышында алмаштырылган.
== Караңыз ==
* Кытайдын ритуалдык акчалары
* Темир монеталар
* Иена белгиси
== Адабияттар ==
* Бутаков Д. Д., Золотаренко Е. Д., Рыбалко Г. П. «Дүйнө өлкөлөрүнүн валюталары».
* Быков А. А. «Кытай монеталары».
* Зварич В. В. «Нумизматикалык сөздүк».
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20070810071030/http://science.rsuh.ru/eremeev/china/162.htm Кытайдагы эң алгачкы банкноттор жана басма иши] (веб-архив)
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00003/index.htm Кытай акчасынын тарыхы]
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00004/index.htm Жасалма юандарды аныктоо ыкмалары]
* [http://prostofinansy.com/?p=1736 Кытай Эл Республикасынын алгачкы акчалары: 1949-жылкы кытай юаны. Банкноттор галереясы]
* [http://prostofinansy.com/?p=1776 2005-жылкы кытай юанынын банкноттор галереясы]
* [http://ru.ucoin.net/catalog/?country=china Кытай монеталары (каталог жана галерея)]
* [https://web.archive.org/web/20190901200342/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-B.htm Кытай банкнотторунун галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
* [https://web.archive.org/web/20190823064147/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-X-B.htm Валюталык сертификаттардын (FEC) галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
9y9zhtz2dtqnqslrrdfddei2kltrcgv
664353
664287
2026-11-02T07:51:54Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.6)
664353
wikitext
text/x-wiki
'''Юань''' (кыт. салттуу: 圓, жөнөкөйлөштүрүлгөн: 元, пиньинь: ''Yuán'') — Кытай аймагында колдонулган көптөгөн акча бирдиктеринин жалпы аталышы. Алардын катарына азыркы Кытай Эл Республикасынын расмий валютасы болгон кытай юаны (жэньминьби) да кирет. Кээде ал «кытай доллары» деп да аталат.
== Аталыштын колдонулушу ==
Кытай тилинде «юань» ар кандай валютанын негизги акча бирдигин билдирет. Мисалы, АКШ доллары кытайча ''мэй юань'' (美元) деп аталат. Бирок эл аралык чөйрөдө «юань» деген сөз көбүнчө Кытай Эл Республикасынын валютасын билдирет. Айрым учурларда Тайвань доллары, Гонконг доллары же Макаонун патакасы да ушул аталыш менен байланыштырылат.
Чынында, юань өлчөө бирдиги болуп саналат, ал эми жэньминьби ошол бирдик менен өлчөнгөн акча каражаты болуп эсептелет. Бул жагынан алганда фунт стерлинг түшүнүгүнө окшош.
Сүйлөшүү тилинде бааны көрсөтүүдө «юань» сөзүнүн ордуна көбүнчө ''куай'' (块), ал эми ''цзяо'' (角) сөзүнүн ордуна ''мао'' (毛) колдонулат.
== Этимология ==
«Юань» сөзү түз маанисинде «тегерек нерсе» же «тегерек тыйын» дегенди билдирет. Цин династиясынын учурунда күмүштөн жасалган тегерек монеталар ушундай аталган.
Юандын белгисинин эки формасы бар:
* жөнөкөй жазылышы — 元;
* расмий жана татаал формасы — 圓 же 圆.
Расмий форма каржылык документтерде бурмалоолордун жана каталардын алдын алуу максатында колдонулган.
Азыркы учурда Кытайда юандын белгиси катары көбүнчө ¥ символу пайдаланылат.
Жапон иенасынын (円) жана корей вонунун (원) аталыштары да ушул эле иероглифтен келип чыккан. Тарыхый жактан алар бир эле 圓 белгисин колдонушкан.
== Тарыхы ==
[[Файл:Китайское медное клише для печати банкнот. 12 или 13 век.jpg|thumb|right|250px|Кытай банкнотторун басып чыгарууга арналган жез клише жана банкноттун басма үлгүсү. XII кылым.]]
[[Файл:ChinesischeSilberbarren.jpg|thumb|left|Кайык формасындагы күмүш [[Ямб (күмүш куймасы)|ямб]]. XIX кылым]]
=== Ляндан юанга өтүү ===
XX кылымдын башына чейин Кытайдагы негизги акча бирдиги күмүш ''лян'' (таэль) болгон. Бир лян 10 маого жана 100 фынга барабар эле.
Ири төлөмдөр үчүн салмагы 50 лянга чейин жеткен күмүш куймалар — ''юаньбао'' колдонулган. Күндөлүк соодада болсо ортосунда төрт бурчтуу тешиги бар салттуу коло тыйындар (цянь же кэш) кеңири пайдаланылган.
1835-жылы биринчи күмүш юандар чыгарыла баштаган. Бирок лян дагы деле эсептик акча бирдиги катары сакталып турган. 1889-жылы жүргүзүлгөн акча реформасынын натыйжасында юань расмий негизги акча бирдиги болуп бекитилген.
[[Файл:China-7sen2hun-1904.jpg|thumb|300px|1 юань (доллар). [[Гуансюй]] императорунун доору, 1904-жыл (甲辰). [[Цзяннань]] провинциясында чыгарылган.]]
1 юань:
* 10 цзяого;
* 100 фынга барабар болгон.
=== Республикалык мезгил ===
[[Файл:China-1Yuan-1933.jpg|thumb|300px|1933-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Сунь Ятсен]]дин сүрөтү түшүрүлгөн.]]
[[Синьхай революциясы]]нын жеңишинен жана 1911-жылы империянын кулашынан кийин жаңы юандардын салмагы менен өлчөмү дээрлик өзгөрүүсүз калган. Монеталардын аверсинде саясий ишмерлердин сүрөттөрү түшүрүлө баштаган (буга чейин императордун элеси ыйык деп эсептелип, аны монеталарга түшүрүүгө жол берилген эмес). Монеталарда дээрлик дайыма чыгарылган жылы көрсөтүлгөн. Мисалы: 年二十二國民華中 («Кытай Республикасынын 22-жылы», башкача айтканда, 1933-жыл). Алгачкы юань монеталарында президенттер [[Сунь Ятсен]], [[Юань Шикай]], ошондой эле [[Ян Цюйюнь]]дүн элестери пайда болгон.
[[Файл:China-1Yuan-1914.jpg|thumb|300px|1914-жылы чыгарылган 1 юань (доллар) монетасы. Анда президент [[Юань Шикай]]дын сүрөтү түшүрүлгөн.]]
1916–1928-жылдардагы милитаристтер доорунда императорлордун, диктаторлордун жана айрым провинциялардын аскер башкаруучуларынын сүрөттөрү түшүрүлгөн көптөгөн юань монеталары чыгарылган. Алардын көпчүлүгү Кытайдын акча жүгүртүү тарыхындагы кызыктуу көрүнүш катары гана калган.
Ушул мезгилде алтындан жасалган 2, 5, 10 жана 20 юань номиналындагы монеталар да чыгарылган. Бирок алар эркин жүгүртүү үчүн эмес, белек жана өкүлчүлүк максаттарында пайдаланылган. Мындай чыгарылыштардын нускасы өтө аз болгон.
1933-жылдын 6-апрелинде акча системасын бирдиктүү кылуу жөнүндө мыйзам кабыл алынган, бирок иш жүзүндө ал өлкөдө бирдиктүү валютанын орношуна алып келген эмес. Мурдагыдай эле ар кандай чет мамлекеттердин акчалары жана жергиликтүү валюталар кеңири колдонулган. Алардын катарына [[Маньчжоу-го]] юаны (1932–1945-жылдары Түндүк-Чыгыш Кытайда чыгарылган), Тибеттеги шрангдар, [[Шинжаң]] юаны жана Ички Моңголия юаны кирген. Борбордук жана Чыгыш Кытайда 1938-жылдан 1943-жылга чейин жапон аскердик иеналары да жүгүртүүдө болгон.
1935-жылга чейин Кытайда иш жүзүндө күмүш стандарты колдонулуп келген. Юандын курсу дүйнөлүк рыноктогу күмүштүн баасына жараша өзгөрүп турган. 1934-жылдын 15-октябрынан тартып Кытайдан чыгарылган күмүшкө бажы алымы киргизилгенден кийин, юандын курсу күмүштүн дүйнөлүк баасына түздөн-түз көз каранды болбой калган.
1935-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, күмүш юандар жүгүртүүдөн алынып, алардын ордуна «фаби» деп аталган кагаз акча киргизилген. Өлкө күмүш стандартынан баш тартып, алтынга негизделген валюта системасына өткөн, бирок юандын алтын курамы так белгиленген эмес. Кагаз акчанын ашыкча чыгарылышы натыйжасында юань кескин инфляцияга учураган. Эгерде 1935-жылы 1 АКШ доллары 3,36 юанга барабар болсо, 1946-жылдын август айында 1 доллардын курсу 3350 юанга жеткен.
=== Элдик акча ===
1948-жылы акча реформасы жүргүзүлүп, жаңы ''алтын юань'' жүгүртүүгө чыгарылган.
Ошол эле жылы, 1-декабрда Кытай Эл банкы түзүлүп, акырындап бардык жергиликтүү валюталар анын банкнотторуна алмаштырылган.
1949-жылы кытай акчасынын расмий аталышы катары '''жэньминьби''' («элдик акча») бекитилген. Юань болсо анын негизги акча бирдиги болуп калган.
1955-жылдын 1-мартынан 30-апрелине чейин эски акчалар жаңы акчага 10 000:1 катышында алмаштырылган.
== Караңыз ==
* Кытайдын ритуалдык акчалары
* Темир монеталар
* Иена белгиси
== Адабияттар ==
* Бутаков Д. Д., Золотаренко Е. Д., Рыбалко Г. П. «Дүйнө өлкөлөрүнүн валюталары».
* Быков А. А. «Кытай монеталары».
* Зварич В. В. «Нумизматикалык сөздүк».
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20070810071030/http://science.rsuh.ru/eremeev/china/162.htm Кытайдагы эң алгачкы банкноттор жана басма иши] (веб-архив)
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00003/index.htm Кытай акчасынын тарыхы]
* [http://iclub-china.com/rus/a01/b0700/c0000/d00004/index.htm Жасалма юандарды аныктоо ыкмалары]
* [https://web.archive.org/web/20100103173958/http://prostofinansy.com/?p=1736 Кытай Эл Республикасынын алгачкы акчалары: 1949-жылкы кытай юаны. Банкноттор галереясы]
* [https://web.archive.org/web/20130914155711/http://prostofinansy.com/?p=1776 2005-жылкы кытай юанынын банкноттор галереясы]
* [http://ru.ucoin.net/catalog/?country=china Кытай монеталары (каталог жана галерея)]
* [https://web.archive.org/web/20190901200342/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-B.htm Кытай банкнотторунун галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
* [https://web.archive.org/web/20190823064147/https://www.bis-ans-ende-der-welt.net/China-X-B.htm Валюталык сертификаттардын (FEC) галереясы] (немис, англис жана француз тилдеринде)
qwz9wzsnlqdr8c19d2iu3gjpjiym1xq
Талкуу:Кытай юаны
1
155205
664290
2026-11-01T19:34:16Z
Theatre kg
49796
/* «Кытай юаны» → «Юань» */ жаңы бөлүм
664290
wikitext
text/x-wiki
== «Кытай юаны» → «Юань» ==
Саламатсыздарбы! Макала сунушталган тема катары «Кытай юаны» аталышында түзүлгөн. Бирок котормо учурунда орус Википедиясындагы «Юань» макаласы негиз катары алынып, натыйжада мазмуну жалпы юань түшүнүгүнө арналды. Ушуга байланыштуу барактын аталышын «Юань» деп өзгөртүп берүүнү өтүнөм.
Түп нуска макала: https://ru.wikipedia.org/wiki/Юань
Алдын ала ыраазычылык билдирем. [[Колдонуучу:Theatre kg|Theatre kg]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Theatre kg|баарлашуу]]) 19:34, 1 ноябрь 2026 (UTC)
0dvk2utjq0hcc992mhd5gar9l1o329v
Кэтрин Джонсон
0
155206
664298
2026-11-01T20:25:11Z
Арууке М 11А
49797
Жаңы барак: "[[Файл:Katherine Johnson at NASA, in 1966.jpg|thumb]] '''Кэтрин Коулман Гобл Жонсон''' (англ. ''Katherine Coleman Goble Johnson''; 26-август, 1918-жыл — 24-февраль, 2020-жыл) — америкалык математик, илимий изилдөөчү жана NASAнын космостук программаларынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон окумуштуу. Ал космостук..."
664298
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Katherine Johnson at NASA, in 1966.jpg|thumb]]
'''Кэтрин Коулман Гобл Жонсон''' (англ. ''Katherine Coleman Goble Johnson''; 26-август, 1918-жыл — 24-февраль, 2020-жыл) — америкалык математик, илимий изилдөөчү жана NASAнын космостук программаларынын өнүгүшүнө чоң салым кошкон окумуштуу. Ал космостук аппараттардын учуу траекторияларын, орбиталык кыймылын жана Жерге кайтып келүү жолдорун математикалык жактан эсептөөгө катышкан. Анын эмгектери АКШнын алгачкы адам башкарган космостук учууларынын ийгиликтүү ишке ашуусуна жардам берген.<ref name="NASA1">[https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/ NASA. Katherine Johnson Biography.]</ref>
Жонсон өзгөчө «Меркурий» жана «Аполлон» космостук программаларына байланыштуу математикалык эсептөөлөрү менен белгилүү. 1962-жылы астронавт Жон Гленн анын компьютер жүргүзгөн орбиталык эсептөөлөрдү кол менен кайра текшерип берүүсүн суранган. Бул окуя анын математикалык жөндөмүнө жана илимий тактыгына болгон ишенимдин белгилүү мисалы болуп калган.<ref name="NASA2">[https://science.nasa.gov/people/katherine-johnson/ NASA Science. Katherine Johnson.]</ref>
Ал расалык бөлүнүү жана аялдардын илимий карьерага катышуусуна тоскоолдуктар болгон мезгилде ийгиликтүү математик болуп таанылган. 2015-жылы АКШнын президенти Барак Обама ага Президенттин Эркиндик медалын тапшырган. Анын өмүрү жана ишмердүүлүгү 2016-жылы жарык көргөн ''Hidden Figures'' китебинде жана ушул эле аталыштагы көркөм фильмде чагылдырылган.<ref name="NASA3">[https://www.nasa.gov/people-of-nasa/katherine-g-johnson/ NASA. Katherine G. Johnson.]</ref>
== Өмүр баяны ==
=== Балалык чагы жана үй-бүлөсү ===
Кэтрин Коулман 1918-жылдын 26-августунда АКШнын Батыш Виржиния штатындагы Уайт-Салфер-Спрингс шаарында төрөлгөн. Анын атасы Жошуа Коулман, апасы Джойлетт Коулман болгон. Үй-бүлөдө төрт бала тарбияланган жана Кэтрин алардын эң кичүүсү эле.<ref name="NASA1" />
Кэтрин кичинекей кезинен тартып сандарга жана эсептөөлөргө өзгөчө кызыккан. Ал күнүмдүк жашоодо көргөн нерселерин санап, математикалык мыйзам ченемдүүлүктөрдү байкаганды жакшы көргөн. Кийинчерээк ал бала кезинде саноого боло турган нерселердин баарын санаганын эскерген. Анын математикага болгон кызыгуусу мектеп курагында эле байкалып, мугалимдери анын жөндөмүн жогору баалашкан.<ref name="NASA4">[https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-the-girl-who-loved-to-count/ NASA. Katherine Johnson: The Girl Who Loved to Count.]</ref>
Кэтриндин үй-бүлөсү билим алууга өзгөчө маани берген. Ошол мезгилде АКШнын айрым аймактарында расалык бөлүнүү системасы өкүм сүрүп, афроамерикалык балдардын билим алуусуна чектөөлөр коюлган. Анын атасы балдары сапаттуу билим алышы үчүн үй-бүлөсүн башка шаарга көчүргөн. Бул чечим Кэтриндин келечектеги билим алуусуна жана илимий карьерасына чоң мүмкүнчүлүк түзгөн.<ref name="NASA1" />
Ал мектепте окуп жүргөндө математикалык маселелерди тез чечип, сабактарды жакшы өздөштүргөн. Өзүнүн жаш курагына салыштырмалуу жогорку академиялык көрсөткүчтөргө жетишкендиктен, бир нече классты эрте аяктаган. Ал орто мектепти 14 жашында бүтүргөн.<ref name="NASA2" />
=== Билими ===
Мектепти аяктагандан кийин Кэтрин Жонсон West Virginia State College окуу жайына тапшырган. Бул окуу жайы ошол мезгилде афроамерикалык студенттерге билим берген тарыхый колледждердин бири болгон.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
Ал математика жана француз тили боюнча билим алып, 1937-жылы бакалавр даражасын алган. Университетти 18 жашында эң жогорку академиялык көрсөткүчтөр менен аяктаган.<ref name="NASA1" />
Колледжде окуп жүргөндө анын математикалык жөндөмүн профессор Уильям Уолдрон Шиеффелин Клейтор өзгөчө байкаган. Ал Кэтриндин жөндөмүн өнүктүрүүгө жардам берип, математиканы терең изилдөөгө үндөгөн. Профессор ага жогорку деңгээлдеги математикалык билим берип, келечекте илимий изилдөөчү болууга шыктандырган.<ref name="Nature">[https://www.nature.com/articles/d41586-020-00749-3 Nature. Katherine Johnson (1918–2020). 12 March 2020.]</ref>
1939-жылы Кэтрин Жонсон Батыш Виржиния университетинин магистратура программасына кабыл алынган алгачкы үч афроамерикалык студенттин бири болгон. Бул окуя АКШдагы жогорку билим берүү тармагындагы расалык тоскоолдуктарды жеңүү жолундагы маанилүү кадамдардын бири эле. Бирок ал биринчи окуу мезгилинен кийин университеттеги окуусун токтоткон. Кийинчерээк мугалимдик кесипке кайтып келип, математикадан сабак берген.<ref name="NASA1" />
=== Мугалимдик ишмердүүлүгү ===
Жогорку окуу жайын аяктагандан кийин Кэтрин Жонсон билим берүү тармагында иштеген. Ал мектептерде математикадан сабак берип, окуучуларга эсептөөлөрдү жана математикалык маселелерди түшүндүргөн.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
Мугалимдик иш анын билимдерин системалаштырууга, логикалык ой жүгүртүүсүн өнүктүрүүгө жана татаал маселелерди түшүндүрүү жөндөмүн бекемдөөгө жардам берген. Бирок анын негизги кызыгуусу илимий изилдөөлөргө жана математиканы практикалык маселелерди чечүүдө колдонууга байланыштуу болгон.<ref name="NASA1" />
== Кесиптик ишмердүүлүгү ==
=== NACA уюмундагы ишинин башталышы ===
1953-жылы Кэтрин Жонсон Аэронавтика боюнча улуттук консультативдик комитетке (National Advisory Committee for Aeronautics — NACA) жумушка орношкон. Ал Виржиния штатындагы Хэмптон шаарында жайгашкан Лэнгли изилдөө борборунда иштей баштаган.<ref name="NASA1" />
NACA ошол мезгилде авиациялык технологияларды, учактардын аэродинамикасын жана учуу коопсуздугун изилдеген негизги америкалык илимий мекемелердин бири болгон. Уюмда инженерлер, физиктер жана математиктер биргелешип иштеп, учактардын кыймылын жана техникалык мүнөздөмөлөрүн математикалык жактан талдашкан.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
Жонсон алгач «West Area Computing» деп аталган эсептөө тобунда иштеген. Бул топто афроамерикалык аял математиктер эмгектенишкен. Алар учактардын сыноолорунан алынган маалыматтарды иштеп чыгып, инженерлерге керектүү математикалык эсептөөлөрдү даярдашкан.<ref name="NASA5">[https://www.nasa.gov/news-release/katherine-johnsons-continuing-legacy-at-ivv-beyond-2/ NASA. Katherine Johnson’s Continuing Legacy at IV&V, Beyond.]</ref>
Ал мезгилде электрондук компьютерлер азыркыдай кеңири колдонулган эмес. Көптөгөн эсептөөлөр адамдар тарабынан кол менен же механикалык эсептөөчү машиналардын жардамы менен жүргүзүлгөн. Мындай кызматкерлер англис тилинде ''human computers'' — «адам-эсептегичтер» деп аталган.
Жонсон математикалык эсептөөлөрдү так жүргүзүү, маалыматтарды талдоо жана татаал маселелерди чечүү жөндөмү менен айырмаланган. Анын иши авиациялык изилдөөлөрдүн сапатын жогорулатууга жардам берген.<ref name="NASA4" />
=== Расалык бөлүнүү шартындагы илимий иш ===
Кэтрин Жонсон иштеген мезгилде АКШнын коомдук жашоосунда расалык бөлүнүү системасынын таасири күчтүү болгон. Айрым мекемелерде афроамерикалык кызматкерлер ак түстүү кызматкерлерден бөлүнгөн шарттарда иштөөгө мажбур болушкан.
NACAнын Лэнгли борборундагы «West Area Computing» тобунда иштеген афроамерикалык аялдар да өзүнчө бөлүмдө эмгектенишкен. Алардын математикалык иши маанилүү болгонуна карабастан, ошол мезгилдеги расалык жана гендердик теңсиздик алардын кесиптик мүмкүнчүлүктөрүн чектеген.
Жонсон бул тоскоолдуктарга карабастан, өзүнүн кесиптик жөндөмү аркылуу илимий командалардын маанилүү мүчөсүнө айланган. Ал инженерлер менен түздөн-түз иштешип, татаал математикалык маселелерди чечүүгө катышкан.<ref name="NASA5" />
=== NASAнын түзүлүшү ===
1958-жылы NACA уюмунун ордуна АКШнын Улуттук аэронавтика жана космостук мейкиндигин изилдөө башкармалыгы — NASA түзүлгөн. Бул өзгөрүү АКШнын авиациялык изилдөөлөрдөн космосту изилдөөгө багытталган жаңы доорунун башталышын билдирген.<ref name="NASA3" />
Кэтрин Жонсон жаңы мекемеде ишин улантып, космостук аппараттардын кыймылын математикалык эсептөө боюнча адис катары таанылган. Ал космостук учуулардын траекторияларын, орбиталык параметрлерин жана учуу учурундагы өзгөрүүлөрдү эсептөөгө катышкан.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
Космостук аппараттын орбитага чыгышы жана белгилүү бир чекитке кайтып келиши үчүн өтө так математикалык эсептөөлөр талап кылынат. Бул эсептөөлөрдө аппараттын ылдамдыгы, кыймыл багыты, тартылуу күчү жана убакыт сыяктуу параметрлер эске алынат. Жонсон дал ушул маселелер боюнча иштеген математиктердин бири болгон.
== Космостук программаларга кошкон салымы ==
=== «Меркурий» программасы ===
«Меркурий» программасы АКШнын алгачкы адам башкарган космостук учууларын ишке ашырууга багытталган. Программанын негизги максаты адамды космоско учуруу, анын Жердин орбитасындагы кыймылын изилдөө жана кайра коопсуз кайтаруу болгон.
Бул программа үчүн космостук аппараттардын траекторияларын, орбиталык параметрлерин жана конуу аймактарын алдын ала эсептөө зарыл эле. Кэтрин Жонсон мындай математикалык иштерге катышып, космостук учуулардын эсептөөлөрүн жүргүзгөн.<ref name="NASA1" />
==== «Freedom 7» миссиясы (1961-жыл) ====
1961-жылдын 5-майында америкалык астронавт Алан Шепард «Freedom 7» космостук аппараты менен космоско учкан. Бул АКШнын адам башкарган алгачкы космостук учуусу болгон. Учуу орбиталык эмес, суборбиталдык мүнөздө өткөн.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
Кэтрин Жонсон бул миссиянын учуу траекториясын эсептөөгө катышкан. Анын иши аппараттын учуу жолун жана конуу ордун аныктоого керектүү математикалык эсептөөлөргө байланыштуу болгон.<ref name="NASA4" />
Бул миссия АКШнын космостук программасынын өнүгүшүндө маанилүү баскыч болуп, кийинчерээк орбиталдык учууларды ишке ашырууга жол ачкан.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
==== Жон Гленндин «Friendship 7» миссиясы (1962-жыл) ====
1962-жылдын 20-февралында америкалык астронавт Жон Гленн «Friendship 7» космостук аппараты менен Жердин орбитасына чыккан. Ал Жердин орбитасына чыккан биринчи америкалык астронавт болгон.
Бул миссияга даярдык көрүү учурунда электрондук компьютерлер космостук аппараттын орбиталык кыймылын эсептешкен. Бирок компьютерлердин эсептөөлөрүнүн тууралыгын кошумча текшерүү зарыл болгон.
Жон Гленн Кэтрин Жонсондон компьютер жүргүзгөн эсептөөлөрдү кол менен кайра текшерип берүүнү суранган. Жонсон эсептөөлөрдү өз алдынча жүргүзүп, алынган математикалык жыйынтыктардын тууралыгын ырастаган. Бул окуя анын илимий тактыгына жана математикалык жөндөмүнө болгон ишенимди көрсөткөн.<ref name="NASA2" />
Бул окуя кийинчерээк анын өмүр баянынын эң белгилүү бөлүктөрүнүн бири болуп калган. Ал электрондук эсептөө системалары жаңыдан өнүгүп жаткан мезгилде адамдын математикалык билими жана аналитикалык ой жүгүртүүсү канчалык маанилүү экенин көрсөткөн.
=== «Аполлон» программасы ===
«Аполлон» программасы NASA тарабынан адамды Айга жеткирүү жана кайра Жерге кайтаруу максатында ишке ашырылган. Бул программа өтө татаал инженердик, физикалык жана математикалык эсептөөлөрдү талап кылган.
Кэтрин Жонсон программага байланыштуу математикалык иштерге катышып, космостук аппараттардын кыймылын жана орбиталык траекторияларын эсептөөгө салым кошкон.<ref name="NASA3" />
==== «Аполлон-11» миссиясы (1969-жыл) ====
1969-жылдын 20-июлунда «Аполлон-11» миссиясынын астронавттары Нил Армстронг жана Базз Олдрин Айдын бетине конушкан. Майкл Коллинз командалык модулда Айдын орбитасында калган. Бул окуя адамзаттын космосту изилдөө тарыхындагы эң маанилүү жетишкендиктердин бири болуп эсептелет.
Кэтрин Жонсон «Аполлон» программасынын математикалык иштерине катышкан. NASAнын маалыматына ылайык, ал Ай модулу менен Айдын орбитасында калган командалык жана кызматтык модулдун кыймылын шайкеш келтирүүгө байланыштуу эсептөөлөргө салым кошкон.<ref name="NASA1" />
Мындай эсептөөлөр Айга конгон аппараттын кайра орбитага чыгып, командалык модуль менен туташуусу үчүн маанилүү болгон. Космостук аппараттардын кыймылын так эсептөө миссиянын ар бир этабында чоң мааниге ээ болгон.
==== «Аполлон-13» миссиясы (1970-жыл) ====
1970-жылдын апрель айында ишке ашырылган «Аполлон-13» миссиясы учурунда космостук аппаратта техникалык авария болуп, Айга конуу планы токтотулган. Экипажды Жерге коопсуз кайтаруу үчүн NASAнын адистери навигациялык жана траекториялык эсептөөлөрдү жүргүзүшкөн.
Бул окуя космостук навигациянын тактыгы жана резервдик эсептөөлөрдүн мааниси канчалык чоң экенин көрсөткөн. NASAнын Жонсон тууралуу материалдарында анын мурдагы изилдөөлөрү жана навигациялык иштерге байланышкан салымы белгиленет.<ref name="NASA3" />
=== Кийинки космостук долбоорлор ===
Кэтрин Жонсон «Меркурий» жана «Аполлон» программаларынан кийин да NASAда ишин уланткан. Ал космостук аппараттардын кыймылын эсептөө, учуу траекторияларын талдоо жана жаңы космостук долбоорлордун математикалык маселелерин чечүү менен алектенген.
Анын ишмердүүлүгү Space Shuttle программасына жана Жердин жаратылыш ресурстарын космостон изилдөөгө байланыштуу долбоорлорго да тиешелүү болгон. Бул долбоорлор спутниктер аркылуу Жердин бетин байкоого жана ар кандай маалыматтарды чогултууга багытталган.<ref name="NASA3" />
Жонсон 1986-жылы NASAдан пенсияга чыккан. Ал мекемеде 1953-жылдан тартып 33 жылдай эмгектенип, авиациялык жана космостук изилдөөлөрдүн бир нече маанилүү баскычтарына күбө болгон.<ref name="NASA1" />
== Илимий ишмердүүлүгү жана математикалык ыкмалары ==
=== Космостук траекторияларды эсептөө ===
Космостук аппаратты Жерден учуруу жана белгилүү бир орбитага чыгаруу үчүн анын кыймылын алдын ала эсептөө зарыл. Аппараттын кыймылына тартылуу күчү, ылдамдык, учуу багыты, убакыт жана башка физикалык факторлор таасир этет.
Кэтрин Жонсон ушул сыяктуу маселелерди чечүүдө математикалык моделдерди жана аналитикалык эсептөөлөрдү колдонгон. Анын ишинин негизги бөлүгү космостук аппараттын белгилүү бир убакыттагы ордун жана кыймыл багытын аныктоо менен байланыштуу болгон.<ref name="NASA4" />
Космостук траекторияны эсептөөдө кичинекей математикалык каталар да аппараттын пландалган багыттан четтешине алып келиши мүмкүн. Ошондуктан мындай эсептөөлөрдү бир нече жолу текшерүү жана алынган жыйынтыктардын ишенимдүүлүгүн баалоо зарыл болгон.
Жонсон татаал математикалык маселелерди так чечүү жөндөмү менен айырмаланган. Анын эсептөөлөрү инженерлерге космостук аппараттардын кыймылын пландаштырууга жана миссиялардын коопсуздугун камсыз кылууга жардам берген.
=== Орбиталык механика ===
Орбиталык механика — космостук аппараттардын жана башка асман телолорунун тартылуу күчүнүн таасириндеги кыймылын изилдеген илимий багыт. Бул тармакта математикалык эсептөөлөр өзгөчө мааниге ээ.
Кэтрин Жонсон орбиталык кыймылга байланыштуу эсептөөлөрдү жүргүзүп, космостук аппараттардын Жердин айланасындагы кыймылын талдоого катышкан. Орбиталык эсептөөлөр аппараттын белгилүү бир убакытта кайсы жерде болорун жана анын кыймылын кандай өзгөртүүгө болорун аныктоого жардам берет.<ref name="NASA3" />
Анын ишмердүүлүгү математика менен инженериянын тыгыз байланышын көрсөтөт. Теориялык математикалык билимдер космостук учуулардын практикалык маселелерин чечүүдө колдонулган.
=== Илимий эмгектери ===
1960-жылы Кэтрин Жонсон инженер Тед Скопинский менен биргеликте ''Determination of Azimuth Angle at Burnout for Placing a Satellite Over a Selected Earth Position'' аттуу илимий отчетту жарыялаган.
Бул эмгекте ракетанын кыймылдаткычынын иши аяктаган учурдагы азимут бурчун аныктоо жана спутникти Жердин тандалган чекитинин үстүндөгү орбитага жайгаштыруу маселелери каралган. Изилдөө спутниктердин орбиталдык кыймылын пландаштырууда математикалык эсептөөлөрдүн маанисин көрсөткөн.<ref name="NASA6">[https://www.nasa.gov/people-of-nasa/katherine-g-johnson/ NASA. Katherine G. Johnson — Research and Career.]</ref>
Бул отчеттун маанилүү өзгөчөлүктөрүнүн бири — Жонсон Flight Research Division бөлүмүндө илимий отчеттун автору катары көрсөтүлгөн алгачкы аялдардын бири болгон. Ошол мезгилде аялдардын илимий эмгектерде автор катары көрсөтүлүшү сейрек кездешкен.<ref><nowiki>https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/</nowiki></ref>
NASAнын биографиялык маалыматына ылайык, Жонсон карьерасынын жүрүшүндө 26 илимий отчеттун автору же авторлошу болгон.<ref name="NASA1" />
== Сыйлыктары жана коомдук таанылуусу ==
Кэтрин Жонсондун илимге, математикага жана космостук изилдөөлөргө кошкон салымы бир катар жогорку сыйлыктар менен белгиленген.
* '''2015-жыл — Президенттин Эркиндик медалы (Presidential Medal of Freedom).''' АКШнын президенти Барак Обама ага өлкөнүн эң жогорку жарандык сыйлыгын тапшырган. Бул сыйлык анын илимий ишмердүүлүгүн жана коомго кошкон салымын мамлекеттик деңгээлде тааныган.<ref name="NASA2" />
* '''2016-жыл — Артур Б. К. Уокер II сыйлыгы (Arthur B. C. Walker II Award).''' Тынч океандын астрономиялык коомунун бул сыйлыгы илимдеги ар түрдүүлүктү жана афроамерикалык окумуштуулардын жетишкендиктерин белгилейт. Жонсон бул сыйлыктын алгачкы ээси болгон.<ref name="ASP">[https://astrosociety.org/who-we-are/awards/arthur-bc-walker-ii-award.html/title/inaugural-recipient-katherine-johnson Astronomical Society of the Pacific. Inaugural Recipient Katherine Johnson.]</ref>
* '''2016-жыл — Katherine G. Johnson Computational Research Facility.''' NASAнын Лэнгли изилдөө борборунда анын ысымы берилген эсептөөчү изилдөө борбору ачылган.<ref name="NASA7">[https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/ NASA. Katherine Johnson Biography.]</ref>
* '''2019-жыл — Конгресстин алтын медалы (Congressional Gold Medal).''' АКШ Конгресси анын жана космостук программаларга салым кошкон башка аялдардын эмгегин таануу боюнча мыйзам кабыл алган.<ref name="Congress">[https://www.congress.gov/116/crec/2019/09/19/CREC-2019-09-19-pt1-PgH7812.pdf Congressional Record. Hidden Figures Congressional Gold Medal Act. 2019.]</ref>
Анын илимий эмгеги жана коомдук таасири бир нече университеттер тарабынан да белгиленген. Ал ардактуу илимий даражаларга жана башка сыйлыктарга ээ болгон.<ref name="NASA3" />
== Маданияттагы орду ==
=== «Hidden Figures» китеби ===
Кэтрин Жонсондун өмүрү жана илимий ишмердүүлүгү америкалык жазуучу Марго Ли Шеттерлинин ''Hidden Figures: The American Dream and the Untold Story of the Black Women Mathematicians Who Helped Win the Space Race'' аттуу китебинде кеңири баяндалган. Китеп 2016-жылы жарык көргөн.
Чыгармада NASAда иштеген афроамерикалык аял математиктердин тарыхы, алардын илимий жетишкендиктери жана коомдук тоскоолдуктарга карабастан жасаган эмгектери баяндалат. Китепте Кэтрин Жонсон, Дороти Вон жана Мэри Жексондун ишмердүүлүгүнө өзгөчө көңүл бурулган.<ref name="NASA3" />
=== «Hidden Figures» тасмасы ===
2016-жылы ушул эле аталыштагы көркөм фильм жарык көргөн. Фильмде Кэтрин Жонсондун ролун актриса Тараджи П. Хенсон аткарган. Дороти Вондун ролун Октавия Спенсер, Мэри Жексондун ролун Жанель Моне ойногон.
Тасмада үч аялдын NASAдагы кесиптик ишмердүүлүгү, математикалык жөндөмдөрү жана расалык бөлүнүү шартындагы жашоосу чагылдырылган. Фильм алардын илимий эмгегин кеңири аудиторияга таанытып, аялдардын илимдеги тарыхый ордуна коомчулуктун көңүлүн бурган.<ref name="NASA2" />
== Жеке жашоосу ==
Кэтрин Жонсон биринчи жолу Жеймс Фрэнсис Гоблге турмушка чыккан. Алардын үч кызы болгон. 1956-жылы биринчи жолдошу каза болгондон кийин, Жонсон 1959-жылы Жеймс А. Жонсонго турмушка чыккан.<ref name="NASA3" />
Ал үй-бүлөлүк жашоосу менен кесиптик ишмердүүлүгүн айкалыштырып, илимий карьерасын уланткан. Анын өмүр баянында билимге берилгендик, үй-бүлөнүн колдоосу жана кесиптик максаттарга умтулуу маанилүү орунду ээлейт.
== Өмүрүнүн акыркы жылдары жана дүйнөдөн кайтышы ==
Кэтрин Жонсон 1986-жылы NASAдан пенсияга чыккан. Ал пенсияга чыккандан кийин да илимге жана билим берүүгө кызыккан жаштарды шыктандырып келген.
2015-жылы Президенттин Эркиндик медалы менен сыйланышы анын эмгегинин мамлекеттик деңгээлде таанылганын көрсөттү. 2016-жылы анын өмүрү тууралуу ''Hidden Figures'' тасмасы жарык көрүп, анын тарыхы дүйнө жүзүнө кеңири белгилүү болгон.<ref name="NASA2" />
Кэтрин Жонсон 2020-жылдын 24-февралында АКШнын Виржиния штатындагы Ньюпорт-Ньюс шаарында 101 жаш курагында дүйнөдөн кайткан.<ref name="NASA1" />
== Тарыхый мааниси жана мурасы ==
Кэтрин Жонсон XX кылымдагы илим жана космостук изилдөөлөр тарыхында маанилүү орунду ээлейт. Анын математикалык эсептөөлөрү АКШнын алгачкы адам башкарган космостук учууларынын ийгилигине салым кошкон.
Анын өмүр жолу бир нече маанилүү тарыхый жагдайды чагылдырат:
* Илимий билимдин жана математикалык ой жүгүртүүнүн коомдук өнүгүүдөгү маанисин көрсөтөт.
* Аялдардын илим, технология, инженерия жана математика тармактарындагы мүмкүнчүлүктөрүн кеңейтүүгө шыктандырат.
* Расалык жана гендердик тоскоолдуктарга карабастан, кесиптик ийгиликке жетүүгө болорун көрсөткөн тарыхый мисал болуп саналат.
* Космостук изилдөөлөрдө математикалык эсептөөлөрдүн жана так илимий анализдин маанисин көрсөтөт.
* Илимий эмгектин коомдук жана технологиялык өнүгүүгө тийгизген таасирин чагылдырат.
NASAнын Лэнгли изилдөө борборундагы Katherine G. Johnson Computational Research Facility анын ысымын алып жүрөт. Бул борбор заманбап эсептөө, моделдөө жана космостук изилдөө иштерин жүргүзүүгө багытталган.<ref name="NASA7" />
Кэтрин Жонсондун өмүрү илимге берилгендиктин, билимге умтулуунун жана татаал маселелерди чечүүдөгү математикалык ой жүгүртүүнүн үлгүсү катары эскерилет.
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-biography/ NASA — Katherine Johnson Biography]
* [https://science.nasa.gov/people/katherine-johnson/ NASA Science — Katherine Johnson]
* [https://www.nasa.gov/people-of-nasa/katherine-g-johnson/ NASA — Katherine G. Johnson]
* [https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/langley/katherine-johnson-the-girl-who-loved-to-count/ NASA — Katherine Johnson: The Girl Who Loved to Count]
* [https://www.nature.com/articles/d41586-020-00749-3 Nature — Katherine Johnson (1918–2020)]
* [https://astrosociety.org/who-we-are/awards/arthur-bc-walker-ii-award.html/title/inaugural-recipient-katherine-johnson Astronomical Society of the Pacific — Katherine Johnson]
* [https://www.congress.gov/116/crec/2019/09/19/CREC-2019-09-19-pt1-PgH7812.pdf Congressional Record — Hidden Figures Congressional Gold Medal Act]
s12o9eq1wvfplxd8b4dcisdddkd9n62
Отунчу Ногойбаев
0
155207
664299
2026-11-01T20:34:19Z
Theatre kg
49796
Жаңы барак: "{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;" |- |colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу''' |- |align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу''' |- |'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл |- |'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө айылы]], [[Кыргызстан]] |- |'''Өл..."
664299
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө айылы]], [[Кыргызстан]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуу ишмери
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги (1973-ж.)
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, Чоң-Дөбө айылы — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы Чоң-Дөбө айылында төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
r6j0rfh5kjvo2cqsnxwn7547pwn35z2
664300
664299
2026-11-01T20:35:06Z
Theatre kg
49796
664300
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө айылы]], [[Кыргызстан]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуу ишмери
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, Чоң-Дөбө айылы — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы Чоң-Дөбө айылында төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
9k98hoqk2kcxu5xclk8nnkd6grkzsrw
664301
664300
2026-11-01T20:35:53Z
Theatre kg
49796
664301
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө айылы]], [[Нарын облусу]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуучу
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, Чоң-Дөбө айылы — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы Чоң-Дөбө айылында төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
nmk77cyj64bwmqcvsbh9uia51l6fimb
664304
664301
2026-11-01T20:38:40Z
Theatre kg
49796
664304
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө айылы]], [[Нарын облусу]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуучу
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, Чоң-Дөбө айылы — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы Чоң-Дөбө айылында төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
[[Категория:Педагогика]]
[[Категория:Билим берүү]]
cz2wk72fpj3obtbnfn1pw7xwl2cf4zj
664305
664304
2026-11-01T20:50:03Z
Theatre kg
49796
664305
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]], [[Нарын облусу]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуучу
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]] — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]]айылында төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
[[Категория:Педагогика]]
[[Категория:Билим берүү]]
1e2eipk07uz6tz6cmbrrstagbh584ei
664306
664305
2026-11-01T20:50:38Z
Theatre kg
49796
664306
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]], [[Нарын облусу]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуучу
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]] — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылында]] төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
[[Категория:Педагогика]]
[[Категория:Билим берүү]]
p60ne5hmvcnf99bv5qdsw872aa77hws
664308
664306
2026-11-01T20:54:07Z
Theatre kg
49796
664308
wikitext
text/x-wiki
{| class="toccolours" style="float:right; margin:0 0 0.5em 1em; width:22em; clear:right;"
|-
|colspan=2 style="text-align:center; font-size:120%;" | '''Ногойбаев Отунчу'''
|-
|align="center" bgcolor="lightblue" colspan=2 style="font-size: small" | '''Педагог жана агартуучу'''
|-
|'''Туулган жылы:''' || 1911-жыл
|-
|'''Туулган жери:''' || [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]], [[Нарын облусу]]
|-
|'''Өлкө:''' || [[Файл:Flag of Kyrgyzstan.svg|22px|border]] [[Кыргызстан]]
|-
|'''Ишмердүүлүгү:''' || педагог, агартуучу
|-
|'''Билими:''' || Фрунзедеги эки жылдык партиялык мектеп, Кыргыз мамлекеттик университети
|-
|'''Иштеген жерлери:''' || Жумгал райондук эл агартуу бөлүмү, Чаек орто мектеби
|-
|'''Наамдары:''' ||
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
|-
|'''Сыйлыктары:''' ||
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
|}
'''Ногойбаев Отунчу''' (1911-жыл, [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылы]] — ?) — агартуучу, Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973), Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги. Узак жылдар бою Жумгал районунун билим берүү тармагында эмгектенип, мектеп жетекчиси жана эл агартуу бөлүмүнүн башчысы кызматтарын аркалаган.
== Өмүр баяны ==
Ногойбаев Отунчу 1911-жылы [[Чоң-Дөбө|Чоң-Дөбө айылында]] төрөлгөн.
1929–1930-жылдары Токмок шаарындагы кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайында билим алган. 1930-жылдын август айынан 1931-жылдын август айына чейин Кызыл-Кыя шаарындагы шахтада шахтёр болуп иштеген.
1931–1932-жылдары Саратов шаарындагы «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүндө окуган. Кийин агартуу жана партиялык кызматтарда эмгектенген.
1951-жылы Фрунзе шаарындагы эки жылдык партиялык мектепти аяктаган. Ошондой эле Кыргыз мамлекеттик университетинен билим алган.
1973-жылы Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими наамына татыган.
1997-жылы Ак-Татыр орто мектебине анын ысымы ыйгарылган.
== Эмгек жолу ==
{| class="wikitable"
! Жылдары
! Кызматы
! Жайгашкан жери
|-
| 1929–1930
| Кол өнөрчүлүк-кесиптик окуу жайынын угуучусу
| Токмок шаары
|-
| 1930–1931
| Шахтёр
| Кызыл-Кыя шаары
|-
| 1931–1932
| «Керек-жарак» кооперация институтунун даярдоо бөлүмүнүн угуучусу
| Саратов шаары
|-
| 1932–1933
| Райондук эл агартуу бөлүмүнүн инспектору
| Кочкор айылы
|-
| 1933–1935
| «Айгыр-Жал» таяныч мектебинин башчысы
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1935–1938
| Жаңы-Арык жети жылдык мектебинин директору
| Жаңы-Арык айылы
|-
| 1938–1941
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1941–1945
| Жумгал райондук партия комитетинин агитация жана пропаганда бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1945–1947
| Нарын райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Нарын шаары
|-
| 1947–1949
| Жумгал райондук партия комитетинин кадрлар боюнча катчысы
| Чаек айылы
|-
| 1949–1951
| Партия мектебинин угуучусу
| Фрунзе шаары
|-
| 1951–1953
| Эл депутаттарынын Жумгал райондук кеңешинин аткаруу комитетинин төрагасы
| Чаек айылы
|-
| 1953–1954
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1954–1960
| Жумгал райондук эл агартуу бөлүмүнүн башчысы
| Чаек айылы
|-
| 1960–1972
| Чаек орто мектебинин директору
| Чаек айылы
|-
| 1972–1980
| Мугалим
| Чаек айылы
|}
== Сыйлыктары жана наамдары ==
* Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген мугалими (1973)
* Кыргыз ССРинин эл агартуусунун отличниги
* «Эмгек Кызыл Туу» ордени
* «Ардак Белгиси» ордени
* Кыргыз ССР Жогорку Советинин Ардак грамотасы (5 жолу)
== Булактар ==
* Ногойбаев Отунчунун эмгек китепчеси жана өмүр баяны боюнча архивдик маалыматтар.
* Чаек айылындагы О. Ногойбаев атындагы орто мектептин архивдик материалдары.
* О. Ногойбаев атындагы орто мектеби. «Мектеп тууралуу». Электрондук ресурс: https://onogoybaev.edupage.org/text/?eqa=dGV4dD10ZXh0L2Fib3V0JnN1YnBhZ2U9MQ%3D%3D
[[Категория:Педагогика]]
[[Категория:Билим берүү]]
calujequapqxi7ksrhap9pfrj96ikdf
Колдонуучунун баарлашуулары:Арууке М 11А
3
155208
664302
2026-11-01T20:36:30Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664302
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 20:36, 1 ноябрь 2026 (UTC)
6kjqfa56eyrbaw0w7zyoklrjar7fs7x
Колдонуучунун баарлашуулары:Dollizing
3
155209
664312
2026-11-01T22:36:58Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664312
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 22:36, 1 ноябрь 2026 (UTC)
0lz1c6gfzvie7bnr0kg6n1rxpifxji1
Лили-Роуз Депп
0
155210
664335
2026-11-02T04:53:29Z
Altynai 11c
49597
Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155715760|Депп, Лили-Роуз]]"
664335
wikitext
text/x-wiki
{{Кинематографчы}}
'''Лили-Роуз Мелоди Депп''' ({{Lang-en|Lily-Rose Melody Depp}} ( 1999-жылы 27-майда туулган, Нойи-сюр-Сен, Иль-де-Франс, [[Франция]] ) - француз-америкалык [[Актёрдук искусство|актриса]] жана модель, америкалык актёр [[Джонни Депп]] менен француз ырчысы жана актрисасы Ванесса Парадидин кызы.
6sl84pllz8zmsi6jalcu4o0pyx0k0zm
Валиева Камила Валерьевна
0
155211
664341
2026-11-02T05:40:44Z
Kesieee
49560
Created by translating the opening section from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/155806093|Валиева, Камила Валерьевна]]"
664341
wikitext
text/x-wiki
Камила Валиева — танымал россиялык фигурист, 2022-жылдагы Олимпиада оюндарынын командалык мелдешинин чемпиону (кийинчерээк дисквалификацияланган), Европа чемпиону (2022) жана Россиянын фигуралык муз тебүү боюнча эл аралык деңгээлдеги эң чебер спортчуларынын бири.
Төмөндө Камила Валиеванын өмүр баяны, спорттук жолу жана эң негизги жетишкендиктери тууралуу кеңири маалымат кыргыз тилине которулуп, даярдалды.
== 1. Өмүр баяны жана спорттук жолунун башталышы ==
Камила Валерьевна Валиева 2006-жылы 26-апрелде Казань шаарында туулган. Улуту боюнча татар.Үч жашынан баштап спорт менен алектене баштаган. Башында ата-энеси аны гимнастика, балет жана фигуралык муз тебүү секцияларына беришкен, бирок убакыттын өтүшү менен Камила муз үстүндө тебүүнү тандаган.
Казандагы биринчи машыктыруучусу Ксения Иванова болгон. 2012-жылы үй-бүлөсү Москва шаарына көчүп өткөндөн кийин, Камила «Москвич» спорттук мектебинде машыгуусун уланткан. Скейтчи катары анын таланты тез арада байкалып, 2018-жылы Этери Тутберидзенин атактуу «Самбо-70» («Хрустальный») мектебине кабыл алынган.
== 2. Юниордор арасындагы ийгиликтери (2019–2020) ==
Этери Тутберидзенин жетекчилиги астында Валиева эл аралык деңгээлде тез эле чоң ийгиликтерге жетишти.
* '''«Кыз кенептеги шар менен» (Girl on the Ball):''' Камиланын юниордук мезгилдеги кыска программасы дүйнөлүк фигуралык муз тебүү коомчулугунда жогору бааланган. Ал тургай Пабло Пикассонун кызы Палома Пикассо бул номерди көрүп, Камиланын талантына суктанганын билдирген.
* '''Гран-при сериясы жана Дүйнө чемпиондугу:''' 2019/2020-жылдардагы мезгилде Валиева Юниорлор арасындагы Гран-при мелдешинин финалын жана 2020-жылы Таллиннде өткөн Юниорлор арасындагы Дүйнө чемпионатын жеңип алган.
Камила татаал төрттүк секирүүлөрдү (четверной тулуп) жана үч эселенген аксель (триксель) элементтерин ишенимдүү аткарган аз сандагы фигуристтердин катарына кирди.
== 3. Чоңдор арасындагы дебют жана рекордор (2021–2022) ==
2021/2022-жылдардагы олимпиадалык мезгилде Валиева чоңдор арасындагы мелдештерге чыгып,катары менен бир нече дүйнөлүк рекорддорду жаңыртты.
* '''Рекорддор:''' Ал кыска программада, эркин программада жана эки программанын суммасы боюнча эң жогорку упайларды алып, рекорд койгон.
* '''Европа чемпионаты (2022):''' Таллинде өткөн Европа чемпионатында алтыным медаль багындырып, өзүнүн Олимпиадага башкы фаворит катары бара жатканын далилдеген.
== 4. 2022-жылдагы Пекин Олимпиадасы жана Допинг чыры ==
2022-жылы Пекинде өткөн Кышкы Олимпиада оюндарында Валиева Россия олимпиадалык комитетинин командасынын курамында командалык мелдеште алтын медаль уткан. Ал Олимпиада тарыхында төрттүк секирүүнү ийгиликтүү аткарган биринчи аял фигурист болуп калды.
Бирок, командалык мелдештен кийин 2021-жылдын декабрь айында алынган допинг-тесттин жыйынтыгында тыюу салынган «триметазидин» заты табылганы белгилүү болгон. Бул окуя чоң эл аралык чууну жаратты.
Спорттук арбитраждык сот (CAS) убактылуу чечим чыгарып, Валиевага жеке мелдешке катышууга уруксат берген. Бирок моралдык жана психологиялык басымдан улам, Камила жеке мелдеште төртүнчү орунду гана ээлеген.
== 5. Сот чечими жана дисквалификация (2024) ==
2024-жылдын январь айында Спорттук арбитраждык сот (CAS) Камила Валиеваны антидопинг эрежелерин бузган деп таап, аны '''4 жылга мелдештерден четтетти''' (дисквалификация мөөнөтү 2021-жылдын 25-декабрынан баштап эсептелген).
Бул чечимдин натыйжасында:
# Валиеванын 2021-жылдын 25-декабрынан кийинки бардык натыйжалары, анын ичинде 2022-жылдагы Европа чемпиондугунун алтын медалы жана Пекин Олимпиадасындагы командалык алтын медалы жокко чыгарылды.
# Командалык мелдештеги алтын медаль АКШ курамасына берилип, Россия курамасы коло медалга түшүрүлгөн.
== 6. Башкы жетишкендиктери жана статистикасы ==
* '''Юниорлор арасындагы Дүйнө чемпиону''' (2020)
* '''Юниорлор арасындагы Гран-при финалынын жеңүүчүсү''' (2019)
* '''Россиянын чемпиону''' (2022 - кийинчерээк чечим менен жокко чыгарылган)
* '''Европа чемпиону''' (2022 - кийинчерээк чечим менен жокко чыгарылган)
* '''Эл аралык спорт чебери'''
Камила Валиева өзүнүн укмуштуудай ийкемдүүлүгү, музыкалуулугу, теңдеши жок муз үстүндөгү хореографиясы жана татаал секирүүлөрдү аткаруу чеберчилиги менен фигуралык муз тебүү тарыхында эң таланттуу фигуристтердин бири катары калат.
94njw3i6ufydk2ifmocbekkoqabm065
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-57785-99
3
155212
664348
2026-11-02T06:38:49Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664348
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:38, 2 ноябрь 2026 (UTC)
87lgbq0udqo9kdbwh9yy00qpl3gyisy
Алекса Деми
0
155213
664351
2026-11-02T07:48:48Z
Аэлита11с
49339
Жаңы барак: "Алекса Деми Лос-Анжелесте, Калифорнияда, мексикалык тектүү визажист Роуз Мендес менен The Beach Boys тобунун мүчөсү Деннис Уилсондун асыранды баласы Скотт Уилсон Вейнерстромдун үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Алекса Этуотер Виллиджде чоңойгон жана сегиз жашынан башта..."
664351
wikitext
text/x-wiki
Алекса Деми Лос-Анжелесте, Калифорнияда, мексикалык тектүү визажист Роуз Мендес менен The Beach Boys тобунун мүчөсү Деннис Уилсондун асыранды баласы Скотт Уилсон Вейнерстромдун үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Алекса Этуотер Виллиджде чоңойгон жана сегиз жашынан баштап, негизинен апасы тарбиялаган, бирок атасы менен да жакшы мамиледе болгон. 2019-жылы ал расмий түрдө атын Алекса Деми Уилсон Вейнерстромдон Алекса Деми деп өзгөрткөн. Деми актрисалык дебютун 2015-жылы "Майлз" кыска метраждуу тасмасында ойногон. Ал "Рэй Донован", "Сүйүү" жана "ОА" сериалдарында тартылган. 2018-жылы Деми "90-жылдардын ортосу" тасмасында ойногон, ал эми 2019-жылы "Толкундар" тасмасында Алексис ролун аткарган. 2019-жылы ал "Эйфория" сериалында Мэдди Перес ролун алган.
1.Vogue (англ.) / C. Malle — Condé Nast, 1892. — ISSN 0042-8000[[Vogue (англ.) / C. Malle — Condé Nast, 1892. — ISSN 0042-8000]]
gcb6jsj1f4dp52kttndlq6fz8v0mz72
664352
664351
2026-11-02T07:51:13Z
Аэлита11с
49339
Деми Алекса
664352
wikitext
text/x-wiki
Алекса Деми Лос-Анжелесте, Калифорнияда, мексикалык тектүү визажист Роуз Мендес менен The Beach Boys тобунун мүчөсү Деннис Уилсондун асыранды баласы Скотт Уилсон Вейнерстромдун үй-бүлөсүндө төрөлгөн. Алекса Этуотер Виллиджде чоңойгон жана сегиз жашынан баштап, негизинен апасы тарбиялаган, бирок атасы менен да жакшы мамиледе болгон. 2019-жылы ал расмий түрдө атын Алекса Деми Уилсон Вейнерстромдон Алекса Деми деп өзгөрткөн. Деми актрисалык дебютун 2015-жылы "Майлз" кыска метраждуу тасмасында ойногон. Ал "Рэй Донован", "Сүйүү" жана "ОА" сериалдарында тартылган. 2018-жылы Деми "90-жылдардын ортосу" тасмасында ойногон, ал эми 2019-жылы "Толкундар" тасмасында Алексис ролун аткарган. 2019-жылы ал "Эйфория" сериалында Мэдди Перес ролун алган.
1.Vogue (англ.) / C. Malle — Condé Nast, 1892. — ISSN 0042-8000<ref>Vogue <small>(англ.)</small> / C. Malle — Condé Nast, 1892. — ISSN 0042-8000</ref>
2.{{Cite web|url=https://peopleenespanol.com/chica/alexa-demie-interview/|title='Euphoria' Star Alexa Demie Is Ready for Someone to Cast Her in a Comedy|website=People en Español|access-date=2020-03-28|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328131402/https://peopleenespanol.com/chica/alexa-demie-interview/}}<ref>{{Cite web|url=https://peopleenespanol.com/chica/alexa-demie-interview/|title='Euphoria' Star Alexa Demie Is Ready for Someone to Cast Her in a Comedy|website=People en Español|access-date=2020-03-28|archive-date=2020-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328131402/https://peopleenespanol.com/chica/alexa-demie-interview/}}</ref>
[[Файл:Alexa Demie 2026.png|thumb|Деми Алекса]]
3. {{Cite web|url=https://www.vogue.mx/estilo-de-vida/articulo/alexa-demie-euphoria|title=Alexa Demie nos cuenta sobre su papel en Euphoria, la serie que te va a dejar sin aliento|last=Morales de la Cruz|first=Atenea|date=2019-07-03|website=[[Vogue Mexico|Vogue]]|access-date=2019-08-10|language=es|archive-date=2020-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516152350/https://www.vogue.mx/estilo-de-vida/articulo/alexa-demie-euphoria}}<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.mx/estilo-de-vida/articulo/alexa-demie-euphoria|title=Alexa Demie nos cuenta sobre su papel en Euphoria, la serie que te va a dejar sin aliento|last=Morales de la Cruz|first=Atenea|date=2019-07-03|website=[[Vogue Mexico|Vogue]]|access-date=2019-08-10|language=es|archive-date=2020-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200516152350/https://www.vogue.mx/estilo-de-vida/articulo/alexa-demie-euphoria}}
</ref>
pjriqllgb0cgrx4yzfdatt874zxdpp0
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-45320-90
3
155214
664355
2026-11-02T08:39:15Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664355
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:39, 2 ноябрь 2026 (UTC)
rlkrdeylv7jbqcumz6v9okkcjqf40os
Колдонуучунун баарлашуулары:Кенжебекова Нурзада
3
155215
664356
2026-11-02T08:39:25Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664356
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:39, 2 ноябрь 2026 (UTC)
rlkrdeylv7jbqcumz6v9okkcjqf40os
Колдонуучунун баарлашуулары:AidemWiki
3
155216
664357
2026-11-02T08:39:35Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664357
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:39, 2 ноябрь 2026 (UTC)
rlkrdeylv7jbqcumz6v9okkcjqf40os
Колдонуучунун баарлашуулары:Zhekshenova Aiperi 11c
3
155217
664358
2026-11-02T08:39:45Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664358
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:39, 2 ноябрь 2026 (UTC)
rlkrdeylv7jbqcumz6v9okkcjqf40os
Салтер Сюзанна
0
155218
664364
2026-11-02T09:11:41Z
Aibike med 11B
49805
"[[:ru:Special:Redirect/revision/154131287|Солтер, Сюзанна]]" барагынан которулуп түзүлдү
664364
wikitext
text/x-wiki
{{Инфобокс адам|аты-жөнү=Сюзанна Солтер|түпнуска аты=Susanna Madora Salter|сүрөт=Susanna Madora Salter.jpg|туулган күнү=2-март, 1860|туулган жери=Ламайра, Огайо, АКШ|каза болгон күнү=17-март, 1961|каза болгон жери=Норман, Оклахома, АКШ|кесиби=Саясий ишмер|кызмат орду=Аргония шаарынын мэри|кызмат мөөнөтү=1887–1888}}
'''Сюзанна Мадора Солтер''' (англ. ''Susanna Madora Salter'', кыз кезиндеги фамилиясы — Кинси; 1860-жылдын 2-марты — 1961-жылдын 17-марты) — америкалык саясий ишмер жана коомдук активист. Ал 1887–1888-жылдары Канзас штатындагы Аргония шаарынын мэри болуп иштеген. Солтер АКШнын тарыхында мэр болуп шайланган биринчи аял катары белгилүү.<ref>{{cite web|url=https://kansasleadershipcenter.org/susanna-salter/|title=Susanna Salter|publisher=Kansas Leadership Center|language=en}}</ref>
== Өмүр баяны ==
Сюзанна Мадора Кинси 1860-жылдын 2-мартында АКШнын Огайо штатында төрөлгөн. Ал 12 жашында үй-бүлөсү менен Канзас штатына көчүп барган. 1878-жылы Канзас штатындагы айыл чарба колледжине окууга кирген, бирок ден соолугуна байланыштуу окуусун аяктаган эмес.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Susanna_M._Salter|title=Susanna M. Salter|publisher=Wikipedia|language=en}}</ref>
1880-жылы Льюис Эллисон Солтерге турмушка чыккан. Алардын тогуз баласы болгон. Сюзанна аялдардын коомдук иштерге катышуусун колдогон уюмдарга жана алкоголдук ичимдиктерге тыюу салууну жактаган кыймылга катышкан.
== Саясий ишмердиги ==
1887-жылдын 4-апрелинде Сюзанна Солтер Аргония шаарынын мэри болуп шайланган. Анын талапкерлиги алгач аялдардын саясий кызматты аткара аларына күмөн санаган адамдар тарабынан тамаша катары сунушталган. Бирок Солтер шайлоодо жеңишке жетип, АКШдагы биринчи аял мэр болуп калган.
Ал 1887-жылдан 1888-жылга чейин мэр болуп иштеген. Бир жылдык кызматынан кийин кайрадан шайлоого катышкан эмес.<ref>{{cite web|url=https://kansasleadershipcenter.org/susanna-salter/|title=Susanna Salter|publisher=Kansas Leadership Center|language=en}}</ref>
== Өлүмү жана мурасы ==
Сюзанна Солтер 1961-жылдын 17-мартында Оклахома штатындагы Норман шаарында 101 жашында каза болгон. Ал Аргония шаарындагы көрүстөнгө жерге берилген.
1933-жылы Аргония шаарында анын АКШдагы биринчи аял мэр катары тарыхый ролун эскерген коло такта орнотулган.<ref>{{cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Susanna_M._Salter|title=Susanna M. Salter|publisher=Wikipedia|language=en}}</ref>
== Шилтемелер ==
* [https://kansasleadershipcenter.org/susanna-salter/ Kansas Leadership Center — Susanna Salter]
* [[:en:Susanna_M._Salter|Susanna M. Salter — англис тилиндеги Википедия]]
{{Мамлекеттик ишмер|изображение=Susanna Madora Salter.jpg}}
[[Категория:Өлгөндөр 1961-жылы]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Туулгандар 1860-жылы]]
0yi3gk0po7et47hj3hekeantkwnd49c
Колдонуучунун баарлашуулары:Aibike med 11B
3
155219
664366
2026-11-02T09:39:58Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664366
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:39, 2 ноябрь 2026 (UTC)
tl5hlscetpsnzes3r1q9lrgoe1e6vz2
Колдонуучу:Сайкал 11б
2
155220
664373
2026-11-02T10:22:27Z
Сайкал 11б
49378
Сайкал 11б "[[Колдонуучу:Сайкал 11б]]" барагын "[[Миучча Прада]]" деп кайра атады: Колдонуучу барагындагы которулган макаланы негизги мейкиндикке көчүрүү.
664373
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Миучча Прада]]
7ko78bys8b4es0mbrjlwvmjvscy4sjf
Колдонуучунун баарлашуулары:Сайкал 11б
3
155221
664375
2026-11-02T10:22:27Z
Сайкал 11б
49378
Сайкал 11б "[[Колдонуучунун баарлашуулары:Сайкал 11б]]" барагын "[[Талкуу:Миучча Прада]]" деп кайра атады: Колдонуучу барагындагы которулган макаланы негизги мейкиндикке көчүрүү.
664375
wikitext
text/x-wiki
#REDIRECT [[Талкуу:Миучча Прада]]
cgu9mips1l193kl00jv3hae1ygfm1mg
Колдонуучунун баарлашуулары:Myamoora
3
155222
664381
2026-11-02T11:40:32Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
664381
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 11:40, 2 ноябрь 2026 (UTC)
rbnrzdq8hzc3jn53z7pu9q6kv3j1e2i