Википедия
kywiki
https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%88%D0%BA%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA
MediaWiki 1.48.0-wmf.3
first-letter
Медиа
Атайын
Талкуу
Колдонуучу
Колдонуучунун баарлашуулары
Википедия
Википедияны талкуулоо
Файл
Файлды талкуулоо
МедиаВики
МедиаВикини талкуулоо
Калып
Калыпты талкуулоо
Жардам
Жардамды талкуулоо
Категория
Категорияны талкуулоо
Макала долбоору
Макала долбоорун талкуулоо
TimedText
TimedText talk
Модуль
Модулду талкуулоо
Event
Event talk
Азамат Алтай
0
2378
666243
653343
2026-11-09T05:01:38Z
CommonsDelinker
130
Removing [[:c:File:Azamat_Altay_and_Tyntchtykbek_Tchoroev_Prague_June_2003.jpg|Azamat_Altay_and_Tyntchtykbek_Tchoroev_Prague_June_2003.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 1 November 2026.
666243
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Azamataltay.jpg|thumb|Азамат Алтай.]]
'''Азамат Алтай''' (Кудайберген Кожомбердиев) (1920-2006) - кыргыздын чыгаан [[Журналист|журналисти]], [[Публицист|публицисти]] жана диссидент коомдук ишмери.
== Өмүрүнүн башатынын урунттуу учурлары ==
1920-жылы 15-сентябрда [[Кыргызстан]]дагы Ысык-Көл облусуна караштуу [[Тоң району]]нда Корумду (кийинчерээк - Кызылчек, андан соң - Бөкөнбаев) айылында туулган. 15 жашында Түп районундагы зооветтехникумда окуп келгенден кийин комсомолдун Тоң райондук комитетинде жаш муундарды тарбиялоо бөлүмүндө иштеп жүрүп, 1940-жылы аскерге кеткен. Улуу Ата мекендик согуш маалында, 1941-жылы Литвада туткунга түшүп, уруш аяктаганга чейин фашисттик концлагерде болгон. 1945-жылы Батыш ынтымагынын аскерлери тарабынан боштондукка чыгарылып, Батыш Европада туруп калган.
Тактап кетүү зарыл болгон жагдай – Кудайберген Кожомбердиев эч качан «[[Түркстан легиону]]нда» кызмат кылган эмес. Айрым мезгилдүү басма сөздөгү аны алиги легион менен байланыштырган маалыматтар дареккке негизденбеген, чындыкка таптакыр коошпогон жоромол болуп саналат.
[[Кудайберген Кожомбердиев]] 1940-жылдардын аягында [[Батыш Европа]]да жашап калган Борбор Азиялык бозгундардын «Түрк эли» уюмунун ишмердигине активдүү катышкан. «Түрк эли» уюму Борбор Азиядагы советтик жумурияттардын көз карандысыздыгы, өз келечегин өзү аныктоо укугу, демократиялык болочогу үчүн күрөшүү максатын көздөгөн.
Ошол жылдары ал Мюнхенде кыргыз, казак, орус, өзбек, түркмөн тилинде чыккан «Түрк эли» журналына кыргыздардын тарыхы, маданияты, советтик бийликтен запкы жеген кыргыз жазуучу, илимпоздору жөнүндө макалалар жазып турган. Батышта бозгунчулукта өмүр сүрүүгө аргасыз болгон белгилүү орусиялык диссидент Александр Керенский, окумуштуу [[Беннигсен, Александр Адамович|Александр Беннигсен]], полиглот чыгыш таануучу [[Бензинг, Ханс|Ханс (Йоханнес) Бензинг]] жана башка интеллектуалдар менен тыгыз байланышып турган.
[[Кудайберген Кожомбердиев]] 1950-жылдардан тартып Франция, Германия, Америкада кыргыздардын тарыхын, маданият-салтын изилдеген окумуштууларга жардам көрсөтүп, кыргызча булактарды англисчеге которуп, жалпы Батыштагы Борбордук Азиялык элдерге тийиштүү адабиятты жалпылап, чоң каталог түзүүгө катышкан.
== Азамат Алтай жана "Азаттык" ==
1953-жылы ал башкеңсеси Мүнхенде жайгашкан [[«Азаттык» үналгысы]]на (азыркы «Эркин Европа-Азаттык» үналгысынын Кыргыз кызматына) ишке кирип, 18-мартта туңгуч кыргызча берүүнү обого чыгарган.
Бир аз убакыттан соң ал Нью-Йоркко кетип, Колумбия университетинин китепканасынын түркология бөлүмүндө иштеп калат. Ошондо да ал «[[Азаттык үналгысы|Азаттык»]] менен тыгыз кызматташкан.
Ошондон тарта 40 жылга чамалаш өмүрү [[Азаттык үналгысы|«Азаттыкка»]] арналды. Кыргыз кызматынын үзгүлтүксүз иштеп турушуна, чет өлкөлөрдө жашап калган кыргыз жаштарын бул кызматка тартууга чоң салым кошту.
== АКШдагы турмушу ==
1961-жылы ал АКШнын паспортун алып жатканда "Азамат Алтай" деген ысымды алган. «Алтай» сөзү аркылуу кыргыздын тарыхый тамырын Ала-Тоо менен чектебестен, Алтай, Энесай менен да байланыштыргысы келсе, «Азамат» сөзү аркылуу эл-жерине карата атуулдук сезимин чагылдырган.
Азамат Алтайдын тарых менен адабиятка болгон кызыгуусу өтө зор болгондуктан, ал тээ 1920-жылдардан бери Кыргызстанда чыккан гезит-журналдарды почта аркылуу АКШга алдырып, илимий китепканага чогултуп келген.
Кыргыз адабиятына кызыккан Батыштык изилдөөчүлөр окусун деп, Касым Тыныстановдун китебин кириллицадан латын арибине которуп жазып чыккан. Бул китепти азыр АКШдагы Колумбия университетинен таап окуса болот.
Париждеги басылманын өтүнүчү боюнча 1970-жылдары Библияны алгачкылардан болуп «Ыйык инжил китеби» деген аталышта кыргызчага которгон, бул ишке 10 жылдан ашуун эмгеги кеткен.
== Кайрадан Мүнхенде ==
Совет доорунда "[[Азаттык үналгысы]]" (Эркин Европа-Азаттык үналгысынын Кыргыз кызматы) өз берүүлөрү бүт дүйнө жүзүнө тараган кыргыз тилиндеги көзгө басар объективдүү маалымат каражаты болгонун эске алсак, Азамат Алтайдын Кыргыз кызматынын кабарчысы жана деректири катары кошкон салымы залкар баага арзыйт.
Ал 1970-жылдардын соңунда ал кездеги "Азаттыктын" деректири Төлөмүш Жакып уулунун чакыруусу менен Нью-Йорктон Мүнхенге кайра кайтып келип, оболу кызматкер, андан соң Төлөмүш Жакып уулу оорусуна байланыштуу ардактуу эс алууга чыкканда, "Азаттыктын" деректири кызматын (1984-1988) аркалаган.
1989-жылы өзү да ардактуу эс алууга кетип, ордуна өзү телчиктирген шакирти Аким Өзгөн деректир болуп калган. Андан кийин профессор Чарлз Карлсон, профессор Тынчтыкбек Чоротегин "Азаттык" үналгысын жетектеп келишти. 2010-жылдын 1-октябрынан бери бул кызматты Венера Сагындык кызы Жуматаева жетектеп келет.
[[Файл:Charles Carlson at Kyrgyz-Turkish Manas University 26.02.2010..JPG|thumb|left|Азамат Алтайдын кенже шакирти, профессор Чарлз Карлсон Кыргыз-Түрк "Манас" университетинде. 26.02.2010.]]
Азамат Алтай 1989-жылдан өмүрүнүн соңуна чейин АКШнын [[Нью-Йорк]] шаарында байырлады.
== Кыргызстанга сапары жана атуулдук иш-чарасы ==
Азамат Алтай оболу 1994-жылы Кыргызстанга чакырык алды. Ошол жылдын 1-сентябрында Кыргызстандын Жогорку Соту аны толук актады. Совет доорунда ага карата сыртынан коюлган айыптардын баары негизсиз экени, ошентип, сот тарабынан тастыкталды.
Ал 1995-жылы 24-августтан 11-сентябрга чейин эгемен Кыргызстанга сый конок катары келип, "Манас" дастанынын мааракесине катышты, [[Сыдыкбеков Түгөлбай|Түгөлбай Сыдыкбеков]], Кусейин Карасаев, [[Жусуп Мамай]] сыяктуу кыргыз залкарлары менен жолукту. Анын бул сапарын уюштурууда коомдук ишмер, драматург Бексултан Жакиевдин ролу чоң болду.
Ал өзү 1950-жылдардан бери кыргыздын тарыхы, маданияты, адабияты боюнча чогулткан архивинин бир бөлүгүн 1995-жылы Кыргызстандагы [[Жалал-Абад]] университетине тартуулады. Кийинчерээк Жалал-Абад университетинде Азамат Алтайдын бурчу ачылды. Ушул тапта андагы студенттер чет өлкөдө жашаган мекендешинин өз эли үчүн жандилинен жасаган эмгегине күбө боло алышат.
Азамат Алтай [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] АКШ менен Канададагы туңгуч элчиси [[Роза Отунбаева|Роза Отунбаеванын]] кеңеши менен 1995-жылдан тартып өмүрүнүн акырына чейин [[Жалал-Абад]] менен [[Каракол]]догу университеттердин мыкты окуган студенттерине жеке өзүнүн атынан жыл сайын 500 доллардан сыйлык берип келди.
Ал [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] саясий жараянга дайыма калыс баасын берип келген публицист катары тарыхта калмакчы.
== Акыркы сапар ==
"[[Азаттык үналгысы|Азаттык үналгысынын]]" негиздөөчүсү, [[Кыргызстан|Кыргызстандагы ]] демократиялык жараянга бараандуу салым кошкон коомдук ишмер Азамат Алтай рак оорусунун айынан 2006-жылы 23-майда [[Нью-Йорк]] убактысы боюнча таңкы саат 06:25те дүйнөдөн кайткан. Анын сөөгү, өзүнүн керээзине ылайык, маркум жубайы Сания (Saniye Altay; 19.12.1921 - 19.11.2005) апанын кабырынын жанына коюлган. Маркумду акыркы сапарга узатуу расмысы Нью-Йоркто өткөрүлгөн. <br>
АКШдагы кыргыз диаспорасынын өкүлдөрү [[Нью-Йорк|Нью-Йоркко]] чогулуп, Азамат Алтайдын туугандарынын азасын бөлүштү. <br>
== Ал тууралуу адабият ==
* [https://web.archive.org/web/20230315042855/https://new.bizdin.kg/media/books/altay-azatty-demokrat.pdf Азамат Алтай (1920-2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы: (Азамат Алтайдын 90 жылдыгына арналган жыйнак)] / Башкы редактору, кириш сөзүнүн автору [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Т.К.Чоротегин]]. Эскерүүлөрдүн редакторлору: В.Сагындык кызы Жуматаева, С.Жумагулов, К.Чекиров, Т.Чоротегин. Рецензент А.Капай уулу Койчиев. – Бишкек: Интерполиграф, 2010. – 320 бет, сүрөттөр. - ISBN 978-9967-26-039-9. <br>
* [https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine Ала-Тоонун Батыштагы бүркүтү: (Азамат Алтайдын 90 жылдык мааракесине)] / Редактору Кубат Чекиров; рецензенти [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]]; сүрөтчүсү Асан Турсункулов. -Бишкек: “Гүлчынар” басмасы, 2010. — 60 бет, сүрөттөр - [“Азаттык” үналгысы.]ISBN 978-9967-409-87-3 <br>
* [[Жусупов, Кеңеш]]. Жан шерик: Жыйнак / Жыйнакты түзгөн Айгүл Эралиева. – Бишкек: Бийиктик, 2007. – 588 б. (Мында: 233-236-беттер). - ISBN 978-9967-13-229-0. <br>
* "Кыргызстан": Улуттук энциклопедия: 1-том. Башкы редактору академик [[Асанов, Үсөн|Үсөн Асанов]]. - Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2006. - 688 бет, илл. - ISBN 9967-14-046-1. <br>
* Үркүн — 100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. — Бишкек: Турар, 2017. — 408 б.+48 б. сүрөт. — ISBN 978-9967-15-689-0. — [[«Азаттык» үналгысы]]. <br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* https://www.azattyk.org/a/kyrgyz_azamat-altay_100th-anniv_15-9-2020_tch_longread_blog_ky/30838717.html
* http://bizdin.kg/книга/азамат-алтай-азаттык-менен-демократиянын-жарчысы/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181121075157/http://bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82-%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D0%BA-%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%BD-%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BD%D1%8B%D0%BD-%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%87%D1%8B%D1%81%D1%8B/ |date=2018-11-21 }} Азамат Алтай (1920-2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы <br>
* http://bizdin.kg/книга/ала-тоонун-батыштагы-бүркүтү-азамат-алтайдын-90-жылдык-мааракесине/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180916013902/http://bizdin.kg/%D0%BA%D0%BD%D0%B8%D0%B3%D0%B0/%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D1%82%D0%BE%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%B3%D1%8B-%D0%B1%D2%AF%D1%80%D0%BA%D2%AF%D1%82%D2%AF-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82-%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD-90-%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%BA-%D0%BC%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B5/ |date=2018-09-16 }} Ала-Тоонун Батыштагы бүркүтү: (Азамат Алтайдын 90 жылдык мааракесине)
* http://www.azattyk.org/content/azamat_altay_2016_commemoration_by_chorotegin/27751334.html#hash=relatedInfoContainer
* http://www.azattyk.org/content/Kyrgyzstan_/1737974.html
* http://www.azattyq.org/content/article/1165249.html
* http://www.azattyk.kg/content/article/1243465.html
* http://origin.azattyk.org/content/article/1251763.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.presskg.com/as_kg/10/0527_15.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307115315/http://presskg.com/as_kg/10/0527_15.htm |date=2016-03-07 }}
* [http://www.azattyk.org/a/hakim_ozgen_obituary_by-chorotegin/28393325.html Аким Өзгөн - Ала-Тоого “Азаттыктын” көпүрөсүн орноткон инсан] <br>
* http://www.azattyk.org/a/28393057.html <br>
* [http://www.azattyk.org/a/turkey_president_electio_erdogan_iraq_kurd/25466514.html Эрдоган шайлоонун "шайтан оюнун" баштады] <br>
* [http://www.azattyk.org/a/25013213.html “Азамат Алтай” эл аралык коомдук фондунун сыйлыгы ээлерин тапты]
* [http://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_azattyk-60th_anniversary/24972505.html "Азаттыктын" ар бир сөзү акыркы чындыктай эле"] <br>
* [http://www.azattyk.org/a/1216055.html «Азаттык» үналгысы 50 жылдык мааракесин белгиледи]
* [http://www.azattyk.org/a/azamat_altay_2016_commemoration_by_chorotegin/27751334.html Жүрөгүбүздүн эркин сокконунда эмгегиңиз бар, Азамат Алтай ага!]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Туулгандар 1920-жылы]]
[[Категория:Өлгөндөр 2006-жылы]]
[[Категория:Журналисттер]]
[[Категория:Түркия]]
[[Категория:Германия]]
[[Категория:АКШ]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз публицисттери]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:СССР]]
[[Категория:Тоң районунда төрөлгөндөр]]
fj003eylbzjka2p6hgtnqjz371bwe8v
Википедия:Жамаат порталы
4
3352
666241
663658
2026-11-09T03:30:06Z
MediaWiki message delivery
8554
/* Article guidance feature is ready to be set up for your Wikipedia */ жаңы бөлүм
666241
wikitext
text/x-wiki
{{Index box}}
{{Жамааттын калыбы||[[Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын]] катышуучуларынын жамаатына кош келдиңиз!
[[Уикипедия:Талкуу баракчалары#Тартыштардын эрежелери|Талкуу эрежелери]] менен таанышып койсоңуз жакшы болот. Эски талкууларды [[Википедия:Форум/Архив|архивден]] көрүүгө болот. Жеке суроолор тиешелүү баракчаларда талкууланмакчы. Сураныч, талкууларда мындай "<nowiki>~~~~</nowiki>" төрт белгини колдонуу менен, өз колтамгаңызды коюуну унутпаңыз.|УП:Ж|[[Атайын:Recentchangeslinked/Калып:Жамааттын калыбы|Тийиштүү оңдоолор]]}}
<!-- ЖАҢЫ ТЕМА БАШТОО -->
<div style="text-align:center; margin:10px auto; " class="plainlinks">
'''<big><big>[[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]][[Image:Fairytale right blue.png|24px|→]] [{{fullurl:Wikipedia:Жамаат порталы|action=edit§ion=new}} Жаңы тема баштоо] [[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]][[Image:Fairytale left blue.png|24px|←]]</big></big>'''<br/>
</div>
<div class="rad" id="TOC" valign="right" style="float:right; margin-left:.1em; margin-top:.1em; padding:1px;background-color:transparent;">__TOC__
</div>
== Википедия Азия айы 2025 вики-марафонунун аяктоосуна 14 күн калды ==
Урматтуу википедиячылар!
Сиздерди 1–30-ноябрь аралыгында өтө турган [[Википедия:Азия айы 2025|Википедия Азия айы 2025]] вики-марафонуна катышууга чакырабыз. Жеңүүчүлөр Кыргызстандагы жергиликтүү дүкөндөрдөн <u>белек сертификаттарына</u> ээ болушат! 🛍
🏆 Сыйлыктар:
* 🥇 1-орун — 5 000 сом
* 🥈 2-орун — 4 000 сом
* 🥉 3-орун — 2 000 сом
Бул вики-марафон Кыргыз Википедиясында экинчи ирет өткөрүлүп жатат. Азырынча бир эле катышуучу бар, ошондуктан Азияга байланыштуу макала жазып, марафонду колдоп коюуңузду суранат элек. ''Вики-марафондун аяктоосуна 14 күн гана калды! ''
Толук маалымат Википедия Азия айы 2025 барагында:
'''[[Википедия:Азия айы 2025]]'''
🧭 Жаңы түзгөн ар бир макалаларды Fountain куралына каттоону унутпаңыз: https://fountain.toolforge.org/editathons/asian-month-ky-2025
Ошондой эле, [https://www.instagram.com/p/DQ8jAOhCNvl/ 17-ноябрь саат 14.00до Технопаркта] википедиячылардын жолугушуусу болот, келип тажрыйбаңыз менен бөлүшүп кетиңиз!
Урматтоо менен,
Уюштуруучу топтун атынан [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:24, 16 ноябрь 2025 (UTC)
== Чечим кабыл алуучу статусун киргизүү ==
Урматтуу википедиячылар! Мен бир сунуш киргизейин дегенмин. Бизде статус алгандан жокко эсе ошондуктан статустарды алып википедиячыларды кичине болсо да википедияга кызыктырыш керек. Бул статустар башка тилдерде колдонот. Бул статустарга шайланууну эрежелерин кыска кылып өзүбүздүн саясатыбызга ыңгайлаштырып алып өтүшүбүз керек. Мисалга [[Википедия:Чечим кабыл алуучу]] деген статус бар бул жыйынтык же болбосо чечим чыгаруучу болот. Бул статусу бар колдонуучу википедияга 6 айдан көп салым кошкон активдуу колдонуучуга берилет. Бул ар түрдү энциклопедиялык мааниге ээ эмес макалаларды өчүрөт. Мындан сырткары макаланы калыбына келтирүүчү rollback деген статус бар. Бул викидеги вандализмге каршы күрөшөт жана ушул сыяктуу администраторго чейинки баскычтарды басып өтүүчү статустарды киргизсек. Ушуга эмне дейсинер. Анан биргеликте жакшы макала, мыкты макала жана тандалган макала сыяктуу макалалардын даражаларын белгилөөчү эрежелерди да иштеп чыксак.
Мен азыр Чечим кабыл алуучу статусун алуу үчүн эмнелер кылыш керек ошого байланыштуу баракты кыскача кылып түзүп койдум. Андагы кемчилик же каталар болсо, ошондой эле аталышын өзгөртүү керек деп ойлосоңүз талкуу баракчасында ой-пикириңизди жазсаңыз болот. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 07:40, 14 январь 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсызбы! Мен колдойм! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 09:03, 14 январь 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдоймун}}. Колдойм! [[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:31, 14 январь 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдойм}}. [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 02:04, 15 январь 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдоймун}}. Саламатсыздарбы! Абдан туура сунуш бергенсиз жана эртерээк бул макамды киргизүү керек деп эсептеймин. Анткени болуп жаткан вандализмдерге каршы күрөшүүгө жакшы бир каражат болот деп ишенем. [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 09:54, 14 май 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 15:09, 14 май 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдойм}}.[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 14:53, 26 май 2025 (UTC)
:# {{Макул|Колдойм}}. Саламатсызбы, мен да колдойм! [[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Adamboluu|баарлашуу]]) 11:32, 16 ноябрь 2025 (UTC)
=== Натыйжа ===
2025-жыл 18-ноябрьда «Чечим кабыл алуучу» жана «Кайтаруучу» колдонуучу топтору түзүлдү.
== Launching! Join Us for Wiki Loves Ramadan 2025! ==
Dear All,
We’re happy to announce the launch of [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|Wiki Loves Ramadan 2025]], an annual international campaign dedicated to celebrating and preserving Islamic cultures and history through the power of Wikipedia. As an active contributor to the Local Wikipedia, you are specially invited to participate in the launch.
This year’s campaign will be launched for you to join us write, edit, and improve articles that showcase the richness and diversity of Islamic traditions, history, and culture.
* Topic: [[m:Event:Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch|Wiki Loves Ramadan 2025 Campaign Launch]]
* When: Jan 19, 2025
* Time: 16:00 Universal Time UTC and runs throughout Ramadan (starting February 25, 2025).
* Join Zoom Meeting: https://us02web.zoom.us/j/88420056597?pwd=NdrpqIhrwAVPeWB8FNb258n7qngqqo.1
* Zoom meeting hosted by [[m:Wikimedia Bangladesh|Wikimedia Bangladesh]]
To get started, visit the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025|campaign page]] for details, resources, and guidelines: Wiki Loves Ramadan 2025.
Add [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Participant|your community here]], and organized Wiki Loves Ramadan 2025 in your local language.
Whether you’re a first-time editor or an experienced Wikipedian, your contributions matter. Together, we can ensure Islamic cultures and traditions are well-represented and accessible to all.
Feel free to invite your community and friends too. Kindly reach out if you have any questions or need support as you prepare to participate.
Let’s make Wiki Loves Ramadan 2025 a success!
For the [[m:Wiki Loves Ramadan 2025/Team|International Team]] 12:08, 16 январь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=27568454 -->
== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 январь 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 -->
== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;>
[[Файл:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<center>''{{int:please-translate}}''</center>
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].
This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
We look forward to your immense coordination.
Thank you and Best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''
::::Stay connected [[Файл:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]] [[Файл:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
--[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC)
== Wiki Loves Folklore is back! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{{int:please-translate}}
[[Файл:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.
You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.
You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.
Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance.
'''Kind regards,'''
'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 02:36, 29 январь 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 -->
== "Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу ==
Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу|"Макала долбоору" мейкиндигин орнотуу боюнча талкуу башталды]]. Мындан кийин дагы ушундай талкууларды өткөрүү пландалууда.
@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Adamboluu|Adamboluu]], @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Kmaksat|Kmaksat]], @[[Колдонуучу:Chorobek|Chorobek]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:49, 29 январь 2025 (UTC)
== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review.
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:48, 3 февраль 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 -->
== Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу ==
Арыбаңыздар. [[Википедия:Добуш берүү/Айрым мейкиндиктердин кыскартмаларын орнотуу|'''Жаңы талкуу башталды''']]. @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Aiylchy|Aiylchy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Колдонуучу:Kairat Zamirbekov|Kairat Zamirbekov]], @[[Колдонуучу:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 17:51, 10 февраль 2025 (UTC)
== Айрым талаштуу маселелер ==
Урматтуу википедиячылар! Менде Википедиябыздагы талаштуу маселелер боюнча бир нече сунуштар бар эле.
1. Жыл күндөрү макалаларында (мисалы [[13-январь]]) талаштуу маселелер бар. Ушул эле макаланы карасак "'''Төрөлгөндөр'''" бөлүмүнө адамдын аты-жөнү, туулган жылы эле жазылбастан, "''төрөлгөн''" сөзү кошуп жазылган. Ошондой эле туулган жылын жазгандан кийин дефис (—) белгиси коюлбастан, "'''жылы'''" деп жазылган. Менин оюмча бул ашыкчалык болуп эсептелет. Башка викилердин тажрыйбасын карап көрсөк, бизге окшоп жазгандарды көрбөйбүз. Аларда баары жөнөкөйлөштүрүлгөн жана түшүнүктүү. (мисалга жогоруда келтиргеним макала [https://w.wiki/D8vc Орус Википедиясында] жана [https://w.wiki/8q3o Англис Википедиясында])
2. Экинчи маселе бул жалпылап айтканда бир гана Кыргыз Википедиясында колдонулуп жаткан "'''Аба майдан'''" сөзү. Эгерде бул [https://el-sozduk.kg/%D0%B0%D1%8D%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82/ булакты] карап көрсөк "'''Аэропорт'''" сөзү кыргыз тилине "'''Аба майдан'''" деп которулганын көрбөйбүз. Дагы бир кызыктуу факт Кыргызстандын эң чоң аба майданы болгон "'''[[Манас (аба майдан)|Манас эл аралык аба майданынын]]'''" кире беришине "Манас эл аралык '''аэропорту'''" деп жазылып турат. Жадагалса [http://www.airport.kg/ расмий сайтында] дагы '''Аба майдан''' деген сөз иштетилген эмес. ММКны карап көрсөм, көпчүлүгү ''[https://www.azattyk.org/a/33290386.html аэропорт]'' деп колдонушат экен.
Айтайын дегеним ушулар. Пикириңиздерди угууга ачыкмын. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:05, 20 февраль 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]
:1.1. '''Колдойм'''. "Төрөлгөндөр" бөлүмүндө "төрөлгөн" деп жазганыбыз чын эле ашыкча. Контексттен түшүнүктүү.
:1.2. Жылдарды "1900-ж." кыскартып көрсөкчү? Адабий тилибизде жылдар дайыма жазылчудай.
:Айтор, ал макалада "Америкалык" → "америкалык", "Англиялык" → "англиялык", "Орусиялык" → "орусиялык", "Орус" → "орус" деп оңдоп коюш керек экен. Бул ката көп кездешүүдө. Ошол эле "кыргызстандыкты" эмнегедир баш тамгадан жазышат.
:2. '''Колдойм'''. Айтканыңыз туура. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 14:01, 20 февраль 2025 (UTC)
::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]]
:: 1.2. боюнча айткандарыңызга кошулам. Чынында сиз айткандай кылсак болот. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 16:52, 20 февраль 2025 (UTC)
:Саламатсыздарбы! Мен [[Википедия:Жамаат порталы|бул маселе]] боюнча кайрылганыма 1 айдын жүзү болуп калыптыр. Бирок ушул аралыктын ичинде мен бир эле жооп (пикир) алганга жетиштим. Ойлошумча убакытты текке кетирбей, жогоруда айткандарымды иш жүзүндө аткара берсем. Себеби кээбир макалаларды окуп башым айланып калып жатат. Бирөөсүндө '''аэропорт''', башкасында болсо '''аба майдан'''. Башка бирөөсүндө болсо аталышы '''аэропорт''', макаланын ичинде '''аба майдан''' сөзү колдонулган. Мындай болбошу керек. Ушундай себептерден улам жогоруда келтиргеним булактарга таянып, '''аба майдан''' сөзүн '''аэропорт''' деп өзгөртүрөмүн. Албетте каалоочулар болсо алар да өзгөртүрсө болот. Рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 20:11, 18 март 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Саламатсызбы.
:Убагында бул маселелерди байкабай калыптырмын, кеч болсо да оюмду билдирип коюууну туура көрдүм.
:# Биринчи маселе боюнча, жылды толук жазып жана окуя менен «—» белгиси аркылуу ажыратуу туура болчудай. Окуялар [[1989-жыл]] — Бишкек шаарындагы троллейбустар кыймылы токтотулду. Төрөлгөндөр [[1989-жыл]] — Баланча уулу . Каза болгондор [[1989-жыл]] — Төкөнчө кызы Баланча.
:# Экинчи маселе боюнча маалыматтар өтө эле чар-жайыт, жада калса «Эркин-Тоо» мамлекеттик расмий гезитинин расмий сайтында да эки вариант тең колдонулган ([https://erkin-too.kg/kerben-aba-majdany-ke%D2%A3ejtilip-rekonstrukcziyalanat/?ysclid=m8wsk5wwtq337280178 «Кербен» аба майданы кеңейтилип, реконструкцияланат], [https://erkin-too.kg/osh-aeroportundagy-uchaktardyn-konuusuna-kirgizilgen-chekt%d3%a9%d3%a9-alyndy/ «Ош» аэропортундагы учактардын конуусуна киргизилген чектөө алынды]). Тил комиссиясынын сайтындагы «Котормо кызматы» барагында да «Аба майдан» жана «Аэропорт» сөздөрү бар, алар орус тилине аэропорт деп которулуп жатат. Толугу менен тактоо үчүн Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиясына кат жолдоп көрсөк болчудай.
:[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:46, 31 март 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone!
[[Файл:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.
This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.
'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.
Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].
We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
<section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 февраль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 -->
== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.
I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 март 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 -->
== An improved dashboard for the Content Translation tool ==
<div lang="en" dir="ltr">
{{Int:hello}} Wikipedians,
Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.
The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.
With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[Файл:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic). Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]]
[[Файл:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread.
Thank you!
On behalf of the Language and Product Localization team.
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Your wiki will be in read-only soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-03-19|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-03-19T14:00|en}} {{#time:H:i e|2025-03-19T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-03-19|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.
'''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:14, 14 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=28307742 -->
== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.
Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрель 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 -->
== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[Файл:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}
Hello, dear Wikipedians!<br/>
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language!
The most active contesters will receive prizes.
If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
<br/>
We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
</div>
16:11, 16 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:34, 17 апрель 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 -->
== Sub-referencing: User testing ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[Файл:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
<small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small>
Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:
#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher.
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.
We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.
Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:03, 28 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].
Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.
In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" />
</div>
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрель 2025 (UTC)</div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 -->
== We will be enabling the new Charts extension on your wiki soon! ==
''(Apologies for posting in English)''
Hi all! We have good news to share regarding the ongoing problem with graphs and charts affecting all wikis that use them.
As you probably know, the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|old Graph extension]] was disabled in 2023 [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/EWL4AGBEZEDMNNFTM4FRD4MHOU3CVESO/|due to security reasons]]. We’ve worked in these two years to find a solution that could replace the old extension, and provide a safer and better solution to users who wanted to showcase graphs and charts in their articles. We therefore developed the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Charts extension]], which will be replacing the old Graph extension and potentially also the [[:mw:Extension:EasyTimeline|EasyTimeline extension]].
After successfully deploying the extension on Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedia, as well as on MediaWiki.org, as part of a pilot phase, we are now happy to announce that we are moving forward with the next phase of deployment, which will also include your wiki.
The deployment will happen in batches, and will start from '''May 6'''. Please, consult [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|our page on MediaWiki.org]] to discover when the new Charts extension will be deployed on your wiki. You can also [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|consult the documentation]] about the extension on MediaWiki.org.
If you have questions, need clarifications, or just want to express your opinion about it, please refer to the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension_talk:Chart/Project|project’s talk page on Mediawiki.org]], or ping me directly under this thread. If you encounter issues using Charts once it gets enabled on your wiki, please report it on the [[:mw:Extension_talk:Chart/Project|talk page]] or at [[phab:tag/charts|Phabricator]].
Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:07, 6 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28663781 -->
== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==
Dear all,
The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.
Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st.
The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].
Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].
Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.
If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].
Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.
Best regards,
On behalf of
'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''
[[Колдонуучу:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MARKELLOS|баарлашуу]]) 18:49, 12 май 2025 (UTC)
== Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2025 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2025) ==
Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты жана активдүү колдонуучулары!
Кыргыз Википедиясында иш алып барганыма бир жарым жыл болуп калыптыр.
Бул убакыттын ичинде көп нерсени үйрөндүм, бир катар оңдоп-түзөөлөрдү [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD:Contributions/Baydastann жүргүздүм] жана бир нече жаңы, актуалдуу макалаларды [https://pageviews.wmcloud.org/userviews/?project=ky.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&start=2023-11-16&end=2025-05-13&user=Baydastann&sort=views&direction=1&view=list&user=Baydastann жараттым].
Эми өзүм билбеген көптөгөн нерселерди үйрөнүү, тажрыйба топтоо жана болгон билимимди дагы да тереңдетүү максатында быйыл [[Салоники]] (Фессалоники) шаарында өтө турган [https://w.wiki/E7S3 Wikimedia CEE Meeting] жыйынына катышуу үчүн арыз тапшырып көрүүгө ниеттенип жатам. Арыз тапшырууга дагы бир себеп жамааттын айрым мүчөлөрүнүн (@[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]], @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]]) колдоосу болуп жатат.
Бул жылкы жыйын мурункулардан айырмаланып, жалпы талкууларга жана воркшопторго өзгөчө көңүл бурулары күтүлүүдө. Анда жасалма интеллект менен иштөө, жаштар менен иштешүү, техникалык маселелер, гранттык мүмкүнчүлүктөр жана жамаатты өнүктүрүү ж.б.у. сыяктуу бүгүнкү күндүн актуалдуу темалары [https://w.wiki/E7TH каралат].
Катышуу мен үчүн гана эмес, жамаат үчүн да пайдалуу болот деп ойлойм — топтолгон билим жана тажрыйба менен албетте бөлүшөмүн.
Бардык сунуш жана пикирлерге ачыкмын. Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 05:21, 14 май 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]
:{{Макул|Колдоймун}} — Салам,
:Эң сонун! Колдойм. [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 06:20, 14 май 2025 (UTC)
:{{Макул|Колдоймун}} — Мен да @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]]дын талапкерлигин колдоймун. Жаңы нерселерди үйрөнүп, кыргыз викимедиа жамааты үчүн жакшы жаңылыктарды алып келет деп ишенем. Ийгилик! [[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Элдин беги|баарлашуу]]) 13:34, 14 май 2025 (UTC)
:{{Макул|Колдоймун}} — Мен википедияга салым кошкон ар бир адамды терең урматтаймын жана колдойм. Baydastann да азыркы учурда википедияда эң жакшы салым кошуп аткан википедиячылардан бири. <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 06:53, 15 май 2025 (UTC)
:{{Макул|Колдоймун}} — [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:47, 15 май 2025 (UTC)
===== Ыраазычылык =====
Арыбаңыздар! Билдирилген пикирлер жана колдооңуздар үчүн ыраазылык билдирем. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:30, 26 май 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].
You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.
If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|талкуу]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 -->
== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''
Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too.
We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:26, 22 май 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 -->
== Proposal to enable the "Contribute" entry point in Kyrgyz Wikipedia ==
{{Int:Hello}} Kyrgyz Wikipedians,
Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.
The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia.
The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.
Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kirgyz Wikipedia.
'''Who can access it'''
Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions.
[[Файл:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[Файл:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]
For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually.
We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.
We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025.
We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia.
We look forward to your response soon.
Thank you!
On behalf of the WMF Language and Product Localization team.
[[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 23:55, 27 май 2025 (UTC)
:Hello,
:Thank you for the explanation. We support enabling the “Contribute” entry point on Kyrgyz Wikipedia. It seems like a useful tool to help new and experienced contributors find ways to add and improve content more easily.
:We have no objections to activating this feature, including on mobile devices.
:Looking forward to seeing it in action.
:Best regards, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 01:55, 7 июнь 2025 (UTC)
::Thank you @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], for your feedback. We will be enabling the Contribute menu to your Wiki soon. [[Колдонуучу:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:UOzurumba (WMF)|баарлашуу]]) 01:47, 10 июнь 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]''
Dear all,
This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.
The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].
Here are the key planned dates:
* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated
Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].
'''Call for Questions'''
In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]
'''Election Volunteers'''
Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]
Thank you!
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter
[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024
[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles
[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ
[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates
Best regards,
Victoria Doronina
Board Liaison to the Elections Committee
Governance Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 03:07, 28 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 -->
== <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Hello everyone,
''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''
The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.
This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.
The three main features of this extension are:
* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
* '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
* '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.
'''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.
The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])
If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.
Thank you! <section end="message"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|талкуу]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi>
<!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 -->
== Vote now in the 2025 U4C Election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}
Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:00, 13 июнь 2025 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
:''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>
Hello all,
The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.
This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]
Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />
Chair of the Elections Committee
On behalf of the Elections Committee and Governance Committee
[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates
[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.
[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" />
</div>
[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:44, 17 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="message"/>
Dear Wikimedia Community,
The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].
A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.
Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.
Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.
Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.
Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.
=== Wikispore ===
The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.
After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support.
We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.
As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.
Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.
=== Wikinews ===
We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.
Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.
While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>].
[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.
Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.
SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.
'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.
=== Feedback and next steps ===
We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.
I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions.
<section end="message"/>
</div>
-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:56, 27 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 -->
== Айларды жана күндөрдү (дата) жазуу форматы ==
Саламатсыздарбы!
Кыргыз Википедиясындагы даталар боюнча маселени көтөрүү туура деп чечтим. Сиздер менен биргеликте бул маселени тактап чыгып, кабыл алынган чечимдин негизинде өзгөртүүлөрдү киргизүүнү максат кылып жатам. Кыргыз тилинин эрежелеринин же Кыргыз Республикасынын мыйзамдарынын арасынан даталардын жазылышы жана айлардын кыргызча аталыштарын колдонуу тууралуу так талаптарды же расмий документтерди таба албай койдум.
Ток этер жерин айтканда, төмөнкүдөй суроолор жаралууда:
* Кыргыз тилинде даталарды кандай формада жазуу туура? Айлардын эл аралык (мисалы, март, апрель) аталыштарын колдонуу керекпи же кыргызча (Жалган куран, Чын куран) аталыштарын колдонуу зарылбы? Мисалы, англис тилиндеги March макаласынан кыргыз тилиндеги баракка өткөндө, ал Март деп аталышы керекпи же Жалган куран деп аталышы керекпи?
* Даталарды жазууда кайсы форма туура:
** 8-март
** Жалган курандын 8-и
** Жалган курандын сегизи
Бул маселе кыргызча энциклопедиялык, илимий жана расмий тексттердин бир түрдүүлүгүн камсыз кылуу үчүн маанилүү деп эсептейм. ([[Калып:Июль календары|Июль календары]] ж.б.у.с. калыптардан 24 -июль (теке) форматтын дагы кездештирсе болот).
Азыркы учурда мамлекеттик интернет булактарында, расмий документтерде жана Жогорку Кеңеш тарабынан кабыл алынган чечимдерде даталар эл аралык стандартта көрсөтүлөт — мисалы, 15-октябрь, январь жана башка. (мисалдар: [https://mamtil.gov.kg/ky Тил комиссиясынын сайтындагы даталар], [https://www.kenesh.kg/bills/667893 ЖК документтер])
'''Бул маселени бир стандартка келтирүүдө сиздерден сунуш-пикирлер маанилүү. Ойлоруңуздар менен бөлүшө кетсеңиздер.'''
Талкуунун жыйынтыгында, жыйынтыктын негизинде Википедиядагы даталарды жана айлардын аталыштарын бир стандартка келтирүүгө аракет кылам.
[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:58, 8 июль 2025 (UTC)
== Wikidata Item and Property labels soon displayed in Wiki Watchlist/Recent Changes ==
''(Apologies for posting in English, you can help by translating into your language)''
Hello everyone, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Wikidata For Wikimedia Projects]] team is excited to announce an upcoming change in how Wikidata edit changelogs are displayed in your [[Special:Watchlist|Watchlists]] and [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] lists. If an edit is made on Wikidata that affects a page in another Wikimedia Project, the changelog will contain some information about the nature of the edit. This can include a QID (or Q-number), a PID (or P-number) and a value (which can be text, numbers, dates, or also QID or PID’s). Confused by these terms? See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Glossary|Wikidata:Glossary]] for further explanations.
The upcoming change is scheduled for '''17.07.2025''', between '''1300 - 1500 UTC'''.
The change will display the label (item name) alongside any QID or PIDs, as seen in the image below:
[[Файл:Apr10 edit summary on Wikidata.png|An edit sum entry on Wikidata, labels display alongside their P- and Q-no.'s]]
These changes will only be visible if you have Wikidata edits enabled in your User Preferences for Watchlists and Recent Changes, or have the active filter ‘Wikidata edits’ checkbox toggled on, directly on the Watchlist and Recent Changes pages.
Your bot and gadget may be affected! There are thousands of bots, gadgets and user-scripts and whilst we have researched potential effects to many of them, we cannot guarantee there won’t be some that are broken or affected by this change.
Further information and context about this change, including how your bot may be affected can be found on this [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|project task page]]. We welcome your questions and feedback, please write to us on this dedicated [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Resolve_Labels|Talk page]].
Thank you, - [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] on behalf of the Wikidata For Wikimedia Projects Team. [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 12:45, 14 июль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=28981877 -->
== Категориялардагы каталар жана аларды оңдоо зарылдыгы ==
*[[Википедия:Сурамжылоо/Категорияларды стандартташтыруу]]
Урматтуу @[[Колдонуучу:Элдин беги|Элдин беги]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Maksat|Maksat]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]] жана башка колдонуучулар талкууга активдүү катышып, сунуштарыңызды билдириңиздер! Силерди терең урматтоо менен, <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 16:51, 24 июль 2025 (UTC)
== Жамаат порталдардын барагын өчүрөм ==
Саламатсыздарбы Кыргыз Википедиянын катышуучуларына! Эгер каршы болбосоңуздар, мен дээрлик бардык бош жана керексиз форум барактарын өчүрүп, бул барактан башкасын кайрадан жазсам болобу? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 19:24, 12 август 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Incall|Incall]], керексиз форум барактарын дегенде эмнени айтып жатасыз. Негизи мазмуну жагынан (техникалык, жалпы сунуштар) өз алдынча форум барактары болушу керек. Бизде бардык сунуштар/маселелер Жамаат порталында каралат. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 08:37, 13 август 2025 (UTC)
:: Мисалы: ''[[ВП:Суроо]], [[ВП:Добуш берүү]]'', бардык билдирүүлөрдү архивге көчүрөм. [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 09:11, 13 август 2025 (UTC)
:::Негизи, ушул барактарды Википедия:Форум/... деп атасак болот, толуп кеткендерин архивдеш керек. Анан ушундай форум барактарын топтоп коюп, сол тараптагы каптал панельге Форум деп койсок болот. Ошондо, Жамаат порталы менен Форум барактарын тапканга оңой болот деп ойлойм. Бул боюнча Орус Википедиясын мисал кылып алсак болот.
:::Анан, Кеңеш, Суроо, Добуш берүү, Котормолорду талкуулоо ж.б.у.с. барактарды да мазмунунан келип чыгып, тиешелүү барактарга көчүрүп коюш керек деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 14:28, 14 август 2025 (UTC)
:Саламатсызбы... Негизи ирээтеп койсок бир кыйла ыңгайлуулук түзүлмөк, бирок барактарды архивтөө эң туура багыт, толук түрдө өчүрүүгө каршымын, арасында ушул күнгө чейин ой-пикир алмашкандары бар, алардын салымдарын эске алганыбыз жакшы [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:33, 15 август 2025 (UTC)
:Саламатсызбы! Мен өчүрүүгө каршымын. Дагы бир маселе Орус Википедиясынан айрым элементтерди көчүрүп алуудан, же алардыкына окшотуудан качсак! Өзү көптөгөн макалалар Орус Википедиясынын макалаларынын стилине окшойт. Аларды өзгөртүп жетише албай жатабыз… [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:17, 15 август 2025 (UTC)
== Калып:Которулган жок ==
Сиздин оюңузча, кайсы калып Кыргыз Википедиясы үчүн коозураак көрүнөт — [[:en:Template:Interlanguage link]] же [[:ru:Ш:Не переведено]]? @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] @[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] [[User:Incall|Incall]] <sup>[[User talk:Incall|talk]]</sup> 13:57, 15 август 2025 (UTC)
:Саламатсызбы... Калыпты кайсыл учурда колдонууга карап которуу туура болсо керек мисалы. Эгер орус тилинен түзмө-түз которсок анда "которулган эмес", ал эми аңглис тилинен которсок, менимче "тилдер аралык байланыш" болуп которулса керек.....Ошондуктан алгач калыптын мазмунун билүү керек, которууга мүмкүн эмес болсо, аңглис тилинде калтыруу бир кыйла ыңгайлуу... Бизде көп колдонулбаган ички калыптар аңглис тилинде түзүлгөн. [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 15:26, 15 август 2025 (UTC)
:Саламатсызбы! Англисче калып жакшы.Чоң рахмат! [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 17:14, 15 август 2025 (UTC)
== Кыргыз тилинин тыныш белгилери – тырмакча ==
Википедиядагы көптөгөн барактарда тырмакчалар ар кандай форматта колдонулут келет: “ ” же " ". Макала жазууда же толуктоодо кыргыз тилинин орфографиялык эрежелерин сактап, бирдиктүү үлгүдөгү белгилерди пайдаланууну сунуштайын. Кыргыз тилинин эрежелерине ылайык, тырмакча коюуда негизги форма катары « » белгилери колдонуулуга тийиш.
Булак: Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясы. Аскар Турсунов. [https://kmborboru.su/wp-content/uploads/2014/07/tynysh_belgiler.pdf КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы] [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:56, 25 август 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="body"/>
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.
Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate.
'''Why we are building temporary accounts'''
Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect.
Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.
'''How temporary accounts work'''
[[Файл:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.
'''What does this mean for different groups of users?'''
'''For logged-out editors'''
* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.
'''For community members interacting with logged-out editors'''
* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.
'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''
* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.
'''Our requests for you, and next steps'''
* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.
To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 август 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2025-09-24|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2025-09-24T15:00|en}} {{#time:H:i e|2025-09-24T15:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation.
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2025-09-24|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.
'''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
<span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 15:41, 18 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29170715 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
<em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em>
Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.
If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.
There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Confidence_Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.
To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
<section end="announcement-content" />
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> 19:49, 2 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2025-10-06_Wikipedias&oldid=29381387 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Hello all,
The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.
To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].
Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].
When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].
'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''
Best regards,
Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" />
</div>
[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 04:48, 9 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function1"/>
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).
There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function1"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 -->
== Бот желегин алуу боюнча ==
Саламатсыздарбы! Кыргыз Википедиясында [[ВП:Бот макамына арыз берүү#Учурдагы_арыздар|ботту иштетүүнү]] чечиш үчүн мага коомчулуктун добушу керек, колдоочу же каршы добуш бериңиз. Актив катышуучуларды добуш берүүгө чакырам. @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]], @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]], @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]], @[[Колдонуучу:Incall|Incall]], @[[Колдонуучу:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]],
Бот желегин алган учурда [[Википедия:Жамаат порталы#Категориялардагы_каталар_жана_аларды_оңдоо_зарылдыгы]] (консенсус менен бирге кабылданса) жана башка ушул сыяктуу маселелер боюнча да иштейт. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 09:43, 27 октябрь 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Саламатсызбы.
:Добуш бердим [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 10:04, 27 октябрь 2025 (UTC)
:{{Макул|Колдойм}} - <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 11:05, 27 октябрь 2025 (UTC)
:{{Макул}} [[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Абдырашит Сатылганов|баарлашуу]]) 16:02, 27 октябрь 2025 (UTC)
:{{Макул}} [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 18:20, 27 октябрь 2025 (UTC)
:{{Макул|Колдойм}} --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:02, 2 ноябрь 2025 (UTC)
=== Натыйжа ===
Колдооңар үчүн чоң рахмат, бот желеги алынды.
== <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers.
Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]
Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[Файл:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.
For the Committee Support team,
<section end="announcement-content" />
</div>
-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:12, 30 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="function2"/>
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
<section end="function2"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 -->
== Администраторлорго кайрылуу ==
Урматтуу администраторлор!
Сиздерден Кыргыз футбол клубдарынын, [[Кыргызстан Жогорку Лигасы|Кыргызстан Жогорку Лигасынын]], Кыргыз Футбол Биримдигинин логотиптерин Кыргыз Википедиясына киргизип берүүңүздөрдү суранам. Макалаларга аябай керек болуп жатат. Азыр файл кылып бир гана админдер киргизе алышат экен. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 19:09, 7 январь 2026 (UTC)
:Арыбаңыздар! Кайрылууга кошулам. Урматтуу администраторлор, эгер сиздерде файл киргизүүгө убакытыңыздар же каалооңуздар жок болсо, сураныч, файл киргизүү укугун мага бериңиздер. Мен орус Википедиясына футболго байланыштуу бир топ логотиптерди [https://ru.wikipedia.org/wiki/Служебная:Список_файлов/Arsensky киргизгем]. Футболго байланыштуу дагы көптөгөн макалалар жазылат, буюрса. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:31, 10 январь 2026 (UTC)
== Спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы ==
Урматтуу Википедиячылар! Бизге спорттук мелдештер жөнүндө макалалардын аталышы боюнча чогу бир консенсуска келиш керек болуп жатат. Буга чейин @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] коллега экөөбүз [[Футбол боюнча 2026-жылкы дүйнө чемпиондугу|быйыл өтө турчу футбол боюнча дүйнө чемпионаты]] жөнүндө макаланын туура аталышы жөнүндө [https://ky.wikipedia.org/wiki/Талкуу:Футбол_боюнча_2026-жылкы_дүйнө_чемпиондугу талкуу кылдык], бирок бир чечимге али келген жокпуз. Ошондуктан чогу талкуу кылып, бир консенсуска келгенге аракет кылалы.
=== Чемпиондук же чемпионат ===
Baydastann коллегабыз "чемпионат" десек туура болот деп эсептеди, менин оюмча "чемпиондук" туура болот. Мисалы: ''"Кыргызстан футбол чемпиондугу"''.
=== "Футбол боюнча" же жөн эле "футбол" ===
Менин оюмча "боюнча" деген сөздү макаланын аталышынан алып салсак болот.
М: [[Кыргызстан улуттук футбол курамасы]], «Манчестер Сити» футбол клубу, Футбол дүйнө чемпиондугу, Испания футбол кубогу, Германия футбол суперкубогу ж.б.
=== Аталыштагы жылдын саны ===
Англис тилинде жылдын саны башында жазылат (мисал: ''2026 FIFA World Cup''), ал эми орус тилинде — аягында (''Чемпионат мира по футболу 2026''). Менин жеке оюм боюнча жылдын санын башында жазган оң. Себеби дегенде толук аталышы 2026-жылкы футбол боюнча дүйнө чемпионаты болот. Кыскартыш үчүн "жылкы" деген сөздү алып салсак ''"2026 Футбол дүйнө чемпиондугу"'' десек туура болот деп ойлойм.
----
Дагы башка мелдештердин аталыштары:
* 2026 Дүйнөлүк көчмөндөр оюндары
* 2028 Жайкы олимпиада (же олимпиялык?) оюндары
* 2025/2026 УЕФА Чемпиондор лигасы
* 2025 Күрөш дүйнө чемпиондугу
* 2027 АФК Азия кубогу (же 2026 Футбол Азия кубогу)
* 2026 23-жашка чейинки АФК Азия кубогу
Мен өзүмдүм оюмду туп-туура деп айта албайм, ошондуктан сиздерди талкууга чакырам. Баарыбыз биригип, бир чечимге келели. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 08:57, 13 январь 2026 (UTC)
===Пикирлер===
*:Саламатсызбы!
:Жакшы макалаларды жазып, активдүү салым кошуп жатканыңыз байкалып турат, ийгилик каалайм!
:Негизи кыргыз тилинин сөз жасоо логикасына ылайык «футбол чемпиондугу» формасы кыргызча туура жана табигый угулат. Айрым булактарда «чемпионаты» деген түрү да кездешкени менен, кыргыз тилинин нормасына көбүрөөк туура келгендиктен «чемпиондугу» деген аталышты колдоону туура деп эсептейм.
:«Боюнча» деген сөздү макаланын аталышынан алып салса да болот, анткени спорттун түрү так көрсөтүлүп турат.
:Жылдын аталыштын башында турушу кыргыз тилинин грамматикалык нормасына туура келет, ошондуктан бул сунушту толук колдойм.
:Жыйынтык: 2026 Футбол дүйнө чемпиондугу [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 12:56, 16 январь 2026 (UTC)
* Урматтуу акылдуу википедиячылар! Мен футболдун ичинде жүргөн адам катары түшүндүрүүгө аракет кылып көрөйүн. Морфологиялык жана грамматикалык маанилерин да жазайын.
Бүгүнкү күндө, жок негизи эле “'''Чемпиондугу'''” деп аталбайт. Өзү “'''чемпиондугу'''” деген сөз “'''Чемпион'''” сөзүнөн жасалган, -''дугу'' мүчөсү абалды, наамды билдирет. Негизги мааниси болсо: Чемпион болуу абалын, жетишкендигин билдирет. Мисалга: ''Ал клуб өлкө чемпиондугун утту''. Бул жерде маани ошол чемпионаттын чемпиондугун утуп турганында. Ал эми “'''Чемпионат'''” болсо — белгилүү бир спорт түрү боюнча уюштурулган расмий мелдештердин жыйындысы. Мисалга: ''Жакында өлкө чемпионаты башталат''. Эгер муну өлкө чемпиондугу башталат десек, кантип өлкө чемпиондугу башталышы мүмкүн, өлкө чемпиондугу колго киритилет, чемпиондукка жетишилет. Түшүндүрө алдым деген ойдомун.
Дагы бир маселе, “'''боюнча'''” көмөкчү сөзү кошулуусу же алынуусу жөнүндө. Бул ышарат сөз, эч качанда алынбайт. Бул кыргыз тилинин эрежелеринде жазылган. Эч ким аны өз башымча буза албайт. Боюнча көмөкчү сөзү кошулбаса, сүйлөмдөгү, же аталыштагы маани толук берилбейт. Мен түшүнбөдүм, эмнеге '''боюнча''' сөзүн алып салуу боюнча талкууга коштуңуздар, эмне кыргыз тилинин эрежелерине каршы чыгууну каалап турасыздарбы? Эгерде ушунчалык маанилүү болсо, Тил комиссиясына кайрылыңыздар, анык жооп аласыздар.
Менин тандоом: '''2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''. --[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 14:52, 16 январь 2026 (UTC)
:Ошондо ''Кыргызстан футбол боюнча улуттук курамасы'' болобу? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:30, 16 январь 2026 (UTC)
::''«Барселона» футбол боюнча клубу'' болобу? Же кандай? [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:32, 16 январь 2026 (UTC)
:::Билбейм, сиз атайын каршы тургандай сезим калтырып жатасыз. Талкуунун өзүнө жараша эрежелери бар. Сиз азыр өзүңүз анык билип турасыз, мен “'''боюнча'''” көмөкчү сөзүн “'''Футбол боюнча дүйнө чемпионаты'''” темасына байланыштырып жазганымды. Кыскасы, эмнени ойлосоңуздар, ошону жасай бериңиздер. Мен өзүмдүн жеке оюмду жазып койдум, түшүнүктүү кылып. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:38, 16 январь 2026 (UTC)
::::Албетте жок, сиз менден караганда кыргыз тил эрежелерин көбүрөөк билгендей сезилди. Орой мамиле кылгандай көрүнсөм, кечирим сурайм. Сизден кандай туура болорун сурап жатам. Сиздин айтышыңыз боюнча ''көмөкчү сөз эч качанда алынбайт.'' Ушул жерде алыныш керек эмеспи деген ой пайда болду. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:45, 16 январь 2026 (UTC)
::Бул жерде '''Кыргызстан улуттук футбол курамасы''' кала берет. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:32, 16 январь 2026 (UTC)
* '''Сунуш:''' Чемпионат эмес, '''биринчилик''' деген сөздү колдонсок кандай болот? Мисал: ''2026 Футбол (боюнча) дүйнө биринчилиги.'' [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 16:38, 16 январь 2026 (UTC)
*:Кыргыз Википедиясынын [https://t.me/Kyrgyz_wikipedia телеграм] тайпасы бар. Бир кирип көрүңүз, ал жерге кыргыз энциклопедиясы китебинен маалыматтар жөнөтүлдү, фото түрүндө. Окуп көрүңүз. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:41, 16 январь 2026 (UTC)
===== Mirzoulugʻbekтин сунушу =====
Урматтуу википедиячылар, спорттук мелдештердин аталышы боюнча жүрүп жаткан талкууга маанилүү тарыхый жана илимий далилди кошкум келет.
Биз ММКлардагы же Google Translate сыяктуу куралдардагы тилдик каталардан оолак болушубуз керек. Бул маселеде эң ишенимдүү булак катары [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясын]] (КСЭ) алууну сунуштайм. [[Кыргыз Совет энциклопедиясы|КСЭнин]] 6-томунун 374-бетинде «Чемпион» жана «Чемпионат» деген атайын макалалар берилген. Бул терминдер кыргыз тилинин энциклопедиялык деңгээлинде расмий бекитилген. Аталган энциклопедияда «Кыргызстандын чемпионаты жана кубогу 1936-жылы болгон» деп жазылган. (Футбол макаласы) Бул «чемпионат» сөзү кыргыз тилинде дээрлик бир кылымдан бери колдонулуп келе жаткандыгынын далили.
«Чемпиондук» же «биринчилик» деген терминдер бул контекстте КСЭдеги расмий терминдерге караганда алсыздык кылат. «Чемпиондук» — бул наам (статус), ал эми «Чемпионат» — бул мелдештин (процесстин) аталышы.
Википедиядагы спорттук мелдештердин аталышын КСЭнин нормаларына ылайык, «Чемпионаты» деп колдонууну консенсус катары кабыл алалы.
'''Мисалы:''' «2026 Футбол боюнча дүйнө чемпионаты».
Бул биздин макалалардын сапаттык деңгээлин жогорулатат жана тилдик башаламандыкка чекит коёт. --<span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 09:16, 29 январь 2026 (UTC)
:Чоң ыракмат! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 10:26, 29 январь 2026 (UTC)
== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==
Dear Wikimedia communities,
We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.
''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''
In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.
We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.
📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]
If you have questions about the project, please refer to the FAQs:
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]
''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''
''Stay connected and receive updates:''
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]
We look forward to collaborating with you and your community.
'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 19:45, 16 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 -->
== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==
<div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;">
[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026
Dear Wiki Community,
We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.
The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.
;About the Campaign
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.
;What Can Participants Write About?
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:
* Folk festivals, rituals, and celebrations
* Folk dances, music, and traditional performances
* Women and queer figures in folklore
* Women in mythology and oral traditions
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives
* Fairy tales, folk stories, and legends
* Folk games, sports, and cultural practices
Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.
;How to Sign Up as an Organizer
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:
# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]]
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline
#* Local and international prizes
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''
;Campaign Tools
The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:
* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.
Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''
;Learn More & Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.
If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.
;Join Us
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.
Thank you and best wishes,
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''
----
''Stay connected:''
[[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]
[[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
</div></div>
== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
<div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div>
[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,
We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.
;About Wiki Loves Folklore
'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals
* Cultural festivals and celebrations
* Traditional attire and crafts
* Performing arts, music, and dance
* Everyday practices rooted in folk heritage
Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.
[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]]
; Host a Local Edition
As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture
* Engage new contributors in your community
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content
'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''
If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.
If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.
;Get in Touch
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:
* The project Talk pages
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''
We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.
Warm regards,
'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
</div>
[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 13:21, 18 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].
The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].
Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.
-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" />
</div>
21:01, 19 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 -->
== Инсандар тууралуу макалалардын энциклопедиялык баалуулугу ==
Салам!
Википедияга жеке адамдар жөнүндө макалаларды кошуу боюнча сиздердин пикириңиздерди билгим келет. Кеп коомчулук алдында анча чоң эмес эмгеги бар же айрым уюмдардан анча маанилүү эмес сыйлыктарын алган, бирок ошого карабастан алар тууралуу өзүнчө баракчалар ачылып жаткан адамдар жөнүндө болуп жатат.
Сиздердин оюңуздарча, бул Википедиянын эрежелерине канчалык туура келет жана мунун чыныгы энциклопедиялык баалуулугу барбы? Ушундай инсандардын иштерин же илимий иштеринин маанилүүлүгүн тастыктоого аракет кылдым: ар кандай булактарды, анын ичинде илимий басылмаларды жана маанилүү жетишкендиктер тууралуу материалдарды изилдеп чыктым, бирок кошкон салымдарын тастыктаган жетиштүү маалымат таба алган жокмун.
Мындай макалалар энциклопедиянын жалпы сапатына терс таасирин тийгизиши мүмкүн деген кооптонуу бар. Эгерде жеке же анча белгилүү эмес уюмдан кичинекей сыйлык алган ар бир адам жөнүндө макала түзүлө берсе, бул маанилүүлүк критерийлеринин жоголуп кетишине алып келет жана энциклопедиялык мазмундун сапатын сактоону татаалдаштырат.
Мисалдары:
[[Элина Каракулова]] – Интерньюстун Кыргызстандагы өкүлчүлүгүнүн директору жана коомчулукка тараган эмгектери жок.
[[Асел Ногойбаева]] – белгилүү жеке персона эмес, бул адам жабырлануучу.
[[Рада Валентина кызы]] – урбанистика багытында иштейт жана кандайдыр бир ири ачылыш же ири жанылык азырынча жарата элек.
[[Мээрим Толепберген]] – " "Инстаграм" социалдык тармагында миллиондогон каталуучулары бар белгилүү блогер" деп жазылган, коомчулукта кандайдыр бир пайдалуу, жаратман иштери менен белгилүү эмес жана Википедиянын эрежелерине туура келбеген барак.
[[Семетей кызы Айгүл]] – коомчулукка таанылган илимий иштери же ачылыштары жок.
Ар бир мектептен алтын медаль алган, ЖОЖдон кызыл диплом алган адамдардын дипломдук иштерин илимий иш катары кабыл алып же жеке коммециялык багыттагы компаниялардын ээлерин жаза берсек Кыргыз Википедиясынын наркы кетет.
Урматтуу администраторлор (@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]], @[[Колдонуучу:Абдырашит Сатылганов|Абдырашит Сатылганов]], @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]]), мындай барактарды өчүрүүгө сунуштайт элем. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 13:29, 23 март 2026 (UTC)
:Салам, @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Өзүңүз кыргыз Википедиясының эң активдүү колдонуучуларынан бирисиз. Ошондуктан эң жок дегенде [[Википедия:Чечим кабыл алуучу|Чечим кабыл алуучу]] статусын алып койсоңуз жакшы болот экен. Ошондо энциклопедиялык мааниси болбогон макалаларды өзүңүз эле өчүрүп отурасыз. Учурда администраторлор анча актив эмес. Ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 22:33, 23 март 2026 (UTC)
:Салам [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]! Пикириңизге толук түрдө кошулам. Бул маселе тууралуу сиз белгилеп кеткен макалалар жазылып жатканда эле макаланы киргизип жаткан колдонуучулар менен мен нары-бериге барганмын, бирок аягына чыккан эмесмин. Баштаган ишиңиздин аягына чыгышыңызга тилектешмин. [[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 03:51, 24 март 2026 (UTC)
:Саламатсызбы! Пикириңиз үчүн рахмат. Көтөрүлгөн маселе абдан маанилүү. Википедияда макала түзүүдө инсандын энциклопедиялык маанилүүлүгү жана ишенимдүү, көз карандысыз булактар менен тастыкталышы негизги талап болуп саналат.
:Акыркы учурда категориясыз барактар арасында ушуга окшош макалалар көбөйүп жатканы байкалууда. Бул маселени жөнгө салуу жана талаптарга жооп бербеген барактарды карап чыгуу боюнча иштер жүргүзүлүп жатат.
:Рахмат. [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 21:14, 24 март 2026 (UTC)
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 17:11, 3 апрель 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
== Request for comment (global AI policy) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 00:57, 26 апрель 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 -->
== Invitation: Call for Delegates Nominations and registration for Wikimedia CEE Meeting 2026 in Cluj-Napoca ==
Dear Kyrgyz language community,
On behalf of the Wikimedians of Romania and Moldova User Group, we are thrilled to invite you to the [[:m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026/Registration|Wikimedia CEE Meeting 2026]]! This year, our regional gathering will take place in the heart of Transylvania, in the vibrant city of Cluj-Napoca, Romania.
<span style="font-family:monospace,monospace">'''Dates: 18–20 September 2026. Location: Cluj-Napoca, Romania'''</span>
=== Call for Delegate Nominations ===
We are now officially opening the call for affiliates to nominate their delegates. Each affiliate is encouraged to select representatives who will actively contribute to the sessions, share local successes, and help strengthen our regional network.
It is crucial to check the '''[[:m:Wikimedia CEE Meeting 2026/Eligible affiliates|eligibility subpage]]''' to see the number of delegates allocated to your community. This number tells you how many delegate scholarships are reserved for your community.
<span style="font-family:monospace,monospace">'''Nomination Deadline: 30 May 2026'''</span>
Please ensure that your nominations are submitted by this date to allow our organizing team enough time to manage travel logistics and visa support where necessary.
=== Registration process ===
Delegates, scholarship recipients, and all self-funded attendees can register using the Registration Form (given below). It is mandatory for each delegate application to contain a link to the documents supporting the respective nomination as delegate. All travel, accommodation, and food expenses (during the conference days) will be organized and covered by Wikimedians of Romania and Moldova User Group only for delegates and scholarship recipients.
Registration is required for everyone to participate in the Wikimedia CEE Meeting.
<p style="font-family:monospace,monospace;background-color:#bbb">'''Registration Form is here: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdrSQ3JZCGa21AInWOCXnNjzhUZLV1n7LcSt8-0pd1L0Z4rMw/viewform Apply]'''</p>
* '''Registration period for representatives of Wikimedia affiliations: <u>13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 May 2026, 23:59 (UTC)</u>.'''
* Registration period for self-funded participants and for everyone else: 13 May 2026, 00:00 (UTC) — 30 June 2026, 23:59 (UTC).
For any questions or unclear issues, please reach out to us at our official conference email:
<p style="font-family:monospace,monospace">'''wmceem2026[[File:At sign.svg|17px|link=|@|class=skin-invert]]icf-fri.org'''</p>
We look forward to welcoming you to Cluj-Napoca this September to share knowledge, foster new ideas, and celebrate our collective achievements.
Warm regards,<br/>Wikimedia CEE Meeting 2026 Organizing Team<br/>Wikimedians of Romania and Moldova User Group<br/> [[Колдонуучу:Gikü|Gikü]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Gikü|баарлашуу]]) 20:51, 13 май 2026 (UTC)
== Викимедиа Борбордук жана Чыгыш Европа 2026 жолугушуусуна катышуу (Wikimedia CEE Meeting 2026) ==
Саламатсыздарбы, урматтуу Кыргыз Википедиясынын жамааты!
Кыргыз Википедиясында активдүү иш алып барганыма эки жылдан ашык убакыт болду. Бул аралыкта ар кандай темаларда макалаларды түзүп, бар болгон макалаларды жакшыртууга аракет кылып келдим. Ошондой эле жамааттын иш-чараларына катышып, Wikimedia кыймылы тууралуу көбүрөөк тажрыйба топтоого мүмкүнчүлүк алдым.
Быйыл мен үчүн өзгөчө жылдардын бири болду, анткени Кыргыз Википедиясында администратор макамын алдым. Бул макам мен үчүн чоң жоопкерчилик жана жамааттын ишениминин белгиси катары маанилүү. Мындан ары дагы кыргыз тилиндеги эркин билимди өнүктүрүүгө активдүү салым кошууну улантам деп ишенем.
Ушул себептен улам 2026-жылы өтө турган [[m:Wikimedia_CEE_Meeting_2026|Wikimedia CEE Meeting]] жыйынына катышууга арыз тапшырууну каалап жатам. Бул жыйынга катышуу аркылуу өзгөчө техникалык жактан көбүрөөк билим алып, аны Кыргыз Википедиясында колдонуп, өнүктүрүүгө салым кошсом деген максатым бар.
Акыркы учурда Wikimedia долбоорлорунда техникалык мүмкүнчүлүктөр, жаңы инструменттер жана жамаат менен иштөөнүн заманбап ыкмалары активдүү өнүгүп жатат. Мен үчүн дал ушул багыттар боюнча жаңы нерселерди үйрөнүү абдан маанилүү.
Ошондой эле башка өлкөлөрдүн тажрыйбасы менен таанышып, кийин алган билимимди биздин жамаат менен бөлүшүп, практикалык жактан колдонууга аракет кылам деп ишенем.
Сунуш-пикирлерге ачыкмын.
Урматтоо менен, [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 13:38, 15 май 2026 (UTC)
* {{Макул}}. Колдонуучунун Wikimedia CEE Meeting 2026 жыйынына катышуусун толугу менен колдойм. Кыргыз Википедиясынын жаңы администратору катары анын бул иш-чарага барышы жамаатыбыздын эл аралык байланыштарын чыңдоого жана өзгөчө техникалык багытта жаңы тажрыйбаларды алып келүүгө чоң өбөлгө түзөт. Сапары ийгиликтүү болсун! <span style="background:#f2ecdf;border:solid 1px;border-radius:7px;"> '''[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]]''' |'''[[Колдонуучунун баарлашуулары:Mirzoulug'bek|@]]''' </span> 13:54, 16 май 2026 (UTC)
:100% колдойм. AiiaIn [[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:AiiaIn|баарлашуу]]) 15:03, 16 май 2026 (UTC)
:*{{макул}}. Колдойм. Ийгиликтер болсун!
:[[Колдонуучу:Baydastann|<span style="color:black" class="skin-invert">'''Baydastann '''</span>]] <small>([[Колдонуучунун баарлашуулары:Baydastann|'''талкуу''']])</small> 16:54, 17 май 2026 (UTC)
# {{Макул}}, ийгилик! --[[Колдонуучу:Kvazimodo|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Kvazimodo|баарлашуу]]) 09:03, 18 май 2026 (UTC)
:{{макул}}. Ийгилик каалайм! [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 09:23, 19 май 2026 (UTC)
:{{макул}}. Ийгилик! [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 08:58, 20 май 2026 (UTC)}}
:Баарыңыздарга колдооңуздар жана жакшы каалоолоруңуздар үчүн терең ыраазычылык билдирем! @[[Колдонуучу:Mirzoulug'bek|Mirzoulug'bek]] @[[Колдонуучу:AiiaIn|AiiaIn]] @[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] @[[Колдонуучу:Kvazimodo|Kvazimodo]] @[[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] @[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] @[[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] [[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Aiyanakk|баарлашуу]]) 17:12, 19 май 2026 (UTC)
:{{макул}} @[[Колдонуучу:Aiyanakk|Aiyanakk]] Жакшы барып катышып кел. Ийгилик! [[Колдонуучу:Mamatkazy|Mamatkazy]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Mamatkazy|баарлашуу]]) 07:09, 26 май 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="announcement-content" />
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].
Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" />
</div>
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 май 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==
<bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|баарлашуу]])</bdi> 17:11, 23 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="Message"/>
'''Legal & Safety Contacts'''
Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].
<section end="Message"/>
</div>
-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:29, 25 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 -->
== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==
<bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 июль 2026 (UTC)
</bdi>
<!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-09-23|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation.
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
* You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-09-23|en}}.
* If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
* Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.
'''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
[[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 12:58, 15 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges ==
''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)''
Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/>
We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader).
We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/>
Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis.
[[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]]
The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why?
Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''.
Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]]
Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:16, 22 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067455 -->
== Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist ==
''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)''
Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary.
The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/>
Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes.
Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Колдонуучу:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:MediaWiki message delivery|баарлашуу]]) 09:28, 9 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Server switch - Your wiki will be read-only for a short time soon</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] will switch the traffic between its data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster.
All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2026-10-28|en}}'''. The switch will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''.
Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future.
A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. This banner will remain visible until the end of the operation.
You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.
'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''
* You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2026-10-28|en}}.
* If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.
''Other effects'':
* Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.
This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule.
'''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
[[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 14:00, 26 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== Article guidance feature is ready to be set up for your Wikipedia ==
<div lang="en" dir="ltr">
Hello Wikipedians,
Apologies, this message is not in your language. {{int:Please-translate}}.
I'm writing on behalf of the Language and Product Localization team. The Article guidance feature is ready to be enabled on your Wikipedia. Administrators and interface administrators can turn on the feature through the <code>Special:CommunityConfiguration/ArticleGuidance</code> to expose it for editors to use it.
'''Background information'''
[[mw:Article guidance|Article guidance]] guides contributors when they start a new article, so they don't meet an empty page. It provides a start-up content structure for writing a particular topic at every stage of the article, as well as advice, community practices, and source recommendations. The feature is designed so that communities can fully customize that guidance shown to editors is the most relevant for their wikis and specific topics. We collaborated with a few communities to build and test the feature. Through their feedback and experiments, we improved the feature and validated that articles created through this workflow survive better on Wikipedia.
'''Setting up the feature'''
To ensure that this feature works as intended, you should do the following:
* [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:MessageGroupStats&language=fi&group=ext-articleguidance Translate the user interface] on translatewiki.net
* Create pages called outlines: These pages contain all the editing guidelines tailored for specific article topics that the feature will use. The guidance that editors see depends on the outlines available on your wiki. See [[simple:Wikipedia:Article Guidance|outlines examples in Simple English Wikipedia]] and the [[mw:Article guidance/How to create an outline|How to create an outline]] guide to learn and create outlines. A generic outline can also be created; this generic outline can be the fallback for all topics when no topic-specific outlines exist.
* We have also created a guide for administrators – [[mw:Article guidance/Community Configuration|Article guidance/Community Configuration]] – with instructions on the pre-configuration tasks. We recommend reading it before changing the settings in Community Configuration.
'''Our request'''
We encourage experienced editors to complete the above tasks and work with an admin to enable it. Please join the [https://discord.gg/R59wcJFuh outline creation support Discord server] to ask questions about outlines and get the help you need. Go to [[mw:Talk:Article guidance|this talk page]] to ask the team questions about this feature.
We look forward to seeing it used in your Wiki and the impact it will have on the number of created articles that survive in this Wikipedia. Thank you!
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 03:30, 9 ноябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox/AG_dark_launch_message_list_1&oldid=31275344 -->
pmbgaz9tllplqa4ar9rgrwlpm0oqa2q
Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович
0
4344
666071
665058
2026-11-08T12:36:17Z
Tynchtyk Chorotegin
1744
Facebook. URL: https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/
666071
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз
|Ысымы = Тынчтыкбек Чоротегин
|Расмий ысымы = Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович<br>(Тынчтыкбек Чоротегин)
|Сүрөт = Tynchtykbek_Chorotegin_18.7.2007.jpg
|Туурасы = 200px
|Сүрөттүн аталышы = Профессор Тынчтыкбек Чоротегин. 18.7.2007.
|Туулган жылы = [[1959-жыл]] 28-[[Жалган куран|жалган куран айы]]
|Туулган жери = [[Он-Арча]] айылы, [[Нарын областы]]
|Каза болгон жылы =
|Каза болгон жери =
|Жарандыгы = {{Кыргызстан желеги}} [[Кыргызстан]]
|Илимий чөйрөсү = Тарых, Чыгыш таануу, Түркология, Жазма булактар, [[Кыргыз таануу]]
|Иштеген жери = Кыргыз Тарых Коомунун президенти, көз карандысыз публицист ([[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]] жана [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]])
|Илимий даражасы = [[тарых илимдеринин доктору]] (1998)
|Илимий наамы = [[профессор]] (2002)
|Альма-матер = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]]
|Илимий жетекчиси = [[Өзбекстан]] ИА профессору, тарых илимдеринин доктору [[Ахмедов Бөрү|Бөрү Ахмедов]]
|Белгилүү окуучулары = * тарыхчы жана жазуучу [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]]<br/>
* профессор, тарых илимдеринин доктору [[Каратаев, Олжобай|Олжобай Каратаев]]<br/>
* тарых илимдеринин доктору [[Кылычев, Акылбек Мукаевич|Акылбек Кылычев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Сырдыбаев, Туратбек|Туратбек Сырдыбаев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Субакожоева, Чолпон Темирбековна|Чолпон Субакожоева]] <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Өмүрбек Жумадилович Алымкожоев <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Назгүл Качкынбаевна Рысмендеева <br/>
|Белгилүү болгондугу =
|Сыйлыктары = * {{Даңк медалы}}, 2011-жыл; <br/>
* ТүркСОЙдун Медиа тармагындагы [http://www.turksoy.org.tr/tr/haberler/turksoy_basin_odulleri_ve_mukan_tolebayev_yili_acilisi_gerceklestirildi-29-06-2013.html сыйлыгы], 2013-жыл. <br/>
* III даражадагы "Манас" ордени (2016) <br/>
|Кол тамгасы =
|Кол тамгасынын туурасы =
|Сайты =
}}{{Сноскалары жок}}
'''Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу [https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/] ('''2026-жылдын 9-июнуна чейинки расмий ысымы '''- Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович)''' <ref>[https://nagrada.srs.kg/Site/Awarded/46831 Мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар менен сыйланган адамдардын ээлери Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарына ылайык көрсөтүлүшкөн]</ref><ref>[https://www-old.knu.kg/ru/images/stories/2018/11_2018/10/hist/kaf_reg/chorotegin_ru.pdf chorotegin_ru.pdf]</ref> – [[тарыхчы]], [[журналист]], [[публицист]]. [[Илимдин доктору|Тарых илимдеринин доктору]] (1998), [[профессор]] (2002). [[Кыргыз Тарых Коому|Кыргыз Тарых Коомунун]] президенти (2012-жылдын 11-февралынан), Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин профессору (2002-жылдан).
== Өмүр баяны ==
'''Бала чагы'''
1959-жылы 28-мартта [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районундагы [[Эчки-Башы]] (Он-Арча) кыштагында туулган. Атасы – Кадырмамбет Чороев (1922-1975), энеси – Алия Кыдыраалы кызы (1924-2001).
1966-1974-жылдары Эчки-Башы айылындагы "Коммунизм" орто мектебинде таалим алып, 8-классты бүтүргөн.
Анын биринчи мугалими – [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылындагы]] белгилүү педагог Өмүр Абдыкадыров болгон.
Жетинчи класстан тартып чыгармалар жаза баштаган. Алгачкы юмордук жана сатиралык чыгармаларын 8-класста окуп жүргөндөн тартып жарыялай баштаган.
1974-76-жылдары [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын шаары|Нарын шаарындагы]] Токтогул атындагы орто мектепте окуп, аны күмүш медалы менен аяктаган. (Шаардык билим берүү мекемеси ага алтын медал ыйгарууну чечкен, бирок облустук билим берүү мекемеси облустук чектелүү квотага шилтеме кылып, анын баасын саал ылдыйкы тепкичке төмөндөтүп койгон).
'''Студенттик курак'''
1976-жылы Бишкектеги [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] тарых факультетине тапшырган.
Ага таалим берген илимпоздордун арасында Кыргыз Илимдер академиясынын мүчө-кабарчысы, тарых илиминин доктору [[Хасанов Анварбек|Анварбек Хасанов]], тарыхчы доценттер Мидил Жамгырчинов, [[Мамбеталиева, Какен|Какен Мамбеталиева]], [[Урстанбеков, Бейше|Бейше Урстанбеков]], Сейне (Ксения) Сырдыбаевна Искенова, Вольтраут Фрицовна Шелике, [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабеков]], [[Жакыпбеков, Жаныбек|Жаныбек Жакыпбеков]], Атыгай Арзыматов, Шакин Есенгараева, Ишенгүл Болжурова, [[Жумали Адилбаев]], Михаил Николаевич Федоров, философ Роза Отунбаева, ж.б. болгон.
Студент чагында студенттик эмгек кошуундарына мүчө жана комиссар катары ар жылы жай мезгилинде катышкан.
Университеттин "Комсомолдук прожектор" аталган орусча жана кыргызча сатиралык дубал гезитинин редактору болгон. Ар кыл чыгармачыл (адабий жана илимий) ийримдерге катышкан.
4-курста окуп жаткан чагында ал кездеги илимий жетекчиси А.Хасановдун жолдомосу менен Өзбекстандын борбору Ташкен шаарына барып, 1898-жылкы Анжыян көтөрүлүшүнө тийешелүү орусиялык падышалык архив материалдарын иликтеген.
5-курста илимий темасын алмаштырып, доцент Мидил Жамгырчиновдун жетегинде орто кылымдардагы Кыргызстан тарыхы боюнча парсы булактарынын маалыматтарын (орусча котормосунда) иликтеп, атайын дипломдук иш жазган.
1981-жылы Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин кызыл диплом менен аяктаган.
Оболу 5-курстун башында тарых факультетинин Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасына лаборант кызматында иштей баштаган, айрым төмөнкү курстарга семинар да өткөн. <br>
Ал эми жогорку билими тууралуу диплом алган соң, [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Элге билим берүү министрлигинин уруксатына ылайык, Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасында окутуучу болуп калтырылган. Кафедраны анын ошол кездеги илимий жетекчиси М.Б.Жамгырчинов башкарчу.
'''Жаш окутуучу. Стажер. Аспирант'''
1981-83-жылдары КУУда эки жыл англис тилинин курсуна катышып, Чилинин социалист президенти Сальвадор Альенде тууралуу англисче монографияны эптеп-септеп орусчага которгон. Бул – анын [[Англис тили|англис тилин]] эркин баарлашууга чейинки деөгээлде үйрөнүүсүнө чоң өбөлгө болгон.
1983-жылдын сентябрынан 1985-жылдын сентябрына чейин [[Ташкен|Ташкенде]] Өзбекстан Илимдер академиясынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда эки жылдык стажировкада окуп, араб жана түрк тилдерин үйрөндү, ара-чолодо өзбек жана уйгур тилдерин өздөштүрдү.
1985-жылдын октябрынан 1988-жылдын декабрына чейин Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда үч жылдык күндүзгү [[аспирантура|аспирантурада]] окуган.
Илимий жетекчиси – өзбекстандык чыгаан чыгыш таануучу, профессор (кийинчерээк академик) [[Ахмедов, Бөрү Ахмедович|Бөрү Ахмедов]] болгон.
Аспирантура маалында [[Москва]] жана [[Ленинград]] шаарларына барып, ал жактардагы илимий китепканаларда иштеген.
Ленинграддагы (азыркы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургдагы]]) Коомдук китепканадан чыгыш таануучу жана скандинав таануучу Омелян Прицактын "Рустун келип чыгышы" аттуу жарым-жартылай тыйуу салынган монографиясын окуп, советтик расмий тарыхнаамага карата кайчы пикири андан ары калыптанган.
Аспирант кезинде Новосибирск, Бишкек (ал кездеги Фрунзе), Ташкен шаарларындагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан.
1986-жылдан тартып кыргыз тарыхы, Махмуд Кашгаринин мурасы, кыргыз тилинин көйгөйү ж.б. тууралуу макалаларды байма-бай кыргыз жана орус тилдеринде жарыялаган.
Эмгектерине тыйуу салынган Молдо Кылыч, [[Арстанбек]], Молдо Нияз, Осмонаалы Сыдык уулу, Эшеналы Арабай уулу жана башка 1917-жылкы ыңкылапка чейин эле китептери чыккан жана чыгармалары кеңири таркаган даанышмандардын эмгектерин [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] кайра жарыялоо тууралуу ойлорун 1986-87-жылдардан тартып илимий жыйындарда ачык айтып, макалаларында орчун маселе катары козгогон.
Ал [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] чыгыш таануу факультетин ачуу демилгесин 1988-жылы орусча мезгилдүү басма сөздө көтөрүп чыккан.
Анын кыргыз тилин орус тилинен кем эмес колдонуу зарылдыгы тууралуу Москвадагы "Правда" гезитине 1988-жылы жолдогон макаласы цензуранын айынан жарык көргөн эмес. Бул макала кайра Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетине жиберилген. Бирок [[Горбачёв Михаил Сергеевич|Михаил Горбачевдун]] "кайра куруулар" доорунун илеби менен "улутчул аспирантка" каршы катаал чара көрүлбөй калган.
1988-жылдын 14-декабрында Ташкен шаарында [[Өзбекстан]] ИАсынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргогон.
== Кыргызстандагы коомдук, саясий жана журналисттик ишмердиги ==
1988-жылдын этегинде [[Бишкек (шаар)|Бишкекке]] кайтып, 1989-жылдын январында КУУнун Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасынын башчысынын милдетин аткарып калды<ref>http://who.ca-news.org/people:16312</ref>.
1989-жылдын апрел-май айларында Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатын уюштуруу камылгаларын жетектейт. <br>Бул уюм ошол жылы 3-июнда Уюштуруу жыйынында расмий негизделген, Анын отуруму кыргыз тилинде өтүп, орусчага синхрондуу которулуп турган. (Котормочулар – алдыңкы студенттер [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]], Венера Койчиева жана Алмаз Кулматов болгон).
Жыйынга жазуучу-диссидент [[Сыдыкбеков Түгөлбай|Түгөлбай Сыдыкбеков]], кытайлык манасчы [[Жусуп Мамай]] келишип, батасын беришкен.
Ошол кездеги Кыргызстан Компартиясынын тымызын каршылыгы менен Т.Чоротегин [[Кыргызстан жаш тарыхчылар жамааты|Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын]] төрагасы болуп шайланбай калды, бирок уюмдун төрага орун басарларынын биринен болду. Негизинен, уюмду күндөлүк башкаруу ишин ал өзү аткарып келди.
1989-жылдын жайында ал (профессор А.А.Чукубаев менен педагог адис Адыл Кожобаевдин калемдештиги астында) түзгөн Кыргызстандын жана кыргыздардын тарыхына жаңыча кароого багытталган долбоор советтик Кыргызстандын ошол кездеги Элге билим берүү министрлиги тарабынан колдоого алынып, сентябрда кыргыз жана орус тилдеринде бардык орто мектептер үчүн милдеттүү окуу программа долбоору катары жарыяланган.
Ошол жылдын жай айларында айрым үй куруучу жаштардын бейөкмөт уюмдарынын жобосун түзүүгө кол кабыш кылган.
1990-жылдын февраль айында Бишкектеги жаштардын уруксатсыз нааразылык жыйынында чыгып сүйлөгөн.
Ошол жылы феврал-март айларында оппозициячыл жаштардын коммунисттик бийлик менен саясий талкууларын уюштуруу тобунун жетекчилерине болгон.
[[Image:Azamat Altay and Tyntchtykbek Tchoroev_Prague_June 2003.jpg|260px|right|thumb|"Азаттык үналгысынын" туңгуч кызматкери жана мурдагы директору [[Азамат Алтай]] (1920-2006) "Азаттыктын" Прагадагы башкеңсесинде Тынчтыкбек Чоротегин (оңдо) менен. Прага шаары, Чехия. 2003-жылдын 6-июну.]]
1990-жылы май айындагы [[Кыргызстан Демократиялык Кыймылы]]нын (КДК) уюштуруучуларынын бири, анын уставынын долбоорун даярдаган. 1990-жылы октябрда жумурияттагы коммунисттик жетекчиликке каршы саясий ачкачылыкка катышкан.
1991-жылдын апрелинен 1998-жылдын мартына чейин "Азаттык үналгысынын" Бишкектеги кабарчысы, алгачкы бюро башчысы.
Окутуучулук жана илимпоздук иш-аракетин да уланта берген.
1992-94-жылдары КУУнун Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасын башкарган.
1994-1997-жылдары КУУнун күндүзгү докторантурасында окуган. Аны ийгиликтүү аяктап, 1998-жылы 10-апрелде Кыргыз Улуттук Илимдер академиясынын [[тарых институту|тарых институтунда]] доктордук диссертациясын жактаган<ref>Чороев (Чоротегин) Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин «Дивану лугати т-турк» эмгеги (1072— 1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары. — Адистик: 07.00.02 — Кыргызстан тарыхы: — Тарых ил. доктору... диссертация. — Бишкек, 1998. — Кырг. Респ. УИА; Тарых институту. — 400 бет. — кол жазма. — (Автореферат - 48 бет). </ref>.
1998-жылдын апрелинен 2000-жылдын июлунун акырына чейин Лондондо [[Би-Би-Синин Кыргыз кызматы|Би-Би-Синин Кыргыз кызматынын]] продюсери болуп иштеген.
[[Файл:Rémy Dor and Tyntchtykbek Tchoroev, the Sorbonne, Paris. 07.10.2003.jpg|thumb|left|Профессор Т.Чоротегин француз чыгыш таануучусу, профессор Реми Дор менен. Сорбонна унивыерситети, Париж шаары, Франция. 2003-жылдын 7-октябры.]]
2000-жылдын 25-июлунан 2011-жылдын 16-августуна чейин ал ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын – "Азаттык үналгысынын" Прагадагы башкеңсесинде иштеп келди.
[[Файл:Usen-Asanov at Azattyk exhibition in Bishkek. 17 May 2007.jpg|thumbnail|right|Академик [[Асанов, Үсөн|Үсөн Асанов]], Кыргыз улуттук энциклопедиясынын Башкы редакциясынын жетекчиси, [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысынын]] чыгармачыл жамаатынын китеп көргөзмөсүнүн ачылыш салтанатында сүйлөөдө. Кыргыз улуттук китепканасы, Бишкек шаары. 17.5.2007.]]
Бул убакыттын ичинде – 2003-жылдын 1-январынан тартып 2010-жылдын 30-сентябрына чейин Т.Чоротегин ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын директору болду. <br>
Ал 1995-жылы жайында, 1997-жылы ноябрда жана 2003-жылы июнда айтылуу Азамат Алтай менен жолуккан. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref> <br>
Еийинчерээк ал маркум Азамат Алтайды эскерген жыйнакка редактор жана макала автору катары да салым кошкон. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref><br>
1998-жылдан 2006-жылга чейин ал жыл сайын [[Кыргыз Улуттук Университети|КУУда]] адистик сабак боюнча дарс окуп келди, калган жылдары ар кыл кыргызстандык университеттерде тарых жана журналистика жаатында ырааттуу жолугушуулар, семинарлар, талкуулар уюштуруп келди.
Ушул тапта – ардагер, эркин изилдөөчү жана публицист.
2012-жылдын февралынан – [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору (2019-жылы да бул ишти улантты).
"[[Кыргыз Тарых Коому]]" эл аралык коомдук бирикмесинин президенти (2012-жылдын 11-февралында шайланды).
[[Файл:Kaken Mambetalieva-75 Bishkek 19.05.2012.JPG|thumb|left|Этнограф К.Мамбеталиеванын 75 жылдык мааракесине арналган илимий жыйында. КУУ, Бишкек. 19.5.2012.]]
2012-жылдын 18-апрелинде Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши Т. Чоротегинди КТРКнын Байкоочу Кеңешине мүчө кылып шайлады.
2012-жылдын сентябрынан тартып Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин Тарых факультетинин Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору болуп эмгектенет.
Ошол эле учурда, 2013-жылдын 1-сентябрынан тартып 2017-жылдын 4-майына чейин ал Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу Кыргызстан элдеринин тарыхый жана маданий мурастарынын “Мурас” Фондунун Башкармалыгынын Төрагасы кызматын аркалап турду. Андан соң бул кызматка кесиптеши жана үзөңгүлөшү [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Кыяс Молдокасымов]] келди.
Ал YouTube интернет барагындагы өз баракчасына бир катар оригиналдуу даректүү тасмаларын жарыялаган<ref>https://www.youtube.com/channel/UCcvXo8-_r59P2rYOX-15KzA Т.Чоротегиндин баракчасы. </ref>. <br>
=== Үй-бүлөсү ===
[[Файл:Nurgul Dyikanalieva and Tyntchtykbek Tchoroev in Sanji, China. 03.08.2009..JPG|thumb|right|Т.Чоротегин жубайы Нургүл Дыйканалиева менен Санжи (Шенцзи) шаарында. ШУАР, Кытай. 2009-жылдын 3-августу.]]
Алгачкы жубайы – маркум [[Дыйканалиева, Нургүл Эсенкуловна|Нургүл Дыйканалиева]] (13.02.1957-17.09.2012) эле.
Алар 1982-жылы апрел айынын соңку күнү [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районуна караштуу [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылында]] мусулманча никеге туруп үйлөнүшкөн, ошол жылдын 15-майында [[Бишкек шаары|Бишкек шаарында]] расмий никелик каттоодон өтүшкөн. Нургүл 2012-жылдын 16-сентябрында капысынан дуушар болгон жалпы инсульт кеселинин айынан он сааттай эс учун толук жоготуп, 17-сентябрга караган таңга маал Бишкектеги Кыргыз улуттук госпиталында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан.
Ал андан соң 2013-жылдын 9-ноябрында [[Ботобекова, Айшат Токтоназаровна|Айшат Ботобекова]] менен баш кошту. Айшаттын кесиби – тилчи. Ал – филология илимдеринин кандидаты, кыргыздын ымдоо-жаңсоо аркылуу маалымат берүү системасын алгачкы болуп иликтеген адис.
Бир уулу (Алмаз), төрт кызы (Бегимай, Каныкей, Канышай, Айдина) бар. Уулу Алмаз Улуу Британиянын борборундагы Лондон Экономика Мектебинин магистрдигин эл аралык мамилелер адисти боюнча аяктаган. Кызы Бегимай Австриянын Виенер Нойштадт шаарындагы университеттин магистрдигин каржы адисти боюнча аяктаган. Каныкей – студент. Канышай менен Айдина орто мектепте окуйт.
Жалпы 8 бир тууганы бар: ата-энесинин тун уулу – [[Жумамүдүн Кадырмамбетов|Жумамүдүн Кадырмамбет]] (15.02.1946 -- 31.08.2024), эжеси Гуля Кадырмамбетова (24.10.1951), үчүнчү – агасы [[Кубанычбек Чороев]] (10.11.1954 -- 06.12.2019), төртүнчүсү - Тынчтыкбек (28.03.1959) өзү, бешинчиси – иниси [[Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович|Бакытбек Чороев]] (04.02.1962), алтынчысы – карындашы Гүлмира Чороева (04.02.1964), жетинчиси – карындашы Нуржан Чороева (16.12.1968), сегизинчиси – кенже иниси Нурлан Чороев (10.05.1971). <nowiki><br></nowiki>
Анын ысымы жана тегаты, Кыргызстандын жаңы мыйзамына жана өз ыктыярына ылайык, 2026-жылдын 9-июнунан тартып Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин (Tynchykbek Chorotegin) деп өзгөртүлдү. Бул тууралуу ал 2026-жылы 12-июнда "[https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/ Фейсбук]" баракчасында жазды. <nowiki><br></nowiki><br>
== Илимий жана педагогдук чыгармачылыгы ==
[[Файл:Ali Emiri beyiti T.Chorotegin 22.i.2012.jpg|thumb|left|Т.Чоротегин Стамбул шаарында маркум [[Али Эмири|Али Эмиринин]] бейитинин жанында. Түркия, 22.1.2012.]]
Бир катар илимий монографиялардын (анын ичинде [[Махмуд Кашгари|Махмуд Кашгаринин]] өмүрү менен мурасына арналган эмгектердин, калемдешип жазылган “[[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]” (1990) китебинин), калемдешип жазылган окуу китептердин, окуу куралынын, жүздөгөн макалалардын, чакан юмордук китепченин автору. <br>[[Кыргызстан]], [[Казакстан]], Өзбекстан, [[Орусия]], Түркия, [[АКШ]], Британия, Франция, Германия, Чехия жана Франциядагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан. Түштүк Сибирде (Эне-Сай, Алтайды), Монголияда, Казакстанда, Волга боюнда, Өзбекстандын Жизак, Самарканд аймактарында, Түркияда, Кытайда (анын ичинде Ички Монголияда жана Шинжан Уйгур автоном районунда) ж.б. жерлерде саякатта болгон.
Илимий жана педагогдук эмгектери кыргыз жана орус тилдеринен башка англис, түрк, немис жана өзбек тилдеринде жарыяланган.
Айрым англис тилиндеги эмгектерди (Хайек, МакНейл<ref>Макнейл У. Г. Батыштын башаты. I китеп.: Адамзат отмушуно кылчаюу / У. Г. Макнейл; Котор. Т. Чоротегин, А. Койчиев, Т. Абдиев. - Бишкек: "Кыргызстан-Сорос" фонду, 2002. - 388 с. 1000 экз.</ref>) кыргыз тилине которуп жарыялаган. [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] анын илимий жетекчилигинде тарых илими тармагында эки доктордук иш, жети кандидаттык иш жакталган.
Т.Чоротегин 1989-жылдан бери жүздөгөн эл аралык жана жергиликтүү илимий жыйындарды, талкууларды, тегерек үстөл жана башка форматтардагы илимий шеринелерди уюштуруп келет. Алардын бири – АлтайМУ (Орусия), КУУ, КР УИАсы ж.б. шериктер 2018-жылдан тартып ырааттуу уюштуруп келе жаткан "Кең АлтаЙ" илимий долбоорунун илимий жыйындары жана симпозиумдары болуп саналышат. <br>
Ал уюштурууга жандуу катышкан илимий жыйындардын бири – тарыхчы Муратбек Кожобековдун 60 жылдыгына арналган 2018-жылы 23-ноябрда өткөн жыйын болду<ref>https://www.azattyk.org/a/29616261.html</ref>. <br>
Ал 2014-2025-жылдары кыргызстандык, казакстандык, өзбекстандык, кытайлык, түркиялык, орусиялык, германиялык, мажарстандык ж.б. илимпоздор менен биргелешип, жалпы алтай таануу, түрк тарыхы, кыргыз таануу, манас таануу жана кыргыз тарыхы жаатындагы бир катар эл аралык илимий жыйындарды уюштурууга жана баяндамасын окуп катышкан. <br>
2022-2024-жылдары баш кеңсеси Улан-Батор шаарында жайгашкан жана ЮНЕСКОнун колдоосу астында иштеп жаткан "Көчмөндөр цивилизациясын изилдөө боюнча эл аралык институттун" Академиялык кеңешинин мүчөсү болуп келет. <br>
Ал 2020-жылдан бери Өзбекстандын Анжыян мамлекеттик университетиндеги тарых илимдери боюнча диссертациялык кеңештин мүчөсү.<br>
Казакстандагы 7 томдук "Казакстан тарыхы" аттуу жаңы академиялык басылманын орто кылымдарга арналган томуна макала автору катары катышууда. <br>
"Жалпы түрк тарыхы" боюнча эл аралык окуу китебин даярдоодогу редакциялык отурумдарга Кыргызстандын өкүлү катары 1993-1995-жылдары жана 2014-2023-жылдары ырааттуу катышты. <br>
Ал Азербайжандын "Баку шаарында чыгып жаткан "Махмуд Кашгарлы" илимий журналынын редакциялык кеңешине мүчө. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
Кыргыз Республикасынын III даражадагы "Манас" ордени менен сыйланган (31-декабрь, 2016)<ref>https://nagrada.srs.kg/site/person/46035</ref><ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf |accessdate=2017-01-25 |archivedate=2020-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201007070945/http://president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf }}</ref>. <br>
Кыргыз Республикасынын [[Даңк медалы|"Даңк" медалы]] менен сыйланган (Кыргызстан, 30-август, 2011). <ref>https://www.azattyk.org/a/24312609.html</ref> <br>
Кыргызстан Жаштар Уюмунун илим тармагындагы сыйлыгынын лауреаты (Кыргызстан, 1992). <br>
Өзбекстандын Ташкен облусунун илим тармагындагы жаштар сыйлыгынын ээси (Өзбекстан, 1989). <br>
Чыңгыз Айтматов атындагы Эл аралык академиянын анык мүчөсү (Кыргызстан, 1994), <br>
Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун сыйлыгынын ээси (Кыргызстан, 1995). <br>
“Кыргыз Республикасынын Билим берүүсүнүн мыктысы (отличниги)” төш белгиси менен сыйланган (Кыргызстан, 2003). <br>
Мамлекеттик тил боюнча комиссиянын сыйлыгына татыган (Кыргызстан, 2012). <br>
ТүркСОЙ уюмунун медиа тармагындагы эл аралык сыйлыгына татыган (Түркия, 2013). <br>
И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин (КМУ), С.Нааматов атындагы Нарын мамлекеттик университетинин (НарынМУ) жана Талас мамлекеттик университетинин (ТалМУ) ардактуу профессору (2019). <br>
Жусуп Баласагын атындагы КУУнун ардактуу доктору (2024). <br>
== Айрым китептери жана китепчелери ==
* Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу. Махмуд Кашгари Барсканинин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги түрк элдеринин тарыхы боюнча көөнөргүс булак: Илимий басылыш / Редколлегия: К. С. Молдокасымов (төрага), ж.б.; илимий редакторлор профессор Т. Өмүрбеков, доцент К. С. Молдокасымов. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. - 376 б., сүрөт, карта. [https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples]https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples – “Мурас” фонду. [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. - ISBN 978-9967-15-701-9. https://web.archive.org/web/20220121024216/https://new.bizdin.kg/media/books/Chorotegin_Tynchtykbek_Kashgari_Barsqani_Diwan_940_Turar_basmasy.pdf
* Чороев Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы". – Фpунзе: Кыpгызстан, 1990. – 92 б.
* Чоротегин Т.К. Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии домонгольского времени: По мусульманским источникам IX-XIII вв. Бишкек: Фонд "Сорос-Кыргызстан", 1995. – 208 с. (Научный редактор Б.А.Ахмедов). – URL: https://www.academia.edu/123620167/Migration_Processes_in_Central_Asia_From_the_Middle_of_the_Eighth_to_Early_Tenth_Century_and_Their_Consequences <br>
* Чоротегин Т.К. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын “Дивану лугати-т-турк” сөз жыйнагы: (1072-1077). Жооптуу редактор Өмүркул Караев. – Бишкек: Кыргызстан, 1997. – 169 бет, сүрөт, карта. - (ISBN 5-655-01222-7). <ref>https://base.patent.kg/avtor_search.php?action=search_list&id_avtor=669</ref>
* Чоротегин Т.К., [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Молдокасымов К.С.]] Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр.
* [[Урстанбеков, Бейше|Урстанбеков Б.У.]], Чороев Т.К. [[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)
* Тургуналы Т., Асаналиев К., Керимбаев М., Чоротегин Т. Кыргыз Жумуриятынын Конституциясынын долбоору: Альтернативдик долбоор. Проект Конституции Республики Кыргызстан: Альтернативный проект. – Бишкек, 1992. – (Авторы: Т.Тургуналы, К.Асаналиев, М.Керимбаев, Т.Чоротегин. На кыргызском и русском языках).
* Ала-Тоонун Батыштагы бүркүтү: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдык мааракесине) / Редактору Кубат Чекиров; рецензенти Арслан Капай уулу Койчиев; сүрөтчүсү Асан Турсункулов. - Бишкек: "Гүлчынар" басмасы, 2010. – 60 бет, сүрөттөр. – ("Азаттык" үналгысы). ISBN 978-9967-409-87-3. - https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine <br>
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. – Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. – 672 с.
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био-библиографический свод / Отв. ред. У.Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии, 2002. – 544 с., илл. – ISBN 5-89750-142-4.
* Өмүрбектегин Т.Н., Чоротегин Т.К. Түндүк Кыргызстандын Орусияга каратылышы. – Бишкек: "Учкун" концерни, 1992. – 24 бет. – (Кыргызстан Жаш Тарыхчылар Жамааты. "Кыргыз таануучунун китеп текчесине").
* Перелистывая книги ученого, изобретателя, педагога, энциклопедиста: К 80-летию академика У.А.Асанова / Составители И.А.Ашымов, Т.К.Чоротегин, А.З.Жуманазарова, Г.У.Асанова. – Бишкек, 2013. – 376 стр., илл. - ISBN 978-9967-14-114-8.
* [[Халлы, Худайберди]]; Чоротегин, Тынчтыкбек. Өмүр – аккан суу: Нургүл Эсенкул кызы Дыйканалиеванын элесине арналат: Эссе, макалалар, эскерүүлөр, термелер / Жооптуу редактор, баш сөз жазган, эскерүүлөр топтомун, тиркемени, сүрөттөрдү даярдаган жана түркмөнчө тексттен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 204, XII б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-02-932-3. <br>
== Айрым окуу китептери жана окуу куралдары ==
'''1. Кыргыз тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К. Таластагы Атлах салгылашуусу: Кыскача булак таануучулук жана хрестоматиялык баян / Жооптуу ред. М.М.Жусупова. – Б.: Maxprint, 2022. – 136 бет, сүрөт, карта. – Талас мамлекеттик университети. – Ж.Баласагын атындагы КУУ. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-07-147-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. IX к. башына чейин): Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби: Кайра иштелип, толукталып 2-басылышы. – Бишкек: "Билим-компьютер", 2008. – 176 б. – ISBN 978-9967-426-43-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыз Тарыхы: IX – XVIII кк.: Жалпы билим берүүчү орто мектептердин 7 – класстар үчүн окуу китеби / Жооптуу ред. проф. Т.Кененсариев, М.Иманкулов. – Оңдолуп, толукталган 3-басылыш. Бишкек: Кыргыз Билим берүү академиясынын “Окуу китеби” басма борбору, 2017. – 192 б., сүрөт, карта. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги. – Окуу басылма. – ISBN 978-9967-31-644-7. – “Имак Офсет” ЖЧК басмаканасында басылды. – Көлөмү 12,0 басма табак. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. VII к. башына чейин): Башталгыч курс: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1997. – 156 б. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (VII к. башы – XVIII к. аягы): Экинчи бөлүк: Орто мектептин 7-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 128 б. <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]], Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (XIX к. башы – 1917-ж.): III бөлүк: Орто мектептин 8-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 196 б. <br>
* Өмүрбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын жаңы доордогу тарыхы: (XVII – XX кк. башы): Орто мектептердин окуучулары үчүн кошумча сынак окуу куралы / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басмасы, 1995. – 187 б. – ISBN 5-655-01032-1. <br>
* Чоротегин Т., Осмонов Ө., Өмүрбеков Т., Нурунбетов Б. Байыркы дүйнө тарыхы: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби. – Бишкек: "Шам" басмасы, 2005. – 256 б., карталар. - ISBN 9967-10-228-4. <br>
* Жалпы билим берүүчү орто мектептердин гуманитардык багыттагы 5-11-класстары үчүн программалар: Тарых / Авторлор: А.И.Идинов (жетекчиси), Т.Н.Өмүрбеков, К.С.Молдокасымов, М.Иманкулов, Л.Марченко, Т.К.Чоротегин. - Бишкек: Технология, 1997. – 116 бет. <br>
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] тарыхы: 1989-1990-окуу жылынын VIII (VII), ХI (Х) класстар үчүн Кыргыз ССРинин тарыхынын курсун тематикалык пландаштыруу // Мугалимдер газетасы. – 1989. – 1-сентябрь. <br>
'''2. Орус тилиндеги окуу куралдары'''
* Омурбеков Т. Н., Чоротегин Т. К. История Кыргызстана (XIX в.). 8 класс: Учебник для общеобразоват. орг. с рус. яз. обучения / Отв.ред. к.и.н. К. С. Молдокасымов. – 2-е изд., исправ., доп. – Б.: Arcus, 2020. – 176 с., ил., карты. – ISBN 978-9967-31-203-6. <br>
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (История кыргызов и Кыргызстана с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Учебник для 6 кл. средних школ. – Переработ. 2-е изд. – Бишкек: Билим-компьютер, 2012. – 176 стр., илл., карты. – ISBN 978-9967-452-65-7.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н., Марченко Л.Ю. История кыргызов и Кыргызстана (с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Нач. курс: Учебник для 6 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова, Ж.Алымкулова. Спец.ред. М.Иманкулов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 152 стр., илл., карты. – ISBN 9967-415-41-X.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (IX-XVIII вв.): Учебник для 7 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 184 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. История Кыргызстана (XIX в. – 1917 г.): Учебник для 8 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: М.А.Нуртумова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 192 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. Учебники по истории кыргызов и Кыргызстана для 6-8 классов средних школ (Бишкек, 1996 – 2020). (в нескольких изданиях; в соавторстве с профессором Т.Н.Омурбековым).
* Чоротегин Т.К. Краткий курс по изучению арабской графики современных кыргызов КНР: (Учебное пособие для студентов-историков) / Отв. ред. проф. Т.Н.Омурбеков. – Бишкек: Кыргыз. нац. университет, 2002. – 22 с. – ISBN 9967-403-49-7.
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. Тематическое планирование по истории Киргизской ССР для VIII (VII) –ХI (Х) классов средней школы на 1989-1990 учебный год. // Учитель Киргизстана. – 1989. – 8-сентября.
'''3. Өзбек тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қадимги Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII бошларигача): Бошлангич курс: Ўрта мактабларнинг 6-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Иномжон Бахритдинов, Тоҳиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 1998 (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 120 бет (сахифа).
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII асри боши – XVIII аср охири): Иккинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 7-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тохиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 168 б. – Иккинчи нашридан таржима. Дарсликни узбек тилига Д. Ҳамедова таржима қилди. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, С.Х.Холтураев. – Бишкек, 2004. – 184 б. – ISBN 9967-411-47-3.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Қиргизистон тарихи: (XVIII аср охири – 1917 йил): Учинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 8-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тахиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 244 бет. - Қайта ишланиб, тулдирилган иккинчи нашридан таржима / Ўзбек тилига Равшанбек Акбаров таржима қилган. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, О.Х.Худайбердиев. – Ўш-Бишкек, 2004. – 176 б. – ISBN 9967-411-46-5.
== Айрым илимий жана илимий-жамаагаттык макалалары ==
'''Кирилл арибинде (ар кыл тилдерде)'''
* Чоротегин Т.К. Профессор К.Райхлдын илимий сереси // [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – профессор Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] – Б. 389 -- 394. <br>
* Чоротегин (Чороев) Т. К., Алымкожоев О. Дж. Юлий Геккер: Жизнь мыслителя и педагога, оборванная в годы сталинских чисток. // Universum Humanitarium. – № 1 (2021). – Новосибирск. – С. 116–132. – ISSN 2499-9997 (Print) – doi.org/10.25205/2499-9997-2021-1-116-132 – URL: https://univhum.elpub.ru/jour/article/view/33
* Чоротегин Т.К. Профессор Ю Тайшань об этнографических сведениях о древних кыргызах, отраженных в труде "Мy тяныцзы чуань" // “Mahmud Kaşğarlı” Beynəlxalq elmi jurnalı. Bakı, 2023. Cilt 1, No. 2. S. 76–86. - URL: https://www.kashgarli.az/images/kashgarli_PDF_1/Tin%C3%A7tikbek%20%C3%87oroteqin%20.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Несколько слов о кыргызском войноведе Нарынбеке Алымкулове (1958–2022) // Известия НАН Кыргызской Республики. – 2025. – № 8. – С. 75–85. – URL: https://ilim.uia.gov.kg/index.php/main/article/view/1073/1097 <br>
* Чоротегин Т.К. Атлах салгылашуусунун тарыхый орду: дин жаатындагы айрым ашыкча баа берүүлөргө сын көз караш // Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin, Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. –– Б. 117–129. ISBN: 978-605-2334-12-6. URL: https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Чоротегин Т.К. Александр Бернштам и не отпразднованный 1100-летний юбилей эпоса "Манас" // Вестник КНУ им.Ж.Баласагына: Гуманитарные науки. – Специальный выпуск: Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 80-летию КНУ им.Ж.Баласагына "ПРЕПОДАВАНИЕ МАНАСОВЕДЕНИЯ В ВУЗАХ КР: ПРОБЛЕМЫ, ПОИСК И РЕШЕНИЕ". Кыргызско-Китайский Институт (7 декабря 2012 г.). Ж.Баласагын атындагы КУУнун 80-жылдык мааракесине арналган “МАНАСТААНУУ” КУРСУНУН КРнын ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАРЫНДА ОКУТУЛУШУ: ПРОБЛЕМАЛАР, ИЗДЕНҮҮЛӨР ЖАНА ЧЕЧИМДЕР” аттуу Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Кыргыз-Кытай Институту (7-декабрь, 2012-ж.) -- Бишкек: КНУ, 2012. – 465 с. - Мында: С. 76--80. - Булак: http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220707031917/http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf |date=2022-07-07 }}<br>
* Чоротегин Т.К. Бээжиндеги бараандуу манас таануучу // [[Жуматурду уулу, Адыл|Жуматурду, Адыл]]. Оозеки адабияттын теориясы жана манасчылык өнөр (Кытай кыргыздарынын материалдарынын негизинде). Түзүүчү – [[Субакожоева Чолпон Темирбековна|Ч.Субакожоева]]; жооптуу редакторлор: проф. [[Толобек Абдырахманов|Т.А.Абдырахманов]], проф. Т.К.Чоротегин. –– Бишкек, 2020. –– 414 б. – ISBN 978-9967-04-890-4. – Б. 24–34. <br>
* Чоротегин Т.К. Неустанный археолог, историк-кыргызовед и его предки: Штрихи к биографии Ю.С.Худякова и его предков (К 70-летию профессора Юлия Сергеевича Худякова) // [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. - ISBN 978-9967-15-702-6. - С. 3-30. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башаты: Байыркы доор жана орто кылымдардын эрте мезгили // 1-эл аралык байыртадан бүгүнкүгө чейинки кыргыз-түрк мамилелери симпозиуму докладдары (3-5-май 2013, Бурса) / Китепти басмага даярдаган жана редактору проф., д-р [[Жумакунова, Гүлзура|Гүлзура Жумакунова]]. – Бурса: Улудаг университети басмаканасы, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – ISBN 978-975-6149-84-3. – XXIV+466 бет. – Улудаг университети жарыялары. – Мында: Б. 173–189.
* Чоротегин Т.К. Актан Тыныбек уулу жана 1916-жылкы Ички Теңир-Тоодогу элдик көтөрүлүш // Үркүн-100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.С.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. – Б. 179–197. – ISBN 978-9967-15-689-0. <br>
* Чоротегин Т.К. "Манас" дастаны жана Борбордук Азиядагы көөнө жазма маданият // Тил, адабият жана искусство маселелери: Илимий журнал. – № 1. Атайын чыгарылыш. "Манастан" Чыңгыз Айтматовго карай: Проблемалар жана көз караштар": Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары: (Бишкек, 15-январь, 2016). – Бишкек, 2016. – Б. 3-8. – Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы. Гуманитардык жана экономикалык илимдер бөлүмү. Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институту. – ISBN 1694-6316. <br>
* Чоротегин Т.К. Историография пост-советского Кыргызстана // Түрк Евразиясындагы жалпылык жана өзгөчөлүк: Түрктөрдүн заманбап жалпы жана чөлкөмдүк тарыхынын методологиясынын көйгөйлөрү: Эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары жана башка макалалар / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – С. 287-304. – ISBN 978-9967-12-525-5. <br>
* Чоротегин Т.К. Караханийлер доорундагы түрктөрдүн спорт оюндары тууралуу // Түрк элдеринин салттуу спорттук оюндары – Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları / Tүзгөндөр: А. Мокеев, Ф. Унан, О. Каратаев, О. Йорулмаз, Ж. Алымбаев, Ж. Буйар. – Б.: 2015. – 272 б. – ISBN 978-9967-27-844-8. – Кыргыз-Түрк "Манас" университети. – Б. 241-246.
* Чороев Тынчтыкбек. К изучению исторических традиций в местной историографии: (На примере трудов [[Осмонаалы Сыдыков|Осмоналы Сыдык уулу]]) // Исторические чтения: Тезисы докл. и сообщений науч. конф., посвящ. 75-летию член-корр. АН Кирг.ССР проф. Анварбека Хасанова. –– Фрунзе: КирГУ, 1989. –– С.41-43. <br>
* Чоротегин Т.К. Жусуп Мамайдын жылдыздык нуру // Жусуп Мамай: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 272 + XII б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN - 978-9967-12-394-6. – Б. 7-10. <br>
* Чоротегин Т.К. Тарыхчы Муратбек Кожобеков тууралуу азыноолак сөз // Кожобеков, М. Ч. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – Б. 182-185. - ISBN 978-9967-02-942-2. <br>
* Чоротегин Т.К. Тагдырлаш коңшубуз – Кытай (Сапар жыйынтыгы) // Шанхай КызматташтыкУюмунун өнүгүү тарыхынын маселелерин комплекстүү изилдөө: ЖОЖ студенттери үчүн кошумча окуу куралы. – Бишкек: “MaxPrint” басмаканасы, 2014. – 124 б. , сүрөт. – ISBN 978-9967-02-990-2. – Б. 100-119. <br>
* Махмуд Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы" // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112–125. (Ушул эле макала: Кыpгыздаp / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек, 1991. – Т.2. – Б. 428–459). <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Вклад ученых немецкого происхождения в кыргызоведение // Известия вузов Кыргызстана. –– Бишкек: Общественное объединение "Общественная академия ученых Кыргызской Республики", 2016. –– № 11-1. –– С. 124-127. –– ISSN: 1694-7681. –– URL: https://elibrary.ru/item.asp?id=27184842 <br>
* Чоротегин Т. К. Профессор [[Караев, Өмүркул|Өмүркул Караевдин]] байсалдуу жолу // Ала-Тоо. – Кыргыз жазуучуларынын ай сайын чыга турган адабий журналы. – Бишкек: Турар, 2015. – № 12. – Б. 98-105. – ISSN 1694-6383. <br>
* Чоротегин Т.К. Об истоках кыргызской государственности // Эхо событий. – 1995. – 27 января – 2 февраля. – С. 2. <br>
* Тенгиp-Тоо (Пpитяньшанье) как pегион этногенезиса кыpгызского наpода // Кыpгызы: Этногенетич. и этнокульт. пpоцессы в дpевности и сpедневековье в Центpальной Азии: Матеpиалы Междунаp. науч. конф., посящ. 1000-летию эпоса "Манас". 22–24 сент. 1994 г., г.Бишкек. – Бишкек: Кыpгызстан, 1996. – С. 204–209. <br>
* Чороев Т.К. Зарыктырган эмгек // Сыдыков О. “Мухтасар тарих Кыргызиа”, “Тарих кыргыз Шадманиа” / Жооптуу ред. М.Ч.Кожобеков. – Бишкек: Турар, 2014. – 320 б. – ISBN – 978-9967-15-344-8. – Б. 170-177. <br>
* Чоротегин Т.К. Мемлүктөр доорундагы Алдыңкы Азия менен Түндүк Африкадагы түрк таануу жөнүндө // Билим жана тарбия. – Кыргыз-Кувейт университетинин илимий-педагогикалык журналы. – Бишкек. – 2003. – № 1. – Б. 50-52. – ISBN 9967-21-497-9. <br>
* О роли арабографических источников в изучении этнической истории тюркских народов Центральной Азии IX – начала XIII вв. // Из истории и археологии древнего Тянь-Шаня / Отв. ред. К.И.Ташбаева, Д.Ф.Винник. – Бишкек: Илим, 1995. – 210–217. <br>
* "Диван лугат ат-туpк" Махмуда Кашгаpи как источник по истоpии тюpкоязычных наpодов Сpедней и Центpальной Азии // Оpиенталистика в Киpгизии / Отв. ред. М.Я.Сушанло. – Фpунзе: Илим, 1987. – С. 12–26. <br>
* Кыргызы в Сибири и просторах Азии // Древние памятники Северной Азии и их охранные раскопки: Сб. науч. трудов. – Новосибирск, 1988. – С. 143-146. (АН СССР; Сибирское отделение; Ин-т истории, филологии и философии). <br>
* Начало настраивало на открытие или как надо изучать письменную культуру // Комсомолец Киргизии. – 1988. – 14 октября. – С. 5. <br>
* Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги (1072–1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары: Тарых илимдеринин доктору окумуштуулук даражасын алууга талаптанып жазылган дисс. авторефераты. – Бишкек: Кыргыз Респ. УИАсынын Тарых институту, 1998. – 48 б. <br>
* Улуу казна уpпактаpга: Махмуд Кашгаpинин муpасы жөнүндө сөз // Кыpгызстан маданияты. – 1986. – 27-маpт. – Б. 10–11. <br>
* Махмуд Кашгаринин “Диваны” менен “Манастагы” эпостук окуялардын мейкиндиги // “Манас” эпосу жана дүйнө элдеринин эпикалык мурасы: (“Манас” эпосунун 1000 жылдыгын майрамдоого карата өткөрүлгөн Эл аралык симпозиумдун тезистери). 27-28-август 1995-ж. – Бишкек: Кыргызстан, 1995. – Б.37. <br>
* Чоротегин Т. Фу-йу кыргыздары // Заман Кыргызстан. – 1997. – 8-август. <br>
* Жазма маданият жана дастан // Кыргыз руху – “Манас”: Адабий изилдөөлөр. табылгалар, эскерүүлөр / Түзгөндөр К.Эдилбаев, Э.Кылычев – Бишкек, 1995. (“Ала Тоо” журналы; Мамл. “Мурас” ишкер долбоору). – 246-249-беттер. <br>
* О месте Оша в тюркском мире // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 41-49. <br>
* Образование и наука: Часть первая // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 131-138. <br>
* Зарыктырган эмгек: (Осмоналы Сыдык уулунун эмгеги жөнүндө) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 61–67. <br>
* Махмуд Кашгари жана анын “Түркий тилдер сөз жыйнагы” // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112-125. <br>
* Көтөрүлүш улуттукпу, элдикпи? // Кыргызстан маданияты. – 1991. – 2-май. <br>
* Кытайлык кыргыз тарыхчысынын чыгармачылыгы: (Анвар Байтурдун "Кыргыз тарыхы лексийаларына" жандырмак) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 294–305. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыскача түшүндүрмө сөздүк // ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. – Б. 146–148. <br>
* Чороев Т.К., Урстанбеков Б.У. Основные этапы распространения ислама в Киргизстане в VII-ХIV вв. // Вопросы истории материальной и духовной культуры Киргизстана: Сб. науч. ст. / Отв.ред. А.А. Асанканов. – Фрунзе: КирГУ, 1987. – С. 28-44. <br>
* Чоротегин Т.К. Очерки истории кыргызов и Кыргызстана: (С древнейших времен до конца XVIII века) // Кыргызы: 14-ти томник. 11-й том. Источники, история, этнография, культура, фольклор / Составители: Кенеш Жусупов, Каныбек Иманалиев; редакторы Темир Асанов, Рыскул Жолдошов. – Бишкек: Бийиктик, 2011. – ISBN 978-9967-13-792-9. – С. 157-195. <br>
* Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Киргизская Советская Социалистическая Республика // Ежегодник БСЭ. 1990. – Москва: Сов. Энцикл., 1990. – Вып 34. – С. 124-128. <br>
* Об изучении наследия Юсуфа Баласагуни и Махмуда Кашгари (ХI век) // Сб. статей и методич. рекомендаций по истории Киргизской ССР для учителей общеобразовательных школ и проф.-техн. училищ. – Фрунзе. – 1990. – Ч.1. – С. 1-7. <br>
* О некотоpых споpных названиях Баласагуна X–XII вв. // Ономастика Узбекистана: Матеpиалы научно-теоpетич. конфеpенции, посвященной 70-летию Великой Октябpьской социалистической pеволюции (Гулистан, 27–29 мая 1987 г.). – Ташкент: Ўкитувчи, 1987. – С. 43–44. <br>
* Проблема далеко не частная: О реформе алфавита и об открытии востфака в КГУ // Советская Киргизия. – 1988. – 8-сентября. <br>
* О роли ассоциации молодых историков в пропаганде исторических знаний среди студентов // Роль учебного науч.-производст. комплекса (УНКП) “Педвуз – школа” в подготовке будущего учителя: (Тез. докл. Респ.науч.-метод. конф., 19-20 апр. 1990 г.) – Фрунзе: КЖПИ, 1990. – Часть1. – С.28-30. <br>
* Фрунзеби? Бишкекпи? Жаш тарыхчылар аныкташат // Ленинчил жаш. – 1990. – 30-июнь. <br>
* Шаакерим жана анын мурасы // Кыргызстан маданияты. – 1990. – 20-декабрь. <br>
* Топонимические данные Махмуда Кашгари (XI в.) и миграция тюрков раннего средневековья // Проблемы истории и культуры народов Средней Азии и стран Зарубежного Востока. – Ташкент: Фан, 1991. – С.107-144. <br>
* “Та’рих” Мубарак-шаха Мерверруди как источник по истории тюркских народов Средней и Центральной Азии // Гуманитарные науки в Сибири. – Серия филол. – Новосибирск, 1994. – №4. – С. 75-77. <br>
* Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. – № 3. – Октябрь. – Б. 3. <br>
* Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии середины IX – начала XIII вв. по арабоязычным и персоязычным источникам IX–XIII вв. – Спец. 07.00.03. – Всеобщая история. – Автореф. дисс. ... канд. ист. наук. – Ташкент, 1988. – 19 с. (Институт востоковедения АН Узбекистана). <br>
* Этноним "кыpгыз" по данным Махмуда Кашгаpи // Вопpосы этнической истоpии киpгизского наpода / Отв. ред. О.К.Караев, И.Б.Молдобаев. – Фрунзе: Илим, 1989. – С. 113-121. <br>
* Чоротегин Т. Элеттен Евразияга жол: Түркиядагы туңгуч кыргыз профессору [[Гүлзура Жумакунова|Гүлзура Жумакун кызы]] // Tanrı Dağlarının Anadolu’daki İlk Profesör Kızı Gülzura Cumakunova / Editörler Abdrasul İsakov, Güldana Murzakulova Editör Yardımcıları Aysel Baytok, Nazgül Kadyrova. Ankara, Bengü, 2018. – 1.Baskı. – 274 s. – ISBN 978-605-9148-82-5. – Bengü Yayınları: 186. Kırgız Edebiyatı: 19. – Б. 59–70. <br>
* Чоротегин Т.К., Садырова З.Т. Караханидский поэт и мыслитель Жусуп Баласагын и его эпоха // Turkic Studies Journal. 2025. № 1. – С. 108–129. DOI: http://doi.org/10.32523/2664-5157-2025-1-108-12 -- URL: https://tsj.enu.kz/index.php/new/article/view/587/235 <br>
'''Латын арибинде (ар кыл тилдерде)''' <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tynchtykbek. Kyrgyzstan as the Centre of the Nomad World: Tourism and the World Nomad Games, In: Journal of Intercultural Dialogue. Ulaanbaatar: International Institute for the Study of Nomadic Civilizations under the auspices of UNESCO, 2024. – Vol. II. – Pp. 92–106. <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tyntchtykbek. Historiography of Post-Soviet Kyrgyzstan, in: International Journal for Middle East Studies, 2002, Vol. 34, p. 351-374 (USA); (2002 Cambridge Un-ty Press 0020-7438/02 ) <br>
* The Kyrgyz Republic, in: The Turks (English language edition) / Edited by Hasan Celal Güzel, C. Cem Oguz, and Osman Karatay Published by Yeni Tu"rkiye Research & Publishing Center. Ankara, 2002. Hard cover, 6 volumes, 6000 pages, ISBN 975-6782-55-2. (this chapter is in the 6th vol.). http://www.unesco.org/culture/asia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512051520/http://www.unesco.org/culture/asia/ |date=2017-05-12 }} <br>
* ‘The Kyrgyz’; in: The History of Civilisations of Central Asia, Vol. 5, Development in contrast: from the sixteenth to the mid-nineteenth century /Editors: Ch. Adle and Irfan Habib. Co-editor: Karl M. Baipakov. – UNESCO Publishing. Multiple History Series. Paris. 2003. – Chapter 4, p. 109 – 125. (ISBN 92-3-103876-1) URL: http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001302/130205e.pdf <br>
* Chorotegin T. A New Book On Törökul Aitmatov, His Life Journey And His Era: Tarïxtïn Aktay Baraktarï [The Blank Pages Of History]: By Roza Törökulovna Aitmatova. Edited By T. Shaydullaeva And N. Jeenalieva. – Bishkek: Uchkun, 2013. 216 Pages. (In Kyrgyz). // Journal of Central and Inner Asian Dialogue. Volume 2, Issue No. 1, Winter 2015. - Print ISSN: 2330-6602. Online ISSN: 2330-6610. – Pp. 78-82. URL: https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202094704/https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf |date=2017-02-02 }} <br>
* Kirgizistan’da Milli Bagimsizlik Icin Mucadele Tarihinden: (1916-1991) // Turk Yurdu, Eylul, No 85, Ankara, 1994. – S. 30-32. <br>
* Mahmud Kaşgarinin "Divanının" orto kılımadarda cana cañı doordo maalım boluşu tuuraluu // Dil Dergisi. – Ankara. – 1995. – No 27. – S. 33-37. – (TÖMER). <br>
* Kaşgarlı Mahmut // İpekyolu. – İstanbul. – 1995. – Eylül. – Sayı 21. – S. 62-64. <br>
* Kaşgarlı Mahmut’un Divan’ı ve Manas Destanında Dogu Turklerinin Savaşları // Bozkırdan Bagımsızlıga Manas / Hazırlayan Prof. E. Gursoy-Naskalı. – Ankara: Turk Dil Kurumu, 1995. – S. 160-164. <br>
* Neue Curricula und Lehrbücher zur Geschichte Kyrgyzstans // Berliner Osteuropa Info: Informationsdienst des Osteuropa-Instituts der Freien Universität Berlin. – Berlin, 1997. – Nr. 9 / Juli. – S. 23. <br>
* Çorotegin Tınçtıkbek. Kırgız Devletinin Oluşumu: Eski Çağ Ve Erken Orta Çağ // I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Kırgız Türk İlişkileri Sempozyumu Bildirileri (3–5 Mayıs 2013 Bursa) / Kitabı yayına hazırlayan ve editçrü Prof. Dr. Gülzura Cumakunova. – Bursa, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – T.C. Uludağ Üniversitesi Yayınları. – 1. Baskı. –– XXII+428 s. – ISBN 978-975-6149-83-6. – S. 61–76. <br>
* Çorotegin, Tınçtıkbek. Kırgızlar // Yeni Türkiye Dergisi. Ankara: YTSAM, 2023. – Ocak – Şubat 2023. Yıl 29. No. 129. ISSN 1300-4174. S. 37–48. <br>
* Chorotegin (Tchoroev), Tyntchtykbek. Migration Processes in Central Asia From the Middle of the Eighth to Early Tenth Century and Their Consequences // Heritage and Identity in the Turkic World: Contemporary Scholarship in Memory of Ilse Laude-Cirtautas (1926–2019) / Edited by: Alva Robinson, Kağan Arık, Elmira Köchümkulova and Jonathan North Washington. – Berlin: De Gruyter, 2023. – pp. 45–62. – Volume 33 in the series Studien zur Sprache, Geschichte und Kultur der Turkvölker. – https://doi.org/10.1515/9783110720228. – eBook Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110720228. Hardcover Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110719925. <br>
== Котормочулук иш-аракети ==
* [[Хатто Артур Томас|Хатто, Артур Томас]]. Чокон Валиханов өз катчысына жаздырган “Көкөтөйдүн ашы”: Арап жазмасындагы кыргызча кол жазманын фото көчүрмөсүнөн А.Т.Хаттонун англис тилине котормосу жана түшүндүрмөлөрү / Англисчеден кыргыз тилине которгон жана илимий талдаган – т.и.д., КУУнун профессору Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин; жооптуу редактор – профессор [[Кайыпов Сулайман|Сулайман Турду уулу Кайыпов]]. – Бишкек: MaxPrint, 2026. – viii+xviii+ 668 б., сүрөт. [Манас жана Хатто] <br>
* [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – КУУнун профессору Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] <br>
* Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Б.: Аркус, 2020. – 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– ISBN 978-9967-9213-4-4. <br>
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян. / Англ. котор. Т. Чоротегин; "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык коомдук фонду. – Б.: Аркус бас., 2016. – 240 б., сүрөт. – ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). ISBN 978–9967–27–953–7. (M. K. Gandhi. An Autobiography or The Story of My Experiments with Truth. – Translation from English into Kyrgyz by T. Chorotegin.) – Китептик (вертикалдык) вариант.
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өз өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян / Англисчеден которгон Тынчтыкбек Чоротегин; котормонун ред. Т.Абдиев; адабий ред. Ж.Жапиев. – Бишкек: Аркус басмасы, 2016. – 168 бет, сүрөт. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. ISBN 978–9967–27–953-7. (2000 нуска). – Альбомдук (горизонталдык) вариант.
* Маомао. Менин атам Дэн Сяопин “маданий ыңкылап” жылдарында / Которгондор Абибилла Пазылов, Тынчтыкбек Чоротегин, Эсенбай Нурушев. – Бишкек, 2015 – 592 б., сүрөт. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” ЭКФ. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. - ISBN - 978-9967-27-745-8. – (Маомао. Мой отец Дэн Сяопин в годы "культурной революции"). – Мындагы 182-391-беттердеги текстти Т.Чоротегин орус тилинен кыргызчага которду.<br>
* Хайек Ф.А. Жазмыштуу текебердүүлүк: Социализмдин каталары / Англис тилинен кыргызчага которгон Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 268 бет. – (Hayek F.A. The Fatal Conceit: The Errors of Socialism. The Kyrgyz translation by T.Chorotegin.) - ISBN 9967-11-025-2. <br>
* Лү Хоубин. Идеологиялык өнүгүү. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 6-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 160 б. – ISBN 978-9967-9275-8-2. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 6. Ideological Development, by Liu Houbin; Translated by Dan Xianmei. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Чен Юй, Пу Пиң. Дипломатия жана эл аралык мамилелер. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 10-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 216 б. – ISBN 978-9967-9275-7-5. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 10. Diplomacy and Foreign Relations, by Chen Yue and Pu Ping; Translated by Niu Yunping. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Кашгари Махмуд ибн Хусейин. Түркий тилдер сөз жыйнагы / Араб тилинен кыргызчалаган Т.Чороев (Чоротегин) // Байыркы орток түрк адабияты: Байыркы доор жана орто кылымдар мезгили: Хрестоматия / Түзгөн Ж.Шериев. – Бишкек: Шам, 1996. – 85-101-беттер. <br>
* Макнейл Уильям Г. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. / Которгондор Т.Чоротегин, [[[[Койчиев, Арслан Капай уулу|А.Койчиев]]]], Т.Абдиев. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. – 1-китеп. – 388 бет. – ISBN 9967-11-133-X. – 2-китеп. – 388 бет. - ISBN 9967-11-134-8. (William H. McNeill. The Rise of the West: A History of the Human Community: With a retrospective essay.) <br>
* Бутанаев В.Я. “Кыргыз” дареги Саян-Алтай элдеринде (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987. – № 1. – 1 январь. <br>
* Худяков Ю.С. Енисей кыргыздары жана илим (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987.- 16 – июль. <br>
* Жусуп Мамай. Семетей: (Үзүндү) / (Араб графикасынан оодарма) // Нарын правдасы. – 1988. – 13-январь. <br>
* Жамал Карши. Мулкахат ас-сурах (Алгы сөз жана кыргызча котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1989. – 4-май. <br>
* Айрым Чыгыш (мусулман) даректеринен үзүндүлөр // Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе, 1990. – Б. 275-283. <br>
* Красновский, Бранислав. Интергелпо (Interhelpo) / Словак тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин; кыргызча чыгарылыштын жооптуу ред. Т.К.Чоротегин, Т.Т.Сырдыбаев. – Бишкек: "Турар", 2025. – 160 бет, сүрөт. <br>
== Т.Чоротегин редакциялаган эмгектер ==
* Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin , Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. – 406 s. – Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB) Yayınları No: 34. – https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* [[Акунов, Аалыбек]]. Кыргызстан эгемендик доорунда (1991–2021) / Жооптуу ред. проф. Т.К.Чоротегин. – 2-бас, тол. ж-а оңд. – Бишкек, “Калем” басмасы, 2021. – 1040 бет, жадыбал., сүрөт., карталар. – ISBN 978-9967-9308-7-2. <br>
* ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. <br>
* [[Төлөбек Абдырахманов|Абдырахманов, Төлөбек]]; Абдалиева, Гүлзада. Эркиндик, теңдик, эгемендүүлүк күрөштөрү жана Үркүндөр: Биринчи китеп / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: ЖИ “Сарыбаев Т.Т.” басмаканасы, 2016. – 364 б., сүрөт. – ISBN 978-9967-04-759-4. – И.Арабаев атындагы КМУ).<br>
* Жаркын элеси өчпөйт: Тарыхчы жана педагог [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабековдун]](1948––1991) 70 жылдыгына: (Макалалар топтому) / Жооптуу редакторТ.К.Чоротегин. –– Бишкек: “Турар” басмасы, 2019. –– 300+xvi б., сүрөт. –– КР Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. –– Жусуп Баласагын атындагы КУУ. –– И.Арабаев атындагы КМУ. –– КРУИАсынын Тарых, археология жана этнология институту. – “Тарых жана мурас”түрмөгү. -- ISBN 978-9967-15-959-4. <br>
* Арноо. Arnoo. ارنوو :Көрүнүктүү кыргыз таануучу, профессор Юлий Сергеевич Худяковдун 70 жылдыгына арналган илимий жыйнак / Редколлегия: К.С.Молдокасымов (төрага); жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: "Турар" басмасы, 2017. – 188 бет, сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. [Rus: Посвящение (Арноо): Научный сборник, посвященный 70-летнему юбилею видного кыргызоведа, профессора Юлия Сергеевича Худякова / Редколлегия: [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К.С.Молдокасымов]] (председатель), и др.; отв. ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Изд-во "Турар", 2017. – 188 с., илл. – Общ. Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – МОО "Кыргыз Тарых Коому". – Серия “История и наследие”.] [En: The Dedication (Arnoo): A Festshrift devoted to the 70th anniversary of Professor Yuliy Khudiakov, the prominent expert on the Kyrgyz study / Editorial Board: Kyias Moldokasymov, (Chairman), etc.; Edited by Prof. Tynchtykbek Chorotegin. – Bishkek: The Turar Printing House, 2017. – 188 p., ill. – The "Muras" Public Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The Kyrgyz History Society international public accosiation. – The History and Heritage Series. – ISBN 978-9967-15-703-3.] <br>
* Рысмендеева Н.К. Кыргыз элинин чүкө оюндары (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Б.: МакПринт, 2016. – 176 б.
* Үркүн – 100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: Турар, 2017. – 408 б.+48 б. сүрөт. – ISBN 978-9967-15-689-0. – [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысы]]. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. ISBN 978-9967-15-702-6. <br>
* Жекшеев, Жыпар. Атуулдук ар-намыс ойгонгондо: Макалалар, эскерүүлөр / Түзгөн Венера Сагындык кызы; жооптуу ред. проф. Т.Чоротегин. – Бишкек: Турар, 2021. – 588 б., 0,25 б.т. тиркеме, түстүү сүрөт. -- "Тарых жана мурас" түрмөгү. -- ISBN 978-9967-35-031-1. <br>
* 1916-2016: Улуттук боштондук көтөрүлүштүн жана Улуу Үркүндүн өчпөс тарыхы: Борбордук Азиядагы жана Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары: 2016-жылдын 21-октябры. Бишкек шаары / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 416 + iv бет, сүрөт, карта. –– “Тарых жана маданият жылын” даярдоо жана өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – КР УИАсы. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Кыргыз Респ. Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-967-12-616-9. <br>
* Улуттук боштондук көтөрүлүшкө жана Улуу Үркүнгө 100 жыл: Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук-боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган илимий-методологиялык жалпылама / Редколлегия: Т.К.Чоротегин (төрага), Т.А.Абдырахманов, ж.б.; жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов, М.Иманкулов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 144 бет, сүрөт, карта. –– КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-04-748-5. <br>
* Доор жаңырткан элдик ыңкылаптар: 2005-жылдын 24мартында жана 2010-жылдын 7-апрелинде Кыргызстанда жүзөгө ашкан элдик ыңкылаптардын мааракелерине арналган жыйнак / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), З. Ж. Эргешов, ж.б. – Экинчи, толукталган басылыш. – Бишкек: КРПжӨ ИБнын алдындагы “Типография” мамл. ишк., 2015. – 302 + XVI б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. - ISBN 978-9967-12-475-2. <br>
* Жусуп Мамай жана кыргыз элинин манасчылык салты: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын (1918-2014) элесине арналган Үчүнчү эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жалал-Абат мамлекеттик университети. 22-24.05.2016. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 396+iv б., сүрөт. – “Тарых жана маданият жылын” өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – Жалал-Абат мамлекеттик университети. – Жалал-Абат Экономика жана ишкердик университети. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-12-567-4. <br>
* Жусуп Мамай (1918-2014): Дастанда калган өмүр: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасы тууралуу илимий баяндамалардын ж-а макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б.; “Мурас” фонду. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 232+iv б., сүрөт. – – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN – 978-9967-12-486-8. <br>
* [[Жусуп Мамай]]: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Б.: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 514 б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN 978-9967-12-394-6. <br>
* Жусуп Мамай жана түрк калктарынын эпостору: Кыргыз Республикасынын Баатыры, манасчы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасына арналган IV эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети. Бишкек шаары, 14.04.2017. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2017. – 470+ii б., сүрөт. – Жусуп Баласагын атындагы КУУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Шинжаң “Манас” изилдөө борбору. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-32-227-1. <br>
* Искак Асан уулу Полот хан: Азаттык жана мамлекеттүүлүк: 2015-жылдын 17-апрелинде Баткен мамлекеттик университетинин Кызыл-Кыя гуманитардык-педагогикалык институтунда өтө турган жумурияттык илимий-тажрыйбалык жыйындын баяндамалары жана башка макалалар / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), Э. Сариева, ж. б.; илимий редакторлор профессор [[Кененсариев, Ташманбет|Т. Кененсариев]] жана доцент [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К. С. Молдокасымов]]. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 296 + ii б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – ISBN - 978-9967-12-477-6. <br>
* Кыргыздын туңгуч чыгыш таануучусу, профессор Өмүркул Караевге (1930-2002) 85 жыл: (Макалалар топтому) / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+iv б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN – 978-9967-12-514-8. <br>
* Эсеналиева, Гүлжамал Өмүракуновна. Өмүркул Караев – кыргыз элинин жана түрктөрдүн тарыхынын чыгаан изилдөөчүсү: (Профессор Өмүркул Караевдин (1930-2002) 85 жылдыгына карата) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Оңдолуп, кошумчаланган монография. - Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+ii б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-515-5. <br>
* "Кыргызстан" Демократиялык Кыймылы: Эгемендик менен демократия үчүн күрөштүн башаты: Кыргызстандагы демократиялык кыймылдын карлыгачы – КДКнын 25 жылдыгына арналган макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), академик А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 166 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-487-5. <br>
* Кыргызстан жана Борбордук Азия – баарлашуунун мейкиндиги: Этностор аралык мамилелерди бекемдөөнүн өтмүшү, учуру жана келечеги: Кыргыз Республикасынын УИАсынын мүчө кабарчысы, тарых илимдеринин доктору, профессор Абылабек Асанкановдун 60 жылдыгына арналган Кыргызстандын этнологдору менен антропологдорунун II Конгрессинин (Бишкек шаары, 2015-жылдын 4-апрели) баяндамалары жана илимий макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), С.К.Алымкулова, ж.б.; жооптуу редактор А.Р.Бикбулатова, илимий редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 488 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-474-5.<br>
* Кыргыз каганаты түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында: Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын жыйнагы: 2013-жылдын 15-16-ноябры, Бишкек ш. / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), ж.б.; Жооптуу редактор: Т. К. Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 494 б. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-424-0.
* Кара уулу Ө. Көөнө түрктөр тарыхы: (Студенттер үчүн дарстар) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Учкун, 1994. – 64.б. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич|Худяков Ю.С.]] Кыргызы на просторах Азии Отв. ред. Т.К.Чоротегин. – 2-е, исправленное изд. – Бишкек, 1995. – 232 с., илл., карты. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Каратаев Олжобай]]. Кыргыздардын этномаданий байланыштарынын тарыхынан. – Бишкек: “Бийиктик” басмасы, 2003. – 262 бет. – ISBN 9967-21-512-7. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Национально-территориальное размежевание в Ферганской долине (1924-1927 гг.) / Отв.ред. Т.К.Чороев (Чоротегин). – Бишкек: Учкун, 2001. – 120 с. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Осмонаалы Сыдык уулу жана анын “Тарыхтары” / Ред.: А.Мокеев, Т.К.Чоpоев. – Бишкек, 1992. – 46 б. <br>
* [[Кылычев, Акылбек Мукаевич]]. XIV-XV кылымдардагы Теңир-Тоо жана ага чектеш аймактардын тарыхы (Шараф ад-Дин Али Йездинин “Зафар-наме” асарынын маалыматтары боюнча) / Илимий редакторлору профессор Т.К.Чороев (Чоротегин), профессор Д.Ю.Юсупова, доцент Э.М.Кылычев. – Бишкек: “Либертос”, 2004. – 216 бет. - ISBN 9967-22-190-9. <br>
* [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Кожобеков, Муратбек Чалакеевич]]. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 188 б., карта, сүрөттөр. – “Тарых жана мурас” түрмөгү [Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын иликтөө боюнча “Мурас” кору; “Кыргыз Тарых Коому” ЭКБ.] – ISBN 978-9967-02-942-2.
* Кыргызстандын эң байыркы мезгилдерден XIX кылымдын соңуна чейинки тарыхы: Ү.Чотонов ж.б. авторлор коллективи; Которгон С.Олжобаев, Ө.Караев; Илимий ред. Ө.Караев, Т.Чоротегин. – Бишкек, 1998. – 344 б. <br>
* Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – ISBN 9967-11-083-X. <ref>Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – URL: <nowiki>https://st-1.akipress.org/st_bilimlib/9/4c64c489b02923d5f21699d5c5fe20a8a0949b46.pdf</nowiki> </ref> <br>
* Азамат Алтай (1920-2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдыгына арналган жыйнак) / Башкы редактору, кириш сөзүнүн автору Т.К.Чоротегин. Эскерүүлөрдүн редакторлору: В.Сагындык кызы Жуматаева, С.Жумагулов, К.Чекиров, Т.Чоротегин. Рецензент А.Капай уулу Койчиев. – Бишкек: Интерполиграф, 2010. – 320 бет, сүрөттөр. - ISBN 978-9967-26-039-9. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович]]. Кыргыздардын теги, таралуу ареалы, этностук-маданий алакалары / Жооптуу редакторлор Тынчтыкбек Чоротегин, Памирбек Казыбаев. – Бишкек, 2013. - 290 б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-27-070-1. – (Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин басылмалары. № 174. Окуу китептер тизмеси. № 47.) <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]] Эл башылар, эрендер жана эл тарыхы: (Тарыхий очерктер). – Бишкек: Макспринт, 2014. – 228 бет. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-386-1. Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. <br>
* [[Ботояров, Камбаралы|Ботояров Камбаралы]].[http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/koonorgus_muras_botoyarov.pdf Көөнөргүс мурас / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Айбек, 1996. ISBN 5-8355-0893-Х]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Менин сүрөттүү сөздүгүм: Англисче-кыргызча / Түзгөн Шейла Пембертон; Кыргызчалаган Таалай Абдиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан – Сорос” фонду, 1997. – 72 б., сүрөт. <br>
* Рысмендеева, Назгүл. Кыргыз элинин чүкө оюндары: (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. Бишкек: Кыргыз жер, 2016. – 176 б., сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – ISBN 978-9967-12-532-2.
* Менин биринчи англисче-кыргызча сөздүгүм / Түзгөн Эвелин Гоулдсмит; Кыргызчалаган М.Асаналиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 164 б.; сүрөт. <br>
* Энесай Кыргыз каганатынын тарыхын изилдеген илимпоз [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Муратбек Кожобековдун]] 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз каганаты тарыхы жана кыргыз таануу маселелери” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КМУ, Бишкек, 23.11.2018) / Илимий редакторлор Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2018. – 378+ii б., сүрөт. – И.Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-767-8. (Материалы международной научно-практической конференции, посвященной 60летнему юбилею ученого Муратбека Кожобекова, исследующего историю Кыргызского каганата на Енисее: (КГУ, Бишкек, 23 ноября 2018 г.) / Науч. ред. Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: Изд-во MaxPrint, 2018. – 378+iiс., илл. – Кыргыз. гос. ун-т им. И.Арабаева. – Международное общественное объединение "КыргызТарых Коому". – Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – Серия “История и наследие”. The Proceedings of the international scientific conference devoted to the 60th anniversary of Dr. Muratbek Kojobekov, the scholar who studies the history of the Kyrgyz Khaganate in the Yenissei basin: (KSU, Bishkek, 23 November 2018) / Edited by T. Chorotegin, O.K.Karatayev. – Bishkek: MaxPrint Printing House, 2018. – 378+ii p., ill. – The Kyrgyz State University named after I.Arabayev. – The Kyrgyz History Society International Public Association. – The Muras Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The History and Heritage Series. ) <br>
* Акунов, Аалыбек, Темирбекова Асель. Кыргызстан в эпоху независимости (1991–2022): Книга I: Формирование новой политической системы: синдром авторитаризма./ Отв. ред. проф. Т.К.Чоротегин, – Бишкек: ИД “Калем”, 2023. – 534 стр, табл., фотографии, карты. – ISBN 978–9967–9–9. <br>
== Ал жана анын жашаган доору тууралуу адабият ==
* Тарыхчы жана публицист Тынчтыкбек Чоротегиндин (Чороевдин) 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз таануу маселелери: Байыркы доордон азыркы мезгилге чейин” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КУУ, Бишкек, 04.10.2019) / Илимий редактор К.С.Молдокасымов. – Бишкек: Турар басмасы, 2019. – 552+iv б., сүрөт. –– Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– Кыргыз Республикасынын УИАсынын Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнография институту. –– Ж. Баласагын атындагы КУУ. – И. Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. - ISBN 978-9967-15-949-5. <br>
* Айтматов академиясынын академиктери / Жыйнакты түзгөн Дилдебек Андашев; Жооптуу редактору Четин Жумагулов. Китепти каржылаган Темирбек Асанбеков. – Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 2011. – 104 бет, сүрөттөр. – (Мында: 96-бетте). – ISBN 978-9967-14-087-5. <br>
* Асанов У.А., Джуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах. – Бишкек: Главная редакция Кыргызской энциклопедии, 2002. = Стр. 499. (Asanov U.A., Jumanazarova A.Z., Chorotegin T. Kyrgyzskaya nauka v litsakh (The Kyrgyz Science In Faces). – Bishkek, Main Editorial Board of the Kyrgyz Encyclopedy, 2002. P. 499.) – ISBN 5-89750-142-4.
* Кыргыз тарыхы: Энциклопедия / Жооптуу редактор А.Асанканов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2003. – 464 б.: сүрөт. – ISBN 5-89750-150-5. – (Мында: 421-бетте).
* Gundula Salk. Die Sanjira Des Togolok Moldo (1860–1942). Wiesbaden. Harrassowitz Verlag. 2009. – S. 2-3. – ISBN 978-3-447-06161-2 <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Karatayev, Olcobay]]; Yılmaz, Mehmet Serhat; Yakuboğlu, Cevdet. “Dîvânu Lugâti't-Türk” Adlı Eserin Tamamlanmasının 940. Yıldönümü: Şarkiyatçı, Tarihçi, Antropolog Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin’in Araştırmaları (940th Anniversary of the Completion of “Dîvânu Lugâti'tTürk”: Researches of Orientalist, Historian, Anthropologist Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin) // Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi. – Kastamonu Üniversitesi, 2017. – Volume 1 (2). pp. 89 – 99. – ISSN 2564-6583. <br>
* Садыкова, Шарифа. Сыдыков Осмоналы: (Туулган күнүнүн 130 жылдыгына карата). – Бишкек, 2008. – 84 бет. (Мында: 12-13-бетте). - ISBN 978-9967-24-873-1. <br>
* Мамбеталиев, Сулайман. Баян: Тарыхый-адабий жыйнак / Жыйнакты түзгөн жана баш редактору Гүлмира Мамбеталиева. Китепти каржылаган Аскар Мааткабыл уулу Салымбеков. – Бишкек, 2008. – 282 бет, сүрөттөр. – (Мында: Б. 135.) – ISBN 978-9967-25-256-1. <br>
* Kirgistan. Historia – społeczeństwo – polityka / Tadeusz Bodio (red.), Aalybek Akunov et. – Warszawa, 2004. Dom Wydawniczy ELIPSA. – 896 s., faks., mapy, rys., tab. Uniwersytet Warszawski. Instytut Nauk Politycznych.. – Współczesna Azja Centralna; Współczesna Azja Centralna. – ISBN 8371515316 9788371515316. – [Кыргызстан: Тарых, коом, саясат / Проф. Т. Бодио менен проф. А.Акуновдун редакторлугу астында. – Варшава, 2004. – 896 б.] <br>
== Сүрөт баян ==
<gallery>
Midil Jamgyrchinov at the Muras Foundation, Bishkek, Kyrgyzstan. 01 Dec 2014.JPG|Т.Чоротегиндин КМУдагы дипломдук ишинин жетекчиси – Мидил Бегималиевич Жамгырчинов, тарых илимдеринин кандидаты, Жусуп Баласагын атындагы КУУнун доценти. Бештин айынын 1и, 2014-жыл.
Nurgul Dyikanalieva and Almaz Tchoroev at LSE. 17.12.2009.JPG|thumbnail|Нургүл Дыйканалиева менен Алмаз Чороев Лондон Экономика Мектебинде. Улуу Британия. 2009-жылдын 17-декабры.
Nurgul Dyikanalieva in Vienna, Austria. 09.11.2008..JPG|thumbnail|left|Нургүл Дыйканалиева Вена шаарында. Австрия. 2008-жылдын 9-ноябры.
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.youtube.com/watch?v=Dz-o3uGtIoM Дил маек
* [http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_public_tv/24552456.html КТРК Байкоочу кеңешинин жаңы курамы шайланды]
* http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909015803/http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok |date=2012-09-09 }}
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1654363 Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович]
* http://www.akipress.org/people/news:362/
* http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027104529/http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm |date=2015-10-27 }}
* http://www.for.kg/news-182549-ru.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217152338/http://www.for.kg/news-182549-ru.html |date=2014-12-17 }}
* http://www.bbc.co.uk/kyrgyz/kyrgyzstan/2012/08/120831_choroev.shtml
* http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722141917/http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm |date=2016-07-22 }}
* https://archive.is/20121229014528/newskg.narod.ru/kut/06/0811_8.htm
* http://www.kyrgyzstan.org.tr/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091226050138/http://www.kyrgyzstan.org.tr/ |date=2009-12-26 }}
* https://nagrada.srs.kg/site/person/46035
[[Категория:Кыргыз Тарых Коому]]
[[Категория:Кыргыз тарыхчылары]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:1959-жыл]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:КДК]]
[[Категория:КТРК]]
[[Категория:ПИАК]]
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Этнографтар]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Кыргыз таануучулар]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Кыргыз Улуттук Университети]]
[[Категория:Кытайлык кыргыздар]]
[[Категория:Окумуштуулар]]
[[Категория:Топонимисттер]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:ТҮРКСОЙ]]
ecs85p8xb66pb7o5jaiv1lka5vyjpbe
666151
666071
2026-11-08T12:59:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666151
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз
|Ысымы = Тынчтыкбек Чоротегин
|Расмий ысымы = Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович<br>(Тынчтыкбек Чоротегин)
|Сүрөт = Tynchtykbek_Chorotegin_18.7.2007.jpg
|Туурасы = 200px
|Сүрөттүн аталышы = Профессор Тынчтыкбек Чоротегин. 18.7.2007.
|Туулган жылы = [[1959-жыл]] 28-[[Жалган куран|жалган куран айы]]
|Туулган жери = [[Он-Арча]] айылы, [[Нарын областы]]
|Каза болгон жылы =
|Каза болгон жери =
|Жарандыгы = {{Кыргызстан желеги}} [[Кыргызстан]]
|Илимий чөйрөсү = Тарых, Чыгыш таануу, Түркология, Жазма булактар, [[Кыргыз таануу]]
|Иштеген жери = Кыргыз Тарых Коомунун президенти, көз карандысыз публицист ([[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]] жана [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]])
|Илимий даражасы = [[тарых илимдеринин доктору]] (1998)
|Илимий наамы = [[профессор]] (2002)
|Альма-матер = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]]
|Илимий жетекчиси = [[Өзбекстан]] ИА профессору, тарых илимдеринин доктору [[Ахмедов Бөрү|Бөрү Ахмедов]]
|Белгилүү окуучулары = * тарыхчы жана жазуучу [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]]<br/>
* профессор, тарых илимдеринин доктору [[Каратаев, Олжобай|Олжобай Каратаев]]<br/>
* тарых илимдеринин доктору [[Кылычев, Акылбек Мукаевич|Акылбек Кылычев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Сырдыбаев, Туратбек|Туратбек Сырдыбаев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Субакожоева, Чолпон Темирбековна|Чолпон Субакожоева]] <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Өмүрбек Жумадилович Алымкожоев <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Назгүл Качкынбаевна Рысмендеева <br/>
|Белгилүү болгондугу =
|Сыйлыктары = * {{Даңк медалы}}, 2011-жыл; <br/>
* ТүркСОЙдун Медиа тармагындагы [http://www.turksoy.org.tr/tr/haberler/turksoy_basin_odulleri_ve_mukan_tolebayev_yili_acilisi_gerceklestirildi-29-06-2013.html сыйлыгы], 2013-жыл. <br/>
* III даражадагы "Манас" ордени (2016) <br/>
|Кол тамгасы =
|Кол тамгасынын туурасы =
|Сайты =
}}{{Сноскалары жок}}
'''Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу [https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/] ('''2026-жылдын 9-июнуна чейинки расмий ысымы '''- Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович)''' <ref>[https://nagrada.srs.kg/Site/Awarded/46831 Мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар менен сыйланган адамдардын ээлери Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарына ылайык көрсөтүлүшкөн]</ref><ref>[https://www-old.knu.kg/ru/images/stories/2018/11_2018/10/hist/kaf_reg/chorotegin_ru.pdf chorotegin_ru.pdf]</ref> – [[тарыхчы]], [[журналист]], [[публицист]]. [[Илимдин доктору|Тарых илимдеринин доктору]] (1998), [[профессор]] (2002). [[Кыргыз Тарых Коому|Кыргыз Тарых Коомунун]] президенти (2012-жылдын 11-февралынан), Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин профессору (2002-жылдан).
== Өмүр баяны ==
'''Бала чагы'''
1959-жылы 28-мартта [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районундагы [[Эчки-Башы]] (Он-Арча) кыштагында туулган. Атасы – Кадырмамбет Чороев (1922-1975), энеси – Алия Кыдыраалы кызы (1924-2001).
1966-1974-жылдары Эчки-Башы айылындагы "Коммунизм" орто мектебинде таалим алып, 8-классты бүтүргөн.
Анын биринчи мугалими – [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылындагы]] белгилүү педагог Өмүр Абдыкадыров болгон.
Жетинчи класстан тартып чыгармалар жаза баштаган. Алгачкы юмордук жана сатиралык чыгармаларын 8-класста окуп жүргөндөн тартып жарыялай баштаган.
1974-76-жылдары [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын шаары|Нарын шаарындагы]] Токтогул атындагы орто мектепте окуп, аны күмүш медалы менен аяктаган. (Шаардык билим берүү мекемеси ага алтын медал ыйгарууну чечкен, бирок облустук билим берүү мекемеси облустук чектелүү квотага шилтеме кылып, анын баасын саал ылдыйкы тепкичке төмөндөтүп койгон).
'''Студенттик курак'''
1976-жылы Бишкектеги [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] тарых факультетине тапшырган.
Ага таалим берген илимпоздордун арасында Кыргыз Илимдер академиясынын мүчө-кабарчысы, тарых илиминин доктору [[Хасанов Анварбек|Анварбек Хасанов]], тарыхчы доценттер Мидил Жамгырчинов, [[Мамбеталиева, Какен|Какен Мамбеталиева]], [[Урстанбеков, Бейше|Бейше Урстанбеков]], Сейне (Ксения) Сырдыбаевна Искенова, Вольтраут Фрицовна Шелике, [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабеков]], [[Жакыпбеков, Жаныбек|Жаныбек Жакыпбеков]], Атыгай Арзыматов, Шакин Есенгараева, Ишенгүл Болжурова, [[Жумали Адилбаев]], Михаил Николаевич Федоров, философ Роза Отунбаева, ж.б. болгон.
Студент чагында студенттик эмгек кошуундарына мүчө жана комиссар катары ар жылы жай мезгилинде катышкан.
Университеттин "Комсомолдук прожектор" аталган орусча жана кыргызча сатиралык дубал гезитинин редактору болгон. Ар кыл чыгармачыл (адабий жана илимий) ийримдерге катышкан.
4-курста окуп жаткан чагында ал кездеги илимий жетекчиси А.Хасановдун жолдомосу менен Өзбекстандын борбору Ташкен шаарына барып, 1898-жылкы Анжыян көтөрүлүшүнө тийешелүү орусиялык падышалык архив материалдарын иликтеген.
5-курста илимий темасын алмаштырып, доцент Мидил Жамгырчиновдун жетегинде орто кылымдардагы Кыргызстан тарыхы боюнча парсы булактарынын маалыматтарын (орусча котормосунда) иликтеп, атайын дипломдук иш жазган.
1981-жылы Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин кызыл диплом менен аяктаган.
Оболу 5-курстун башында тарых факультетинин Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасына лаборант кызматында иштей баштаган, айрым төмөнкү курстарга семинар да өткөн. <br>
Ал эми жогорку билими тууралуу диплом алган соң, [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Элге билим берүү министрлигинин уруксатына ылайык, Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасында окутуучу болуп калтырылган. Кафедраны анын ошол кездеги илимий жетекчиси М.Б.Жамгырчинов башкарчу.
'''Жаш окутуучу. Стажер. Аспирант'''
1981-83-жылдары КУУда эки жыл англис тилинин курсуна катышып, Чилинин социалист президенти Сальвадор Альенде тууралуу англисче монографияны эптеп-септеп орусчага которгон. Бул – анын [[Англис тили|англис тилин]] эркин баарлашууга чейинки деөгээлде үйрөнүүсүнө чоң өбөлгө болгон.
1983-жылдын сентябрынан 1985-жылдын сентябрына чейин [[Ташкен|Ташкенде]] Өзбекстан Илимдер академиясынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда эки жылдык стажировкада окуп, араб жана түрк тилдерин үйрөндү, ара-чолодо өзбек жана уйгур тилдерин өздөштүрдү.
1985-жылдын октябрынан 1988-жылдын декабрына чейин Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда үч жылдык күндүзгү [[аспирантура|аспирантурада]] окуган.
Илимий жетекчиси – өзбекстандык чыгаан чыгыш таануучу, профессор (кийинчерээк академик) [[Ахмедов, Бөрү Ахмедович|Бөрү Ахмедов]] болгон.
Аспирантура маалында [[Москва]] жана [[Ленинград]] шаарларына барып, ал жактардагы илимий китепканаларда иштеген.
Ленинграддагы (азыркы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургдагы]]) Коомдук китепканадан чыгыш таануучу жана скандинав таануучу Омелян Прицактын "Рустун келип чыгышы" аттуу жарым-жартылай тыйуу салынган монографиясын окуп, советтик расмий тарыхнаамага карата кайчы пикири андан ары калыптанган.
Аспирант кезинде Новосибирск, Бишкек (ал кездеги Фрунзе), Ташкен шаарларындагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан.
1986-жылдан тартып кыргыз тарыхы, Махмуд Кашгаринин мурасы, кыргыз тилинин көйгөйү ж.б. тууралуу макалаларды байма-бай кыргыз жана орус тилдеринде жарыялаган.
Эмгектерине тыйуу салынган Молдо Кылыч, [[Арстанбек]], Молдо Нияз, Осмонаалы Сыдык уулу, Эшеналы Арабай уулу жана башка 1917-жылкы ыңкылапка чейин эле китептери чыккан жана чыгармалары кеңири таркаган даанышмандардын эмгектерин [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] кайра жарыялоо тууралуу ойлорун 1986-87-жылдардан тартып илимий жыйындарда ачык айтып, макалаларында орчун маселе катары козгогон.
Ал [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] чыгыш таануу факультетин ачуу демилгесин 1988-жылы орусча мезгилдүү басма сөздө көтөрүп чыккан.
Анын кыргыз тилин орус тилинен кем эмес колдонуу зарылдыгы тууралуу Москвадагы "Правда" гезитине 1988-жылы жолдогон макаласы цензуранын айынан жарык көргөн эмес. Бул макала кайра Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетине жиберилген. Бирок [[Горбачёв Михаил Сергеевич|Михаил Горбачевдун]] "кайра куруулар" доорунун илеби менен "улутчул аспирантка" каршы катаал чара көрүлбөй калган.
1988-жылдын 14-декабрында Ташкен шаарында [[Өзбекстан]] ИАсынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргогон.
== Кыргызстандагы коомдук, саясий жана журналисттик ишмердиги ==
1988-жылдын этегинде [[Бишкек (шаар)|Бишкекке]] кайтып, 1989-жылдын январында КУУнун Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасынын башчысынын милдетин аткарып калды<ref>http://who.ca-news.org/people:16312</ref>.
1989-жылдын апрел-май айларында Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатын уюштуруу камылгаларын жетектейт. <br>Бул уюм ошол жылы 3-июнда Уюштуруу жыйынында расмий негизделген, Анын отуруму кыргыз тилинде өтүп, орусчага синхрондуу которулуп турган. (Котормочулар – алдыңкы студенттер [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]], Венера Койчиева жана Алмаз Кулматов болгон).
Жыйынга жазуучу-диссидент [[Сыдыкбеков Түгөлбай|Түгөлбай Сыдыкбеков]], кытайлык манасчы [[Жусуп Мамай]] келишип, батасын беришкен.
Ошол кездеги Кыргызстан Компартиясынын тымызын каршылыгы менен Т.Чоротегин [[Кыргызстан жаш тарыхчылар жамааты|Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын]] төрагасы болуп шайланбай калды, бирок уюмдун төрага орун басарларынын биринен болду. Негизинен, уюмду күндөлүк башкаруу ишин ал өзү аткарып келди.
1989-жылдын жайында ал (профессор А.А.Чукубаев менен педагог адис Адыл Кожобаевдин калемдештиги астында) түзгөн Кыргызстандын жана кыргыздардын тарыхына жаңыча кароого багытталган долбоор советтик Кыргызстандын ошол кездеги Элге билим берүү министрлиги тарабынан колдоого алынып, сентябрда кыргыз жана орус тилдеринде бардык орто мектептер үчүн милдеттүү окуу программа долбоору катары жарыяланган.
Ошол жылдын жай айларында айрым үй куруучу жаштардын бейөкмөт уюмдарынын жобосун түзүүгө кол кабыш кылган.
1990-жылдын февраль айында Бишкектеги жаштардын уруксатсыз нааразылык жыйынында чыгып сүйлөгөн.
Ошол жылы феврал-март айларында оппозициячыл жаштардын коммунисттик бийлик менен саясий талкууларын уюштуруу тобунун жетекчилерине болгон.
[[Image:Azamat Altay and Tyntchtykbek Tchoroev_Prague_June 2003.jpg|260px|right|thumb|"Азаттык үналгысынын" туңгуч кызматкери жана мурдагы директору [[Азамат Алтай]] (1920-2006) "Азаттыктын" Прагадагы башкеңсесинде Тынчтыкбек Чоротегин (оңдо) менен. Прага шаары, Чехия. 2003-жылдын 6-июну.]]
1990-жылы май айындагы [[Кыргызстан Демократиялык Кыймылы]]нын (КДК) уюштуруучуларынын бири, анын уставынын долбоорун даярдаган. 1990-жылы октябрда жумурияттагы коммунисттик жетекчиликке каршы саясий ачкачылыкка катышкан.
1991-жылдын апрелинен 1998-жылдын мартына чейин "Азаттык үналгысынын" Бишкектеги кабарчысы, алгачкы бюро башчысы.
Окутуучулук жана илимпоздук иш-аракетин да уланта берген.
1992-94-жылдары КУУнун Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасын башкарган.
1994-1997-жылдары КУУнун күндүзгү докторантурасында окуган. Аны ийгиликтүү аяктап, 1998-жылы 10-апрелде Кыргыз Улуттук Илимдер академиясынын [[тарых институту|тарых институтунда]] доктордук диссертациясын жактаган<ref>Чороев (Чоротегин) Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин «Дивану лугати т-турк» эмгеги (1072— 1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары. — Адистик: 07.00.02 — Кыргызстан тарыхы: — Тарых ил. доктору... диссертация. — Бишкек, 1998. — Кырг. Респ. УИА; Тарых институту. — 400 бет. — кол жазма. — (Автореферат - 48 бет). </ref>.
1998-жылдын апрелинен 2000-жылдын июлунун акырына чейин Лондондо [[Би-Би-Синин Кыргыз кызматы|Би-Би-Синин Кыргыз кызматынын]] продюсери болуп иштеген.
[[Файл:Rémy Dor and Tyntchtykbek Tchoroev, the Sorbonne, Paris. 07.10.2003.jpg|thumb|left|Профессор Т.Чоротегин француз чыгыш таануучусу, профессор Реми Дор менен. Сорбонна унивыерситети, Париж шаары, Франция. 2003-жылдын 7-октябры.]]
2000-жылдын 25-июлунан 2011-жылдын 16-августуна чейин ал ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын – "Азаттык үналгысынын" Прагадагы башкеңсесинде иштеп келди.
[[Файл:Usen-Asanov at Azattyk exhibition in Bishkek. 17 May 2007.jpg|thumbnail|right|Академик [[Асанов, Үсөн|Үсөн Асанов]], Кыргыз улуттук энциклопедиясынын Башкы редакциясынын жетекчиси, [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысынын]] чыгармачыл жамаатынын китеп көргөзмөсүнүн ачылыш салтанатында сүйлөөдө. Кыргыз улуттук китепканасы, Бишкек шаары. 17.5.2007.]]
Бул убакыттын ичинде – 2003-жылдын 1-январынан тартып 2010-жылдын 30-сентябрына чейин Т.Чоротегин ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын директору болду. <br>
Ал 1995-жылы жайында, 1997-жылы ноябрда жана 2003-жылы июнда айтылуу Азамат Алтай менен жолуккан. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref> <br>
Еийинчерээк ал маркум Азамат Алтайды эскерген жыйнакка редактор жана макала автору катары да салым кошкон. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref><br>
1998-жылдан 2006-жылга чейин ал жыл сайын [[Кыргыз Улуттук Университети|КУУда]] адистик сабак боюнча дарс окуп келди, калган жылдары ар кыл кыргызстандык университеттерде тарых жана журналистика жаатында ырааттуу жолугушуулар, семинарлар, талкуулар уюштуруп келди.
Ушул тапта – ардагер, эркин изилдөөчү жана публицист.
2012-жылдын февралынан – [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору (2019-жылы да бул ишти улантты).
"[[Кыргыз Тарых Коому]]" эл аралык коомдук бирикмесинин президенти (2012-жылдын 11-февралында шайланды).
[[Файл:Kaken Mambetalieva-75 Bishkek 19.05.2012.JPG|thumb|left|Этнограф К.Мамбеталиеванын 75 жылдык мааракесине арналган илимий жыйында. КУУ, Бишкек. 19.5.2012.]]
2012-жылдын 18-апрелинде Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши Т. Чоротегинди КТРКнын Байкоочу Кеңешине мүчө кылып шайлады.
2012-жылдын сентябрынан тартып Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин Тарых факультетинин Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору болуп эмгектенет.
Ошол эле учурда, 2013-жылдын 1-сентябрынан тартып 2017-жылдын 4-майына чейин ал Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу Кыргызстан элдеринин тарыхый жана маданий мурастарынын “Мурас” Фондунун Башкармалыгынын Төрагасы кызматын аркалап турду. Андан соң бул кызматка кесиптеши жана үзөңгүлөшү [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Кыяс Молдокасымов]] келди.
Ал YouTube интернет барагындагы өз баракчасына бир катар оригиналдуу даректүү тасмаларын жарыялаган<ref>https://www.youtube.com/channel/UCcvXo8-_r59P2rYOX-15KzA Т.Чоротегиндин баракчасы. </ref>. <br>
=== Үй-бүлөсү ===
[[Файл:Nurgul Dyikanalieva and Tyntchtykbek Tchoroev in Sanji, China. 03.08.2009..JPG|thumb|right|Т.Чоротегин жубайы Нургүл Дыйканалиева менен Санжи (Шенцзи) шаарында. ШУАР, Кытай. 2009-жылдын 3-августу.]]
Алгачкы жубайы – маркум [[Дыйканалиева, Нургүл Эсенкуловна|Нургүл Дыйканалиева]] (13.02.1957-17.09.2012) эле.
Алар 1982-жылы апрел айынын соңку күнү [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районуна караштуу [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылында]] мусулманча никеге туруп үйлөнүшкөн, ошол жылдын 15-майында [[Бишкек шаары|Бишкек шаарында]] расмий никелик каттоодон өтүшкөн. Нургүл 2012-жылдын 16-сентябрында капысынан дуушар болгон жалпы инсульт кеселинин айынан он сааттай эс учун толук жоготуп, 17-сентябрга караган таңга маал Бишкектеги Кыргыз улуттук госпиталында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан.
Ал андан соң 2013-жылдын 9-ноябрында [[Ботобекова, Айшат Токтоназаровна|Айшат Ботобекова]] менен баш кошту. Айшаттын кесиби – тилчи. Ал – филология илимдеринин кандидаты, кыргыздын ымдоо-жаңсоо аркылуу маалымат берүү системасын алгачкы болуп иликтеген адис.
Бир уулу (Алмаз), төрт кызы (Бегимай, Каныкей, Канышай, Айдина) бар. Уулу Алмаз Улуу Британиянын борборундагы Лондон Экономика Мектебинин магистрдигин эл аралык мамилелер адисти боюнча аяктаган. Кызы Бегимай Австриянын Виенер Нойштадт шаарындагы университеттин магистрдигин каржы адисти боюнча аяктаган. Каныкей – студент. Канышай менен Айдина орто мектепте окуйт.
Жалпы 8 бир тууганы бар: ата-энесинин тун уулу – [[Жумамүдүн Кадырмамбетов|Жумамүдүн Кадырмамбет]] (15.02.1946 -- 31.08.2024), эжеси Гуля Кадырмамбетова (24.10.1951), үчүнчү – агасы [[Кубанычбек Чороев]] (10.11.1954 -- 06.12.2019), төртүнчүсү - Тынчтыкбек (28.03.1959) өзү, бешинчиси – иниси [[Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович|Бакытбек Чороев]] (04.02.1962), алтынчысы – карындашы Гүлмира Чороева (04.02.1964), жетинчиси – карындашы Нуржан Чороева (16.12.1968), сегизинчиси – кенже иниси Нурлан Чороев (10.05.1971). <nowiki><br></nowiki>
Анын ысымы жана тегаты, Кыргызстандын жаңы мыйзамына жана өз ыктыярына ылайык, 2026-жылдын 9-июнунан тартып Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин (Tynchykbek Chorotegin) деп өзгөртүлдү. Бул тууралуу ал 2026-жылы 12-июнда "[https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/ Фейсбук]" баракчасында жазды. <nowiki><br></nowiki><br>
== Илимий жана педагогдук чыгармачылыгы ==
[[Файл:Ali Emiri beyiti T.Chorotegin 22.i.2012.jpg|thumb|left|Т.Чоротегин Стамбул шаарында маркум [[Али Эмири|Али Эмиринин]] бейитинин жанында. Түркия, 22.1.2012.]]
Бир катар илимий монографиялардын (анын ичинде [[Махмуд Кашгари|Махмуд Кашгаринин]] өмүрү менен мурасына арналган эмгектердин, калемдешип жазылган “[[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]” (1990) китебинин), калемдешип жазылган окуу китептердин, окуу куралынын, жүздөгөн макалалардын, чакан юмордук китепченин автору. <br>[[Кыргызстан]], [[Казакстан]], Өзбекстан, [[Орусия]], Түркия, [[АКШ]], Британия, Франция, Германия, Чехия жана Франциядагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан. Түштүк Сибирде (Эне-Сай, Алтайды), Монголияда, Казакстанда, Волга боюнда, Өзбекстандын Жизак, Самарканд аймактарында, Түркияда, Кытайда (анын ичинде Ички Монголияда жана Шинжан Уйгур автоном районунда) ж.б. жерлерде саякатта болгон.
Илимий жана педагогдук эмгектери кыргыз жана орус тилдеринен башка англис, түрк, немис жана өзбек тилдеринде жарыяланган.
Айрым англис тилиндеги эмгектерди (Хайек, МакНейл<ref>Макнейл У. Г. Батыштын башаты. I китеп.: Адамзат отмушуно кылчаюу / У. Г. Макнейл; Котор. Т. Чоротегин, А. Койчиев, Т. Абдиев. - Бишкек: "Кыргызстан-Сорос" фонду, 2002. - 388 с. 1000 экз.</ref>) кыргыз тилине которуп жарыялаган. [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] анын илимий жетекчилигинде тарых илими тармагында эки доктордук иш, жети кандидаттык иш жакталган.
Т.Чоротегин 1989-жылдан бери жүздөгөн эл аралык жана жергиликтүү илимий жыйындарды, талкууларды, тегерек үстөл жана башка форматтардагы илимий шеринелерди уюштуруп келет. Алардын бири – АлтайМУ (Орусия), КУУ, КР УИАсы ж.б. шериктер 2018-жылдан тартып ырааттуу уюштуруп келе жаткан "Кең АлтаЙ" илимий долбоорунун илимий жыйындары жана симпозиумдары болуп саналышат. <br>
Ал уюштурууга жандуу катышкан илимий жыйындардын бири – тарыхчы Муратбек Кожобековдун 60 жылдыгына арналган 2018-жылы 23-ноябрда өткөн жыйын болду<ref>https://www.azattyk.org/a/29616261.html</ref>. <br>
Ал 2014-2025-жылдары кыргызстандык, казакстандык, өзбекстандык, кытайлык, түркиялык, орусиялык, германиялык, мажарстандык ж.б. илимпоздор менен биргелешип, жалпы алтай таануу, түрк тарыхы, кыргыз таануу, манас таануу жана кыргыз тарыхы жаатындагы бир катар эл аралык илимий жыйындарды уюштурууга жана баяндамасын окуп катышкан. <br>
2022-2024-жылдары баш кеңсеси Улан-Батор шаарында жайгашкан жана ЮНЕСКОнун колдоосу астында иштеп жаткан "Көчмөндөр цивилизациясын изилдөө боюнча эл аралык институттун" Академиялык кеңешинин мүчөсү болуп келет. <br>
Ал 2020-жылдан бери Өзбекстандын Анжыян мамлекеттик университетиндеги тарых илимдери боюнча диссертациялык кеңештин мүчөсү.<br>
Казакстандагы 7 томдук "Казакстан тарыхы" аттуу жаңы академиялык басылманын орто кылымдарга арналган томуна макала автору катары катышууда. <br>
"Жалпы түрк тарыхы" боюнча эл аралык окуу китебин даярдоодогу редакциялык отурумдарга Кыргызстандын өкүлү катары 1993-1995-жылдары жана 2014-2023-жылдары ырааттуу катышты. <br>
Ал Азербайжандын "Баку шаарында чыгып жаткан "Махмуд Кашгарлы" илимий журналынын редакциялык кеңешине мүчө. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
Кыргыз Республикасынын III даражадагы "Манас" ордени менен сыйланган (31-декабрь, 2016)<ref>https://nagrada.srs.kg/site/person/46035</ref><ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf |accessdate=2017-01-25 |archivedate=2020-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201007070945/http://president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf }}</ref>. <br>
Кыргыз Республикасынын [[Даңк медалы|"Даңк" медалы]] менен сыйланган (Кыргызстан, 30-август, 2011). <ref>https://www.azattyk.org/a/24312609.html</ref> <br>
Кыргызстан Жаштар Уюмунун илим тармагындагы сыйлыгынын лауреаты (Кыргызстан, 1992). <br>
Өзбекстандын Ташкен облусунун илим тармагындагы жаштар сыйлыгынын ээси (Өзбекстан, 1989). <br>
Чыңгыз Айтматов атындагы Эл аралык академиянын анык мүчөсү (Кыргызстан, 1994), <br>
Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун сыйлыгынын ээси (Кыргызстан, 1995). <br>
“Кыргыз Республикасынын Билим берүүсүнүн мыктысы (отличниги)” төш белгиси менен сыйланган (Кыргызстан, 2003). <br>
Мамлекеттик тил боюнча комиссиянын сыйлыгына татыган (Кыргызстан, 2012). <br>
ТүркСОЙ уюмунун медиа тармагындагы эл аралык сыйлыгына татыган (Түркия, 2013). <br>
И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин (КМУ), С.Нааматов атындагы Нарын мамлекеттик университетинин (НарынМУ) жана Талас мамлекеттик университетинин (ТалМУ) ардактуу профессору (2019). <br>
Жусуп Баласагын атындагы КУУнун ардактуу доктору (2024). <br>
== Айрым китептери жана китепчелери ==
* Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу. Махмуд Кашгари Барсканинин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги түрк элдеринин тарыхы боюнча көөнөргүс булак: Илимий басылыш / Редколлегия: К. С. Молдокасымов (төрага), ж.б.; илимий редакторлор профессор Т. Өмүрбеков, доцент К. С. Молдокасымов. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. - 376 б., сүрөт, карта. [https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples]https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples – “Мурас” фонду. [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. - ISBN 978-9967-15-701-9. https://web.archive.org/web/20220121024216/https://new.bizdin.kg/media/books/Chorotegin_Tynchtykbek_Kashgari_Barsqani_Diwan_940_Turar_basmasy.pdf
* Чороев Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы". – Фpунзе: Кыpгызстан, 1990. – 92 б.
* Чоротегин Т.К. Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии домонгольского времени: По мусульманским источникам IX-XIII вв. Бишкек: Фонд "Сорос-Кыргызстан", 1995. – 208 с. (Научный редактор Б.А.Ахмедов). – URL: https://www.academia.edu/123620167/Migration_Processes_in_Central_Asia_From_the_Middle_of_the_Eighth_to_Early_Tenth_Century_and_Their_Consequences <br>
* Чоротегин Т.К. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын “Дивану лугати-т-турк” сөз жыйнагы: (1072-1077). Жооптуу редактор Өмүркул Караев. – Бишкек: Кыргызстан, 1997. – 169 бет, сүрөт, карта. - (ISBN 5-655-01222-7). <ref>https://base.patent.kg/avtor_search.php?action=search_list&id_avtor=669</ref>
* Чоротегин Т.К., [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Молдокасымов К.С.]] Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр.
* [[Урстанбеков, Бейше|Урстанбеков Б.У.]], Чороев Т.К. [[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)
* Тургуналы Т., Асаналиев К., Керимбаев М., Чоротегин Т. Кыргыз Жумуриятынын Конституциясынын долбоору: Альтернативдик долбоор. Проект Конституции Республики Кыргызстан: Альтернативный проект. – Бишкек, 1992. – (Авторы: Т.Тургуналы, К.Асаналиев, М.Керимбаев, Т.Чоротегин. На кыргызском и русском языках).
* Ала-Тоонун Батыштагы бүркүтү: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдык мааракесине) / Редактору Кубат Чекиров; рецензенти Арслан Капай уулу Койчиев; сүрөтчүсү Асан Турсункулов. - Бишкек: "Гүлчынар" басмасы, 2010. – 60 бет, сүрөттөр. – ("Азаттык" үналгысы). ISBN 978-9967-409-87-3. - https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine <br>
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. – Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. – 672 с.
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био-библиографический свод / Отв. ред. У.Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии, 2002. – 544 с., илл. – ISBN 5-89750-142-4.
* Өмүрбектегин Т.Н., Чоротегин Т.К. Түндүк Кыргызстандын Орусияга каратылышы. – Бишкек: "Учкун" концерни, 1992. – 24 бет. – (Кыргызстан Жаш Тарыхчылар Жамааты. "Кыргыз таануучунун китеп текчесине").
* Перелистывая книги ученого, изобретателя, педагога, энциклопедиста: К 80-летию академика У.А.Асанова / Составители И.А.Ашымов, Т.К.Чоротегин, А.З.Жуманазарова, Г.У.Асанова. – Бишкек, 2013. – 376 стр., илл. - ISBN 978-9967-14-114-8.
* [[Халлы, Худайберди]]; Чоротегин, Тынчтыкбек. Өмүр – аккан суу: Нургүл Эсенкул кызы Дыйканалиеванын элесине арналат: Эссе, макалалар, эскерүүлөр, термелер / Жооптуу редактор, баш сөз жазган, эскерүүлөр топтомун, тиркемени, сүрөттөрдү даярдаган жана түркмөнчө тексттен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 204, XII б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-02-932-3. <br>
== Айрым окуу китептери жана окуу куралдары ==
'''1. Кыргыз тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К. Таластагы Атлах салгылашуусу: Кыскача булак таануучулук жана хрестоматиялык баян / Жооптуу ред. М.М.Жусупова. – Б.: Maxprint, 2022. – 136 бет, сүрөт, карта. – Талас мамлекеттик университети. – Ж.Баласагын атындагы КУУ. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-07-147-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. IX к. башына чейин): Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби: Кайра иштелип, толукталып 2-басылышы. – Бишкек: "Билим-компьютер", 2008. – 176 б. – ISBN 978-9967-426-43-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыз Тарыхы: IX – XVIII кк.: Жалпы билим берүүчү орто мектептердин 7 – класстар үчүн окуу китеби / Жооптуу ред. проф. Т.Кененсариев, М.Иманкулов. – Оңдолуп, толукталган 3-басылыш. Бишкек: Кыргыз Билим берүү академиясынын “Окуу китеби” басма борбору, 2017. – 192 б., сүрөт, карта. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги. – Окуу басылма. – ISBN 978-9967-31-644-7. – “Имак Офсет” ЖЧК басмаканасында басылды. – Көлөмү 12,0 басма табак. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. VII к. башына чейин): Башталгыч курс: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1997. – 156 б. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (VII к. башы – XVIII к. аягы): Экинчи бөлүк: Орто мектептин 7-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 128 б. <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]], Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (XIX к. башы – 1917-ж.): III бөлүк: Орто мектептин 8-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 196 б. <br>
* Өмүрбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын жаңы доордогу тарыхы: (XVII – XX кк. башы): Орто мектептердин окуучулары үчүн кошумча сынак окуу куралы / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басмасы, 1995. – 187 б. – ISBN 5-655-01032-1. <br>
* Чоротегин Т., Осмонов Ө., Өмүрбеков Т., Нурунбетов Б. Байыркы дүйнө тарыхы: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби. – Бишкек: "Шам" басмасы, 2005. – 256 б., карталар. - ISBN 9967-10-228-4. <br>
* Жалпы билим берүүчү орто мектептердин гуманитардык багыттагы 5-11-класстары үчүн программалар: Тарых / Авторлор: А.И.Идинов (жетекчиси), Т.Н.Өмүрбеков, К.С.Молдокасымов, М.Иманкулов, Л.Марченко, Т.К.Чоротегин. - Бишкек: Технология, 1997. – 116 бет. <br>
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] тарыхы: 1989-1990-окуу жылынын VIII (VII), ХI (Х) класстар үчүн Кыргыз ССРинин тарыхынын курсун тематикалык пландаштыруу // Мугалимдер газетасы. – 1989. – 1-сентябрь. <br>
'''2. Орус тилиндеги окуу куралдары'''
* Омурбеков Т. Н., Чоротегин Т. К. История Кыргызстана (XIX в.). 8 класс: Учебник для общеобразоват. орг. с рус. яз. обучения / Отв.ред. к.и.н. К. С. Молдокасымов. – 2-е изд., исправ., доп. – Б.: Arcus, 2020. – 176 с., ил., карты. – ISBN 978-9967-31-203-6. <br>
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (История кыргызов и Кыргызстана с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Учебник для 6 кл. средних школ. – Переработ. 2-е изд. – Бишкек: Билим-компьютер, 2012. – 176 стр., илл., карты. – ISBN 978-9967-452-65-7.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н., Марченко Л.Ю. История кыргызов и Кыргызстана (с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Нач. курс: Учебник для 6 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова, Ж.Алымкулова. Спец.ред. М.Иманкулов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 152 стр., илл., карты. – ISBN 9967-415-41-X.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (IX-XVIII вв.): Учебник для 7 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 184 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. История Кыргызстана (XIX в. – 1917 г.): Учебник для 8 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: М.А.Нуртумова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 192 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. Учебники по истории кыргызов и Кыргызстана для 6-8 классов средних школ (Бишкек, 1996 – 2020). (в нескольких изданиях; в соавторстве с профессором Т.Н.Омурбековым).
* Чоротегин Т.К. Краткий курс по изучению арабской графики современных кыргызов КНР: (Учебное пособие для студентов-историков) / Отв. ред. проф. Т.Н.Омурбеков. – Бишкек: Кыргыз. нац. университет, 2002. – 22 с. – ISBN 9967-403-49-7.
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. Тематическое планирование по истории Киргизской ССР для VIII (VII) –ХI (Х) классов средней школы на 1989-1990 учебный год. // Учитель Киргизстана. – 1989. – 8-сентября.
'''3. Өзбек тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қадимги Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII бошларигача): Бошлангич курс: Ўрта мактабларнинг 6-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Иномжон Бахритдинов, Тоҳиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 1998 (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 120 бет (сахифа).
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII асри боши – XVIII аср охири): Иккинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 7-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тохиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 168 б. – Иккинчи нашридан таржима. Дарсликни узбек тилига Д. Ҳамедова таржима қилди. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, С.Х.Холтураев. – Бишкек, 2004. – 184 б. – ISBN 9967-411-47-3.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Қиргизистон тарихи: (XVIII аср охири – 1917 йил): Учинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 8-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тахиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 244 бет. - Қайта ишланиб, тулдирилган иккинчи нашридан таржима / Ўзбек тилига Равшанбек Акбаров таржима қилган. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, О.Х.Худайбердиев. – Ўш-Бишкек, 2004. – 176 б. – ISBN 9967-411-46-5.
== Айрым илимий жана илимий-жамаагаттык макалалары ==
'''Кирилл арибинде (ар кыл тилдерде)'''
* Чоротегин Т.К. Профессор К.Райхлдын илимий сереси // [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – профессор Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] – Б. 389 -- 394. <br>
* Чоротегин (Чороев) Т. К., Алымкожоев О. Дж. Юлий Геккер: Жизнь мыслителя и педагога, оборванная в годы сталинских чисток. // Universum Humanitarium. – № 1 (2021). – Новосибирск. – С. 116–132. – ISSN 2499-9997 (Print) – doi.org/10.25205/2499-9997-2021-1-116-132 – URL: https://univhum.elpub.ru/jour/article/view/33
* Чоротегин Т.К. Профессор Ю Тайшань об этнографических сведениях о древних кыргызах, отраженных в труде "Мy тяныцзы чуань" // “Mahmud Kaşğarlı” Beynəlxalq elmi jurnalı. Bakı, 2023. Cilt 1, No. 2. S. 76–86. - URL: https://web.archive.org/web/20240527093948/https://www.kashgarli.az/images/kashgarli_PDF_1/Tin%C3%A7tikbek%20%C3%87oroteqin%20.pdf <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Несколько слов о кыргызском войноведе Нарынбеке Алымкулове (1958–2022) // Известия НАН Кыргызской Республики. – 2025. – № 8. – С. 75–85. – URL: https://ilim.uia.gov.kg/index.php/main/article/view/1073/1097 <br>
* Чоротегин Т.К. Атлах салгылашуусунун тарыхый орду: дин жаатындагы айрым ашыкча баа берүүлөргө сын көз караш // Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin, Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. –– Б. 117–129. ISBN: 978-605-2334-12-6. URL: https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Чоротегин Т.К. Александр Бернштам и не отпразднованный 1100-летний юбилей эпоса "Манас" // Вестник КНУ им.Ж.Баласагына: Гуманитарные науки. – Специальный выпуск: Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 80-летию КНУ им.Ж.Баласагына "ПРЕПОДАВАНИЕ МАНАСОВЕДЕНИЯ В ВУЗАХ КР: ПРОБЛЕМЫ, ПОИСК И РЕШЕНИЕ". Кыргызско-Китайский Институт (7 декабря 2012 г.). Ж.Баласагын атындагы КУУнун 80-жылдык мааракесине арналган “МАНАСТААНУУ” КУРСУНУН КРнын ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАРЫНДА ОКУТУЛУШУ: ПРОБЛЕМАЛАР, ИЗДЕНҮҮЛӨР ЖАНА ЧЕЧИМДЕР” аттуу Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Кыргыз-Кытай Институту (7-декабрь, 2012-ж.) -- Бишкек: КНУ, 2012. – 465 с. - Мында: С. 76--80. - Булак: http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220707031917/http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf |date=2022-07-07 }}<br>
* Чоротегин Т.К. Бээжиндеги бараандуу манас таануучу // [[Жуматурду уулу, Адыл|Жуматурду, Адыл]]. Оозеки адабияттын теориясы жана манасчылык өнөр (Кытай кыргыздарынын материалдарынын негизинде). Түзүүчү – [[Субакожоева Чолпон Темирбековна|Ч.Субакожоева]]; жооптуу редакторлор: проф. [[Толобек Абдырахманов|Т.А.Абдырахманов]], проф. Т.К.Чоротегин. –– Бишкек, 2020. –– 414 б. – ISBN 978-9967-04-890-4. – Б. 24–34. <br>
* Чоротегин Т.К. Неустанный археолог, историк-кыргызовед и его предки: Штрихи к биографии Ю.С.Худякова и его предков (К 70-летию профессора Юлия Сергеевича Худякова) // [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. - ISBN 978-9967-15-702-6. - С. 3-30. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башаты: Байыркы доор жана орто кылымдардын эрте мезгили // 1-эл аралык байыртадан бүгүнкүгө чейинки кыргыз-түрк мамилелери симпозиуму докладдары (3-5-май 2013, Бурса) / Китепти басмага даярдаган жана редактору проф., д-р [[Жумакунова, Гүлзура|Гүлзура Жумакунова]]. – Бурса: Улудаг университети басмаканасы, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – ISBN 978-975-6149-84-3. – XXIV+466 бет. – Улудаг университети жарыялары. – Мында: Б. 173–189.
* Чоротегин Т.К. Актан Тыныбек уулу жана 1916-жылкы Ички Теңир-Тоодогу элдик көтөрүлүш // Үркүн-100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.С.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. – Б. 179–197. – ISBN 978-9967-15-689-0. <br>
* Чоротегин Т.К. "Манас" дастаны жана Борбордук Азиядагы көөнө жазма маданият // Тил, адабият жана искусство маселелери: Илимий журнал. – № 1. Атайын чыгарылыш. "Манастан" Чыңгыз Айтматовго карай: Проблемалар жана көз караштар": Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары: (Бишкек, 15-январь, 2016). – Бишкек, 2016. – Б. 3-8. – Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы. Гуманитардык жана экономикалык илимдер бөлүмү. Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институту. – ISBN 1694-6316. <br>
* Чоротегин Т.К. Историография пост-советского Кыргызстана // Түрк Евразиясындагы жалпылык жана өзгөчөлүк: Түрктөрдүн заманбап жалпы жана чөлкөмдүк тарыхынын методологиясынын көйгөйлөрү: Эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары жана башка макалалар / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – С. 287-304. – ISBN 978-9967-12-525-5. <br>
* Чоротегин Т.К. Караханийлер доорундагы түрктөрдүн спорт оюндары тууралуу // Түрк элдеринин салттуу спорттук оюндары – Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları / Tүзгөндөр: А. Мокеев, Ф. Унан, О. Каратаев, О. Йорулмаз, Ж. Алымбаев, Ж. Буйар. – Б.: 2015. – 272 б. – ISBN 978-9967-27-844-8. – Кыргыз-Түрк "Манас" университети. – Б. 241-246.
* Чороев Тынчтыкбек. К изучению исторических традиций в местной историографии: (На примере трудов [[Осмонаалы Сыдыков|Осмоналы Сыдык уулу]]) // Исторические чтения: Тезисы докл. и сообщений науч. конф., посвящ. 75-летию член-корр. АН Кирг.ССР проф. Анварбека Хасанова. –– Фрунзе: КирГУ, 1989. –– С.41-43. <br>
* Чоротегин Т.К. Жусуп Мамайдын жылдыздык нуру // Жусуп Мамай: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 272 + XII б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN - 978-9967-12-394-6. – Б. 7-10. <br>
* Чоротегин Т.К. Тарыхчы Муратбек Кожобеков тууралуу азыноолак сөз // Кожобеков, М. Ч. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – Б. 182-185. - ISBN 978-9967-02-942-2. <br>
* Чоротегин Т.К. Тагдырлаш коңшубуз – Кытай (Сапар жыйынтыгы) // Шанхай КызматташтыкУюмунун өнүгүү тарыхынын маселелерин комплекстүү изилдөө: ЖОЖ студенттери үчүн кошумча окуу куралы. – Бишкек: “MaxPrint” басмаканасы, 2014. – 124 б. , сүрөт. – ISBN 978-9967-02-990-2. – Б. 100-119. <br>
* Махмуд Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы" // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112–125. (Ушул эле макала: Кыpгыздаp / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек, 1991. – Т.2. – Б. 428–459). <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Вклад ученых немецкого происхождения в кыргызоведение // Известия вузов Кыргызстана. –– Бишкек: Общественное объединение "Общественная академия ученых Кыргызской Республики", 2016. –– № 11-1. –– С. 124-127. –– ISSN: 1694-7681. –– URL: https://elibrary.ru/item.asp?id=27184842 <br>
* Чоротегин Т. К. Профессор [[Караев, Өмүркул|Өмүркул Караевдин]] байсалдуу жолу // Ала-Тоо. – Кыргыз жазуучуларынын ай сайын чыга турган адабий журналы. – Бишкек: Турар, 2015. – № 12. – Б. 98-105. – ISSN 1694-6383. <br>
* Чоротегин Т.К. Об истоках кыргызской государственности // Эхо событий. – 1995. – 27 января – 2 февраля. – С. 2. <br>
* Тенгиp-Тоо (Пpитяньшанье) как pегион этногенезиса кыpгызского наpода // Кыpгызы: Этногенетич. и этнокульт. пpоцессы в дpевности и сpедневековье в Центpальной Азии: Матеpиалы Междунаp. науч. конф., посящ. 1000-летию эпоса "Манас". 22–24 сент. 1994 г., г.Бишкек. – Бишкек: Кыpгызстан, 1996. – С. 204–209. <br>
* Чороев Т.К. Зарыктырган эмгек // Сыдыков О. “Мухтасар тарих Кыргызиа”, “Тарих кыргыз Шадманиа” / Жооптуу ред. М.Ч.Кожобеков. – Бишкек: Турар, 2014. – 320 б. – ISBN – 978-9967-15-344-8. – Б. 170-177. <br>
* Чоротегин Т.К. Мемлүктөр доорундагы Алдыңкы Азия менен Түндүк Африкадагы түрк таануу жөнүндө // Билим жана тарбия. – Кыргыз-Кувейт университетинин илимий-педагогикалык журналы. – Бишкек. – 2003. – № 1. – Б. 50-52. – ISBN 9967-21-497-9. <br>
* О роли арабографических источников в изучении этнической истории тюркских народов Центральной Азии IX – начала XIII вв. // Из истории и археологии древнего Тянь-Шаня / Отв. ред. К.И.Ташбаева, Д.Ф.Винник. – Бишкек: Илим, 1995. – 210–217. <br>
* "Диван лугат ат-туpк" Махмуда Кашгаpи как источник по истоpии тюpкоязычных наpодов Сpедней и Центpальной Азии // Оpиенталистика в Киpгизии / Отв. ред. М.Я.Сушанло. – Фpунзе: Илим, 1987. – С. 12–26. <br>
* Кыргызы в Сибири и просторах Азии // Древние памятники Северной Азии и их охранные раскопки: Сб. науч. трудов. – Новосибирск, 1988. – С. 143-146. (АН СССР; Сибирское отделение; Ин-т истории, филологии и философии). <br>
* Начало настраивало на открытие или как надо изучать письменную культуру // Комсомолец Киргизии. – 1988. – 14 октября. – С. 5. <br>
* Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги (1072–1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары: Тарых илимдеринин доктору окумуштуулук даражасын алууга талаптанып жазылган дисс. авторефераты. – Бишкек: Кыргыз Респ. УИАсынын Тарых институту, 1998. – 48 б. <br>
* Улуу казна уpпактаpга: Махмуд Кашгаpинин муpасы жөнүндө сөз // Кыpгызстан маданияты. – 1986. – 27-маpт. – Б. 10–11. <br>
* Махмуд Кашгаринин “Диваны” менен “Манастагы” эпостук окуялардын мейкиндиги // “Манас” эпосу жана дүйнө элдеринин эпикалык мурасы: (“Манас” эпосунун 1000 жылдыгын майрамдоого карата өткөрүлгөн Эл аралык симпозиумдун тезистери). 27-28-август 1995-ж. – Бишкек: Кыргызстан, 1995. – Б.37. <br>
* Чоротегин Т. Фу-йу кыргыздары // Заман Кыргызстан. – 1997. – 8-август. <br>
* Жазма маданият жана дастан // Кыргыз руху – “Манас”: Адабий изилдөөлөр. табылгалар, эскерүүлөр / Түзгөндөр К.Эдилбаев, Э.Кылычев – Бишкек, 1995. (“Ала Тоо” журналы; Мамл. “Мурас” ишкер долбоору). – 246-249-беттер. <br>
* О месте Оша в тюркском мире // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 41-49. <br>
* Образование и наука: Часть первая // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 131-138. <br>
* Зарыктырган эмгек: (Осмоналы Сыдык уулунун эмгеги жөнүндө) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 61–67. <br>
* Махмуд Кашгари жана анын “Түркий тилдер сөз жыйнагы” // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112-125. <br>
* Көтөрүлүш улуттукпу, элдикпи? // Кыргызстан маданияты. – 1991. – 2-май. <br>
* Кытайлык кыргыз тарыхчысынын чыгармачылыгы: (Анвар Байтурдун "Кыргыз тарыхы лексийаларына" жандырмак) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 294–305. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыскача түшүндүрмө сөздүк // ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. – Б. 146–148. <br>
* Чороев Т.К., Урстанбеков Б.У. Основные этапы распространения ислама в Киргизстане в VII-ХIV вв. // Вопросы истории материальной и духовной культуры Киргизстана: Сб. науч. ст. / Отв.ред. А.А. Асанканов. – Фрунзе: КирГУ, 1987. – С. 28-44. <br>
* Чоротегин Т.К. Очерки истории кыргызов и Кыргызстана: (С древнейших времен до конца XVIII века) // Кыргызы: 14-ти томник. 11-й том. Источники, история, этнография, культура, фольклор / Составители: Кенеш Жусупов, Каныбек Иманалиев; редакторы Темир Асанов, Рыскул Жолдошов. – Бишкек: Бийиктик, 2011. – ISBN 978-9967-13-792-9. – С. 157-195. <br>
* Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Киргизская Советская Социалистическая Республика // Ежегодник БСЭ. 1990. – Москва: Сов. Энцикл., 1990. – Вып 34. – С. 124-128. <br>
* Об изучении наследия Юсуфа Баласагуни и Махмуда Кашгари (ХI век) // Сб. статей и методич. рекомендаций по истории Киргизской ССР для учителей общеобразовательных школ и проф.-техн. училищ. – Фрунзе. – 1990. – Ч.1. – С. 1-7. <br>
* О некотоpых споpных названиях Баласагуна X–XII вв. // Ономастика Узбекистана: Матеpиалы научно-теоpетич. конфеpенции, посвященной 70-летию Великой Октябpьской социалистической pеволюции (Гулистан, 27–29 мая 1987 г.). – Ташкент: Ўкитувчи, 1987. – С. 43–44. <br>
* Проблема далеко не частная: О реформе алфавита и об открытии востфака в КГУ // Советская Киргизия. – 1988. – 8-сентября. <br>
* О роли ассоциации молодых историков в пропаганде исторических знаний среди студентов // Роль учебного науч.-производст. комплекса (УНКП) “Педвуз – школа” в подготовке будущего учителя: (Тез. докл. Респ.науч.-метод. конф., 19-20 апр. 1990 г.) – Фрунзе: КЖПИ, 1990. – Часть1. – С.28-30. <br>
* Фрунзеби? Бишкекпи? Жаш тарыхчылар аныкташат // Ленинчил жаш. – 1990. – 30-июнь. <br>
* Шаакерим жана анын мурасы // Кыргызстан маданияты. – 1990. – 20-декабрь. <br>
* Топонимические данные Махмуда Кашгари (XI в.) и миграция тюрков раннего средневековья // Проблемы истории и культуры народов Средней Азии и стран Зарубежного Востока. – Ташкент: Фан, 1991. – С.107-144. <br>
* “Та’рих” Мубарак-шаха Мерверруди как источник по истории тюркских народов Средней и Центральной Азии // Гуманитарные науки в Сибири. – Серия филол. – Новосибирск, 1994. – №4. – С. 75-77. <br>
* Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. – № 3. – Октябрь. – Б. 3. <br>
* Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии середины IX – начала XIII вв. по арабоязычным и персоязычным источникам IX–XIII вв. – Спец. 07.00.03. – Всеобщая история. – Автореф. дисс. ... канд. ист. наук. – Ташкент, 1988. – 19 с. (Институт востоковедения АН Узбекистана). <br>
* Этноним "кыpгыз" по данным Махмуда Кашгаpи // Вопpосы этнической истоpии киpгизского наpода / Отв. ред. О.К.Караев, И.Б.Молдобаев. – Фрунзе: Илим, 1989. – С. 113-121. <br>
* Чоротегин Т. Элеттен Евразияга жол: Түркиядагы туңгуч кыргыз профессору [[Гүлзура Жумакунова|Гүлзура Жумакун кызы]] // Tanrı Dağlarının Anadolu’daki İlk Profesör Kızı Gülzura Cumakunova / Editörler Abdrasul İsakov, Güldana Murzakulova Editör Yardımcıları Aysel Baytok, Nazgül Kadyrova. Ankara, Bengü, 2018. – 1.Baskı. – 274 s. – ISBN 978-605-9148-82-5. – Bengü Yayınları: 186. Kırgız Edebiyatı: 19. – Б. 59–70. <br>
* Чоротегин Т.К., Садырова З.Т. Караханидский поэт и мыслитель Жусуп Баласагын и его эпоха // Turkic Studies Journal. 2025. № 1. – С. 108–129. DOI: http://doi.org/10.32523/2664-5157-2025-1-108-12 -- URL: https://tsj.enu.kz/index.php/new/article/view/587/235 <br>
'''Латын арибинде (ар кыл тилдерде)''' <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tynchtykbek. Kyrgyzstan as the Centre of the Nomad World: Tourism and the World Nomad Games, In: Journal of Intercultural Dialogue. Ulaanbaatar: International Institute for the Study of Nomadic Civilizations under the auspices of UNESCO, 2024. – Vol. II. – Pp. 92–106. <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tyntchtykbek. Historiography of Post-Soviet Kyrgyzstan, in: International Journal for Middle East Studies, 2002, Vol. 34, p. 351-374 (USA); (2002 Cambridge Un-ty Press 0020-7438/02 ) <br>
* The Kyrgyz Republic, in: The Turks (English language edition) / Edited by Hasan Celal Güzel, C. Cem Oguz, and Osman Karatay Published by Yeni Tu"rkiye Research & Publishing Center. Ankara, 2002. Hard cover, 6 volumes, 6000 pages, ISBN 975-6782-55-2. (this chapter is in the 6th vol.). http://www.unesco.org/culture/asia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512051520/http://www.unesco.org/culture/asia/ |date=2017-05-12 }} <br>
* ‘The Kyrgyz’; in: The History of Civilisations of Central Asia, Vol. 5, Development in contrast: from the sixteenth to the mid-nineteenth century /Editors: Ch. Adle and Irfan Habib. Co-editor: Karl M. Baipakov. – UNESCO Publishing. Multiple History Series. Paris. 2003. – Chapter 4, p. 109 – 125. (ISBN 92-3-103876-1) URL: http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001302/130205e.pdf <br>
* Chorotegin T. A New Book On Törökul Aitmatov, His Life Journey And His Era: Tarïxtïn Aktay Baraktarï [The Blank Pages Of History]: By Roza Törökulovna Aitmatova. Edited By T. Shaydullaeva And N. Jeenalieva. – Bishkek: Uchkun, 2013. 216 Pages. (In Kyrgyz). // Journal of Central and Inner Asian Dialogue. Volume 2, Issue No. 1, Winter 2015. - Print ISSN: 2330-6602. Online ISSN: 2330-6610. – Pp. 78-82. URL: https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202094704/https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf |date=2017-02-02 }} <br>
* Kirgizistan’da Milli Bagimsizlik Icin Mucadele Tarihinden: (1916-1991) // Turk Yurdu, Eylul, No 85, Ankara, 1994. – S. 30-32. <br>
* Mahmud Kaşgarinin "Divanının" orto kılımadarda cana cañı doordo maalım boluşu tuuraluu // Dil Dergisi. – Ankara. – 1995. – No 27. – S. 33-37. – (TÖMER). <br>
* Kaşgarlı Mahmut // İpekyolu. – İstanbul. – 1995. – Eylül. – Sayı 21. – S. 62-64. <br>
* Kaşgarlı Mahmut’un Divan’ı ve Manas Destanında Dogu Turklerinin Savaşları // Bozkırdan Bagımsızlıga Manas / Hazırlayan Prof. E. Gursoy-Naskalı. – Ankara: Turk Dil Kurumu, 1995. – S. 160-164. <br>
* Neue Curricula und Lehrbücher zur Geschichte Kyrgyzstans // Berliner Osteuropa Info: Informationsdienst des Osteuropa-Instituts der Freien Universität Berlin. – Berlin, 1997. – Nr. 9 / Juli. – S. 23. <br>
* Çorotegin Tınçtıkbek. Kırgız Devletinin Oluşumu: Eski Çağ Ve Erken Orta Çağ // I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Kırgız Türk İlişkileri Sempozyumu Bildirileri (3–5 Mayıs 2013 Bursa) / Kitabı yayına hazırlayan ve editçrü Prof. Dr. Gülzura Cumakunova. – Bursa, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – T.C. Uludağ Üniversitesi Yayınları. – 1. Baskı. –– XXII+428 s. – ISBN 978-975-6149-83-6. – S. 61–76. <br>
* Çorotegin, Tınçtıkbek. Kırgızlar // Yeni Türkiye Dergisi. Ankara: YTSAM, 2023. – Ocak – Şubat 2023. Yıl 29. No. 129. ISSN 1300-4174. S. 37–48. <br>
* Chorotegin (Tchoroev), Tyntchtykbek. Migration Processes in Central Asia From the Middle of the Eighth to Early Tenth Century and Their Consequences // Heritage and Identity in the Turkic World: Contemporary Scholarship in Memory of Ilse Laude-Cirtautas (1926–2019) / Edited by: Alva Robinson, Kağan Arık, Elmira Köchümkulova and Jonathan North Washington. – Berlin: De Gruyter, 2023. – pp. 45–62. – Volume 33 in the series Studien zur Sprache, Geschichte und Kultur der Turkvölker. – https://doi.org/10.1515/9783110720228. – eBook Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110720228. Hardcover Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110719925. <br>
== Котормочулук иш-аракети ==
* [[Хатто Артур Томас|Хатто, Артур Томас]]. Чокон Валиханов өз катчысына жаздырган “Көкөтөйдүн ашы”: Арап жазмасындагы кыргызча кол жазманын фото көчүрмөсүнөн А.Т.Хаттонун англис тилине котормосу жана түшүндүрмөлөрү / Англисчеден кыргыз тилине которгон жана илимий талдаган – т.и.д., КУУнун профессору Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин; жооптуу редактор – профессор [[Кайыпов Сулайман|Сулайман Турду уулу Кайыпов]]. – Бишкек: MaxPrint, 2026. – viii+xviii+ 668 б., сүрөт. [Манас жана Хатто] <br>
* [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – КУУнун профессору Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] <br>
* Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Б.: Аркус, 2020. – 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– ISBN 978-9967-9213-4-4. <br>
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян. / Англ. котор. Т. Чоротегин; "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык коомдук фонду. – Б.: Аркус бас., 2016. – 240 б., сүрөт. – ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). ISBN 978–9967–27–953–7. (M. K. Gandhi. An Autobiography or The Story of My Experiments with Truth. – Translation from English into Kyrgyz by T. Chorotegin.) – Китептик (вертикалдык) вариант.
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өз өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян / Англисчеден которгон Тынчтыкбек Чоротегин; котормонун ред. Т.Абдиев; адабий ред. Ж.Жапиев. – Бишкек: Аркус басмасы, 2016. – 168 бет, сүрөт. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. ISBN 978–9967–27–953-7. (2000 нуска). – Альбомдук (горизонталдык) вариант.
* Маомао. Менин атам Дэн Сяопин “маданий ыңкылап” жылдарында / Которгондор Абибилла Пазылов, Тынчтыкбек Чоротегин, Эсенбай Нурушев. – Бишкек, 2015 – 592 б., сүрөт. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” ЭКФ. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. - ISBN - 978-9967-27-745-8. – (Маомао. Мой отец Дэн Сяопин в годы "культурной революции"). – Мындагы 182-391-беттердеги текстти Т.Чоротегин орус тилинен кыргызчага которду.<br>
* Хайек Ф.А. Жазмыштуу текебердүүлүк: Социализмдин каталары / Англис тилинен кыргызчага которгон Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 268 бет. – (Hayek F.A. The Fatal Conceit: The Errors of Socialism. The Kyrgyz translation by T.Chorotegin.) - ISBN 9967-11-025-2. <br>
* Лү Хоубин. Идеологиялык өнүгүү. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 6-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 160 б. – ISBN 978-9967-9275-8-2. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 6. Ideological Development, by Liu Houbin; Translated by Dan Xianmei. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Чен Юй, Пу Пиң. Дипломатия жана эл аралык мамилелер. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 10-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 216 б. – ISBN 978-9967-9275-7-5. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 10. Diplomacy and Foreign Relations, by Chen Yue and Pu Ping; Translated by Niu Yunping. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Кашгари Махмуд ибн Хусейин. Түркий тилдер сөз жыйнагы / Араб тилинен кыргызчалаган Т.Чороев (Чоротегин) // Байыркы орток түрк адабияты: Байыркы доор жана орто кылымдар мезгили: Хрестоматия / Түзгөн Ж.Шериев. – Бишкек: Шам, 1996. – 85-101-беттер. <br>
* Макнейл Уильям Г. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. / Которгондор Т.Чоротегин, [[[[Койчиев, Арслан Капай уулу|А.Койчиев]]]], Т.Абдиев. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. – 1-китеп. – 388 бет. – ISBN 9967-11-133-X. – 2-китеп. – 388 бет. - ISBN 9967-11-134-8. (William H. McNeill. The Rise of the West: A History of the Human Community: With a retrospective essay.) <br>
* Бутанаев В.Я. “Кыргыз” дареги Саян-Алтай элдеринде (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987. – № 1. – 1 январь. <br>
* Худяков Ю.С. Енисей кыргыздары жана илим (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987.- 16 – июль. <br>
* Жусуп Мамай. Семетей: (Үзүндү) / (Араб графикасынан оодарма) // Нарын правдасы. – 1988. – 13-январь. <br>
* Жамал Карши. Мулкахат ас-сурах (Алгы сөз жана кыргызча котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1989. – 4-май. <br>
* Айрым Чыгыш (мусулман) даректеринен үзүндүлөр // Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе, 1990. – Б. 275-283. <br>
* Красновский, Бранислав. Интергелпо (Interhelpo) / Словак тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин; кыргызча чыгарылыштын жооптуу ред. Т.К.Чоротегин, Т.Т.Сырдыбаев. – Бишкек: "Турар", 2025. – 160 бет, сүрөт. <br>
== Т.Чоротегин редакциялаган эмгектер ==
* Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin , Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. – 406 s. – Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB) Yayınları No: 34. – https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* [[Акунов, Аалыбек]]. Кыргызстан эгемендик доорунда (1991–2021) / Жооптуу ред. проф. Т.К.Чоротегин. – 2-бас, тол. ж-а оңд. – Бишкек, “Калем” басмасы, 2021. – 1040 бет, жадыбал., сүрөт., карталар. – ISBN 978-9967-9308-7-2. <br>
* ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. <br>
* [[Төлөбек Абдырахманов|Абдырахманов, Төлөбек]]; Абдалиева, Гүлзада. Эркиндик, теңдик, эгемендүүлүк күрөштөрү жана Үркүндөр: Биринчи китеп / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: ЖИ “Сарыбаев Т.Т.” басмаканасы, 2016. – 364 б., сүрөт. – ISBN 978-9967-04-759-4. – И.Арабаев атындагы КМУ).<br>
* Жаркын элеси өчпөйт: Тарыхчы жана педагог [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабековдун]](1948––1991) 70 жылдыгына: (Макалалар топтому) / Жооптуу редакторТ.К.Чоротегин. –– Бишкек: “Турар” басмасы, 2019. –– 300+xvi б., сүрөт. –– КР Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. –– Жусуп Баласагын атындагы КУУ. –– И.Арабаев атындагы КМУ. –– КРУИАсынын Тарых, археология жана этнология институту. – “Тарых жана мурас”түрмөгү. -- ISBN 978-9967-15-959-4. <br>
* Арноо. Arnoo. ارنوو :Көрүнүктүү кыргыз таануучу, профессор Юлий Сергеевич Худяковдун 70 жылдыгына арналган илимий жыйнак / Редколлегия: К.С.Молдокасымов (төрага); жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: "Турар" басмасы, 2017. – 188 бет, сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. [Rus: Посвящение (Арноо): Научный сборник, посвященный 70-летнему юбилею видного кыргызоведа, профессора Юлия Сергеевича Худякова / Редколлегия: [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К.С.Молдокасымов]] (председатель), и др.; отв. ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Изд-во "Турар", 2017. – 188 с., илл. – Общ. Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – МОО "Кыргыз Тарых Коому". – Серия “История и наследие”.] [En: The Dedication (Arnoo): A Festshrift devoted to the 70th anniversary of Professor Yuliy Khudiakov, the prominent expert on the Kyrgyz study / Editorial Board: Kyias Moldokasymov, (Chairman), etc.; Edited by Prof. Tynchtykbek Chorotegin. – Bishkek: The Turar Printing House, 2017. – 188 p., ill. – The "Muras" Public Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The Kyrgyz History Society international public accosiation. – The History and Heritage Series. – ISBN 978-9967-15-703-3.] <br>
* Рысмендеева Н.К. Кыргыз элинин чүкө оюндары (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Б.: МакПринт, 2016. – 176 б.
* Үркүн – 100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: Турар, 2017. – 408 б.+48 б. сүрөт. – ISBN 978-9967-15-689-0. – [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысы]]. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. ISBN 978-9967-15-702-6. <br>
* Жекшеев, Жыпар. Атуулдук ар-намыс ойгонгондо: Макалалар, эскерүүлөр / Түзгөн Венера Сагындык кызы; жооптуу ред. проф. Т.Чоротегин. – Бишкек: Турар, 2021. – 588 б., 0,25 б.т. тиркеме, түстүү сүрөт. -- "Тарых жана мурас" түрмөгү. -- ISBN 978-9967-35-031-1. <br>
* 1916-2016: Улуттук боштондук көтөрүлүштүн жана Улуу Үркүндүн өчпөс тарыхы: Борбордук Азиядагы жана Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары: 2016-жылдын 21-октябры. Бишкек шаары / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 416 + iv бет, сүрөт, карта. –– “Тарых жана маданият жылын” даярдоо жана өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – КР УИАсы. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Кыргыз Респ. Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-967-12-616-9. <br>
* Улуттук боштондук көтөрүлүшкө жана Улуу Үркүнгө 100 жыл: Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук-боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган илимий-методологиялык жалпылама / Редколлегия: Т.К.Чоротегин (төрага), Т.А.Абдырахманов, ж.б.; жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов, М.Иманкулов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 144 бет, сүрөт, карта. –– КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-04-748-5. <br>
* Доор жаңырткан элдик ыңкылаптар: 2005-жылдын 24мартында жана 2010-жылдын 7-апрелинде Кыргызстанда жүзөгө ашкан элдик ыңкылаптардын мааракелерине арналган жыйнак / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), З. Ж. Эргешов, ж.б. – Экинчи, толукталган басылыш. – Бишкек: КРПжӨ ИБнын алдындагы “Типография” мамл. ишк., 2015. – 302 + XVI б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. - ISBN 978-9967-12-475-2. <br>
* Жусуп Мамай жана кыргыз элинин манасчылык салты: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын (1918-2014) элесине арналган Үчүнчү эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жалал-Абат мамлекеттик университети. 22-24.05.2016. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 396+iv б., сүрөт. – “Тарых жана маданият жылын” өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – Жалал-Абат мамлекеттик университети. – Жалал-Абат Экономика жана ишкердик университети. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-12-567-4. <br>
* Жусуп Мамай (1918-2014): Дастанда калган өмүр: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасы тууралуу илимий баяндамалардын ж-а макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б.; “Мурас” фонду. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 232+iv б., сүрөт. – – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN – 978-9967-12-486-8. <br>
* [[Жусуп Мамай]]: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Б.: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 514 б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN 978-9967-12-394-6. <br>
* Жусуп Мамай жана түрк калктарынын эпостору: Кыргыз Республикасынын Баатыры, манасчы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасына арналган IV эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети. Бишкек шаары, 14.04.2017. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2017. – 470+ii б., сүрөт. – Жусуп Баласагын атындагы КУУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Шинжаң “Манас” изилдөө борбору. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-32-227-1. <br>
* Искак Асан уулу Полот хан: Азаттык жана мамлекеттүүлүк: 2015-жылдын 17-апрелинде Баткен мамлекеттик университетинин Кызыл-Кыя гуманитардык-педагогикалык институтунда өтө турган жумурияттык илимий-тажрыйбалык жыйындын баяндамалары жана башка макалалар / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), Э. Сариева, ж. б.; илимий редакторлор профессор [[Кененсариев, Ташманбет|Т. Кененсариев]] жана доцент [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К. С. Молдокасымов]]. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 296 + ii б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – ISBN - 978-9967-12-477-6. <br>
* Кыргыздын туңгуч чыгыш таануучусу, профессор Өмүркул Караевге (1930-2002) 85 жыл: (Макалалар топтому) / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+iv б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN – 978-9967-12-514-8. <br>
* Эсеналиева, Гүлжамал Өмүракуновна. Өмүркул Караев – кыргыз элинин жана түрктөрдүн тарыхынын чыгаан изилдөөчүсү: (Профессор Өмүркул Караевдин (1930-2002) 85 жылдыгына карата) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Оңдолуп, кошумчаланган монография. - Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+ii б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-515-5. <br>
* "Кыргызстан" Демократиялык Кыймылы: Эгемендик менен демократия үчүн күрөштүн башаты: Кыргызстандагы демократиялык кыймылдын карлыгачы – КДКнын 25 жылдыгына арналган макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), академик А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 166 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-487-5. <br>
* Кыргызстан жана Борбордук Азия – баарлашуунун мейкиндиги: Этностор аралык мамилелерди бекемдөөнүн өтмүшү, учуру жана келечеги: Кыргыз Республикасынын УИАсынын мүчө кабарчысы, тарых илимдеринин доктору, профессор Абылабек Асанкановдун 60 жылдыгына арналган Кыргызстандын этнологдору менен антропологдорунун II Конгрессинин (Бишкек шаары, 2015-жылдын 4-апрели) баяндамалары жана илимий макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), С.К.Алымкулова, ж.б.; жооптуу редактор А.Р.Бикбулатова, илимий редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 488 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-474-5.<br>
* Кыргыз каганаты түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында: Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын жыйнагы: 2013-жылдын 15-16-ноябры, Бишкек ш. / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), ж.б.; Жооптуу редактор: Т. К. Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 494 б. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-424-0.
* Кара уулу Ө. Көөнө түрктөр тарыхы: (Студенттер үчүн дарстар) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Учкун, 1994. – 64.б. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич|Худяков Ю.С.]] Кыргызы на просторах Азии Отв. ред. Т.К.Чоротегин. – 2-е, исправленное изд. – Бишкек, 1995. – 232 с., илл., карты. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Каратаев Олжобай]]. Кыргыздардын этномаданий байланыштарынын тарыхынан. – Бишкек: “Бийиктик” басмасы, 2003. – 262 бет. – ISBN 9967-21-512-7. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Национально-территориальное размежевание в Ферганской долине (1924-1927 гг.) / Отв.ред. Т.К.Чороев (Чоротегин). – Бишкек: Учкун, 2001. – 120 с. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Осмонаалы Сыдык уулу жана анын “Тарыхтары” / Ред.: А.Мокеев, Т.К.Чоpоев. – Бишкек, 1992. – 46 б. <br>
* [[Кылычев, Акылбек Мукаевич]]. XIV-XV кылымдардагы Теңир-Тоо жана ага чектеш аймактардын тарыхы (Шараф ад-Дин Али Йездинин “Зафар-наме” асарынын маалыматтары боюнча) / Илимий редакторлору профессор Т.К.Чороев (Чоротегин), профессор Д.Ю.Юсупова, доцент Э.М.Кылычев. – Бишкек: “Либертос”, 2004. – 216 бет. - ISBN 9967-22-190-9. <br>
* [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Кожобеков, Муратбек Чалакеевич]]. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 188 б., карта, сүрөттөр. – “Тарых жана мурас” түрмөгү [Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын иликтөө боюнча “Мурас” кору; “Кыргыз Тарых Коому” ЭКБ.] – ISBN 978-9967-02-942-2.
* Кыргызстандын эң байыркы мезгилдерден XIX кылымдын соңуна чейинки тарыхы: Ү.Чотонов ж.б. авторлор коллективи; Которгон С.Олжобаев, Ө.Караев; Илимий ред. Ө.Караев, Т.Чоротегин. – Бишкек, 1998. – 344 б. <br>
* Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – ISBN 9967-11-083-X. <ref>Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – URL: <nowiki>https://st-1.akipress.org/st_bilimlib/9/4c64c489b02923d5f21699d5c5fe20a8a0949b46.pdf</nowiki> </ref> <br>
* Азамат Алтай (1920-2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдыгына арналган жыйнак) / Башкы редактору, кириш сөзүнүн автору Т.К.Чоротегин. Эскерүүлөрдүн редакторлору: В.Сагындык кызы Жуматаева, С.Жумагулов, К.Чекиров, Т.Чоротегин. Рецензент А.Капай уулу Койчиев. – Бишкек: Интерполиграф, 2010. – 320 бет, сүрөттөр. - ISBN 978-9967-26-039-9. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович]]. Кыргыздардын теги, таралуу ареалы, этностук-маданий алакалары / Жооптуу редакторлор Тынчтыкбек Чоротегин, Памирбек Казыбаев. – Бишкек, 2013. - 290 б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-27-070-1. – (Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин басылмалары. № 174. Окуу китептер тизмеси. № 47.) <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]] Эл башылар, эрендер жана эл тарыхы: (Тарыхий очерктер). – Бишкек: Макспринт, 2014. – 228 бет. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-386-1. Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. <br>
* [[Ботояров, Камбаралы|Ботояров Камбаралы]].[http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/koonorgus_muras_botoyarov.pdf Көөнөргүс мурас / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Айбек, 1996. ISBN 5-8355-0893-Х]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Менин сүрөттүү сөздүгүм: Англисче-кыргызча / Түзгөн Шейла Пембертон; Кыргызчалаган Таалай Абдиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан – Сорос” фонду, 1997. – 72 б., сүрөт. <br>
* Рысмендеева, Назгүл. Кыргыз элинин чүкө оюндары: (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. Бишкек: Кыргыз жер, 2016. – 176 б., сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – ISBN 978-9967-12-532-2.
* Менин биринчи англисче-кыргызча сөздүгүм / Түзгөн Эвелин Гоулдсмит; Кыргызчалаган М.Асаналиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 164 б.; сүрөт. <br>
* Энесай Кыргыз каганатынын тарыхын изилдеген илимпоз [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Муратбек Кожобековдун]] 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз каганаты тарыхы жана кыргыз таануу маселелери” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КМУ, Бишкек, 23.11.2018) / Илимий редакторлор Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2018. – 378+ii б., сүрөт. – И.Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-767-8. (Материалы международной научно-практической конференции, посвященной 60летнему юбилею ученого Муратбека Кожобекова, исследующего историю Кыргызского каганата на Енисее: (КГУ, Бишкек, 23 ноября 2018 г.) / Науч. ред. Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: Изд-во MaxPrint, 2018. – 378+iiс., илл. – Кыргыз. гос. ун-т им. И.Арабаева. – Международное общественное объединение "КыргызТарых Коому". – Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – Серия “История и наследие”. The Proceedings of the international scientific conference devoted to the 60th anniversary of Dr. Muratbek Kojobekov, the scholar who studies the history of the Kyrgyz Khaganate in the Yenissei basin: (KSU, Bishkek, 23 November 2018) / Edited by T. Chorotegin, O.K.Karatayev. – Bishkek: MaxPrint Printing House, 2018. – 378+ii p., ill. – The Kyrgyz State University named after I.Arabayev. – The Kyrgyz History Society International Public Association. – The Muras Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The History and Heritage Series. ) <br>
* Акунов, Аалыбек, Темирбекова Асель. Кыргызстан в эпоху независимости (1991–2022): Книга I: Формирование новой политической системы: синдром авторитаризма./ Отв. ред. проф. Т.К.Чоротегин, – Бишкек: ИД “Калем”, 2023. – 534 стр, табл., фотографии, карты. – ISBN 978–9967–9–9. <br>
== Ал жана анын жашаган доору тууралуу адабият ==
* Тарыхчы жана публицист Тынчтыкбек Чоротегиндин (Чороевдин) 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз таануу маселелери: Байыркы доордон азыркы мезгилге чейин” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КУУ, Бишкек, 04.10.2019) / Илимий редактор К.С.Молдокасымов. – Бишкек: Турар басмасы, 2019. – 552+iv б., сүрөт. –– Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– Кыргыз Республикасынын УИАсынын Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнография институту. –– Ж. Баласагын атындагы КУУ. – И. Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. - ISBN 978-9967-15-949-5. <br>
* Айтматов академиясынын академиктери / Жыйнакты түзгөн Дилдебек Андашев; Жооптуу редактору Четин Жумагулов. Китепти каржылаган Темирбек Асанбеков. – Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 2011. – 104 бет, сүрөттөр. – (Мында: 96-бетте). – ISBN 978-9967-14-087-5. <br>
* Асанов У.А., Джуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах. – Бишкек: Главная редакция Кыргызской энциклопедии, 2002. = Стр. 499. (Asanov U.A., Jumanazarova A.Z., Chorotegin T. Kyrgyzskaya nauka v litsakh (The Kyrgyz Science In Faces). – Bishkek, Main Editorial Board of the Kyrgyz Encyclopedy, 2002. P. 499.) – ISBN 5-89750-142-4.
* Кыргыз тарыхы: Энциклопедия / Жооптуу редактор А.Асанканов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2003. – 464 б.: сүрөт. – ISBN 5-89750-150-5. – (Мында: 421-бетте).
* Gundula Salk. Die Sanjira Des Togolok Moldo (1860–1942). Wiesbaden. Harrassowitz Verlag. 2009. – S. 2-3. – ISBN 978-3-447-06161-2 <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Karatayev, Olcobay]]; Yılmaz, Mehmet Serhat; Yakuboğlu, Cevdet. “Dîvânu Lugâti't-Türk” Adlı Eserin Tamamlanmasının 940. Yıldönümü: Şarkiyatçı, Tarihçi, Antropolog Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin’in Araştırmaları (940th Anniversary of the Completion of “Dîvânu Lugâti'tTürk”: Researches of Orientalist, Historian, Anthropologist Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin) // Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi. – Kastamonu Üniversitesi, 2017. – Volume 1 (2). pp. 89 – 99. – ISSN 2564-6583. <br>
* Садыкова, Шарифа. Сыдыков Осмоналы: (Туулган күнүнүн 130 жылдыгына карата). – Бишкек, 2008. – 84 бет. (Мында: 12-13-бетте). - ISBN 978-9967-24-873-1. <br>
* Мамбеталиев, Сулайман. Баян: Тарыхый-адабий жыйнак / Жыйнакты түзгөн жана баш редактору Гүлмира Мамбеталиева. Китепти каржылаган Аскар Мааткабыл уулу Салымбеков. – Бишкек, 2008. – 282 бет, сүрөттөр. – (Мында: Б. 135.) – ISBN 978-9967-25-256-1. <br>
* Kirgistan. Historia – społeczeństwo – polityka / Tadeusz Bodio (red.), Aalybek Akunov et. – Warszawa, 2004. Dom Wydawniczy ELIPSA. – 896 s., faks., mapy, rys., tab. Uniwersytet Warszawski. Instytut Nauk Politycznych.. – Współczesna Azja Centralna; Współczesna Azja Centralna. – ISBN 8371515316 9788371515316. – [Кыргызстан: Тарых, коом, саясат / Проф. Т. Бодио менен проф. А.Акуновдун редакторлугу астында. – Варшава, 2004. – 896 б.] <br>
== Сүрөт баян ==
<gallery>
Midil Jamgyrchinov at the Muras Foundation, Bishkek, Kyrgyzstan. 01 Dec 2014.JPG|Т.Чоротегиндин КМУдагы дипломдук ишинин жетекчиси – Мидил Бегималиевич Жамгырчинов, тарых илимдеринин кандидаты, Жусуп Баласагын атындагы КУУнун доценти. Бештин айынын 1и, 2014-жыл.
Nurgul Dyikanalieva and Almaz Tchoroev at LSE. 17.12.2009.JPG|thumbnail|Нургүл Дыйканалиева менен Алмаз Чороев Лондон Экономика Мектебинде. Улуу Британия. 2009-жылдын 17-декабры.
Nurgul Dyikanalieva in Vienna, Austria. 09.11.2008..JPG|thumbnail|left|Нургүл Дыйканалиева Вена шаарында. Австрия. 2008-жылдын 9-ноябры.
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.youtube.com/watch?v=Dz-o3uGtIoM Дил маек
* [http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_public_tv/24552456.html КТРК Байкоочу кеңешинин жаңы курамы шайланды]
* http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909015803/http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok |date=2012-09-09 }}
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1654363 Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович]
* http://www.akipress.org/people/news:362/
* http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027104529/http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm |date=2015-10-27 }}
* http://www.for.kg/news-182549-ru.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217152338/http://www.for.kg/news-182549-ru.html |date=2014-12-17 }}
* http://www.bbc.co.uk/kyrgyz/kyrgyzstan/2012/08/120831_choroev.shtml
* http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722141917/http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm |date=2016-07-22 }}
* https://archive.is/20121229014528/newskg.narod.ru/kut/06/0811_8.htm
* http://www.kyrgyzstan.org.tr/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091226050138/http://www.kyrgyzstan.org.tr/ |date=2009-12-26 }}
* https://nagrada.srs.kg/site/person/46035
[[Категория:Кыргыз Тарых Коому]]
[[Категория:Кыргыз тарыхчылары]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:1959-жыл]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:КДК]]
[[Категория:КТРК]]
[[Категория:ПИАК]]
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Этнографтар]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Кыргыз таануучулар]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Кыргыз Улуттук Университети]]
[[Категория:Кытайлык кыргыздар]]
[[Категория:Окумуштуулар]]
[[Категория:Топонимисттер]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:ТҮРКСОЙ]]
oaftbysgs49pol2duuu2w7lrjx79wf1
666244
666151
2026-11-09T05:01:58Z
CommonsDelinker
130
Removing [[:c:File:Azamat_Altay_and_Tyntchtykbek_Tchoroev_Prague_June_2003.jpg|Azamat_Altay_and_Tyntchtykbek_Tchoroev_Prague_June_2003.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 1 November 2026.
666244
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз
|Ысымы = Тынчтыкбек Чоротегин
|Расмий ысымы = Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович<br>(Тынчтыкбек Чоротегин)
|Сүрөт = Tynchtykbek_Chorotegin_18.7.2007.jpg
|Туурасы = 200px
|Сүрөттүн аталышы = Профессор Тынчтыкбек Чоротегин. 18.7.2007.
|Туулган жылы = [[1959-жыл]] 28-[[Жалган куран|жалган куран айы]]
|Туулган жери = [[Он-Арча]] айылы, [[Нарын областы]]
|Каза болгон жылы =
|Каза болгон жери =
|Жарандыгы = {{Кыргызстан желеги}} [[Кыргызстан]]
|Илимий чөйрөсү = Тарых, Чыгыш таануу, Түркология, Жазма булактар, [[Кыргыз таануу]]
|Иштеген жери = Кыргыз Тарых Коомунун президенти, көз карандысыз публицист ([[«Азаттык» үналгысы|Азаттык үналгысы]] жана [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]])
|Илимий даражасы = [[тарых илимдеринин доктору]] (1998)
|Илимий наамы = [[профессор]] (2002)
|Альма-матер = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети]]
|Илимий жетекчиси = [[Өзбекстан]] ИА профессору, тарых илимдеринин доктору [[Ахмедов Бөрү|Бөрү Ахмедов]]
|Белгилүү окуучулары = * тарыхчы жана жазуучу [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]]<br/>
* профессор, тарых илимдеринин доктору [[Каратаев, Олжобай|Олжобай Каратаев]]<br/>
* тарых илимдеринин доктору [[Кылычев, Акылбек Мукаевич|Акылбек Кылычев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Сырдыбаев, Туратбек|Туратбек Сырдыбаев]]<br/>
* тарых илимдеринин кандидаты [[Субакожоева, Чолпон Темирбековна|Чолпон Субакожоева]] <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Өмүрбек Жумадилович Алымкожоев <br/>
* тарых илимдеринин кандидаты Назгүл Качкынбаевна Рысмендеева <br/>
|Белгилүү болгондугу =
|Сыйлыктары = * {{Даңк медалы}}, 2011-жыл; <br/>
* ТүркСОЙдун Медиа тармагындагы [http://www.turksoy.org.tr/tr/haberler/turksoy_basin_odulleri_ve_mukan_tolebayev_yili_acilisi_gerceklestirildi-29-06-2013.html сыйлыгы], 2013-жыл. <br/>
* III даражадагы "Манас" ордени (2016) <br/>
|Кол тамгасы =
|Кол тамгасынын туурасы =
|Сайты =
}}{{Сноскалары жок}}
'''Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу [https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/] ('''2026-жылдын 9-июнуна чейинки расмий ысымы '''- Чороев Тынчтыкбек Кадырмамбетович)''' <ref>[https://nagrada.srs.kg/Site/Awarded/46831 Мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар менен сыйланган адамдардын ээлери Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарына ылайык көрсөтүлүшкөн]</ref><ref>[https://www-old.knu.kg/ru/images/stories/2018/11_2018/10/hist/kaf_reg/chorotegin_ru.pdf chorotegin_ru.pdf]</ref> – [[тарыхчы]], [[журналист]], [[публицист]]. [[Илимдин доктору|Тарых илимдеринин доктору]] (1998), [[профессор]] (2002). [[Кыргыз Тарых Коому|Кыргыз Тарых Коомунун]] президенти (2012-жылдын 11-февралынан), Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университетинин профессору (2002-жылдан).
== Өмүр баяны ==
'''Бала чагы'''
1959-жылы 28-мартта [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районундагы [[Эчки-Башы]] (Он-Арча) кыштагында туулган. Атасы – Кадырмамбет Чороев (1922-1975), энеси – Алия Кыдыраалы кызы (1924-2001).
1966-1974-жылдары Эчки-Башы айылындагы "Коммунизм" орто мектебинде таалим алып, 8-классты бүтүргөн.
Анын биринчи мугалими – [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылындагы]] белгилүү педагог Өмүр Абдыкадыров болгон.
Жетинчи класстан тартып чыгармалар жаза баштаган. Алгачкы юмордук жана сатиралык чыгармаларын 8-класста окуп жүргөндөн тартып жарыялай баштаган.
1974-76-жылдары [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын шаары|Нарын шаарындагы]] Токтогул атындагы орто мектепте окуп, аны күмүш медалы менен аяктаган. (Шаардык билим берүү мекемеси ага алтын медал ыйгарууну чечкен, бирок облустук билим берүү мекемеси облустук чектелүү квотага шилтеме кылып, анын баасын саал ылдыйкы тепкичке төмөндөтүп койгон).
'''Студенттик курак'''
1976-жылы Бишкектеги [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] тарых факультетине тапшырган.
Ага таалим берген илимпоздордун арасында Кыргыз Илимдер академиясынын мүчө-кабарчысы, тарых илиминин доктору [[Хасанов Анварбек|Анварбек Хасанов]], тарыхчы доценттер Мидил Жамгырчинов, [[Мамбеталиева, Какен|Какен Мамбеталиева]], [[Урстанбеков, Бейше|Бейше Урстанбеков]], Сейне (Ксения) Сырдыбаевна Искенова, Вольтраут Фрицовна Шелике, [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабеков]], [[Жакыпбеков, Жаныбек|Жаныбек Жакыпбеков]], Атыгай Арзыматов, Шакин Есенгараева, Ишенгүл Болжурова, [[Жумали Адилбаев]], Михаил Николаевич Федоров, философ Роза Отунбаева, ж.б. болгон.
Студент чагында студенттик эмгек кошуундарына мүчө жана комиссар катары ар жылы жай мезгилинде катышкан.
Университеттин "Комсомолдук прожектор" аталган орусча жана кыргызча сатиралык дубал гезитинин редактору болгон. Ар кыл чыгармачыл (адабий жана илимий) ийримдерге катышкан.
4-курста окуп жаткан чагында ал кездеги илимий жетекчиси А.Хасановдун жолдомосу менен Өзбекстандын борбору Ташкен шаарына барып, 1898-жылкы Анжыян көтөрүлүшүнө тийешелүү орусиялык падышалык архив материалдарын иликтеген.
5-курста илимий темасын алмаштырып, доцент Мидил Жамгырчиновдун жетегинде орто кылымдардагы Кыргызстан тарыхы боюнча парсы булактарынын маалыматтарын (орусча котормосунда) иликтеп, атайын дипломдук иш жазган.
1981-жылы Кыргыз улуттук университетинин тарых факультетин кызыл диплом менен аяктаган.
Оболу 5-курстун башында тарых факультетинин Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасына лаборант кызматында иштей баштаган, айрым төмөнкү курстарга семинар да өткөн. <br>
Ал эми жогорку билими тууралуу диплом алган соң, [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Элге билим берүү министрлигинин уруксатына ылайык, Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасында окутуучу болуп калтырылган. Кафедраны анын ошол кездеги илимий жетекчиси М.Б.Жамгырчинов башкарчу.
'''Жаш окутуучу. Стажер. Аспирант'''
1981-83-жылдары КУУда эки жыл англис тилинин курсуна катышып, Чилинин социалист президенти Сальвадор Альенде тууралуу англисче монографияны эптеп-септеп орусчага которгон. Бул – анын [[Англис тили|англис тилин]] эркин баарлашууга чейинки деөгээлде үйрөнүүсүнө чоң өбөлгө болгон.
1983-жылдын сентябрынан 1985-жылдын сентябрына чейин [[Ташкен|Ташкенде]] Өзбекстан Илимдер академиясынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда эки жылдык стажировкада окуп, араб жана түрк тилдерин үйрөндү, ара-чолодо өзбек жана уйгур тилдерин өздөштүрдү.
1985-жылдын октябрынан 1988-жылдын декабрына чейин Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда үч жылдык күндүзгү [[аспирантура|аспирантурада]] окуган.
Илимий жетекчиси – өзбекстандык чыгаан чыгыш таануучу, профессор (кийинчерээк академик) [[Ахмедов, Бөрү Ахмедович|Бөрү Ахмедов]] болгон.
Аспирантура маалында [[Москва]] жана [[Ленинград]] шаарларына барып, ал жактардагы илимий китепканаларда иштеген.
Ленинграддагы (азыркы [[Санкт-Петербург|Санкт-Петербургдагы]]) Коомдук китепканадан чыгыш таануучу жана скандинав таануучу Омелян Прицактын "Рустун келип чыгышы" аттуу жарым-жартылай тыйуу салынган монографиясын окуп, советтик расмий тарыхнаамага карата кайчы пикири андан ары калыптанган.
Аспирант кезинде Новосибирск, Бишкек (ал кездеги Фрунзе), Ташкен шаарларындагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан.
1986-жылдан тартып кыргыз тарыхы, Махмуд Кашгаринин мурасы, кыргыз тилинин көйгөйү ж.б. тууралуу макалаларды байма-бай кыргыз жана орус тилдеринде жарыялаган.
Эмгектерине тыйуу салынган Молдо Кылыч, [[Арстанбек]], Молдо Нияз, Осмонаалы Сыдык уулу, Эшеналы Арабай уулу жана башка 1917-жылкы ыңкылапка чейин эле китептери чыккан жана чыгармалары кеңири таркаган даанышмандардын эмгектерин [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] кайра жарыялоо тууралуу ойлорун 1986-87-жылдардан тартып илимий жыйындарда ачык айтып, макалаларында орчун маселе катары козгогон.
Ал [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] чыгыш таануу факультетин ачуу демилгесин 1988-жылы орусча мезгилдүү басма сөздө көтөрүп чыккан.
Анын кыргыз тилин орус тилинен кем эмес колдонуу зарылдыгы тууралуу Москвадагы "Правда" гезитине 1988-жылы жолдогон макаласы цензуранын айынан жарык көргөн эмес. Бул макала кайра Кыргызстан Компартиясынын Борбордук Комитетине жиберилген. Бирок [[Горбачёв Михаил Сергеевич|Михаил Горбачевдун]] "кайра куруулар" доорунун илеби менен "улутчул аспирантка" каршы катаал чара көрүлбөй калган.
1988-жылдын 14-декабрында Ташкен шаарында [[Өзбекстан]] ИАсынын Абу Райхан Беруни атындагы Чыгыш таануу институтунда кандидаттык диссертациясын ийгиликтүү коргогон.
== Кыргызстандагы коомдук, саясий жана журналисттик ишмердиги ==
1988-жылдын этегинде [[Бишкек (шаар)|Бишкекке]] кайтып, 1989-жылдын январында КУУнун Байыркы дүйнөнүн жана орто кылымдардын тарыхы кафедрасынын башчысынын милдетин аткарып калды<ref>http://who.ca-news.org/people:16312</ref>.
1989-жылдын апрел-май айларында Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатын уюштуруу камылгаларын жетектейт. <br>Бул уюм ошол жылы 3-июнда Уюштуруу жыйынында расмий негизделген, Анын отуруму кыргыз тилинде өтүп, орусчага синхрондуу которулуп турган. (Котормочулар – алдыңкы студенттер [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Арслан Капай уулу Койчиев]], Венера Койчиева жана Алмаз Кулматов болгон).
Жыйынга жазуучу-диссидент [[Сыдыкбеков Түгөлбай|Түгөлбай Сыдыкбеков]], кытайлык манасчы [[Жусуп Мамай]] келишип, батасын беришкен.
Ошол кездеги Кыргызстан Компартиясынын тымызын каршылыгы менен Т.Чоротегин [[Кыргызстан жаш тарыхчылар жамааты|Кыргызстан жаш тарыхчылар жамаатынын]] төрагасы болуп шайланбай калды, бирок уюмдун төрага орун басарларынын биринен болду. Негизинен, уюмду күндөлүк башкаруу ишин ал өзү аткарып келди.
1989-жылдын жайында ал (профессор А.А.Чукубаев менен педагог адис Адыл Кожобаевдин калемдештиги астында) түзгөн Кыргызстандын жана кыргыздардын тарыхына жаңыча кароого багытталган долбоор советтик Кыргызстандын ошол кездеги Элге билим берүү министрлиги тарабынан колдоого алынып, сентябрда кыргыз жана орус тилдеринде бардык орто мектептер үчүн милдеттүү окуу программа долбоору катары жарыяланган.
Ошол жылдын жай айларында айрым үй куруучу жаштардын бейөкмөт уюмдарынын жобосун түзүүгө кол кабыш кылган.
1990-жылдын февраль айында Бишкектеги жаштардын уруксатсыз нааразылык жыйынында чыгып сүйлөгөн.
Ошол жылы феврал-март айларында оппозициячыл жаштардын коммунисттик бийлик менен саясий талкууларын уюштуруу тобунун жетекчилерине болгон.
1990-жылы май айындагы [[Кыргызстан Демократиялык Кыймылы]]нын (КДК) уюштуруучуларынын бири, анын уставынын долбоорун даярдаган. 1990-жылы октябрда жумурияттагы коммунисттик жетекчиликке каршы саясий ачкачылыкка катышкан.
1991-жылдын апрелинен 1998-жылдын мартына чейин "Азаттык үналгысынын" Бишкектеги кабарчысы, алгачкы бюро башчысы.
Окутуучулук жана илимпоздук иш-аракетин да уланта берген.
1992-94-жылдары КУУнун Азия жана Африка өлкөлөрүнүн тарыхы кафедрасын башкарган.
1994-1997-жылдары КУУнун күндүзгү докторантурасында окуган. Аны ийгиликтүү аяктап, 1998-жылы 10-апрелде Кыргыз Улуттук Илимдер академиясынын [[тарых институту|тарых институтунда]] доктордук диссертациясын жактаган<ref>Чороев (Чоротегин) Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин «Дивану лугати т-турк» эмгеги (1072— 1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары. — Адистик: 07.00.02 — Кыргызстан тарыхы: — Тарых ил. доктору... диссертация. — Бишкек, 1998. — Кырг. Респ. УИА; Тарых институту. — 400 бет. — кол жазма. — (Автореферат - 48 бет). </ref>.
1998-жылдын апрелинен 2000-жылдын июлунун акырына чейин Лондондо [[Би-Би-Синин Кыргыз кызматы|Би-Би-Синин Кыргыз кызматынын]] продюсери болуп иштеген.
[[Файл:Rémy Dor and Tyntchtykbek Tchoroev, the Sorbonne, Paris. 07.10.2003.jpg|thumb|left|Профессор Т.Чоротегин француз чыгыш таануучусу, профессор Реми Дор менен. Сорбонна унивыерситети, Париж шаары, Франция. 2003-жылдын 7-октябры.]]
2000-жылдын 25-июлунан 2011-жылдын 16-августуна чейин ал ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын – "Азаттык үналгысынын" Прагадагы башкеңсесинде иштеп келди.
[[Файл:Usen-Asanov at Azattyk exhibition in Bishkek. 17 May 2007.jpg|thumbnail|right|Академик [[Асанов, Үсөн|Үсөн Асанов]], Кыргыз улуттук энциклопедиясынын Башкы редакциясынын жетекчиси, [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысынын]] чыгармачыл жамаатынын китеп көргөзмөсүнүн ачылыш салтанатында сүйлөөдө. Кыргыз улуттук китепканасы, Бишкек шаары. 17.5.2007.]]
Бул убакыттын ичинде – 2003-жылдын 1-январынан тартып 2010-жылдын 30-сентябрына чейин Т.Чоротегин ЭЕ/АҮ Кыргыз кызматынын директору болду. <br>
Ал 1995-жылы жайында, 1997-жылы ноябрда жана 2003-жылы июнда айтылуу Азамат Алтай менен жолуккан. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref> <br>
Еийинчерээк ал маркум Азамат Алтайды эскерген жыйнакка редактор жана макала автору катары да салым кошкон. <ref>: <nowiki>https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine</nowiki></ref><br>
1998-жылдан 2006-жылга чейин ал жыл сайын [[Кыргыз Улуттук Университети|КУУда]] адистик сабак боюнча дарс окуп келди, калган жылдары ар кыл кыргызстандык университеттерде тарых жана журналистика жаатында ырааттуу жолугушуулар, семинарлар, талкуулар уюштуруп келди.
Ушул тапта – ардагер, эркин изилдөөчү жана публицист.
2012-жылдын февралынан – [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети|Кыргыз улуттук университетинин]] Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору (2019-жылы да бул ишти улантты).
"[[Кыргыз Тарых Коому]]" эл аралык коомдук бирикмесинин президенти (2012-жылдын 11-февралында шайланды).
[[Файл:Kaken Mambetalieva-75 Bishkek 19.05.2012.JPG|thumb|left|Этнограф К.Мамбеталиеванын 75 жылдык мааракесине арналган илимий жыйында. КУУ, Бишкек. 19.5.2012.]]
2012-жылдын 18-апрелинде Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши Т. Чоротегинди КТРКнын Байкоочу Кеңешине мүчө кылып шайлады.
2012-жылдын сентябрынан тартып Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университетинин Тарых факультетинин Чөлкөм таануу кафедрасынын профессору болуп эмгектенет.
Ошол эле учурда, 2013-жылдын 1-сентябрынан тартып 2017-жылдын 4-майына чейин ал Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу Кыргызстан элдеринин тарыхый жана маданий мурастарынын “Мурас” Фондунун Башкармалыгынын Төрагасы кызматын аркалап турду. Андан соң бул кызматка кесиптеши жана үзөңгүлөшү [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Кыяс Молдокасымов]] келди.
Ал YouTube интернет барагындагы өз баракчасына бир катар оригиналдуу даректүү тасмаларын жарыялаган<ref>https://www.youtube.com/channel/UCcvXo8-_r59P2rYOX-15KzA Т.Чоротегиндин баракчасы. </ref>. <br>
=== Үй-бүлөсү ===
[[Файл:Nurgul Dyikanalieva and Tyntchtykbek Tchoroev in Sanji, China. 03.08.2009..JPG|thumb|right|Т.Чоротегин жубайы Нургүл Дыйканалиева менен Санжи (Шенцзи) шаарында. ШУАР, Кытай. 2009-жылдын 3-августу.]]
Алгачкы жубайы – маркум [[Дыйканалиева, Нургүл Эсенкуловна|Нургүл Дыйканалиева]] (13.02.1957-17.09.2012) эле.
Алар 1982-жылы апрел айынын соңку күнү [[Нарын облусу|Нарын облусунун]] Нарын районуна караштуу [[Эчки-Башы, айыл (Нарын району)|Эчки-Башы айылында]] мусулманча никеге туруп үйлөнүшкөн, ошол жылдын 15-майында [[Бишкек шаары|Бишкек шаарында]] расмий никелик каттоодон өтүшкөн. Нургүл 2012-жылдын 16-сентябрында капысынан дуушар болгон жалпы инсульт кеселинин айынан он сааттай эс учун толук жоготуп, 17-сентябрга караган таңга маал Бишкектеги Кыргыз улуттук госпиталында мезгилсиз дүйнөдөн кайткан.
Ал андан соң 2013-жылдын 9-ноябрында [[Ботобекова, Айшат Токтоназаровна|Айшат Ботобекова]] менен баш кошту. Айшаттын кесиби – тилчи. Ал – филология илимдеринин кандидаты, кыргыздын ымдоо-жаңсоо аркылуу маалымат берүү системасын алгачкы болуп иликтеген адис.
Бир уулу (Алмаз), төрт кызы (Бегимай, Каныкей, Канышай, Айдина) бар. Уулу Алмаз Улуу Британиянын борборундагы Лондон Экономика Мектебинин магистрдигин эл аралык мамилелер адисти боюнча аяктаган. Кызы Бегимай Австриянын Виенер Нойштадт шаарындагы университеттин магистрдигин каржы адисти боюнча аяктаган. Каныкей – студент. Канышай менен Айдина орто мектепте окуйт.
Жалпы 8 бир тууганы бар: ата-энесинин тун уулу – [[Жумамүдүн Кадырмамбетов|Жумамүдүн Кадырмамбет]] (15.02.1946 -- 31.08.2024), эжеси Гуля Кадырмамбетова (24.10.1951), үчүнчү – агасы [[Кубанычбек Чороев]] (10.11.1954 -- 06.12.2019), төртүнчүсү - Тынчтыкбек (28.03.1959) өзү, бешинчиси – иниси [[Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович|Бакытбек Чороев]] (04.02.1962), алтынчысы – карындашы Гүлмира Чороева (04.02.1964), жетинчиси – карындашы Нуржан Чороева (16.12.1968), сегизинчиси – кенже иниси Нурлан Чороев (10.05.1971). <nowiki><br></nowiki>
Анын ысымы жана тегаты, Кыргызстандын жаңы мыйзамына жана өз ыктыярына ылайык, 2026-жылдын 9-июнунан тартып Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин (Tynchykbek Chorotegin) деп өзгөртүлдү. Бул тууралуу ал 2026-жылы 12-июнда "[https://www.facebook.com/share/p/1CYim1Hipk/ Фейсбук]" баракчасында жазды. <nowiki><br></nowiki><br>
== Илимий жана педагогдук чыгармачылыгы ==
[[Файл:Ali Emiri beyiti T.Chorotegin 22.i.2012.jpg|thumb|left|Т.Чоротегин Стамбул шаарында маркум [[Али Эмири|Али Эмиринин]] бейитинин жанында. Түркия, 22.1.2012.]]
Бир катар илимий монографиялардын (анын ичинде [[Махмуд Кашгари|Махмуд Кашгаринин]] өмүрү менен мурасына арналган эмгектердин, калемдешип жазылган “[[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]” (1990) китебинин), калемдешип жазылган окуу китептердин, окуу куралынын, жүздөгөн макалалардын, чакан юмордук китепченин автору. <br>[[Кыргызстан]], [[Казакстан]], Өзбекстан, [[Орусия]], Түркия, [[АКШ]], Британия, Франция, Германия, Чехия жана Франциядагы ар кыл илимий жыйындарга катышкан. Түштүк Сибирде (Эне-Сай, Алтайды), Монголияда, Казакстанда, Волга боюнда, Өзбекстандын Жизак, Самарканд аймактарында, Түркияда, Кытайда (анын ичинде Ички Монголияда жана Шинжан Уйгур автоном районунда) ж.б. жерлерде саякатта болгон.
Илимий жана педагогдук эмгектери кыргыз жана орус тилдеринен башка англис, түрк, немис жана өзбек тилдеринде жарыяланган.
Айрым англис тилиндеги эмгектерди (Хайек, МакНейл<ref>Макнейл У. Г. Батыштын башаты. I китеп.: Адамзат отмушуно кылчаюу / У. Г. Макнейл; Котор. Т. Чоротегин, А. Койчиев, Т. Абдиев. - Бишкек: "Кыргызстан-Сорос" фонду, 2002. - 388 с. 1000 экз.</ref>) кыргыз тилине которуп жарыялаган. [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] анын илимий жетекчилигинде тарых илими тармагында эки доктордук иш, жети кандидаттык иш жакталган.
Т.Чоротегин 1989-жылдан бери жүздөгөн эл аралык жана жергиликтүү илимий жыйындарды, талкууларды, тегерек үстөл жана башка форматтардагы илимий шеринелерди уюштуруп келет. Алардын бири – АлтайМУ (Орусия), КУУ, КР УИАсы ж.б. шериктер 2018-жылдан тартып ырааттуу уюштуруп келе жаткан "Кең АлтаЙ" илимий долбоорунун илимий жыйындары жана симпозиумдары болуп саналышат. <br>
Ал уюштурууга жандуу катышкан илимий жыйындардын бири – тарыхчы Муратбек Кожобековдун 60 жылдыгына арналган 2018-жылы 23-ноябрда өткөн жыйын болду<ref>https://www.azattyk.org/a/29616261.html</ref>. <br>
Ал 2014-2025-жылдары кыргызстандык, казакстандык, өзбекстандык, кытайлык, түркиялык, орусиялык, германиялык, мажарстандык ж.б. илимпоздор менен биргелешип, жалпы алтай таануу, түрк тарыхы, кыргыз таануу, манас таануу жана кыргыз тарыхы жаатындагы бир катар эл аралык илимий жыйындарды уюштурууга жана баяндамасын окуп катышкан. <br>
2022-2024-жылдары баш кеңсеси Улан-Батор шаарында жайгашкан жана ЮНЕСКОнун колдоосу астында иштеп жаткан "Көчмөндөр цивилизациясын изилдөө боюнча эл аралык институттун" Академиялык кеңешинин мүчөсү болуп келет. <br>
Ал 2020-жылдан бери Өзбекстандын Анжыян мамлекеттик университетиндеги тарых илимдери боюнча диссертациялык кеңештин мүчөсү.<br>
Казакстандагы 7 томдук "Казакстан тарыхы" аттуу жаңы академиялык басылманын орто кылымдарга арналган томуна макала автору катары катышууда. <br>
"Жалпы түрк тарыхы" боюнча эл аралык окуу китебин даярдоодогу редакциялык отурумдарга Кыргызстандын өкүлү катары 1993-1995-жылдары жана 2014-2023-жылдары ырааттуу катышты. <br>
Ал Азербайжандын "Баку шаарында чыгып жаткан "Махмуд Кашгарлы" илимий журналынын редакциялык кеңешине мүчө. <br>
== Сыйлыктары жана наамдары ==
Кыргыз Республикасынын III даражадагы "Манас" ордени менен сыйланган (31-декабрь, 2016)<ref>https://nagrada.srs.kg/site/person/46035</ref><ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://www.president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf |accessdate=2017-01-25 |archivedate=2020-10-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201007070945/http://president.kg/files/docs/Files/ukaz_o_nagrajdenii_2016_kyirg_.pdf }}</ref>. <br>
Кыргыз Республикасынын [[Даңк медалы|"Даңк" медалы]] менен сыйланган (Кыргызстан, 30-август, 2011). <ref>https://www.azattyk.org/a/24312609.html</ref> <br>
Кыргызстан Жаштар Уюмунун илим тармагындагы сыйлыгынын лауреаты (Кыргызстан, 1992). <br>
Өзбекстандын Ташкен облусунун илим тармагындагы жаштар сыйлыгынын ээси (Өзбекстан, 1989). <br>
Чыңгыз Айтматов атындагы Эл аралык академиянын анык мүчөсү (Кыргызстан, 1994), <br>
Кыргызстан Тарыхчылар Коомунун сыйлыгынын ээси (Кыргызстан, 1995). <br>
“Кыргыз Республикасынын Билим берүүсүнүн мыктысы (отличниги)” төш белгиси менен сыйланган (Кыргызстан, 2003). <br>
Мамлекеттик тил боюнча комиссиянын сыйлыгына татыган (Кыргызстан, 2012). <br>
ТүркСОЙ уюмунун медиа тармагындагы эл аралык сыйлыгына татыган (Түркия, 2013). <br>
И.Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин (КМУ), С.Нааматов атындагы Нарын мамлекеттик университетинин (НарынМУ) жана Талас мамлекеттик университетинин (ТалМУ) ардактуу профессору (2019). <br>
Жусуп Баласагын атындагы КУУнун ардактуу доктору (2024). <br>
== Айрым китептери жана китепчелери ==
* Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу. Махмуд Кашгари Барсканинин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги түрк элдеринин тарыхы боюнча көөнөргүс булак: Илимий басылыш / Редколлегия: К. С. Молдокасымов (төрага), ж.б.; илимий редакторлор профессор Т. Өмүрбеков, доцент К. С. Молдокасымов. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. - 376 б., сүрөт, карта. [https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples]https://www.academia.edu/44962231/Divanu_Lugati_t_T%C3%BCrk_the_work_by_Mahmud_Kashgari_Baskani_an_Inexhaustible_Source_on_the_History_of_the_Turkic_Peoples – “Мурас” фонду. [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. - ISBN 978-9967-15-701-9. https://web.archive.org/web/20220121024216/https://new.bizdin.kg/media/books/Chorotegin_Tynchtykbek_Kashgari_Barsqani_Diwan_940_Turar_basmasy.pdf
* Чороев Т.К. Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы". – Фpунзе: Кыpгызстан, 1990. – 92 б.
* Чоротегин Т.К. Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии домонгольского времени: По мусульманским источникам IX-XIII вв. Бишкек: Фонд "Сорос-Кыргызстан", 1995. – 208 с. (Научный редактор Б.А.Ахмедов). – URL: https://www.academia.edu/123620167/Migration_Processes_in_Central_Asia_From_the_Middle_of_the_Eighth_to_Early_Tenth_Century_and_Their_Consequences <br>
* Чоротегин Т.К. Махмуд Кашгари (Барскани) жана анын “Дивану лугати-т-турк” сөз жыйнагы: (1072-1077). Жооптуу редактор Өмүркул Караев. – Бишкек: Кыргызстан, 1997. – 169 бет, сүрөт, карта. - (ISBN 5-655-01222-7). <ref>https://base.patent.kg/avtor_search.php?action=search_list&id_avtor=669</ref>
* Чоротегин Т.К., [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|Молдокасымов К.С.]] Кыргыздардын жана Кыргызстандын кыскача тарыхы: (Байыркы замандан тартып бүгүнкү күнгө чейин): Тарыхты окуп үйрөнүүчүлөр үчүн. – Бишкек, 2000. – (Краткая история кыргызов и Кыргызстана. На кыргызском языке. Со-автор кандидат исторических наук Кыяс Молдокасымов). (ISBN 9967-00-001-5). – 160 стр.
* [[Урстанбеков, Бейше|Урстанбеков Б.У.]], Чороев Т.К. [[Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк]]. – Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. 1990. – 288 бет. – (История Киргизии: Краткий энциклопедический словарь). – (В со-авторстве с кандидатом исторических наук, доцентом Бейше Урстанбековым). – (ISBN 5-89750-028-2)
* Тургуналы Т., Асаналиев К., Керимбаев М., Чоротегин Т. Кыргыз Жумуриятынын Конституциясынын долбоору: Альтернативдик долбоор. Проект Конституции Республики Кыргызстан: Альтернативный проект. – Бишкек, 1992. – (Авторы: Т.Тургуналы, К.Асаналиев, М.Керимбаев, Т.Чоротегин. На кыргызском и русском языках).
* Ала-Тоонун Батыштагы бүркүтү: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдык мааракесине) / Редактору Кубат Чекиров; рецензенти Арслан Капай уулу Койчиев; сүрөтчүсү Асан Турсункулов. - Бишкек: "Гүлчынар" басмасы, 2010. – 60 бет, сүрөттөр. – ("Азаттык" үналгысы). ISBN 978-9967-409-87-3. - https://new.bizdin.kg/kniga/ala-toonun-batyshtagy-burkutu-azamat-altaydyn-90-zhyldyk-maarakesine <br>
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кто есть кто в кыргызской науке: Краткий биобиблиогр. справочник докторов наук Кыргызстана / Под ред. акад. У.А.Асанова. – Бишкек: Гл. ред. Кыргызск. энциклопедии, 1997. – 672 с.
* Асанов У.А., Жуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах: Краткий исторический и био-библиографический свод / Отв. ред. У.Асанов. – Бишкек: Центр госязыка и энциклопедии, 2002. – 544 с., илл. – ISBN 5-89750-142-4.
* Өмүрбектегин Т.Н., Чоротегин Т.К. Түндүк Кыргызстандын Орусияга каратылышы. – Бишкек: "Учкун" концерни, 1992. – 24 бет. – (Кыргызстан Жаш Тарыхчылар Жамааты. "Кыргыз таануучунун китеп текчесине").
* Перелистывая книги ученого, изобретателя, педагога, энциклопедиста: К 80-летию академика У.А.Асанова / Составители И.А.Ашымов, Т.К.Чоротегин, А.З.Жуманазарова, Г.У.Асанова. – Бишкек, 2013. – 376 стр., илл. - ISBN 978-9967-14-114-8.
* [[Халлы, Худайберди]]; Чоротегин, Тынчтыкбек. Өмүр – аккан суу: Нургүл Эсенкул кызы Дыйканалиеванын элесине арналат: Эссе, макалалар, эскерүүлөр, термелер / Жооптуу редактор, баш сөз жазган, эскерүүлөр топтомун, тиркемени, сүрөттөрдү даярдаган жана түркмөнчө тексттен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 204, XII б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-02-932-3. <br>
== Айрым окуу китептери жана окуу куралдары ==
'''1. Кыргыз тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К. Таластагы Атлах салгылашуусу: Кыскача булак таануучулук жана хрестоматиялык баян / Жооптуу ред. М.М.Жусупова. – Б.: Maxprint, 2022. – 136 бет, сүрөт, карта. – Талас мамлекеттик университети. – Ж.Баласагын атындагы КУУ. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-07-147-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. IX к. башына чейин): Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби: Кайра иштелип, толукталып 2-басылышы. – Бишкек: "Билим-компьютер", 2008. – 176 б. – ISBN 978-9967-426-43-6 <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыз Тарыхы: IX – XVIII кк.: Жалпы билим берүүчү орто мектептердин 7 – класстар үчүн окуу китеби / Жооптуу ред. проф. Т.Кененсариев, М.Иманкулов. – Оңдолуп, толукталган 3-басылыш. Бишкек: Кыргыз Билим берүү академиясынын “Окуу китеби” басма борбору, 2017. – 192 б., сүрөт, карта. Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлиги. – Окуу басылма. – ISBN 978-9967-31-644-7. – “Имак Офсет” ЖЧК басмаканасында басылды. – Көлөмү 12,0 басма табак. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (Эзелки замандан тартып б.з. VII к. башына чейин): Башталгыч курс: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1997. – 156 б. <br>
* Чоротегин Т.К., Өмүрбеков Т.Н. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (VII к. башы – XVIII к. аягы): Экинчи бөлүк: Орто мектептин 7-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, Ө.Караев. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 128 б. <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]], Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын тарыхы: (XIX к. башы – 1917-ж.): III бөлүк: Орто мектептин 8-классы үчүн окуу китеби / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басма үйү, 1998. – 196 б. <br>
* Өмүрбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Кыргыздардын жана Кыргызстандын жаңы доордогу тарыхы: (XVII – XX кк. башы): Орто мектептердин окуучулары үчүн кошумча сынак окуу куралы / Жооптуу редакторлору К.Үсөнбаев, А.Асанканов. – Бишкек: "Кыргызстан" басмасы, 1995. – 187 б. – ISBN 5-655-01032-1. <br>
* Чоротегин Т., Осмонов Ө., Өмүрбеков Т., Нурунбетов Б. Байыркы дүйнө тарыхы: Орто мектептин 6-классы үчүн окуу китеби. – Бишкек: "Шам" басмасы, 2005. – 256 б., карталар. - ISBN 9967-10-228-4. <br>
* Жалпы билим берүүчү орто мектептердин гуманитардык багыттагы 5-11-класстары үчүн программалар: Тарых / Авторлор: А.И.Идинов (жетекчиси), Т.Н.Өмүрбеков, К.С.Молдокасымов, М.Иманкулов, Л.Марченко, Т.К.Чоротегин. - Бишкек: Технология, 1997. – 116 бет. <br>
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] тарыхы: 1989-1990-окуу жылынын VIII (VII), ХI (Х) класстар үчүн Кыргыз ССРинин тарыхынын курсун тематикалык пландаштыруу // Мугалимдер газетасы. – 1989. – 1-сентябрь. <br>
'''2. Орус тилиндеги окуу куралдары'''
* Омурбеков Т. Н., Чоротегин Т. К. История Кыргызстана (XIX в.). 8 класс: Учебник для общеобразоват. орг. с рус. яз. обучения / Отв.ред. к.и.н. К. С. Молдокасымов. – 2-е изд., исправ., доп. – Б.: Arcus, 2020. – 176 с., ил., карты. – ISBN 978-9967-31-203-6. <br>
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (История кыргызов и Кыргызстана с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Учебник для 6 кл. средних школ. – Переработ. 2-е изд. – Бишкек: Билим-компьютер, 2012. – 176 стр., илл., карты. – ISBN 978-9967-452-65-7.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н., Марченко Л.Ю. История кыргызов и Кыргызстана (с древнейших времен до нач. IX в. н.э.): Нач. курс: Учебник для 6 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова, Ж.Алымкулова. Спец.ред. М.Иманкулов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 152 стр., илл., карты. – ISBN 9967-415-41-X.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. История Кыргызстана (IX-XVIII вв.): Учебник для 7 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: Ж.Джудемишова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 184 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. История Кыргызстана (XIX в. – 1917 г.): Учебник для 8 кл. средних школ. Перевод с кыргызского: М.А.Нуртумова. Спец.ред. О.Осмонов. – Бишкек: Бийиктик, 2005. – 192 стр., илл., карты. – ISBN 5-85580-007-5.
* Чоротегин Т.К., Омурбеков Т.Н. Учебники по истории кыргызов и Кыргызстана для 6-8 классов средних школ (Бишкек, 1996 – 2020). (в нескольких изданиях; в соавторстве с профессором Т.Н.Омурбековым).
* Чоротегин Т.К. Краткий курс по изучению арабской графики современных кыргызов КНР: (Учебное пособие для студентов-историков) / Отв. ред. проф. Т.Н.Омурбеков. – Бишкек: Кыргыз. нац. университет, 2002. – 22 с. – ISBN 9967-403-49-7.
* Чукубаев А.А., Чороев Т.К., Кожобаев А.К. Тематическое планирование по истории Киргизской ССР для VIII (VII) –ХI (Х) классов средней школы на 1989-1990 учебный год. // Учитель Киргизстана. – 1989. – 8-сентября.
'''3. Өзбек тилиндеги окуу куралдары'''
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қадимги Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII бошларигача): Бошлангич курс: Ўрта мактабларнинг 6-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Иномжон Бахритдинов, Тоҳиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 1998 (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 120 бет (сахифа).
* Чоротегин Т.К., Ўмурбеков Т.Н. Қиргизистон тарихи: (Қадимги даврдан эрамизнинг VII асри боши – XVIII аср охири): Иккинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 7-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тохиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 168 б. – Иккинчи нашридан таржима. Дарсликни узбек тилига Д. Ҳамедова таржима қилди. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, С.Х.Холтураев. – Бишкек, 2004. – 184 б. – ISBN 9967-411-47-3.
* Омурбеков Т.Н., Чоротегин Т.К. Қиргизистон тарихи: (XVIII аср охири – 1917 йил): Учинчи қисм: Ўрта мактабларнинг 8-синфи учун дарслик: (Ўзбекча таржима: Тахиржон Хайруллаев). – Жалолобод, 2000. (Қиргиз Республикаси Таълим ва фан вазирлиги томонидан тасдиқланган). – 244 бет. - Қайта ишланиб, тулдирилган иккинчи нашридан таржима / Ўзбек тилига Равшанбек Акбаров таржима қилган. Муҳаррирлар: М.Т.Мамасаидов, О.Х.Худайбердиев. – Ўш-Бишкек, 2004. – 176 б. – ISBN 9967-411-46-5.
== Айрым илимий жана илимий-жамаагаттык макалалары ==
'''Кирилл арибинде (ар кыл тилдерде)'''
* Чоротегин Т.К. Профессор К.Райхлдын илимий сереси // [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – профессор Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] – Б. 389 -- 394. <br>
* Чоротегин (Чороев) Т. К., Алымкожоев О. Дж. Юлий Геккер: Жизнь мыслителя и педагога, оборванная в годы сталинских чисток. // Universum Humanitarium. – № 1 (2021). – Новосибирск. – С. 116–132. – ISSN 2499-9997 (Print) – doi.org/10.25205/2499-9997-2021-1-116-132 – URL: https://univhum.elpub.ru/jour/article/view/33
* Чоротегин Т.К. Профессор Ю Тайшань об этнографических сведениях о древних кыргызах, отраженных в труде "Мy тяныцзы чуань" // “Mahmud Kaşğarlı” Beynəlxalq elmi jurnalı. Bakı, 2023. Cilt 1, No. 2. S. 76–86. - URL: https://web.archive.org/web/20240527093948/https://www.kashgarli.az/images/kashgarli_PDF_1/Tin%C3%A7tikbek%20%C3%87oroteqin%20.pdf <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Несколько слов о кыргызском войноведе Нарынбеке Алымкулове (1958–2022) // Известия НАН Кыргызской Республики. – 2025. – № 8. – С. 75–85. – URL: https://ilim.uia.gov.kg/index.php/main/article/view/1073/1097 <br>
* Чоротегин Т.К. Атлах салгылашуусунун тарыхый орду: дин жаатындагы айрым ашыкча баа берүүлөргө сын көз караш // Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin, Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. –– Б. 117–129. ISBN: 978-605-2334-12-6. URL: https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Чоротегин Т.К. Александр Бернштам и не отпразднованный 1100-летний юбилей эпоса "Манас" // Вестник КНУ им.Ж.Баласагына: Гуманитарные науки. – Специальный выпуск: Материалы Международной научно-практической конференции, посвященной 80-летию КНУ им.Ж.Баласагына "ПРЕПОДАВАНИЕ МАНАСОВЕДЕНИЯ В ВУЗАХ КР: ПРОБЛЕМЫ, ПОИСК И РЕШЕНИЕ". Кыргызско-Китайский Институт (7 декабря 2012 г.). Ж.Баласагын атындагы КУУнун 80-жылдык мааракесине арналган “МАНАСТААНУУ” КУРСУНУН КРнын ЖОГОРКУ ОКУУ ЖАЙЛАРЫНДА ОКУТУЛУШУ: ПРОБЛЕМАЛАР, ИЗДЕНҮҮЛӨР ЖАНА ЧЕЧИМДЕР” аттуу Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары. Кыргыз-Кытай Институту (7-декабрь, 2012-ж.) -- Бишкек: КНУ, 2012. – 465 с. - Мында: С. 76--80. - Булак: http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220707031917/http://lib.knu.kg/files/2012/vestinik_specKKI.pdf |date=2022-07-07 }}<br>
* Чоротегин Т.К. Бээжиндеги бараандуу манас таануучу // [[Жуматурду уулу, Адыл|Жуматурду, Адыл]]. Оозеки адабияттын теориясы жана манасчылык өнөр (Кытай кыргыздарынын материалдарынын негизинде). Түзүүчү – [[Субакожоева Чолпон Темирбековна|Ч.Субакожоева]]; жооптуу редакторлор: проф. [[Толобек Абдырахманов|Т.А.Абдырахманов]], проф. Т.К.Чоротегин. –– Бишкек, 2020. –– 414 б. – ISBN 978-9967-04-890-4. – Б. 24–34. <br>
* Чоротегин Т.К. Неустанный археолог, историк-кыргызовед и его предки: Штрихи к биографии Ю.С.Худякова и его предков (К 70-летию профессора Юлия Сергеевича Худякова) // [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. - ISBN 978-9967-15-702-6. - С. 3-30. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыргыз мамлекеттүүлүгүнүн башаты: Байыркы доор жана орто кылымдардын эрте мезгили // 1-эл аралык байыртадан бүгүнкүгө чейинки кыргыз-түрк мамилелери симпозиуму докладдары (3-5-май 2013, Бурса) / Китепти басмага даярдаган жана редактору проф., д-р [[Жумакунова, Гүлзура|Гүлзура Жумакунова]]. – Бурса: Улудаг университети басмаканасы, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – ISBN 978-975-6149-84-3. – XXIV+466 бет. – Улудаг университети жарыялары. – Мында: Б. 173–189.
* Чоротегин Т.К. Актан Тыныбек уулу жана 1916-жылкы Ички Теңир-Тоодогу элдик көтөрүлүш // Үркүн-100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.С.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: “Турар” басмасы, 2017. – Б. 179–197. – ISBN 978-9967-15-689-0. <br>
* Чоротегин Т.К. "Манас" дастаны жана Борбордук Азиядагы көөнө жазма маданият // Тил, адабият жана искусство маселелери: Илимий журнал. – № 1. Атайын чыгарылыш. "Манастан" Чыңгыз Айтматовго карай: Проблемалар жана көз караштар": Эл аралык илимий-практикалык конференциянын материалдары: (Бишкек, 15-январь, 2016). – Бишкек, 2016. – Б. 3-8. – Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясы. Гуманитардык жана экономикалык илимдер бөлүмү. Ч.Айтматов атындагы Тил жана адабият институту. – ISBN 1694-6316. <br>
* Чоротегин Т.К. Историография пост-советского Кыргызстана // Түрк Евразиясындагы жалпылык жана өзгөчөлүк: Түрктөрдүн заманбап жалпы жана чөлкөмдүк тарыхынын методологиясынын көйгөйлөрү: Эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары жана башка макалалар / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – С. 287-304. – ISBN 978-9967-12-525-5. <br>
* Чоротегин Т.К. Караханийлер доорундагы түрктөрдүн спорт оюндары тууралуу // Түрк элдеринин салттуу спорттук оюндары – Türk Halklarının Geleneksel Spor Oyunları / Tүзгөндөр: А. Мокеев, Ф. Унан, О. Каратаев, О. Йорулмаз, Ж. Алымбаев, Ж. Буйар. – Б.: 2015. – 272 б. – ISBN 978-9967-27-844-8. – Кыргыз-Түрк "Манас" университети. – Б. 241-246.
* Чороев Тынчтыкбек. К изучению исторических традиций в местной историографии: (На примере трудов [[Осмонаалы Сыдыков|Осмоналы Сыдык уулу]]) // Исторические чтения: Тезисы докл. и сообщений науч. конф., посвящ. 75-летию член-корр. АН Кирг.ССР проф. Анварбека Хасанова. –– Фрунзе: КирГУ, 1989. –– С.41-43. <br>
* Чоротегин Т.К. Жусуп Мамайдын жылдыздык нуру // Жусуп Мамай: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 272 + XII б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN - 978-9967-12-394-6. – Б. 7-10. <br>
* Чоротегин Т.К. Тарыхчы Муратбек Кожобеков тууралуу азыноолак сөз // Кожобеков, М. Ч. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – Б. 182-185. - ISBN 978-9967-02-942-2. <br>
* Чоротегин Т.К. Тагдырлаш коңшубуз – Кытай (Сапар жыйынтыгы) // Шанхай КызматташтыкУюмунун өнүгүү тарыхынын маселелерин комплекстүү изилдөө: ЖОЖ студенттери үчүн кошумча окуу куралы. – Бишкек: “MaxPrint” басмаканасы, 2014. – 124 б. , сүрөт. – ISBN 978-9967-02-990-2. – Б. 100-119. <br>
* Махмуд Кашгаpи жана анын "Түpкий тилдеp сөз жыйнагы" // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112–125. (Ушул эле макала: Кыpгыздаp / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек, 1991. – Т.2. – Б. 428–459). <br>
* Чоротегин (Чороев) Т.К. Вклад ученых немецкого происхождения в кыргызоведение // Известия вузов Кыргызстана. –– Бишкек: Общественное объединение "Общественная академия ученых Кыргызской Республики", 2016. –– № 11-1. –– С. 124-127. –– ISSN: 1694-7681. –– URL: https://elibrary.ru/item.asp?id=27184842 <br>
* Чоротегин Т. К. Профессор [[Караев, Өмүркул|Өмүркул Караевдин]] байсалдуу жолу // Ала-Тоо. – Кыргыз жазуучуларынын ай сайын чыга турган адабий журналы. – Бишкек: Турар, 2015. – № 12. – Б. 98-105. – ISSN 1694-6383. <br>
* Чоротегин Т.К. Об истоках кыргызской государственности // Эхо событий. – 1995. – 27 января – 2 февраля. – С. 2. <br>
* Тенгиp-Тоо (Пpитяньшанье) как pегион этногенезиса кыpгызского наpода // Кыpгызы: Этногенетич. и этнокульт. пpоцессы в дpевности и сpедневековье в Центpальной Азии: Матеpиалы Междунаp. науч. конф., посящ. 1000-летию эпоса "Манас". 22–24 сент. 1994 г., г.Бишкек. – Бишкек: Кыpгызстан, 1996. – С. 204–209. <br>
* Чороев Т.К. Зарыктырган эмгек // Сыдыков О. “Мухтасар тарих Кыргызиа”, “Тарих кыргыз Шадманиа” / Жооптуу ред. М.Ч.Кожобеков. – Бишкек: Турар, 2014. – 320 б. – ISBN – 978-9967-15-344-8. – Б. 170-177. <br>
* Чоротегин Т.К. Мемлүктөр доорундагы Алдыңкы Азия менен Түндүк Африкадагы түрк таануу жөнүндө // Билим жана тарбия. – Кыргыз-Кувейт университетинин илимий-педагогикалык журналы. – Бишкек. – 2003. – № 1. – Б. 50-52. – ISBN 9967-21-497-9. <br>
* О роли арабографических источников в изучении этнической истории тюркских народов Центральной Азии IX – начала XIII вв. // Из истории и археологии древнего Тянь-Шаня / Отв. ред. К.И.Ташбаева, Д.Ф.Винник. – Бишкек: Илим, 1995. – 210–217. <br>
* "Диван лугат ат-туpк" Махмуда Кашгаpи как источник по истоpии тюpкоязычных наpодов Сpедней и Центpальной Азии // Оpиенталистика в Киpгизии / Отв. ред. М.Я.Сушанло. – Фpунзе: Илим, 1987. – С. 12–26. <br>
* Кыргызы в Сибири и просторах Азии // Древние памятники Северной Азии и их охранные раскопки: Сб. науч. трудов. – Новосибирск, 1988. – С. 143-146. (АН СССР; Сибирское отделение; Ин-т истории, филологии и философии). <br>
* Начало настраивало на открытие или как надо изучать письменную культуру // Комсомолец Киргизии. – 1988. – 14 октября. – С. 5. <br>
* Махмуд ибн Хусейин ал-Кашгаринин "Дивану лугати т-түрк" эмгеги (1072–1077-жж.) Теңир-Тоо жана Ички Азия түрк элдеринин тарыхы боюнча булак катары: Тарых илимдеринин доктору окумуштуулук даражасын алууга талаптанып жазылган дисс. авторефераты. – Бишкек: Кыргыз Респ. УИАсынын Тарых институту, 1998. – 48 б. <br>
* Улуу казна уpпактаpга: Махмуд Кашгаpинин муpасы жөнүндө сөз // Кыpгызстан маданияты. – 1986. – 27-маpт. – Б. 10–11. <br>
* Махмуд Кашгаринин “Диваны” менен “Манастагы” эпостук окуялардын мейкиндиги // “Манас” эпосу жана дүйнө элдеринин эпикалык мурасы: (“Манас” эпосунун 1000 жылдыгын майрамдоого карата өткөрүлгөн Эл аралык симпозиумдун тезистери). 27-28-август 1995-ж. – Бишкек: Кыргызстан, 1995. – Б.37. <br>
* Чоротегин Т. Фу-йу кыргыздары // Заман Кыргызстан. – 1997. – 8-август. <br>
* Жазма маданият жана дастан // Кыргыз руху – “Манас”: Адабий изилдөөлөр. табылгалар, эскерүүлөр / Түзгөндөр К.Эдилбаев, Э.Кылычев – Бишкек, 1995. (“Ала Тоо” журналы; Мамл. “Мурас” ишкер долбоору). – 246-249-беттер. <br>
* О месте Оша в тюркском мире // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 41-49. <br>
* Образование и наука: Часть первая // Ош 3000 / Составитель и редактор Азиз Салиев. – Бишкек: Илим, 2000. – С. 131-138. <br>
* Зарыктырган эмгек: (Осмоналы Сыдык уулунун эмгеги жөнүндө) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 61–67. <br>
* Махмуд Кашгари жана анын “Түркий тилдер сөз жыйнагы” // Ала-Тоо. – 1988. – № 4. – Б. 112-125. <br>
* Көтөрүлүш улуттукпу, элдикпи? // Кыргызстан маданияты. – 1991. – 2-май. <br>
* Кытайлык кыргыз тарыхчысынын чыгармачылыгы: (Анвар Байтурдун "Кыргыз тарыхы лексийаларына" жандырмак) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. – Бишкек: Кыргызстан, 1991. – 1-китеп. – Б. 294–305. <br>
* Чоротегин Т.К. Кыскача түшүндүрмө сөздүк // ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. – Б. 146–148. <br>
* Чороев Т.К., Урстанбеков Б.У. Основные этапы распространения ислама в Киргизстане в VII-ХIV вв. // Вопросы истории материальной и духовной культуры Киргизстана: Сб. науч. ст. / Отв.ред. А.А. Асанканов. – Фрунзе: КирГУ, 1987. – С. 28-44. <br>
* Чоротегин Т.К. Очерки истории кыргызов и Кыргызстана: (С древнейших времен до конца XVIII века) // Кыргызы: 14-ти томник. 11-й том. Источники, история, этнография, культура, фольклор / Составители: Кенеш Жусупов, Каныбек Иманалиев; редакторы Темир Асанов, Рыскул Жолдошов. – Бишкек: Бийиктик, 2011. – ISBN 978-9967-13-792-9. – С. 157-195. <br>
* Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Киргизская Советская Социалистическая Республика // Ежегодник БСЭ. 1990. – Москва: Сов. Энцикл., 1990. – Вып 34. – С. 124-128. <br>
* Об изучении наследия Юсуфа Баласагуни и Махмуда Кашгари (ХI век) // Сб. статей и методич. рекомендаций по истории Киргизской ССР для учителей общеобразовательных школ и проф.-техн. училищ. – Фрунзе. – 1990. – Ч.1. – С. 1-7. <br>
* О некотоpых споpных названиях Баласагуна X–XII вв. // Ономастика Узбекистана: Матеpиалы научно-теоpетич. конфеpенции, посвященной 70-летию Великой Октябpьской социалистической pеволюции (Гулистан, 27–29 мая 1987 г.). – Ташкент: Ўкитувчи, 1987. – С. 43–44. <br>
* Проблема далеко не частная: О реформе алфавита и об открытии востфака в КГУ // Советская Киргизия. – 1988. – 8-сентября. <br>
* О роли ассоциации молодых историков в пропаганде исторических знаний среди студентов // Роль учебного науч.-производст. комплекса (УНКП) “Педвуз – школа” в подготовке будущего учителя: (Тез. докл. Респ.науч.-метод. конф., 19-20 апр. 1990 г.) – Фрунзе: КЖПИ, 1990. – Часть1. – С.28-30. <br>
* Фрунзеби? Бишкекпи? Жаш тарыхчылар аныкташат // Ленинчил жаш. – 1990. – 30-июнь. <br>
* Шаакерим жана анын мурасы // Кыргызстан маданияты. – 1990. – 20-декабрь. <br>
* Топонимические данные Махмуда Кашгари (XI в.) и миграция тюрков раннего средневековья // Проблемы истории и культуры народов Средней Азии и стран Зарубежного Востока. – Ташкент: Фан, 1991. – С.107-144. <br>
* “Та’рих” Мубарак-шаха Мерверруди как источник по истории тюркских народов Средней и Центральной Азии // Гуманитарные науки в Сибири. – Серия филол. – Новосибирск, 1994. – №4. – С. 75-77. <br>
* Чэкайэмо на вас Бишкеку! // Нуска. – 1995. – № 3. – Октябрь. – Б. 3. <br>
* Этнические ситуации в тюркских регионах Центральной Азии середины IX – начала XIII вв. по арабоязычным и персоязычным источникам IX–XIII вв. – Спец. 07.00.03. – Всеобщая история. – Автореф. дисс. ... канд. ист. наук. – Ташкент, 1988. – 19 с. (Институт востоковедения АН Узбекистана). <br>
* Этноним "кыpгыз" по данным Махмуда Кашгаpи // Вопpосы этнической истоpии киpгизского наpода / Отв. ред. О.К.Караев, И.Б.Молдобаев. – Фрунзе: Илим, 1989. – С. 113-121. <br>
* Чоротегин Т. Элеттен Евразияга жол: Түркиядагы туңгуч кыргыз профессору [[Гүлзура Жумакунова|Гүлзура Жумакун кызы]] // Tanrı Dağlarının Anadolu’daki İlk Profesör Kızı Gülzura Cumakunova / Editörler Abdrasul İsakov, Güldana Murzakulova Editör Yardımcıları Aysel Baytok, Nazgül Kadyrova. Ankara, Bengü, 2018. – 1.Baskı. – 274 s. – ISBN 978-605-9148-82-5. – Bengü Yayınları: 186. Kırgız Edebiyatı: 19. – Б. 59–70. <br>
* Чоротегин Т.К., Садырова З.Т. Караханидский поэт и мыслитель Жусуп Баласагын и его эпоха // Turkic Studies Journal. 2025. № 1. – С. 108–129. DOI: http://doi.org/10.32523/2664-5157-2025-1-108-12 -- URL: https://tsj.enu.kz/index.php/new/article/view/587/235 <br>
'''Латын арибинде (ар кыл тилдерде)''' <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tynchtykbek. Kyrgyzstan as the Centre of the Nomad World: Tourism and the World Nomad Games, In: Journal of Intercultural Dialogue. Ulaanbaatar: International Institute for the Study of Nomadic Civilizations under the auspices of UNESCO, 2024. – Vol. II. – Pp. 92–106. <br>
* Tchoroev (Chorotegin), Tyntchtykbek. Historiography of Post-Soviet Kyrgyzstan, in: International Journal for Middle East Studies, 2002, Vol. 34, p. 351-374 (USA); (2002 Cambridge Un-ty Press 0020-7438/02 ) <br>
* The Kyrgyz Republic, in: The Turks (English language edition) / Edited by Hasan Celal Güzel, C. Cem Oguz, and Osman Karatay Published by Yeni Tu"rkiye Research & Publishing Center. Ankara, 2002. Hard cover, 6 volumes, 6000 pages, ISBN 975-6782-55-2. (this chapter is in the 6th vol.). http://www.unesco.org/culture/asia/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512051520/http://www.unesco.org/culture/asia/ |date=2017-05-12 }} <br>
* ‘The Kyrgyz’; in: The History of Civilisations of Central Asia, Vol. 5, Development in contrast: from the sixteenth to the mid-nineteenth century /Editors: Ch. Adle and Irfan Habib. Co-editor: Karl M. Baipakov. – UNESCO Publishing. Multiple History Series. Paris. 2003. – Chapter 4, p. 109 – 125. (ISBN 92-3-103876-1) URL: http://unesdoc.unesco.org/images/0013/001302/130205e.pdf <br>
* Chorotegin T. A New Book On Törökul Aitmatov, His Life Journey And His Era: Tarïxtïn Aktay Baraktarï [The Blank Pages Of History]: By Roza Törökulovna Aitmatova. Edited By T. Shaydullaeva And N. Jeenalieva. – Bishkek: Uchkun, 2013. 216 Pages. (In Kyrgyz). // Journal of Central and Inner Asian Dialogue. Volume 2, Issue No. 1, Winter 2015. - Print ISSN: 2330-6602. Online ISSN: 2330-6610. – Pp. 78-82. URL: https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170202094704/https://static1.squarespace.com/static/540e7144e4b0d68e9de1c47c/t/56aec1bac2ea51bdbdb5059b/1454293435349/JCIAD+WINTER+2015+BR020101.pdf |date=2017-02-02 }} <br>
* Kirgizistan’da Milli Bagimsizlik Icin Mucadele Tarihinden: (1916-1991) // Turk Yurdu, Eylul, No 85, Ankara, 1994. – S. 30-32. <br>
* Mahmud Kaşgarinin "Divanının" orto kılımadarda cana cañı doordo maalım boluşu tuuraluu // Dil Dergisi. – Ankara. – 1995. – No 27. – S. 33-37. – (TÖMER). <br>
* Kaşgarlı Mahmut // İpekyolu. – İstanbul. – 1995. – Eylül. – Sayı 21. – S. 62-64. <br>
* Kaşgarlı Mahmut’un Divan’ı ve Manas Destanında Dogu Turklerinin Savaşları // Bozkırdan Bagımsızlıga Manas / Hazırlayan Prof. E. Gursoy-Naskalı. – Ankara: Turk Dil Kurumu, 1995. – S. 160-164. <br>
* Neue Curricula und Lehrbücher zur Geschichte Kyrgyzstans // Berliner Osteuropa Info: Informationsdienst des Osteuropa-Instituts der Freien Universität Berlin. – Berlin, 1997. – Nr. 9 / Juli. – S. 23. <br>
* Çorotegin Tınçtıkbek. Kırgız Devletinin Oluşumu: Eski Çağ Ve Erken Orta Çağ // I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Kırgız Türk İlişkileri Sempozyumu Bildirileri (3–5 Mayıs 2013 Bursa) / Kitabı yayına hazırlayan ve editçrü Prof. Dr. Gülzura Cumakunova. – Bursa, Bilnet Matbaacılık ve Ambalaj San. A.Ş., 2017. – T.C. Uludağ Üniversitesi Yayınları. – 1. Baskı. –– XXII+428 s. – ISBN 978-975-6149-83-6. – S. 61–76. <br>
* Çorotegin, Tınçtıkbek. Kırgızlar // Yeni Türkiye Dergisi. Ankara: YTSAM, 2023. – Ocak – Şubat 2023. Yıl 29. No. 129. ISSN 1300-4174. S. 37–48. <br>
* Chorotegin (Tchoroev), Tyntchtykbek. Migration Processes in Central Asia From the Middle of the Eighth to Early Tenth Century and Their Consequences // Heritage and Identity in the Turkic World: Contemporary Scholarship in Memory of Ilse Laude-Cirtautas (1926–2019) / Edited by: Alva Robinson, Kağan Arık, Elmira Köchümkulova and Jonathan North Washington. – Berlin: De Gruyter, 2023. – pp. 45–62. – Volume 33 in the series Studien zur Sprache, Geschichte und Kultur der Turkvölker. – https://doi.org/10.1515/9783110720228. – eBook Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110720228. Hardcover Published: October 24, 2023. ISBN: 9783110719925. <br>
== Котормочулук иш-аракети ==
* [[Хатто Артур Томас|Хатто, Артур Томас]]. Чокон Валиханов өз катчысына жаздырган “Көкөтөйдүн ашы”: Арап жазмасындагы кыргызча кол жазманын фото көчүрмөсүнөн А.Т.Хаттонун англис тилине котормосу жана түшүндүрмөлөрү / Англисчеден кыргыз тилине которгон жана илимий талдаган – т.и.д., КУУнун профессору Тынчтыкбек Кадырмамбет уулу Чоротегин; жооптуу редактор – профессор [[Кайыпов Сулайман|Сулайман Турду уулу Кайыпов]]. – Бишкек: MaxPrint, 2026. – viii+xviii+ 668 б., сүрөт. [Манас жана Хатто] <br>
* [[Карл Райхл|Райхл, Карл]]. Түрк эпостору: салттуу түрү, поэзиялык түзүлүшү / Англисче жана орусча чыгарылыштардан кыргыз тилине которгондор: Тынчтыкбек Чоротегин жана Чолпон Субакожоева; жооптуу редактор – КУУнун профессору Курманбек Абакиров; “Бет ачар сөз” жазган – Карганбек Самаков. – Бишкек: Maxprint, 2026. – 424 б., сүрөт. [Манас жана Райхл] <br>
* Кеннеди Жон Фицжералд. Каармандык өрнөктөрү / Англис тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Б.: Аркус, 2020. – 288 бет. –– ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). –– ISBN 978-9967-9213-4-4. <br>
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян. / Англ. котор. Т. Чоротегин; "Роза Отунбаеванын демилгеси" эл аралык коомдук фонду. – Б.: Аркус бас., 2016. – 240 б., сүрөт. – ("Өмүрү өрнөк инсандар" түрмөгү). ISBN 978–9967–27–953–7. (M. K. Gandhi. An Autobiography or The Story of My Experiments with Truth. – Translation from English into Kyrgyz by T. Chorotegin.) – Китептик (вертикалдык) вариант.
* Ганди, Мохандас Карамчанд. Өз өмүр таржымакалым же Чындыкка умтулуу жаатындагы тажрыйбаларым тууралуу баян / Англисчеден которгон Тынчтыкбек Чоротегин; котормонун ред. Т.Абдиев; адабий ред. Ж.Жапиев. – Бишкек: Аркус басмасы, 2016. – 168 бет, сүрөт. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. ISBN 978–9967–27–953-7. (2000 нуска). – Альбомдук (горизонталдык) вариант.
* Маомао. Менин атам Дэн Сяопин “маданий ыңкылап” жылдарында / Которгондор Абибилла Пазылов, Тынчтыкбек Чоротегин, Эсенбай Нурушев. – Бишкек, 2015 – 592 б., сүрөт. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” ЭКФ. – “Өмүрү өрнөк инсандар” түрмөгү. - ISBN - 978-9967-27-745-8. – (Маомао. Мой отец Дэн Сяопин в годы "культурной революции"). – Мындагы 182-391-беттердеги текстти Т.Чоротегин орус тилинен кыргызчага которду.<br>
* Хайек Ф.А. Жазмыштуу текебердүүлүк: Социализмдин каталары / Англис тилинен кыргызчага которгон Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 268 бет. – (Hayek F.A. The Fatal Conceit: The Errors of Socialism. The Kyrgyz translation by T.Chorotegin.) - ISBN 9967-11-025-2. <br>
* Лү Хоубин. Идеологиялык өнүгүү. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 6-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 160 б. – ISBN 978-9967-9275-8-2. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 6. Ideological Development, by Liu Houbin; Translated by Dan Xianmei. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Чен Юй, Пу Пиң. Дипломатия жана эл аралык мамилелер. Кытайдагы мамлекеттик башкаруу: 10-том / Англис тилинен которгон Т. Чоротегин. –– Бишкек: Aркус, 2020. –– 216 б. – ISBN 978-9967-9275-7-5. – China Renmin University Press. (Original: The Governance of China: Volume 10. Diplomacy and Foreign Relations, by Chen Yue and Pu Ping; Translated by Niu Yunping. 2018 Cengage Learning Asia Ltd.) <br>
* Кашгари Махмуд ибн Хусейин. Түркий тилдер сөз жыйнагы / Араб тилинен кыргызчалаган Т.Чороев (Чоротегин) // Байыркы орток түрк адабияты: Байыркы доор жана орто кылымдар мезгили: Хрестоматия / Түзгөн Ж.Шериев. – Бишкек: Шам, 1996. – 85-101-беттер. <br>
* Макнейл Уильям Г. Батыштын башаты. Адамзат өтмүшүнө кылчаюу. 3 китептен турган басылма. / Которгондор Т.Чоротегин, [[[[Койчиев, Арслан Капай уулу|А.Койчиев]]]], Т.Абдиев. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 2002. – 1-китеп. – 388 бет. – ISBN 9967-11-133-X. – 2-китеп. – 388 бет. - ISBN 9967-11-134-8. (William H. McNeill. The Rise of the West: A History of the Human Community: With a retrospective essay.) <br>
* Бутанаев В.Я. “Кыргыз” дареги Саян-Алтай элдеринде (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987. – № 1. – 1 январь. <br>
* Худяков Ю.С. Енисей кыргыздары жана илим (Котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1987.- 16 – июль. <br>
* Жусуп Мамай. Семетей: (Үзүндү) / (Араб графикасынан оодарма) // Нарын правдасы. – 1988. – 13-январь. <br>
* Жамал Карши. Мулкахат ас-сурах (Алгы сөз жана кыргызча котормо) // Кыргызстан маданияты. – 1989. – 4-май. <br>
* Айрым Чыгыш (мусулман) даректеринен үзүндүлөр // Урстанбеков Б.У., Чороев Т.К. Кыргыз тарыхы: Кыскача энциклопедиялык сөздүк. – Фрунзе, 1990. – Б. 275-283. <br>
* Красновский, Бранислав. Интергелпо (Interhelpo) / Словак тилинен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин; кыргызча чыгарылыштын жооптуу ред. Т.К.Чоротегин, Т.Т.Сырдыбаев. – Бишкек: "Турар", 2025. – 160 бет, сүрөт. <br>
== Т.Чоротегин редакциялаган эмгектер ==
* Talas Savaşı ve Tarihi Önemi / Editörler Fahri Solak, Mairam Baigonusheva, Tynchtykbek Chorotegin , Moimol Cusupova. – İstanbul, 2022. – 406 s. – Türk Dünyası Belediyeler Birliği (TDBB) Yayınları No: 34. – https://www.tdbb.org.tr/tdbb/wp-content/uploads/2022/05/TALAS-SAVASI-k.pdf{{Жеткиликсиз шилтеме|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* [[Акунов, Аалыбек]]. Кыргызстан эгемендик доорунда (1991–2021) / Жооптуу ред. проф. Т.К.Чоротегин. – 2-бас, тол. ж-а оңд. – Бишкек, “Калем” басмасы, 2021. – 1040 бет, жадыбал., сүрөт., карталар. – ISBN 978-9967-9308-7-2. <br>
* ал-Мактум, Мохаммед ибн Рашид. Ой учкундары / Англис тилинен которгон Касым Машакбай уулу Рахманкулов; жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Аркус, 2021. – 152 б. – ISBN 978-9967-485-17-4. – “Роза Отунбаеванын демилгеси” эл аралык коомдук фонду. <br>
* [[Төлөбек Абдырахманов|Абдырахманов, Төлөбек]]; Абдалиева, Гүлзада. Эркиндик, теңдик, эгемендүүлүк күрөштөрү жана Үркүндөр: Биринчи китеп / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: ЖИ “Сарыбаев Т.Т.” басмаканасы, 2016. – 364 б., сүрөт. – ISBN 978-9967-04-759-4. – И.Арабаев атындагы КМУ).<br>
* Жаркын элеси өчпөйт: Тарыхчы жана педагог [[Мурзабеков, Таавалды Мукайыл уулу|Таавалды Мурзабековдун]](1948––1991) 70 жылдыгына: (Макалалар топтому) / Жооптуу редакторТ.К.Чоротегин. –– Бишкек: “Турар” басмасы, 2019. –– 300+xvi б., сүрөт. –– КР Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. –– Жусуп Баласагын атындагы КУУ. –– И.Арабаев атындагы КМУ. –– КРУИАсынын Тарых, археология жана этнология институту. – “Тарых жана мурас”түрмөгү. -- ISBN 978-9967-15-959-4. <br>
* Арноо. Arnoo. ارنوو :Көрүнүктүү кыргыз таануучу, профессор Юлий Сергеевич Худяковдун 70 жылдыгына арналган илимий жыйнак / Редколлегия: К.С.Молдокасымов (төрага); жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: "Турар" басмасы, 2017. – 188 бет, сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. [Rus: Посвящение (Арноо): Научный сборник, посвященный 70-летнему юбилею видного кыргызоведа, профессора Юлия Сергеевича Худякова / Редколлегия: [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К.С.Молдокасымов]] (председатель), и др.; отв. ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Изд-во "Турар", 2017. – 188 с., илл. – Общ. Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – МОО "Кыргыз Тарых Коому". – Серия “История и наследие”.] [En: The Dedication (Arnoo): A Festshrift devoted to the 70th anniversary of Professor Yuliy Khudiakov, the prominent expert on the Kyrgyz study / Editorial Board: Kyias Moldokasymov, (Chairman), etc.; Edited by Prof. Tynchtykbek Chorotegin. – Bishkek: The Turar Printing House, 2017. – 188 p., ill. – The "Muras" Public Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The Kyrgyz History Society international public accosiation. – The History and Heritage Series. – ISBN 978-9967-15-703-3.] <br>
* Рысмендеева Н.К. Кыргыз элинин чүкө оюндары (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Б.: МакПринт, 2016. – 176 б.
* Үркүн – 100: Кылымдар унуткус кыргын: Макалалар, блогдор, маектер, эскерүүлөр / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, В.Жуматаева, Б.Сарыгулова, З.Бактыбаев. – Бишкек: Турар, 2017. – 408 б.+48 б. сүрөт. – ISBN 978-9967-15-689-0. – [[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысы]]. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич]]. Военное дело кыргызов Центральной Азии (IХ – XVIII вв.) / Под. ред. проф. Т.К.Чоротегина. – Бишкек: “Турар”, 2017.. – 280 стр., илл., карты. – Фонд “Мурас”. – Серия “История и наследие”. ISBN 978-9967-15-702-6. <br>
* Жекшеев, Жыпар. Атуулдук ар-намыс ойгонгондо: Макалалар, эскерүүлөр / Түзгөн Венера Сагындык кызы; жооптуу ред. проф. Т.Чоротегин. – Бишкек: Турар, 2021. – 588 б., 0,25 б.т. тиркеме, түстүү сүрөт. -- "Тарых жана мурас" түрмөгү. -- ISBN 978-9967-35-031-1. <br>
* 1916-2016: Улуттук боштондук көтөрүлүштүн жана Улуу Үркүндүн өчпөс тарыхы: Борбордук Азиядагы жана Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары: 2016-жылдын 21-октябры. Бишкек шаары / Жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 416 + iv бет, сүрөт, карта. –– “Тарых жана маданият жылын” даярдоо жана өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – КР УИАсы. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Кыргыз Респ. Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-967-12-616-9. <br>
* Улуттук боштондук көтөрүлүшкө жана Улуу Үркүнгө 100 жыл: Кыргызстандагы 1916-жылкы улуттук-боштондук көтөрүлүштүн 100 жылдык мааракесине арналган илимий-методологиялык жалпылама / Редколлегия: Т.К.Чоротегин (төрага), Т.А.Абдырахманов, ж.б.; жооптуу редакторлор Т.Чоротегин, К.Молдокасымов, М.Иманкулов. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 144 бет, сүрөт, карта. –– КР Билим берүү жана илим министрлиги. – КР Билим берүү академиясы. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-04-748-5. <br>
* Доор жаңырткан элдик ыңкылаптар: 2005-жылдын 24мартында жана 2010-жылдын 7-апрелинде Кыргызстанда жүзөгө ашкан элдик ыңкылаптардын мааракелерине арналган жыйнак / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), З. Ж. Эргешов, ж.б. – Экинчи, толукталган басылыш. – Бишкек: КРПжӨ ИБнын алдындагы “Типография” мамл. ишк., 2015. – 302 + XVI б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. - ISBN 978-9967-12-475-2. <br>
* Жусуп Мамай жана кыргыз элинин манасчылык салты: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын (1918-2014) элесине арналган Үчүнчү эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жалал-Абат мамлекеттик университети. 22-24.05.2016. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2016. – 396+iv б., сүрөт. – “Тарых жана маданият жылын” өткөрүү боюнча Мамлекеттик дирекция. – Жалал-Абат мамлекеттик университети. – Жалал-Абат Экономика жана ишкердик университети. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. ISBN 978-9967-12-567-4. <br>
* Жусуп Мамай (1918-2014): Дастанда калган өмүр: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасы тууралуу илимий баяндамалардын ж-а макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б.; “Мурас” фонду. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 232+iv б., сүрөт. – – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN – 978-9967-12-486-8. <br>
* [[Жусуп Мамай]]: Заманыбыздын залкар манасчысы: Кытайлык залкар кыргыз манасчысы Жусуп Мамайдын чыгармачылыгына арналган илимий баяндамалардын жана макалалардын топтому / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), А. Эркебаев, ж.б. – Б.: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 514 б., сүрөт. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү.]. – ISBN 978-9967-12-394-6. <br>
* Жусуп Мамай жана түрк калктарынын эпостору: Кыргыз Республикасынын Баатыры, манасчы Жусуп Мамайдын чыгармачыл мурасына арналган IV эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйын. Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз улуттук университети. Бишкек шаары, 14.04.2017. Баяндамалар жана макалалар жыйнагы / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2017. – 470+ii б., сүрөт. – Жусуп Баласагын атындагы КУУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – Шинжаң “Манас” изилдөө борбору. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-32-227-1. <br>
* Искак Асан уулу Полот хан: Азаттык жана мамлекеттүүлүк: 2015-жылдын 17-апрелинде Баткен мамлекеттик университетинин Кызыл-Кыя гуманитардык-педагогикалык институтунда өтө турган жумурияттык илимий-тажрыйбалык жыйындын баяндамалары жана башка макалалар / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), Э. Сариева, ж. б.; илимий редакторлор профессор [[Кененсариев, Ташманбет|Т. Кененсариев]] жана доцент [[Молдокасымов, Кыяс Сатар уулу|К. С. Молдокасымов]]. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 296 + ii б., сүрөт. - “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – ISBN - 978-9967-12-477-6. <br>
* Кыргыздын туңгуч чыгыш таануучусу, профессор Өмүркул Караевге (1930-2002) 85 жыл: (Макалалар топтому) / Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+iv б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN – 978-9967-12-514-8. <br>
* Эсеналиева, Гүлжамал Өмүракуновна. Өмүркул Караев – кыргыз элинин жана түрктөрдүн тарыхынын чыгаан изилдөөчүсү: (Профессор Өмүркул Караевдин (1930-2002) 85 жылдыгына карата) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Оңдолуп, кошумчаланган монография. - Бишкек: MaxPrint басмасы, 2015. – 186+ii б., сүрөт. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-515-5. <br>
* "Кыргызстан" Демократиялык Кыймылы: Эгемендик менен демократия үчүн күрөштүн башаты: Кыргызстандагы демократиялык кыймылдын карлыгачы – КДКнын 25 жылдыгына арналган макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), академик А. Эркебаев, ж.б. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 166 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-487-5. <br>
* Кыргызстан жана Борбордук Азия – баарлашуунун мейкиндиги: Этностор аралык мамилелерди бекемдөөнүн өтмүшү, учуру жана келечеги: Кыргыз Республикасынын УИАсынын мүчө кабарчысы, тарых илимдеринин доктору, профессор Абылабек Асанкановдун 60 жылдыгына арналган Кыргызстандын этнологдору менен антропологдорунун II Конгрессинин (Бишкек шаары, 2015-жылдын 4-апрели) баяндамалары жана илимий макалалар жыйнагы / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), С.К.Алымкулова, ж.б.; жооптуу редактор А.Р.Бикбулатова, илимий редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмасы, 2015. – 488 б., сүрөт. – “Мурас” фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-474-5.<br>
* Кыргыз каганаты түрк элдеринин орто кылымдардагы мамлекеттүүлүгүнүн жана маданиятынын алкагында: Борбордук Азиядагы Улуу Кыргыз каганатынын түзүлгөндүгүнүн 1170 жылдыгына арналган II эл аралык илимий жыйындагы баяндамалардын жыйнагы: 2013-жылдын 15-16-ноябры, Бишкек ш. / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), ж.б.; Жооптуу редактор: Т. К. Чоротегин. – Бишкек: “Maxprint” басмаканасы, 2014. – 494 б. – “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN – 978-9967-12-424-0.
* Кара уулу Ө. Көөнө түрктөр тарыхы: (Студенттер үчүн дарстар) /Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Учкун, 1994. – 64.б. <br>
* [[Худяков, Юлий Сергеевич|Худяков Ю.С.]] Кыргызы на просторах Азии Отв. ред. Т.К.Чоротегин. – 2-е, исправленное изд. – Бишкек, 1995. – 232 с., илл., карты. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Каратаев Олжобай]]. Кыргыздардын этномаданий байланыштарынын тарыхынан. – Бишкек: “Бийиктик” басмасы, 2003. – 262 бет. – ISBN 9967-21-512-7. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Национально-территориальное размежевание в Ферганской долине (1924-1927 гг.) / Отв.ред. Т.К.Чороев (Чоротегин). – Бишкек: Учкун, 2001. – 120 с. <br>
* [[Койчиев, Арслан Капай уулу|Койчиев Арслан]]. Осмонаалы Сыдык уулу жана анын “Тарыхтары” / Ред.: А.Мокеев, Т.К.Чоpоев. – Бишкек, 1992. – 46 б. <br>
* [[Кылычев, Акылбек Мукаевич]]. XIV-XV кылымдардагы Теңир-Тоо жана ага чектеш аймактардын тарыхы (Шараф ад-Дин Али Йездинин “Зафар-наме” асарынын маалыматтары боюнча) / Илимий редакторлору профессор Т.К.Чороев (Чоротегин), профессор Д.Ю.Юсупова, доцент Э.М.Кылычев. – Бишкек: “Либертос”, 2004. – 216 бет. - ISBN 9967-22-190-9. <br>
* [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Кожобеков, Муратбек Чалакеевич]]. Кыргыз каганатынын тарыхы / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун "Университет" басмаканасы, 2013. – 188 б., карта, сүрөттөр. – “Тарых жана мурас” түрмөгү [Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын иликтөө боюнча “Мурас” кору; “Кыргыз Тарых Коому” ЭКБ.] – ISBN 978-9967-02-942-2.
* Кыргызстандын эң байыркы мезгилдерден XIX кылымдын соңуна чейинки тарыхы: Ү.Чотонов ж.б. авторлор коллективи; Которгон С.Олжобаев, Ө.Караев; Илимий ред. Ө.Караев, Т.Чоротегин. – Бишкек, 1998. – 344 б. <br>
* Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – ISBN 9967-11-083-X. <ref>Кожоналиев С.К. Обычное право кыргызов / Научный редактор Т.К.Чоротегин. (Вступит. статья Т.К.Чоротегина). – Бишкек, 2000. – 332 с. – URL: <nowiki>https://st-1.akipress.org/st_bilimlib/9/4c64c489b02923d5f21699d5c5fe20a8a0949b46.pdf</nowiki> </ref> <br>
* Азамат Алтай (1920-2006): Азаттык менен демократиянын жарчысы: ([[Азамат Алтай|Азамат Алтайдын]] 90 жылдыгына арналган жыйнак) / Башкы редактору, кириш сөзүнүн автору Т.К.Чоротегин. Эскерүүлөрдүн редакторлору: В.Сагындык кызы Жуматаева, С.Жумагулов, К.Чекиров, Т.Чоротегин. Рецензент А.Капай уулу Койчиев. – Бишкек: Интерполиграф, 2010. – 320 бет, сүрөттөр. - ISBN 978-9967-26-039-9. <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович]]. Кыргыздардын теги, таралуу ареалы, этностук-маданий алакалары / Жооптуу редакторлор Тынчтыкбек Чоротегин, Памирбек Казыбаев. – Бишкек, 2013. - 290 б., сүрөттөр. – ISBN 978-9967-27-070-1. – (Кыргыз-Түрк "Манас" университетинин басылмалары. № 174. Окуу китептер тизмеси. № 47.) <br>
* [[Өмүрбеков, Токторбек|Өмүрбеков Т.Н.]] Эл башылар, эрендер жана эл тарыхы: (Тарыхий очерктер). – Бишкек: Макспринт, 2014. – 228 бет. – "Тарых жана мурас" түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-386-1. Жооптуу редактор Т.К.Чоротегин. <br>
* [[Ботояров, Камбаралы|Ботояров Камбаралы]].[http://bizdin.kg/elib/kitepter/pdf/koonorgus_muras_botoyarov.pdf Көөнөргүс мурас / Жооптуу ред. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Айбек, 1996. ISBN 5-8355-0893-Х]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* Менин сүрөттүү сөздүгүм: Англисче-кыргызча / Түзгөн Шейла Пембертон; Кыргызчалаган Таалай Абдиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан – Сорос” фонду, 1997. – 72 б., сүрөт. <br>
* Рысмендеева, Назгүл. Кыргыз элинин чүкө оюндары: (Этнографиялык иликтөө) / Илимий ред. Т.К.Чоротегин. Бишкек: Кыргыз жер, 2016. – 176 б., сүрөт. – "Мурас" фонду. – "Кыргыз Тарых Коому" ЭКБсы. – ISBN 978-9967-12-532-2.
* Менин биринчи англисче-кыргызча сөздүгүм / Түзгөн Эвелин Гоулдсмит; Кыргызчалаган М.Асаналиев; Редактору Т.К.Чоротегин. – Бишкек: “Кыргызстан-Сорос” фонду, 1998. – 164 б.; сүрөт. <br>
* Энесай Кыргыз каганатынын тарыхын изилдеген илимпоз [[Кожобеков, Муратбек Чалаке уулу|Муратбек Кожобековдун]] 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз каганаты тарыхы жана кыргыз таануу маселелери” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КМУ, Бишкек, 23.11.2018) / Илимий редакторлор Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: MaxPrint басмасы, 2018. – 378+ii б., сүрөт. – И.Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Мурас” фонду. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. – ISBN 978-9967-12-767-8. (Материалы международной научно-практической конференции, посвященной 60летнему юбилею ученого Муратбека Кожобекова, исследующего историю Кыргызского каганата на Енисее: (КГУ, Бишкек, 23 ноября 2018 г.) / Науч. ред. Т.К.Чоротегин, О.К.Каратаев. – Бишкек: Изд-во MaxPrint, 2018. – 378+iiс., илл. – Кыргыз. гос. ун-т им. И.Арабаева. – Международное общественное объединение "КыргызТарых Коому". – Фонд “Мурас” при Аппарате Президента Кыргызской Республики. – Серия “История и наследие”. The Proceedings of the international scientific conference devoted to the 60th anniversary of Dr. Muratbek Kojobekov, the scholar who studies the history of the Kyrgyz Khaganate in the Yenissei basin: (KSU, Bishkek, 23 November 2018) / Edited by T. Chorotegin, O.K.Karatayev. – Bishkek: MaxPrint Printing House, 2018. – 378+ii p., ill. – The Kyrgyz State University named after I.Arabayev. – The Kyrgyz History Society International Public Association. – The Muras Foundation under the Office of the President of the Kyrgyz Republic. – The History and Heritage Series. ) <br>
* Акунов, Аалыбек, Темирбекова Асель. Кыргызстан в эпоху независимости (1991–2022): Книга I: Формирование новой политической системы: синдром авторитаризма./ Отв. ред. проф. Т.К.Чоротегин, – Бишкек: ИД “Калем”, 2023. – 534 стр, табл., фотографии, карты. – ISBN 978–9967–9–9. <br>
== Ал жана анын жашаган доору тууралуу адабият ==
* Тарыхчы жана публицист Тынчтыкбек Чоротегиндин (Чороевдин) 60 жылдык мааракесине арналган “Кыргыз таануу маселелери: Байыркы доордон азыркы мезгилге чейин” аттуу эл аралык илимий-тажрыйбалык жыйындын материалдары (КУУ, Бишкек, 04.10.2019) / Илимий редактор К.С.Молдокасымов. – Бишкек: Турар басмасы, 2019. – 552+iv б., сүрөт. –– Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу “Мурас” фонду. –– Кыргыз Республикасынын УИАсынын Б.Жамгырчинов атындагы Тарых, археология жана этнография институту. –– Ж. Баласагын атындагы КУУ. – И. Арабаев атындагы КМУ. – “Кыргыз Тарых Коому” эл аралык коомдук бирикмеси. – “Тарых жана мурас” түрмөгү. - ISBN 978-9967-15-949-5. <br>
* Айтматов академиясынын академиктери / Жыйнакты түзгөн Дилдебек Андашев; Жооптуу редактору Четин Жумагулов. Китепти каржылаган Темирбек Асанбеков. – Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 2011. – 104 бет, сүрөттөр. – (Мында: 96-бетте). – ISBN 978-9967-14-087-5. <br>
* Асанов У.А., Джуманазарова А.З., Чоротегин Т.К. Кыргызская наука в лицах. – Бишкек: Главная редакция Кыргызской энциклопедии, 2002. = Стр. 499. (Asanov U.A., Jumanazarova A.Z., Chorotegin T. Kyrgyzskaya nauka v litsakh (The Kyrgyz Science In Faces). – Bishkek, Main Editorial Board of the Kyrgyz Encyclopedy, 2002. P. 499.) – ISBN 5-89750-142-4.
* Кыргыз тарыхы: Энциклопедия / Жооптуу редактор А.Асанканов. – Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2003. – 464 б.: сүрөт. – ISBN 5-89750-150-5. – (Мында: 421-бетте).
* Gundula Salk. Die Sanjira Des Togolok Moldo (1860–1942). Wiesbaden. Harrassowitz Verlag. 2009. – S. 2-3. – ISBN 978-3-447-06161-2 <br>
* [[Каратаев, Олжобай Кубатбекович|Karatayev, Olcobay]]; Yılmaz, Mehmet Serhat; Yakuboğlu, Cevdet. “Dîvânu Lugâti't-Türk” Adlı Eserin Tamamlanmasının 940. Yıldönümü: Şarkiyatçı, Tarihçi, Antropolog Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin’in Araştırmaları (940th Anniversary of the Completion of “Dîvânu Lugâti'tTürk”: Researches of Orientalist, Historian, Anthropologist Prof. Dr. Tınçtıkbek K. Çorotegin) // Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi. – Kastamonu Üniversitesi, 2017. – Volume 1 (2). pp. 89 – 99. – ISSN 2564-6583. <br>
* Садыкова, Шарифа. Сыдыков Осмоналы: (Туулган күнүнүн 130 жылдыгына карата). – Бишкек, 2008. – 84 бет. (Мында: 12-13-бетте). - ISBN 978-9967-24-873-1. <br>
* Мамбеталиев, Сулайман. Баян: Тарыхый-адабий жыйнак / Жыйнакты түзгөн жана баш редактору Гүлмира Мамбеталиева. Китепти каржылаган Аскар Мааткабыл уулу Салымбеков. – Бишкек, 2008. – 282 бет, сүрөттөр. – (Мында: Б. 135.) – ISBN 978-9967-25-256-1. <br>
* Kirgistan. Historia – społeczeństwo – polityka / Tadeusz Bodio (red.), Aalybek Akunov et. – Warszawa, 2004. Dom Wydawniczy ELIPSA. – 896 s., faks., mapy, rys., tab. Uniwersytet Warszawski. Instytut Nauk Politycznych.. – Współczesna Azja Centralna; Współczesna Azja Centralna. – ISBN 8371515316 9788371515316. – [Кыргызстан: Тарых, коом, саясат / Проф. Т. Бодио менен проф. А.Акуновдун редакторлугу астында. – Варшава, 2004. – 896 б.] <br>
== Сүрөт баян ==
<gallery>
Midil Jamgyrchinov at the Muras Foundation, Bishkek, Kyrgyzstan. 01 Dec 2014.JPG|Т.Чоротегиндин КМУдагы дипломдук ишинин жетекчиси – Мидил Бегималиевич Жамгырчинов, тарых илимдеринин кандидаты, Жусуп Баласагын атындагы КУУнун доценти. Бештин айынын 1и, 2014-жыл.
Nurgul Dyikanalieva and Almaz Tchoroev at LSE. 17.12.2009.JPG|thumbnail|Нургүл Дыйканалиева менен Алмаз Чороев Лондон Экономика Мектебинде. Улуу Британия. 2009-жылдын 17-декабры.
Nurgul Dyikanalieva in Vienna, Austria. 09.11.2008..JPG|thumbnail|left|Нургүл Дыйканалиева Вена шаарында. Австрия. 2008-жылдын 9-ноябры.
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* http://www.youtube.com/watch?v=Dz-o3uGtIoM Дил маек
* [http://www.azattyk.org/content/kyrgyzstan_public_tv/24552456.html КТРК Байкоочу кеңешинин жаңы курамы шайланды]
* http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120909015803/http://ktrk.kg/kyr/index.php?do=static&page=spisok |date=2012-09-09 }}
* [http://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1654363 Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович]
* http://www.akipress.org/people/news:362/
* http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151027104529/http://www.presskg.com/agym/09/1120_19.htm |date=2015-10-27 }}
* http://www.for.kg/news-182549-ru.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141217152338/http://www.for.kg/news-182549-ru.html |date=2014-12-17 }}
* http://www.bbc.co.uk/kyrgyz/kyrgyzstan/2012/08/120831_choroev.shtml
* http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722141917/http://www.presskg.com/tuusu/09/0428_11.htm |date=2016-07-22 }}
* https://archive.is/20121229014528/newskg.narod.ru/kut/06/0811_8.htm
* http://www.kyrgyzstan.org.tr/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091226050138/http://www.kyrgyzstan.org.tr/ |date=2009-12-26 }}
* https://nagrada.srs.kg/site/person/46035
[[Категория:Кыргыз Тарых Коому]]
[[Категория:Кыргыз тарыхчылары]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:1959-жыл]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:КДК]]
[[Категория:КТРК]]
[[Категория:ПИАК]]
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Этнографтар]]
[[Категория:Булак таануучулар]]
[[Категория:Кыргыз таануучулар]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Кыргыз Улуттук Университети]]
[[Категория:Кытайлык кыргыздар]]
[[Категория:Окумуштуулар]]
[[Категория:Топонимисттер]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:ТҮРКСОЙ]]
mr40qgjrqrsnmqxwjds35qtxtxb8mkf
Мухтар Магауин
0
4739
666246
553664
2026-11-09T05:05:16Z
CommonsDelinker
130
Removing [[:c:File:Mukhtar_Magauin_31_August_2008_Prague.jpg|Mukhtar_Magauin_31_August_2008_Prague.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 1 November 2026.
666246
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу|Ысымы=Мухтар Магауин|Туулган датасы=02.02.1940|Өлгөн датасы=09.01.2025|Сүрөт=|Сүрөттүн баяндамасы=Магауин, 2008-жыл}}
'''Мухтар Магауин''' (02.2.1940 – 09.1.2025) – Казакстандын эл [[Жазуучу|жазуучусу]], орто кылымдардагы казак фольклордук мурасынын жана тарыхынын изилдөөчүсү, публицист. <ref>https://magauin.com/</ref> <br>
== Кыскача өмүрбаян маалыматы ==
Ал 1940-жылы 2-февралда [[Казакстан]]дын [[Семей облусу]]на караштуу Чубар-Тоо ооданында туулган. <br>
1962-жылы Алматыдагы Казак мамлекеттик университетин (азыркы Фараби атындагы [[Казак улуттук университети]]н), 1965-жылы [[аспирантура]]ны аяктаган.
“Казак адабияты” («Қазақ әдебиеті») гезитинин сын бөлүмүн жетектеп турган.
Бир катар повесттерин жарыялаган соң, 1971-жылы туңгуч романы "Көк мунар" жарыкка чыккан.
Совет доорунда жаңыдан таанылып келе жаткан окумуштуу жана жазуучунун орто кылымдардагы [[казак]] поэзиясынын орошон мурасы тууралуу иликтөөлөрү 1973-жылы белгилүү советолог (совет таануучу) Эдуард Олворс (Edward Allworth) мырзанын редактордугу астында чыккан "Советтик Борбордук Азиядагы улут маселеси" аттуу жыйнакта өзгөчө сөзгө алынган, бирок бул китептин калыс баасы советтик цензорлор тарабынан Магауинге "улутчул" жардыгын тагууга өбөлгө болгон.
Жазуучу, ошентип, ачыкка чыкпаган "кара тизмеде" калган, анын сырын аткаминерлер [[Казакстан]] эгемендик алган соң гана ачыкташкан.
1990-1991-жылдары "Сары казак" романын, көп өтпөй "Казак тарыхынын алиппеси" тарыхый баянын (1993), "Кыпчак аруусу" (2004), "Кешик баш - тирүү тулуп икаясы" (2005) сыяктуу романдарын жазды.
2002-жылы анын чыгармалар жыйнагы он үч томдук болуп жарыкка чыккан. <br>
Ушул тапта анын көп томдуу чыгармалар жыйнагынын жаңы чыгарылышы жарык көрдү. <br>
Жазуучу басмаканада, илимдер академиясында эмгектенип, 20 жылдай "Жылдыз" деген журналдын башкы редактору болуп турду. <br>
1997-жылы Магауин Түрк жазуучуларынын жана маданий ишмерлеринин эл аралык сыйлыгына татыган. <br>
Түрк элдеринин алдында сиңирген эмгеги үчүн сыйлыкты ага [[Түркия]]нын ошол кездеги президенти Сулейман Демирел тапшырган. <br>
Жазуучулуктан тышкары ал котормочулук менен алектенип, Конфуцийди, Сомерсет Моэмдин аңгемелерин, Генри Райдер Хаггарддын “Соломон падышасынын кендери” романын казакчага которгон. <br>
Ал көп жылдар [[Чехия]]нын борбору [[Прага шаары]] менен Карловы Вары шаарында жашап турду. Кийин ал АКШга көчтү. <br>
2025-жылы 9-январда саат 19:55те (Казакстандын убакыты боюнча 10-январда таңкы саат 05:55те) ал АКШнын Мэриленд штатында каза болду. <br>
Казакстандын Президенти Касым-Жомарт Токаев М.Магауиндин үй-бүлөсүнө жана жакындарына көңүл айтты. <ref>https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/umer-pisatel-muhtar-magauin-tokaev-vyirazil-soboleznovaniya-559324/</ref> <br>
== Кесиптештеринин баасы ==
Кыргыз эл акыны [[Рыскулов Акбар (Токтомамбетов Акбар)|Акбар Рыскулов]] Мухтар Магауин Борбор Азия элдеринин адабиятында өз аты бар сүрөткер дейт: <br>
- ''Бул киши 18-кылымдагы, 17-кылымдагы кыргыз-казак тарыхындагы эң оор, мүшкүл кезеңдерден, калмак, ойрот, жоңгор хандыгы менен чабыш мезгилдеринен бир топ кызыктуу чыгармалардан берди. Мухтар ага “Казак тарыхынын алиппеси” деген китеп жазып, казак хандыгынын адепки чыңгызийлерден башталган учурларынан бүгүнкү күнгө чейинки, учурга чейинки тарыхты ирээттөөгө аракет көрдү. Мен "Ала-Тоо" журналында иштеп жүргөн кезимде Мухтар ага "Жылдыз" журналын бир топ жетектеди. Бишкекке келип, "Ала-Тоонун" кызматкерлери менен жолугуп, айрым бир юбилейлерге катышып жүргөнү эсимде''. <br>
Мухтар Магауин казак адабиятында, казак гана эмес Орто Азия калктарынын адабиятында, балким, түркий калктардын адабиятында өз аты, өз ысымы бар чоң сүрөткер эле.<br>
Магауиндин чыгармалары казактар менен катар түркмөндөр үчүн да баалуу дейт, түркмөн жазуучусу [[Халлы, Худайберди|Худайберди Халлыев]]: <br>
- ''Мухтар агай кең талаада жашаган элдин турумушун, кулк-мүнөзүн сүрөттөп, элибиздин тарыхын чагылдырып жүрөт. Тарыхыбыздын айрым барактарынан көпкө чейин дээрлик беймаалым болуп келдик. Мисалы, 30-жылдардагы ачарчылык жөнүндө көп айтылчу эмес. Совет өкмөтү элдин мал жандыктарын тартып алуу жарянын баштап, көптөгөн казактар, түркмөндөр кырылган. Биз ошол ачарчылык жөнүндө Мухтар Магауиндин китептеринен билдик. Ага чейин антип жазышчу эмес''. <br>
Жарык көргөн “Жармак” (“Жарты”) романында да автор калк тагдыры жана тарыхы, эгемен Казак мамлекетинин келечеги жөнүндө ой жүгүртөт.
Ал эми калемгердин "Чыңгыз-хан" ("Шыңғыс хан және оның заманы. Деректі тарихи хикая. 1-том. Туған жұрт") романында Ички жана Борбордук Азиянын түрк-монгол калктарынын тарыхынын барактары талданат. 2011-жылы төрт томдук романдын алгачкы тому жарык көрдү. <br>
== Чыгармалары жана жыйнактары ==
* Мағауин, Мұхтар. Шыңғыс хан және оның заманы. Деректі тарихи хикая. 1-том. Тұған жұрт. - Алматы: ЖШС РПБК "Дәуір", 2011. - 608 б. - ISBN 978-601-217-246-1. <br>
* «Жармак (Жарты)»
* «Казак тарыхынын алиппеси»
* «Кобыз күүлөрү»,
* «Кобыз жана найза»
* «Кыпчак аруусу»
* «Шахан-Шер»
* «Казак ордосу» тарыхый китеби.
== Сыйлыктары ==
* Түрк жазуучуларынын жана маданий ишмерлеринин эл аралык сыйлыгынын ээси (1997)
* Казакстандын Абай атындагы Мамлекеттик сыйлыгынын лауреты.
== Ал тууралуу адабият ==
* [[Халлы, Худайберди]]; [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин, Тынчтыкбек]]. Өмүр – аккан суу: Нургүл Эсенкул кызы [[Дыйканалиева, Нургүл Эсенкуловна|Дыйканалиеванын]] элесине арналат: Эссе, макалалар, эскерүүлөр, термелер / Жооптуу редактор, баш сөз жазган, эскерүүлөр топтомун, тиркемени, сүрөттөрдү даярдаган жана түркмөнчө тексттен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун «Университет» басмаканасы, 2013. - 204, XII б., сүрөттөр. - ISBN 978-9967-02-932-3.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* https://rus.azattyq.org/a/ushel-iz-zhizni-izvestnyy-kazahskiy-pisatel-muhtar-magauin/33270714.html <br>
* [http://www.azathabar.com/content/article/1960014.html Görnükli gazak ýazyjysy Muhtar aga 70 ýaşady]
* http://prstr.narod.ru/texts/num0805/arg0805.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110825055638/http://prstr.narod.ru/texts/num0805/arg0805.htm |date=2011-08-25 }} <br>
* http://www.azattyk.org/content/Kazakhstan_Culture_Magauin/1950036.html <br>
* https://adebiportal.kz/ru/authors/view/459 <br>
* https://www.azattyk.org/a/muhtar_magauin_agany_eskerueue_11-01-2025_chorotegin/33271966.html <br>
== Ички шилтемелер ==
<!-- interwiki -->
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Казакстан]]
[[Категория:Туулгандар 1940-жылы]]
[[Категория:Чыгыш таануу]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Казак жазуучулары]]
[[Категория:Булак таануу]]
[[Категория:Журналистика]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
scq0r7r9at1zffsoh3mlh91iyntlhal
Жакшылыков Асан
0
4842
666247
646770
2026-11-09T05:24:24Z
~2026-59285-11
49937
Туура эмес жалган маалымат
666247
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу|Ысымы=Жакшылыков Асан|Нукура ысымы=Байэл Айтибаев|Туулган датасы=6-октябрь, 1949-жыл|Туулган жери=Ылай-Талаа айылы, Ош областы, Кыргызстан|Жарандыгы=Кыргызстан|Ишмердүүлүгү=Акын, жазуучу|Жанр=проза, поэзия}}
'''Асан Жакшылыков''' — акын, драматург, жазуучу, котормочу жана коомдук ишмер. 1949-жылы 6-октябрда Нарын районундагы Миң-Булак айылында туулган. [[Кыргыз тили]] жана орус тилдеринде жазган, Кыргыз маданиятынын эмгек сиңирген ишмери. Кыргыз эл [[жазуучу]]су. Кыргыз элинин тарыхый баалуулуктарын калыбына келтирүүнү уюштурууга чоң салым кошкондугу үчүн [[Ормон Хан|Ормон-хан]] юбилейлик медалы менен сыйланган.
== Билими ==
1956-1963 жж. Актан Тыныбек атындагы мектептен 8 жылдык билим алган.<br> 1964-жылы Фрунзедеги политехникалык техникумга кирген.<br>1968-жылы аталган техникумдун “Суу чарба жумуштарын механизациялоо” бөлүмүнүн биринчи бүтүрүүчүлөрүнөн болгон.<br> 1970-1976-жылдары К.И.Скрябин атындагы мамлекеттик Кыргыз айыл чарба институтунда сырттан окуп “Суу чарба” адистигине ээ болгон.<br> 1971 ж. Комсомол уюмдарынын жетекчилерин кайра даярдоо курстарында окуган.<br>1983-1985 жж. СССР Жазуучулар Союзунун М.Горький атындагы Адабий институттун Жогорку курсу (Москва ш.)<br>
== Эмгек жолу ==
1968-1970-жылдары Тянь-Шань районунун Куйбышев атындагы колхозунда гидротехник болуп иштеген, жаш акындын “Тандын ырахаты” аттуу тунгуч ыры чыккан.
1970–1974-жж. ошол эле колхоздо комсомол уюмунун катчысы, ЛКЖС БКда жооптуу кызматта иштеген.
1974–1983-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун жаштар менен иштөө секциясынын жетекчиси,
1986–1989-жж. СССР адабий фондусунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн директору,
1989–1991-жж. IX Курултайда Кыргызстан Жазуучулар союзунун катчысы,
1991–1995жж. 1-катчысы,
1995–1996жж. Аткаруу комитетинин төрагасы,
1996-жылдан Кыргыз Мамлекеттик Улуттук телерадиокомпаниясынын «Рух» продюссердик борборунун директору,
1997-жылы «Обо» гезитинин башкы редактору болгон. КОФ Пен-клубунун президенти.<br>
Алгачкы ырлары 1963-1964-жылдары республикалык басма сөздөргө жарыялана баштаган.<br>
1974-жылдан баштап Асан Жакшылыков толук бойдон чыгармачылыкты максат туткан. <br>
1974–1983-жж. Кыргызстан жазуучулар союзунун жаштар менен иштөө секциясынын жетекчиси, <br>
1977-жылдан бери СССР жазуучулар Союзунун мүчөсү болгон. Кыргызстан жазуучулар союзунун чыгармачылык жаштар менен иштөө секциясын жетектөө менен көптөгөн фестивалдарды жана жаш жазуучулардын кеңешмелерин уюштуруп, “Учкун”, “Перевал”, “Темир канат” сыяктуу жыйнактарды түзүп, кыргыз адабиятындагы жаңы муунду калыптандырууда татыктуу эмгек сиңирген адамы болгон. Жазуучулар союзунун партиялык уюмунун секретары катары чыгармачылык жана коомдук иштерге активдүү аралашкан жана жигердүүлүк менен эмгектенип Кыргызстандын өкүмөттүк сыйлыктарына кыргыз маданиятына жана адабиятына сиңирген эмгеги үчүн ээ болгон.<br>
1986-жылы СССР адабий фондосунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн директорлугуна бекитилген.<br>
1989-жылы Кыргызстан Жазуучулар Союзунун секретарлыгына пленум дайындаган.<br>
1991-жылы IX Курултайда Кыргызстан жазуучулар союзунун биринчи секретары болуп шайланган.<br>
1991–1995жж. 1-катчысы, <br>
1995–1996жж. Аткаруу комитетинин төрагасы, <br>
1996-жылдан [[Кыргыз]] Мамлекеттик Улуттук телерадиокомпаниясынын «Рух» продюссердик борборунун директору.<br>
1997-жылы «Обо» гезитинин башкы редактору болгон. КОФ Пен-клубунун президенти.<br>
1995-жылда кезексиз туалетке кирип чыкчуX Курултайда Кыргызстан жазуучулар союзунун Аткаруу комитетинин төрагалыгына бекитилген.<br>
1999-жылдан бери Кыргыз ПЕН-борборунун жетекчиси.<br>
2007-ж. Кыргыз Республикасынын Элге билим берүү Министрлигинин Билим берүү академиясы, изилдөө борбору.<br>
2009-ж. Улуттук китепкана, адабият эксперти.<br>
А.Жакшылыков 1977-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү. 2007-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл жазуучусу, 1979-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын, 2008-жылы Аалы Токомбаев атындагы сыйлыктын лауреаты болгон. 1995-жылдан Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери, 1992-жылдан Маданият жана искусство академиясынын, акындардын дүйнөлүк конгрессинин мүчөсү (Штаб квартирасы Вашингтондо). 1999-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл агартуу отличниги.
== Коомдук уюмдарда мүчөлүк ==
Кыргызстан ЦК ЛКСМ Борбордук комитетинин жана Кыргызстан Компартиясынын Борбордук комитетинин мүчөсү болгон.<br>
1980- 2009жж. Басма сөздөрдө -- “Ала-Тоо”журналынын, “Кыргызстан маданияты” газетинин редколлегияларынын мүчөсү, “КТР-Обо” газетин уюштурган баш редактору, “Мектеп” басмасынын редкеңешинин мүчөсү, КР Гостелерадиокомпаниясынын Редкеңешинин төрагасы, азыр “Кыргыз адабияты” гезитинин ред. кеңишинин мүчөсү. <br>
1993-жылдан бери Дүйнөлүк акындар Конгрессинин анык мүчөсү. Индия, Мексика, Израил, Кытайда өткөн конгресстерине чакырылган жана Дүйнөлүк ПЕН-клубдун Финляндия, Польшада өткөн конгрессине катышкан, А. Жакшылыковдун Хельсинкиде поэзиясынын жумалыгы өткөн.<br>
2003 ж. бери КР Маданият ишмерлеринин Ассамблеясынын Вице-Президенти, 2010 ж. бери ардактуу төрагасы.м
1993-95 жж КР.Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү.<br>
“Руханият” коомдук уюмунун алгачкы кеңешинин мүчөсү.<br>
2005 ж. Кыргызпатенттин авторлук кеңешинин мүчөсү.<br>
2000-05 жж. Кыргыз Өкмөтүнүн алдындагы жаштар сыйлыгын ыйгаруу комиссиясынын мүчөсү.<br>
2000 ж. бери “Бийиктик” басмасынын редколлегиясынын мүчөсү.<br>
1995 ж. бери Кыргызстан жазуучулар Союзунун Башкармасынын жана Президиумунун мүчөсү.<br>
2007 ж. бери Улуттук Жазуучулар Союзунун поэзия борборунун жетекчиси.<br>
2008 ж. ЮНЕСКОнун Орто-Азиялык маданият жана искусство уюлунун дүйнөлүк тынчтыкты сактоодогу “Маданият аралык баарлашуу” форумунун мүчөсү.<br>
2009 КР Акыйкатчысына караштуу маданият жана адабият боюнча Кеңештин төрагасы.<br>
2010 “Манас эл” кыймылынын төрагасы.<br>
2010 ж. Биринчи Ынтымак курултайынын делегаты.<br>
== Негизги чыгармалары (кыргыз тилинде) ==
Тандын ырахаты ырлар жыйнагы. Фрунзе “Кыргызстан” 1969.<br>
Улуу Шашке. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Мектеп” 1977.<br>
Жайлоодо. Балдар үчүн ырлар. Фрунзе. “Мектеп 1977.<br>
Бейпил көктөм. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1979.<br>
Белес. Ырлар жыйнагы. Мектеп 1981.<br>
Макмал Төр. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1983.<br>
Ыклас. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1985.<br>
Мээрим. Поэма. Фрунзе. “Кыргызстан” 1987.<br>
Ысык-Көл сонатасы. Ырлар жана поэмалар. Фрунзе. “Кыргызстан” 1989.<br>
Көкөй кести. Драмалык поэма. Нарын драматеатры койгон. 1993.<br>
Жазгы байыр. Балдар үчүн ырлар. Фрунзе. “Кыргызстан” 1995.<br>
Тандалмалардын 5 томдугу. Бишкек. "Кыргызстан". 1999.<br>
Обондуу ырлар.Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Учкул саптар. Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Махабат жазынын сулуулугу. Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Учкул ойлор – “Крылатые мысли, “Бийиктик”. 2003.<br>
Эстутум. “Бийиктик”, 2005.<br>
Асан чакырык. “Бийиктик”, 2005.<br>
Ырлар жана элет аңгемелери. “Бийиктик”, 2005.<br>
Кыргыз жолу. “Бийиктик”, 2006.<br>
Ыр чабыт. Поэмалар жыйнагы. “Бийиктик”, 2008.<br>
Кыргызчылык. “Бийиктик”, 2009.<br>
Махабатка кездешүү. Соавт. С.Осмонов. “Бийиктик”, 2009.<br>
== Орус тилиндеги чыгармалары ==
Пути земные. “Молодая Гвардия” Москва. 1983.<br>
Пути земные. “Советский писатель” Москва. 1983.<br>
Побеги доброты. “Советский писатель”. Москва. 1989.<br>
Жизнь. “Голос” Москва. 1992.<br>
Молодые поэты Средней Азии. (коллектив) “Молодая Гвардия” 1982.<br>
Народ-победитель. (коллектив) “Детская литература” Москва. 1985.<br>
Я твой поэт, моя страна. (коллектив) “Молодая Гвардия” Москва. 1985.<br>
Шел отец. (коллектив) “Современник” Москва. 1985.<br>
Апрельский дождь. (коллектив) “Детская литература”. Москва. 1986.<br>
Созвездие. (коллектив) “Советский писатель. Ленинградское отделение”. 1988.<br>
Игорң Ляпин. На правом берегу. “Советский писатель” (Переводы) Москва 1989.<br>
Гимн любви. (Трех томное издание любовной лирики поэтов мира). Том 2. “Молодая Гвардия”. 1991.<br>
Крылатые мысли. “Бийиктик”, 2003.<br>
Восхождение к чистоте. “Бийиктик”, 2005.<br>
== Башка элдердин тилдеринде ==
Квити гор. (Коллектив) “Молод” Киев. 1976.<br>
Поець Киргижь. (Коллектив) “Литературы артистикэ”. Кишинев. 1984.<br>
Стихи. Улан-Баатыр. 1984.<br>
Ысык-Көл самалы. (Коллектив) “Жазушы” Алма-Ата. 1986.<br>
Стихи. (Коллектив) Лондон. 1994.<br>
Көр казгандар (Дүйнө адебиети) 2007 Астана/<br>
=== Котормолору ===
*Аппаев Б. Кызга кантип үйлөнөт? – Б., 1987.
=== Драмалык чыгармалары ===
*Соку таш жана үч жол жөнүндө насыят. 1988-89 (Тандалма IV том)
*Көкөй кести. Драмалык поэма. Нарын драмтеатры койгон. 1988–91.
*Достун огу. Драмалык поэма. 1995–96. (Тандалма II том).
Асан Жакшылыков ошондой эле Пушкиндин, Р.Тагордун, Л.Леоновдун, Э.Межелайтистин, Г.Эминдин, Б.Олейниктин, Абайдын, М.Смеляковдун ж.б. акындардын айрым чыгармаларын кыргызчага которгон.
Асан Жакшылыковдун көптөгөн чыгармаларына көрүнүктүү композиторлор тарабынан обондор, романстар чыгарылып, Кыргыз Мамлекеттик Телерадиокомпаниясынын алдындагы “Кыргыз элинин музыкалык Алтын Фондусуна” кабыл алынган.<br>
Асан Жакшылыковдун чыгармачылыгын изилдеген атайын «Асан чакырык» аттуу макалалар жыйнагы 2005-жылы жарык көргөн. Көптөгөн ырларына обондор жана романстар жазылган.
== Колдонулган адабияттар ==
* *[[Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011 ISBN 978-9967-26-379-6
== интернеттеги шилтемелер ==
* [http://www.manasel.kg/manasel11.html (А.Жакшылыков, КР Эл жазуучусу), Биография] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816052505/http://www.manasel.kg/manasel11.html |date=2011-08-16 }}
{{Интервикисиз}}
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Тумар-2011]]
[[Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]
10ipj266qaq4ct8p9stx7zsso7i70ck
666248
666247
2026-11-09T05:55:09Z
~2026-59265-18
49938
Себеби Асан Жакшылыковдун көзү тирүү. Адам болгон деген өткөн чак.
666248
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу|Ысымы=Жакшылыков Асан|Нукура ысымы=Байэл Айтибаев|Туулган датасы=6-октябрь, 1949-жыл|Туулган жери=Ылай-Талаа айылы, Ош областы, Кыргызстан|Жарандыгы=Кыргызстан|Ишмердүүлүгү=Акын, жазуучу|Жанр=проза, поэзия}}
'''Асан Жакшылыков''' — акын, драматург, жазуучу, котормочу жана коомдук ишмер. 1949-жылы 6-октябрда Нарын районундагы Миң-Булак айылында туулган. [[Кыргыз тили]] жана орус тилдеринде жазган, Кыргыз маданиятынын эмгек сиңирген ишмери. Кыргыз эл [[жазуучу]]су. Кыргыз элинин тарыхый баалуулуктарын калыбына келтирүүнү уюштурууга чоң салым кошкондугу үчүн [[Ормон Хан|Ормон-хан]] юбилейлик медалы менен сыйланган.
== Билими ==
1956-1963 жж. Актан Тыныбек атындагы мектептен 8 жылдык билим алган.<br> 1964-жылы Фрунзедеги политехникалык техникумга кирген.<br>1968-жылы аталган техникумдун “Суу чарба жумуштарын механизациялоо” бөлүмүнүн биринчи бүтүрүүчүлөрүнөн болгон.<br> 1970-1976-жылдары К.И.Скрябин атындагы мамлекеттик Кыргыз айыл чарба институтунда сырттан окуп “Суу чарба” адистигине ээ болгон.<br> 1971 ж. Комсомол уюмдарынын жетекчилерин кайра даярдоо курстарында окуган.<br>1983-1985 жж. СССР Жазуучулар Союзунун М.Горький атындагы Адабий институттун Жогорку курсу (Москва ш.)<br>
== Эмгек жолу ==
1968-1970-жылдары Тянь-Шань районунун Куйбышев атындагы колхозунда гидротехник болуп иштеген, жаш акындын “Тандын ырахаты” аттуу тунгуч ыры чыккан.
1970–1974-жж. ошол эле колхоздо комсомол уюмунун катчысы, ЛКЖС БКда жооптуу кызматта иштеген.
1974–1983-жж. Кыргызстан Жазуучулар союзунун жаштар менен иштөө секциясынын жетекчиси,
1986–1989-жж. СССР адабий фондусунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн директору,
1989–1991-жж. IX Курултайда Кыргызстан Жазуучулар союзунун катчысы,
1991–1995жж. 1-катчысы,
1995–1996жж. Аткаруу комитетинин төрагасы,
1996-жылдан Кыргыз Мамлекеттик Улуттук телерадиокомпаниясынын «Рух» продюссердик борборунун директору,
1997-жылы «Обо» гезитинин башкы редактору болгон. КОФ Пен-клубунун президенти.<br>
Алгачкы ырлары 1963-1964-жылдары республикалык басма сөздөргө жарыялана баштаган.<br>
1974-жылдан баштап Асан Жакшылыков толук бойдон чыгармачылыкты максат туткан. <br>
1974–1983-жж. Кыргызстан жазуучулар союзунун жаштар менен иштөө секциясынын жетекчиси, <br>
1977-жылдан бери СССР жазуучулар Союзунун мүчөсү болгон. Кыргызстан жазуучулар союзунун чыгармачылык жаштар менен иштөө секциясын жетектөө менен көптөгөн фестивалдарды жана жаш жазуучулардын кеңешмелерин уюштуруп, “Учкун”, “Перевал”, “Темир канат” сыяктуу жыйнактарды түзүп, кыргыз адабиятындагы жаңы муунду калыптандырууда татыктуу эмгек сиңирген инсан. Жазуучулар союзунун партиялык уюмунун секретары катары чыгармачылык жана коомдук иштерге активдүү аралашкан жана жигердүүлүк менен эмгектенип Кыргызстандын өкүмөттүк сыйлыктарына кыргыз маданиятына жана адабиятына сиңирген эмгеги үчүн ээ болгон.<br>
1986-жылы СССР адабий фондосунун Кыргызстандагы бөлүмүнүн директорлугуна бекитилген.<br>
1989-жылы Кыргызстан Жазуучулар Союзунун секретарлыгына пленум дайындаган.<br>
1991-жылы IX Курултайда Кыргызстан жазуучулар союзунун биринчи секретары болуп шайланган.<br>
1991–1995жж. 1-катчысы, <br>
1995–1996жж. Аткаруу комитетинин төрагасы, <br>
1996-жылдан [[Кыргыз]] Мамлекеттик Улуттук телерадиокомпаниясынын «Рух» продюссердик борборунун директору.<br>
1997-жылы «Обо» гезитинин башкы редактору болгон. КОФ Пен-клубунун президенти.<br>
1995-жылда кезексиз туалетке кирип чыкчуX Курултайда Кыргызстан жазуучулар союзунун Аткаруу комитетинин төрагалыгына бекитилген.<br>
1999-жылдан бери Кыргыз ПЕН-борборунун жетекчиси.<br>
2007-ж. Кыргыз Республикасынын Элге билим берүү Министрлигинин Билим берүү академиясы, изилдөө борбору.<br>
2009-ж. Улуттук китепкана, адабият эксперти.<br>
А.Жакшылыков 1977-жылдан СССР Жазуучулар союзунун мүчөсү. 2007-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл жазуучусу, 1979-жылы Кыргызстан Ленин комсомолу сыйлыгынын, 2008-жылы Аалы Токомбаев атындагы сыйлыктын лауреаты болгон. 1995-жылдан Кыргыз Республикасынын маданиятына эмгек сиңирген ишмери, 1992-жылдан Маданият жана искусство академиясынын, акындардын дүйнөлүк конгрессинин мүчөсү (Штаб квартирасы Вашингтондо). 1999-жылдан Кыргыз Республикасынын Эл агартуу отличниги.
== Коомдук уюмдарда мүчөлүк ==
Кыргызстан ЦК ЛКСМ Борбордук комитетинин жана Кыргызстан Компартиясынын Борбордук комитетинин мүчөсү болгон.<br>
1980- 2009жж. Басма сөздөрдө -- “Ала-Тоо”журналынын, “Кыргызстан маданияты” газетинин редколлегияларынын мүчөсү, “КТР-Обо” газетин уюштурган баш редактору, “Мектеп” басмасынын редкеңешинин мүчөсү, КР Гостелерадиокомпаниясынын Редкеңешинин төрагасы, азыр “Кыргыз адабияты” гезитинин ред. кеңишинин мүчөсү. <br>
1993-жылдан бери Дүйнөлүк акындар Конгрессинин анык мүчөсү. Индия, Мексика, Израил, Кытайда өткөн конгресстерине чакырылган жана Дүйнөлүк ПЕН-клубдун Финляндия, Польшада өткөн конгрессине катышкан, А. Жакшылыковдун Хельсинкиде поэзиясынын жумалыгы өткөн.<br>
2003 ж. бери КР Маданият ишмерлеринин Ассамблеясынын Вице-Президенти, 2010 ж. бери ардактуу төрагасы.м
1993-95 жж КР.Борбордук шайлоо комиссиясынын мүчөсү.<br>
“Руханият” коомдук уюмунун алгачкы кеңешинин мүчөсү.<br>
2005 ж. Кыргызпатенттин авторлук кеңешинин мүчөсү.<br>
2000-05 жж. Кыргыз Өкмөтүнүн алдындагы жаштар сыйлыгын ыйгаруу комиссиясынын мүчөсү.<br>
2000 ж. бери “Бийиктик” басмасынын редколлегиясынын мүчөсү.<br>
1995 ж. бери Кыргызстан жазуучулар Союзунун Башкармасынын жана Президиумунун мүчөсү.<br>
2007 ж. бери Улуттук Жазуучулар Союзунун поэзия борборунун жетекчиси.<br>
2008 ж. ЮНЕСКОнун Орто-Азиялык маданият жана искусство уюлунун дүйнөлүк тынчтыкты сактоодогу “Маданият аралык баарлашуу” форумунун мүчөсү.<br>
2009 КР Акыйкатчысына караштуу маданият жана адабият боюнча Кеңештин төрагасы.<br>
2010 “Манас эл” кыймылынын төрагасы.<br>
2010 ж. Биринчи Ынтымак курултайынын делегаты.<br>
== Негизги чыгармалары (кыргыз тилинде) ==
Тандын ырахаты ырлар жыйнагы. Фрунзе “Кыргызстан” 1969.<br>
Улуу Шашке. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Мектеп” 1977.<br>
Жайлоодо. Балдар үчүн ырлар. Фрунзе. “Мектеп 1977.<br>
Бейпил көктөм. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1979.<br>
Белес. Ырлар жыйнагы. Мектеп 1981.<br>
Макмал Төр. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1983.<br>
Ыклас. Ырлар жыйнагы. Фрунзе. “Кыргызстан” 1985.<br>
Мээрим. Поэма. Фрунзе. “Кыргызстан” 1987.<br>
Ысык-Көл сонатасы. Ырлар жана поэмалар. Фрунзе. “Кыргызстан” 1989.<br>
Көкөй кести. Драмалык поэма. Нарын драматеатры койгон. 1993.<br>
Жазгы байыр. Балдар үчүн ырлар. Фрунзе. “Кыргызстан” 1995.<br>
Тандалмалардын 5 томдугу. Бишкек. "Кыргызстан". 1999.<br>
Обондуу ырлар.Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Учкул саптар. Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Махабат жазынын сулуулугу. Бишкек. "Эркин-Тоо". 2000.<br>
Учкул ойлор – “Крылатые мысли, “Бийиктик”. 2003.<br>
Эстутум. “Бийиктик”, 2005.<br>
Асан чакырык. “Бийиктик”, 2005.<br>
Ырлар жана элет аңгемелери. “Бийиктик”, 2005.<br>
Кыргыз жолу. “Бийиктик”, 2006.<br>
Ыр чабыт. Поэмалар жыйнагы. “Бийиктик”, 2008.<br>
Кыргызчылык. “Бийиктик”, 2009.<br>
Махабатка кездешүү. Соавт. С.Осмонов. “Бийиктик”, 2009.<br>
== Орус тилиндеги чыгармалары ==
Пути земные. “Молодая Гвардия” Москва. 1983.<br>
Пути земные. “Советский писатель” Москва. 1983.<br>
Побеги доброты. “Советский писатель”. Москва. 1989.<br>
Жизнь. “Голос” Москва. 1992.<br>
Молодые поэты Средней Азии. (коллектив) “Молодая Гвардия” 1982.<br>
Народ-победитель. (коллектив) “Детская литература” Москва. 1985.<br>
Я твой поэт, моя страна. (коллектив) “Молодая Гвардия” Москва. 1985.<br>
Шел отец. (коллектив) “Современник” Москва. 1985.<br>
Апрельский дождь. (коллектив) “Детская литература”. Москва. 1986.<br>
Созвездие. (коллектив) “Советский писатель. Ленинградское отделение”. 1988.<br>
Игорң Ляпин. На правом берегу. “Советский писатель” (Переводы) Москва 1989.<br>
Гимн любви. (Трех томное издание любовной лирики поэтов мира). Том 2. “Молодая Гвардия”. 1991.<br>
Крылатые мысли. “Бийиктик”, 2003.<br>
Восхождение к чистоте. “Бийиктик”, 2005.<br>
== Башка элдердин тилдеринде ==
Квити гор. (Коллектив) “Молод” Киев. 1976.<br>
Поець Киргижь. (Коллектив) “Литературы артистикэ”. Кишинев. 1984.<br>
Стихи. Улан-Баатыр. 1984.<br>
Ысык-Көл самалы. (Коллектив) “Жазушы” Алма-Ата. 1986.<br>
Стихи. (Коллектив) Лондон. 1994.<br>
Көр казгандар (Дүйнө адебиети) 2007 Астана/<br>
=== Котормолору ===
*Аппаев Б. Кызга кантип үйлөнөт? – Б., 1987.
=== Драмалык чыгармалары ===
*Соку таш жана үч жол жөнүндө насыят. 1988-89 (Тандалма IV том)
*Көкөй кести. Драмалык поэма. Нарын драмтеатры койгон. 1988–91.
*Достун огу. Драмалык поэма. 1995–96. (Тандалма II том).
Асан Жакшылыков ошондой эле Пушкиндин, Р.Тагордун, Л.Леоновдун, Э.Межелайтистин, Г.Эминдин, Б.Олейниктин, Абайдын, М.Смеляковдун ж.б. акындардын айрым чыгармаларын кыргызчага которгон.
Асан Жакшылыковдун көптөгөн чыгармаларына көрүнүктүү композиторлор тарабынан обондор, романстар чыгарылып, Кыргыз Мамлекеттик Телерадиокомпаниясынын алдындагы “Кыргыз элинин музыкалык Алтын Фондусуна” кабыл алынган.<br>
Асан Жакшылыковдун чыгармачылыгын изилдеген атайын «Асан чакырык» аттуу макалалар жыйнагы 2005-жылы жарык көргөн. Көптөгөн ырларына обондор жана романстар жазылган.
== Колдонулган адабияттар ==
* *[[Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011 ISBN 978-9967-26-379-6
== интернеттеги шилтемелер ==
* [http://www.manasel.kg/manasel11.html (А.Жакшылыков, КР Эл жазуучусу), Биография] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816052505/http://www.manasel.kg/manasel11.html |date=2011-08-16 }}
{{Интервикисиз}}
[[Категория:Акындар]]
[[Категория:Драматургдар]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Кыргыз жазуучулары]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Тумар-2011]]
[[Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]
fcqruno8ufns65wlfdbu5x83twrpj47
Шаматов Абдирайим
0
8260
666157
615310
2026-11-08T13:08:55Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666157
wikitext
text/x-wiki
'''Абдырайим Шама уулу''' ('''Шаматов'''; 1892-1953) - кыргыз элинин насаатчы акындарынын бири; сталинизм доорунда жазыксыз жерден абакка кеткен агартуучу, коомдук күжүрмөн мүчө. <br>
== Кыскача өмүр таржымакалы ==
'''Абдирайим Шаматов''' 1892-жылы азыркы [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Баткен облусу|Баткен облусундагы]] [[Лейлек району|Лейлек районуна]] караштуу Кара-Дабан кыштагына жакын Шорек-Ата деген жерде туулган. <br>
Ал өз уруусу жөнүндө кийинчерээк минтип жазган: <br>
Уруум Бөксө-Сибирги, <br>
Баласы чарба кедеймин. <br>
Айлыма чыгып ырдасам, <br>
Акча аламын дебеймин. <br>
Алтындай башым соо болсо, <br>
Ач каламын дебеймин. <br>
Алтын, күмүш, акча-пул, <br>
Арзан турат мен үчүн. <br>
Аябаймын жанымды, <br>
Аркада калган эл үчүн. <ref>https://zh-hk.facebook.com/groups/leilek/permalink/1431296643561338/</ref> <br>
Ал [[Өзбекстан|Өзбекстандагы]] Маргалаң медресесинде 7 жыл окуп, билим алган. <br>
Абдирайим алгач Замборучта [[медресе]] жергиликтүү молдолордон сабатын ачкан. <br>
Ал 1904-1910-жылдарда [[Роо]], Кожент (Хожент) шаарында мусулман мектепте билим алат. <br>
1903-жылы Кожентте [[орус]] тузем мектебинде окуйт.<br>
1918-жылы [[Лейлек]] аймагына кайтып келип, ошол учурдагы коомдук сайасий иштерге, жаштарга билим берүүгө жигердүү катышат.
<br>
1924-27-жылдарда [[Ош]] областтын билим берүү тармагында эмгектенген. <br>
1927-жылы [[Сүлүктү]] райкомунун жооптуу катчысы,<br> 1928-жылдан райондук жер бөлүүшүнүн башчысы болуп иштеген. <br>
Ак жеринен күнөөлөнүп репрессияга кабылган адамдардын катарында 1933-жылы Абдираим да "эл душманы" деген жалган жалаа менен камалган.<br>
Бул "иште" билимдүү, сабаты терен, актандай акын,чындыкты бетке айткан Абдираим Шаманы көрө албаган, ичи тар, пас адамдардын да салымы болгон дешет.<br>
[[Казакстан|Казакстандагы]] Карагандынын түрмөсүндө (КарЛАГ) жаткан акындын тилеги элге аман кайтуу гана болгон. <br>
"Көрсөт деп элге кайтар бир заманды, <br>
Элиме кайтар заман болор бекен. <br>
Куу турмуш кыйнаганын коёр бекен, <br>
Замананын толкунунда тозуп кеткен, <br>
Эл кайтып журтун таяп калар бекен!" - деп акын Абдирайим арманын ырга айланткан. <ref>http://www.azattyk.org/a/ussr_stalinism_kyrgyz_1937-38_fate-of-abdiraim_shama/28984509.html</ref> <br>
Адилетсиз күнөөлөнүп 12-жылга кордолуп, эл жеринен алыста азап тартып, бирок эрки бекем, үмүтү бийик Абдираим ишенич менен кыйынчылыктардын баарына чыдап, сталиндик азапты женип, 1945-жылы түрмөдөн бошотулуп, туулган жерине кайтып келет. <br>
Бирок [[тоталитардык режим]] өкүм сүрүп турган доордо бир жолу "[[Эл душманы]]" атка конгон адамдын кайрадан элге аралашып,<br> журулушуп жашап кетүүсү кыйын эле. <br>
Мурда кызматына, талантына таазим кылып жүргөн "дос" "туугандарынын" жүзү бурулуп, өзгөрүп калганын көрүп, дагы бир ирет өкүндү. <br>
=== Жийдели айылындагы турмушу ===
Ошол кезде [[Тажикистандын]] Согду облусуна караштуу Жигдали (Жийделүү) кыштагында жашаган досу, колхоз башкармасы Акматтын чакыруусу боюнча, Жигдали кыштагына келип, өмүрүнүн акырына чейин ушул жерде жашап калган. <br>
Согду облусундагы Канибадам районуна караштуу Жийдели айылынын тургундары 100% кыргыздар. Алар кыргыздын ичкилигине кирген чапкылдык уруусунун өкүлдөрү. <br>
Жийдели айылы Улуу Жибек жолу өткөн Сыр-Дарыянын сол жээгинен орун алып, Кожент шаарынан 40, Кокон шаарынан 90 чакырым аралыкта жайгашкан. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Лейлек районуна караштуу Арка айылынан 10 чакырым аралыкта. Мурда суу сактагыч курула электе Жийдели: Калтатай, Тайлакы жана Асанали айылы болуп үч бөлүктөн турган. Кайрак-Кум суу сактагычы курулуп, эски Жийдели айылы суу астында калгандан кийин, эл азыркы турган жерине көчүрүлөт. <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251027004005/http://presskg.com/tuusu/09/0206_14.htm |archivedate=2025-10-27 |title=архив көчүрмөсү |url=http://presskg.com/tuusu/09/0206_14.htm |accessdate=2018-01-20}}</ref> <br>
Орусиянын падышалыгы доорунда Фергана өрөөнүндөгү Кожент үйөзүнүн Чапкылдык, Байкесек, Бөксөсибирги болуштуктары Ке-еш бийлиги орногон соң, мурдагы Кокон үйөзүнүн Аваат болуштугу менен биригип, советтик Кыргызстандын Ош облусунун алгач Сүлүктү, кийин Лейлек районуна кошулган. <br>
Алгачкы советтик мезгилде Жийдели айылы да Кыргызстанга карап турган. Кийин Тажикстан Республикасынын курамына бул айыл кандайча жана кантип өтүп калгандыгын айыл жашоочулары өздөрү дагы түшүнбөй калышкан. https://web.archive.org/web/20251027004005/http://presskg.com/tuusu/09/0206_14.htm <br>
Учурда Жийдели (Жигдели) айылындагы орто мектепте окуу толук түрдө кыргыз тилинде жүргүзүлөт. <br>
Акын Абдирайим Шама уулу дал ушул айылда 1953-жылы дүйнөдөн өткөн.
"Лейлектин булбулу" аталган акын Абдраим Шаматовдун жана анын жубайынын сөөгү Жийдели айылындагы көрүстөнгө коюлган. <br>
== Чыгармачыл мурасы ==
Кыргызстандын Улуттук илимдер академиясынын адабият тануу институнун кол жазмалар фондунда бир дептерге жазылган кыргыз тилинде арап арибинде жазылган насыят ырлары сакталып келүүдө. <br>
Кеңеш өкмөтү алып келген жаңы заманды орнотуунун алгачкы жылдарында жергиликтүү аймактагы агартуу кызматтарында жүргөндүгүнө байланыштуу, акындын аталган дептердеги ырлары негизинен окуу, тарбия маселесине арналган. <br>
“Качасың оку десем, кайран журтум, <br>
Караңгы, тоодо жүргөн айран журтум” <br>
Эл арасына кеңири тарап кеткен санат, терме, насыят жанрындагы: <br>
Туура сөздөн танбагын, <br>
Башыңды кесип алса да. <br>
Семире түшсөң сереңдеп, <br>
Секирип кетпе асманга, – дегендей ырлары да арбын. <ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=http://leylek-suluktu.ru/ajmaktyn-ataktuulary |access-date=2018-01-20 |archive-date=2017-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430003255/http://leylek-suluktu.ru/ajmaktyn-ataktuulary |dead-url=yes |accessdate=2018-01-20 |archivedate=2017-04-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170430003255/http://leylek-suluktu.ru/ajmaktyn-ataktuulary }}</ref> <br>
Ал өмүрү он эки жыл түрмөнүн түбүндө өткөнүнө, кийинки “боштондуктагы” 8 жылдык өмүрү да тынч өтпөй, артынан кара көлөкө кубалап жүргөнүнө карабастан, зор патриоттук мүнөздөгү ырларды жараткан элеттеги нагыз акындардан болгон. <br>
Акындын чыгармаларынын ондон бири гана Сайрагүл Дуулатова тарабынан “Лейлек булбулу” деген ат менен жарык көрүп, окурман колуна жетти. <br>
== Акындын урпактары ==
“Аккан арыктан суу агат” демекчи, бүгүнкү күндө Абдирайим Шаманын урпактарынын арасында да анын жолун жолдогондор жок эмес. <br>
Алардан – небереси, республикабыздагы белдүү журналисттердин бири, жазуучу Бахтияр Шаматов, мугалим Кочкорбай Казакбаев жана анын уулу Асхатбек да чыгармалар жазып келет. <br>
== Эс тутум ==
21-кылымда Шама уулу Абдирайимдин ысымы Кыргызстандын Баткен облусуна караштуу Лейлек районундагы Кара-Давандагы орто мектепке коюлду. <br>
Анын ысымы Лейлектин чыгаан кишилеринин катарында байма-бай эскерилип келет. <br>
== Колдонулган адабият ==
* Кыргыз Адабияты: Энциклопедиялык окуу куралы. - Бишкек: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2004. - Манастаануу жана көркөм маданияттын улуттук борбору. <br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* http://www.azattyk.org/a/ussr_stalinism_kyrgyz_1937-38_fate-of-abdiraim_shama/28984509.html "Лейлек булбулу" Абдирайим Шама: "Байлоодо канатым жок, башым туткун" <br>
* http://leylek-suluktu.ru/ajmaktyn-ataktuulary {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170430003255/http://leylek-suluktu.ru/ajmaktyn-ataktuulary |date=2017-04-30 }} <br>
* https://web.archive.org/web/20251027004005/http://presskg.com/tuusu/09/0206_14.htm <br>
* https://zh-hk.facebook.com/groups/leilek/permalink/1431296643561338/ <br>
* <br>
* <br>
* <br>
* <br>
== Ички шилтемелер ==
{{Интервикисиз}}
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:1892-жыл]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Баткен облусу]]
[[Категория:Тажикстан]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Куугунтукталгандар]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Ош облусу]]
[[Категория:Таажы-2012]]
fr4586prlddvxc3wgw8a55s4zft3grr
Ху Чжэнхуа Мухаммед
0
8307
666135
554638
2026-11-08T12:45:49Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666135
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Muhammed Hu Zhenhua. Beijing. 22.10.2015.JPG|thumb|Профессор Мухаммед Ху Чженхуа Бээжиндеги үйүндө. 22.10.2015.]]
'''Мухаммед Ху Чжэнхуа''' (ханзуча: 胡振华; англисче: Muhammed Hu Zhenhua; 1931-жылы 9-январда [[Кытай|Кытайдын]] Шандун аймагында туулган) – кытайлык дунган заманбап түрколог, кыргыз таануучу, манас таануучу, профессор. Теги дунган. “Манас” орденинин ээси, Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын ардактуу академиги.
== Кыскача өмүр таржымакалы ==
Мухаммед Ху Чжэнхуанын ата-бабасы дунган улутунан. Ал 1931-жылы үчтүн айынын (январдын) 9унда Кытайдын Шандун (Шандоң) аймагынын Чиңдав шаарында дунган тегиндеги темир жол жумушчусунун үй-бүлөсүндө дүйнөгө келген.
== Кичинесинен бакыбат үй-бүлөлүк тарбияны жана системалуу мектептерде таалим алган ==
Ал Кытай социалисттик өлкөгө айланаардан мурда, 1949-жылы июлда, коммунисттик көңтөрүштүк кызматтарга катышкан.
1948-жылдан 1953-жылга чейин болгон аралыкта алды-арты Нанжиң чыгыш тилдер мектебинде арап тилин, Шандоң унверситетинде орус тилин, борбордук улуттар институтунда уйгур тилин үйрөнгөн.
1953-жылы окууну бүтүрүп, Бээжиндеги Борбордук улуттар институтунда мугалим болуп калган.
Ал тил назарыясы жана улуттук адабиятты изилдөө менен алектене баштаган.
1953-жылдан баштап Чыгыш Теңир-Тоонун түндүк-түштүгүндөгү кыргыз айылдарын аралап, кытайлык кыргыз тилин үйрөнүп, алардын тили, фольклору, дастандары, тарыхына байланыштуу көптөгөн материалдарды жыйнаган.
Профессор Ху Чжэнхуа кыргыз тил-маданиятын изилдөө жаатында эмгеги сиӊген инсан.
Учурда Бээжинде жашайт. Ал дагы эле кыргыз таануу жаатында шакирттерине насаат берүүсүн улантып келет.
== Манас таануудагы салымдары ==
[[Файл:Hu Zhenhua. Cholpon-Ata, Kyrgyzstan. 2002.jpg|thumb|left|Мухаммед Ху Чжэнхуа. [[Чолпон-Ата|Чолпон-Ата шаары]], [[Кыргызстан]]. 2002-жылдын август айы.]]
Профессор Мухамед Ху Чжэнхуа кыргыздардын баатырдык эпосу «Манасты» жыйуу, которуу, изилдөө кызматына эбегейсиз салымдарды кошту. Ал мамлекет ичи-сыртындагы журналдарда 10 дон ашуун «Манас» эпосу жөнүндөгү макалаларын жарыялап, кыргыз элин жана «Манас» эпосун тааныштырып келди. Ал манасчы Темир Турдумамбет айткан «Манас» вариантын жапон тилине которуп, Жапонияда жарыялады.
Бир канча жолу Франция, Жапония, [[Түркия]], [[Кыргызстан]] сыяктуу мамлекеттерде илимий талкуу жыйналыштарына катышып, «Манас» эпосун илим чөйрөсүнө тааныштырды.
«Кыргыздардын баатырдык эпосу "Манас"» («Элдик адабият» 1962-жыл, 5-сан). «Жүсүп Мамай жана "Манас"» («Жуңго курулушу» (араб тилинде) - 1979-жыл, 10-сан), «Баалуу адабият мурасы - "Манас"» («Эл гезити», 1984-жыл, 21-февраль саны), «Кыргыздардын баатырдык эпосу "Манас"» («Энциклопедиялык билим», 1987-жыл, 12-сан). «Чет элдерде "Манас" эпосунун изилденүү абалы» («Аз сандуу улуттардын көркөм өнөрү», 1982-жылкы басылышы), «Шинжаң кыргыздарынын "Манас" эпосу жөнүндө баян» (француз тилиндеги «Түркология» журналы, 1984-жыл, 21-саны), «Чет элдердеги манасчыларды тааныштыруу» («Улуттук адабият изилдөөсү», 1986-жыл, 3-сан), «Кыргыз тил кампасы - "Манас"» («Улуттук тил», 1988-жыл, 4-сан), «Кыргыз элинин баатырдык эпосу "Манас" жана анын изилденүү абалы» («Кашкар педагогика институту илимий жуналы», 1981-жыл, 3-сан) сыяктуу макалалары түрдүү басма беттеринде жарыяланды.
Ал «Манас» эпосун, залкар манасчы Жүсүп Мамайды мамлекет ичи-сыртына тааныштырууда белсемдүү эмгектенди.
Манасчылар эпостун улантуучулары, ары эпостун жаратуучуларынан болушат. Андыктан, манасчыларды изилдөө эпос изилдөөсүндө өтө зарыл мааниге ээ.
Ху Чжэнхуа мырза бул жагында көп эмгектерди сиңирип, көптөгөн макалаларды жазды. Алып айтсак: «Жүсүп Мамай жана "Манас"» («Жуңго курулушу» (араб тилинде), 1979-жыл, 10-сан), «Кыргыз элинин манасчысы - Жүсүп Мамай» («Элдик адабият», 1979-жыл, 1-сан) макалалары менен манасчылар жөнүндө алгач изилдөө жүргүзөт.
1995-жылы августта [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] өткөн «Манас - 1000» мааракесиндеги илимий жыйында Ху Чжэнхуа «Жуңголук манасчы Эшматтын варианты» темасындагы макалалары менен талкуу жыйынга катышкан.
«Эшмат айтымындагы "Семетей" эпосу жана анын ыргак өзгөчөлүгү» («Борбордук улуттар университети илимий журналы, 1994-жыл, 2-сан), «"Манас" эпосундагы ыргактарды изилдөө» «Мамлекет ичи-сыртындагы ыр түзүлүшү» китебине киргизилген (Бейжин университети басмасы, 1991-жыл) макалаларында «Манас» эпосунун ыргак түзүлүшүн анализге алат. Ал жазган «"Манас" эпосунун жаралуу доору маселеси жөнүндө» («Элдик адабият секциясы», 1987-жыл, 1-сан), «"Манас" эпосундагы кытайлар жөнүндө баян» («Чыңхай улуттар институту илимий журналы», 1993-жыл, 1-сан) аттуу макалалары менен «Манас» эпосунун жаралуусуна тарых илими жаатынан талдоо жүргүзгөн.
Ал [["Манас" эпосу|«Манас» эпосунда]] айтылган, кыргыздар казат кылган «Бээжин» бүгүнкү борбор калаа Бээжин болбостон, Батыш Ляо падышалыгынын борбору Беш Бейжин деген жоромолун жазган.
Анын оюнча, эпосто айтылган «кытайлар» кидандарды көрсөтөт.
Ху Чжэнхуа «Манас» мындан 700-800 жыл мурун Алтайда пайда болгон деп эсептейт. Ал эми Манас жана анын чоролору кытай хандары менен эмес, Борбор Азиядагы көчмөн элдер менен, башкача айтканда кара кытайлар менен согушкан деген көз карашты ортого койот. «"Манас" эпосунун жаралуу доору маселеси жөнүндө» («Элдик адабият секциясы», 1987-жыл, 1-сан) макаласы Жуңго азчылык улуттар адабият изилдөө натыйжаларын баалоодо алдыңкы макала сыйлыгына татыктуу богон.
== Сыйлыктары. Наамдары. Ага арналган жыйын ==
Профессор Мухамед Ху Чжэнхуа КЭРдеги Кызыл-Суу Кыргыз автоном району тараткан «Манас» эпосун жыйуу, которуу кызматындагы экинчи даражалуу сыйлыкты жана Кытайдын маданият министирлиги менен мамлекеттик улуттук иштер комитети биргелешип тараткан «Манас» эпосун иреттөө кызматындагы жеке сыйлыгын алган. <br>
Профессор Мухамед Ху Чжэнхуа 1999-жылы августта Кыргызстан Улуттук илимдер академиясы берген “чет мамлекеттердеги ардактуу академик” наамына татыган. <br>
2002-жылы ал Кыргыз Республикасынын Президенти тарабынан берилген үчүнчү даражадагы «Манас» орденинин ээси болгон. <br>
[[Карасаев, Кусеин Карасаевич|К.Карасаев]] атындагы Бишкек гуманитардык университетинин ардактуу профессору (2003). <br>
Ал ШКУнун “Жибек жолу – гуманитардык кызматташтык” сыйлыгына татыган (2012).<br>
Кыргызстан дунган таануу жамаатынын сыйлыгын (орден) алган (2011). <br>
Анкара университетинин ардак кагазын алган (1988). <br>
Кыргыз Республикасынын Президентинин 2016-жылды “Тарых жана маданият” жылы” деп жарыялаган Жарлыгында (ПЖ №286 30.12.2015) көрсөтүлгөн ар тараптуу иш-чараларды жүзөгө ашыруу максатында Кыргыз Республикасынын Президентинин Аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарынын [["Мурас" фонду]] Бишкек шаарында 2016-жылдын бугу (май) айынын 26сында кытайлык даңазалуу кыргыз таануучу, манас таануучу, профессор, “Манас” орденинин ээси Мухаммед Ху Чжэнхуанын 85 жылдыгына арналган эл аралык илимий жыйын уюштурду. <br>
== Эмгектери ==
* Ху Чжэнхуа. Макалалардын толук жыйнагы. – Т. 1-3. – Бээжин, 2012. <br>
* Ху Чжэнхуа. Кытайдагы кыргыздардын тили менен маданиятын изилдөө. – Бээжин, 2012. <br>
* Ху Чжэнхуа. Борбордук Азиядагы дунган таануу жаатындагы изилдөөлөр. - Бээжин, 2012. <br>
* Ху Чжэнхуа. Улуттук маданияттар тууралуу макалалар жыйнагы. - Бээжин, 2009. <br>
* Ху Чженхуа, Мухамед. «Манас» жана анын варианттарын жана булактарын изилдөө:[Текст]/Ху Чженхуа // Шинжаң коомдук улуттар кабарлары. - 1989. - № 4. <br>
* Ху Чженхуа, Дор Реми. Синьцзяндык кыргыздардын «Манасы» // Ала-Тоо, 1995. <br>
* Ху Чженхуа, Мухамед. Хэйлунцзян провинциясындагы Фуюй уездинин кыргыздары: [Текст] / Ху Чженхуа. - Үрүмчү: Борбордук улуттар ун-ти, 1981. <br>
* Фу-Йү кыргыздары тууралуу (орусча). http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309065557/http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan |date=2013-03-09 }} <br>
== Ал тууралуу адабият ==
* [[Мамбетакун, Мамбеттурду|Мамбетакун М.]] «Манас» эпосунун варианттары жана манасчылык / Редколлегия: Т. К. Чоротегин (төрага), М. А. Карыбаева, ж.б.; Баш сөзүн жазган жана басмага даярдаган илимий редактор Чолпон Субакожоева. - Бишкек: “Нур-Ас” басмасы, 2014. - 319 б. - “Мурас” коомдук фонду. – [“Тарых жана мурас” түрмөгү]. – ISBN 978-9967-12-428-8. <br>
* Ысак кызы, Токтобүбү, Жуматурду уулу, Адыл. Залкар Манасчы Жүсүп Мамай / Редколлегия: Т.К.Чоротегин (төрага), А.Акматалиев, ж.б.; илимий редактору Гүлзада Абдалиева. – Б.: “Принт Экспресс”, 2014. – 328 б. - “Тарых жана мурас” түрмөгү [Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын иликтөө боюнча “Мурас” кору; “Кыргыз Тарых Коому” ЭКБ]. - ISBN 978-9967-12-401-1. <br>
* Мамай Ж. Манас / Айтуучу Жүсүп Мамай; Жооптуу редакторлору Абдырай Осмон, Маметкары Абдыкерим, Сабыржан Турганбай; сунушталган редактору Макелек Өмүрбай. – 2-басылыш. - Үрүмчү: Шинжаң эл басмасы, 2012. – 1875+6 бет. – Шинжаң Уйгур аптоном райондук эл ооз адабийет – көркөм өнөрчүлөр коому. – ISBN 978-7-228-08932-1. <br>
* Райхл К. Тюркский эпос. Традиции, формы, поэтическая структура: [Текст] /К. Райхл. Пер. с англ. В. Трейстер под ред. Д.А. Функа. - M., Восточная литература, РАН, - 2008. - 383 с. <br>
* Турдуева А. Кытайлык кыргыздардын социалдык-экономикалык абалы (1950-1990жж.) Тарых илим. канд. диссертациясы: 07.00.02: [Текст]/А. Турдуева. Тарых ин-ту КР УИА. - Б., 1997. <br>
* Субакожоева Ч. Т. Кытай кыргыздарындагы «Манас» эпосунун сакталуу жана өнүгүү тарыхы (Кызыл-Суу кыргыздарынын мисалында) [Текст] / Ч. Субакожоева. Илимий ред. проф. Т.К.Чоротегин. – Бишкек: Оптима Текноложис, 2015. – 216 б. <br>
* Turdu, Mambet / Gundula Salk. "The Fu-Yu Gïrgïz and their past. Three stories collected in Manchuria during the Period of the Establishment of the People’s Republic of China". In: Turcica 30 (1998), pp. 287-296. <br>
* Zhang Ding Jing. Central Asian ethnic language and culture studies: Professor Hu Zhenhua 80th anniversary of the birth of the 60th anniversary of the Central University for Nationalities school building, Beijing, Central University for Nationalities Press (January 1, 2000). - ISBN-10: 7566000896. - ISBN-13: 978-7566000897 <br>
* [[Лаң Йиң]]. "Манас" жөнүндө изденүү. – Бээжин, 1999. – 430 миң иероглиф. <br>
* Лаң Йиң. Жуңго аз сандуу улуттарынын баатырдык эпосу "Манас". – Бээжин: Жыйе Жаң агартуу басмасы, 1990. - 117 миң иероглиф. - «Жуңгонун эл маданияты желелеш жыйнагына» түрмөгү. – Толукталган 2-басылыш. – 1995.
== Интернеттеги шилтемелер ==
* [http://www.azattyk.org/content/muhammed_hu_zhenhua_85th_anniv_blog/27477902.html?nocache=1 Мухаммед Ху Чжэнхуа агайдын ысык наны] <br>
* http://www.azattyk.mobi/a/1230429.html <br>
* http://www.manas.cc/kg/forum.php?mod=viewthread&tid=1127{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309065557/http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan |date=2013-03-09 }} <br>
* http://www.twirpx.com/file/1280690/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* https://books.google.kg/books?id=3sddAgAAQBAJ&pg=PA35&lpg=PA35&dq=Hu+Zhenhua&source=bl&ots=Y_yDId7_mS&sig=THI2rt7Otz88FJ8ouPcS1WEkTHY&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=Hu%20Zhenhua&f=false <br>
* http://russian.people.com.cn/31516/7259826.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170129092757/http://russian.people.com.cn/31516/7259826.html |date=2017-01-29 }} <br>
* http://kyrgyzinfo.ru/files/topic.php?id=794 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129022249/http://kyrgyzinfo.ru/files/topic.php?id=794 |date=2022-01-29 }} <br>
* https://web.archive.org/web/20171005022252/http://www.khakasia.com/forum/index.php?threads/%D0%A4%D1%83%D1%8E%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%BA%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%8B.133/ <br>
* http://russian.people.com.cn/31519/7349241.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170904032954/http://russian.people.com.cn/31519/7349241.html |date=2017-09-04 }} <br>
* http://www.amazon.com/Central-ethnic-language-culture-studies/dp/7566000896
* http://trove.nla.gov.au/people/1311281?c=people <br>
* http://baike.baidu.com/subview/318769/9786518.htm <br>
* http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130309065557/http://www.eurasica.ru/articles/khakas/hu_chzhenhua_kratkoe_opisanie_kyrgyzov_prozhivayushih_v_uezde_fuyuy_provintsii_heyluntszyan |date=2013-03-09 }}
== Сүрөт баян ==
[[Файл:Jarkyn Tursun in Beijing. 21.10.2015.JPG|thumb|Тарыхчы Жаркын Турсун Бээжин шаарында. 21.10.2015.]]
[[Файл:Karl Reichl, Mrs. Hu Zhenhua, T.Chorotegin in Beijing. 22.10.2015.JPG|thumb|left|Профессорлор [[Райхл, Карл|Карл Райхл]] (оңдо) жана Т.Чоротегин Мухаммед Ху Чженхуанын Бээжиндеги үйүндө. Ортодо - Фатима Ху Чженхуа айым. Кытай. 22.10.2015.]]
[[Категория:Кытай]]
[[Категория:ШУАР]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Котормочулар]]
[[Категория:Этнография]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Манас таануу]]
[[Категория:Туулгандар 1931-жылы]]
[[Категория:Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусу]]
[[Категория:Кытайлык кыргыздар]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Дунгандар]]
0p8n1yv2h18wli6ifqwb785s60g1lwt
Чороев, Алибек Бакытбекович
0
16244
666149
556326
2026-11-08T12:59:12Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666149
wikitext
text/x-wiki
'''Алибек Бакытбекович Чороев''' (Alibek Choroev) - кыргыздын жеткинчек спортчусу, Кыргызстандын өспүрүмдөр арасындагы чемпиону. <br>
== Кыскача өмүр таржымакалы ==
[[Файл:Alibek Choroev 16.7.12 Manas airport (1024x801).jpg|thumb|Алибек Бакытбек уулу Чороев, кыргыз спортчусу, дзюдо боюнча чебер. 16.7.2012. "Манас" аба майданы, Бишкек, Кыргызстан.]]
Алибек Бакытбекович Чороев 1996-жылы 26-июнда [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын шаары|Нарын шаарында]] туулган. <br>
Атасы - белгилүү спорт машыктыруучусу жана [[эколог]] [[Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович|Бакытбек Чороев]]. <br>
Энеси - Гүлжан Чокоева. <br>
Алибек Нарын шаарында [[Нарын шаарындагы Арстанбек Буйлаш уулу атындагы №8 орто мектеби|Арстанбек Буйлаш уулу атындагы № 8 орто мектепте]] окуган, андан соң Бишкектеги Шералы Сыдыков атындагы Олимпиадалык резервдер окуу жайында таалим алуусун улантып келет.
Тестийер чагынан тартып спорт менен алектенип келет.
Ал машыккан спорт түрлөрү: [[дзюдо]], самбо, [[таэквондо]].
Анын кыргызстандык '''машыктыруучулары''' - атасы [[Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович|Бакытбек Чороев]], Сергей Кладнов, Абдыразак Шаршенов мырзалар. <br>
== Спорттогу ийгиликтери ==
2012-жылдын 24-февралында Алибек Чороев 1996-жылы туулган өспүрүмдөрдүн арасында дзюдо боюнча эл аралык мелдеште чемпион болгон. Д.Бабаевдин элесине багышталган бул эл аралык мелдеш Бишкек шаарындагы Кожомкул Каба уулу атындагы спорт сарайында өткөн. <br>
2012-жылдын 17-мартында Алибек Чороев [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] 1994-жылы туулган өспүрүмдөрүнүн арасында самбо боюнча мелдеште күмүш медалга арзыган. Бул мелдеш Чолпон-Ата шаарында өткөрүлгөн. <br>
2012-жылдын 31-мартында Алибек Чороев Кыргызстандын 1996-жылы туулган өспүрүмдөрүнүн арасында дзюдо боюнча чемпион болуп калды. Бул мелдеш Бишкек шаарындагы Кожомкул Каба уулу атындагы спорт сарайында өткөн. <br>
2012-жылдын 7-8-апрелинде Алибек Чороев [[Орусия|Орусиянын]] Тверь шаарында өткөрүлгөн 1996-жылы туулган өспүрүмдөрдүн арасындагы Европанын ачык кубогу үчүн дзюдо боюнча мелдешке Кыргызстандын өспүрүмдөр курамасынын катарында катышты. <br>
2012-жылдын 28-майында [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] дзюдо боюнча 1993-94-жылдары төрөлгөн жаштар арасындагы чемпионаты Бишкек шаарындагы Каба уулу Кожомкул сарайында өткөрүлүп, Алибек Чороев 55 кг чейинки салмакта экинчи байгелүү орунга татыды. <br>
2012-жылдын 4-16-июлдарында Алибек Чороев [[Орусия|Орусия Федерациясындагы]] Саха (Якутия) жумуриятында өткөн "Азия Балдары" ("Дети Азии") эл аралык спорттук [http://www.yakutsk2012.ru/14/01/9694/ мелдешке]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] дзюдо боюнча улуттук курамасынын курамында катышып, экинчи орунду ээлеп, күмүш медалга ээ болду. Жеңиш ээлерин кыргызстандыктар "Манас" аба майданында шаттана [http://pda.kabar.kg/upload/news/large/1342434064_83076400.png тосуп алышты]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. <br>
2012-жылдын күзүндө Алибек Чороев Тайвандагы эл аралык мелдешке катышты. <br>
Алибек Бакытбек уулу Чороев [[АКШ|АКШнын]] Майами шаарындагы улан-кыздардын дзюдо боюнча дүйнөлүк чемпионатына (World Championship Cadets - Miami, United States, 08-11.08.2013) катышып, бешинчи орунду [http://sport.akipress.org/news:89928/ ээледи]. Бул кыргызстандык жаш дзюдочулардын ичинен жакшы көрсөткүч болду. <br>
2014-жылдын 29-июнунда Алибек Бакытбекович Чороев Өзбекстандын Ташкент шаарында самбо күрөшү боюнча кадеттер (өспүрүмдөр) арасында Азиянын чемпиондугунда күмүш медалга ээ болду. <br>
2015. Сокулук. Алтын медал. <br>
2015, июнь. Барнаул шаары. Коло медал.<br>
== Интернеттеги шилтемелер ==
* http://news.namba.kg/read.php?id=370301 <br>
* http://sport.akipress.org/news:68671/
* http://sport.akipress.org/news:56991/
* http://www.24kg.org/sport/125993-kyrgyzstanec-akzhol-abdykarov-zanyal-5-e-mesto-na.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.eju.net/results/?mode=showResult&id=1037 <br>
* http://inforotor.ru/id/persons/Alibek_Choroev{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://presskg.com/agym/10/0604_18.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722141439/http://presskg.com/agym/10/0604_18.htm |date=2016-07-22 }} <br>
* http://sport.akipress.org/news:89928/ <br>
* https://web.archive.org/web/20230330202215/http://naryn-kenesh.kg/%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BA-%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%88%D0%B8%D0%BD-41/ <br>
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Спорт]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Дзюдо]]
iij7cbd5i9fj5ievvqoq4enwwwcbqnx
Өзбекстан улуттук университети
0
21036
666223
557696
2026-11-08T14:23:53Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666223
wikitext
text/x-wiki
'''Мирзо Улугбек атындагы Өзбекстан улуттук университети''' ({{Lang-uz|Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy Universitet}}) — [[Орто Азия|Орто Азияда]] эң эски [[Советтик Социалисттик Республикалар Союзу|Советтик]] университет<ref name=Milliy>[http://citycatalogue.ru/uzbekistan/tashkent/universities/6512636/ Национальный университет Узбекистана имени Мирзо Улугбека] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210922080710/http://citycatalogue.ru/uzbekistan/tashkent/universities/6512636/ |date=2021-09-22 }} {{Ref-ru}}</ref>. [[Өзбекстан]]дын алдыңкы [[жогорку окуу жайлар|жогорку окуу жайы]]. 1918-жылы [[Ташкен]]де Элдик университет катары негизделип<ref name=Milliy/>, 1920-жылдан Түркстан университети, 1923-жылдан Орто Азия коммунисттик университети деп аталган. 1954-жылы [[В. И. Ленин|В.И. Лениндин]] ысымы берилген. Бул университетке Орто Азиядагы жергиликтүү улуттардын өкүлдөрү кабыл алынып, жогорку квалификациялуу партиялык, советтик, профсоюздук, комсомолдук адистер жана журналисттер даярдалган. [[Кыргызстан]]дан да партиялык, советтик, коомдук көп жетекчилер тарбияланып чыккан. 1960-жылдан 2000-жылга чейин Ташкен мамлекеттик университети. Ошол эле 2000-жылы бул окуу жайга улуттук университет макамы берилип<ref>[http://www.nuu.uz/about/86-uzmu-tarixi.html УзУУ тарыхы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121020121950/http://www.nuu.uz/about/86-uzmu-tarixi.html |date=2012-10-20 }} {{Ref-ru}}</ref>, [[окумуштуу]] [[Улугбек]] ысымы ыйгарылган.
== Булактар ==
* Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору. Бишкек, 2003. И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети.
<references/>
== Тышкы шилтемелер ==
*[http://www.nuu.uz/ Өзбекстан Улуттук Университетинин расмий сайты]
[[Категория:Өзбекстан]]
[[Категория:Университеттер]]
j7wiwf934zr8uzfhpq9r05mxj6b9wvj
Эмчек сүтү
0
23607
666189
503954
2026-11-08T13:54:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666189
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Breastfeeding infant.jpg|thumb|200px|right|Эмизүү]]
'''Эмчек сүтү''' — бала эмизген аялдын эмчеги иштеп чыгаруучу суюктук. <br />Эмчек сүтү баланын алгачкы айларындагы баалуу тамагы. Анын азык затынын составы ушул жаштагы баланын тамак сиңирүү жана зат алмашуу өзгөчөлүгүнө туура келет. Бала төрөлгөндөн кийинки алгачкы 2-3 күн эмчек коюу, сары түстөгү суюктук — [[ууз]] бөлүп чыгарат. Уузда [[белок]] жана туз көп болот, ошондой эле май тамчылуу клеткалар да арбын. 2-4 жума өткөндөн кийин кадимки сүт бөлүнө баштайт. Аны микроскоптон караганда май бүртүкчөлөрү бирдей таралганы көрүнөт. Сүттө балага керек бардык азык зат жана витаминдер бар. Андан башка антитело (баланы ар кандай оорулардан коргоочу зат) жана ферменттер болот. Эмчек сүтү уй жана эчкинин сүтүнө караганда жеңил сиңип, баалуу. Эмчек сүтүнүн белогу өтө аш болумдуу, ымыркайдын ичегисинде жеңил сиңирилет. Майы оңой сиңүүчү [[эмульсия]] түрүндө болгондуктан, ал толук сиңет. Андагы [[Көмүрсуу|углеводдор]] өзүнүн азыктык касиетинен башка ичегиде микробдун өсүшүнө тоскоол болуп, тамак сиңирүүнү жакшыртат. Эмчек сүтүндө, айрыкча кальций жана фосфор туздары жетишерлик болуп, баланын скелетинин калыптануусунда жана өөрчүшүндө мааниси чоң. Эне организмине түшкөн бардык зат эмчек сүтүнө келет. Ошондуктан бала эмизген аял тамактануу режимин толук сакташы керек. Баланы эмизгенден кийин, эмчекте калган сүттү саап таштоо сунуш кылынат.
== Артыкчылыктар ==
Ымыркайлар үчүн эмчек эмизүүнүн артыкчылыктары бар, анын ичинде кокустан ымыркайлардын өлүм синдрому<ref>{{Cite web|title=Breastfeeding and reduced risk of sudden infant death syndrome: a meta-analysis|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21669892/|accessdate=2023-07-08|work=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref> жана интеллектти жогорулатуу<ref>{{Cite web|title=Breastfeeding Associated With Increased Intelligence, Study Suggests|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2008/05/080505162902.htm|accessdate=2023-07-08|work=sciencedaily.com}}</ref>, кулак инфекцияларынын орточо азаюу тобокелдиги<ref>{{Cite web|title=Recurrent middle-ear infections in infants: the protective role of maternal breast feeding|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/6409579/|accessdate=2023-07-08|work=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>, суук тийүү жана сасык тумоо<ref>{{Cite web|title=Prevention of Mother-to-Infant Transmission of Influenza during the Postpartum Period|url=https://www.thieme-connect.de/products/ejournals/abstract/10.1055/s-0032-1323585|accessdate=2023-07-08|work=thieme-connect.de}}</ref> балдар лейкемиясынын<ref>{{Cite web|title=Breastfeeding: the importance of intervening|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22863497/|accessdate=2023-07-08|work=pubmed.ncbi.nlm.nih.gov}}</ref>, диабеттин, астманын жана экземанын, тиштер менен болгон көйгөйлөрдүн бир аз төмөндөшү<ref>{{Cite web|title=Breastfeeding|url=https://jada.ada.org/article/S0002-8177(14)60615-2/fulltext|accessdate=2023-07-08|work=jada.ada.org}}</ref> же чоңдордун семирүү тобокелдиги<ref>{{Cite web|title=Neonatal anthropometrics and correlation to childhood obesity—data from the Danish Children’s Obesity Clinic|url=https://link.springer.com/article/10.1007/s00431-013-1949-z|accessdate=2023-07-08|work=link.springer.com}}</ref> ар бир тамактандыруу 30–45 мүнөт созулушу мүмкүн, сүт көбөйгөнчө бала “соруу-жутуу-дем алуу” схемасына үйрөнөт. Бир айга жакын курактагы балдарга бир тамактанууга 90дон 120 мл чейин талап кылынат<ref>{{Cite web|title=How much milk does my baby need?|url=https://obaby.org/blogs/news/how-much-milk-does-my-baby-need|accessdate=2023-07-08|work=obaby.org|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240419194827/https://obaby.org/blogs/news/how-much-milk-does-my-baby-need|archivedate=2024-04-19}}</ref>. Бирок, сүт көбөйгөн сайын, ымыркайдын тамактануусу натыйжалуу боло баштайт, тамактандыруунун узактыгы кыскарышы мүмкүн. Балага канчалык сүт көп берилсе же башка балдарга саалып берилсе, ошончолук сүт көп чыгат<ref>{{Cite web|title=Increasing Milk Supply|url=https://www.askdrsears.com/topics/feeding-eating/breastfeeding/faqs/increasing-milk-supply/|accessdate=2023-07-08|work=askdrsears.com}}</ref><ref>{{Cite web|title=Breast Milk Production|url=https://www.sutterhealth.org/health/breastfeeding/milk-production|accessdate=2023-07-08|work=sutterhealth.org|archivedate=2023-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230708144828/https://www.sutterhealth.org/health/breastfeeding/milk-production}}</ref>. Айрым энелер сүттүн чыгуусун көбөйтүүгө аракет кылышат, адатта, пажитник деген өсүмдүктү колдонушат<ref>{{Cite web|title=Breastfeeding Questions and Answers|url=https://www.verywellfamily.com/breastfeeding-questions-and-answers-3888935|accessdate=2023-07-08|work=verywellfamily.com|archivedate=2023-07-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230708144828/https://www.verywellfamily.com/breastfeeding-questions-and-answers-3888935}}</ref>. Эненин сүтүндө күчтүү антителолор жана антитоксиндер бар, бирок [[Антисептика|антисептикалык]] касиетке ээ эмес жана тукумсуздукка өбөлгө түзбөйт, СПИД сыяктуу ооруларга жана В тобундагы стрептококк сыяктуу ар кандай бактерияларга дуушар болушу мүмкүн<ref>{{Cite web|title=Breast Milk and the Risk of Cytomegalovirus Infection|url=https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJM198005083021908|accessdate=2023-07-08|work=nejm.org}}</ref>.
== Дагы караңыз ==
*[[Эмчектеги бала]]
*[[Эмчектеги баланы тамактандыруу.]]
== Колдонулган адабият ==
Кыргыз Совет Энциклопедиясынын Башкы редакциясы. «Ден соолук» Медициналык энциклопедия. - Ф.:1991, ISBN 5-89750-008-8
== Шилтемелер ==
<references />
[[Категория:Медицина]]
[[Категория:Аял]]
[[Категория:Ден соолук]]
4p3waythkioqcyecjftr8399qc14hgv
Худайберди Халлы
0
39700
666245
595829
2026-11-09T05:05:13Z
CommonsDelinker
130
Removing [[:c:File:Mukhtar_Magauin_31_August_2008_Prague.jpg|Mukhtar_Magauin_31_August_2008_Prague.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: No permission since 1 November 2026.
666245
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Chudajberdi Chally (Hudaýberdi Hally) in Jeneč, Prague. 27.09.2009.JPG|thumb|Худайберди Халлы (түркмөнчө: Hudaýberdi Hally), [[Түркмөнстан]] элинин жазуучусу, журналисти жана коомдук ишмери. Праганын батышындагы Йенеч (Jeneč) шаарчасы. 27.9.2009. Т.Ч.]]
'''Худайберди Халлы''' (мурдагы советтик доордогу тегаты – Халлыев; [[Кыргыз тили|кыргызча]] айрым адабиятта: Кудайберди Каллы; латын графикасында түркмөн тилинде - '''Hudaýberdi Hally''') – заманбап түркмөн жазуучусу, публицист, журналист, котормочу, коомдук ишмер, диссидент. XX кылымдын соңундагы жана 21-кылымдын башындагы түркмөн адабиятынын көрүнүктүү өкүлү. [[Түркмөнстан|Түркмөн]] тилинде жазат. Чыгармалары, макалалары жана маектери эне тилинен тышкары орус, англис, чех, кыргыз жана башка тилдерде жарык көргөн.
== Кыскача өмүр таржымакалы ==
Худайберди Халлы 1947-жылы 17-апрелде [[СССР|СССРдин]] курамындагы советтик [[Түркмөнстан|Түркмөнстанда]] туулган.
Түркмөн мамлекеттик университетинин түркмөн филологиясы факультетин аяктаган.
1970-жылдарда “Адабият жана көркөм өнөр” (“Эдебийат ве сунгат”) гезитине анын туңгуч аңгемеси (”Bir apbasydan”) жарык көрүп, чыгармачыл тушоосу кесилген. Андан соң анын чыгармалары басма сөздө арбын жарыялана баштайт.
Жазуучу “Совет адабияты” журналында да эмгектенди. Бир катар жылдар [[СССР|СССРдин]] борбору Маскөө ([[Москва]]) шаарында жашады.
М.С.Горбачев жарыялаган “Кайра куруулар” доорунда Худайберди Халлы [[Түркмөнстан|Түркмөнстандагы]] демократиячыл маанайдагы саясий иш-чараларга жигердүү катышат.
1989-жылы сентябрда “Ынтымак” Демократиялык элдик майдан (“Агзыбирлик” / ”Agzybirlik” Demokratik Halk Hereketi) деп аталган бейрасмий демократиячыл уюмду түзүүгө катышып, анын жетекчилеринен болгон. Бул уюм Түркмөнстанда жумурияттын Компартиясынын жетекчиси Сапармурат Ниязов жарыялаган кош тил саясатынан баш тартып, жалгыз гана түркмөн тилинt мамлекеттик тил макамын берүү талабын койгон. (1989-жылы 23-сентябрда [[Борбордук Азия|Борбордук Азиядагы]] башка бир жумуриятта – Кыргызстанда кыргыз тили гана мамлекеттик тил макамын алган жаңы мыйзам кабыл алынган болчу).
Пост-советтик [[Түркмөнстан|Түркмөнстандын]] алгачкы жылдары Худайберди Халлы өлкөдөгү демократиячыл күчтөрдүн ишмердигине жигердүү катышуусун улантты. Өлкө башчысы Сапармурат Ниязовду (“Түркмөнбашыны”) авторитардык башкаруу ыкмасы үчүн сынга алуусун эч токтоткон жок.
1995-жылы анын оппозициячыл маанайдагы ишмердигине нааразы болгон ошол кездеги Түркмөнстандын диктатору Сапармурат Ниязов эркин жазуучуну жана коомдук ишмерди камоого буйрук берет.
Эл аралык коомчулуктун талабы менен Худайберди Халлыев боштондукка чыгат, бирок өз атажуртун таштап кетүүгө мажбур болот.
Ал оболу Маскөө шаарына келип, андан соң [[Прага]] шаарына келет.
1996-жылдан азыркы тапка чейин ал Чехияда бозгундук өмүр сүрүп, байырлоодо.
Куугунтуктар жана ар кыл кысымдар анын эркин эч майтарбады. Ал көркөм жана публицисттик чыгармалары аркылуу пост-советтик Түркмөнстанда демократиялык реформалар жүргүзүү чакырыгын билдирип келет.
2009-жылы августта ал Кыргызстанда ([[Бишкек]] шаарында, Ысык-Көл, Нарын аймактарында) сапарда болуп, кыргыз жазуучулары, коомдук ишмерлери, саясатчылары жана карапайым атуулдар менен жолугуп кайтты.
2013-жылы жазында Худайберди Халлы он чакты күнгө Ашгабат (Ашыгабат) шаарына барууга Түркмөнстандын расмий бийлигинен уруксат алды. Бирок түркмөн бийликтери жазуучуга өз кичи журтуна – туулуп-өскөн кыштагына барууга эч уруксат берген жок. Ордо шаардагы жазуучу кезген жерлердин бардыгында тыңчылар аны ээрчип жүрүштү.
== Худайберди Халлынын котормочулук иш-аракети ==
Худайберди Халлы [[Дүйнө өлкөлөрү|дүйнөнүн]] бир катар адабий берметтери тууралуу түркмөн тилинде макалалар жазып келет.
Андан тышкары ал [[котормо]] жаатында да салым кошту.
Маселен, 2002-2005-жылдары ал «Тоорат» китебин түркмөн тилине которууга да салымын кошкон.
== Худайберди Халлынын ар кыл пикирлери ==
Публицист Худайберди Халлыев дүйнөнүн чыгаан жазуучулары жана коомдук ишмерлери тууралуу ар тараптуу маалымат менен түркмөн элин ырааттуу тааныштырып келет.
=== Кыргыз эл жазуучусу Чыңгыз Айтматов тууралуу ===
Кыргыздын чыгаан жазуучусу [[Айтматов, Чыңгыз Төрөкулович|Чыңгыз Айтматовдун]] прогрессивдүү идеяларын түркмөн калайыгына кеңири жайылтууда Худайберди Халлы тийешелүү салым кошуп келди.
Анын Чыңгыз Айтматов тууралуу пикири:
“Кандай гана керемет инсан жана жазуучу! Ал өмүр сүрдү, күрөш жүргүздү, жаратып жатты. Эми мен бир гана нерсеге өкүнөм: анын бейитине “залкар кыргыз жазуучусу” деп жазып коюшту. Бирок Чыңгыз – жалпы бардыгыбызга таандык калемгер. Эгерде ал болбосо, анда түркмөн прозасы азыркы бийиктикке эч жете албас эле”.
=== Казак эл жазуучусу Мухтар Магауин тууралуу ===
Худайберди жакындан тааныш жазуучу [[Магауин, Мухтар|Мухтар Магауин]] казак адабиятында, казак гана эмес Орто Азия калктарынын адабиятында, балким, түркий калктардын адабиятында өз аты, өз ысымы бар чоң сүрөткер. “Магауиндин чыгармалары казактар менен катар түркмөндөр үчүн да баалуу”, - дейт түркмөн жазуучусу Кудайберди Халыев:
“Мухтар агай кең талаада жашаган элдин турумушун, кулк-мүнөзүн сүрөттөп, элибиздин тарыхын чагылдырып жүрөт. Тарыхыбыздын айрым барактарынан көпкө чейин дээрлик беймаалым болуп келдик. Мисалы, 1930-жылдардагы ачарчылык жөнүндө көп айтылчу эмес. Совет өкмөтү элдин мал жандыктарын тартып алуу жарянын баштап, көптөгөн казактар, түркмөндөр кырылган. Биз ошол ачарчылык жөнүндө Мухтар Магауиндин китептеринен билдик. Ага чейин антип жазышчу эмес”.
== Үй-бүлөсү жана замандаштары ==
Худайберди менен өмүрдүк жубайы Огулсапа совет доорунда баш кошушкан. Огулсапа айымдын кесиби – дарыгер. Алардын үч кызы (Айна, Гүзел, Акнур) бар. Үчөө тең жогорку билимдүү.
Кыздарынын туну Айна менен анын жолдошу Сергей Данилочкиндин бир кыз, бир уулу бар. Айна түркмөн, [[орус]], түрк, фарсы, чех, англис тилдерин билет.
Гүзел менен Акнур түркмөн, орус, чех, англис тилдерин билишет.
Учурда алардын бардыгы [[Чехия|Чехияда]] жашашат.
Худайберди [[Чехия|Чехияда]] байырлаган түркмөн, чех, словак, орус, казак, кыргыз жана башка улуттардын өкүлдөрү менен тыгыз байланышта.
Алардын арасында – казак жазуучусу [[Магауин, Мухтар|Мухтар Магауин]], кыргыз журналисттери Амирбек Азам уулу, Венера Сагындык кызы, Жаңыл Жусубжан, Гүлайым Ашакеева, Улан Алымкул уулу ж.б. бар.
== Чыгармалары жана жыйнактары ==
Худайберди Халлы ондон ашуун ар кыл [[Китеп|китептин]] автору. Анын түркмөнчө жана орусча жазылган чыгармалары бир катар тилдерге которулган.
Ал кыргыздар жана Кыргызстандыктар тууралуу ой-толгоолор камтылган эссени да 2013-жылы жайында жазып бүттү.
* Халлы, Худайберди; [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Чоротегин, Тынчтыкбек]]. Өмүр – аккан суу: Нургүл Эсенкул кызы [[Дыйканалиева, Нургүл Эсенкуловна|Дыйканалиеванын]] элесине арналат: Эссе, макалалар, эскерүүлөр, термелер / Жооптуу редактор, баш сөз жазган, эскерүүлөр топтомун, тиркемени, сүрөттөрдү даярдаган жана түркмөнчө тексттен кыргызчага которгон Тынчтыкбек Чоротегин. – Бишкек: Жусуп Баласагын атындагы КУУнун «Университет» басмаканасы, 2013. - 204, XII б., сүрөттөр. - ISBN 978-9967-02-932-3. <br>
* Hudaýberdi Hally, “Trojuchý člověk”. Brno: Host, 2004. - Počet stran 90, brož. - ISBN 80-7294-125-9. Rok vydání 2004. [přeložili z turkmenštiny Aina, Gozel a Aknur Hallyjevy a Tomáš Reichel]. <br>
== Сыйлыктары ==
* Эл аралык «Азамат Алтай» кайрымдуулук корунун [[Азамат Алтай]] медалы (2013-жылдын июну), Бишкек, Кыргызстан. <br>
== Интернеттеги өз эмгектери ==
* [http://www.turkmenkultur.com/menu/ml/t2/Enedili.html Ene dili – guwanjymyz]
* [http://www.azathabar.com/content/article/24232154.html Taryh ylymlarynyň doktory, akademik Myrat Annanepesow]
* [http://www.azathabar.com/content/article/1960014.html Görnükli gazak ýazyjysy Muhtar aga 70 ýaşady]
* [http://www.azathabar.com/content/article/1937831.html Wasiliý Wladimirowiç Bartold ]
* [http://hem.lidnet.se/~agzybirlik/h_hally_bibigul.htm “BIBIGÜLÜŇ AÝDYMY” HAKDA]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.agzybirlik.com/h_hally_bibigul.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170107071415/http://agzybirlik.com/h_hally_bibigul.htm |date=2017-01-07 }}
== Интернеттеги ар кыл шилтемелер ==
* [http://www.gunesh.org/turkmen/h_hally_60.htm Sozulmaz polat bolmaz! Ýazyjy Hudaýberdi Hally 60 ýaşady! (2007-04-17)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070820022049/http://www.gunesh.org/turkmen/h_hally_60.htm |date=2007-08-20 }} <br>
* [http://www.azathabar.com/author/20937.html Худайберди Халлы тууралуу]
* [http://www.databazeknih.cz/zivotopis/hudayberdi-hally-6453 Hudaýberdi Hally (1947, Turkmenistán): Životopis] <br>
* http://www.nakladatelstvi.hostbrno.cz/cs/nakladatelstvi/prekladova-beletrie/item-233 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090831021726/http://www.nakladatelstvi.hostbrno.cz/cs/nakladatelstvi/prekladova-beletrie/item-233 |date=2009-08-31 }}
* http://www.azathabar.org/content/article/24317710.html
* http://www.azattyk.org/content/Kazakhstan_Culture_Magauin/1950036.html
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Инсандар:Түркмөнстан]]
[[Категория:1947-жыл]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Адабият]]
[[Категория:Журналисттер]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Диссиденттер]]
[[Категория:СССР]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Коомдук ишмерлер]]
[[Категория:Бозгундар]]
[[Категория:Айтматов таануу]]
[[Категория:Түркмөн жазуучулары]]
qolamk8bw9jbbh5tutn8jhqmgkmuoy0
Өзбекстан Республикасынын баатыры
0
43691
666222
416174
2026-11-08T14:23:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666222
wikitext
text/x-wiki
{{Карточка сыйлыктар
|Аталышы = «Өзбекстан Республикасынын баатыры»
|Сүрөт = Uzbekiston Qahramoni.svg
|СүрөтЛента =
|Сүрөт2ст =
|СүрөтЛента2ст =
|Сүрөт3ст =
|СүрөтЛента3ст =
|Сүрөттүн өлчөмү = 300px
|OriginalName = Ўзбекистон қаҳрамони
|Девиз =
|Өлкө = {{Өлкө желеги|Өзбекстан}}
|Тип =
|КимгеЫйгарылат =
|ЫйгарууСебеби = Өзбекстан Республикасынын президентинин токтому
|Статус = ыйгарылат
|Көрсөткүчтөр = 585 пробадагы алтын эритмеси<br /> салмагы 12,5 г.
|ТүзүлгөнКүн = [[1994|1994-жыл]] [[5 май]]
|БиринчиЫйгарылган =
|АкыркыЫйгарылган =
|Саны =
|Сайты =
}}
'''«Өзбекстан Республикасынын баатыры»''' ({{lang-uz|Ўзбекистон қаҳрамони, Oʻzbekiston qahramoni}}) - Өзбекстан Республикасынын жогорку даражадагы мамлекеттик сыйлыгы.
== Наам тууралуу ==
Наам жогорку даражадагы өзгөчөлүк белгиси, мамлекет жанан эл алдында баатырдык эрдик жасаган Өзбекстан Республикасынын жарандарына ыйгарылат. Өзгөчө учурларда «Өзбекстан Республикасынын баатыры» наамы башка өлкөнүн жарандарына да ыйгарылышы мүмкүн.
«Өзбекстан Республикасынын баатыры» наамын Өзбекстан Республикасынын президенти ыйгарат. Наамды ыйгаруу тууралуу указ басмаканаларда жана массалык маалымат каражаттарында жарыяланат. «Өзбекстан Республикасынын баатыры» наамына татыган адамга «Олтин Юлдуз» медалы жана наамды ыйгарылгандыгы тууралуу күбөлүк тапшырылат.
«Өзбекстан Республикасынын баатыры» наамын жанан «Олтин Юлдуз» медалын белгилөө тууралуу мыйзам 1994-жылдын 5-мартта Өзбекстан Республикасынын куралдуу күчтөрүнүн токтому (№ 1039-XII) менен бекитилген, <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191121082937/http://www.uza.uz/ru/society/2863 |archivedate=2019-11-21 |title=5 мая – день учреждения звания «Герой Узбекистана» и других наград |url=http://www.uza.uz/ru/society/2863 |accessdate=2014-03-01}}</ref>, 1996-жылдын 30-августунда РУзтун мыйзамы (№ 278-I) жана 2004-жылдын 3-декабрындагы РУзтун мыйзамы (№ 714-II) менен ага өзгөртүүлөр киргизилген.
== Мельдын сүрөттөлүшү ==
«Олтин Юлдуз» медалы 750 пробадагы алтын менен жасалып, сегиз аякту, алды жагы эки кырдуу нурлардан турган жылдыз формасында.
Жылдыздын башынан аягына чыйинки аралыгы 32 миллиметр. Медальдын так ортосундагы 8 милииметрдүү айланынанын ичинде Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик гербинин символикасына туура келген жарым ай жана беш аяктуу жылдыз жайгаштырылган. Жарым айдын диаметри 6 милииметр, ал эми беш аяктуу жылдыздын диаметри 3 миллиметр.
Медальдын арткы бетинин борбордук бөлүгүндө Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик герби жайгашкан. Гербтин астындагы төмөңкү нурунда ичти көздөй чуңкурайган 1 миллиметрдүү өлчөмдөгү шрифт менен медальдын номери жазылган.
Мелаль күмүштөн жасалган кулакча менен тогоонун жардамы менен каптал оюктары менен тик бурчтуу формада жасалган 16х25 миллиметрдүү күмүштүү калып менен бириктирилет. Калып жана бириктирүүчү тогоонун бөлүктөрү 0,25 микрон алтын менен капталган. Калыптын ички бөлүгү Өзбекстан Республикасынын мамлекеттик желегинин тилкелеринин өңдөрүндөгү тасма менен капталган. Тасманын өлчөмү 11х20 миллиметр.
Калып арт жагынан төнөөгүч менен бекитилген. Медальдын салмагы 12, 5 грамм.
== Өзбекстан Республикасынын баатырлары ==
* Абдугани Абдуллаев — Өзбекстан эл устасы
* Абдулла Арипов — Өзбекстан жана Каракалпакстан эл [[Поэт|поэти]]<ref>[http://www.aaripov.uz Abdulla Oripov]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Абдрахман Абдразаков — болот эритүүчү
* Аваз Эргашев — ширкат айыл-чарбасынын төр агасы
* Агитай Адылов — Тахтакупир районунун «Тахтакупир» ширкат айыл-чарбасынын төр агасы
* Азларов Тургун Рахматович - Өзбекстан эл мугалими
* Алланияз Утениязов — [[мугалим]]
* Ахмат Нарзуллоев — фермердик айыл-чарбанын төр агасы
* Ачилбай Жуманиязович Раматов - «Ўзбекистон темир йўллари» мамлекеттик акционердик компаниянын башкаруу төр агасы;
* Баходир Ильясов — темир жол куруучу
* Вера Пак — балдар үйүнүн директору
* Гайратдин Хожаниязов
* Гулмат Хайитметов — [[фермер]]
* [[Мухамеджанов, Закир Мухамеджанович|Зикир Мухамаджанов]] — [[актер]]
* [[Юсупов, Ибрагим|Ибрайим Юсупов]] — Өзбекстан жана Каракалпакстан эл [[Поэт|поэти]]<ref>[http://ibroyimyusupov.narod.ru Ibroyim Yusupov]</ref>
* [[Ислам Абдуганиевич Каримов]] — Өзбекстан Республикасынын президенти
* Малика Абдуллаходжаева — [[академик]] АН РУз, [[профессор]], патологоанатом
* Машариф Куваков — председатель ширкатного хозяйства «Богот» Багатского района
* Мирумар Асадов — реставратор
* Николай Кучерский — [[техника илимдеринин доктору]], [[академик]]
* Озод Шарафиддинов — окумуштуу жана адабиятчы
* Парда Зиятов
* Саид Ахмад — Өзбекстан эл [[Жазуучу|жазуучусу]]<ref>[http://saidahmad.madaniyat.uz Саид Ахмад]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-ru}}</ref>
* Саме Саматов — [[педагог]]
* Серикбай Сагатов — [[чабан]]
* Тожибай Ризаев
* [[Каипбергенов, Тулепберген Каипбергенович|Тулепберген Каипбергенов]] — Каракалпакстан жазуучулар союзунун төр агасы
* [[Махкамов, Хамза Хаитович|Махкамов Хамза Хаитович]] — 166-чы жол машина станциясынын машинисти
* Эркин Вахидов — Өзбекстан эл [[Поэт|поэти]]<ref>{{Cite web |title=Erkin Vokhidov |url=http://evohidov.madaniyat.uz/ |access-date=2021-08-11 |archive-date=2008-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081103125809/http://evohidov.madaniyat.uz/ |dead-url=yes |accessdate=2021-08-11 |archivedate=2008-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081103125809/http://evohidov.madaniyat.uz/ }}</ref>
== Эскертүүлөр ==
{{эскертүүлөр}}
== Шилтемелер ==
* [http://www.rian.ru/society/20040505/582843.html "Өзбестан Республикасынын баатыры" наамына 10 жыл]
* [http://www.akt.uz/?document=5134&print ЗАКОН РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН ОБ УСТАНОВЛЕНИИ ЗВАНИЯ "УЗБЕКИСТОН КАХРАМОНИ" И УЧРЕЖДЕНИИ ВЫСШЕГО ЗНАКА ОТЛИЧИЯ - МЕДАЛИ "ОЛТИН ЮЛДУЗ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307031534/http://akt.uz/?document=5134&print |date=2016-03-07 }}
{{Өзбекстан Республикасынын сыйлыктары}}
{{Мурунку СССР мамлекеттеринин жогорку даражадагы сыйлыктары}}
[[Категория:Өзбекстан Республикасынын сыйлыктары]]
[[Категория:Мамлекеттик жогорку сыйлыктар]]
f4a7fpcymeoofsirhew0mmvwj47ich2
Ысак кызы Токтобүбү
0
55295
666170
549182
2026-11-08T13:32:15Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666170
wikitext
text/x-wiki
{{Инсан
|ысымы = Ысак кызы Токтобүбү
|расмий ысымы =
|сүрөт = Toktobubu Ysak-kyzy in Beijing. 18.10.2015.JPG
|туурасы = 190px
|сүрөттүн аталышы =
|туулгандагы ысымы =
|ишмердүүлүгү =
|туулган күнү = 12.9.1966
|туулган жери = [[Ак-Чий]]
|жарандыгы = {{Өлкө желеги|Кытай}}
|букаралык =
|каза болгон күнү =
|каза болгон жери =
|атасы =
|апасы =
|жубайы = [[Жуматурду уулу Адыл]]
|келинчеги =
|балдары = Адыл уулу Бекзат <br /> Адыл кызы Перизат
|сыйлыктары =
|сайты =
|уикиказына =
|башка маалымат =
}}
'''Ысак кызы Токтобүбү''' ([[Кытай тили|кытайча]]: 托汗·依莎克) — Кытайдагы кыргыз, [["Манас" эпосу]]нун изилдөөчүсү, филология илимдеринин кандидаты, доцент. Ушул тапта [[Бээжин|Бээжинде]] жашайт.
==Кыскача өмүр таржымакалы ==
Токтобүбү (Токон) Ысак кызы 1966-жылдын [[Аяк оона|аяк оона]] айынын 12синде [[Кытай Эл Республикасы|Кытай Эл Республикасынын]] [[Шинжаң-Уйгур автоном району|ШУАР]]ына караштуу [[Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусу]]нун [[Ак-Чий]] ооданынында төрөлгөн.
1988-жылы [[Үрүмчү]] шаарында Шинжаң университетиндеги Кытай тил-адабият факультетин бүтүрүп, автоном райондук адабият-көркөм өнөрчүлөр бирикмеси фольклор изилдөө коомунда атайын курулган «Манас» эпосун изилдөө секторунда кызмат жолун баштап, Жуңго кыргыздарынын «Манас» эпосун изилдөө, эл ооз адабият чыгармаларын чогултуу, басмага даярдоо, үгүттөө жана изилдөө кызматтарын белсене иштеген.
Токон Ысак кызы окууну бүтүп кызматка чыгары менен залкар манасчы [[Жүсүп Мамай]] айткан «Манас» вариантын иреттеп, басмадан чыгаруу кызматына туш келип, «Манас» изилдөө ишканасы 1988-жылдан 1992-жылга чейин аралыкта чыгарган ички пайдалануу материалынын 5 китебин, ары 1989-жылдан 1995-жылга чейин аралыкта жарык көрүп таратылган 16 китептин жана 2004-жылы кайрадан басылган эки томдуу толук нускасынын текшерип, басмадан чыгаруу кызматына катышып, сегизинчи бөлүм «Чигитей» (Ж.Мамай вариантты 8-урпак бөлүгү, кыргыз тилинде, Шинжаң эл басмасы, 1995-жыл. Ал 2004-жылы Кыргызстан жана араб жазуусунда кайра жаңыртылып басылды) менен Эшмат Мамбетжүсүптүн вариантындагы «Семетейди» (кыргыз тилинде, Кызыл-Суу кыргыз басмасы. 2003-жылы биринчи жолу, 2009-жылы экинчи жолу басылган) өз алдынча иреттеп, басмага сунуштаган.
ШУАРдын [[Иле Казак автоном облусу]]на караштуу [[Текес]] ооданындагы [[Көктерек]] айылын жердеген манасчы [[Сатыбалды Аалы]]нын вариантынан 17000 сапты жазмага алып, иреттеп чыккан.
Кыргыз элдик адабиятынын «үч топтом» кызматына катышып, оодан, өлкө даражалуу жыйнактарын тандап, бекитип, басмадан чыгаруу кызматтарына катышып, «Жуңго кыргыз элдик ырлар жыйнагы» (кыргыз тилинде, биргелешкен авторлукта - Кызыл-Суу кыргыз басмасы, 2004-жыл), «Кыргыз эл жөө жомоктор жыйнагынын» 4-китеби (кыргыз тилинде, биргелешкен авторлукта - Шинжаң эл басмасы, 1998-жыл), «Манас» эпосун үгүттөп, жайылдыруу боюнча бөлөк калемгерлер менен авторлошуп «Манас эпосунун окуяларынан кыскача баян» (Шинжаң эл басмасы, кыргыз тилинде, биргелешкен авторлукта - 1995-жыл) китептерин чыгарган.
[["Манас" эпосу|«Манас» эпосун]] үгүттөп, жайылдыруу максатында уйгур тилиндеги кара сөз котормосун иштеп чыгып, уйгур тилиндеги «Мурас» журналынын 2000-, 2001-жылдарындагы жалпы сегиз санында уландуу жарыяланган.
Көп жолу алыскы тоолуу райондорду кыдырып текшерүүдө болуп, биринчи кол элдик адабият, фольклордук материалдарды жыйнап, толумдуу болгон коомдук текшерүү баяндамаларын, ары изилдөө макалаларын жарыялаган.
[[Файл:Dr. Toktobubu Ysak-kyzy. Ak-Chiy, China. 10.7.2014.jpg|thumb|left|Токтобүбү Ысак кызы, манас таануучу, филология илимдеринин кандидаты. Ак-Чий шаары. 10.7.2014.]]
2005-жылы кызмат орду [[Бээжин]] шаарындагы Борбордук улуттар университетинин аз сандуу улуттар институту, казак тил-адабият факультетине которулуп, окутуу кызматтарын башкаруу бөлүмүнүн жетекчиси болуп эмгектенип келет.
2000-жылы илимий адистиги боюнча адис изилдөөчү (доцент) илимий даражасын алган.
Токон Ысак кызы күйөөсү [[Жуматурду уулу, Адыл|Адыл Жуматурду уулу]] менен авторлошуп жазган «Залкар манасчы Жүсүп Мамайдын өмүр баяны» аттуу эмгек 2002-жылы Ички Моңгул унверситети басмасынан ханзу тилинде, 2007-жылы 12-айда борбордук улуттар басмасынан кирилл жазуусунда, 2014-жылы Кыргызстандын Бишкек шаарында «Принт-экспресс» басмасынан жарык көргөн.
Токон Ысак кызы «Жуңго кыргыздарында "[[Семетей эпосу|Семетей]]" эпосунун мазмун курулмалык өзгөчөлүгү» (Кыргызстан, «Бийиктик» басмасы, 2011-жыл) темасында диссертациясын ийгиликтүү коргоп, 2011-жылы Кыргызстан улуттук илимдер академиясына караштуу Ч.Айтматов атындагы [[тил жана адабият институту]] менен Жусуп Баласагун атындагы мамлекеттик улуттук университетинин тең төрагалыгында филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган (Жуңгодо филология илимдеринин доктору, “Ph.D.” деп таанылды).
Анын [https://web.archive.org/web/20251117065440/https://arch.kyrlibnet.kg/uploads/KNUYSAK%20KYZY%20TOKTOBUBU.diss.pdf кандидаттык диссертациясы]: Исак кызы, Т. Жунго кыргыздарында «Семетей» эпосунун мазмун курулмалык өзгөчөлүгү. - Адистиги 10.01.09 – фольклористика. - Филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын изденип алуу үчүн жазылган диссертация. - Бишкек, 2010. - 135 бет. - Илимий жетекчиси Самар Мусаев.
2011-жылы Бээжиндеги Борбордук улуттар унверситетинин аз сандуу улуттар институту жагынан “кыргыз тил-адабияты магистр жетекчиси” болуп шайланып, Жуңгодогу жалгыз кыргыз тил жана адабияты боюнча магистр, аспирант тарбиялоо укугун алган биринчи жетекчи мугалим болду.
==Илимий жана башка ишмердиги, негизги чыгармачылыгы==
«Манас» дастаны, кыргыз маданияты боюнча 60тай изилдөө макалалары жарык көрүп, айрым макалалары [[Жапония]], [[Түркияда]] которуп басылган.
Токтобүбү «Манас» эпосун изилдөө боюнча алгач эпостук кейипкерлер образын изилдөөдөн баштап, «"Манас" эпосундагы аялдар образы жөнүндө» (1986-жылы Үрүмчү шаарында ачылган тунгуч кезектик «Манас» талкуу жыйынында окулган), «Каныкейдин көркөм образына алгачкы чалгын» («"Манас" изилдөөсү», Шинжаң эл басмасы, 1994-жыл), «Мифтик образдардын тиби - Айчүрөк» (1994-жылы «Манас» эл аралык талкуу жыйынына сунушталган макала) макалалары менен изилдөөгө тереңдеп кирген.
Ал залкар манасчы [[Жүсүп Мамай]]дын манасчылыгы боюнча «Жүсүп Мамай кыргыз эл ооз адабиятынын кампасы» («Кызыл-Суу гезити» 1998-жыл, 3-октябрдагы саны), «"Жүсүп Мамай таануу илими" жөнүндө алгачкы ойлор» («[[Кызыл-Cуу адабияты]]», 1998-жыл, 4-сан), «Жүсүп Мамай вариантынын мазмун курулмалык өзгөчөлүгү» (Кыргызстан илимдер академиясынын "Тил, адабият жана көркөм өнөр талкуусу" журналынын 2008-жылдык 1-, 2-кошмо саны), «Жүсүп Мамайдын мамлекет ичы-сыртында изилденүү жагдайы» («Кызыл-Суу адабияты» 2012-жыл, 1-сан), «Кыргызстан илимпоздорунун залкар манасчы Жүсүп Мамайга болгон таанымы, ары баасы» («Шинжаң кыргыз адабияты», 2014-жыл, 5-саны) «Жүсүп Мамай "Манасты" кандай айтты?» (2014-жыл, 5-айда Талас шаарында өткөн "Заманыбыздын залкар манасчысы Жүсүп Мамай" аттуу эл аралык талкуу жыйындын макалалар жыйнагына кирген), «Жүсүп Мамайдын "Манас" эпосуна кошкон салымы» (2014-жылы, 26-28-сентябрында Үрүмчү шаарында өткөн тунгуч кезектик "Манас" айтуу жана коргоо талкуу жыйынында окулган), «Жүсүп Мамайдын оозеки жөрөлгө боюнча "Манас" эпосун жайылдыруу, сактоо боюнча орчундуу түйүндөрдү чечмелөө» (2014-жылдын 26-27-октябрында борбор Бээжин шаарында ачылган мамлекеттик коомдук илим фондунун «"Манасты" унверсал изилдөө» боюнча манасчыларды изилдөө талкуу жыйынында окулган) макалалары менен Жүсүп Мамайды түйүн кылган негизде манасчылар кубулушун чечмелеген.
Андан тышкары ал «Эпосчулук илими жана кыргыз эпосу» («[[Шинжаң кыргыз адабияты (журнал)|Шинжаң кыргыз адабияты]]», 2000-жыл, 3-саны), «"Манас" дастанынын кыргыз тарыхы менен болгон байланышы» («Кызыл-Суу гезити» 1991-жыл, 13-августтагы саны), «"Манастын" беш түрдүү вариантындагы "Көкөтөйдүн ашы" бөлүгүн салыштырып изилдөө» («Улуттук адабият изилдөөсү», 2003-жыл, 3-сан), «"Манас" эпосунун түрдүү варианттарындагы баатыр Манастын аты-жөнүнүн өзгөчө маанисин чечмелөө» («Элдик адабият секциясы», 2013-жыл, 4-сан), «Памирде жоголгон "Манас"» («Улуттук адабият изилдөөсү», 2012-жыл, 6-сан) сыяктуу кыргыз тил, тарых, маданияты менен байланышкан көп багыттуу текстологиялык, варианттык изилдөөлөрдү жарыялаган.
Токтобүбү 2014-жылы [[Бээжин|Бээжиндеги]] Борбордук улуттар университетинин алдыңкыы катардагы университет куруу долбоорунун алкагындагы Жуңго азчылык улуттар тил-адабият институтунун атайын каржылык түрүнө - «<Манас> эпосу энциклопедиялык сөздүгүн» түзүү түрүнө ээ болду.
«Манас» таануучу Токтобүбү мына ушундай алгылыктуу эмгектеринин аркасында Кытайдагы «Манас» таануу жана Жүсүп Мамай таануу илимине зор салым кошуп келет.
==Шакирттери==
Токтобүбү Ысак кызынын учурдагы шакирти - аспирант [[Бейшебай, Айтмамбет|Айтмамбет Бейшебай]] (Бээжин шаары). Ал азыр В.Жирмунскийдин дастан таануудагы салымын изилдеп жатат.
==Сыйлыктары. Даражалары. Наамдары ==
Токтобүбү 2000-жылы илимий адистиги боюнча адис изилдөөчү (доцент) илимий даражасын алган.
Токтобүбү 2011-жылы Кыргызстанда филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын алган.
«Залкар манасчы Жүсүп Мамайдын өмүр баяны» эмгеги үчүн Токтобүбү жубайы, профессор Адыл Жуматурду менен бирге 2004-жылы 2-айда Шинжаң Уйгур автоном району бойунча «Теңир-Тоо адабият-көркөм өнөр сыйлыгына», 9-айда Жуңго эл ооз адабият-көркөм өнөрчүлөр коомунун экинчи кезектик «элдик өнөрпоздор Тоо гүлү сыйлыгына» татыйт.
Ал эми 2010-жылы 7-айда автоном райондук үч чоң жыйнактын (элдик жөө жомоктор, элдик ырлар, элдик макал-лакаптар) түзүүчүсү жана редактору катары «үлгүлүү редактор» сыйлыгына, 6-айда Жуңго элдик адабият-көркөм өнөрчүлөр коомунун эл ооз адабиятына «салым кошкон ардагер» сыйлыгына ээ болот.
2007-жылы Шинжаңда казак-кыргыз адабияты боюнча 8-жолу өткөн сынакта «дулдул» адабият сыйлыгына ээ болгон.
2011-жылы ал [[Кыргызстан|Кыргызстанда]] Ишеналы Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик университетинин «Ардактуу профессору» наамын алат.
==Үй-бүлөсү ==
Жубайы - белгилүү окумуштуу, кыргыз таануучу, манас таануучу, профессор [[Жуматурду уулу, Адыл|Адыл Жуматурду уулу]].
Бир уул (Бекзат), бир кызы (Перизат) бар.
Бекзат, Перизат деп алардын аттарын залкар манасчы Жүсүп Мамай (1918-2014) өзү коюп берген.
Учурда [[Бээжин]] шаарында турушат.
==Эмгектери ==
* Исак кызы, Т. Жунго кыргыздарында «Семетей» эпосунун мазмун курулмалык өзгөчөлүгү. - Адистиги 10.01.09 – фольклористика. - Филология илимдеринин кандидаты окумуштуулук даражасын изденип алуу үчүн жазылган диссертация. - Бишкек, 2010. - 135 бет. - Илимий жетекчиси Самар Мусаев.
* «Манас» эпосу. Уйгур тилинде кара сөз котормосу // «Мурас» журналы. – Үрүмчү, 2000-ж. – №1, 2001-ж. – №5.
* «Манас» эпосунун окуяларынан кыскача баян. – Шинжаң эл басмасы, 1995.
* «Манастын» белгилүү варианттарындагы Көкөтөйдүн ашы (кытай тилинде) // Улуттар адабият изилдөөсү журналы. – Пекин, 2003. – №3, [[Шинжаң кыргыз адабияты (журнал)|Шинжаң кыргыз адабияты]] журналы. – Үрүмчү, 2002. – №6.
* «Олжобай менен Кишимжандын» көркөм аткаруучулугу «Семетей» эпосу менен байланышы // «Тил жана котормо» журналы. – 2002. – №3.
* «Семетей»эпосу жөнүндө баян (кыргыз тилинде) // Тил, адабият жана искусство маселелери. – КРУИАнын Ч.Айматов атындагы тил жана адабият иниституту. 2010. - №1-2.
* «Чигитей» эпосу. (Ж.Мамай варианты, 8-урпак бөлүгү. Кыргыз тилинде). – Шинжаң эл басмасы, 1995.
* Ж.Мамайдын устаздары. (жапон тилинде). // Нагойа Гакуин университет журналы. – Жапония, 2010. – № 1.
* Жуңго кыргыз элдик ырлар жыйнагы (ыргыз тилинде, биргелешкен авторлукта). – Кызыл-Суу кыргыз басмасы, 2004.
* Жуңго кыргыздар эл ооз адабият энциклопедиясы. (кытай тилинде, биргелешкен авторлукта). – Пекин, 2008.
* Залкар манасчы Жүсүп Мамай (кыргыз тилинде). – Пекин, 2007.
* Залкар манасчы Жүсүп Мамай (кытай тилинде). – Ички моңгол университет басмасы, 2002.
* Залкар манасчы Жүсүп Мамай. Китепте: Кыргыздар. Түзгөн Кеңеш Жусупов. 4-т. (кыргыз тилинде), 1997, Шинжаң эл басмасы, (уйгур
тилинде), 1994. –155-198-беттер, Жапония. Нагойа Гакуин университети журналы (жапон тилинде), 2000. № 1-2 жана манасчынын 75,80,85,90 жашын куттуктоо жыйынына атап чыгарган кыргыз тилиндеги Гезит жана журналдын атайы баш бет тааныштыруу макалалары.
* Каныкейдин көркөм образы жөнүндө баян (кыргыз тилинде) // «Манас» боюнча илимий макалалар жыйнагы, 1-китеп. – Үрүмчү: Шинжаң эл басмасы, 1991, "Манас" боюнча тандалган илимий макалалар жыйнагы. – Үрүмчү (кытай тилинде), Шинжаң эл басмасы, 1992.
* Кыргыз улутунун той салты жана замандык кубулушу. – Үрүмчү, 1997, (кытай жана англис тилинде) эл аралык илимий конеренциянын макалалар жыйнагы.
* Кыргыз эл жөө жомоктор жыйнагынын 4-китеби. (кыргыз тилинде, биргелешкен авторлукта). – Шинжаң эл басмасы, 1998.
* Кыргыз эл ооз адабиятынын жалпы түрлөрү (кытай тилинде). – Пекин: Шаңву, 2008. – 64-72-б., (кыргыз тилинде) [[Шинжаң кыргыз адабияты (журнал)|Шинжаң кыргыз адабияты]] журналы. Үрүмчү, 2006. – №6.
* Манастын тили – орошон тил // «Тил жана котормо» журналы. – 2004. – №2.
* Манасчы Эшмат Мамбетжусуп (кыргыз тилинде) // Тил, адабият жана искусство маселелери. – КРУИАнын Ч.Айматов атындагы тил жана адабият иниституту. 2010. - №1-2.
* Мифологиялык образдардын данеги – Айчүрөк (кыргыз тилинде) // «Манас» боюнча илимий макалалар жыйнагы, 2-китеп. – Үрүмчү, 1995, (кытай жана англис тилинде) «Манас» боюнча илимий макалалар жыйнагы. Үрүмчү, 1994, «Ала-Тоо» журналы. – Кыргызстан, 1995.
* Өчпөс өнөрдүн өткүр таланты (кыргыз тилинде). – Китепте: «Семетей». – Кызыл-Суу кыргыз басмасы, 2009.
* Улуттук мурас – түбөлүктүү Манас // Кызыл-Суу кыргыз адабияты журналы. – 2004. – №2, (казак тилинде) «Мура» журналы.– 2004. – №4.
* Эпос менен өткөн өмүр. (Кытайлык манас изилдөөчү – Лаңйиң) (кыргыз тилинде) // «Кызыл-Суу» гезити. – Артыш. – 2007, 29-апрел, (кытай тилинде) Пекин: Минзубо, 2007. – 2-май. <br>
==Чыгармаларынын кыскача тизмеси ==
* Ысак кызы, Токтобүбү, [[Жуматурду уулу, Адыл]]. Залкар Манасчы Жүсүп Мамай / Редколлегия: [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Т.К.Чоротегин]] (төрага), А.Акматалиев, ж.б.; илимий редактору Гүлзада Абдалиева. – Б.: “Принт Экспресс”, 2014. – 328 б. - “Тарых жана мурас” түрмөгү [Кыргыз Республикасынын Президентинин аппаратына караштуу Кыргызстан элинин тарыхый жана маданий мурастарын иликтөө боюнча “Мурас” кору; “Кыргыз Тарых Коому” ЭКБ]. - ISBN 978-9967-12-401-1. <br>
==Интернеттеги шилтемелер ==
* https://web.archive.org/web/20251117065440/https://arch.kyrlibnet.kg/uploads/KNUYSAK%20KYZY%20TOKTOBUBU.diss.pdf <br>
* http://kmb3.kloop.kg/index.php/2011/09/19/ky-tajly-k-manas-izild-ch-professor-ady-l-zhumaturdu-ky-rgy-zdy-n-tary-hy-bizge-manas-arky-luu-e-lestejt/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160420182648/http://kmb3.kloop.kg/index.php/2011/09/19/ky-tajly-k-manas-izild-ch-professor-ady-l-zhumaturdu-ky-rgy-zdy-n-tary-hy-bizge-manas-arky-luu-e-lestejt/ |date=2016-04-20 }} <br>
* http://archive.ktrk.kg/ky/content/uluu-manaschy-zhusup-mamaydy-akyrky-saparga-uzatuu-zyynaty-ottu{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://www.zpress.kg/news/news_only/33/38259/486.py{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://www.dem.kg/kg/article/6312/v-urumchi-prohodit-konkurs-skaziteley-eposa-manas{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://shookum.kg/page/80/?option=com_user&view=remind&Itemid=615{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://www.blogbus.com/kasaba-logs/162007949.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br>
* http://kmb3.kloop.kg/index.php/2012/03/01/zhusup-mamaj-ky-tajdy-n-nobelin-aldy/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224733/http://kmb3.kloop.kg/index.php/2012/03/01/zhusup-mamaj-ky-tajdy-n-nobelin-aldy/ |date=2016-03-04 }} <br>
==Сүрөт баян==
[[Файл:At Adyl Jumaturdu's flat in Beijing. 21.10.2015.JPG|thumb|Профессорлор Адыл Жуматурду уулу жана Токтобүбү Ысак кызы коноктор жана уул-кызы менен Бээжинде. 21.10.2015.]]
[[Файл:Adyl Jumaturdu and his family in Beijing. 21.10.2015.JPG|thumb|left|Профессорлор Адыл Жуматурду уулу жана Токтобүбү Ысак кызы уул-кызы менен Бээжинде. 21.10.2015.]]
[[Категория:Кытай]]
[[Категория:ШУАР]]
[[Категория:Ички Азия]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Котормочулар]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Кыргыз адабиятчылары]]
[[Категория:Тарыхчылар]]
[[Категория:Манас таануу]]
[[Категория:1966-жыл]]
[[Категория:Кызыл-Суу Кыргыз автоном облусунда төрөлгөндөр]]
[[Категория:Кытайлык кыргыздар]]
[[Категория:Кыргыз диаспорасы]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Манас эпосу]]
[[Категория:Манас таануу]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:Бээжин]]
[[Категория:Кыргыз аялдары]]
pnar1uhobp8sh1f1fprbe6puvj8vqln
Хюден
0
63993
666140
614613
2026-11-08T12:48:13Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666140
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хюден
|расмий аталышы = Chüden
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=51 |lat_sec=11
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=13 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Саксония-Анхальт
|таблицадагы облус = Саксония-Анхальт
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зальцведель
|таблицадагы район = Зальцведель (район){{!}}Зальцведель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = др. Ульрих Унгевиккелль
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,97
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 35
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 482
|элди каттоо жылы = 2006
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 03901
|почта индекси = 29410,29416
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SAW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 15 0 81 090
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://vg-salzwedel-land.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Хюден''' ({{lang-de|Chüden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Саксония-Анхальт|Саксония-Анхальт жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зальцведель (район)|Зальцведель]] районуна кирет.
Калкы — 482 киши (31-декабрь, 2006-жыл). Болжолдуу аянты — 19,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''15 0 81 090''. Муниципалитеттин башчысы — др. Ульрих Унгевиккелль.
== Булактар ==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20151014021818/http://vg-salzwedel-land.de/ Расмий сайты]
{{Саксония-Анхальт райондору}}
{{Германия:Зальцведель Район:Шаарлар}}
{{SaxonyAnhalt-geo-stub}}
[[Категория:Саксония-Анхальт шаарлары]]
dhadtp81xy7qoib08gtz8jt30xf6wb8
Фөгельзен
0
66028
666026
583077
2026-11-08T12:20:13Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666026
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фөгельзен
|расмий аталышы = Vögelsen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Voegelsen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=16 |lat_sec=5
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=21 |lon_sec=3
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люнебург
|таблицадагы район = Люнебург (район){{!}}Люнебург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Фрикке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 8,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 23
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2267
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04131
|почта индекси = 21360
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 55 039
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.bardowick.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фөгельзен''' ({{lang-de|Vögelsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люнебург (район)|Люнебург]] районуна кирет.
Калкы — 2267 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 8,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 55 039''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Фрикке.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.bardowick.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люнебург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1c8y5kkqbfl7nzybs76cnj0mmdw0mej
Ферден (Аллер)
0
66040
665989
583027
2026-11-08T12:00:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665989
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Ферден (Аллер)
|расмий аталышы = Verden
|сурөтү = [[Сүрөт:Luftbild BLOCK-Werk-I.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Verden (Aller) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=55 |lat_sec=24
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=14 |lon_sec=6
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ферден
|таблицадагы район = Ферден (район){{!}}Ферден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 7 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Луц Брокман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 71,58
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 20
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 26802
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04231
|почта индекси = 27283
|почта индекстери =
|автоунаа коду = VER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 61 012
|Commons түрмөгүндө = Verden (Aller)
|сайты = http://www.verden.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Ферден (Аллер)''' ({{lang-de|Verden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Ферден (район)|Ферден]] районуна кирет.
Калкы — 26802 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 71,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 61 012''. Мэр — Луц Брокман.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.verden.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ферден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
0un8989uv4hqzedgeg1kr1bqqclf3bd
Фехельде
0
66041
665990
583030
2026-11-08T12:00:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665990
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фехельде
|расмий аталышы = Vechelde
|сурөтү = [[Сүрөт:Abt Jerusalem Memorial Vechelde.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Vechelde COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=15 |lat_sec=39
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=22 |lon_sec=19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Пайне
|таблицадагы район = Пайне (район){{!}}Пайне
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 17 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хартмут Мароц
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 75,89
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 74
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 16 094
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05302
|почта индекси = 38159
|почта индекстери =
|автоунаа коду = PE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 57 007
|Commons түрмөгүндө = Vechelde
|сайты = http://www.vechelde.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фехельде''' ({{lang-de|Vechelde}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Пайне (район)|Пайне]] районуна кирет.
Калкы — 16 094 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 75,89 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 57 007''. Муниципалитеттин башчысы — Хартмут Мароц.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vechelde.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Пайне Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pzs99sjgno0qyv6gm7f28x0w25kzpb9
Фехта
0
66042
665991
583032
2026-11-08T12:00:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665991
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Фехта
|расмий аталышы = Vechta
|сурөтү = [[Сүрөт:Vechta Zentrum.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Vechta COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=43 |lat_sec=50
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=17 |lon_sec=19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Фехта
|таблицадагы район = Фехта (район){{!}}Фехта
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Уве Бартельс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 87,8
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 37
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 31 516
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04441
|почта индекси = 49377
|почта индекстери =
|автоунаа коду = VEC
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 60 009
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.vechta.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фехта''' ({{lang-de|Vechta}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Фехта (район)|Фехта]] районуна кирет.
Калкы — 31 516 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 87,8 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 60 009''. Мэр — Уве Бартельс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vechta.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Фехта Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
5j64ya116xbcxukoyullb1ejyv95a96
Фильзум
0
66043
665996
583035
2026-11-08T12:07:51Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665996
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фильзум
|расмий аталышы = Filsum
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=14 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=38 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Лер
|таблицадагы район = Лер (район){{!}}Лер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Георг Гатен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 23,76
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 1
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2084
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04957
|почта индекси = 26849
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 57 008
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.filsum.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фильзум''' ({{lang-de|Filsum}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Лер (район)|Лер]] районуна кирет.
Калкы — 2084 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 23,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 57 008''. Муниципалитеттин башчысы — Георг Гатен.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.filsum.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Лер Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
lma4akmpe2sa74fpb7wjdw2spatgwrk
Финенбург
0
66044
665997
583037
2026-11-08T12:07:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665997
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Финенбург
|расмий аталышы = Vienenburg
|сурөтү = [[Сүрөт:Vienenburg Kirche kath.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Vienenburg.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=57 |lat_sec=11
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=33 |lon_sec=40
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гослар
|таблицадагы район = Гослар (район){{!}}Гослар
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Астрид Эльтнер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 71,14
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 141
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10 682
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05324
|почта индекси = 38690
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 53 013
|Commons түрмөгүндө = Vienenburg
|сайты = http://www.vienenburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Финенбург''' ({{lang-de|Vienenburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Гослар (район)|Гослар]] районуна кирет.
Калкы — 10 682 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 71,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 53 013''. Мэр — Астрид Эльтнер.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vienenburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гослар Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
4a0wjclj1v0yllhlsfzm3ru56pmisel
Финтель
0
66045
665998
583039
2026-11-08T12:08:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665998
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Финтель
|расмий аталышы = Fintel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Fintel COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=10 |lat_sec=27
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=40 |lon_sec=7
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Рибезель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 36,8
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 43
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2906
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04180, 04265
|почта индекси = 27389
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 015
|Commons түрмөгүндө = Fintel
|сайты = http://www.fintel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Финтель''' ({{lang-de|Fintel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 2906 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 36,8 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 015''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Рибезель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.fintel.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
bhq9w44sws72hci92u1dwbvqr4dn050
Фирден
0
66046
666000
583042
2026-11-08T12:08:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666000
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фирден
|расмий аталышы = Vierden
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=43
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=30 |lon_sec=31
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Харальд Шмитхен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,30
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 34
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 832
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04169, 04282
|почта индекси = 27419
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 050
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.vierden.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фирден''' ({{lang-de|Vierden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 832 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 050''. Муниципалитеттин башчысы — Харальд Шмитхен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vierden.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7fqmlp7jfohgkiceuoaeryrgqzmiqyj
Фиррель
0
66047
666001
583043
2026-11-08T12:08:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666001
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фиррель
|расмий аталышы = Firrel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=20 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=40 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Лер
|таблицадагы район = Лер (район){{!}}Лер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнрих Хагедорн
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 8,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 6
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 845
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04946
|почта индекси = 26835
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 57 009
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Фиррель''' ({{lang-de|Firrel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Лер (район)|Лер]] районуна кирет.
Калкы — 845 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 8,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 57 009''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Хагедорн.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Лер Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
95mat5ck3tjr2pl3vt4bg2wx50vff0y
Фирхөфен
0
66048
666002
583044
2026-11-08T12:08:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666002
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фирхөфен
|расмий аталышы = Vierhöfen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen der Gemeinde Vierhöfen.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=16 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=13 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хельмут Герке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 13,92
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 28
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 994
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04172
|почта индекси = 21444
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 037
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Фирхөфен''' ({{lang-de|Vierhöfen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 994 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 13,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 037''. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Герке.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ne8t0ml8aqadlbqa3lqafqso2q91rdw
Фисбек
0
66049
666003
583046
2026-11-08T12:08:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666003
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Фисбек
|расмий аталышы = Visbek
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Visbek COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=49 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=19 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Фехта
|таблицадагы район = Фехта (район){{!}}Фехта
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 13 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнер Төльке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 84,06
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 47
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 9327
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04445
|почта индекси = 49429
|почта индекстери =
|автоунаа коду = VEC
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 60 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.visbek.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фисбек''' ({{lang-de|Visbek}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Фехта (район)|Фехта]] районуна кирет.
Калкы — 9327 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 84,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 60 010''. Мэр — Хайнер Төльке.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.visbek.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Фехта Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
g4jc2pb4dpolirg0hijwtqsz716aagg
Фиссельхөфеде
0
66050
666004
583047
2026-11-08T12:08:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666004
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фиссельхөфеде
|расмий аталышы = Visselhövede
|сурөтү = [[Сүрөт:Visselhövede alte kirche st johannes.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Visselhövede COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=58 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=35 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Франка Штрезе
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 158,85
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 70
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10 260
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04262
|почта индекси = 27374
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 051
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.visselhoevede.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фиссельхөфеде''' ({{lang-de|Visselhövede}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 10 260 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 158,85 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 051''. Муниципалитеттин башчысы — Франка Штрезе.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.visselhoevede.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pqa1oijjvfiui7vojo16io2369wl9ys
Флөгельн
0
66051
666005
583049
2026-11-08T12:09:52Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666005
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Флөгельн
|расмий аталышы = Flögeln
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Flögeln COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=39 |lat_sec=35
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=48 |lon_sec=27
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Куксхафен
|таблицадагы район = Куксхафен (район){{!}}Куксхафен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Христиан Майзель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 25,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 0
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 627
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04745
|почта индекси = 27624
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CUX
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 52 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.floegeln.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Флөгельн''' ({{lang-de|Flögeln}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (район)|Куксхафен]] районуна кирет.
Калкы — 627 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 25,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 52 016''. Муниципалитеттин башчысы — Христиан Майзель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.floegeln.de/ Расмий сайты]
{{Commonscat-inline|Flögeln}}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Куксхафен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dyv13004who8ihb6296226mvn4p5wnb
Флөте
0
66052
666006
583050
2026-11-08T12:09:54Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666006
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Флөте
|расмий аталышы = Flöthe
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Flöthe COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=54 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=28 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс-Дитер Баси
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 18,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 137
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1177
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05339 / 05341
|почта индекси = 38312
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 014
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Флөте''' ({{lang-de|Flöthe}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 1177 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 18,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 014''. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Дитер Баси.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
bxz58kgjob0bg16ebq3wcw1qo859v00
Фоллерзоде
0
66053
666008
583051
2026-11-08T12:11:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666008
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фоллерзоде
|расмий аталышы = Vollersode
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Vollersode COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Остерхольц
|таблицадагы район = Остерхольц (район){{!}}Остерхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ангела Греф
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 46,37
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 3
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3057
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04793
|почта индекси = 27729
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OHZ
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 56 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Фоллерзоде''' ({{lang-de|Vollersode}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Остерхольц (район)|Остерхольц]] районуна кирет.
Калкы — 3057 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 46,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 56 010''. Муниципалитеттин башчысы — Ангела Греф.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Остерхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
0c1vdsxpvo2exbl3csfa0sm5ubu8i83
Фольтлаге
0
66054
666009
583053
2026-11-08T12:11:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666009
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фольтлаге
|расмий аталышы = Voltlage
|сурөтү = [[Сүрөт:Bernard Overberg Statue Voltlage 3.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Voltlage COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=26 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=45 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Оснабрюк
|таблицадагы район = Оснабрюк (район){{!}}Оснабрюк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернхард Эгберт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 42,35
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 48
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1782
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05467
|почта индекси = 49599
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 59 032
|Commons түрмөгүндө = Voltlage
|сайты = http://www.voltlage.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фольтлаге''' ({{lang-de|Voltlage}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (район)|Оснабрюк]] районуна кирет.
Калкы — 1782 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 42,35 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 59 032''. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Эгберт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.voltlage.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Оснабрюк Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7qv3eh3pe35ku8tt5i3wuvoq1titm54
Форверк
0
66055
666010
583054
2026-11-08T12:12:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666010
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Форверк
|расмий аталышы = Vorwerk (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen vorwerk.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=11 |lat_sec=09
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=0 |lon_sec=
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эрнст-Аугуст Зеегер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,65
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 22
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1058
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 4283
|почта индекси = 27412
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 052
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Форверк''' ({{lang-de|Vorwerk (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1058 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 052''. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст-Аугуст Зеегер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
jj3g014aw9gg4797708sya9g9fezni3
Форверк (Төмөнкү Саксония)
0
66056
666011
583056
2026-11-08T12:12:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666011
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Форверк (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Vorwerk (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen vorwerk.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=11 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=9 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эрнст-Аугуст Зеегер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,65
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 22
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1058
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04283
|почта индекси = 27412
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 052
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Форверк (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Vorwerk (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1058 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 052''. Муниципалитеттин башчысы — Эрнст-Аугуст Зеегер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
l2m5hauo87rw890eh6e50606etadqa3
Фордорф
0
66057
666012
583057
2026-11-08T12:12:52Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666012
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фордорф
|расмий аталышы = Vordorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Vordorf - coat of arms.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=31 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гифхорн
|таблицадагы район = Гифхорн (район){{!}}Гифхорн
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнрих Хинце
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 83
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3224
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05304
|почта индекси = 38533
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 51 034
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.vordorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фордорф''' ({{lang-de|Vordorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гифхорн (район)|Гифхорн]] районуна кирет.
Калкы — 3224 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 19,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 51 034''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Хинце.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vordorf.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гифхорн Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
n14u9y4d6wwahsaysmok8ct4dw97fme
Фрайбург
0
66058
666013
583058
2026-11-08T12:13:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666013
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фрайбург
|расмий аталышы = Freiburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Freiburg (Elbe) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=49 |lat_sec=23
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=17 |lon_sec=4
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вальтер Вольфкюлер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 34,11
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 0-5
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1772
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04779
|почта индекси = 21729
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 018
|Commons түрмөгүндө = Freiburg/Elbe
|сайты = http://www.nordkehdingen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фрайбург''' ({{lang-de|Freiburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 1772 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen — Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 34,11 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 018''. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Вольфкюлер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.nordkehdingen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
i9pb6dpqbloopwhsjej5ikl2nuwgg00
Фрайстат
0
66059
666014
583060
2026-11-08T12:13:17Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666014
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фрайстат
|расмий аталышы = Freistatt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Freistatt.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=37 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=39 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Дипхольц
|таблицадагы район = Дипхольц (район){{!}}Дипхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Геро Эндерс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 12,53
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 40
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1012
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05448
|почта индекси = 27259
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 51 018
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Фрайстат''' ({{lang-de|Freistatt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Дипхольц (район)|Дипхольц]] районуна кирет.
Калкы — 1012 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 12,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 51 018''. Муниципалитеттин башчысы — Геро Эндерс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Дипхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
02kxwtix2my5prgdncucjkip38fxbxs
Франкенфельд
0
66060
666015
583061
2026-11-08T12:14:00Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666015
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Франкенфельд
|расмий аталышы = Frankenfeld
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=46 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=25 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зольтау-Фаллингбостель
|таблицадагы район = Зольтау-Фаллингбостель (район){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ренате Родевальд
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 24,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 18
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 549
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05165
|почта индекси = 27336
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SFA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 58 009
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Франкенфельд''' ({{lang-de|Frankenfeld}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (район)|Зольтау-Фаллингбостель]] районуна кирет.
Калкы — 549 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 24,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 58 009''. Муниципалитеттин башчысы — Ренате Родевальд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
44zu64u3t5gbwqfyy4as8tinffktau9
Фреден (Лайне)
0
66061
666016
583062
2026-11-08T12:14:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666016
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фреден (Лайне)
|расмий аталышы = Freden (Leine)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Freden.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=55 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=54 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дитер Шуберт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 17,78
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 127
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3070
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05184
|почта индекси = 31084
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.gemeindefreden.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фреден (Лайне)''' ({{lang-de|Freden (Leine)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 3070 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 17,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 016''. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Шуберт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.gemeindefreden.de Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100228192429/http://gemeindefreden.de/ |date=2010-02-28 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
syg7z9mdjczk9prg08ofw6h9wyk4158
Фреденбек
0
66062
666017
583064
2026-11-08T12:14:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666017
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фреденбек
|расмий аталышы = Fredenbeck
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=31 |lat_sec=33
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=24 |lon_sec=26
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дидрих Волерс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 48,57
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 10
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5753
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04149
|почта индекси = 21717
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 017
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.fredenbeck.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фреденбек''' ({{lang-de|Fredenbeck}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 5753 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 48,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 017''. Муниципалитеттин башчысы — Дидрих Волерс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.fredenbeck.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
189talstv4ky9q2sfdljw42pe06s8t5
Фрезенбург
0
66063
666018
583065
2026-11-08T12:14:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666018
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фрезенбург
|расмий аталышы = Fresenburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Fresenburg COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=52 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=17 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернхард Йоханнинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,59
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 9
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 928
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05933
|почта индекси = 49762
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 013
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.fresenburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фрезенбург''' ({{lang-de|Fresenburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 928 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 013''. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Йоханнинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.fresenburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
e8d4zibo1mf7wns8inetvzp4jorekuj
Фрельштедт
0
66065
666019
583068
2026-11-08T12:14:33Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666019
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фрельштедт
|расмий аталышы = Frellstedt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Frellstedt COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=13 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хельмштедт
|таблицадагы район = Хельмштедт (район){{!}}Хельмштедт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Зандра Брунс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,13
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 122
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 827
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05355
|почта индекси = 38373
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 54 005
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.samtgemeinde-nord-elm.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фрельштедт''' ({{lang-de|Frellstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хельмштедт (район)|Хельмштедт]] районуна кирет.
Калкы — 827 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 6,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 54 005''. Муниципалитеттин башчысы — Зандра Брунс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.samtgemeinde-nord-elm.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хельмштедт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
8dpwdrd49d6g00qavd9a9oqbu3xbtwn
Фререн
0
66066
666020
583069
2026-11-08T12:14:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666020
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фререн
|расмий аталышы = Freren
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU SG Freren COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=28 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=32 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Прекель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 48,81
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 33
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5100
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05902
|почта индекси = 49832
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 012
|Commons түрмөгүндө = Freren
|сайты = http://www.freren.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фререн''' ({{lang-de|Freren}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 5100 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 48,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 012''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Прекель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.freren.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1jnco5pdt4tety499atn699uo0ntq3j
Фрес
0
66067
666021
583070
2026-11-08T12:14:39Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666021
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фрес
|расмий аталышы = Vrees
|сурөтү = [[Сүрөт:Vrees Emsland.png|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Vrees COA.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=53 |lat_sec=7
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=46 |lon_sec=14
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хериберт Клене
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 37,56
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 33
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1673
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 044 79
|почта индекси = 49757
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 055
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.vrees.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фрес''' ({{lang-de|Vrees}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 1673 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 37,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 055''. Муниципалитеттин башчысы — Хериберт Клене.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.vrees.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
lu9l2le2n8xth4c4pdvyrmb7vgnfm34
Фридебург
0
66068
666022
583072
2026-11-08T12:14:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666022
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фридебург
|расмий аталышы = Friedeburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Friedeburg COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=27 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=50 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Виттмунд
|таблицадагы район = Виттмунд (район){{!}}Виттмунд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 12 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Карин Эммельман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 16
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 3
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10 502
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04465
|почта индекси = 26446
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WTM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 62 005
|Commons түрмөгүндө = Friedeburg (Ostfriesland)
|сайты = http://www.friedeburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фридебург''' ({{lang-de|Friedeburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Виттмунд (район)|Виттмунд]] районуна кирет.
Калкы — 10 502 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 16 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 62 005''. Муниципалитеттин башчысы — Карин Эммельман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.friedeburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Виттмунд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
k9xyjpt403y3d6xp9vgog5wbvntaak2
Фризойте
0
66069
666023
583073
2026-11-08T12:14:53Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666023
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фризойте
|расмий аталышы = Friedeburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Friesoythe.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=1 |lat_sec=14
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=51 |lon_sec=31
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Клоппенбург
|таблицадагы район = Клоппенбург (район){{!}}Клоппенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йохан Вимберг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 247,14
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 6
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 20 641
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04491
|почта индекси = 26169
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CLP
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 53 007
|Commons түрмөгүндө = Friesoythe
|сайты = http://www.friesoythe.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фризойте''' ({{lang-de|Friedeburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Клоппенбург (район)|Клоппенбург]] районуна кирет.
Калкы — 20 641 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 247,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 53 007''. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Вимберг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.friesoythe.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Клоппенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
c6hu0te638dulepbmadc5e7xruuyv2b
Фюрстенау
0
66070
666024
583075
2026-11-08T12:18:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666024
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фюрстенау
|расмий аталышы = Friedeburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Fürstenau COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=31 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=40 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Оснабрюк
|таблицадагы район = Оснабрюк (район){{!}}Оснабрюк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Херберт Ганс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 78,62
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 52
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 9751
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05901
|почта индекси = 49584
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CLP
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 59 017
|Commons түрмөгүндө = Fürstenau (Lower Saxony)
|сайты = http://www.fuerstenau.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Фюрстенау''' ({{lang-de|Friedeburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (район)|Оснабрюк]] районуна кирет.
Калкы — 9751 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 78,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 59 017''. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Ганс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.fuerstenau.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Оснабрюк Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
3q92vzsszni9cq4jxwm1l37xs0an30m
Фюрстенберг (Везер)
0
66071
666025
583076
2026-11-08T12:18:44Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666025
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Фюрстенберг (Везер)
|расмий аталышы = Fürstenberg (Weser)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Fuerstenberg (Weser).png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=44 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=24 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Уве Көниг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 3,22
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 242
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1198
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05271
|почта индекси = 37699
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 014
|Commons түрмөгүндө = Fürstenberg (Weser)
|сайты = http://www.gemeinde-fuerstenberg.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Фюрстенберг (Везер)''' ({{lang-de|Fürstenberg (Weser)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 1198 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 3,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 014''. Муниципалитеттин башчысы — Уве Көниг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.gemeinde-fuerstenberg.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ofuyb4f1jzkd6ih2v7ujand0zcqk0ew
Хөбек
0
66072
666143
583234
2026-11-08T12:48:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666143
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хөбек
|расмий аталышы = Höhbeck
|сурөтү = [[Сүрөт:Hoehbeck.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hoehbeck.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=03 |lat_sec=17
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=25 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люхов-Данненберг
|таблицадагы район = Люхов-Данненберг (район){{!}}Люхов-Данненберг
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ульрих Брюникке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,4
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 16–76
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 687
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05846
|почта индекси = 29478
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DAN
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 54 010
|Commons түрмөгүндө = Höhbeck
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хөбек''' ({{lang-de|Höhbeck}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люхов-Данненберг (район)|Люхов-Данненберг]] районуна кирет.
Калкы — 687 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 19,4 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 54 010''. Муниципалитеттин башчысы — Ульрих Брюникке.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люхов-Данненберг Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
6rhxd45dmnghpvw4avig3e7zfr3x9de
Хөрден (Гарц)
0
66073
666144
583236
2026-11-08T12:48:26Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666144
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хөрден (Гарц)
|расмий аталышы = Hörden am Harz
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hoerden am Harz COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=40 |lat_sec=15
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=17 |lon_sec=07
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Остероде
|таблицадагы район = Остероде (район){{!}}Остероде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хатторф (Гарц)
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7,82
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 200
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1087
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05521
|почта индекси = 37412
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OHA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 56 010
|Commons түрмөгүндө = Hörden am Harz
|сайты = http://www.hoerden-harz.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хөрден (Гарц)''' ({{lang-de|Hörden am Harz}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Остероде (район)|Остероде]] районуна кирет.
Калкы — 1087 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 7,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 56 010''. Муниципалитеттин башчысы — Хатторф (Гарц).
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoerden-harz.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190809171426/http://hoerden-harz.de/ |date=2019-08-09 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Остероде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
jnqf5s006771mf6h3m9mf7jlr5i7uta
Хөфер (Целле)
0
66074
666145
583237
2026-11-08T12:48:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666145
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хөфер (Целле)
|расмий аталышы = Höfer (Landkreis Celle)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hoefer.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=40 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=15 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Михель Крузе
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,87
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 64
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 953
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05145
|почта индекси = 29361
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 014
|Commons түрмөгүндө = Höfer (Landkreis Celle)
|сайты = http://www.hoefer-celle.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хөфер (Целле)''' ({{lang-de|Höfer (Landkreis Celle)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 953 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 014''. Муниципалитеттин башчысы — Михель Крузе.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoefer-celle.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926014721/http://www.hoefer-celle.de/ |date=2015-09-26 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
46exw5wdxalnlu858cqv92nspu2rmet
Хабигхорст
0
66075
666027
583079
2026-11-08T12:20:39Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666027
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хабигхорст
|расмий аталышы = Habighorst
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Habighorst.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=42 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=13 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вольфганг Янке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 61
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 785
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05142
|почта индекси = 29359
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 011
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хабигхорст''' ({{lang-de|Habighorst}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 785 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 011''. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Янке.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
mykttbidt3pnanskm9yzav17xkzef16
Хаге (Төмөнкү Саксония)
0
66076
666028
583080
2026-11-08T12:20:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666028
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хаге (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Hage
|сурөтү = [[Сүрөт:Hage AltesRathaus.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hage COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=36 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=17 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Аурих
|таблицадагы район = Аурих (район){{!}}Аурих
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йоханнес Треннап
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 16,62
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 1
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5888
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 049 31
|почта индекси = 26524
|почта индекстери =
|автоунаа коду = AUR
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 52 008
|Commons түрмөгүндө = Hage
|сайты = http://www.hage-nordsee.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хаге (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Hage}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Аурих (район)|Аурих]] районуна кирет.
Калкы — 5888 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 16,62 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 52 008''. Муниципалитеттин башчысы — Йоханнес Треннап.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hage-nordsee.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Аурих Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
6sx6w960fyougolh0o6pv6dqcsrccg5
Хаген-ам-Тойтобургер-Вальд
0
66077
666029
583082
2026-11-08T12:20:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666029
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хаген-ам-Тойтобургер-Вальд
|расмий аталышы = Hagen am Teutoburger Wald
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hagen aTW COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=11 |lat_sec=46
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=58 |lon_sec=52
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Оснабрюк
|таблицадагы район = Оснабрюк (район){{!}}Оснабрюк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дитер Айкхольт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 34,49
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 110
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 14001
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05401 und 05405
|почта индекси = 49170
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 59 020
|Commons түрмөгүндө = Hagen am Teutoburger Wald
|сайты = http://www.hagen-atw.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хаген-ам-Тойтобургер-Вальд''' ({{lang-de|Hagen am Teutoburger Wald}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (район)|Оснабрюк]] районуна кирет.
Калкы — 14001 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 34,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 59 020''. Муниципалитеттин башчысы — Дитер Айкхольт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hagen-atw.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Оснабрюк Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
a14w87bcxalqlxsyy7wpszrma0gkv4t
Хаген-им-Бремишен
0
66078
666030
583083
2026-11-08T12:20:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666030
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хаген-им-Бремишен
|расмий аталышы = Hagen im Bremischen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hagen im Bremischen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=39 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Куксхафен
|таблицадагы район = Куксхафен (район){{!}}Куксхафен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 27,17
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 14
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3826
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04746
|почта индекси = 27628
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CUX
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 52 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хаген-им-Бремишен''' ({{lang-de|Hagen im Bremischen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (район)|Куксхафен]] районуна кирет.
Калкы — 3826 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 27,17 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 52 019''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Куксхафен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
75jt54e8mreiicj5hbixrxdwd33hvr4
Хагенбург
0
66079
666031
583085
2026-11-08T12:20:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666031
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хагенбург
|расмий аталышы = Hagenburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Hagenburg_wappen.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=26 |lat_sec=01
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=19 |lon_sec=37
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Карл-Вильхельм Мөллер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 16,23
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 40
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4486
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05033
|почта индекси = 31558
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hagenburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хагенбург''' ({{lang-de|Hagenburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 4486 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 16,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 010''. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Вильхельм Мөллер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hagenburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
tdwy304euskucmxau0nldhxmm9g7da0
Хагермарш
0
66080
666032
583086
2026-11-08T12:21:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666032
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хагермарш
|расмий аталышы = Hagermarsch
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Hagermarsch.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=38 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=17 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Аурих
|таблицадагы район = Аурих (район){{!}}Аурих
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Менно Блок
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22,32
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 2
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 436
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 049 38
|почта индекси = 26524
|почта индекстери =
|автоунаа коду = AUR
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 52 009
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хагермарш''' ({{lang-de|Hagermarsch}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Аурих (район)|Аурих]] районуна кирет.
Калкы — 436 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 22,32 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 52 009''. Муниципалитеттин башчысы — Менно Блок.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Аурих Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
haweegtruszxfq6r57n1qms6i8wox5e
Хадемсторф
0
66081
666033
583087
2026-11-08T12:21:03Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666033
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хадемсторф
|расмий аталышы = Hademstorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hademstorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=43 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=37 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зольтау-Фаллингбостель
|таблицадагы район = Зольтау-Фаллингбостель (район){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ульрике Вихман-Вреде
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,23
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 28
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 853
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05071
|почта индекси = 29693
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SFA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 58 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хадемсторф''' ({{lang-de|Hademstorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (район)|Зольтау-Фаллингбостель]] районуна кирет.
Калкы — 853 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,23 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 58 012''. Муниципалитеттин башчысы — Ульрике Вихман-Вреде.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
qv89h2ftrm7t05vt7m059bnsdkp9qh7
Хазелюнне
0
66082
666035
583089
2026-11-08T12:24:25Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666035
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хазелюнне
|расмий аталышы = Haselünne
|сурөтү = [[Сүрөт:Haselünne Tarpane.JPG|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Haseluenne COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=40 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=28 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Шреер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 159,16
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 20
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 12741
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 059 61
|почта индекси = 49740
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 019
|Commons түрмөгүндө = Haselünne
|сайты = http://www.haseluenne.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хазелюнне''' ({{lang-de|Haselünne}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 12741 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 159,16 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 019''. Мэр — Вернер Шреер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.haseluenne.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
h6ffknik3ylsrvabe2ymqr2hf7p6qhk
Хайденау (Нордхайде)
0
66083
666036
583090
2026-11-08T12:24:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666036
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайденау (Нордхайде)
|расмий аталышы = Heidenau (Nordheide)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Heidenau (Nordheide) COA.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=40 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 7 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Анетте Рандт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 38,71
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 48
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2145
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04182
|почта индекси = 21258
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 018
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайденау (Нордхайде)''' ({{lang-de|Heidenau (Nordheide)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 2145 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 38,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 018''. Муниципалитеттин башчысы — Анетте Рандт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
75bwxbaf9eyy7li5f38t1w73ddv2nog
Хайен
0
66084
666037
651496
2026-11-08T12:25:07Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666037
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайен
|расмий аталышы = Heyen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heyen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=1 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=31 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Михель Цизенис
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 8,30
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 138
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 480
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05533
|почта индекси = 37619
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 020
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.gemeinde-heyen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайен''' ({{lang-de|Heyen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 480 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 8,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 020''. Муниципалитеттин башчысы — Михель Цизенис.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.gemeinde-heyen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
3txtz4j15ceku32nsnof4mjtl0o77mz
Хайнаде
0
66085
666038
583093
2026-11-08T12:25:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666038
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайнаде
|расмий аталышы = Heinade
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heinade.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=49 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=37 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнрих Шоппе
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,07
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 303
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 945
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05532 Heinade<br /> 05564Hellental und Merxhausen
|почта индекси = 37627
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 018
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайнаде''' ({{lang-de|Heinade}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 945 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 018''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнрих Шоппе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
2euv1s95aov5elguh2zk4z0l27g53km
Хайнбоккель
0
66086
666039
583095
2026-11-08T12:25:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666039
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайнбоккель
|расмий аталышы = Heinbockel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Heinbockel COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=34 |lat_sec=19
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=20 |lon_sec=34
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Андреас Хак
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22,7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 15
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1531
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04144 bzw. 04149
|почта индекси = 21726
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 024
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.samtgemeinde-oldendorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайнбоккель''' ({{lang-de|Heinbockel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 1531 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 22,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 024''. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Хак.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.samtgemeinde-oldendorf.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
m8fiwj41xmpob6ou2u2zitbm5x2b1ua
Хайнзен
0
66087
666040
583096
2026-11-08T12:25:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666040
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайнзен
|расмий аталышы = Heinsen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heinsen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=54 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=24 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Халлинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 18,63
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 90
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 877
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05535
|почта индекси = 37649
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайнзен''' ({{lang-de|Heinsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 877 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 18,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 019''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Халлинг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
jvplyn3m3zlnk3yiaci4wd9iv9ngzy7
Хайнинген (Төмөнкү Саксония)
0
66088
666041
583097
2026-11-08T12:25:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666041
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хайнинген (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Heiningen (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Heiningen (Niedersachsen) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=4 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Гауде
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 8,41
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 101
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 664
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05334
|почта индекси = 38312
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хайнинген (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Heiningen (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 664 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 8,41 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 019''. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Гауде.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ib4vhqhxoovn3zvr9pn5vmtnx2ok00w
Халле (Боденвердер)
0
66089
666042
583099
2026-11-08T12:28:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666042
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Халле (Боденвердер)
|расмий аталышы = Halle (bei Bodenwerder)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Halle (bei Bodenwerder).png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=59 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 7 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Херман Майер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 28,73
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 129
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1641
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05533
|почта индекси = 37620
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.halle-weserbergland.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Халле (Боденвердер)''' ({{lang-de|Halle (bei Bodenwerder)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 1641 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 28,73 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 016''. Муниципалитеттин башчысы — Херман Майер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.halle-weserbergland.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
aoiwshc6ddrs0t6tv9lf6c26ilvx1gb
Халле (Нойенхаус)
0
66090
666043
583100
2026-11-08T12:28:30Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666043
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Халле (Нойенхаус)
|расмий аталышы = Halle (bei Neuenhaus)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=27 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Графство Бентхайм
|таблицадагы район = Графство Бентхайм (район){{!}}Графство Бентхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герт Бекхуйс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,15
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 28
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 651
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05942 und 05941
|почта индекси = 49843
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 56 008
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.uelsen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Халле (Нойенхаус)''' ({{lang-de|Halle (bei Neuenhaus)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (район)|Графство Бентхайм]] районуна кирет.
Калкы — 651 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 56 008''. Муниципалитеттин башчысы — Герт Бекхуйс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.uelsen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Графство Бентхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
kp2cmh5rys7jetfwkkf40zggf7wnwrd
Хальбемонд
0
66091
666044
583102
2026-11-08T12:28:37Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666044
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хальбемонд
|расмий аталышы = Halbemond
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Halbemond COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=34 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=16 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Аурих
|таблицадагы район = Аурих (район){{!}}Аурих
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Херман Гроневольд
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,55
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 1
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1055
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 049 36
|почта индекси = 26524
|почта индекстери =
|автоунаа коду = AUR
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 52 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хальбемонд''' ({{lang-de|Halbemond}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Аурих (район)|Аурих]] районуна кирет.
Калкы — 1055 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 6,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 52 010''. Муниципалитеттин башчысы — Херман Гроневольд.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Аурих Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
obgv4lk0x786cgkatdzvhmamy360q2e
Хальфесбостель
0
66092
666046
583103
2026-11-08T12:29:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666046
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хальфесбостель
|расмий аталышы = Halvesbostel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Halvesbostel COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=21 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=35 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Юрген Викбольд
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 18,14
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 38
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 737
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04169
|почта индекси = 21646
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 014
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хальфесбостель''' ({{lang-de|Halvesbostel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 737 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 18,14 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 014''. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Викбольд.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ohhbwkfjeclg6rc13r5595z1kugc661
Хамберген
0
66093
666047
583104
2026-11-08T12:29:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666047
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хамберген
|расмий аталышы = Hambergen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hambergen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=49 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Остерхольц
|таблицадагы район = Остерхольц (район){{!}}Остерхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Райнхард Кок
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 3
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 27
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5484
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04793
|почта индекси = 27729
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OHZ
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 56 003
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hambergen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хамберген''' ({{lang-de|Hambergen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Остерхольц (район)|Остерхольц]] районуна кирет.
Калкы — 5484 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 3 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 56 003''. Муниципалитеттин башчысы — Райнхард Кок.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hambergen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Остерхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
qcemaz6l19gjkadmnujlcwbxjgrxyfn
Хамбюрен
0
66094
666048
583106
2026-11-08T12:29:22Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666048
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хамбюрен
|расмий аталышы = Hambühren
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hambuehren.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=38 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=59 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Рюдигер Харрис
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 56,7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 36
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10159
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05084 (Oldau 05143)
|почта индекси = 29313
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hambuehren.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хамбюрен''' ({{lang-de|Hambühren}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 10159 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 56,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 012''. Муниципалитеттин башчысы — Рюдигер Харрис.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hambuehren.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ehav8brkky9rxywtmaw41x20va5fzb1
Хамельн
0
66095
666049
583107
2026-11-08T12:29:23Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666049
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хамельн
|расмий аталышы = Hameln
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hamelin COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=06 |lat_sec=11
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=21 |lon_sec=36
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Xамельн-Пирмонт
|таблицадагы район = Xамельн-Пирмонт (район){{!}}Xамельн-Пирмонт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 13 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Зузанне Липпман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 102,30
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 68
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 57771
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05151
|почта индекси = 31785, −87, −89
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 52 006
|Commons түрмөгүндө = Hameln
|сайты = http://www.hameln.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хамельн''' ({{lang-de|Hameln}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Xамельн-Пирмонт (район)|Xамельн-Пирмонт]] районуна кирет.
Калкы — 57771 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 102,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 52 006''. Мэр — Зузанне Липпман.
Шаар административдик курамы боюнча 13 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hameln.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Xамельн-Пирмонт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
4v46kc87uxqtlzyt2ionu1lndlfbkv1
Хамерзен
0
66096
666050
583108
2026-11-08T12:29:23Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666050
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хамерзен
|расмий аталышы = Hamersen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=15 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=28 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герд Кайзер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 13,61
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 31
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 461
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04282
|почта индекси = 27419
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хамерзен''' ({{lang-de|Hamersen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 461 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 13,61 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 019''. Муниципалитеттин башчысы — Герд Кайзер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
mnh3whu7cynqawwvhq2tfbrfb6hu2ai
Хандело
0
66097
666051
583110
2026-11-08T12:30:09Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666051
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хандело
|расмий аталышы = Handeloh
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Handeloh COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=15 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=49 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс-Христиан Шрөдер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 26,91
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 46
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2436
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04188
|почта индекси = 21256
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 015
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.handeloh.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хандело''' ({{lang-de|Handeloh}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 2436 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 26,91 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 015''. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Христиан Шрөдер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.handeloh.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pc2uiz8fo7pwau95s1590tj12jn3x1o
Хандорф (Төмөнкү Саксония)
0
66098
666052
583111
2026-11-08T12:30:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666052
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хандорф (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Handorf
|сурөтү = [[Сүрөт:Wim handorf ns P7210068.JPG|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Handorf (Elbe) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=21 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=20 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люнебург
|таблицадагы район = Люнебург (район){{!}}Люнебург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Петер Херм
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,75
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 3
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1985
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04133
|почта индекси = 21447
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 55 017
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хандорф (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Handorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люнебург (район)|Люнебург]] районуна кирет.
Калкы — 1985 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,75 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 55 017''. Муниципалитеттин башчысы — Петер Херм.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люнебург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1mwmdgiqsdybheqw9fbn9yqfh5u9gox
Хандруп
0
66099
666053
583112
2026-11-08T12:30:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666053
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хандруп
|расмий аталышы = Handrup
|сурөтү = [[Сүрөт:Handrup Emsland.png|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Handrup COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=33 |lat_sec=42
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=34 |lon_sec=36
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йозеф Штоккель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 14,60
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 28
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 879
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05904
|почта индекси = 49838
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 017
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.handrup.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хандруп''' ({{lang-de|Handrup}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 879 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 14,60 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 017''. Муниципалитеттин башчысы — Йозеф Штоккель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.handrup.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
fo1o3szgi10xca4tlq4afszzxn0l9co
Ханкенсбюттель
0
66100
666054
583114
2026-11-08T12:30:30Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666054
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Ханкенсбюттель
|расмий аталышы = Hankensbüttel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hankensbuettel.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=43 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=35 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гифхорн
|таблицадагы район = Гифхорн (район){{!}}Гифхорн
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Беате Хармс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 34,82
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 82
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4321
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05832
|почта индекси = 29386
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 51 011
|Commons түрмөгүндө = Hankensbüttel
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Ханкенсбюттель''' ({{lang-de|Hankensbüttel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гифхорн (район)|Гифхорн]] районуна кирет.
Калкы — 4321 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 34,82 км. Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 51 011''. Муниципалитеттин башчысы — Беате Хармс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гифхорн Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
4tbbgef9f3ptljef6r2weabksnajx3i
Ханштедт (Ильцен)
0
66101
666055
583115
2026-11-08T12:30:52Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666055
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Ханштедт (Ильцен)
|расмий аталышы = Hanstedt (Landkreis Uelzen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hanstedt (Landkreis Uelzen) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=03 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=22 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ильцен
|таблицадагы район = Ильцен (район){{!}}Ильцен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 9 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Райнер Боккельман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 55,31
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 61
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 902
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05822
|почта индекси = 29582
|почта индекстери =
|автоунаа коду = UE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 60 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Ханштедт (Ильцен)''' ({{lang-de|Hanstedt (Landkreis Uelzen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (район)|Ильцен]] районуна кирет.
Калкы — 902 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 55,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 60 010''. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Боккельман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ильцен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
fndbw9la93gog9sv23clzoy50mcvpv5
Ханштедт (Нордхайде)
0
66102
666056
583116
2026-11-08T12:30:53Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666056
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Ханштедт (Нордхайде)
|расмий аталышы = Hanstedt (Nordheide)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hanstedt COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=16 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=1 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дөрте Корс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 59,3
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 45
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5169
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04184
|почта индекси = 21271
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Ханштедт (Нордхайде)''' ({{lang-de|Hanstedt (Nordheide)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 5169 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 59,3 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 016''. Муниципалитеттин башчысы — Дөрте Корс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
tt5gfy7luf8jfv3kgpjvrl0o94zxykx
Харбарнзен
0
66103
666058
583118
2026-11-08T12:31:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666058
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Харбарнзен
|расмий аталышы = Harbarnsen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Harbarnsen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=58 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,03
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 189
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 618
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05060
|почта индекси = 31097
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 019
|Commons түрмөгүндө = Harbarnsen
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Харбарнзен''' ({{lang-de|Harbarnsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 618 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,03 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 019''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
guqgkcq1ij5u7tvfiq47bcxp6ehihfc
Хардегзен
0
66104
666059
583119
2026-11-08T12:31:25Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666059
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хардегзен
|расмий аталышы = Hardegsen
|сурөтү = [[Сүрөт:Hardegsen ErsterBurgmannshof.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hardegsen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=39 |lat_sec=8
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=49 |lon_sec=46
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Нортхайм
|таблицадагы район = Нортхайм (район){{!}}Нортхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дитер Зютс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 83,87
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 191
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 8161
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05505
|почта индекси = 37181
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 55 005
|Commons түрмөгүндө = Hardegsen
|сайты = http://www.hardegsen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хардегзен''' ({{lang-de|Hardegsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Нортхайм (район)|Нортхайм]] районуна кирет.
Калкы — 8161 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 83,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 55 005''. Мэр — Дитер Зютс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20100412174803/http://www.hardegsen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Нортхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
12jnsrk4eggb5vyzh3666dzzdrqiquv
Харен (Эмс)
0
66105
666060
583121
2026-11-08T12:31:35Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666060
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Харен (Эмс)
|расмий аталышы = Haren (Ems)
|сурөтү = [[Сүрөт:Stadt Haren.png|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Haren (Ems) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=46 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=13 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 12 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Маркус Хоннигфорт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 208,76
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 9-15
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 22999
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05932
|почта индекси = 49733
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 018
|Commons түрмөгүндө = Haren (Ems)
|сайты = http://www.haren.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Харен (Эмс)''' ({{lang-de|Haren (Ems)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 22999 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 208,76 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 018''. Мэр — Маркус Хоннигфорт.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.haren.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
beddx0xvbic7w93fmbhv5x97a0xwn6w
Харзефельд
0
66106
666061
583122
2026-11-08T12:31:36Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666061
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Харзефельд
|расмий аталышы = Harsefeld
|сурөтү = [[Сүрөт:Bueste Friedrich Huth.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Harsefeld COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=27 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=30 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Райнер Шлихтман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 51,81
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 38
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 12330
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04164
|почта индекси = 21698
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 023
|Commons түрмөгүндө = Harsefeld
|сайты = http://www.harsefeld.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Харзефельд''' ({{lang-de|Harsefeld}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 12330 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 51,81 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 023''. Муниципалитеттин башчысы — Райнер Шлихтман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.harsefeld.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dbznz7v11gtfptmvtvxmxzfni9g5z56
Харзум
0
66107
666062
583123
2026-11-08T12:31:37Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666062
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Харзум
|расмий аталышы = Harsum
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Harsum COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=12 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=57 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 9 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Гундольф Кемна
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 49,93
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 70
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 11751
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05127
|почта индекси = 31177
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 020
|Commons түрмөгүндө = Harsum
|сайты = http://www.harsum.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Харзум''' ({{lang-de|Harsum}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 11751 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 49,93 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 020''. Муниципалитеттин башчысы — Гундольф Кемна.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.harsum.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
scyw6o0gbhkoan359ror19uu8oukqyy
Хармсторф
0
66108
666063
583125
2026-11-08T12:31:39Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666063
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хармсторф
|расмий аталышы = Harmstorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Harmstorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=21 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=58 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Андреас Мак
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 5,97
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 15
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 916
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04105
|почта индекси = 21228
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 017
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.jesteburg-online.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хармсторф''' ({{lang-de|Harmstorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 916 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 5,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 017''. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Мак.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.jesteburg-online.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ma4j0llbre9f7np94gvr47du09nq49g
Харпштедт
0
66109
666064
583126
2026-11-08T12:31:41Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666064
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Харпштедт
|расмий аталышы = Harpstedt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Harpstedt COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=54 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=35 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ольденбург
|таблицадагы район = Ольденбург (район){{!}}Ольденбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Рихтер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 23,45
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 35
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4434
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04244
|почта индекси = 27243
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 58 008
|Commons түрмөгүндө = Harpstedt
|сайты = http://www.harpstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Харпштедт''' ({{lang-de|Harpstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ольденбург (район)|Ольденбург]] районуна кирет.
Калкы — 4434 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 23,45 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 58 008''. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Рихтер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.harpstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ольденбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9bna51rsk278d9m9co7j9fdzxdklme2
Хасберген
0
66110
666065
583128
2026-11-08T12:34:44Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666065
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хасберген
|расмий аталышы = Hasbergen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hasbergen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=13 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=55 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Оснабрюк
|таблицадагы район = Оснабрюк (район){{!}}Оснабрюк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Франк Штиллер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,37
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 62-228
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 11034
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05405
|почта индекси = 49205
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 59 021
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hasbergen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хасберген''' ({{lang-de|Hasbergen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (район)|Оснабрюк]] районуна кирет.
Калкы — 11034 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 59 021''. Муниципалитеттин башчысы — Франк Штиллер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hasbergen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Оснабрюк Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ljkr2gopfz8l1nwy104oygh8dy98tlx
Хассель (Везер)
0
66111
666066
583129
2026-11-08T12:34:47Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666066
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хассель (Везер)
|расмий аталышы = Hassel (Weser)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hassel (Weser).png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=48 |lat_sec=19
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=11 |lon_sec=57
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Гюнтер Кезебом
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 17,6
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 20
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1879
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04254
|почта индекси = 27324
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 010
|Commons түрмөгүндө = Hassel (Weser)
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хассель (Везер)''' ({{lang-de|Hassel (Weser)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 1879 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 17,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 010''. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Кезебом.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
a8e3a8a3csydxuijcaifocp9p7uiofo
Хассендорф
0
66112
666067
583130
2026-11-08T12:34:49Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666067
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хассендорф
|расмий аталышы = Hassendorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hassendorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=6 |lat_sec=43
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=37
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Драйер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 11,67
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 24
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1155
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04264
|почта индекси = 27367
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 020
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hassendorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хассендорф''' ({{lang-de|Hassendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1155 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,67 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 020''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Драйер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hassendorf.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050831193539/http://www.hassendorf.de/ |date=2005-08-31 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dlbs1o206kaj4y1rsphvs7sm7lxua9e
Хасте
0
66113
666068
664157
2026-11-08T12:34:49Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666068
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хасте
|расмий аталышы = Haste
|сурөтү = [[Сүрөт:HasteSübu.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Haste.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=23 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Зигмар Зандман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 11,13
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 44-55
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2786
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05723
|почта индекси = 31559
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 011
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.haste.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хасте''' ({{lang-de|Haste}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 2786 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 011''. Муниципалитеттин башчысы — Зигмар Зандман.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20120722211914/http://haste.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hrs10dgl4wd8adfr5spjl4unml8qv22
Хаттен
0
66114
666069
583133
2026-11-08T12:34:53Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666069
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хаттен
|расмий аталышы = Hatten
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hatten COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=0 |lat_sec=30
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=19 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ольденбург
|таблицадагы район = Ольденбург (район){{!}}Ольденбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 17 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эльке Сцепански
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 103,44
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 34
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 13974
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 044 81,<br /> 0 44 82 (Hatten/Kirchhatten)
|почта индекси = 26209
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 58 009
|Commons түрмөгүндө = Hatten
|сайты = http://www.hatten.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хаттен''' ({{lang-de|Hatten}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ольденбург (район)|Ольденбург]] районуна кирет.
Калкы — 13974 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 103,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 58 009''. Муниципалитеттин башчысы — Эльке Сцепански.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hatten.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141024232233/http://www.hatten.de/ |date=2014-10-24 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ольденбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
jhfsuyif446fg3bhkt4hcx6kl9o29ll
Хатторф (Гарц)
0
66115
666070
583135
2026-11-08T12:34:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666070
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хатторф (Гарц)
|расмий аталышы = Hattorf am Harz
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Hattorf am Harz.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=39 |lat_sec=5
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=14 |lon_sec=13
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Остероде
|таблицадагы район = Остероде (район){{!}}Остероде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 29,19
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 176
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4234
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05584
|почта индекси = 37197
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OHA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 56 008
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hattorfamharz.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хатторф (Гарц)''' ({{lang-de|Hattorf am Harz}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Остероде (район)|Остероде]] районуна кирет.
Калкы — 4234 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 29,19 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 56 008''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hattorfamharz.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Остероде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
449x24t1dgfbvqdh879ukur2anvnwib
Хаферла
0
66116
666072
583136
2026-11-08T12:36:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666072
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хаферла
|расмий аталышы = Haverlah
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Haverlah COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=04 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=19 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герд Миликки
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 16,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 160
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1587
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05341
|почта индекси = 38275
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.baddeckenstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хаферла''' ({{lang-de|Haverlah}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 1587 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 16,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 016''. Муниципалитеттин башчысы — Герд Миликки.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.baddeckenstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
em09ut5zqvxllh5ibg51tufa9ejnh2a
Хахаузен
0
66117
666073
583137
2026-11-08T12:36:26Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666073
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хахаузен
|расмий аталышы = Hahausen
|сурөтү = [[Сүрөт:Population Statistics Hahausen.svg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hahausen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=57 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=13 |lon_sec=3
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гослар
|таблицадагы район = Гослар (район){{!}}Гослар
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хенри Хоффмайстер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,65
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 210
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 862
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05383
|почта индекси = 38729
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 53 006
|Commons түрмөгүндө = Hahausen
|сайты = http://www.hahausen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хахаузен''' ({{lang-de|Hahausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гослар (район)|Гослар]] районуна кирет.
Калкы — 862 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 53 006''. Муниципалитеттин башчысы — Хенри Хоффмайстер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hahausen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гослар Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7b9lk7bwvshtjburqsoqkyk4ioeeoaq
Хеде (Эмсланд)
0
66118
666074
583139
2026-11-08T12:37:12Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666074
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хеде (Эмсланд)
|расмий аталышы = Heede
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Heede COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=59 |lat_sec=32
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=18 |lon_sec=15
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = А. Польман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 31,1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 4
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2253
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04963
|почта индекси = 26892
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 020
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.heede-ems.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хеде (Эмсланд)''' ({{lang-de|Heede}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 2253 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 31,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 020''. Муниципалитеттин башчысы — А. Польман.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.heede-ems.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dx6dpp4o8ewx8xsx1fexr51ketiwnmm
Хедепер
0
66119
666075
583140
2026-11-08T12:37:13Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666075
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хедепер
|расмий аталышы = Hedeper
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hedeper COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=4 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=41 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Фандре
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,66
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 94
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 543
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05336
|почта индекси = 38322
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 017
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hedeper.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хедепер''' ({{lang-de|Hedeper}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 543 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 017''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Фандре.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hedeper.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220327164450/http://www.hedeper.de/ |date=2022-03-27 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
oaofrv9b2wbyzieppeiw4o8krgxfmzf
Хезель
0
66120
666076
583141
2026-11-08T12:37:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666076
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хезель
|расмий аталышы = Hesel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hesel COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=18 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=36 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Лер
|таблицадагы район = Лер (район){{!}}Лер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайко Мюллер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 44,02
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 12-17
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4096
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04950
|почта индекси = 26835
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 57 010
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hesel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хезель''' ({{lang-de|Hesel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Лер (район)|Лер]] районуна кирет.
Калкы — 4096 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 44,02 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 57 010''. Муниципалитеттин башчысы — Хайко Мюллер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hesel.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Лер Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
d074dak6xfkttvyl12qo5zjzevcfyb5
Хелен (Төмөнкү Саксония)
0
66121
666077
583143
2026-11-08T12:37:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666077
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хелен (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Hehlen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hehlen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=59 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=29 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,59
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 124
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1962
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05533
|почта индекси = 37619
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 017
|Commons түрмөгүндө = Hehlen
|сайты = http://www.hehlen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хелен (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Hehlen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 1962 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,59 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 017''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hehlen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9c98ns23xk52n0so622gtb1hb84rho5
Хельвеге
0
66122
666078
583144
2026-11-08T12:37:25Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666078
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хельвеге
|расмий аталышы = Hellwege
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen der Gemeinde Hellwege.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=4 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=14 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вольфганг Харлинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 27,44
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 15
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1114
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04264
|почта индекси = 27367
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 022
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.sottrum.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хельвеге''' ({{lang-de|Hellwege}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1114 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 27,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 022''. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Харлинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.sottrum.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
188x5k8yovv0dnsqsvogp63benmcsjt
Хельмштедт
0
66123
666079
583145
2026-11-08T12:37:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666079
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хельмштедт
|расмий аталышы = Helmstedt
|сурөтү = [[Сүрөт:Helmstedt EON Avacon.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Stadtwappen Helmstedt.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=13 |lat_sec=41
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=0 |lon_sec=38
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хельмштедт
|таблицадагы район = Хельмштедт (район){{!}}Хельмштедт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц-Дитер Айзерман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 46,97
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 123
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 23937
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05351, 05356
|почта индекси = 38350
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 54 010
|Commons түрмөгүндө = Helmstedt
|сайты = http://www.stadt-helmstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хельмштедт''' ({{lang-de|Helmstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Хельмштедт (район)|Хельмштедт]] районуна кирет.
Калкы — 23937 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 46,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 54 010''. Мэр — Хайнц-Дитер Айзерман.
Шаар административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.stadt-helmstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хельмштедт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
3ub9ltwuq6u97oqof6zchzyjv9iqizh
Хельпзен
0
66124
666080
583147
2026-11-08T12:37:30Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666080
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хельпзен
|расмий аталышы = Helpsen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=18 |lat_sec=39
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=7 |lon_sec=1
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Адольф Найч
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7,77
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 58
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2005
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05724
|почта индекси = 31691
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 013
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.gemeinde-helpsen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хельпзен''' ({{lang-de|Helpsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 2005 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 7,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 013''. Муниципалитеттин башчысы — Адольф Найч.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.gemeinde-helpsen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
b3t8vjb5yecvudlm34q9zlhddro5ufd
Хельфезик
0
66125
666081
583148
2026-11-08T12:38:53Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666081
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хельфезик
|расмий аталышы = Helvesiek
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Helvesiek.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=13 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=30 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Мюллер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,78
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 32
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 789
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04267
|почта индекси = 27389
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 023
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.helvesiek.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хельфезик''' ({{lang-de|Helvesiek}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 789 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 023''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Мюллер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.helvesiek.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
cp0gujnxbpmkt8gza06jc4cjxbw9bo3
Хемельхаузен
0
66126
666082
583149
2026-11-08T12:38:54Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666082
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хемельхаузен
|расмий аталышы = Hämelhausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=46 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йохан Майер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,07
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 19
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 575
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04254
|почта индекси = 27324
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 009
|Commons түрмөгүндө = Hämelhausen
|сайты = http://www.haemelhausen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемельхаузен''' ({{lang-de|Hämelhausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 575 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,07 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 009''. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Майер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.haemelhausen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
rsqv8lm0yldujyv6bpuywguwiixk40d
Хемзен
0
66127
666083
583151
2026-11-08T12:38:55Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666083
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = айыл
|кыргызча аталышы = Хемзен
|расмий аталышы = Heemsen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heemsen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=43 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хенри Кох
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 39,37
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 23
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1711
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05024
|почта индекси = 31622
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемзен''' ({{lang-de|Heemsen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[айыл]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 1711 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 39,37 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 012''. Айылдын башчысы — Хенри Кох.
Айыл административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9ebz4v2jk74m0inpvfhk64sfjxr3266
Хемминген (Төмөнкү Саксония)
0
66128
666084
583152
2026-11-08T12:38:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666084
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хемминген (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Hemmingen (Niedersachsen)
|сурөтү = [[Сүрөт:Hemmingen Niedersachsen Sendemasten.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hemmingen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=19 |lat_sec=25
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=43 |lon_sec=32
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ганновер
|таблицадагы район = Ганновер (район){{!}}Ганновер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 7 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус-Дитер Шахт-Гайда
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 31,65
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 56
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 18644
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 0511 und 05101 (stadtteilabhängig)
|почта индекси = 30953–30966
|почта индекстери =
|автоунаа коду = H
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 41 007
|Commons түрмөгүндө = Hemmingen (Lower Saxony)
|сайты = http://www.stadthemmingen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемминген (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Hemmingen (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Ганновер (район)|Ганновер]] районуна кирет.
Калкы — 18644 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 31,65 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 41 007''. Мэр — Клаус-Дитер Шахт-Гайда.
Шаар административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.stadthemmingen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ганновер Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
db1kvs7pfrbvftbvj1m64crj5caaieg
Хеммор
0
66129
666085
583153
2026-11-08T12:38:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666085
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хеммор
|расмий аталышы = Hemmoor
|сурөтү = [[Сүрөт:Hemmoor zementmuseum 05.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hemmoor.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=42 |lat_sec=9
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=8 |lon_sec=22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Куксхафен
|таблицадагы район = Куксхафен (район){{!}}Куксхафен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс Вильхельм Зауль
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 45,08
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 5
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 8691
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04771
|почта индекси = 21745
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CUX
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 52 022
|Commons түрмөгүндө = Hemmoor
|сайты = http://www.hemmoor.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хеммор''' ({{lang-de|Hemmoor}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Куксхафен (район)|Куксхафен]] районуна кирет.
Калкы — 8691 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 45,08 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 52 022''. Мэр — Ханс Вильхельм Зауль.
Шаар административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hemmoor.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Куксхафен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
n7fmyooz9vv62ap14bj7txy9n5m6pf5
Хемсбюнде
0
66130
666086
583155
2026-11-08T12:38:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666086
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хемсбюнде
|расмий аталышы = Hemsbünde
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hemsbuende.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=6 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=28 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Лудгерус Бринкер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22,33
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 28
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1223
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04266 (04260, 04261)
|почта индекси = 27386
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 024
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.bothel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемсбюнде''' ({{lang-de|Hemsbünde}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1223 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 22,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 024''. Муниципалитеттин башчысы — Лудгерус Бринкер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.bothel.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hhln8af5upkfu2rmljmecw44y6qecei
Хемслинген
0
66131
666087
583156
2026-11-08T12:38:59Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666087
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хемслинген
|расмий аталышы = Hemslingen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hemslingen.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=5 |lat_sec=21
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=36 |lon_sec=6
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Аннегрет Крегель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 27,46
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 42,47
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1530
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04266
|почта индекси = 27386
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 025
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.bothel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемслинген''' ({{lang-de|Hemslingen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1530 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 27,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 025''. Муниципалитеттин башчысы — Аннегрет Крегель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.bothel.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
tlj5lt1700tikqsfuhlxfhe5sty7n2t
Хемсло
0
66132
666088
583157
2026-11-08T12:38:59Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666088
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хемсло
|расмий аталышы = Hemsloh
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=36 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=31 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Дипхольц
|таблицадагы район = Дипхольц (район){{!}}Дипхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Шлютер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 2677
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 58
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 589
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05448
|почта индекси = 49453
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 51 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хемсло''' ({{lang-de|Hemsloh}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Дипхольц (район)|Дипхольц]] районуна кирет.
Калкы — 589 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 2677 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 51 019''. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Шлютер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Дипхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
8plcc2s7xwd1dcueus69dghsqlovlis
Хепштедт
0
66133
666089
583159
2026-11-08T12:39:01Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666089
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хепштедт
|расмий аталышы = Hepstedt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hepstedt COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=15 |lat_sec=34
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=5 |lon_sec=22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Майер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 29,95
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 30
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1065
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04283, 04289
|почта индекси = 27412
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 026
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.tarmstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хепштедт''' ({{lang-de|Hepstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1065 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 29,95 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 026''. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Майер.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.tarmstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1ubdsdkeh9idikogriy26r9fdnby29z
Хере
0
66134
666090
583160
2026-11-08T12:39:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666090
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хере
|расмий аталышы = Heere
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heere.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=4 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=15 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 1 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вальтер Баймс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,28
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 115
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1168
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05345
|почта индекси = 38277
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 018
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.baddeckenstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хере''' ({{lang-de|Heere}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 1168 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,28 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 018''. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Баймс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 1 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.baddeckenstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
5omgcfsnxk42mg9qkjzm5pf2rf9s1lf
Хермансбург
0
66135
666091
583162
2026-11-08T12:39:09Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666091
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хермансбург
|расмий аталышы = Hermannsburg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hermannsburg COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=49 |lat_sec=54
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=5 |lon_sec=24
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Фридрих-Вильхельм Кайзер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 118,63
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 50
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 8172
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05052
|почта индекси = 29320
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 013
|Commons түрмөгүндө = Hermannsburg
|сайты = http://www.hermannsburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хермансбург''' ({{lang-de|Hermannsburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 8172 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 118,63 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 013''. Муниципалитеттин башчысы — Фридрих-Вильхельм Кайзер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hermannsburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1r2zwkuouahtup6ixvdxikxykat1x6k
Херцлаке
0
66137
666092
583164
2026-11-08T12:39:22Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666092
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Херцлаке
|расмий аталышы = Herzlake
|сурөтү = [[Сүрөт:Herzlake Emsland.png|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Herzlake COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=42 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=35 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Принс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 49,77
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 25
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4174
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05962
|почта индекси = 49770
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 021
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Херцлаке''' ({{lang-de|Herzlake}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 4174 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 49,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 021''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Принс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
l4gnqbs2tw49856n93y2427nxx15q2o
Хесен
0
66139
666093
583167
2026-11-08T12:39:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666093
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хесен
|расмий аталышы = Heeßen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=14 |lat_sec=4
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=6 |lon_sec=24
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вильхельм Брюммель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 1,9
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 91
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1513
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05722
|почта индекси = 31707
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хесен''' ({{lang-de|Heeßen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 1513 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 1,9 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 012''. Муниципалитеттин башчысы — Вильхельм Брюммель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1jaii28o0o9lb5nhl8s9ri89mbb6je8
Хеслинген
0
66140
666094
583168
2026-11-08T12:39:25Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666094
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хеслинген
|расмий аталышы = Heeslingen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Heeslingen.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=19 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=20 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 9 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Хольстен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 82,30
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 19
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4803
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04281 (auch 04287)
|почта индекси = 27404
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 021
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.heeslingen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хеслинген''' ({{lang-de|Heeslingen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 4803 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 82,30 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 021''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Хольстен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 9 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.heeslingen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
gttb7zh6p1uy0s31rfnm9cwpti86e9m
Хеспе
0
66141
666095
583170
2026-11-08T12:39:25Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666095
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хеспе
|расмий аталышы = Hespe
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=20 |lat_sec=1
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=6 |lon_sec=17
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вернер Фелинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,49
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 53
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2119
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05721, 05722, 05724
|почта индекси = 31693
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 014
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хеспе''' ({{lang-de|Hespe}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 2119 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 6,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 014''. Муниципалитеттин башчысы — Вернер Фелинг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
p6iq9zgoi17bylspxq512jjwwd8n2ws
Хессиш-Ольдендорф
0
66142
666096
583171
2026-11-08T12:39:26Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666096
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хессиш-Ольдендорф
|расмий аталышы = Hessisch Oldendorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hessisch Oldendorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=10 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=15 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хамельн-Пирмонт
|таблицадагы район = Хамельн-Пирмонт (район){{!}}Хамельн-Пирмонт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 24 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Харальд Крюгер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 120,39
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 62
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 18927
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05152
|почта индекси = 3184031833
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 52 007
|Commons түрмөгүндө = Hessisch Oldendorf
|сайты = http://www.hessisch-oldendorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хессиш-Ольдендорф''' ({{lang-de|Hessisch Oldendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Хамельн-Пирмонт (район)|Хамельн-Пирмонт]] районуна кирет.
Калкы — 18927 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 120,39 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 52 007''. Мэр — Харальд Крюгер.
Шаар административдик курамы боюнча 24 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hessisch-oldendorf.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хамельн-Пирмонт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
eblxfmto3252ejtbtwaaeq7c63eq0cb
Хехтхаузен
0
66143
666097
583172
2026-11-08T12:41:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666097
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хехтхаузен
|расмий аталышы = Hechthausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen_Hechthausen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=39 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=14 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Куксхафен
|таблицадагы район = Куксхафен (район){{!}}Куксхафен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 30,71
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 2
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3447
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04774
|почта индекси = 21755
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CUX
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 52 020
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хехтхаузен''' ({{lang-de|Hechthausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (район)|Куксхафен]] районуна кирет.
Калкы — 3447 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 30,71 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 52 020''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Куксхафен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
e7s2vcwbp58j7085cpox8e3mcxch9qt
Хиллерзе
0
66144
666098
583174
2026-11-08T12:42:33Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666098
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хиллерзе
|расмий аталышы = Hillerse
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DE-NI 03-1-51-012 Hillerse COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=25 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=24 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гифхорн
|таблицадагы район = Гифхорн (район){{!}}Гифхорн
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Детлеф Танке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 24,09
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 64
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2529
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05373
|почта индекси = 38543
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 51 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hillerse.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хиллерзе''' ({{lang-de|Hillerse}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гифхорн (район)|Гифхорн]] районуна кирет.
Калкы — 2529 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 24,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 51 012''. Муниципалитеттин башчысы — Детлеф Танке.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hillerse.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гифхорн Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
b8qb7thmuq542pi9yjiq95yl11sn06t
Хильгермиссен
0
66145
666099
583175
2026-11-08T12:42:35Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666099
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хильгермиссен
|расмий аталышы = Hilgermissen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hilgermissen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=50 |lat_sec=46
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=9 |lon_sec=5
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йохан Хуштедт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 54,43
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 16
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2102
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04256, 04251, 04255
|почта индекси = 27318
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 013
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hilgermissen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хильгермиссен''' ({{lang-de|Hilgermissen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 2102 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 54,43 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 013''. Муниципалитеттин башчысы — Йохан Хуштедт.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hilgermissen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
k4xorijaf70vv4kmf093fi1muda0sff
Хилькенброк
0
66147
666100
583178
2026-11-08T12:42:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666100
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хилькенброк
|расмий аталышы = Hilkenbrook
|сурөтү = [[Сүрөт:Hilkenbrook Emsland.png|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=58 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=42 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Гөркен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 11,1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 10
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 844
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04493
|почта индекси = 26897
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 022
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hilkenbrook.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хилькенброк''' ({{lang-de|Hilkenbrook}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 844 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 022''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Гөркен.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hilkenbrook.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
afaiydl8k48co5lio34735eyctm6srx
Хильтер-ам-Тойтобургер-Вальд
0
66148
666101
583180
2026-11-08T12:42:39Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666101
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хильтер-ам-Тойтобургер-Вальд
|расмий аталышы = Hilter am Teutoburger Wald
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hilter aTW COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=9 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=9 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Оснабрюк
|таблицадагы район = Оснабрюк (район){{!}}Оснабрюк
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вильхельм Веллингхаус
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 52,6
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 198
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10228
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05424, 05409
|почта индекси = 49176
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OS
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 59 022
|Commons түрмөгүндө = Hilter am Teutoburger Wald
|сайты = http://www.hilter.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хильтер-ам-Тойтобургер-Вальд''' ({{lang-de|Hilter am Teutoburger Wald}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Оснабрюк (район)|Оснабрюк]] районуна кирет.
Калкы — 10228 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 52,6 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 59 022''. Муниципалитеттин башчысы — Вильхельм Веллингхаус.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hilter.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Оснабрюк Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hkfbnc25linn562een53q1sfnyd0y5i
Химберген
0
66149
666102
583181
2026-11-08T12:42:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666102
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Химберген
|расмий аталышы = Himbergen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Himbergen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=6 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=44 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ильцен
|таблицадагы район = Ильцен (район){{!}}Ильцен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 10 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Гюнтер Тек
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 39,46
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 56
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1724
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05828
|почта индекси = 29584
|почта индекстери =
|автоунаа коду = UE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 60 011
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.himbergen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Химберген''' ({{lang-de|Himbergen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (район)|Ильцен]] районуна кирет.
Калкы — 1724 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 39,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 60 011''. Муниципалитеттин башчысы — Гюнтер Тек.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.himbergen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ильцен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hwhtvg2683e73hm1nta0j5ugwr1xdei
Химмельпфортен
0
66150
666103
583183
2026-11-08T12:42:44Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666103
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Химмельпфортен
|расмий аталышы = Himmelpforten
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Himmelpforten COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=37 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=18 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Лотар Вилле
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 18,29
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 6
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4889
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04144
|почта индекси = 21709
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 025
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.himmelpforten.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Химмельпфортен''' ({{lang-de|Himmelpforten}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 4889 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 18,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 025''. Муниципалитеттин башчысы — Лотар Вилле.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.himmelpforten.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615014902/http://www.himmelpforten.de/ |date=2012-06-15 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
rf06be2b9anutd9hyx3mwsi2m5fyyhg
Хинте
0
66151
666104
583184
2026-11-08T12:42:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666104
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хинте
|расмий аталышы = Hinte
|сурөтү = [[Сүрөт:Suurhusen kirche.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hinte COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=25 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=12 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Аурих
|таблицадагы район = Аурих (район){{!}}Аурих
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вольфганг Шнайдер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 48,06
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 0
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 7018
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 049 25
|почта индекси = 26759
|почта индекстери =
|автоунаа коду = AUR
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 52 011
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hinte.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хинте''' ({{lang-de|Hinte}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Аурих (район)|Аурих]] районуна кирет.
Калкы — 7018 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 48,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 52 011''. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Шнайдер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hinte.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Аурих Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
brjjlqrpmcg7ukmb3sl9i4n0d93eq1n
Хипштедт
0
66152
666105
583185
2026-11-08T12:42:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666105
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хипштедт
|расмий аталышы = Hipstedt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hipstedt.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=29 |lat_sec=32
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=58 |lon_sec=25
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Карлхайнц Поредда
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 29,38
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 24
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1258
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04768
|почта индекси = 27432
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 027
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хипштедт''' ({{lang-de|Hipstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1258 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 29,38 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 027''. Муниципалитеттин башчысы — Карлхайнц Поредда.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
332ysv769mgkn23an3uygnbvfkqang1
Хитберген
0
66153
666106
583187
2026-11-08T12:43:07Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666106
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хитберген
|расмий аталышы = Hittbergen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hittbergen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=21 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=36 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люнебург
|таблицадагы район = Люнебург (район){{!}}Люнебург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Альфред Риттерс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 14,64
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 5
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 893
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04139
|почта индекси = 21522
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 55 018
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хитберген''' ({{lang-de|Hittbergen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люнебург (район)|Люнебург]] районуна кирет.
Калкы — 893 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 14,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 55 018''. Муниципалитеттин башчысы — Альфред Риттерс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люнебург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7fn41l2fiverzj4tic8gfugy0436kcs
Хитцаккер (Эльба)
0
66154
666107
583188
2026-11-08T12:43:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666107
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хитцаккер (Эльба)
|расмий аталышы = Hitzacker (Elbe)
|сурөтү = [[Сүрөт:Hitzacker 3982.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hitzacker.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=8 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=3 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люхов-Данненберг
|таблицадагы район = Люхов-Данненберг (район){{!}}Люхов-Данненберг
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 12 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = др. Карл-Хайнц Ястрам
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 58,44
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 12
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 4888
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05862,<br /> 05858 (OT Pussade),<br /> 05861 (OT Kähmen)
|почта индекси = 29456
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DAN
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 54 009
|Commons түрмөгүндө = Hitzacker (Elbe)
|сайты = http://www.hitzacker.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хитцаккер (Эльба)''' ({{lang-de|Hitzacker (Elbe)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Люхов-Данненберг (район)|Люхов-Данненберг]] районуна кирет.
Калкы — 4888 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 58,44 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 54 009''. Мэр — др. Карл-Хайнц Ястрам.
Шаар административдик курамы боюнча 12 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hitzacker.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312035054/http://hitzacker.de/ |date=2007-03-12 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люхов-Данненберг Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
rr53xc448xe5n9mhxj86o5x75nckh7a
Хогстеде
0
66155
666109
583190
2026-11-08T12:43:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666109
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хогстеде
|расмий аталышы = Hoogstede
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hoogstede.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=34 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=57 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Графство Бентхайм
|таблицадагы район = Графство Бентхайм (район){{!}}Графство Бентхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 7 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ян Энзинк
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 49,77
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 14
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2884
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05944
|почта индекси = 49846
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 56 009
|Commons түрмөгүндө = Hoogstede
|сайты = http://www.hoogstede.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хогстеде''' ({{lang-de|Hoogstede}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (район)|Графство Бентхайм]] районуна кирет.
Калкы — 2884 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 49,77 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 56 009''. Муниципалитеттин башчысы — Ян Энзинк.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 7 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoogstede.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Графство Бентхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
70ploh2w8gvsaf0lic7tc772cmiqry1
Ходенхаген
0
66156
666110
583191
2026-11-08T12:43:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666110
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Ходенхаген
|расмий аталышы = Hodenhagen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hodenhagen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=45 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зольтау-Фаллингбостель
|таблицадагы район = Зольтау-Фаллингбостель (район){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Карл-Герхард Тамке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 20,15
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 24
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3155
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05164
|почта индекси = 29693
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SFA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 58 014
|Commons түрмөгүндө = Hodenhagen
|сайты = http://www.hodenhagen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Ходенхаген''' ({{lang-de|Hodenhagen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (район)|Зольтау-Фаллингбостель]] районуна кирет.
Калкы — 3155 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 20,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 58 014''. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Герхард Тамке.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hodenhagen.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050311102630/http://www.hodenhagen.de/ |date=2005-03-11 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
3y79p2azyg8ofqs0c90ulmpis5tgwef
Хойа
0
66157
666111
583192
2026-11-08T12:43:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666111
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хойа
|расмий аталышы = Hoya
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hoya COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=48 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=08 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Нинбург
|таблицадагы район = Нинбург (район){{!}}Нинбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эдмунд Зайдель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 8,5
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 14
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3714
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04251
|почта индекси = 27318
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 014
|Commons түрмөгүндө = Hoya
|сайты = http://www.hoya-weser.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хойа''' ({{lang-de|Hoya}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Нинбург (район)|Нинбург]] районуна кирет.
Калкы — 3714 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 8,5 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 014''. Муниципалитеттин башчысы — Эдмунд Зайдель.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoya-weser.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Нинбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
s1rd113lx1r3meu0fltnxlvw53ejjge
Хойерсен
0
66158
666112
583194
2026-11-08T12:43:30Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666112
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хойерсен
|расмий аталышы = Heuerßen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=19 |lat_sec=46
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=43
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 3,97
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 144
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1003
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05725
|почта индекси = 31700
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 015
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хойерсен''' ({{lang-de|Heuerßen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 1003 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 3,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 015''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
h5canotekok35u6tdhr3lgvr86xyxr4
Хойерсхаузен
0
66159
666113
583195
2026-11-08T12:43:31Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666113
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хойерсхаузен
|расмий аталышы = Hoyershausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hoyershausen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=01 |lat_sec=06
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=45 |lon_sec=12
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Урзула Зенне
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,3
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 139
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 499
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05185, 05181
|почта индекси = 31093
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 038
|Commons түрмөгүндө = Hoyershausen
|сайты = http://www.hoyershausen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хойерсхаузен''' ({{lang-de|Hoyershausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 499 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,3 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 038''. Муниципалитеттин башчысы — Урзула Зенне.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoyershausen.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928165026/http://www.hoyershausen.de/ |date=2007-09-28 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pu4jf6hltpti0n0qfs5m4b7nd7w4a8d
Хойерхаген
0
66160
666114
583197
2026-11-08T12:43:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666114
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хойерхаген
|расмий аталышы = Hoyerhagen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hoyerhagen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=49 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=05 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Фолькхард Фолькман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 23
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 15
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1075
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04251
|почта индекси = 27318
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 015
|Commons түрмөгүндө = Hoyerhagen
|сайты = http://www.hoyerhagen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хойерхаген''' ({{lang-de|Hoyerhagen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 1075 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 23 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 015''. Муниципалитеттин башчысы — Фолькхард Фолькман.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hoyerhagen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
g3oragvlvfl54cw09yx6w948u9xm0fg
Хойслинген
0
66161
666115
583198
2026-11-08T12:43:37Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666115
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хойслинген
|расмий аталышы = Häuslingen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Häuslingen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=47 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=22 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зольтау-Фаллингбостель
|таблицадагы район = Зольтау-Фаллингбостель (район){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = др. Катрин Вробель
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 13,58
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 16
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 884
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05165
|почта индекси = 27336
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SFA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 58 013
|Commons түрмөгүндө = Häuslingen
|сайты = http://www.haeuslingen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хойслинген''' ({{lang-de|Häuslingen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (район)|Зольтау-Фаллингбостель]] районуна кирет.
Калкы — 884 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 13,58 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 58 013''. Муниципалитеттин башчысы — др. Катрин Вробель.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.haeuslingen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9khpqf9h9sqqz17zrzmrg6ta8ksl9gj
Холенберг
0
66162
666116
583199
2026-11-08T12:43:47Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666116
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Холенберг
|расмий аталышы = Holenberg
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=55 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=35 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ангела Шюрцеберг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7,36
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 283
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 454
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05532
|почта индекси = 37642
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 021
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.bevern.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Холенберг''' ({{lang-de|Holenberg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 454 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 7,36 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 021''. Муниципалитеттин башчысы — Ангела Шюрцеберг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.bevern.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
n6erzqmkb28bdcs36nxd2c4fhvukyl1
Холле
0
66163
666117
650325
2026-11-08T12:43:49Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666117
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Холле
|расмий аталышы = Holle
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Holle.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=5 |lat_sec=30
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=9 |lon_sec=30
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 10 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Хухтаузен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 61,15
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 116
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 7327
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05062
|почта индекси = 31188
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 022
|Commons түрмөгүндө = Holle
|сайты = http://www.holle.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Холле''' ({{lang-de|Holle}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 7327 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 61,15 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 022''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Хухтаузен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.holle.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205184623/http://www.holle.de/ |date=2006-12-05 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hug2x3gwk6ujtmvgrb3bmoelfu8hba4
Холленштедт
0
66165
666118
583204
2026-11-08T12:43:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666118
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Холленштедт
|расмий аталышы = Hollenstedt
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hollenstedt COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=43 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Юрген Бөме
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 30
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3159
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04165
|почта индекси = 21279
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Холленштедт''' ({{lang-de|Hollenstedt}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 3159 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 019''. Муниципалитеттин башчысы — Юрген Бөме.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
5490lgtbd3kcacpr63bkdg4r1jyq2zo
Холлерн-Твиленфлет
0
66166
666119
583205
2026-11-08T12:43:51Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666119
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Холлерн-Твиленфлет
|расмий аталышы = Hollern-Twielenfleth
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hollern-Twielenfleth COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=36 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=32 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герт Мельхерт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 20,46
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 0-2
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3335
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04141
|почта индекси = 21723
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 026
|Commons түрмөгүндө = Hollern-Twielenfleth
|сайты = http://www.luehe-online.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Холлерн-Твиленфлет''' ({{lang-de|Hollern-Twielenfleth}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 3335 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 20,46 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 026''. Муниципалитеттин башчысы — Герт Мельхерт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.luehe-online.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117095456/http://www.luehe-online.de/ |date=2008-01-17 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
amh3xdlzztc4422jy211h6zt6zb8559
Хольдорф (Төмөнкү Саксония)
0
66167
666120
583206
2026-11-08T12:43:55Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666120
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольдорф (Төмөнкү Саксония)
|расмий аталышы = Holdorf (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Holdorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=35 |lat_sec=18
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=7 |lon_sec=43
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Фехта
|таблицадагы район = Фехта (район){{!}}Фехта
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 10 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = др. Вольфганг Круг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 54,86
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 42
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 6530
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05494
|почта индекси = 49451
|почта индекстери =
|автоунаа коду = VEC
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 60 005
|Commons түрмөгүндө = Holdorf
|сайты = http://www.holdorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольдорф (Төмөнкү Саксония)''' ({{lang-de|Holdorf (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Фехта (район)|Фехта]] районуна кирет.
Калкы — 6530 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 54,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 60 005''. Муниципалитеттин башчысы — др. Вольфганг Круг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.holdorf.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Фехта Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
37yv24g3qeyqm7fdy10iki4ll183w1q
Хольнзет
0
66168
666121
583208
2026-11-08T12:43:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666121
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольнзет
|расмий аталышы = Hollnseth
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hollnseth.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=34 |lat_sec=3
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=6 |lon_sec=1
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Куксхафен
|таблицадагы район = Куксхафен (район){{!}}Куксхафен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Корд-Йохан Оттен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 20,82
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 20
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 892
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04769, 04773
|почта индекси = 21769
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CUX
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 52 024
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.boerde-lamstedt.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольнзет''' ({{lang-de|Hollnseth}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Куксхафен (район)|Куксхафен]] районуна кирет.
Калкы — 892 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 20,82 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 52 024''. Муниципалитеттин башчысы — Корд-Йохан Оттен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.boerde-lamstedt.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Куксхафен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
6eb6kh2h8ukko12l2tt9pwv1ls5l021
Хольсте
0
66169
666122
583209
2026-11-08T12:43:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666122
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольсте
|расмий аталышы = Holste
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Holste COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=49 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Остерхольц
|таблицадагы район = Остерхольц (район){{!}}Остерхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Мюллер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 35,34
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 27
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1358
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04748
|почта индекси = 27729
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OHZ
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 56 004
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольсте''' ({{lang-de|Holste}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Остерхольц (район)|Остерхольц]] районуна кирет.
Калкы — 1358 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 35,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 56 004''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Мюллер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Остерхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
th5tfmw49bplra55fh0yenctlb2zjoy
Хольтгаст
0
66170
666123
583211
2026-11-08T12:43:59Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666123
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольтгаст
|расмий аталышы = Holtgast
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Holtgast.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=37 |lat_sec=57
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=34 |lon_sec=57
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Виттмунд
|таблицадагы район = Виттмунд (район){{!}}Виттмунд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Энно Инен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 2
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 2
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1843
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 049 71
|почта индекси = 26427
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WTM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 62 006
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.holtgast.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольтгаст''' ({{lang-de|Holtgast}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Виттмунд (район)|Виттмунд]] районуна кирет.
Калкы — 1843 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 2 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 62 006''. Муниципалитеттин башчысы — Энно Инен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.holtgast.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100914173057/http://www.holtgast.de/ |date=2010-09-14 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Виттмунд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
bq9ocj7tonyaji7uhvtlzqtm785sq81
Хольтланд
0
66171
666124
583212
2026-11-08T12:44:00Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666124
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольтланд
|расмий аталышы = Holtland
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=16 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Лер
|таблицадагы район = Лер (район){{!}}Лер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Карл-Хайнц Грос
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 14,66
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 4
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2320
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04950
|почта индекси = 26835
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 57 011
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольтланд''' ({{lang-de|Holtland}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Лер (район)|Лер]] районуна кирет.
Калкы — 2320 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 14,66 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 57 011''. Муниципалитеттин башчысы — Карл-Хайнц Грос.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Лер Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1dd6mtcska5g5oznrmd7iij366om2yi
Хольцен (Эшерсхаузен)
0
66172
666125
651762
2026-11-08T12:44:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666125
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хольцен (Эшерсхаузен)
|расмий аталышы = Holzen (bei Eschershausen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Holzen 1958.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=56 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=40 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хельмут Альмс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 190
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 640
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05534
|почта индекси = 37632
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 022
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.webcss.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольцен (Эшерсхаузен)''' ({{lang-de|Holzen (bei Eschershausen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 640 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 022''. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Альмс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.webcss.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
b6ag13iykpsi1b7kqryvxip4oxklxl4
Хольцминден
0
66173
666126
583215
2026-11-08T12:44:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666126
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хольцминден
|расмий аталышы = Holzminden
|сурөтү = [[Сүрөт:Holzminden Herbst 2005.JPG|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Stadtwappen der Stadt Holzminden.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=49 |lat_sec=47
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=26 |lon_sec=54
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Юрген Дауль
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 88,25
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 89
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 20073
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05531
|почта индекси = 37603
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL (c 1. Juli 1956)
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 023
|Commons түрмөгүндө = Holzminden
|сайты = http://www.holzminden.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хольцминден''' ({{lang-de|Holzminden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 20073 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 88,25 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 023''. Мэр — Юрген Дауль.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.holzminden.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
l3p12g61tn1xxx0i6ije79os7qvgzf2
Хоне
0
66174
666127
583216
2026-11-08T12:44:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666127
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хоне
|расмий аталышы = Hohne
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hohne.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=34 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=22 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эрхард Төльке
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 36,47
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 48
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1759
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05083
|почта индекси = 29362
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 015
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.lachendorf.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хоне''' ({{lang-de|Hohne}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 1759 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 36,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 015''. Муниципалитеттин башчысы — Эрхард Төльке.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.lachendorf.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
o1eweoeyjrzrx8a694fluduf2rd11ld
Хонсторф (Эльбе)
0
66175
666128
583218
2026-11-08T12:44:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666128
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хонсторф (Эльбе)
|расмий аталышы = Hohnstorf (Elbe)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hohnstorf (Elbe) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=33 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люнебург
|таблицадагы район = Люнебург (район){{!}}Люнебург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йенс Кайдас
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 10,22
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 4
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2474
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04139
|почта индекси = 21522
|почта индекстери =
|автоунаа коду = LG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 55 019
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.scharnebeck.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хонсторф (Эльбе)''' ({{lang-de|Hohnstorf (Elbe)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люнебург (район)|Люнебург]] районуна кирет.
Калкы — 2474 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 10,22 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 55 019''. Муниципалитеттин башчысы — Йенс Кайдас.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.scharnebeck.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люнебург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
8kp5whwfz3dahpmx549y6eo3zheh8k7
Хонхорст
0
66176
666129
645591
2026-11-08T12:44:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666129
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хонхорст
|расмий аталышы = Hohnhorst
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hohnhorst COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=22 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Отто Латтвезен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 60
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2128
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05723
|почта индекси = 31559
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.hohnhorst-online.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хонхорст''' ({{lang-de|Hohnhorst}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 2128 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 1 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 016''. Муниципалитеттин башчысы — Отто Латтвезен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hohnhorst-online.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150215184441/http://www.hohnhorst-online.de/ |date=2015-02-15 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dl7wgq4b6x85y0az1n7v0l861yfosoh
Хорнбург
0
66177
666130
583221
2026-11-08T12:44:46Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666130
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Хорнбург
|расмий аталышы = Hornburg
|сурөтү = [[Сүрөт:Hornburg Fachwerk.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Hornburg.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=01 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=37 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Андреас Меммерт
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 145
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2503
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05334
|почта индекси = 38315
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 020
|Commons түрмөгүндө = Hornburg
|сайты = http://www.hornburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хорнбург''' ({{lang-de|Hornburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 2503 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 22 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 020''. Мэр — Андреас Меммерт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hornburg.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130605125449/http://hornburg.de/ |date=2013-06-05 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dd4rn1lx48fo7bixuqjf79k4z2im4es
Хорнебург
0
66178
666131
583222
2026-11-08T12:44:46Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666131
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хорнебург
|расмий аталышы = Horneburg
|сурөтү = [[Сүрөт:Skuld Horneburg.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Horneburg COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=30 |lat_sec=34
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=34 |lon_sec=30
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс-Юрген Дете
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 17,13
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 12
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5551
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04163
|почта индекси = 21640
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 027
|Commons түрмөгүндө = Horneburg
|сайты = http://www.horneburg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хорнебург''' ({{lang-de|Horneburg}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 5551 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 17,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 027''. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Юрген Дете.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.horneburg.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
4750590vntt2uic53tevl8xo3wsnmpf
Хорштедт
0
66179
666132
583224
2026-11-08T12:45:02Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666132
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хорштедт
|расмий аталышы = Horstedt (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen der Gemeinde Horstedt.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=11 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=14 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Дитер Геберс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 22,49
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 31
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1346
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04288
|почта индекси = 27367
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 028
|Commons түрмөгүндө = Horstedt (Niedersachsen)
|сайты = http://www.sottrum.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хорштедт''' ({{lang-de|Horstedt (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1346 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 22,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 028''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Дитер Геберс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.sottrum.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
o35p9rn24hvs5uu625yufe5zpgk886v
Хоэнхамельн
0
66180
666134
583225
2026-11-08T12:45:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666134
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хоэнхамельн
|расмий аталышы = Hohenhameln
|сурөтү = [[Сүрөт:Hohenhameln Kirche Equord.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hohenhameln COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=15 |lat_sec=36
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=3 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Пайне
|таблицадагы район = Пайне (район){{!}}Пайне
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Луц Эрвиг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 69,42
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 101
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 9310
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05128
|почта индекси = 31249
|почта индекстери =
|автоунаа коду = PE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 57 002
|Commons түрмөгүндө = Hohenhameln
|сайты = http://www.hohenhameln.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хоэнхамельн''' ({{lang-de|Hohenhameln}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Пайне (район)|Пайне]] районуна кирет.
Калкы — 9310 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 69,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 57 002''. Муниципалитеттин башчысы — Луц Эрвиг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hohenhameln.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Пайне Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
bu6lxa7eq8ssayq06zrrzj397oxng3q
Худе (Ольденбург)
0
66181
666136
583227
2026-11-08T12:46:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666136
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Худе (Ольденбург)
|расмий аталышы = Hude (Oldenburg)
|сурөтү = [[Сүрөт:Kloster Hude1.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hude COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=06 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=27 |lon_sec=45
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ольденбург
|таблицадагы район = Ольденбург (район){{!}}Ольденбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Аксель Янц
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 124,64
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 5
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 15 777
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04408, 04484
|почта индекси = 27798
|почта индекстери =
|автоунаа коду = OL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 58 010
|Commons түрмөгүндө = Hude (Oldenburg)
|сайты = http://www.hude.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Худе (Ольденбург)''' ({{lang-de|Hude (Oldenburg)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ольденбург (район)|Ольденбург]] районуна кирет.
Калкы — 15 777 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 124,64 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 58 010''. Муниципалитеттин башчысы — Аксель Янц.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.hude.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ольденбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ndki3godv76m7i8uzny71c6cg7on8sm
Хузум (Нинбург)
0
66182
666137
583228
2026-11-08T12:47:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666137
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хузум (Нинбург)
|расмий аталышы = Husum (bei Nienburg)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Husum (bei Nienburg).png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=34 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=15 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Фридрих Фишер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 39,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 44
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2073
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05027
|почта индекси = 31632
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 016
|Commons түрмөгүндө = Husum (bei Nienburg)
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хузум (Нинбург)''' ({{lang-de|Husum (bei Nienburg)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 2073 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 39,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 016''. Муниципалитеттин башчысы — Фридрих Фишер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
l4t31gidxwhb5mublsq7rexc7uzqfvl
Хюде
0
66183
666139
583229
2026-11-08T12:48:05Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666139
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хюде
|расмий аталышы = Hüde
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=28 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=20 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Дипхольц
|таблицадагы район = Дипхольц (район){{!}}Дипхольц
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 24,47
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 39
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1095
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05443, 05447
|почта индекси = 49448
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 51 020
|Commons түрмөгүндө = Hüde
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хюде''' ({{lang-de|Hüde}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Дипхольц (район)|Дипхольц]] районуна кирет.
Калкы — 1095 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 24,47 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 51 020''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Дипхольц Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
db59b42u5199w7ry8y8a0ti207ai77m
Хюльзеде
0
66184
666141
583231
2026-11-08T12:48:13Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666141
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хюльзеде
|расмий аталышы = Hülsede
|сурөтү = [[Сүрөт:FagTortuosaSuentel01.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hülsede COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=15 |lat_sec=00
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=22 |lon_sec=00
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Шаумбург
|таблицадагы район = Шаумбург (район){{!}}Шаумбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Херберт Вайбельс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,86
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 103
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1034
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05043
|почта индекси = 31867
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SHG
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 57 017
|Commons түрмөгүндө = Hülsede
|сайты = http://www.rodenberg.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Хюльзеде''' ({{lang-de|Hülsede}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Шаумбург (район)|Шаумбург]] районуна кирет.
Калкы — 1034 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,86 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 57 017''. Муниципалитеттин башчысы — Херберт Вайбельс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.rodenberg.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071122095852/http://rodenberg.de/ |date=2007-11-22 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Шаумбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
nwcmgpqmryvgb6axwetx25ahwzz24hj
Хюфен
0
66185
666142
583233
2026-11-08T12:48:15Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666142
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Хюфен
|расмий аталышы = Hüven
|сурөтү = [[Сүрөт:Huevener-Muehle.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Hueven COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=47 |lat_sec=10
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=33 |lon_sec=06
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вильфрид Зандман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 15,24
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 30
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 554
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05952
|почта индекси = 49751
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 023
|Commons түрмөгүндө = Hüven
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Хюфен''' ({{lang-de|Hüven}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 554 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 15,24 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 023''. Муниципалитеттин башчысы — Вильфрид Зандман.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
potnusqa4ggx9rdmb6sjcxjiaw9lgpw
Эбергөтцен
0
66187
666171
583240
2026-11-08T13:34:21Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666171
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эбергөтцен
|расмий аталышы = Ebergötzen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Ebergötzen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=34 |lat_sec=22
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=6 |lon_sec=28
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гөттинген
|таблицадагы район = Гөттинген (район){{!}}Гөттинген
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вилли Бере
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 190
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1788
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05507
|почта индекси = 37136
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GÖ
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 52 008
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.ebergoetzen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эбергөтцен''' ({{lang-de|Ebergötzen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гөттинген (район)|Гөттинген]] районуна кирет.
Калкы — 1788 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 19,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 52 008''. Муниципалитеттин башчысы — Вилли Бере.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.ebergoetzen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гөттинген Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7zb3vkjoiwte4jew3i4zcvse91tkkry
Эберсдорф
0
66188
666172
583241
2026-11-08T13:34:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666172
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эберсдорф
|расмий аталышы = Ebersdorf (Niedersachsen)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Ebersdorf (NDS) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=31 |lat_sec=39
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=3 |lon_sec=10
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Дитер Вагенлөнер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 28,83
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 14
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1066
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04765, 04768
|почта индекси = 27432
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 012
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.ebersdorf-nds.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эберсдорф''' ({{lang-de|Ebersdorf (Niedersachsen)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1066 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 28,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 012''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Дитер Вагенлөнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.ebersdorf-nds.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pdmcn5yzrediw819gl7fe2rc7x3eaf0
Эберхольцен
0
66189
666173
583243
2026-11-08T13:34:45Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666173
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эберхольцен
|расмий аталышы = Eberholzen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Eberholzen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=2 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=50 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Рудольф Брандес
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 9,92
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 309
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 618
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05065
|почта индекси = 31079
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 012
|Commons түрмөгүндө = Eberholzen
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эберхольцен''' ({{lang-de|Eberholzen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 618 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 9,92 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 012''. Муниципалитеттин башчысы — Рудольф Брандес.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
hms5spbrphyjbpb753drhl3kt33ss0r
Эбсторф
0
66190
666174
583244
2026-11-08T13:34:55Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666174
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эбсторф
|расмий аталышы = Ebstorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Ebstorf.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=1 |lat_sec=48
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=24 |lon_sec=53
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ильцен
|таблицадагы район = Ильцен (район){{!}}Ильцен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Уве Бекен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 27,26
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 70
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5300
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05822
|почта индекси = 29574
|почта индекстери =
|автоунаа коду = UE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 60 006
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.ebstorf.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эбсторф''' ({{lang-de|Ebstorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (район)|Ильцен]] районуна кирет.
Калкы — 5300 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 27,26 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 60 006''. Муниципалитеттин башчысы — Уве Бекен.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.ebstorf.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ильцен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
98co4vozuo23ax7gt2ym1bsm0ipj6jy
Эгесторф
0
66191
666175
583245
2026-11-08T13:38:00Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666175
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эгесторф
|расмий аталышы = Egestorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Egestorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=10 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=4 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Харбург
|таблицадагы район = Харбург (район){{!}}Харбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вальтер Крузе
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 48,7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 83
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 2381
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04175
|почта индекси = 21272
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 53 009
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эгесторф''' ({{lang-de|Egestorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Харбург (район)|Харбург]] районуна кирет.
Калкы — 2381 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 48,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 53 009''. Муниципалитеттин башчысы — Вальтер Крузе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Харбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ei73r8x48yqv7cvmihxl8t7l3rdylv0
Эдевехт
0
66192
666176
583247
2026-11-08T13:38:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666176
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эдевехт
|расмий аталышы = Edewecht
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Edewecht COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=7 |lat_sec=33
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=58 |lon_sec=57
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Аммерланд
|таблицадагы район = Аммерланд (район){{!}}Аммерланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 15 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Петра Лауш
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 113,50
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 10
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 21 268
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04405
|почта индекси = 26188
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WST
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 51 004
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.edewecht.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эдевехт''' ({{lang-de|Edewecht}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Аммерланд (район)|Аммерланд]] районуна кирет.
Калкы — 21 268 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 113,50 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 51 004''. Муниципалитеттин башчысы — Петра Лауш.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 15 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.edewecht.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Аммерланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
nox92gzqjsnulmk03nsnlo6emczbm4o
Эдемиссен
0
66193
666177
583248
2026-11-08T13:38:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666177
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эдемиссен
|расмий аталышы = Edemissen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Edemissen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=22 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=16 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Пайне
|таблицадагы район = Пайне (район){{!}}Пайне
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 14, 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Франк Бертрам
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 103,79
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 70
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 12 334
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05176, 05177, 05372, 05373
|почта индекси = 31234
|почта индекстери =
|автоунаа коду = PE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 57 001
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.edemissen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эдемиссен''' ({{lang-de|Edemissen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Пайне (район)|Пайне]] районуна кирет.
Калкы — 12 334 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 103,79 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 57 001''. Муниципалитеттин башчысы — Франк Бертрам.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 14, 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.edemissen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Пайне Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
komjp3d04zqyvosbydgda2o3yfk8chq
Эдеркварт
0
66194
666178
583250
2026-11-08T13:38:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666178
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эдеркварт
|расмий аталышы = Oederquart
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Oederquart COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=47 |lat_sec=22
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=16 |lon_sec=45
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс-Хайнрих Янсен
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 37,1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 0
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1138
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04779
|почта индекси = 21734
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 035
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.oederquart.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эдеркварт''' ({{lang-de|Oederquart}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 1138 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 37,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 035''. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Хайнрих Янсен.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.oederquart.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
gdnxhquq5e6m0hb00zqta0u8epn8av1
Эзенс
0
66195
666180
583251
2026-11-08T13:39:11Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666180
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Эзенс
|расмий аталышы = Esens
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Esens COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=38 |lat_sec=49
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=36 |lon_sec=46
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Виттмунд
|таблицадагы район = Виттмунд (район){{!}}Виттмунд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Вильберс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 26,83
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 3
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 6975
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04971
|почта индекси = 26427
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WTM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 62 003
|Commons түрмөгүндө = Esens
|сайты = http://www.esens.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эзенс''' ({{lang-de|Esens}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Виттмунд (район)|Виттмунд]] районуна кирет.
Калкы — 6975 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 26,83 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 62 003''. Мэр — Клаус Вильберс.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.esens.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Виттмунд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
iog5qaa6bcjd0q3fsr5lu52yydm6qlp
Эмден
0
66196
666182
583253
2026-11-08T13:52:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666182
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Эмден
|расмий аталышы = Emden
|сурөтү = [[Сүрөт:Emden city hall.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Emden COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=22 |lat_sec=1
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=12 |lon_sec=22
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район =
|таблицадагы район =
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 26 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Альвин Бринкман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 112,33
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 1
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 51 616
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04921, 04927
|почта индекси = 26721, 26723, 26725
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EMD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 02 000
|Commons түрмөгүндө = Emden
|сайты = http://www.emden.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эмден''' ({{lang-de|Emden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]].
Калкы — 51 616 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen — Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 112,33 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 02 000''. Мэр — Альвин Бринкман.
Шаар административдик курамы боюнча 26 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.emden.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
7z4ifzekp0wcjlfduk96tuvbbap47nu
Эмлихгайм
0
66197
666183
493655
2026-11-08T13:53:05Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666183
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|макамы = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эмлихгайм
|расмий аталышы = Emlichheim
|сурөтү = [[Сүрөт:Deutschland Emlichheim Reformierte Kirche.JPG|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=37 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=51 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Графство Бентхайм
|таблицадагы район = Бентхайм графствосу
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнрих Штренге
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 48,55
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 14
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 7007
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 059 43
|почта индекси = 49824
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 56 002
|Commons түрмөгүндө = Emlichheim
|сайты = http://www.emlichheim.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эмлихгайм''' ({{lang-de|Emlichheim}}) — [[Германия|Германиянын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жериндеги]] [[муниципалитет]]. Бентхайм графствосу районуна кирет.
Калкы — 7007 киши (2010-жыл)<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref>. Аянты — 48,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 56 002''.
==Булактар==
{{булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.emlichheim.de Расмий сайты]
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
gq0t27o6r1dh03lm9owhrjwzqxfg173
Эммендорф
0
66198
666184
583255
2026-11-08T13:53:10Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666184
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эммендорф
|расмий аталышы = Emmendorf
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Emmendorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=1 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=34 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ильцен
|таблицадагы район = Ильцен (район){{!}}Ильцен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Уве Зильберман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 10,88
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 52
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 728
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05875
|почта индекси = 29579
|почта индекстери =
|автоунаа коду = UE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 60 008
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эммендорф''' ({{lang-de|Emmendorf}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (район)|Ильцен]] районуна кирет.
Калкы — 728 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 10,88 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 60 008''. Муниципалитеттин башчысы — Уве Зильберман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ильцен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ck374qkaummb2ovc8f177xdy6p5zapk
Эммерталь
0
66199
666185
583256
2026-11-08T13:53:10Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666185
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эммерталь
|расмий аталышы = Emmerthal
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Emmerthal.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=3 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=23 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хамельн-Пирмонт
|таблицадагы район = Хамельн-Пирмонт (район){{!}}Хамельн-Пирмонт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Андреас Гросман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 115
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 69
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 10 552
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05155 bzw. 05157 (Börry),<br />05286 (Lüntorf) und 05151 (Ohr)
|почта индекси = 31860
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 52 005
|Commons түрмөгүндө = Emmerthal
|сайты = http://www.emlichheim.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эммерталь''' ({{lang-de|Emmerthal}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хамельн-Пирмонт (район)|Хамельн-Пирмонт]] районуна кирет.
Калкы — 10 552 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 115 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 52 005''. Муниципалитеттин башчысы — Андреас Гросман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.emlichheim.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хамельн-Пирмонт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9jwu9ylo5s44jravukigx0amcd3fesw
Эмсбюрен
0
66200
666186
583257
2026-11-08T13:53:15Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666186
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эмсбюрен
|расмий аталышы = Emsbüren
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Emsbueren COA.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=23 |lat_sec=33
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=17 |lon_sec=29
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернхард Оферберг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 139,31
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 43
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 9902
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05903
|почта индекси = 48488
|почта индекстери =
|автоунаа коду = Landkreis Emsland
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 010
|Commons түрмөгүндө = Emsbüren
|сайты = http://www.emsbueren.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эмсбюрен''' ({{lang-de|Emsbüren}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 9902 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 139,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 010''. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Оферберг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.emsbueren.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
pawk8udbjz2oh2njocl5p9otz49voit
Эмстек
0
66201
666187
583259
2026-11-08T13:53:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666187
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эмстек
|расмий аталышы = Emstek
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Emstek.jpg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=49 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=9 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Клоппенбург
|таблицадагы район = Клоппенбург (район){{!}}Клоппенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 8 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Михель Фишер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 108,13
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 54
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 11 448
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04473, 04447
|почта индекси = 49685
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CLP
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 53 005
|Commons түрмөгүндө = Emstek
|сайты = http://www.emstek.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эмстек''' ({{lang-de|Emstek}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Клоппенбург (район)|Клоппенбург]] районуна кирет.
Калкы — 11 448 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen — Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 108,13 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 53 005''. Муниципалитеттин башчысы — Михель Фишер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 8 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.emstek.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Клоппенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
e2f6pe51kgfdc2qwinlr9sw7bili54z
Эмтингхаузен
0
66202
666188
583261
2026-11-08T13:53:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666188
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эмтингхаузен
|расмий аталышы = Emtinghausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Emtinghausen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=56 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ферден
|таблицадагы район = Ферден (район){{!}}Ферден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханфрид Любкеман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 21,09
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 8
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1587
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04295
|почта индекси = 27321
|почта индекстери =
|автоунаа коду = VER
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 61 004
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.thedinghausen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эмтингхаузен''' ({{lang-de|Emtinghausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ферден (район)|Ферден]] районуна кирет.
Калкы — 1587 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 21,09 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 61 004''. Муниципалитеттин башчысы — Ханфрид Любкеман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.thedinghausen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ферден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1e9omk4u7cvjgtrjydlo1ehuz8oc1tf
Энгден
0
66203
666190
583262
2026-11-08T13:54:41Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666190
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Энгден
|расмий аталышы = Engden
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=23 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=10 |lon_sec=59
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Графство Бентхайм
|таблицадагы район = Графство Бентхайм (район){{!}}Графство Бентхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герхард Тайссинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 44,29
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 29
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 452
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05926
|почта индекси = 48465
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 56 003
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Энгден''' ({{lang-de|Engden}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (район)|Графство Бентхайм]] районуна кирет.
Калкы — 452 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 44,29 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 56 003''. Муниципалитеттин башчысы — Герхард Тайссинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Графство Бентхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
66lm1n9jg5qri66hoddrktfst0vtwen
Энгельшоф
0
66205
666191
583265
2026-11-08T13:54:43Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666191
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Энгельшоф
|расмий аталышы = Engelschoff
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Engelschoff COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=39 |lat_sec=35
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=19 |lon_sec=24
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хайнц Дюе
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,69
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 4
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 751
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04144
|почта индекси = 21710
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 015
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.himmelpforten.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Энгельшоф''' ({{lang-de|Engelschoff}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 751 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 19,69 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 015''. Муниципалитеттин башчысы — Хайнц Дюе.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.himmelpforten.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615014902/http://www.himmelpforten.de/ |date=2012-06-15 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
c9j7dnitf62f7unjprtorhg516oejis
Эрель
0
66206
666193
583267
2026-11-08T14:01:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666193
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эрель
|расмий аталышы = Oerel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Oerel.gif
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=29 |lat_sec=1
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=3 |lon_sec=36
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вюммдагы Ротенбург
|таблицадагы район = Вюммдагы Ротенбург (район){{!}}Вюммдагы Ротенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хельмут Ринге
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 33,70
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 16
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1869
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04761, 04765, 04766
|почта индекси = 27432
|почта индекстери =
|автоунаа коду = ROW
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 57 035
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.geestequelle.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эрель''' ({{lang-de|Oerel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вюммдагы Ротенбург (район)|Вюммдагы Ротенбург]] районуна кирет.
Калкы — 1869 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 33,70 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 57 035''. Муниципалитеттин башчысы — Хельмут Ринге.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.geestequelle.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вюммдагы Ротенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
sufvb82d01y1lybwfr0qesohz9lss76
Эркероде
0
66207
666195
583268
2026-11-08T14:01:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666195
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эркероде
|расмий аталышы = Erkerode
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Erkerode COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=13 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=42 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Йохан-Хайнрих фон Хеннингес
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 13,34
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 60-180
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1003
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05305
|почта индекси = 38173
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 012
|Commons түрмөгүндө = Erkerode
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эркероде''' ({{lang-de|Erkerode}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 1003 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 13,34 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 012''. Муниципалитеттин башчысы — Йохан-Хайнрих фон Хеннингес.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
c7hlotdw3lhk0gdu31dnjxm60wi1z15
Эрцен
0
66208
666197
583270
2026-11-08T14:12:10Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666197
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эрцен
|расмий аталышы = Aerzen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Aerzen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=2 |lat_sec=58
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=15 |lon_sec=55
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хамельн-Пирмонт
|таблицадагы район = Хамельн-Пирмонт (район){{!}}Хамельн-Пирмонт
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 17 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернхард Вагнер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 105,06
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 173
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 11 239
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05154
|почта индекси = 31855
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 52 001
|Commons түрмөгүндө = Aerzen
|сайты = http://www.aerzen.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эрцен''' ({{lang-de|Aerzen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хамельн-Пирмонт (район)|Хамельн-Пирмонт]] районуна кирет.
Калкы — 11 239 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 105,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 52 001''. Муниципалитеттин башчысы — Бернхард Вагнер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 17 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.aerzen.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хамельн-Пирмонт Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
j9oidnauoh6oc22iefw3e1opf4l5bop
Эссель
0
66209
666198
583271
2026-11-08T14:13:30Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666198
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эссель
|расмий аталышы = Essel
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Essel COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=41 |lat_sec=22
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=38 |lon_sec=37
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Зольтау-Фаллингбостель
|таблицадагы район = Зольтау-Фаллингбостель (район){{!}}Зольтау-Фаллингбостель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 4 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернд Блок
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 34,06
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 27
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1076
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05071
|почта индекси = 29690
|почта индекстери =
|автоунаа коду = SFA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 58 007
|Commons түрмөгүндө = Essel
|сайты = http://www.essel.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эссель''' ({{lang-de|Essel}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Зольтау-Фаллингбостель (район)|Зольтау-Фаллингбостель]] районуна кирет.
Калкы — 1076 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 34,06 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 58 007''. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Блок.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 4 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.essel.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Зольтау-Фаллингбостель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ooex4wp52ce2nbevh09qpk9b61xnyl8
Эссен (Ольденбург)
0
66210
666199
583272
2026-11-08T14:13:31Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666199
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эссен (Ольденбург)
|расмий аталышы = Essen (Oldenburg)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Essen Oldenburg.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=43 |lat_sec=16
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=56 |lon_sec=26
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Клоппенбург
|таблицадагы район = Клоппенбург (район){{!}}Клоппенбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 14 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Георг Кеттман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 97,97
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 26,10
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 8177
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05434
|почта индекси = 49632
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CLP
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 53 006
|Commons түрмөгүндө = Essen (Oldenburg)
|сайты = http://www.essen-oldb.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эссен (Ольденбург)''' ({{lang-de|Essen (Oldenburg)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Клоппенбург (район)|Клоппенбург]] районуна кирет.
Калкы — 8177 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 97,97 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 53 006''. Муниципалитеттин башчысы — Георг Кеттман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 14 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.essen-oldb.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Клоппенбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
0vbgooag3dez745pgqzwkzl2wlp59rx
Эстервеген
0
66211
666200
583274
2026-11-08T14:13:40Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666200
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эстервеген
|расмий аталышы = Esterwegen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Esterwegen COA.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=59 |lat_sec=31
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=38 |lon_sec=1
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Эмсланд
|таблицадагы район = Эмсланд (район){{!}}Эмсланд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Херман Вилленборг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 49,53
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 13
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 5166
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05955
|почта индекси = 26897
|почта индекстери =
|автоунаа коду = EL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 54 011
|Commons түрмөгүндө = Esterwegen
|сайты = http://www.esterwegen.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эстервеген''' ({{lang-de|Esterwegen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Эмсланд (район)|Эмсланд]] районуна кирет.
Калкы — 5166 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 49,53 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 54 011''. Муниципалитеттин башчысы — Херман Вилленборг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.esterwegen.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Эмсланд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
kvkgzmyzyjur2ca4wpk77hbc439s111
Эсторф (Везер)
0
66212
666201
583275
2026-11-08T14:13:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666201
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эсторф (Везер)
|расмий аталышы = Estorf (Weser)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Estorf COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=35 |lat_sec=27
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=8 |lon_sec=25
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Везердеги Ниэнбург
|таблицадагы район = Везердеги Ниэнбург (район){{!}}Везердеги Ниэнбург
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Вольфганг Бирман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 19,78
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 31
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1724
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05025
|почта индекси = 31629
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 56 006
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.estorf.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эсторф (Везер)''' ({{lang-de|Estorf (Weser)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Везердеги Ниэнбург (район)|Везердеги Ниэнбург]] районуна кирет.
Калкы — 1724 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 19,78 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 56 006''. Муниципалитеттин башчысы — Вольфганг Бирман.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.estorf.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Везердеги Ниэнбург Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
946vzedswo87zy0dwo3ldom49zcneyp
Эсторф (Штаде)
0
66213
666202
583277
2026-11-08T14:13:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666202
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эсторф (Штаде)
|расмий аталышы = Estorf (Landkreis Stade)
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Estorf (Landkreis Stade) COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=34 |lat_sec=42
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=12 |lon_sec=19
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Штаде
|таблицадагы район = Штаде (район){{!}}Штаде
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Ханс-Вернер Хинк
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 29,42
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 12
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1430
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 03 3 59 016
|почта индекси = 21727
|почта индекстери =
|автоунаа коду = STD
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 59 016
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.samtgemeinde-oldendorf.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эсторф (Штаде)''' ({{lang-de|Estorf (Landkreis Stade)}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Штаде (район)|Штаде]] районуна кирет.
Калкы — 1430 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 29,42 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 59 016''. Муниципалитеттин башчысы — Ханс-Вернер Хинк.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.samtgemeinde-oldendorf.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Штаде Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
28zi212dmg5c4z7sfmam9ht9k4k1zrq
Этцен
0
66214
666204
583278
2026-11-08T14:13:58Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666204
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Этцен
|расмий аталышы = Oetzen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Oetzen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=1 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=41 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Ильцен
|таблицадагы район = Ильцен (район){{!}}Ильцен
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 6 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Бернд Бурместер
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 30,7
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 49
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1226
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05805
|почта индекси = 29588
|почта индекстери =
|автоунаа коду = UE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 60 015
|Commons түрмөгүндө = Oetzen
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Этцен''' ({{lang-de|Oetzen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Ильцен (район)|Ильцен]] районуна кирет.
Калкы — 1226 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 30,7 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 60 015''. Муниципалитеттин башчысы — Бернд Бурместер.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 6 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Ильцен Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
dqqow5c9h46zb50ki2j65hyw8t1y83t
Эфероде
0
66215
666205
583279
2026-11-08T14:14:01Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666205
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эфероде
|расмий аталышы = Everode
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Everode.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=57 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=54 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хильдесхайм
|таблицадагы район = Хильдесхайм (район){{!}}Хильдесхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Христоф Войциховски
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 6,1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 188
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 490
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05184
|почта индекси = 31085
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HI
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 54 015
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.everode.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эфероде''' ({{lang-de|Everode}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Хильдесхайм (район)|Хильдесхайм]] районуна кирет.
Калкы — 490 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 6,1 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 54 015''. Муниципалитеттин башчысы — Христоф Войциховски.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.everode.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хильдесхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
2sz15pok0oyqb7znromm8wowq2sfrja
Эферсмер
0
66216
666206
583281
2026-11-08T14:14:03Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666206
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эферсмер
|расмий аталышы = Eversmeer
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=34 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=7 |lon_min=26 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Виттмунд
|таблицадагы район = Виттмунд (район){{!}}Виттмунд
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Эгон Кунце
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 11,56
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 8
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 874
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 04975
|почта индекси = 26556
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WTM
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 62 004
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.holtriem.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эферсмер''' ({{lang-de|Eversmeer}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Виттмунд (район)|Виттмунд]] районуна кирет.
Калкы — 874 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,56 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 62 004''. Муниципалитеттин башчысы — Эгон Кунце.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.holtriem.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Виттмунд Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
9nf9y2gm4ds4lrwq68p4kc37pj8wh7q
Эфессен
0
66217
666207
583282
2026-11-08T14:14:03Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666207
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эфессен
|расмий аталышы = Evessen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Evessen COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=11 |lat_sec=25
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=42 |lon_sec=36
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Вольфенбюттель
|таблицадагы район = Вольфенбюттель (район){{!}}Вольфенбюттель
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Клаус Бертрам
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 17,55
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 140
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1326
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05333
|почта индекси = 38173
|почта индекстери =
|автоунаа коду = WF
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 58 013
|Commons түрмөгүндө = Evessen
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эфессен''' ({{lang-de|Evessen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Вольфенбюттель (район)|Вольфенбюттель]] районуна кирет.
Калкы — 1326 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 17,55 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 58 013''. Муниципалитеттин башчысы — Клаус Бертрам.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Вольфенбюттель Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
1envzjttyi7som4uzqljvv7nc5bi68c
Эше
0
66218
666208
583284
2026-11-08T14:14:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666208
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эше
|расмий аталышы = Gemeinde
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=31 |lat_sec=59
|lon_dir=E |lon_deg=6 |lon_min=58 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Графство Бентхайм
|таблицадагы район = Графство Бентхайм (район){{!}}Графство Бентхайм
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 11,01
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 17
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 563
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 059 41
|почта индекси = 49828
|почта индекстери =
|автоунаа коду = NOH
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 56 004
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Эше''' ({{lang-de|Gemeinde}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Графство Бентхайм (район)|Графство Бентхайм]] районуна кирет.
Калкы — 563 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 11,01 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 56 004''.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Графство Бентхайм Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
0n5uc13ajsdbl97i8dyrphgk38qw0r1
Эшеде
0
66219
666209
583285
2026-11-08T14:14:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666209
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Эшеде
|расмий аталышы = Eschede
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Eschede (Niedersachsen).svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=52 |lat_min=44 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=10 |lon_min=15 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Целле
|таблицадагы район = Целле (район){{!}}Целле
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү =
|башчысы = Герд Бакеберг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 106,31
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 87
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3736
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05142
|почта индекси = 29348
|почта индекстери =
|автоунаа коду = CE
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 51 009
|Commons түрмөгүндө = Eschede
|сайты = http://www.eschede.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Эшеде''' ({{lang-de|Eschede}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Целле (район)|Целле]] районуна кирет.
Калкы — 3736 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 106,31 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 51 009''. Муниципалитеттин башчысы — Герд Бакеберг.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.eschede.de/ Расмий сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150926115111/http://www.eschede.de/ |date=2015-09-26 }}
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Целле Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
553dymj29myuc2o81m98uevulvnby18
Эшерсхаузен
0
66220
666210
583287
2026-11-08T14:14:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666210
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = шаар
|кыргызча аталышы = Эшерсхаузен
|расмий аталышы = Eschershausen
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen Eschershausen.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=55 |lat_sec=0
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=39 |lon_sec=0
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Хольцминден
|таблицадагы район = Хольцминден (район){{!}}Хольцминден
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 3 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Конрад Эдельман
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 23,87
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 199
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 3457
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05534
|почта индекси = 37632
|почта индекстери =
|автоунаа коду = HOL
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 2 55 013
|Commons түрмөгүндө =
|сайты = http://www.eschershausen.de
|сайтынын тили = de
}}
'''Эшерсхаузен''' ({{lang-de|Eschershausen}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[Шаар]]. [[Хольцминден (район)|Хольцминден]] районуна кирет.
Калкы — 3457 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 23,87 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 2 55 013''. Мэр — Конрад Эдельман.
Шаар административдик курамы боюнча 3 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.eschershausen.de Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Хольцминден Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
ec5mjqku3wm32xlx7kdocvtr9hsuixa
Юнде
0
66221
666212
583288
2026-11-08T14:16:24Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666212
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Юнде
|расмий аталышы = Jühnde
|сурөтү = [[Сүрөт:Jühnde vom Gaußturm.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = Wappen von Jühnde.png
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=27 |lat_sec=53
|lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=48 |lon_sec=01
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Гөттинген
|таблицадагы район = Гөттинген (район){{!}}Гөттинген
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 2 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Дитмар Боде
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 24,49
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 300
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1097
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05502
|почта индекси = 37127
|почта индекстери =
|автоунаа коду = GÖ
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 1 52 013
|Commons түрмөгүндө = Jühnde
|сайты = http://www.juehnde.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Юнде''' ({{lang-de|Jühnde}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Гөттинген (район)|Гөттинген]] районуна кирет.
Калкы — 1097 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 24,49 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 1 52 013''. Муниципалитеттин башчысы — Дитмар Боде.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 2 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [http://www.juehnde.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Гөттинген Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
d7yqrvkl2gw614a43oru4r3vc397v1a
Яде
0
66222
666218
583290
2026-11-08T14:18:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666218
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Яде
|расмий аталышы = Jade
|сурөтү = [[Сүрөт:Jaderpark.jpg|330px]]
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб = DEU Jade COA.svg
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=20 |lat_sec=40
|lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=14 |lon_sec=25
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Landkreises Wesermarsch
|таблицадагы район = Landkreises Wesermarsch (район){{!}}Landkreises Wesermarsch
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 5 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Хеннинг Каарс
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 93,57
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 62
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 26349
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 26349
|почта индекси = 04454, 04455, 04480
|почта индекстери =
|автоунаа коду = BRA
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 4 61 005
|Commons түрмөгүндө = Jade
|сайты = http://www.gemeinde-jade.de/
|сайтынын тили = de
}}
'''Яде''' ({{lang-de|Jade}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Landkreises Wesermarsch (район)|Landkreises Wesermarsch]] районуна кирет.
Калкы — 26349 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 93,57 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 4 61 005''. Муниципалитеттин башчысы — Хеннинг Каарс.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 5 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20100612061552/http://www.gemeinde-jade.de/ Расмий сайты]
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Landkreises Wesermarsch Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
phg3buegudz63rs4smb445x9821y566
Ямельн
0
66223
666219
583291
2026-11-08T14:19:05Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666219
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = муниципалитет
|кыргызча аталышы = Ямельн
|расмий аталышы = Jameln
|сурөтү =
|баш ийгени =
|өлкө = Германия
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir=N |lat_deg=53 |lat_min=02 |lat_sec=32
|lon_dir=E |lon_deg=11 |lon_min=04 |lon_sec=43
|CoordAddon =
|CoordScale =
|чек аранын түрү =
|таблицадагы чек ара =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Германия жерлери{{!}}Жер
|облус = Төмөнкү Саксония
|таблицадагы облус = Төмөнкү Саксония
|район түрү = Германиянын райондору{{!}}Район
|район = Люхов-Данненберг
|таблицадагы район = Люхов-Данненберг (район){{!}}Люхов-Данненберг
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү = 10 ички район
|башчысынын түрү =
|башчысы = Удо Шперлинг
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 35,84
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги = 19
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 1097
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = +1
|DST = бар
|телефон коду = 05864
|почта индекси = 29479
|почта индекстери =
|автоунаа коду = DAN
|идентификатордун түрү = Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду{{!}}Расмий коду
|цифралык идентификатор = 03 3 54 011
|Commons түрмөгүндө = Jameln
|сайты =
|сайтынын тили = de
}}
'''Ямельн''' ({{lang-de|Jameln}}) — [[Германия|Германия Федеративдик Республикасынын]] [[Төмөнкү Саксония|Төмөнкү Саксония жеринде]] жайгашкан [[муниципалитет]]. [[Люхов-Данненберг (район)|Люхов-Данненберг]] районуна кирет.
Калкы — 1097 киши (31-декабрь, 2010-жыл).<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206072230/http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |archivedate=2016-02-06 |title=Landesbetrieb für Statistik und Kommunikationstechnologie Niedersachsen – Bevölkerungsfortschreibung |url=http://www1.nls.niedersachsen.de/statistik/html/parametereingabe.asp?DT=K1000014&CM=Bev%F6lkerungsfortschreibung |accessdate=2012-01-09}}</ref> Болжолдуу Аянты — 35,84 км². Мамлекет ичинде бекитилген [[Жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынын коду|расмий коду]] — ''03 3 54 011''. Муниципалитеттин башчысы — Удо Шперлинг.
Муниципалитет административдик курамы боюнча 10 шаардык районго бөлүнөт.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
*
{{Төмөнкү Саксония райондору}}
{{Германия:Люхов-Данненберг Район:Шаарлар}}
{{LowerSaxony-geo-stub}}
[[Категория:Төмөнкү Саксония шаарлары]]
363cke437tmqdp6s8gy0xaqka5cwrj4
Чыныбай Турсунбеков
0
67686
666156
528734
2026-11-08T13:07:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666156
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы =Чыныбай Турсунбеков
|сүрөтү = Chynybai Tursunbekov.jpg
| кызматы =Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин төрагасы
| катары =
| желек = Flag_of_Kyrgyzstan.svg
| желек2 = National emblem of Kyrgyzstan.svg
| иш баштоо убагы = 27-апрель 2016
| иш аяктоо убагы = 25-октябрь 2017
|президент = [[Алмазбек Атамбаев]]
| премьер = [[Сапар Исаков]]
| андан мурунку инсан = [[Асылбек Жээнбеков]]
| андан кийинки инсан = [[Дастан Жумабеков]]
|билими =
|кесиби =
|партиясы =
|туулган датасы = 2.11.1976
|туулган жери = [[Нарын облусу]], [[Кыргыз ССРи]], [[СССР]]
|каза болгон датасы = 6.7.2020
|каза болгон жери = [[Бишкек]], [[Кыргызстан]]
|жубайы =
|балдары =
|улуту = [[кыргыз]]
|дини = [[ислам]]
|атасы =
|энеси =
|сайты =
|сыйлыктары = {{Даңк медалы}}
}}
'''Чыныбай Акунович Турсунбеков''' - ([[15-октябрь]] [[1960]], ([[Нарын облусу|Нарын облусу]], Кыргыз ССР) — [[6-июль]] [[2020-жыл|2020]] ([[Бишкек]], [[Кыргызстан]]<ref>https://www.azattyk.org/a/chynybai_tursunbekov_death/30710429.html</ref>) акын, адабиятчы, коомдук ишмер, [[Жогорку Кеңеш|Жогорку Кеңештин]] төрагасы (2016-жылдын 27-апрели - 2017-жылдын 25-октябры), депутат жана КСДПнын мурдагы фракция башчысы. [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусуна]] караштуу Нарын районунун Жан-Булак айылында 1960-жылы 15-октябрда туулган. 1978-жылы орто мектепти, 1983-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин кыргыз филология жана журналистика факультетин, 2004-жылы Дипломатиялык академияны артыкчылык дипломдору менен аяктаган. 1983-1985-жж. «Кыргызстан» басмасынын саясий адабияттар редакциясында редактор, улук редактор болуп иштеген. 1985-1988-жж. Кыргыз улуттук илимдер академиясынын аспирантурасында окуп, 1988-жылы филология илимдери боюнча кандидаттык диссертациясын жактаган. <br>
==Кыскача өмүр таржымакалы==
Чыныбай Акун уулу Турсунбеков 1960-жылы 15-октябрда (тогуздун айынын 15инде) [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Нарын облусу|Нарын облусуна]] караштуу Нарын районунун Жан-Булак айылында туулган. "Мен көп балалуу үй-бүлөдө чоңойдум. Мен он бир тууганмын, үй-бүлөдө алтынчы баламын" - деп анын [https://web.archive.org/web/20190717023401/http://www.dem.kg/kg/article/11899/chynybay-tursunbekov-men-d-yn-n-balanyn-k-z-menen-karaym эскергени бар].
Ал 1978-жылы Жан-Булак айылындагы орто мектепти аяктаган. <br>
1983-жылы Кыргыз мамлекеттик университетинин (азыркы [[Кыргыз Улуттук Университети|Жусуп Баласагын атындагы КУУнун]]) кыргыз филология жана журналистика факультетин, 2002-жылы Бишкек шаарындагы Дипломатиялык академияны артыкчылык дипломдору менен аяктаган. <br>
1983-1985-жж. «Кыргызстан» басмасынын саясий адабияттар редакциясында редактор, улук редактор болуп иштеген. <br>
1985-1988-жж. Кыргыз улуттук илимдер академиясынын аспирантурасында окуп, 1988-жылы филология илимдеринин кандидаттык диссертациясын жактаган. <br>
1989-1992-жж. Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин (азыркы Жусуп Баласагын атындагы КУУнун) кыргыз филологиясы жана журналистика факультетинде окутуучу, ага окутуучу, декандын орун басары болгон. <br>
1993-1994-жж. Кыргыз Республикасынын Билим берүү министрлигинин Түркиядагы өкүлү, 1995-1997-жж. ТИКА кызматкери, «Манас-1000» Мамлекеттик комитетине караштуу Түркиядагы «Манас дастаны» филиалынын директору болуп иштеген. <br>
1993-1996-жж. «Азаттык» радиосунун Түркия боюнча сырт кабарчысы да болгон. <br>
1997-жылы Кыргызстанга кайтып келип, «Акун» фирмасын негиздеген. Ошондон баштап «Акун» фирмалар тобун жетектеп турду. <br>
Кыргызстан ишкерлер союзунун президенти, Кыргыз түрк ишкерлер кеңешинин теңтөрагасы коомдук кызматтарын да аркалады. <br>
2020-жылдын 6-июлунан 7-июлга караган түнү [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Бишкек|Бишкек шаарындагы]] улуттук оорукананын жандандыруу (реанимация) бөлүмүндө эки жактуу пневмониядан улам каза болгон. <br>
===Парламенттик ишмердиги ===
Ч. Турсунбеков 2010-жылы Кыргызстан социал-демократиялык партиясынын (КСДП) тизмеси боюнча V чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын [[Жогорку Кеңеш|Жогорку Кеңешинин]] депутаты болуп шайланган. КСДП парламенттик фракциясынын лидери катары бир нече жыл иш алып барды. <br>
2015-жылдын 4-октябрында Кыргызстан социал-демократиялык партиясынын тизмеси боюнча VI чакырылыштагы Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты болуп шайланган. <br>
2016-жылдын 27-апрелинде [[Жогорку Кеңеш|Жогорку Кеңештеги]] жашыруун добуш берүүнүн негизинде Кыргыз Республикасынын [[Жогорку Кеңеш|Жогорку Кеңешинин]] Төрагасы болуп дайындалган. <br>
==Чыгармачыл ишмердиги==
Биринчи ыры «Таңкы шаар» деген ат менен «Кыргызстан пионери» гезитинде жарык көргөн. Алгачкы ырлар жыйнагы 1985-жылы «Жүрөктөгү жаңырык» деген ат менен басылып чыккан. <br>
Ал 1989-жылы Пицундада өткөн жаш акындардын Бүткүл Союздук 14-фестивалынын лауреаты болуп, ошол эле жылы СССР Жазуучулар союзуна мүчөлүккө кабыл алынган. Кыргызстан журналисттер союзунун мүчөсү. <br>
«Манас» эпосу боюнча кыргыз, түрк, англис тилдеринде жарык көргөн көркөм иллюстрациялуу альбомдун түзүүчүсү жана котормочуларынын бири. «Түрк тилдеринин грамматикалык сөздүгүн» түзүү боюнча комиссиянын курамында иштеген. <br>
Орус тилинен Николай Рубцовдун, түрк тилинен Осман Түркайдын айрым ырларын, түрк жазуучусу Нихал Атсыздын «Көкжалдардын өлүмү» романын, ошондой эле Түрк Тил курумунун тапшырмасы менен «Түрк дүйнөсүнүн адабияты» деген аталыштагы эки томдукту кыргыз тилине которгон. <br>
==Үй-бүлөсү==
Үй-бүлөлүү. Жубайы - Нуржан. <br>
Үч баласы бар. <br>
==Наамдары. Мүчөлүгү==
Эл аралык Ч.Айтматов Академиясынын академиги. <br>
1994-жылдан Кыргыз Республикасынын жазуучулар союзунун мүчөсү. <br>
Филология илимдеринин кандидаты. <br>
СССР Жазуучулар союзунун, СССР Журналисттер союзунун мүчөсү. <br>
==Сыйлыктары==
• 1989-жылы - Пицундада өткөн Жаш акындардын Бүткүл Союздук XIV фестивалынын лауреаты. <br>
• 1999-жылы - “Жылдын мыкты бизнесмени” наамы. <br>
• 2000-жылы - Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы. <br>
• 2003-жылы - “Даңк” медалы (Кыргыз Республикасынын Президентинин Жарлыгы боюнча экономиканы өнүктүрүүгө өзгөчө сиңирген эмгеги үчүн). <br>
==Жарык көргөн китептери==
===Кыргыз тилинде===
* Жүрөктөгү жаңырык: Ырлар. - Ф.: Кыргызстан, 1985. - 37 б. <br>
* Шаарда жоголгон сөз: Ырлар. - Б.: Адабият, 1994. - 74 б.
===Орус тилинде===
* Литературные тенденции Кыргызской профессиональной литературы 60-80-х гг.: Монография. - Б., 1992. - 262 б.
===Котормолору===
* Көкжалдардын өлүмү: Роман. - Анкара, 1999. - 450 б.
==Ал тууралуу адабият==
* [[Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]/Кыргызпатент.Түз.: М. Ааматов, А.Чекиров, Ө.Калыева. – Б.: 2011. – 456 б. ISBN 978-9967-26-379-6 <br>
* Айтматов академиясынын академиктери / Жыйнакты түзгөн Дилдебек Андашев; Жооптуу редактору Четин Жумагулов. Китепти каржылаган Темирбек Асанбеков. – Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 2011. – 104 бет, сүрөттөр. – (Мында: 50-бетте). – ISBN 978-9967-14-087-5. <br>
* <br>
* <br>
* <br>
==Интернеттеги шилтемелер==
* https://www.azattyk.org/a/chynybai_tursunbekov_death/30710429.html
* https://web.archive.org/web/20160305065718/http://www.maralfm.kg/programmalar/gezit-beti/24630-chynybaj-tursunbekov-zhoopkerchilik-degen-ar-bir-sayasyj-bijliktin-moyununda-turat.html
* https://web.archive.org/web/20190717023401/http://www.dem.kg/kg/article/11899/chynybay-tursunbekov-men-d-yn-n-balanyn-k-z-menen-karaym
* <br>
* http://www.lady.kg/node/1900{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://212.112.96.229/ky/content/konokto-sdpk-partiyasynyn-lideri-tursunbekov-chynybay-akunovich-video{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.sdpk.kg/ru/people/3/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304065816/http://www.sdpk.kg/ru/people/3/ |date=2016-03-04 }}
* http://www.kenesh.kg/RU/Articles/346-TURSUNBEKOV_CHynybaj_Akunovich__Frakciya_SDPK.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150621210541/http://www.kenesh.kg/RU/Articles/346-TURSUNBEKOV_CHynybaj_Akunovich__Frakciya_SDPK.aspx |date=2015-06-21 }} <br>
* [http://www.vb.kg/doc/297009_chynybay_tyrsynbekov:_y_mnogih_partiy_net_chetkoy_ideologii.html Биография]
* [https://web.archive.org/web/20190717091452/http://topnews.kg/news/view/chynybaj-tursunbekov-za-2014-2015-uchebnye-gody-v-kyrgyzstane-postroeno-42-shkoly Окуу жылы]
* [http://www.vesti.kg/index.php?option=com_k2&view=item&id=33598&Itemid=125 Чыныбай Турсунбеков Оторбаев тууралуу]
* [http://www.pr.kg/gazeta/number691/2530/ Ч.Турсунбеков менен орусча маек]
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Туулгандар 1960-жылы]]
[[Категория:Кыргыз адабияты]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Кыргыз Республикасынын жазуучулары]]
[[Категория:Жогорку Кеңеш]]
[[Категория:Нарын облусу]]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Түркия]]
[[Категория:Түркология]]
[[Категория:Кыргыз акындары]]
[[Категория:Жогорку Кеңеш]]
s9h0j00kb8picuxwi1v57ik6wabbdmh
Хоуп (Айдахо)
0
72523
666133
585424
2026-11-08T12:45:14Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666133
wikitext
text/x-wiki
{{ОЖ
|статусу = Шаар
|кыргызча аталышы = Хайп
|расмий аталышы = {{lang-en|Hipe}}
|баш ийгени =
|өлкө = АКШ
|герб =
|желек =
|гербдин сүрөттөлүшү =
|желектин сүрөттөлүшү =
|гербдин туурасы =
|желектин туурасы =
|lat_dir =N |lat_deg =48 |lat_min =14 |lat_sec =55
|lon_dir =W |lon_deg =116 |lon_min =18 |lon_sec =33
|CoordAddon =
|өлкөнүн картасынын өлчөмү =
|облус картасынын өлчөмү =
|район картасынын өлчөмү =
|облус түрү = Штат
|облус = Айдахо
|таблицадагы облус =
|район түрү = Округ
|район = Боннер
|таблицадагы район = Боннер (округ, Айдахо){{!}}Боннер
|коомдун түрү =
|коом =
|таблицадагы коом =
|ички бөлүнүшү =
|башчысынын түрү = Мэр
|башчысы =
|негизделген күнү =
|биринчи белгиленген =
|мурунку аталышы =
|статустун берилиши =
|аймагы = 1.1
|бийиктиктин түрү =
|ОЖ борборунун бийиктиги =
|климаты =
|расмий тили =
|калкы = 86
|элди каттоо жылы = 2010
|жыштыгы =
|агломерация =
|улуттук курамы =
|диний курамы =
|этнохороним =
|убакыт аралыгы = -8
|DST = -7
|телефон коду =
|почта индекси =
|почта индекстери =
|автоунаа коду =
|идентификатордун түрү = FIPS
|цифралык идентификатор = 16-38440
|Commons түрмөгүндө =
|сайты =
|сайтынын тили =
}}
'''Хоуп (Айдахо)''' ({{lang-en|Hope}}) — [[Айдахо]] штатынын [[Боннер (округ, Айдахо)|Боннер]] округуна караган [[АКШ]] шаары. Шаардын аянты — 1.1 км². FIPS коду — 16-38440.
== Калкы ==
[[2010-жыл|2010-жылы]]<ref>{{cite web|url=http://factfinder.census.gov|publisher=АКШ калк саноо бюросу|accessdate=2008-01-31|title=American FactFinder|archive-date=2012-02-26|archive-url=https://www.webcitation.org/65jESGrbU?url=http://factfinder2.census.gov/legacy/aff_sunset.html|dead-url=yes|archivedate=2012-02-26|archiveurl=https://www.webcitation.org/65jESGrbU?url=http://factfinder2.census.gov/legacy/aff_sunset.html}}</ref> калкы 86 киши болгон.
==Булактар==
{{Булактар}}
==Тышкы шилтемелер==
* [https://web.archive.org/web/20210624203112/https://www.city-data.com/city/Hope-Idaho.html АКШнын бардык шаарларынын статистикасы]{{ref-en}}
* [http://www.census.gov/ U.S. Census Bureau.]{{ref-en}}
{{Айдахо штаты}}
[[Категория:Айдахо_штатынын_шаарлары]]
[[Категория:Боннер округу (Айдахо)]]
7u3k2uxemaz92m1uwdg6cd44ncowj9m
Фобия
0
72866
666007
648738
2026-11-08T12:09:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666007
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Little Miss Muffet 2 - WW Denslow - Project Gutenberg etext 18546.jpg|250px|thumbnail|[[Арахнофобия]] - [[Жөргөмүш|Жөргөмүштөн]] коркуу фобиясы ]]
'''Фобия''' – ({{lang-el|'''φόβος'''}} - {{Lang-gr|''phobos''}} – к'''оркуу''') – кандайдыр бир нерседен же абалдан катуу коркуу дегенди билдирет. Ар адамдын фобиясы ар түрдүү болот жана бирөөгө фобия болуп саналган нерсе башка бир адам үчүн фобия болбой калышы мүмкүн. Негизинен, фобия өтө көп түргө бөлүнөт. Адистердин айтуусунда, канча түрдүү мүнөздөгү адам болсо, ошончо түрдүү фобия болот. Башкача айтканда, фобиялардын түрү өтө көп жана ар бири өзүнчө аталышка ээ. Фобиянын ар бир аталышы өзүнчө термин катары каралгандыктан, фобиянын өзүнүн атайын сөздүгү түзүлгөн<ref>{{Cite web |title=Федии: кыскача маалымат |url=https://pashenko.moscow/fobii-kratkaja-informacija/ |accessdate=2021-09-08 |archivedate=2024-11-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241130162952/https://pashenko.moscow/fobii-kratkaja-informacija/ }}</ref>.
==Фобиянын түрлөрү==
Жалпысынан алганда, фобия түрлөрү төмөндөгүдөй чоң категорияларга бөлүнөт:
* '''Жаныбарлар фобиясы''' - Буга жаныбарлардын бардык түрлөрү жана курт-кумурскалар кирет.
* '''Жаратылыш кубулуштарына байланыштуу фобия'''.
* '''Оорукана фобиясы'''
* '''Коомдук жайларга байланыштуу фобия'''- Бул фобия түрү көпүрө, тоннель, жабык мекеме, лифт сыяктуу коомдук жайларды өзүнө камтыйт.
* '''Транспорт фобиясы'''
* '''Арахнофобия''' – жөргөмүштөн коркуу. Аялдардын элүү пайызы, эркектердин он пайызы жөргөмүштөрдөн аябай коркушат.
* '''Коомдук фобия''' – коомго жана көпчүлүк элге жек көрүндү болуп калуудан коркуу. Буга көбүнчө ата-энеси ажырашкан же ата-эне мээримин көрбөй калган балдар кирет.
* '''Аэрофобия''' – самолётко түшүүдөн же учуудан коркуу.
* '''Агорафобия''' – ачык жерлерден жана жагымсыз кырдаал болуп кетиши мүмкүн болгон жерлерден коркуу.
* (Жана башка ушул сыяктуу фобияларга бөлүнөт)
==Шилтемелер==
{{Stub}}
<references /><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241225164135/https://www.verywellmind.com/list-of-phobias-2795453 |archivedate=2024-12-25 |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.verywellmind.com/list-of-phobias-2795453 |accessdate=2024-12-25}}</ref>
a5ua343woklkeook6g4h07z41y2guet
Шаршембиев Жылкычы
0
73246
666161
544519
2026-11-08T13:11:06Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666161
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Jylkychy Sharshembiev. 26.1.2016.jpg|thumb|Жылкычы Шаршембиев - уста, ээрчи, булгаарычы, боз үй жасагыч, зергер. Бишкек ш. 26.1.2016.]]
'''Жылкычы Шаршембиев''' (10.05.1944) - кыргызстандык уста, көркөм өнөр устаты, ээрчи, булгаарычы, боз үй жасагыч, зергер.
==Кыскача өмүр таржымакалы ==
Жылкычы Шаршембиев [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл облусуна]] караштуу Ысык-Көл районундагы Кароол-Дөбө кыштагында 1944-жылдын бугу (май) айынын 10унда туулган. Ата-теги көлдүк саяк уруусунан.
Чоң атасы Токтосун – “Кара уста” деген атка конгон, кабанын кожояр тукумунан. Ал 1906- же 1907-ж. ажылыкка Мекеге барып, ошол жакта өлгөн. Токтосун өзү Текесте кыргыз айылында туулган.
Атасы – Шаршемби Токтосун уулу 1889-жылы туулган, Үркүнгө катышкан. Кытайдан 1918-жылы кайтып келген. Кулакка 1929-жылы тартылып, абактан 3-4 жолу качкан. 1942-жылы айылына кайткан.
Жылкычынын айтымында: “Атам Шаршемби булгаары уста болгон, кийинчерээк ишин көмүскө аткарчу (совет доорунда, кулакка тартуу кезеңинде, кол өнөрчүлүккө жеке ишкердик катары кайсы бир жылдары тыйуу салынган)”.
Шаршемби Токтосун уулу 1975-жылы июнда каза болгон.
Жылкычы Ысык-Көлдөгү Челек жайлоосунда Кызыл-Саз конушунда туулган. 1951-жылга чейин тоодо өсүп, жайлоо-кыштоодо жашап, кийин гана жакага түшкөн.
Жылкычы Советтик армияда 1965-68-жж. кызмат өтөгөн.
Ал Казакстандагы Төрөтам жергесинде (Байкоңурдун жанында) аскерде жүргөндө айтылуу [[Гагарин, Юрий Алексеевич|Юрий Гагаринди]] көргөн.
[[Бишкек|Бишкек шаарындагы]] мурдагы Фрунзе көркөм өнөр окуу жайында - азыркы тапта Чуйков атындагы көркөм өнөр окуу жайында 1969-73-жж. окуп, сүрөт жана чийүү боюнча окутуучу адистигин алган.
==Көркөм өнөр жаатындагы чыгармачылыгы ==
Жылкычы 1966-жылдан (аскерде кезинен) тартып көргөзмөлөргө катышкан.
"Ыргактуу сызыктар" - "Поющие линии" графика стили менен да алектенген.
Кыргыздын заманбап ээр чабуу өнөрүн сактап келе жаткан усталардын бири.
Ал жасаган күмүш чөмдүрүлгөн кыргызча усулдагы ээрди 1986-жылы СССРдин лидери [[Горбачев Михаил Сергеевич|Михаил Горбачев]] АКШ президенти Роналд Рейганга белекке берген.
Бул ээрдин окуясын ал мындайча эскерет:
“1986-жылы эле. Бир күнү иште отурсам "Кыялдын" кызматкерлери келип "Кыргызстанга атайын Москвадан ЦКнын заказы келди, аттын ээрин сенден өтөөр эч ким жасабайт, бул өтө жогорку даражалуу адамдарга жасала турган буюм" деп айтышты. Ошол учурда Рейган Москвага келип сүйлөшүүлөрдү жүргүзөт экен, ага жакшы белек даярдоо үчүн анын эмнеге кызыгаарын сураштырышыптыр. Рейган мурун ковбой болуп жүргөн адам, ал ээрди жакшы көрөт экен, өзүнүн жылкы кармаган ранчосу, ээрлердин коллекциясын жыйнаган адам деп айтышыптыр. Рейгандын кызыгуусун билип, СССРдеги республикалардын ичинен кайсыл жакта ээрди мыкты жасашат деп сурамжылап, акыры Кыргызстанга беришиптир. Кыргызстандан "Кыялга" буйрутма түшүп, анан мени издеп келишкен экен. Мен агезде "Кыялда" иштебей калгам. Рейган үчүн жасала турган ээр кандай болуш керектигин айтып, аны менен катар эки журнал беришти. Бул журналдар АКШнын ат үстүндө жүргөн белгилүү адамдарына арналган журналдар экен. Алардын ичинде ээрлердин үлгүлөрү бар болчу. Ошол ээрлерди карап Америка ковбойлорунукуна окшоштуруп жаса дешти. Ээрди үч айда жасап бүтүрдүм. 3-декабрда "Кыялдын" директору Султан Макашев алып кеткен. Айтор, сый-урматтын баарын көргөн ошолор болушту. Мага 2200 рубль төлөп беришти. Директор Москвага барып ээрди берип келгенден кийин чогулуш жасап, менин залда отурганымды байкабай калса керек, ошол жерден уялбай эле балп эткизе "мынакей биздин "Кыялдын" өркүндөп-өскөнүн байкап койгула, ээрди алып бардык эле ушунчалык жакшы кабыл алып, абдан жактырышты, ушул ээрдин автору Султан Макашов" деп оозу-мурду кыйшайбай эле айтып койду. Мен дароо эле чыгып "бул кандайча болуп кетти, уялсаңар боло?" десем, эч кимдин бети чымыраган жок. Султанга барып "бул эмне кылганыңар?" десем унчукпай басып кетти. Чындыгында Султандын ал ээрге колу да тийген эмес. Ошол кезде "Советская Киргизия" гезитине Султан Макашевди ичип-жеди деп абдан сындалып жазылган макала чыккан. Ошол сындын айынан директорду кызматтан кетиришкен. А Султандын БКдагы тааныштары аркылуу ээрди жасаган менмин деп ордунда калуу амалдары экен. Аны ээрдин автору деп ордунда калтырышты. Ошол кезде биздин ириген-чириген системанын кесепетин өз жонум менен тарттым.
- Рейганга ээр кандай жасалды эле?
- Ээр күмүш менен кооздолуп, териге оймо-чиймелүү наар басылган. Америкалык ковбойлордун ээри менен кыргыздын ээрлеринин ортосунда окшоштуктар бар. Чындыгында тарыхта Америкадагы ковбой ээрлери биздин Акбуура деген баатырдын ээринен тараган деген түшүнүк бар. Ал түндүк-түштүк согушуна барып, Американын атчандар армиясын кураган экен. Ушул ээр баарына жагып, кийин чарбалык ээрге айланып кеткен. Ошол кыргыздын кушмач ээринин үлгүсүндө Американын ковбой ээрлери өркүндөгөн. Мексикалыктар биздин кушмач ээрин өркүндөтүп отуруп, эң туу чокусуна жеткиришкен. "Зорро" деген тасмадагы баш каарман минген аттын ээри кыргыз ээринин жеткен туу чокусу деп айтса болот”.
Булак: “Агым” гезити. https://web.archive.org/web/20210729210120/https://presskg.com/agym/13/0705_12.htm
Жыгач уста Жылкычы Шаршембиевдин кыпчак жана орус ээри тууралуу Т.Чоротегинге бир айтканы бар:
"Биз "орус ээр" дегенибиз - орто кылымдардагы кыпчактын "арчындама" деген ээри. Бул сөздү мурда орустар да колдонуп, ушул түрдөгү ээрди "арчак" деп атап, мындайча айтканда, кыпчак сөзүн колдонушчу".
Булак: http://www.azattyk.org/content/kyrgyz_term_study_forum_soz_taanuu_sherinesi/2303052.html
Эң көп ээр жасаган учуру Т.Океевдин "Чыңгызхан" деген фильминде болгон. Ошол учурда 100 ээрди чыпчыргасы менен толук жети айда жасады. “Азыр күйөө балдарым, шакирттерим да ээр жасап жүрүшөт” – дейт уста.
Ал боз үй жасоо өнөрүнө да астейдил мамиле жасоо керек деп санайт:
“Кыргыздын боз үйүн да өркүндөтүш керек экенин айткым келет. Анын келечеги алдыда. Кол өнөрчүлүк боюнча жаштарыбыз билимдүү болсо дейм. Мындан 4-5 жыл мурун бир долбоордун алкагында алты-жети балага мастер класс окуттум. Буларга эки ээрдин үлгүсүн берип, ошол жерден жасаттым. Боз үйдү да үйрөттүм. Ушуларды окутуп, үйрөтө турган борбор болсо жакшы болмок. Кыргыз этно-ордо жасасак деген максат бар, ошого ылайыктуу, жооп бере турган долбоорлор бар. Атургай керегенин башына ууктун учун жипсиз эле орнотуп, боз үй тикпеген адамдар да тиге ала турган долбоорлор бар.”.
==Үй-бүлөсү==
Жубайы – Жеңиш Йешеева, 14.5.1945 туулган.
Теги – казактын улуу жүзүнө кирчү чапырашты уруусунан.
Алар 28.5.1964 үйлөнүшкөн.
Жети кыз, бир уулдуу болушкан.
Кыздары: Фарзана, 1965; Кадыркүл, 1967; Алия, 1969; Назира, 1971; Жаңыл, англисче билет, 1974; Раушан, 1985; Айтолкун, 1989.
Уулу Жаныбек болсо 1982-жылы төрөлгөн.
==Сыйлыктары. Наамдары==
Азырынча олуттуу сыйлыктары жок. Бир катар ардак кагаздар менен сыйланган.
==Эмгектеринин кыскача тизмеси ==
Кол өнөрчүлүктүн түрлөрү боюнча чыгармалары ар кыл музейлерде коюлган.
* Боз үйлөр <br>
* Ээрлер <br>
* Зергердик буюмдар <br>
* Булгаары буюмдары <br>
==Ал тууралуу адабият==
*
==Интернеттеги шилтемелер==
* https://www.youtube.com/watch?v=0uJIPTgYbvw <br>
* https://web.archive.org/web/20210729210120/https://presskg.com/agym/13/0705_12.htm <br>
* http://www.azattyk.org/content/kyrgyz_term_study_forum_soz_taanuu_sherinesi/2303052.html
* http://inter.kg/sobytiya-dnya/9571-amerika-prezidentine-eer-zhasagan-zhylkychy-sharshembiev-video.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://members.vb.kg/2011/08/05/tradic/1_print.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://kmb3.kloop.kg/index.php/2010/12/17/kyyal-birikmesinde-baary-kyyaldagydajby/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160404033737/http://kmb3.kloop.kg/index.php/2010/12/17/kyyal-birikmesinde-baary-kyyaldagydajby/ |date=2016-04-04 }} <br>
* http://www.culture.akipress.org/news:9610{{Жеткиликсиз шилтеме|date=January 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*
[[Категория:Көркөм өнөр]]
[[Категория:Кол өнөрчүлүк]]
[[Категория:Маданият]]
[[Категория:Кыргыз таануу]]
[[Категория:Кыргыз тарыхы]]
[[Категория:Этнография]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз этнографиясы]]
[[Категория:XX кылым]]
[[Категория:XXI кылым]]
[[Категория:Туулгандар 1944-жылы]]
[[Категория:Усталар]]
[[Категория:Ысык-Көл облусу]]
[[Категория:Кыргыз маданияты]]
qgqsqo733w1e56vtqmga6luy2yjhbcy
Чороев, Бакытбек Кадырмамбетович
0
73333
666150
662685
2026-11-08T12:59:14Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666150
wikitext
text/x-wiki
'''Бакытбек Кадырмамбетович Чороев''' (Bakytbek Choroev; 04.2.1962) - кыргызстандык токой чарба адиси, биолог, [[спортчу]], тренер. [[Нарын шаары|Нарын шаарынын]] ардактуу атуулу. Нарын шаардык кеӊешинин мурдагы депутаты. Дзюдо боюнча Карелиянын чемпиону. Учурда - Жаратылыш ресурстары экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин биоресурстары башкармалыгынын өсүмдүктөр дүйнөсү бөлүмүнүн башчысы. <ref>[«Жашыл Мурас» улуттук кампаниясы өлкөнү жашылдандыра алабы? https://sputnik.kg/20240822/1088081535.html]</ref><br>
==Кыскача өмүр таржымакалы==
Чороев Бакытбек Кадырмамбетович 1962-жылы 4-февралда [[Кыргызстан|Кыргызстандагы]] Нарын районуна караштуу [[Он-Арча, кыштак (Нарын)|Он-Арча айылында]] туулган. <br>
1969-жылы ал Нарын районундагы Куйбышев атындагы орто мектебине (азыркы Миң-Булак кыштагынын орто мектеби) кирип, 1979-жылы ийгиликтүү аяктаган. Бир-эки жыл Нарын шаарындагы Токтогул атындагы орто мектепте да таалим алган. <br>
1989-95-жылдары ал КМУнун (азыркы Жусуп Баласагын атындагы [[Кыргыз Улуттук Университети]]) биология факультетин сырттан окуп бүтүргөн. <br>
Ал эмгек жолун 1979-жылы Нарын облустук «Билим» коомунда ротаторшик кызматынан баштаган.<br>
1980-жылы ал Тянь-Шань МЖСинде айдоочу болуп иштеген.<br>
1980-1982-жылдары ал Советтик Армиянын катарында Германияда кызмат өтөгөн.<br>
1983-жылы ал Нарын МСХ ПМКсында айдоочу болуп иштеген. Ушул эле жылы Карелия АССРинин борбору Петрозаводск шаарындагы Петрозаводск токой техникалык техникумуна кирип, 1986-жылы аяктап, техник-токой чарба адиси кесибине ээ болгон.
1986-жылы ал Карелия токой жайгаштыруу ишканасына техник-таксатор кызмат ордунда иштеген.
1987-жылы ал [[Нарын району|Нарын районундагы]] Куланак кесиптик-техникалык окуу жайында дзюдо боюнча секция башчысы болуп иштеп, алгачкы спорт машыктыруучулук менен биринчи чемпиондорду даярдаган. <br>
1991-жылы Нарын облустук жаратылышты коргоо комитетинде адис.<br>
1994—2008-жылдары [[Каратал–Жапырык коругу, Нарын|Каратал-Жапырык мамлекеттик коругунда]] директордун орун басары. <br>
2008-2012-жылдары Нарын токой чарбасынын башчысы болуп иштеди.<br>
2012-жылдын май айынан 2024-жылдын башына чейин [[Нарын облусу|Нарын облусуна]] караштуу [[Нарын району|Нарын районундагы]] [[Каратал–Жапырык коругу, Нарын|Каратал-Жапырык мамлекеттик коругунун]] директору болуп иштеди. <br>
Азыркы тапта ал [[Бишкек|Бишкек шаарында]] [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] Жаратылыш ресурстары экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин биоресурстары башкармалыгынын өсүмдүктөр дүйнөсү бөлүмүнүн башчысы болуп иштеп келет. <br>
==Спорт педагогу, тренер катары ишмердиги==
Бакытбек Чороев 1998-жылдан бери Нарын облустук балдар, уландар спорт мектебинде дзюдо, самбо күрөштөрү боюнча машыктыруучулук ишин кошо алып барууда. <br>
Спорт тармагында эмгектенүү учурунда 10дон ашык спорт чеберлерин даярдаган.
Тарбиялаган окуучулары самбо күрөшү боюнча Азиянын Чемпионатында байгелүү оорундарын ээлешип, дзюдо, самбо күрөштөрү боюнча Кыргыз Республикасынын Спартакиадаларында, Чемпионаттарында жеңүүчүлөрдөн болушкан. <br>
==Илимий жана экологиялык ишмердиги==
Бакытбек Чороев 1986-жылы советтик [[Орусия|Орусиянын]] Карелия автоном республикасынын борбору [[Петрозаводск|Петрозаводск шаарындагы]] айтылуу Петрозаводск токой чарба техникалык техникумунун күндүзгү бөлүмүн аяктаган, андан соң [[Бишкек|Бишкекте]] Кыргыз улуттук университетинин биология факультетин тамамдаган. <br>
Экологиялык көйгөйлөргө арналган бир катар илимий жана публицистикалык макалалары, ар кыл маектери жарык көргөн.<br>
Бакытбек Чороев [[Африка|Африканын]] айрым өлкөлөрүндөгү, Кыргызстандагы жана [[Орусия|Орусиядагы]] эл аралык экологиялык жыйындарга, семинарларга катышып, коруктарды заманбап уюштуруу тажрыйбалары менен таанышкан жана кыргызстандык заманбап тажрыйба тууралуу маалымат берген.<br>
Ал Кыргызстандын Нарын облусунун [[Каратал-Жапырык коругу|Каратал-Жапырык коругунун]] жана башка токой чарбаларынын токойчулары менен Орусиянын [[Алтай Республикасы|Алтай Республикасынын]] токойчуларынын өз ара экологиялык жана илимий карым-катнашын чыңдоосуна XXI кылымдын башында жеке салым кошкон. <br>
==Сыйлыктары. Наамдары==
Бакытбек Чороев жаш өспүрүмдөрдү дене тарбия, спортко тартууда жана алардын спорттук чеберчилигин жогорулатуудагы көрсөткөн үзүрлүү эмгеги үчүн сыйлыктар алган:
* Нарын облустук балдар жана уландар спорт мектебинин «Ардак Грамотасы»
* олимпиадалык резервдеги Республикалык училишанын грамотасы
* КРнын дзюдо өнүктүрүү боюнча Республикалык борборунун «Грамоталары»,
* Нарын облустук мамлекеттик администрациясынын, Нарын шаардык Кеңешинин жана мэриясынын «Ардак Грамотасы»
* КРнын билим берүү жана илим министрлигинин диплому.
* Кыргызстан дзюдо Федерациясынын диплому.
* «Кыргыз Республикасынын дене тарбиясынын жана билим берүүнүн отличниги» төш белгилери. <br>
2002-жылы Кыргыз Республикасынын туризм,спорт жана жаштар саясаты боюнча мамлекеттик комитети «Дзюдо» боюнча КРнын улуттук даражадагы калысы деген наамын ыйгарган.<br>
2012-жылы жаштарды патриоттуулукка тарбиялоодогу эмгектери үчүн төш белгисинин ээси.<br>
Токой чарба тармагында үзүрлүү эмгеги жана Нарын шаарынын спортунун өсүп-өнүгүшүнө кошкон салымдары үчүн Чороев Бакытбек Кадырмамбетовичке Нарын шаарынын «Ардактуу атуулу» наамы ыйгарылган (11.7.2012). <ref>Чороев Бакытбек Кадырмамбетовичке «Нарын шаарынын «Ардактуу атуулу» наамын ыйгаруу жөнүндө https://cbd.minjust.gov.kg/10-21951/edition/669078/kg {{Жеткиликсиз шилтеме|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br>
==Үй-бүлөсү==
Жубайы - Гүлжан Чокоева. <br>
Уулдары - Жаныбек, Каныбек, Алибек. Кыздары - Айгерим, Аида. <br>
Кичүү уулу [[Чороев, Алибек Бакытбекович|Алибек Бакытбекович Чороев]] (Alibek Choroev; 1996) - Кыргызстандын өспүрүмдөр арасындагы чемпиону. <br>
Ал машыккан спорт түрлөрү: [[дзюдо]], самбо, [[таэквондо]]. <br>
Жалпы 8 бир тууганы бар: ата-энесинин тун уулу – Жумамүдүн (15.02.1946 -- 31.08.2024), эжеси Гуля (24.10.1951), үчүнчүсү - агасы [[Чороев, Кубанычбек Кадырмамбетович|Кубанычбек]] (10.11.1954 -- 06.12.2019), төртүнчүсү - агасы [[Чоротегин, Тынчтыкбек Кадырмамбетович|Тынчтыкбек]] (28.03.1959), бешинчиси - Бакытбек өзү (04.02.1962), алтынчысы - карындашы Гүлмира (04.02.1964), жетинчиси - карындашы Нуржан (16.12.1968), сегизинчиси - кенже иниси Нурлан (10.05.1971). <br>
==Колдонулган адабият==
* [[Мамбеталиев, Сулайман|Мамбеталиев Сулайман]]. Жашоо чыйырлары: Чыгармалар жыйнагы / Жыйнакты түзгөн Гүлмира Мамбеталиева; китепти каржылаган Аскар Маткабыл уулу Салымбеков. – Бишкек, 2006. – 480 б. – ISBN 9967-23-866-6. <br>
* Мамбеталиев, Сулайман. Баян: Тарыхый-адабий жыйнак / Жыйнакты түзгөн жана баш редактору Гүлмира Мамбеталиева. Китепти каржылаган Аскар Мааткабыл уулу [[Салымбеков, Аскар Мааткабылович|Салымбеков]]. – Бишкек, 2008. – 282 бет, сүрөттөр. – ISBN 978-9967-25-256-1. <br>
* Нарын облусу: Энциклопедия / Башкы редактору А.Карыпкулов; Ред. Кеңештин төрагасы академик Үсөн Асанов. – Бишкек: Кыргыз Энциклопедиясынын Башкы редакциясы, 1998. – 420 бет, илл. - ISBN 5-89750-100-9.
* [[Асанов, Үсөн|Асанов Ү]]. "Нарын облусуна 70 жыл". Энциклопедия. - Бишкек, 2009. <br>
==Мултимедиа баян==
[[Файл:Alibek Choroev 16.7.12 Manas airport (1024x801).jpg|thumb|Алибек Бакытбек уулу Чороев, кыргыз спортчусу, дзюдо боюнча чебер. 16.7.2012. "Манас" аба майданы, Бишкек, Кыргызстан.]]
==Интернеттеги шилтемелер==
* https://web.archive.org/web/20230330202215/http://naryn-kenesh.kg/%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D1%83%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BD-%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D1%88%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D0%BA-%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%88%D0%B8%D0%BD-41/ <br>
* http://news.namba.kg/read.php?id=370301 <br>
* http://sport.akipress.org/news:68671/
* http://sport.akipress.org/news:56991/
* http://www.24kg.org/sport/125993-kyrgyzstanec-akzhol-abdykarov-zanyal-5-e-mesto-na.html{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://www.eju.net/results/?mode=showResult&id=1037
* http://inforotor.ru/id/persons/Alibek_Choroev{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* http://presskg.com/agym/10/0604_18.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160722141439/http://presskg.com/agym/10/0604_18.htm |date=2016-07-22 }}
* http://sport.akipress.org/news:89928/
* «Жашыл Мурас» улуттук кампаниясы өлкөнү жашылдандыра алабы? 22.08.2024. https://sputnik.kg/20240822/1088081535.html
==Ички шилтемелер==
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Спортчулар]]
[[Категория:Дзюдо]]
[[Категория:Туулгандар 1962-жылы ]]
[[Категория:Борбордук Азия]]
[[Категория:Орусия]]
[[Категория:Нарын районунда төрөлгөндөр]]
[[Категория:Нарын шаары]]
[[Категория:Экология]]
0ov6tk6cl4oempadcydntwno90tbxqg
Энелердин өлүмү
0
76410
666192
490975
2026-11-08T13:57:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666192
wikitext
text/x-wiki
'''Энелердин өлүмү''' – [[Кош бойлуулук|кош бойлуу]] жана төрөгөн аялдардын арасындагы [[Өлүм|өлүмдөрдүн]] санын чагылдырган көрсөткүч. Энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү - тике жана кыйыр себептерден улам каза болгон энелердин тирүү көз жарган энелердин санына болгон катышы (100 000 энеге). [[Пекин иш-аракеттер платформасы|Пекин иш-аракеттер платформасынын]] (ПИП)<ref>Пекин иш-аракеттер платформасы 1995-жылдын 4-15-сентябрында болуп өткөн Аялдардын бүткүл дүйнөлүк IV конференциясында кабыл алынган.</ref> 89-111-пункттарында аялдардын саламаттыкты сактоо тармагындагы, ошондой эле энелер менен балдарды коргоо жаатындагы көйгөйлөргө атайын көңүл бурулат. Так ушул нерселерге көз салууда энелердин өлүмү негизги көрсөткүчтөрдүн бири.
== Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнүн статистикасы ==
[[Кыргыз Республикасы|Кыргыз Республикасында]] акыркы он жылдыкта энелердин өлүмүнүн көрсөткүчү туруктуу мүнөздө жогору болуп, төмөндөбөй жатат. Учурда Кыргызстандагы энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү [[Чыгыш Европа]] жана [[Борбордук Азия]] өлкөлөрүнүн ичинде эң жогору. Акыркы он жылдыкта [[Мамлекет|мамлекеттеги]] энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрүнүн [[Коэффициент|коэффициенти]] 100 миң аман-эсен көз жарган энеге 47 төмөн түшкөн жок, мындай көрүнүш 2015-жылы белгиленген улуттук көрсөткүчтөн бир кыйла ашып түшөт (100 миңге 15,7)<ref> ЦАПЗ (2012). Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү тенденцияларга көз чаптыруу, 2012-жыл. [Электрондук ресурс]: URL: www.hpac.kg</ref>. [[Кыргыз Республикасынынын саламаттык сактоо министрлиги|КРнын Саламаттыкты сактоо министрлиги]] маалымдагандай, [[Ысык-Көл облусу|Ысык-Көл дубанында]] энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү эң жогору т.а. 100 миң аман-эсен көз жарган аялга 55,8 өлүм учурлары туура келет; ал эми [[Баткен облусу|Баткен дубанында]] - 56 жана [[Нарын облусу|Нарын дубанында]] - 43,4. 1990-2010-жж. аралыгында энелердин өлүмүнүн коэффициентинин орточо бир жылдагы төмөндөө темпи 0,2% түздү<ref>Ошол эле жерде.</ref>. 2008-2015-жылдары Кыргыз Республикасынын калкынын [[репродуктивдик саламаттык|репродуктивдик саламаттыгын]] коргоо улуттук стратегиясы жүзөгө ашырылгандыгына карабастан мындай көрсөткүчтөр али да болсо кездешүүдө<ref>2015-жылга чейин Кыргыз Республикасындагы калктын репродуктивдүү саламаттыгын сактоо улуттук стратегиясы. 2006-жылдын 15-июлунда Кыргыз Республикасынын Президентинин №387 Жарлыгы менен бекитилген. </ref>.<br />
== Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнүн себептери ==
Кыргыз Республикасынын медициналык-маалыматтык борборунун берген маалыматы боюнча, энелердин өлүмүнүн негизги себептери - [[төрөттөн кийин кансыроо]] (34,5%), [[гипертензиялык бузулуулар]] (15,5%), [[сепсис]] (8,6%) жана [[экстрагениталдык оорулар]] (22,4%)<ref>ЦАПЗ (2012). Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү тенденцияларга көз чаптыруу, 2012-жыл. [Электрондук ресурс]: URL: www.hpac.kg</ref>. Мындай көрсөткүчтөр аялга кош бойлуу учурунда, төрөт учурунда жана төрөттөн кийин талапка ылайык кам көрүлүшүнө жана көзөмөлдөнүшүнө түздөн-түз байланыштуу. Алсак, төрөттөн кийин [[кансыроо]] [[аз кандуулук]] менен шартталат. Демек, аялдын кош бойлуу учурунда тамактануусу начар болуп, ден-соолукка пайдалуу азыктар жетишсиз болгон. Кыргызстандагы энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрүнүн жогору болгондугунун дагы бир себеби - энелердин саламаттыгын сактоо боюнча иш-чаралардын жетиштүү деңгээлде каржыланбагандыгы. Натыйжада, [[төрөт]] учурунда аялга жардам берүү боюнча материалдык-техникалык базага, ысык жана муздак [[суу]], электр жана жылуулук жана канализациялык тутум менен камсыз кылууга байланыштуу көйгөйлөр алигиче чечилбей келет<ref>КРнын ЖКнин депутаты Д.А.Ниязалиеванын доклады «Материнское здоровье» / Азиядагы парламентарийлердин өлкөнүн калкы боюнча биринчи форуму, 2012-жылдын 30-октябры. [Электрондук ресурс]: URL: http://www.kenesh.kg/Articles/13440-{{Жеткиликсиз шилтеме|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}... po _narodonaseleniyu.aspx</ref>. Заманбап [[медицина|медициналык]] жабдуулар, лабораториялык анализдер үчүн медициналык материалдар менен камсыздалбагандык, ошондой эле [[облус|облустук]] жана [[район|райондук]] деңгээлдерде квалификацияланган [[акушер-гинеколог|акушер-гинекологдордун]], [[неонатолог|неонатологдордун]], [[анестезиолог-реаниматолог|анестезиолог-реаниматологдордун]] жетишсиздиги жана башка жерлерге көчүп кетүүлөрү кырдаалды ого бетер начарлатат<ref>Ошол эле жерде.</ref>.<br />
[[Эне|Энелердин]] өлүмүн [[Экономика|экономикалык]], [[Коом|социалдык]] жана [[Маданият|маданий]] факторлор сыяктуу бир катар себептер шарттайт. Алардын арасында [[ички миграция|ички]] жана [[тышкы миграция|тышкы миграциянын]] өсүшү. Так ушундай шарттарда кош бойлуу аялдар медицина кызматкерлеринин көз жаздымында калып калышат. Ушуну менен катар, кош бойлуу аялдар жана энелердин үй-бүлөнү жана кош бойлуулукту пландаштыруу жөнүндө билиминин жана кабардарлыгынын төмөндүгүн, ошондой эле начар тамактанууларын да белгилей кетүү керек. Кыргыз Республикасындагы жашы жете элек кыздардын арасында эне болгондор күндөн күнгө көбөйүүдө. Бул көрүнүштү да өзүнчө көйгөй катары кароо керек.<br />
Дүйнө жүзүндөгү [[климаттын өзгөрүүсү]] да каралып жаткан көйгөйгө таасирин тийгизбей койгон жок. Бүгүнкү күнү Кыргыз Республикасында дүйнөлүк климаттын өзгөрүүсүнө байланыштуу көйгөйлөр байкала баштады, алардын катарында суунун жетишсиздиги жана какырап ээн калган жерлердин көбөйүшү, экстремалдуу метеорологиялык кубулуштардын көбөйүшү, жергиликтүү экотутумдардын бузулушу, электр кубатынын туруксуз өндүрүлүшү жана туруксуз жеткирилиши. Ушунун баары энелердин саламаттыгына кедергисин тийгизбей койбойт<ref>Кыргыз Республикасы: Миңжылдык өнүгүү максаттарын орундатуудагы жетишкендиктер тууралуу үчүнчү отчет. – Бишкек, 2013.</ref>.<br />
== Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнө каршы күрөшүү чаралары ==
Кыргыз Республикасында энелердин өлүмүнө байланыштуу көйгөйлөрдү чечүү боюнча чаралар көрүлүүдө. Алсак, 2006-жылдан бери 2006-2015-жж. Кыргыз Республикасынын калкынын репродуктивдик саламаттыгын сактоо боюнча улуттук стратегия жүзөгө ашырылып келүүдө. Анда энелердин коопсуздугу, өспүрүмдөрдүн репродуктивдик саламаттыгы, [[Репродуктивдик органдар жана ткандар|репродуктивдик органдырынын]] рагы, ВИЧ/СПИД каршы күрөшүү, зордук-зомбулуктун алдын алуу жана күрөшүү артыкчылыктуу багыттар катары белгиленген<ref>2015-жылга чейин Кыргыз Республикасындагы калктын репродуктивдүү саламаттыгын сактоо улуттук стратегиясы. 2006-жылдын 15-июлунда Кыргыз Республикасынын Президентинин №387 Жарлыгы менен бекитилген.</ref>. 2008-жылы 2008-2017-жж. [[Перинаталдык жардам|Перинаталдык жардамды]] жакшыртуу программасы кабыл алынып, энелердин жана ымыркайлардын өлүмүн азайтуу боюнча эң негизги стратегия чөлкөмдөштүрүү принциптери аркылуу майнаптуу перинаталдык кам көрүүнү жайылтуу, далилдүү медицина принциптеринин негизинде [[Акушерлик|акушердик]] жана [[неонатология]] жаатындагы протоколдор менен жетектемелерди өздөштүрүү болуп саналат<ref>2008-2017-жж. Кыргыз Республикасында перинаталдык жардамды жакшыртуу программасы 2008-жылдын 20-июнунда Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин №315 Жарлыгы менен бекитилген.</ref>. Саламаттыкты сактоо министрлигинин берген маалыматы боюнча, бүгүнкү күнү ушул программада төрөтканалардын 63% катышат. <br />
[[2012-жыл|2012-жылдын]] [[июль]] айында [[Кыргыз Республикасынын Өкмөтү|КРнын Өкмөтү]] жана [[БУУ|БУУнун]] Өлкөлүк командасы - UNCT Миңжылдык өнүгүү максаттарын (МӨМ) өнүктүрүү боюнча БУУнун атайын жумушчу тобу тарабынан сунушталган "МӨМ тездетүү түзүмү" деп аталган куралды колдонуу чечимин кабыл алышкан. МӨМ тездетүү түзүмү МӨМнын максаттуу көрсөткүчтөрүн орундатууда көйгөйлүү чөйрөлөрдү аныктап, категорияларга бөлүштүрүп, чечим кабыл алуу процессин "тездетүүдө" колдоо көрсөтөт. Кыргыз Республикасында МӨМ тездетүү тутуму таасир эте турган негизги объект - МӨМ 5 "Энелерди коргоону жакшыртуу" максаты болуп калды. Бул багытта абал кыйыныраак, себеби бул максатты орундатуу оңой эмес. MAF социалдык жана медициналык коргоо кызматтарын толук кандуу пайдалана албаган аялдардын аярлуу топторунун кызыкчылыктарын коргоп, ушул социалдык топтун сапаттуу кызматтарды алуу мүмкүнчүлүгүн кеңейткенге аракет кылат. Адатта, ушул багыттагы иш-чараларды мамлекеттик органдар, жарандык тармак, жергиликтүү бийлик жана өз алдынча башкаруу органдары, ошондой эле жеке менчик тармагынын өкүлдөрү аткарышат. Бул демилгенин аркасы менен Кыргыз Республикасы энелерди коргоо жаатындагы учурдагы кырдаалды терең талдап, энелердин өлүмүнө байланыштуу көйгөйлөрдү улуттук деңгээлге көтөрүп чыгып, Кыргыз Республикасында Миңжылдык өнүгүү максаттарын 5 орундатууну тездетүү боюнча иш-аракеттер планын иштеп чыгуу менен, аны 2012-2016-жж. Кыргыз Республикасындагы саламаттыкты сактоо тутумун реформалоо боюнча "Ден соолук" улуттук программасын жүзөгө ашыруу планына кошо алды<ref>2012-2016-жж. Кыргыз Республикасындагы саламаттыкты сактоо тутумун реформалоо боюнча "Ден соолук" улуттук программасы. 2012-жылдын 24-майындагы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн №309 токтому менен бекитилген. </ref>.
== Булактар ==
{{эскертүүлөр}}
* 1. Trends in Maternal Mortality: 1990 to 2008. Estimates developed by WHO, UNICEF, UNFPA and The World Bank. World Health Organization 2010; http://www.countdown2015mnch.org/reports-and-articles/2012-report {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140611034640/http://www.countdown2015mnch.org/reports-and-articles/2012-report |date=2014-06-11 }}
* 2. Trends in Maternal Mortality: 1990 to 2010. Estimates developed by WHO, UNICEF, UNFPA and The World Bank. World Health Organization 2012.
* 3. Базарбаев К (2014). Пекин декларациясын жана Иш-аракеттер платформасын жүзөгө ашыруу үчүн Кыргыз Республикасынын үчүнчү улуттук серептөөсү [Электрондук ресурс]. – http://www.unwomen.org/~/media/.../kyrgyzstan_review_beijing20_en.ashx{{Жеткиликсиз шилтеме|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* 4. КРнын ЖКнин депутаты Д.А.Ниязалиеванын «Энелердин ден-соолугу» доклады. Азиядагы парламентарийлердин өлкөнүн калкы боюнча биринчи форуму, 2012-жылдын 30-октябры. URL: https://web.archive.org/web/20241208050738/https://www.kenesh.kg/Articles/13440-...po _narodonaseleniyu.aspx
* 6. Кыргыз Республикасы: Миңжылдык өнүгүү максаттарын орундатуудагы жетишкендиктер тууралуу үчүнчү отчет. – Бишкек, 2013.
* 7. 2012-2016-жж. Кыргыз Республикасындагы саламаттыкты сактоо тутумун реформалоо боюнча "Ден соолук" улуттук программасы. 2012-жылдын 24-майындагы Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн №309 токтому менен бекитилген.
* 8. 2015-жылга чейин Кыргыз Республикасындагы калктын репродуктивдүү саламаттыгын сактоо улуттук стратегиясы. 2006-жылдын 15-июлунда Кыргыз Республикасынын Президентинин №387 Жарлыгы менен бекитилген.
* 9. Пекин иш-аракеттер платформасы. 1995-жылдын 4-15-сентябрында болуп өткөн Аялдардын бүткүл дүйнөлүк IV конференциясында кабыл алынган. [Электрондук ресурс]. URL: http://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/pdf/BDPfA%20R.pdf
* 10. 2008-2017-жж. Кыргыз Республикасында перинаталдык жардамды жакшыртуу программасы 2008-жылдын 20-июнунда Кыргыз Республикасынын Саламаттыкты сактоо министрлигинин №315 Жарлыгы менен бекитилген.
* 11. 2020-жылга чейин Кыргыз Республикасындагы калктын саламаттыгын сактоо жана чыңдоо улуттук стратегиясы ("Ден-соолук-2020). 2014-жылдын 4-июнунда Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн №306 токтому менен бекитилген.
* 12. ЦАПЗ (2012). Кыргыз Республикасындагы энелердин өлүмүнүн көрсөткүчтөрү тенденцияларга көз чаптыруу, 2012-жыл [Электрондук ресурс]: URL: www.hpac.kg
[[Категория:Кыргызстандын гендердик энциклопедиясы]]
[[Категория:Пекин +20]]
s11o7lqdos2mvvyidpa6vfq6uyndyin
Эрназарова Бактыгүл Кочкорбаевна
0
81609
666196
662701
2026-11-08T14:11:48Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666196
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз
|Ысымы = Бактыгүл Эрназарова
|Расмий ысымы = Эрназарова Бактыгүл Кочкорбаевна
|Сүрөт = Ernazarova Baktygul Kochkorbaevna.png
|Туурасы = 200
|Сүрөттүн аталышы = Эрназарова Бактыгүл
|Туулган жылы = 22-декабрь, 1975-жыл
|Туулган жери = [[Чаткал району]], [[Шекафтар|Шекафтар айылы]]
|Каза болгон жылы =
|Каза болгон жери =
|Жарандыгы = [[Кыргызстан]]
|Илимий чөйрөсү = фармация жана химия илимдери
|Иштеген жери =
|Илимий даражасы = химия илимдеринин доктору
|Илимий наамы =доцент
|Альма-матер =
|Илимий жетекчиси =
|Белгилүү окуучулары =
|Белгилүү болгондугу = физиологиялык активдүү заттарды синтездөө боюнча адис
|Сыйлыктары = КР билим берүүнүн отличниги
|Кол тамгасы =
|Кол тамгасынын туурасы =
|Сайты =
}}
'''Эрназарова Бактыгүл Кочкорбаевна''' (22-декабрь 1975-жыл. с, [[Шекафтар|Шекафтар айылы]]) - окумуштуу, химия [[Илимдер кандидаты|илимдеринин кандидаты]]<ref>[http://cslnaskr.krena.kg/collections/uploads/%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0%20%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D1%8B%D0%B3%D1%83%D0%BB%D1%8C%20%D0%9A%D0%BE%D1%87%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0.pdf Синтез производных гликозилмочевин на основе реакций перемидирование нитрозокарбамидов]</ref>, [[Илимдер доктору|доктору]] (2023), [[доцент]] (2011).
== Өмүр таржымалы ==
Бактыгүл Эрназарова - 1975-жылдын 22-декабрында азыркы Жалал-Абад облусунун Чаткал районундагы Шекафтар айылында төрөлгөн. 1993-жылы "Чаткал" орто мектебин аяктаган соң, [[Жалал-Абад мамлекеттик университети|Жалал-Абад мамлекеттик университетине]] тапшырып, 1997-жылы [[химия]] мугалими адистиги боюнча бакалавр академиялык даражасына ээ болгон. Илимий жолун ушул эле университетте улантып, химия окутуучусу боюнча жогорку билимдүү адис (1999), аспирант (2000-2003), докторант (2008-2011) илимий даражаларына ээ болгон.
== Эмгек жолу ==
* [[Жалал-Абад мамлекеттик университети|Жалал-Абад мамлекеттик университетинин]] (ЖАМУ) химия кафедрасында ага лаборант (1997-1999);
* [[Жалал-Абад мамлекеттик университети|ЖАМУнун]] химия кафедрасында үйрөнчүк окутуучу (1999-2000);
* [[Жалал-Абад мамлекеттик университети|ЖАМУнун]] химия кафедрасынын кафедра башчысы (2011-2016);
* ЖАМУнун аспирантура жана илим бөлүмүнүн жетекчиси, окумуштуу катчы (2003-2008);
* ЖАМУнун медицина факультетинин медициналык-биологиялык дисциплиналар кафедрасынын жетекчиси (2016-2020);
* ЖАМУнун медицина факультетинин фармация кафедрасынын жетекчиси (2020-2023);
* [[АДАМ университети|АДАМ университетинин]] Жогорку медицина мектебинин медициналык-биологиялык дисциплиналар департаментинин жетекчиси (2023-2024);
* [[Kыргыз мамлекеттик медициналык академиясы|Иса Ахунбаев атындагы КММАнын]] Үзгүлтүксүз билим берүү жана дистанттык окутуу борборунун директору (2024);
* ЖАМУнун бүтүрүүчүлөр Ассоциациясынын президенти (2012-2023) болуп эмгектенген.
== Илимий ишмердүүлүгү ==
Эрназарова Бактыгүл — физиологиялык активдүү заттарды синтездөө боюнча адис. Гликозиламиддештирүү ыкмасынын негизинде дары заттардын уулулугун азайтуу, активдүүлүгүн жогорулатуу, дары-дармектерди фармакологиялык жана токсикологиялык эффектилерин компьютердик конструкциялоо, кадары-дармектердин модификацияланган жаңы түрүн иштеп чыгуу, өсүмдүк заттарынын химиясы өӊдүү илимдеги багыттарда эмгектенип келет. 80 ден ашык илимий эмгеги, анын ичинен 1 монография, 3 окуу китеби, 6 автордук ойлоп табуу. Бир нече сертификаттардын жана квалификацияны жогорулатуучу күбөлүктөрдүн ээси.
=== Илимий ачылыштары: ===
# Антигельминттик активдүүлүктү көрсөткөн - N-(β-D-галактопиранозилкарбамоил) диэтилендиамин. [Б. К. Эрназарова, Ж. А. Джаманбаев, В. С. Дермугин ж.б.] <ref>[https://base.patent.kg/d/iz/pp/PPPDF/PP573.pdf <nowiki>Антигельминттик активдүүлүктү көрсөткөн - N-(β-D-галактопиранозилкарбамоил) диэтилендиамин. [Б. К. Эрназарова, Ж. А. Джаманбаев, В. С. Дермугин ж.б.] // - Б. № 20020009.1; өтүнмө 28.02.2002; жарыяланган 30.04.2003, Бюл. № 5, - 6 б.</nowiki>]</ref>. Ойлоп табуу. КРнын Патенти. № 517.
# Глюкопиранозилнафтилтиомочевина, антигельминттик активдүүлүккө ээ. / [Ж. А. Джаманбаев, Ю.А. Абдурашитова, В. С. Дермугин Б. К. Эрназарова ж.б.] Ойлоп табуу. КРнын Патенти № 617. <ref>[https://base.patent.kg/d/iz/pp/PPPDF/PP617.pdf <nowiki>Ойлоп табуу. КРнын Патенти № 617. Глюкопиранозилнафтилтиомочевина, антигельминттик активдүүлүккө ээ. [Текст] / [Ж. А. Джаманбаев, Ю.А. Абдурашитова, В. С. Дермугин Б. К. Эрназарова ж.б.] // - Б. № 20030050.1; өтүнмө 13.05.2003; жарыяланган 31.12.2003, Бюл. № 1, - 6 б.</nowiki>]</ref>
# Гликозилметилтиомочевины алуу ыкмасы [Текст] / [Ж. А. Джаманбаев, В. С. Дермугин, А. А. Бакирова, Б. К. Эрназарова и др.] Ойлоп табуу. КРнын Патенти №1251<ref>[http://patent.kg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241210091141/http://patent.kg/ |date=2024-12-10 }} <nowiki>Ойлоп табуу. КРнын Патенти №1251. Гликозилметилтиомочевины алуу ыкмасы [Текст] / [Ж. А. Джаманбаев, В. С. Дермугин, А. А. Бакирова, Б. К. Эрназарова и др.] // - Б. № 20090042.1; өтүнмө 16.04.2009; жарыланган 31.04.2010, Бюл. № 4, - 6 б.</nowiki>]</ref>
# Галактопиранозилтиосемикарбазид антибактериалдык активдүүлүккө ээ. [Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, В. С. Дермугин ж-а др.]<ref>[http://patent.kg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241210091141/http://patent.kg/ |date=2024-12-10 }} <nowiki>Ойлоп табуу. КРнын Патенти №1785 Кыргызская Республика. Галактопиранозилтиосемикарбазид антибактериалдык активдүүлүккө ээ [Текст] / [Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, В. С. Дермугин ж-а др.]; - Б., - 20140064.1; өтүнмө 13.06.2014; жарыяланган 30.10.2015. Бюл. № 10, -7 б.</nowiki>]</ref> Ойлоп табуу. КРнын Патенти №1785
# 1-[N-(β-D-ксилопиранозил)-тиокарбамоил]-3,5-диметилпиразола алуу жолу. [Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, А. Т. Бечелова]. Ойлоп табуу. КРнын Патенти № 2042<ref>[http://patent.kg {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241210091141/http://patent.kg/ |date=2024-12-10 }} <nowiki>Ойлоп табуу. КРнын Патенти № 2042. 1-[N-(β-D-ксилопиранозил)-тиокарбамоил]-3,5-диметилпиразола алуу жолу [Текст] / Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, А. Т. Бечелова; - Б., - № 20170019.1; өтүнмө 15.02.2017; жарыяланган 28.04.2018, Бюл. № 4, -10 б.</nowiki>]</ref> .
# N-(b-D-галактопиранозил-1)-2-никотиноил-семикарбазид жана N-(b-D-галактопиранозил-1)-2-изоникотиноил-семикарбазид заттарын алуу жолу. [Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова А. Т. Бечелова]. Ойлоп табуу. КРнын Патенти № 2147. <ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241210091141/http://patent.kg/ |archivedate=2024-12-10 |title=архив көчүрмөсү |url=http://patent.kg |accessdate=2024-09-28}}</ref>
=== '''Негизги эмгектери:''' ===
# '''Эрназарова, Б. К.''' LR реагенти гликозилметилмочевины тиондооштуруу катары колдонулушу / Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, Ж. А. Джаманбаев // “Табигый жана математикалык илимдердин теориялык жана практикалык аспектилери” эл аралык илимий-практикалык конференция - Новосибирск, 2012. - Б. 137-144 .<ref>[https://www.elibrary.ru/item.asp?id=19432104 LR реагенти гликозилметилмочевины тиондооштуруу катары колдонулушу]</ref>
# '''Эрназарова, Б. К.''' Кант карбамиддерин тиондоо үчүн Lawesson′s реактивин (LR) колдонуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө / Б. К. Эрназарова // Илимий жетишкендиктер - Новосибирск, 2013. - № 3. - Б. 174-177. <ref>[https://www.elibrary.ru/item.asp?id=20387248 Кант карбамиддерин тиондоо үчүн Lawesson′s реактивин (LR) колдонуу мүмкүнчүлүгү жөнүндө]</ref>
# Потенциалдуу шишикке каршы кошулмалар катары карбамиддердин гликозиддик туундулары [Текст] / [Б. К. Эрназарова, А. Е. Бармашов, Г. Н. Апрышко и др.] // Россиялык биотерапевтикалык журнал. -М., 2018. - Т. 17, № 5. - Б. 87-88.<ref>[https://www.elibrary.ru/item.asp?id=34966791 Потенциалдуу шишикке каршы кошулмалар катары карбамиддердин гликозиддик туундулары]</ref>
# '''Эрназарова, Б. К.''' Углевод фрагменти бар аминокислоталардын туундуларын синтездөө / Б. К. Эрназарова, А. Т. Бечелова // КР УИА Кабарлары. - 2018. - Б. 205-210. <ref>[https://naskr.kg/files/izvestiya_2018.pdf Углевод фрагменти бар аминокислоталардын туундуларын синтездөө]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
# '''Эрназарова, Б. К.''' Пиразолдун углеводдук туундуларынын уулуу таасирин in silico ыкмасы аркылуу алдын ала болжолдоо / Б. К. Эрназарова, А. З. Джуманазарова, Г. Н. Апрышко // Кыргызстандын илим, жаңы технология жана инновациясы . - 2019. - № 2. - Б. 47-52.<ref>{{Cite web |title=Пиразолдун углеводдук туундуларынын уулуу таасирин in silico ыкмасы аркылуу алдын ала болжолдоо |url=http://science-journal.kg/media/Papers/nntiik/2019/2/47-52.pdf |accessdate=2024-09-30 |archivedate=2024-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241106140621/http://science-journal.kg/media/Papers/nntiik/2019/2/47-52.pdf }}</ref>
# Мочевинанын жаңы углеводдуу туундуларынан шишик оорусуна каршы касиеттерди издөө / [Б. К. Эрназарова, А. З. Джуманазарова, А. Е. Бармашов и др.] // Россия биотерапевтикалык журнал. - Москва, 2019. - Т. 18. - № 3. - Б. 31-38.<ref>{{Cite web |title=Мочевинанын жаңы углеводдуу туундуларынан шишик оорусуна каршы касиеттерди издөө |url=https://bioterapevt.elpub.ru/jour/article/view/1168/1154 |accessdate=2024-09-30 |archivedate=2023-10-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231002235111/https://bioterapevt.elpub.ru/jour/article/view/1168/1154 }}</ref>
# Эрназарова, Б. К. Шишикке каршы касиеттери бар (тио)мочевиналардын углеводуу туундуларын in silico жана in vitro ыкмалары менен изилдөө / [Б. К. Эрназарова, А. А. Бакирова, А. З. Джуманазарова и др.] // Таджик улуттук университетинин Жарчысы. Табигий илимдер сериясы . - Душанбе, 2019. - № 2. - Б. 240-245. <ref>[http://es.vestnik-tnu.com/vestnik/2019/Vestnik_2019_2.pdf Шишикке каршы касиеттери бар (тио)мочевиналардын углеводуу туундуларын in silico жана in vitro ыкмалары менен изилдөө]</ref>
# Эрназарова, Б. К. Гликозилмочевина жана карбамид канттарынын тиондоштуруу ыкмасы / [Б. Эрназарова, А. Бакирова, А. Джуманазарова ж.б.] // Эл аралык органикалык химия журналы. 2020, -Б.10. - № 3. -Б. 111-122.<ref>[https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=102912 Эрназарова, Б. К. Гликозилмочевина жана карбамид канттарынын тиондоштуруу ыкмасы]</ref>
# N-(b-D-гликопиранозил)-тиосемикарбазиддерди синтездөө жана алардын биологиялык активдүүлүгүн жана уулуулугун аныктоо. [Б. Эрназарова, А. Бакирова, А. Джуманазарова ж.б.] // <sup> </sup> Эл аралык органикалык химия журналы. -2020, - Б. 10. - № 4, - Б. 159-169. <ref>[https://www.scirp.org/journal/paperinformation?paperid=%20104651 Эл аралык органикалык химия журналы. -2020, - Б. 10. - № 4, - Б. 159-169.]</ref>
# '''Эрназарова, Б.''' Тиосемикарбазиддердин углеводдуу туундуларынын биологиялык активдүүлүгүн жана уулуулугун in silico, in vitro жана in vivo методдору менен изилдөө [Text] / Эрназарова, А. Бакирова, А. Джуманазарова ж.б // Айыл чарба химиясы жана айлана-чөйрөнү коргоо журналы. -2022, Б. 11, N.1.- Б. 15-23. <ref> [https://www.scirp.org/journal/paperinformation.aspx?paperid=114738 Тиосемикарбазиддердин углеводдуу туундуларынын биологиялык активдүүлүгүн жана уулуулугун in silico, in vitro жана in vivo методдору менен изилдөө / Эрназарова, А. Бакирова, А. Джуманазарова ж.б // Айыл чарба химиясы жана айлана-чөйрөнү коргоо журналы. -2022, Б. 11, N.1.- Б. 15-23.]</ref>
== Сыйлыктары ==
* 2010-жылы Кыргыз Республикасынын жаш окумуштуулар Форумунда эң мыкты илимий иштери үчүн «Ардак грамота» менен сыйланган.
* 2012-жылы «Билим берүүнүн мыктысы» төш белгиси менен сыйланган.
* · 2016-жылы 8-апрелде Кыргызпатент тарабынан ойлоп табуучулукту активдештирүүгө кошкон салымы үчүн сыйланган акчалай сыйлык жана “Ардак грамота” алган.
* 2016-жылы илимге кошкон салымы жана коп жылдык үзүрлүү эмгеги үчүн КР Улуттук илимдер академиясынын “Ардак Грамотасы” менен сыйланган.
* 2017-жылы Кыргыз Республикасынын ойлоп табуучулук ишмердүүлүгүнө кошкон салымы үчүн Кыргызпатент тарабынан “Ардак грамотага” татыктуу болгон.
* 2015-жылы Корея мамлекетиндеги Сеул шаарында болуп өткөн «Бүткүл дүйнөлүк аялдардын ойлоп табууларынын эл аралык көргөзмөсүндө» илимий иштеринин ойлоп табууларынын жыйынтыгында химия тармагы боюнча “Алтын», медалга татыктуу болгон. <ref>https://www.ifia.com/korean-international-women-invention-exposition/</ref>
* 2019-жылы Жалал-Абад мэриясынын "Ардак Грамотасы".
* 2020-жылы Жалал-Абадской областык администрациясынын "Ардак грамотасы".
* 2021-жылы КРнын Жогорку Кенешинин “Ардак грамотасына” татыктуу болгон.
== Колдонулган адабияттар ==
Чаткал району: Энциклопедия / авт.-түз. А.Орозов и др. - Б.: «Принт Экспресс» б., 2015. - 368 б., илл. ISBN 978-9967-27-851-6
[[Категория:Чаткал району]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Окумуштуулар]]
[[Категория:Химия окумуштуулары]]
ilbue063lepktoxlfrgwafm0gmn5pua
Электр-техника
0
86835
666181
644341
2026-11-08T13:45:48Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666181
wikitext
text/x-wiki
'''Электр-техника''' - илим менен техниканын электр энергиясын эл чарбасынын бардык тармактарында, аскер ишинде, үй тиричилигинде колдонууга мүмкүндүк берүүчү тармагы.
Электр-техниканын өсүшү, анын азыркы коомдун турмушунун бардык жагына сиңиши - энергияны өзгөртүү жана берүү, информацияны өзгөртүп түзүү жана жеткирүү маселелеринин Электр-техникалык каражаттардын жардамы менен жеңил чечилишинде. Электр-техника электр кубулуштарынын закондорун изилдеп, системага салат. Электр-техниканын пайда болушу 17- 18-кылымдагы электр-магнит кубулуштарынын ачылышына байланыштуу. Электр көрүнүштөрүнүн табиятын изилдеген алгачкы эмгектер М. В. Ломоносовго, Ш. О. Кулонго, Г. В. Рихманга ж. б. таандык.
Электр-техниканын калыптанышында үзгүлтүксүз токтун - Вольта мамычасынын (1800), андан кийин гальваникалык элементтердин жаралышы чечүүчү мааниге ээ. 19-кылымдын башында электр тогунун химиялык, жылуулук, жарык жана магнит кубулуштарын пайда кыларын В. В. .Петров, X. К. Эрстед, М. Фарадей, Ж. Генри, А. М. Ампер, Г. С. Ом, Д. Ф. Араго ж. б. изилдешкен. Электрдинамиканын негизи калыптанып, Ом закону, электр-магнит индукциясы ачылды. Электр-техниканын бул баскычы электр машиналарын (кыймылдаткыч жана генератор) пайда кылды. Өнөр жай өндүрүшүнүн, айыл чарбанын, транспорттун дүркүрөп өнүгүшү жана бир топ жаңы өнөр жай тармактарынын, илимий жана техникалык багыттардын түзүлүшү электр-машиналарынын кыймылдаткыч (Якоби, 1834- 38), генератор (Фарадей, 1831) катары колдонулушуна байланыштуу. Электр-машина генератору менен катар токтун химиялык булактары изилденди, коргошун аккумулятору (Г. Планте, 1859) ойлоп табылды. Ал эми электр тогунун химиялык аракетин изилдөө, электр энергиясын технологиялык максатта - электр тогун металлдардын беттерин каптоо үчүн жана алюминий, жез, [[цинк]] алууда колдонуу гальванотехниканын пайда болушуна түрткү болду.
Щетка ээси менен электр моторлору үчүн кызыгуу ишенимдүү оролуп жараткан жана кыймылдаткычтын көп кырдуу бетине каалаган кысуу күчү пастасы түзөт.<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191206151534/https://rusvolt.su/schetkoderzhateli |archivedate=2019-12-06 |title=Щетка ээлеринин өзгөчөлүктөрү жана мотору алардын ролу. |url=https://rusvolt.su/schetkoderzhateli |accessdate=2020-01-15}}</ref>
== Жазуулар ==
<references />
==Колдонулган адабияттар==
Кыргыз Совет Энциклопедиясы. Башкы редактор Б. О. Орузбаева. -Фрунзе: Кыргыз Совет Энциклопедиясынын башкы редакциясы, 1980. Т. 6. Тоо климаты - Яшма. -656 б.
[[Категория:Электротехника]]
686u2bba9p64wm0ib7m4f0kvgex91hc
Шардалы дарыясы
0
105206
666159
593249
2026-11-08T13:09:52Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666159
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Шардалы
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 15
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Уфа дарыясы|Уфа дарыясы]] [[Нязепетровск куймасы|Нязепетровск суу тармагы]] [[Ай дарыясы|Ай]] дарыясын кошпогондо, [[Павловск куймасы|Павловск суу тармагына]] чейин
|Дарыя бассейни = Кама
|Суу чыгымы =
|өлшеу орны =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Юрюзань дарыясынын сол жээгинен 182 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Свердлов облысы, [[Башкыртстан|Башкырт Республикасы]], Челябинск облусу
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Шардалы''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Свердлов облысы, [[Башкыртстан|Башкырт Республикасы]], Челябинск облусу<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref>жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери — Юрюзань дарыясынын сол жээгинен 182 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 15 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Кама бассейни|Кама бассейндер округу]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Уфа дарыясы|Уфа дарыясы]] [[Нязепетровск куймасы|Нязепетровск суу тармагы]] [[Ай дарыясы|Ай]] дарыясын кошпогондо, [[Павловск куймасы|Павловск суу тармагына]] чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=182941|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Шардалы|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305095318/http://textual.ru/gvr/index.php?card=182941|archivedate=2016-03-05|accessdate=2017-08-07}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 10010201112111100023460
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 111102346
* Бассейндин коду — 10.01.02.011
* ГИ томунун номуру — 11
* ГИ боюнча чыгарылышы — 1
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Свердлов облусунун дарыялары]]
[[Категория:Башкыртстан дарыялары]]
[[Категория:Челябинск облусунун дарыялары]]
ss8z445z9tt29jutvdosrkrvmixxlk4
Шаменка дарыясы
0
105239
666158
593245
2026-11-08T13:09:14Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666158
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Шаменка
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 13
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Уфа дарыясы|Уфа дарыясы]] [[Павловск куймасы|Павловск суу тармагы]] шаар типтүү [[Шакша (Уфимск району)|Шакша]] айылындагы Суу өлчөө постуна чейин
|Дарыя бассейни = Кама
|Суу чыгымы =
|өлшеу орны =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Уфа дарыясынын жээгинен жерге сиңип, агымын жоготот
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Башкыртстан Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Шаменка''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Башкыртстан Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref>жер аймактарын агып өтөт. Дарыянын куйган жери — Уфа дарыясынын жээгинен жерге сиңип, агымын жоготот. Дарыянын узундугу — 13 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Кама бассейни|Кама бассейндер округу]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Уфа дарыясы|Уфа дарыясы]] [[Павловск куймасы|Павловск суу тармагы]] шаар типтүү [[Шакша (Уфимск району)|Шакша]] айылындагы Суу өлчөө постуна чейин. Дарыянын айрыгы — Белая, дарыя бассейни — Кама<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=183063|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Шаменка|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305054740/http://textual.ru/gvr/index.php?card=183063|archivedate=2016-03-05|accessdate=2017-08-07}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 10010201212111100023872
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 111102387
* Бассейндин коду — 10.01.02.012
* ГИ томунун номуру — 11
* ГИ боюнча чыгарылышы — 1
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Башкыртстан дарыялары]]
nrznc00a3j7hjg8c0vfyc8np4iawth2
Хар (Чулым куймасы)
0
106559
666057
597444
2026-11-08T12:31:20Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666057
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Хар (Лейдега)
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Узундугу = 25
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Чулым (Обь куймасы)|Чулым]] [[Зырянское ([[Томск облусу]])|Зырянское]] айылындагы суу өлчөгөн посттун куйган жерине чейин
|Дарыя бассейни = [[Иртыш|Иртышка]] кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Чулым дарыясынын оң жээгинен 74 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = [[Томск облусу]], [[Кемеров облусу]]
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Хар (Лейдега)''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. [[Томск облусу]], [[Кемеров облусу]]<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Чулым дарыясынын оң жээгинен 74 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 25 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Жогорку Обь бассейни|Жогорку Обь бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Чулым (Обь куймасы)|Чулым]] [[Зырянское ([[Томск облусу]])|Зырянское]] айылындагы суу өлчөгөн посттун куйган жерине чейин. Дарыянын айрыгы — Томнан Чулымга чейинки (Жогорку) Обь куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — [[Иртыш|Иртышка]] кошулган куймасына чейинки (Жогорку) Обь<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=190423|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Хар (Лейдега)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306021845/http://textual.ru/gvr/index.php?card=190423|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-25}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 13010400312115200022473
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 115202247
* Бассейндин коду — 13.01.04.003
* ГИ томунун номуру — 15
* ГИ боюнча чыгарылышы — 2
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Томск облусунун дарыялары]]
[[Категория:Кемеров облусунун дарыялары]]
88u1evjqr0e5qdhoi28plxkw1u2y0u3
Чоң Изъятывис
0
107151
666152
603425
2026-11-08T13:00:34Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666152
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Чоң Изъятывис
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 21
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Уса (Печора куймасы)|Уса]] дарыясы
|Дарыя бассейни = Печора
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Серьер]] дарыясынын оң жээгинен 3 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Коми Республикасы, Ненец АО
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Чоң Изъятывис''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Серьер]] дарыясынын оң жээгинен 3 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 21 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двинск-Печорск бассейни|Двинск-Печорск бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Уса (Печора куймасы)|Уса]] дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=166385|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Чоң Изъятывис|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260417145659/https://textual.ru/gvr/index.php?card=166385|archivedate=2026-04-17|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03050200112103000072009
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103007200
* Бассейндин коду — 03.05.02.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
cbm0w2y2o8zdd4wtw0yi70e3m2rdf0n
Юсъель
0
107613
666214
603579
2026-11-08T14:16:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666214
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Юсъёль
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 28
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Уса (Печора куймасы)|Уса]] дарыясы
|Дарыя бассейни = Печора
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Косью дарыясынын оң жээгинен 145 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Коми Республикасы, Ненец АО
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Юсъёль''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Коми Республикасы, Ненец АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Косью дарыясынын оң жээгинен 145 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 28 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двина-Печора бассейни|Двина-Печора бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Уса (Печора куймасы)|Уса]] дарыясы. Дарыянын айрыгы — Уса, дарыя бассейни — Печора<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=166313|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Юсъёль|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306025159/http://textual.ru/gvr/index.php?card=166313|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03050200112103000068958
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103006895
* Бассейндин коду — 03.05.02.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Двина-Печора бассейнинин дарыялары]]
meue0ghe1hvpnq7d3mp9pu0zl8n01ig
Чоң Пунья
0
107654
666153
594459
2026-11-08T13:01:16Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666153
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Чоң Пунья
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 10
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]
|Дарыя бассейни = Түндүк Двина
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Пушма дарыясынын сол жээгинен 90 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = [[Вологда облусу]], Киров облусу, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Чоң Пунья''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. [[Вологда облусу]], [[Киров облусу]], [[Коми Республикасы]]<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Пушма дарыясынын сол жээгинен 90 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 10 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двина-Печора бассейни|Двина-Печора бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=158331|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Чоң Пунья|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306020837/http://textual.ru/gvr/index.php?card=158331|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03020100212103000011375
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103001137
* Бассейндин коду — 03.02.01.002
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Вологда облусунун дарыялары]]
[[Категория:Киров облусунун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
[[Категория:Двина-Печора бассейнинин дарыялары]]
8uadwrr8m20ar6gmxky88carhch899w
Черный Кер
0
107882
666148
594391
2026-11-08T12:53:56Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666148
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Чёрный Кер
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 13
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]
|Дарыя бассейни = Түндүк Двина
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Кер (Түштүк дарыясынын куймасы)|Кер]] дарыясынын оң жээгинен 10 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = [[Вологда облусу]], Киров облусу, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Чёрный Кер''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. [[Вологда облусу]], Киров облусу, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Кер (Түштүк дарыясынын куймасы)|Кер]] дарыясынын оң жээгинен 10 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 13 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двина-Печора бассейни|Двина-Печора бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=158197|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Чёрный Кер|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306022712/http://textual.ru/gvr/index.php?card=158197|archivedate=2016-03-06|accessdate=2013-03-10}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03020100212103000010248
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103001024
* Бассейндин коду — 03.02.01.002
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Вологда облусунун дарыялары]]
[[Категория:Киров облусунун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
qybu0v6fzjb832k1re4hx0v3c27ie9r
Шарженьга (Кичменьга куймасы)
0
107898
666160
594498
2026-11-08T13:10:04Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666160
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Шарженьга (Шаржинка)
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 53
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]
|Дарыя бассейни = Түндүк Двина
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Кичменьга дарыясынын сол жээгинен 7 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = [[Вологда облусу]], Киров облусу, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Шарженьга (Шаржинка)''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. [[Вологда облусу]], Киров облусу, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Кичменьга дарыясынын сол жээгинен 7 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 53 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двина-Печора бассейни|Двина-Печора бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Түштүк (дарыя)|Түштүк дарыясы]]. Дарыянын айрыгы — Сухона, дарыя бассейни — Түндүк Двина<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=158231|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Шарженьга (Шаржинка)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306030228/http://textual.ru/gvr/index.php?card=158231|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03020100212103000010897
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103001089
* Бассейндин коду — 03.02.01.002
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Вологда облусунун дарыялары]]
[[Категория:Киров облусунун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
mamdfekvam5f1w80zmbf0p5nbhh74x8
Хальмер-Ю (Сибирчата-Яха куймасы)
0
108238
666045
589825
2026-11-08T12:28:51Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666045
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Хальмер-Ю
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 21
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Сибирчата-Яха]] дарыясынын сол жээгинен 104 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Хальмер-Ю''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Сибирчата-Яха]] дарыясынын сол жээгинен 104 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 21 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Обь бассейни|Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=198391|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Хальмер-Ю|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306023413/http://textual.ru/gvr/index.php?card=198391|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 15010000112103000091261
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103009126
* Бассейндин коду — 15.01.00.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ямало-Ненец автономиялык округунун дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
rx3phx7s1xl9jucd20i539uvkpwvrgk
Хупт-Яга-Коче
0
108275
666138
589935
2026-11-08T12:47:54Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666138
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Хупт-Яга-Коче
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 22
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Хупт-Яга]] дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Хупт-Яга-Коче''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Хупт-Яга]] дарыясынын оң жээгинен 12 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 22 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Обь бассейни|Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=198106|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Хупт-Яга-Коче|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306015300/http://textual.ru/gvr/index.php?card=198106|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 15010000112103000089466
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103008946
* Бассейндин коду — 15.01.00.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ямало-Ненец автономиялык округунун дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
8agqcqqbsi7m6k0ees1b5weoeb7xefu
Юртибя-Ненз
0
108303
666213
590145
2026-11-08T14:16:41Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666213
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Юртибя-Ненз
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 18
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Тиутей-Яха]] дарыясынын сол жээгинен 165 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Юртибя-Ненз''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Тиутей-Яха]] дарыясынын сол жээгинен 165 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 18 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Обь бассейни|Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=198887|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Юртибя-Ненз|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306032313/http://textual.ru/gvr/index.php?card=198887|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 15010000112115300040542
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 115304054
* Бассейндин коду — 15.01.00.001
* ГИ томунун номуру — 15
* ГИ боюнча чыгарылышы — 3
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ямало-Ненец автономиялык округунун дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
sx54rxd1a9k6dlsp2dln49b0gjyigwe
Ягрэйнгыни-Се
0
108312
666217
590163
2026-11-08T14:18:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666217
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Ягрэйнгыни-Сё
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 37
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Сол Юрибей]]дарыясынын сол жээгинен 32 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Ягрэйнгыни-Сё''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ямало-Ненец АО, Ненец АО, Коми Республикасы<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Сол Юрибей]]дарыясынын сол жээгинен 32 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 37 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Обь бассейни|Төмөнкү Обь бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Кара деңизи]] бассейнинин дарыялары [[Чоң Ою]] дарыя бассейнинин батыш чек арасынан [[Скуратов тумшугу|Скуратов тумшугуна]] чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыктарындагы Кара деңизи бассейнинин дарыялары<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=198540|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Ягрэйнгыни-Сё|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306023055/http://textual.ru/gvr/index.php?card=198540|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-26}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 15010000112115300037443
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 115303744
* Бассейндин коду — 15.01.00.001
* ГИ томунун номуру — 15
* ГИ боюнча чыгарылышы — 3
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ямало-Ненец автономиялык округунун дарыялары]]
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Коми Республикасынын дарыялары]]
8xaqkpst6us2zjkk9ayuyslxzbxk86o
Юн-Яга-Коче
0
108848
666211
552976
2026-11-08T14:16:19Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666211
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Юн-Яга-Коче
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 13
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Баренц деңизи]] бассейнинин дарыялары, [[Печора (дарыя)|Печора]] дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан [[Чоң Ою]] дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Юн-Яга дарыясынын оң жээгинен 33 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ненец АО
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Юн-Яга-Коче''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ненец АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Юн-Яга дарыясынын оң жээгинен 33 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу - 13 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двинск-Печорск бассейни|Двинск-Печорск бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Баренц деңизи]] бассейнинин дарыялары, [[Печора (дарыя)|Печора]] дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасынан [[Чоң Ою]] дарыясы бассейнинин Чыгыш чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Обь дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери<ref name='Орусия МСР'/>.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=168881|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Юн-Яга-Коче|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306024022/http://textual.ru/gvr/index.php?card=168881|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-29}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03060000112103000087976
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103008797
* Бассейндин коду — 03.06.00.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
jm6p4djiylgp66f33zd3zgmwlrfdre6
Чоң Ярней
0
108899
666155
551019
2026-11-08T13:01:38Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666155
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Чоң Ярней (Двойниковая, Двойник)
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 65
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Баренц деңизи]] бассейнинин дарыялары, [[Канин Нос]] тумшугунан [[Печора (дарыя)|Печора]] дарыясы бассейнинин чек арасына чейин
|Дарыя бассейни = Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Баренц деңизи
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ненец АО
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Чоң Ярней (Двойниковая, Двойник)''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ненец АО<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери - Баренц деңизи орун алган. Дарыянын узундугу - 65 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двинск-Печорск бассейни|Двинск-Печорск бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Баренц деңизи]] бассейнинин дарыялары, [[Канин Нос]] тумшугунан [[Печора (дарыя)|Печора]] дарыясы бассейнинин чек арасына чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Печора менен Мезень дарыялары аралыгындагы Баренц деңизине куйган бассейндери<ref name='Орусия МСР'/>.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=164111|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Чоң Ярней (Двойниковая, Двойник)|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306024426/http://textual.ru/gvr/index.php?card=164111|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-29}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03040000112103000052376
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103005237
* Бассейндин коду — 03.04.00.001
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
c2jmvoopkl3h6bv1u9d6949r5b0n5c4
Чоң Турья
0
109197
666154
591909
2026-11-08T13:01:28Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666154
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Чоң Турья
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 33
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[АО деңиз]] бассейнинин дарыялары[[Воронов тумшугу|Воронов тумшугунан]] ([[Мезень (дарыя)|Мезень]] дарыясын кошпогондо) [[Канин Нос]] тумшугуна чейин
|Дарыя бассейни = Мезень
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = [[Сояна]] дарыясынын оң жээгинен 125 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Ненец АО, Архангельск облусу
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Чоң Турья''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Ненец АО, Архангельск облусу<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — [[Сояна]] дарыясынын оң жээгинен 125 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 33 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Двина-Печора бассейни|Двина-Печора бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[АО деңиз]] бассейнинин дарыялары[[Воронов тумшугу|Воронов тумшугунан]] ([[Мезень (дарыя)|Мезень]] дарыясын кошпогондо) [[Канин Нос]] тумшугуна чейин. Дарыянын айрыгы — айрыгы жок, дарыя бассейни — Мезень<ref name='Орусия МСР'/>.
[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=163391|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Чоң Турья|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306032859/http://textual.ru/gvr/index.php?card=163391|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-09-29}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 03030000312103000042675
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 103004267
* Бассейндин коду — 03.03.00.003
* ГИ томунун номуру — 03
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Ненец автономиялык округдун дарыялары]]
[[Категория:Архангельск облусунун дарыялары]]
[[Категория:Двина-Печора бассейнинин дарыялары]]
bv1onhf8sanmzf3bd295fp6vybfkixg
Хмелевка (Чоң Суруша куймасы)
0
110520
666108
596046
2026-11-08T12:43:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666108
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Хмелевка
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 17
|Бассейндин аянты = 63,4
|Бассейн = [[Сок (дарыя)|Сок дарыясы]] башатынан аягына чейин
|Дарыя бассейни = Куйбышев суу куймасынан баш жагынан Каспий куюлушуна чейинки Волга
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Чоң Суруш дарыясынын оң жээгинен 19 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Самара облусу, Оренбург облусу
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Хмелевка''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Самара облусу, Оренбург облусу<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Чоң Суруш дарыясынын оң жээгинен 19 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 17 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Волга бассейни|Төмөнкү Волга бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Сок (дарыя)|Сок дарыясы]] башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Куйбышев суу куймасынан баш жагынан Каспий куюлушуна чейинки Волга<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=185103|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Хмелевка|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305061243/http://textual.ru/gvr/index.php?card=185103|archivedate=2016-03-05|accessdate=2017-10-04}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 11010000612112100005785
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 112100578
* Бассейндин коду — 11.01.00.006
* ГИ томунун номуру — 12
* ГИ боюнча чыгарылышы — 1
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Самара облусунун дарыялары]]
[[Категория:Оренбург облусунун дарыялары]]
2tsensp5sulpwfzy6waa3wbr54gfoof
Челна (дарыя)
0
110525
666146
596051
2026-11-08T12:53:29Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666146
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Челна
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 24
|Бассейндин аянты = 195
|Бассейн = [[Шешма (дарыя)|Шешма дарыясы]] башатынан аягына чейин
|Дарыя бассейни = Куйбышев суу куймасынан баш жагынан Каспий куюлушуна чейинки Волга
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Шешма дарыясынын сол жээгинен 13 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Татарстан Республикасы, Самара облусу, Оренбург облусу
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Челна''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Татарстан Республикасы, Самара облусу, Оренбург облусу<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Шешма дарыясынын сол жээгинен 13 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 24 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Төмөнкү Волга бассейни|Төмөнкү Волга бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Шешма (дарыя)|Шешма дарыясы]] башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Саласы болмайды, дарыя бассейни — Куйбышев суу куймасынан баш жагынан Каспий куюлушуна чейинки Волга<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=184870|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Челна|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160306021139/http://textual.ru/gvr/index.php?card=184870|archivedate=2016-03-06|accessdate=2017-10-04}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 11010000212112100003884
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 112100388
* Бассейндин коду — 11.01.00.002
* ГИ томунун номуру — 12
* ГИ боюнча чыгарылышы — 1
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Татарстан дарыялары]]
[[Категория:Самара облусунун дарыялары]]
[[Категория:Оренбург облусунун дарыялары]]
4xw3siaiwl16l97aoiseq0ns5e9iwc8
Шевелевская (дарыя)
0
110773
666163
594505
2026-11-08T13:14:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666163
wikitext
text/x-wiki
{{Дарыя
|Аталышы = Шевелевская
|Расмий аталышы =
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы =
|Сүрөттүн аталышы =
|Карта =
|Картанын туурасы =
|Картанын аталышы =
|Узундугу = 10
|Бассейндин аянты = ?
|Бассейн = [[Унжа (Волга куймасы)|Унжа]] башатынан аягына чейин
|Дарыя бассейни = Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга
|Суу чыгымы =
|Өлчөө жери =
|Башаты =
|Башаттын орду =
|Башаттын бийиктиги =
|s_lat_dir = |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Аягы = Унжа дарыясынын оң жээгинен 97 км алыстыкта
|Аягынын орду =
|Аягынын бийиктиги =
|m_lat_dir = |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec =
|m_lon_dir = |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec =
|Дарыянын агымы =
|Өлкө = [[Орусия]]
|Регион = Кострома облусу, [[Вологда облусу]], Нижегород облусу
|Түрмөктөр Уикиказынада =
}}
'''Шевелевская''' — [[Орусия|Орусиядагы]] дарыя. Кострома облусу, [[Вологда облусу]], Нижегород облусу<ref name='РФГМ'>{{cite journal|title=Орусиялык "Гидротехникалык курулуштарды жана мамлекеттик суу кадастрларын" каттоо борбору}}</ref> жер аймактарын агып өтөт. Дарыя куйган жери — Унжа дарыясынын оң жээгинен 97 км алыстыкта орун алган. Дарыянын узундугу — 10 км.
== Суу реестринин маалыматтары ==
[[Орусиянын мамлекеттик суу реестри|Орусиянын мамлекеттик суу реестринин]] маалыматы боюнча [[Жогорку Волга бассейни|Жогорку Волга бассейнинин айланасында]] жатат, дарыянын суу чарбачылык бөлүгү — [[Унжа (Волга куймасы)|Унжа]] башатынан аягына чейин. Дарыянын айрыгы — Рыбинск суу куймасынан төмөн Ока куюлушуна чейинки Волга куймасынын бассейндери, дарыя бассейни — Куйбышев куймасына (Ока бассейнин кошпогондо) чейинки (Жогорку) Волга<ref name='Орусия МСР'/>.
[[Орусиянын суу ресурстары боюнча федералдык агенттиги]] даярдаган, РФ территориясынын суу пайдалануу боюнча райондоштуруу жөнүндөгү геоинформативдик маалыматы боюнча<ref name='Орусия МСР'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=176279|title=РФ мамлекеттик суу реестри: Шевелевская|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305070411/http://textual.ru/gvr/index.php?card=176279|archivedate=2016-03-05|accessdate=2017-10-04}}</ref>:
* Мамлекеттик суу реестриндеги суу объектисинин коду — 08010300312110000016027
* Гидрологиялык изилдөө (ГИ) коду — 110001602
* Бассейндин коду — 08.01.03.003
* ГИ томунун номуру — 10
* ГИ боюнча чыгарылышы — 0
== Булактар ==
{{Булактар}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ Орусия Федерациясынын табигый ресурстар жана экология министирлиги] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
[[Категория:Омск облусунун дарыялары]]
[[Категория:Вологда облусунун дарыялары]]
[[Категория:Нижегород облусунун дарыялары]]
[[Категория:Жогорку Волга бассейнинин айланасындагы дарыялар]]
qg7wzec336urm7nsqd6hu7c2yp513bx
Санжар Эралиев
0
118001
666255
662862
2026-11-09T08:22:59Z
~2026-59359-44
49941
кошумча маалымат менен толукталды
666255
wikitext
text/x-wiki
{{Персона
|ысымы = Санжар Эралиев
|нукура ысымы = Эралиев Санжарбек Акашбекович
|сүрөт = Sanjar Eraliyev.jpg
|туурасы =
|сүрөткө түшүндүрмө =
|төрөлгөндөгү аты =
|туулган датасы = 15.08.1983
|туулган жери = Жалал-Абад облусу, Ноокен району, Киров (Сары-Сыя) айылы
|жарандыгы = Кыргызстан
|букаралык =
|өлгөн датасы =
|өлгөн жери =
|атасы =
|апасы =
|күйөөсү =
|жубайы =
|балдары =
|сыйлыктары =
|сайт =
|уикиказына =
}}
'''Эралиев Санжарбек Акашбекович''' (1983-жылы 15-августта төрөлгөн) – [[журналист]], медиасынчы, медиатренер.
==Кыскача өмүр баяны ==
1983-жылдын 15-августунда [[Кыргызстан|Кыргызстандын]] [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[ Ноокен району|Ноокен районундагы]] Киров (Сары-Сыя) айылында төрөлгөн. Айылдагы мектепти аяктагандан соң, Жалал-Абад мамлекеттик университетинин Журналистика бөлүмүн бүтүргөн. Учурда Бишкек шаарында жашайт.
Журналистикадагы ишмердигинин алкагында АКШда, Чехияда жана Германияда кесиптик даярдыгын өркүндөткөн. Баяндары, видеолору англис, орус тилдерине которулган.
=== Журналисттик ишмердиги ===
Журналистика чөйрөсүндө 2003-жылдан бери иштейт. Жалал-Абаддагы "Фергана", "Акыйкат" гезиттеринде кабарчы болуп иштеп, жаштарга багытталган "Камертон" аттуу гезит чыгарып, башкы редактор болгон.
2009-жылдын ноябрынан 2010-жылдын августуна чейин [[Коомдук телерадиоберүү корпорациясы|Кыргыз Республикасынын Коомдук телерадиоберүү корпорациясынын]]''' (кыскача КТРК) "Биринчи радио" каналында жаңылыктардын редактору болуп эмгектенген. '''
2011-жылы эл аралык [[:en:Radio_Free_Europe/Radio_Liberty|RFE/RL]] медиа уюмунун кыргыз кызматынын ([[«Азаттык» үналгысы|"Азаттык" үналгысынын]]) Оштогу кабарчысы, 2013-жылдан 2024-жылдын октябрь айына чейин Бишкектеги, Прагадагы журналисти, алып баруучусу болуп иштеген. 2024-жылдын октябрынан тарта RFE/RL медиа уюмунун өзбек кызматынын кабарчысы болгон.
2026-жылдын май айынан [[Би-Би-Си|BBC]] корпорациясынын өзбек кызматынын Бишкектеги журналисти болуп эмгектенет.
2012-жылдан 2022-жылга чейин Жалпыга маалымдоо каражаттарынын үстүнөн түшкөн даттанууларды караган комиссиянын мүчөсү болгон.
Адам укуктарына, тагдырларга арналган онго жакын даректүү тасмалардын автору. Фильмдери "Бир дүйнө - Кыргызстан" фестивалынын алкагында 2015, 2016, 2018-жылдары көрсөтүлгөн.
Search for common ground, Internews, Youth of Osh жана башка жергиликтүү, эл аралык уюмдарда тренер болуп да иштеген. [[Кыргыз тили|Кыргыз]] жана [[Өзбек тили|өзбек]] тилдеринде гендердик сезимталдык, журналисттик этика, медиасын (медиакритика) жана эл аралык стандарттар иштөө боюнча журналисттерге тренингдери өтөт.
2026-жылы 7-ноябрь — Маалымат жана басма сөз күнүнө карата Кыргыз Республикасынын Журналисттер союзу "Мыкты журналист" медалы менен сыйлаган.
==Жеке жашоосу==
Үй-бүлөлүү, эки уул, бир кызы бар.
==Интернеттеги шилтемелер==
*[https://www.azattyk.org/author/92309.html "Азаттык" үналгысынын сайтындагы Санжар Эралиев даярдаган макалалар, баяндар]
* [https://www.rferl.org/a/kyrgyzstan-children-daily/24960138.html Rural Children Of Kyrgyzstan. Рhoto report]
* '''[https://www.youtube.com/watch?v=021LX462ZO4&t=1s Марказий Осиёдаги тарқоқлик ва тотувликда Ўзбекистоннинг ўрни қандай? - BBC]'''
* [https://www.youtube.com/watch?v=QNN1BjMM1V0&t=54s Қирғизистон қандай қилиб бутун дунё кўчманчиларини бирлаштира олди? -- BBC]
* [https://www.youtube.com/watch?v=F0fMdfMiEVg Ўзбекистон ва минтақа давлатлари 35 йилда нимага эришди? BBC]
* [https://www.youtube.com/watch?v=BEEPP59pn60 Жандырмагы жок жардыруу. 2017-жылдын 3-апрелинде Санкт-Петербургдун метросунда болгон жардыруунун бүдөмүк жагдайы тууралуу иликтөө]
* [http://medialaw.kg/samoregulirovaniya-smi/sostav-komissii-po-rassmotreniyu-zhalob-na-smi/ Жалпыга маалымдоо каражаттарынын үстүнөн түшкөн даттанууларды караган комиссиянын мүчөлөрү]
* [https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_saipov_crime/28812713.html Алишер Саиповдун сыры ачылбаган өлүмү]
* [https://www.youtube.com/watch?v=s_p0hx-4mJs Бурулайдын элесине / To the memory of Burulai ]
* [https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan_society_kyrgyz_wikipedia/28846309.html Википедияны акчага байланбагандар байытат]
* [https://www.youtube.com/watch?v=UgJb5c7uE88 Журналисттик этика деген эмне? №1 видео сабак. UNDP]
* [https://www.azattyk.org/a/ala-buka-alakany-chektegen-chek-ara1/31895906.html Ала-Бука: алаканы чектеген чек ара. "Азаттык" радиосу]
* [https://www.azattyk.org/a/alisher-saipov-arman-koshtogon-15-zhyl-/32083429.html Алишер Саипов: Арман коштогон 15 жыл]
* [https://www.azattyk.org/a/32791378.html Дүйнөнү ысык каптады. Кыргызстан кургакчылыктын каарын тартабы?. "Биз жана Дүйнө". "Азаттык".]
[[Категория:Кыргызстан]]
[[Категория:Кыргыз медиасы]]
[[Категория:"Азаттык" үналгысы]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Жалал-Абад облусу]]
[[Категория:КТРК]]
[[Категория:Инсандар:Кыргызстан]]
of85p5at5z8xqoslobwabbdpx6qr0qd
Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo
3
123640
666262
664484
2026-11-09T10:34:41Z
MediaWiki message delivery
8554
/* Tech News: 2026-46 */ жаңы бөлүм
666262
wikitext
text/x-wiki
{{Архив|1}}
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463]
* View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]].
'''In depth'''
* Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488]
'''Meetings and events'''
* 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 12 ноябрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057]
* View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676]
'''Updates for technical contributors'''
* On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380]
'''In depth'''
* There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis.
'''Meetings and events'''
* Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas.
* Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''.
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:01, 19 ноябрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 -->
== Викидеги саясат ==
# Кыргыз Википедиясы кыргыз тилинин негизги куралдарынын бири. Сиздин саясатыңызга таң калып алып жатам же сиз жекечиликке өтүп мага "асылып" жатасызбы? "Көз жыргасын деп, кооздоо гана максатында жалган тууларды (жалган маалыматты) кошуп койгонуңуз — жол берилгис аракет" деп сиз эмне себептен мен үчүн жыйынтык чыгарып жатасыз же менин "Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат.
# [[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow#Эскертме|Экинчи дүйнөлүк согуш]] барагы боюнча кайра-кайрадан эле жаза берүүнүн себеби эмнеде? Мен сизге чынын түшүндүрүп жаздым, желектердин тарыхый варианттын калыптарга кошууга камданып жатканымды. Дагы бир баса белгилей кеткен жери 5 сааттын ичинде мага сиз эскертме бердиңиз, башкаларга андай мамилеңизди тапкан жокмун! (Балким мен адашып жаткандырмын). Же баштаар замат аякта деген эреже барбы?
# Дагы мир мисал мен [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BA%D1%83%D1%82%D0%B0&action=history Воркута] барагын толуктап жаткан учурда, сиз 23 минуттун ичинде мен кошуп жаткан маалыматтарды жокко чыгырып койдуңуз. Мен бул учурда ал шаардын тарыхы боюнча маалыматтарды чогултуп жатканмын же кошуп жаткан маалыматтарды ар бир минут сайын сактоо керекпи?
# Эскертмелерде [[Википедия:Негизги принциптер|Викинин принциптерине]] таянасыз, бирок ал жакта убакыт боюнча чектер коюлган эмес. Жада калса [[Википедия:Википедиянын негизги эрежелери|эрежелерде]] 23 минут ичинде баарын толуктап сал деген маалымат да жок!
# Түштүк океаны деп атоонун себеби. Мен бул океандын аталышын Викидеги башка океандырдын аталышына окшотуруп бир стандартка келтирейин деген максатта кылганмын, себеби башка окендардын аталыштарын текшерип көрсөңуз: Атлантика океаны, Инди океаны, Түндүк Муз океаны. Мен эрежелердин "арал, жарым арал, кырка тоо, жер, деңиз, океан, кысык, дарыя, канал, булуң, көчө, аянт, айыл ж.б.у.с. сөздөр географиялык энчилүү аттарга айкаша келсе, кичине тамга менен бөлөк жазылат: Арал деңизи, Балкаш көлү, Суусамыр өрөөнү, Жазы дарыясы, Курил аралдары" пунктуна таянып жасадым, "Түштүк" деген термин бул океанга энчиленген аталыш эмеспи (дагы баса айтып коёюн мен суроо катары жазып жатам).
# Мен азыр Викинин принциптериндеги "Википедияда бюракратизм жок" деген пункта таянып бул суроолорду берип жатам. Себиби сиздин кээ бир текстердин жекечилике шек келтирген деп кабыл алып жатам жана эмне себептен "[[Португалиянын Педро III]]" ушул сыктуу мааниси жок, аталышы туура эмес, булагы жок барактар сизде суроо туудурбай эле менин кошкондорум эле 23 минуттан баштап эле суроо туудуруп калат дегендей.
# Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим.
# Эгер Викиде жарыяланган эрежелерди мен таппай жатсам шилтемелерди берип, багыттка салып коёт деген ниеттемин.
[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 21:41, 24 ноябрь 2024 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]
:1. "Сиздин саясатыңыз" дегенди кантип түшүнсө болот? Анда бул жазганыңыз менен мага асылып жатасызбы ошондо? Википедияда талаш маселе талкуу аркылуу чечилет. '''Билип туруп, жалган маалыматты''' жайгаштыруу — жол берилгис аракет, туура эле жаздым.<br>Жазганыңыз: ''[https://w.wiki/CBeH "'''<u>Бул туралуу маалыматтым бар болчу</u>''' жана желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..."]''.
<br>
:2. Биринчи жолу жазганымда: "[[Колдонуучунун_баарлашуулары:Artelow#Жалган_туулар|''Маалыматты текшерип кошуу керек!'']]" деп турат. Ал учурда билип туруп, жалган маалымат кошконуңузду билген эмесмин. '''Аракетиңизди ачыктап бергениңизден кийин''', анын '''жол берилгистиги''' анык болду, ошондо эскертме калтырдым. Эгеде "<u>''бул тууралуу маалыматым бар болчу''</u>" деп жазбасаңыз, жооп башкача болмок. Ошондуктан "<u>5 сааттын ичинде эскертме бердиңиз</u>" деп жазбай эле койсоңуз болот, эгер жалган маалыматты, анын жалган экендигин '''билип туруп''' ({{lang-ru|заведомо зная}}) жайгаштырганыңызды эртерээк билип калсам, эртерээк бермекмин 5 саат күтпөй. Башка жагдайда берилмек эмес. '''Же жалган маалыматты атайын жайгаштыр деген эреже барбы?'''
:<br>
:3. Жокко чыгарылганын көргөн жокмун. Туура эмес маалыматты көрдүм — түзөттүм. Маалыматты жоготконуңуз — '''өз күнөөңүз'''. Мен түзөтүп жаткан учурда да башка бирөө баракты түзөтүп, сактап койгон учурлар болгон, бирок '''маалыматым эч өчкөн эмес'''. Кунт койсоңуз, балким өчмөк эмес.<br>Дагы бир мисал: балким макаланын аталышын гана карабай, мазмунун окусаңыз, мындай болмок эмес: https://w.wiki/CBL$.
:<br>
:4. '''1, 2-пункттарды караңыз.'''
:<br>
:5. '''Энчилүү ат''' деген эмне экенин окусаңыз. Сиздики оп-оңой экен: "бир стандартка келтирүү". Башка факторлорду эске албайт экенсиз. Анда "Түндүк Америка" дегенди "Түндүк Америкасы" деп өзгөртмөк экенсиз. "Түштүк Кыргызстан" → "түштүк Кыргызстаны"? Кыргыз Википедиясы кыргыз тилинин грамматикасына ылайык жазылат. Грамматикага ылайык ар кандай варианттар болот: "Түштүк океан", "Атлантика океаны". "Түштүк океан" — энчилүү ат, "түштүк" — катардагы сөз. "Түштүк океан" деген энчилүү атта "түштүк" — зат атооч. "Атлантика океаны" деген энчилүү атта "Атлантика" зат атооч эмес. '''Бул элементардуу грамматика'''. Мындан тышкары сиз булактарга таянышыңыз керек болчу, урдура бербей.
:<br>
:6. "Португалиянын Педро III" макаласын өз убагында көргөнүмдү '''далилдей аласызбы''' же жөн эле тийшип жатасызбы? Же Википедиянын админдери робот, жеке жашоосу жок, түзөткөн сайын, соңку түзөтүүлөрдү текшеришет же Википедиядагы ар бир макаланы карап чыгышкан деген ойдосузбу? Эмнеге сиз башкаларга караганда көбүрөөк түзөтүп жатасыз деп сураган жокмунго. Жанагы "Түштүк океан" же каталары көп домендер тууралуу дароо жазмакмын анда 1 жыл күтпөй.<br>
:'''Кошумча:''' "Португалиянын Педро III" макаласы качан түзүлгөн? Жооп: '''2022-ж. 3-июлунда'''. Эми ошол маалдагы салымымды карап чыгыңыз (мен карап чыктым), сурооңуз өзү чечилет. Муну да алдын ала '''бир текшерип койгон жоксуз'''...
:<br>
:7. Сыр ачайын: Википедияда 20 жыл салым кошуп жүргөндөргө да жазышат, сындашат ж.б. нерселерди кылышат. Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен? [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 23:36, 24 ноябрь 2024 (UTC)
::Бул текстеги баардык сындарды кабыл алдым.
::Маселенин баары сиздин нейтралдуу эмес жазганыңыздан келип чыгып жатат, бир нерсе десе эле беттен алып "Көз жыргасын деп", "урдура бербей" деген терминдерди колдонууну мен мазактоо деп кабыл алам жана ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун. Анан башканын жазганын бурмалоо дагы туура эмес "Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим." десем, дагы бурмалап "Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен?" деп жатасыз. Мен, мага жазбасын же эскертме бербесин деп жаздымбы же кайрылдымбы? Жок, баардыгы сылык негизде болуусу зарыл. Тескерисинче мен адам баласы болгондугумдан мени туура жолго салып, каталарымды айтып туурса кубанычта боломун жана келечекте андай каталарды кайталабашка болгон аракетимди жумшаймын.
::Сиздин аргументтүү берген эскертмелериңизди туура кабыл алып, эске алып, суроолор болсо сизге кайрылып эле жүрөмүн. Болочокто да суроо туулса кайрыламын жана жазамын.
::Сизден дагы бир жолу өтүнүч, ката кетирсем ток этер жерин белгилеңиз жана жекечиликке өтүп "урдура бербей" деген сымал терминдерди колдонуудан алыс болушуңузду суранам. ""Сиздин саясатыңыз" дегенди кантип түшүнсө болот?" деген текст сиздин кыжырыңызга кандай тийсе, мага менин кылгандарымды бир нерсе менен байланыштырып сыпаттоо, ошондой эле кыжырыма тийет. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 09:04, 25 ноябрь 2024 (UTC)
::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]
:::1. "<u>''Сиздин саясатыңыз''</u>" дегениңиз кыжырыма тийген жок. Болгону, жазганыңызды кандай түшүнсө болот деп сурап жатам. Сизге грамматика ж.б. белгилүү бир нерселер боюнча жазылган болсо, сиз "''<u>сиздин саясатыңызга таң калып алып жатам</u>''" деп жатасыз. Бул жердин каеринде саясатты көрдүңүз — түшүнүксүз. Мен гана эмес, каалаган ошол маселелер боюнча жаза алмак сизге.
:::<br>
:::2. Жок, маселе аракеттериңизден чыгып жатат. Википедиянын негизги иш принциптери сизге бир нече жолу жакшы түшүндүрүлүп берилген. Википедия энциклопедия экенин унутпашыңыз керек.<br>
:::Ошондо '''жалган маалыматты кошконуңузду''' кантип түшүнүш керек? Жалган маалыматты кошуу '''максатын''' өзүңүз түшүндүрүп берген жоксуз. Тескеринче ак ниетиңизди болжолдоп, "желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..." дегениңиздин негизинде: '''"туулар жалган болсо да, калыптарым даяр болгуча макаланы кооздоп турсун"''' десе керек дегенге келдим. Же "''<u>адаштыруу максатында</u>''" десем туура болмокпу?
:::<br>Ар кандай кылсаңыз болмок, аларды талкуу барагыңызга жазгам:<br>1) мамлекеттердин өзүн гана кошсо болмок;<br>2) мамлекеттердин жанына тарыхый тууларды гана кошсо болмок;<br>3) тийбесе болмок.<br>
:::Жогорудагы варианттарынын бирин кылсаңыз эмне болот эле? '''Жооп:''' 1, 3-варантта калыптын/макаланын көркү бузулмак эмес, 1-варантта болгону туулар кошулмак эмес. '''1-жыйынтык: тууларды кошууну көздөгөнсүз'''. 2-вариантта калыптын/макаланын көркү бузулмак (туусу коюлбаган мамлекеттердин аталыштары калыптын чектери боюнча тегизделмек, туусу барлар туу боюнча тезизделмек). '''2-жыйынтык: көрктү көздөгөсүз'''. Баарын (жообуңузду да) эске алганда '''эскертмеде жазганыма келебиз.'''
:::<br>
:::3. ''<u>"Негизи салымыңыз жакшы болгону үчүн сизге эми эч ким эч бир маселе боюнча жаза албайт бекен?"</u>''. Ал '''сүйлөмдүн маңызы — кандай гана, качантан бери салым кошпоңуз, сизге баары бир жазышат.''' Ошондо бурмалоо эмнеде? Түшүндүрө бере аласызбы? Муну '''негизсиз айыптоо''' деп эсептесе болот.
:::<br>"''<u>Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим</u>''" — муну кандай максатта жаздыңыз? Туура эмес түшүнүп калышыңыз мүмкүн деп, ушул жазганыңызга жооп бербешим керек беле? Ошол жазганыңыз боюнча эмне дешим керек эле? Жазганымдын баары "бурмалоо", "мазактоо" экен.
:::<br>
:::4. Жазганыңызды окуп чыксаңыз биринчиден: "нейтралдуу эмес" (негизсиз айыптоо), "бурмалоо" (негизсиз айыптоо), "мазактоо" (негизсиз айыптоо), "жекечиликке өтүп мага "асылып" жатасызбы" (негизсиз айыптоо), "ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун" (бул сөз кыжырыма тийди дегендин ордуна эскалация), "сизде суроо туудурбай" (тастыкталган жок), "кошуп жаткан маалыматтарды жокко чыгырып койдуңуз" (тастыкталган жок).
:::<br>
:::5. "''<u>Тескерисинче мен адам баласы болгондугумдан мени туура жолго салып, каталарымды айтып туурса кубанычта боломун жана келечекте андай каталарды кайталабашка болгон аракетимди жумшаймын.</u>''" Артыңыздан эч ким текшерүүгө милдеттүү эмес. Википедиянын негизги принциптери сизге белгилүү. Катышып жатканыңызга салыштырмалуу көп болду. Салымыңызды ошол принциптерге ылайык келтирсеңиз кемчиликтер азаймак. Ошол негизги ката. Иш принцибин өзгөртүү керек деп бир жолу эмес айтылган. Мисал: макалалар [https://w.wiki/CBhr булактар менен коштолушу керек деп 2023-ж. 6-майында жазгам], анан [https://w.wiki/CBht 2023-ж. 26-декабрында бир да булагы жок "Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин VII чакырылышынын депутаттары" макаласы сыяктуу бир нече макала түзгөнсүз], машиналык котормо аркылуу көптөгөн макала түздүңүз. Муну кантип түшүнүү керек?<br>'''Өзүңүздү биринчи кезекте өзүңүз текшеришиңиз керек!''' [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 12:25, 25 ноябрь 2024 (UTC)
::::1. Кабыл алдым.
::::2. Жалган менен туура эместин айырмасы ар башкача го. Туунун туура эмес вариантын кошуптурмун аны моюнга алышым зарыл жана алам. Жалган деген тыянак туура эмес, мен Тывага Гондурастын же Кениянын желегин кошкон жерим жок да.
::::Дагы бир жолу тактоо максатында жооп берип койсоңуз эмне үчүн кээ бир макалалар ушундай суроолорду жана талаш-тартыштарды жаратпайт? Мисалы Улуу Ата-Мекендик согуш барагында сиз жазгандай "жалган" туулар узак убакыт бою колбашчылардын жанында туруп суроо жараткан эмес (Герман империясынын желеги турган)
::::3. ''"Чынын айтсам мен Викиге кошкон салымдарымды анализдедим жана жалпысынан жаман эмес, принциптерге жооп берген маалыматтарды кошуп жатам деген тыянакка келдим."'' бул ой толгоо, сиз аны буруп туруп ''"бул мага жазбаш керек"'' дептир деген жыйынтыкка келип, анысы аз келгенсип ''"Муну негизсиз айыптоо"'' деп эсептеп жатасыз. Негизсиз айыптоо, деги эле айыктоо экенинин бир дагы изи жок. Сиз ''Шашып эптеп-септеп түзөтпөңүз!'' деп жатсаңыз анан жасам да жооп катары, себеби мен эптеп-септеп деген мен такыр макул эмесмин, кандай сапаттагы барактарды кошуп жатканымды да билем!
::::Дагы деле сиз мен үчүн ''"Туура эмес түшүнөсүз деп"'' жазган деп жыйынтык чыгарып жатасыз. Бул менин оюмда дагы жок нерсе эле. Сиз башка бирөө үчүн жыйынтык чыгаруудан алыс болсоңуз.
::::''"Көз жыргасын деп", "урдура бербей" деген терминдерди колдонууну мен мазактоо деп кабыл алам жана ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун'' деп так жазып жатсам, кайрадан "''Жазганымдын баары "бурмалоо", "мазактоо" экен"'' деп дагы буруп койдуңуз же мен калп айтып жатамбы? Качан мен администратордун жазганынын баары мазактоо же бурмалоо деп кайрылдым эле? Сиз теманын нугун такыр башка жакка буруп салып жатасыз! Бул маалыматтын контекстинен чымчып алып, аны бурмалоо деп эсептелет. Бакырайып эле көрүнүп турат го, адамдын жекечилигин сыпаттоо экени.
::::4. ''"нейтралдуу эмес", "бурмалоо", "мазактоо", "асылып жатасызбы", "ага жараша жооп бериш керек деп ойлоймун", "сизде суроо туудурбай"'' - так эле ушундай, ''"Көз жыргасын деп", "урдура бербей"'' деген сиздин кайрылууңуз адамгерчиликке жатабы же мени сиз урдура берген алдамчы катары кабыл алып жатасызбы? Мен сизге кайрылганда бир дагы жолу жекечиликке өткөн жерим жок жана сиздин ар бир кадамга баа же сыпаттоо берген жерим жок.
::::Так жана нейтралдуу болуш керек! ''Даги бир жолу Википедия жеке баракчаңыз'' эмес деп ороңдогонуңуз эмнеси же сиздикиби? Бул басмырлоо же мен калп айтып жатамбы?
::::5. Дагы деле сиз башка нукка салып кетип жатасыз, эч ким менин артыман текшерүүгө милдеттүү эмес, сиз айтпасаңыз деле мен аны билем же сураныч катары кайрылуу Викинин негизги принциптерине каршы келип калды беле?
::::Химба макаласын булагы жок түзгөн да мен, сиз айткан сынды кабыл алып ага булак кошуп оңдогон да мен. Депуттар туралуу барактарга булак кошпогон мен, алар ушул себептен башка мейкиндике которулган. Мен тараптан булагы жок экенин билип, сиздин [[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow#КР ЖКнын чакырылыштарынын депутаттары тууралуу|сынды кабыл алдым го]]. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 14:12, 25 ноябрь 2024 (UTC)
:::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]
:::::2. Бул контекстте айырмасы жок. Маалыматтын жалган экенин билип туруп аны тараттыңыз. Сөздөр менен ойносо болот, бирок бул аракетиңизди өзгөртпөйт. '''Жообуңуз менен ынанган жокмун, жол берилгис аракеттериңизди актап эле жатасыз'''. Сиз өз кылганыңыз үчүн жооп бериңиз биринчи кезекте.<br />
:::::3.Жазганыңыздын максаты эмнеде деген суроо берилген. Жооп берген жоксуз. '''Жооп берсеңиз же жооптон качып жатасызбы?'''
:::::Өз түшүнүгүм боюнча жооп бердим репликага. Бирөөнүн түшүнүгү бурмалоо эмес, билип алыңыз. Эч бир жаман жери жок репликаларга таарына бересизби? Бирок, таарындым деп, башкаларды негизсиз айыптабашыңыз керек.<br /> <u>'''Шашып эптеп-септеп түзөткөн болсоңуз'''</u> (жетим тоолор, домендер, Түштүк океан ж.б.), ошону жазам да. Эч ким антип жазбашы үчүн өзүңүздү жөнгө салыңыз, '''жоопкерчиликти башкаларга жүктөбөй''. Факт менен жооп берген жоксуз. ''"Аргументтериңиз" жеке оюңуз менен чектелип жатат,''' бир да шилтеме келтирип, сөзүңүздү далилдей алган жоксуз'''. Тескеринче''' негизсиз айыптооңуз аныкталды (Воркута макаласында түзөтүүмдү жокко чыгардыңыз деген, "Португалиянын Педро III" макаласы боюнча). Шилтеме келтирип айптарыңызды жокко чыгардым. Дагы бир жолу мындай көрүнүш кайталанса, чаралар көрүлөт. Өз сөзүңүздү далилдешиңиз керек, '''далилдей албасаңыз жазбай койгонуңуз оң.'''<br />
:::::4. Ынанган жокмун, сөздөрдү далилдегенди үйрөнүңүз. Конкреттүү шилтемелерди келтирдим, аларга комментарий берген жоксуз, жооптон качып жатасыз. Бир да жарактуу аргумент уккан жокмун.<br />
:::::5. Википедия бул эксперименттер үчүн аянтчаңыз эмес, эгерде грамматиканы жакшы түшүнө элек болсоңуз, булактарга таянбасаңыз массалык түрдө макалаларды кайра атабаңыз. '''Мындай көрүнүш боюнча эскертме бердим.'''<br />
:::::6. Демек туура эмес/жалган маалыматты кошуп жатканыңызды билип туруп, аны кошуп жатасызбы ошондо? Билсеңиз кошпоңуз, дагы бир жолу атайлап жалган маалымат кошулса чаралар көрүлөт. Кабыл алдым деп улам айта берет экенсиз, бирок бир нече айдан кийин кайра эле башталат экен. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 16:33, 25 ноябрь 2024 (UTC)
::::::Мына эми сиздин репликаңыз эми репликага окшоп келе жатат. Бул тексте мен дагы кичине сыпаттоо терминдерин колдондум. Бирок дагы бир жолу кайталап жатам сиз бөйрөктөн шыйрак чыгарып башка адамдардын сөздөрүн бурмалоодон алыс болушуңузду суранам. Дагы башка адамдын акыбалын сыпаттоого такыр эле укук берилген эмес. Мага кайрадан дагы таарынды деп диагноз коюп жатасыз. Мен таарынгандай Вики менин мурасым эмес. Сиз ток этер жерин жазышыңыз керек. Мен сизден айырмаланып, сиздин кылган иштериңизге эптеп-септеп деп баа берген жерим жок, бирок администратордун кылып жатканы нукуралуктун үлгүсү дегендей эреже да, принцип да жок.
::::::Сиз айткан шилтемелердин баарына жооп берип, туура эмес деп табылган пункттар менен макул болсом ал дагы сизге жакпай жатат. Кабыл алам деп айтып кайра кайталана берет деп, кабыл албаймын деп анан сизге окшоп айтышып жатып калышым туура эмес деп мен моюнга алып жатсам, дагы сизде суроо туудуруп жатат.
::::::Ката болгон, азыр дагы каталар Викиде толтура, келечекте да боло берет же идеалдуу түптөлгөн Вики бар бекен.
::::::Туура эмес кылган нерсени мен моюнга алгандан кийин сиз так ошолорго жармашып улам-улам баса белгилей беришиңиз мен үчүн такыр түшүнүксүз болуп турат.
::::::Мен стандарт боюнча суроо берсем аларды буйтап өтүп көз жаздымда калтырып коюп жатасыз жана өзүңүзгө ыңгайлуу жерлерин гана билгилеп. Мисал катары экинчи дүйнөлүк согуштун ажыртылгыс бөлүгү болгон Ата Мекендик согуштагы кол башчылардын жалган туулары, башка тилдеги текстер эмнеге сизде суроо жаратпаган жана жаратпайт, бул дагы мен үчүн түшүнүксүз.
::::::Же мен тарыхый тууларды кошуп жатканда чындыкты айтпай, ий мен билбей калыптырмын десем туура болот беле? Мен сизге ката кетиргенимди так айтсам, туулар калыбы боюнча пландалып жаткан иштерим менен бөлүшкөндү так айтсам ошого жармаштыңыз да калдыңыз. Калп айттып, мен билген эмесмин десем бали дегендей эле көз карашта болуп жатасыз.
::::::Менин кайрылууларымдын эң негизги себеби сиз басмырлап сыпаттоо менен эскертүү калтырууңуз болуп жатат.
::::::Баланча баракта баланча маалыматты туура эмес же жалган деген форматтоо берүү зарыл, сиздин формат баланча баракта баланча маалыматты эптеп-септеп көзгө жакшы көрүнсүн деп жалгандарды кошуп коюптурсуз дегендей болуп жатат.
::::::Сиз башка адам катасын мойнуна алып жатса аны алсыздык деп балабаңыз, мен деле сизге окшоп сөз жедирбей, менин кылганым нукуралуктун эталону дегендей көз карашты кармана алам.
::::::Домендер, жетим тоолор, туулар, океан ж.б. кабыл алдым, туура эмес маалыматтарды оңдодум, келечекте мындай каталарды кетирбегенге аракет кылам деген маанидеги жоопту жазып жатсам эмнеси сизге жакпай жатат. Кайра кайра аргументсиз жооп катары белгилөөнүн себеби түшүнүксүз. Катаны моюнга алуу аргумент эмей анан эмне?
::::::Мен макалаларды кошкондо толук категориясы менен кошууга аракет кылам. Мисалы домендер, сиз аны массалык кошуу дегениңиз менен макулмун. Бул Викинин тереңдик статистикасына терс таасирин тийгизерин түшүнүп турам. Бирок түптөлү этабындагы Викилерде мындай көрүнүштөр болуп келет.
::::::Кептин баары, сиз жекечиликке өтүп, адамдын психологиялык кабыл алуусун божомолдоп жана анын ниетин билбей туруп, билгендей жазганыңызда болуп жатат. Орусча айтканда: вы не должны переходить на личность, не должны оценивать намерение и внутреннее состояние участника в негативном ключе, не зная реальное намерение участника. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 18:22, 25 ноябрь 2024 (UTC)
:::::::@[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]]
:::::::1) '''"Бурмалоо" боюнча суроого жооп берген жоксуз'''. Кайра-кайра эле бир репликаны кайтала бергениңиз сизге жардам бербейт.
:::::::2) Тоо этер жерин жаздым, өз кемчиликтериңизди моюнга албай, шылтоолорду ойлоп табып жатасыз. Бир да сөзүңүздү шилтеме, талдоо менен негиздей албадыңыз. Ошондуктан бул талкуудан жыйынтык чыгара албай жатасыз. '''Айтканыңызды негиздегенди үйрөнүшүңүз керек.'''
:::::::3) Дагы бир жолу жазганымды окуп чыгып, суроолорума жооп бериңиз жакшы болмок. Жообуңузду алмайынча, суроолорума жооп алдым деп эсептей албайм. Жообуңузда '''конкретика жок, баарын аралыштырып, суроомду келтирип жооп бере албай жатасыз/жооп бергиңиз келбей жатат'''.
:::::::4) Жабылган темаларды өзүңүз кайра-кайра демилгелеп жатпайсызбы. '''Жазып жатпайсызбы:''' ''<u>"Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат."</u>''
:::::::'''Жообум:'''
:::::::<blockquote>Ошондо жалган маалыматты кошконуңузду кантип түшүнүш керек? Жалган маалыматты кошуу максатын өзүңүз түшүндүрүп берген жоксуз. Тескеринче ак ниетиңизди болжолдоп, "желектердин тарыхый варианттарын кошууга камданып жаткам..." дегениңиздин негизинде: "туулар жалган болсо да, калыптарым даяр болгуча макаланы кооздоп турсун" десе керек дегенге келдим. Же "адаштыруу максатында" десем туура болмокпу?
:::::::: Ар кандай кылсаңыз болмок, аларды талкуу барагыңызга жазгам:
:::::::: 1) мамлекеттердин өзүн гана кошсо болмок;
:::::::: 2) мамлекеттердин жанына тарыхый тууларды гана кошсо болмок;
:::::::: 3) тийбесе болмок.
:::::::<blockquote>Жогорудагы варианттарынын бирин кылсаңыз эмне болот эле? Жооп: 1, 3-варантта калыптын/макаланын көркү бузулмак эмес, 1-варантта болгону туулар кошулмак эмес. 1-жыйынтык: тууларды кошууну көздөгөнсүз. 2-вариантта калыптын/макаланын көркү бузулмак (туусу коюлбаган мамлекеттердин аталыштары калыптын чектери боюнча тегизделмек, туусу барлар туу боюнча тезизделмек). 2-жыйынтык: көрктү көздөгөсүз. Баарын (жообуңузду да) эске алганда эскертмеде жазганыма келебиз."Көз жыргасын" деген оюмду окуй алып жаткандай сезилип жатат."</u>''</blockquote>
:::::::'''Демек, жыйынтыгым туура чыгыптыр да. Анткени сиз "жок андай эмес", "жок башкача болгон" дегендин ордуна конкретикадан качып, актанып баштадыңыз.'''<br>
:::::::5) Тескеринче, '''ар бир''' сурооңузга жооп бердим.''' Сиз болсо болбогон нерселерди ойлоп чыгып, анын далилдей албай, кайтарым суроолордон баш тартып жатасыз'''. Бир темадан экинчи темага секирип, берилген суроолорго жооп бергендин ордуна, '''кайра-кайра эле шилтемесиз, негиздемесиз айыптап жатасыз'''.<br>
:::::::6) Улуу Ата Мекендик согушту жөн коюп, '''эмне үчүн жалган маалыматты атайын жайгаштырдыңыз''', мына ушул суроого жооп бериңиз биринчи, жооптон качпай. '''Мектепте эмеспиз''', "Ваняны карыңыз эмнеге аныкы мындай эмнеге мага болбойт" дегенге жеттиңиз.<br>
:::::::7) Эскертме боюнча репликаңызга жооп: 4-пунктта. Негиздеменин пункттары боюнча комментарий бере алган жоксуз, аны менен сөздөрүмдү ырастап жатасыз. Демек эскертме туура берилди, "басмырлоо" дегениңиз эскертмени жактырбай жатканыңыздан чыгып жатат, ошол эле.<br>
:::::::8) Ар бир катаңызды чыгара баштасам, таарынасыз кайра. + унутуп калсаңыз талкуу барагыңызды кайрадан окуп чыгыңыз. Баары жазылуу, канча баракта ката, кандай ката ж.б. Домендерден баштап, жетим тоолор менен бүтүп. Кунт коюп түзөтпөгөнүңүздүн кесепети, бул жерден да аны далилдеп жатасыз.
:::::::9) Сөз жедирбегенге аргументтериңиз жок, аргументтерди келтиргенди билбей жатасыз. Сөз жедирбегениңиз кайра-кайра кайталоо менен бүтүп жатат. Мындай учурда сиз менен эч ким талкууну улантпайт. Википедия тууралуу түшүнүгүңүз төмөн экен: "эталон", "стандарт". Аргумент келтириңиз деп жатышса, сөз жедирбейм деп жатасыз. Бул мектептин деңгээли.<br>
:::::::10) Википедиянын негизги принциптери бар, калганы өзүңүздү актоо. Машиналык котормо, машиналык тормо бойдон кала берет.<br>
:::::::11) Акыркы сөздөрүңүздү өзүңүзгө айтыңыз. Мен сизге караганда сөздөрүмдү шилтеме, анализ менен негиздеп бергем, сизде эч нерсе жок. '''Кеңеш: берилген суроолорго дароо жооп берсеңиз, баш тартпай, ошондо талкуу натыйжалуу болот.''' [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 19:23, 25 ноябрь 2024 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]].
* The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928]
* Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]].
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>".
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069]
'''Meetings and events'''
* A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:42, 25 ноябрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]].
* Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/]
* Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910]
* This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438]
'''Updates for technical contributors'''
* In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:23, 2 декабрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted.
* The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details.
* Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion.
* The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365]
* The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B®ex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726]
* Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662]
* [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system.
* The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]].
* There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:16, 9 декабрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]].
'''Updates for editors'''
* Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history.
* Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles.
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information.
* The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped.
'''Updates for technical contributors'''
* There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2024-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:25, 16 декабрь 2024 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 -->
== Қарақалпақстан ==
досым, Каракалпакстан туралы макалада менин редактировкамды артка кайтарган себебин билсем болама [[Колдонуучу:Qaraqalpaq patriyotı|Qaraqalpaq patriyotı]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Qaraqalpaq patriyotı|баарлашуу]]) 05:18, 5 январь 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.
'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]].
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]
'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:42, 14 январь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:37, 21 январь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 -->
== Thank you for being a medical contributors! ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
{| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;"
|rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award'''
|-
| style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do!
Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.
Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}
Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 06:24, 26 январь 2025 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.
'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 27 январь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:09, 4 февраль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.
'''Updates for editors'''
* The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more.
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:12, 11 февраль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 -->
== Википедиялар макалаларындагы “Логотип” сөзү маселеси. ==
Саламатсызбы! Мен темага тиешелүү макалаларды жазып жатып, “''логотип''” сөзүн колдонгонмун. Кийин кимдир бирөө “''логотип''” сөзүн “''эн белги''” деп өзгөртүрдү. Буга мен булак таба албадым. Бирок ошол убакта [[Кыргыз Википедиясы]] барагында “''Эн белги''” деп жазылып турганын көрдүм. Кыргыз Википедиясынын Телеграм тайпасына ушул маселе боюнча жазып сурадым, “''логотип''” сөзү “''эн белги''” деп аталышын алар жазышты. Соңунда бардык жазган макалалардагы “''логотип''” сөзүн “эн белги” деп өзгөртүрүп чыктым. Эми сиз болсо кайра “''логотип''” деп атап жатыптырсыз. Эртең бирөө келип “''эмблема''” деп өзгөртүрүп койсо таң калбайм. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 23:11, 11 февраль 2025 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] Википедия '''сурамжылоо боюнча жазылбайт'''. Википедияны ар ким түзөтө берет, кимдир бирөө бирдеме десе эле аныкы туура боло бербейт. Макалаларды жазганда да, кайра атаганда да '''булактарга гана таянуу керек!'''
:[[Логотип]] менен эн белгинин (эмблеманын; [https://cbd.minjust.gov.kg/158777/edition/1113366/kg башка мааниде да колдонулат, мисалы :"ички өндүрүштө жасалган, ошондой эле сатуу үчүн сырттан алынып келинген баалуу металлдардын эритиндилеринен жасалган зергердик жана башка буюмдарды мамлекеттик '''эн белги''' менен эн тамгалоону, анализдөөнү жана пробалоону жүргүзөт"]) деген түшүнүктөрдүн айырмасы бар. [https://www.bbc.com/kyrgyz/news/story/2011/01/110114_dordoi "Мейдин Кыргызстан” деген эн белги чапталып..."] – мына дагы бир мисал. Ошондуктан, биринчиден сөздүн '''маанисин түшүнүп''', түзөтүү керек.
:[[Талкуу:Кыргыз Википедиясы|Кыргыз Википедиясынын талкуу барагында]] кеңири маалымат бердим. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 23:52, 11 февраль 2025 (UTC)
== Википедиялар макалаларындагы тышкы шилтемелер ==
@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] Сиз айткандай баарын “логотип” деп өзгөртүрүп чыктым. Бул маселе түшүнүктүү. Мен башка маселе боюнча. Кыргыз Википедиясы барагы түшүнүктүү. Бирок башка википедияларга байланыштуу макалаларда калыптын ичинде башкы баракка шилтеме бар деп, макаланын шилтемелер бөлүмүндөгү башкы баракка шилтемени өчүрбөй эле койгон жакшы деп ойлойм. Себеби мен башка википедияларды да карап чыктым. Алар дагы шилтемелер бөлүмүндө башкы баракка шилтеме беришкен, түркчө айтканда zaten калыптын ичинде шилтеме бар болсо да. Жадакалса [[Англис Википедиясы]] дагы берген. [[Колдонуучу:Baydastann|Baydastann]] 13:49, 12 февраль 2025 (UTC)
:Анда кала берсин. [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 12:27, 13 февраль 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].
'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]
'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 17 февраль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]
'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 25 февраль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D®ex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:31, 4 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 10 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].
'''Updates for editors'''
* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 17 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:43, 24 март 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.
'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:05, 1 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]] are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:53, 7 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:25, 15 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:00, 21 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.
'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 28 апрель 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.
'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:15, 6 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.
'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:38, 12 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.
'''Updates for editors'''
* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:13, 19 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.
'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:05, 26 май 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].
'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:55, 2 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:17, 10 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 16 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]
'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 23 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 -->
== Интерфейс админы ==
Айбек, привет. Я являюсь админом интерфейса в Татарской Википедии и, если необходимо, могу параллельно делать это и в Киргизской Википедии. При обновлении это не долго. Для этого нужно будет выбрать меня админом интерфейса, можно и на полгода, а после того, как я скопирую с татарского и создам нужные страницы, вы сможете продолжить. Жду ответа, если это будет интересно.--[[Колдонуучу:Il Nur|Il Nur]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Il Nur|баарлашуу]]) 18:19, 25 июнь 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].
'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:41, 30 июнь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 -->
== Файлдарды киргизүү ==
Ассаламу алейкум! Мен футбол клубдар жөнүндө макалаларды түзүп [[Ливерпуль (футбол клубу)|баштадым]]. Логотиптерин кошоюн дегенде Википедияга файлын киргизип туруп кошуш керек. Файл киргизе албадым, администраторлор гана киргизе алат экен. Ушул жерин карап бериңиз деп суранам. [[Колдонуучу:Arsensky|Arsensky]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Arsensky|баарлашуу]]) 17:38, 3 июль 2025 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.
'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data".
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:06, 8 июль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.
'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:10, 14 июль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:43, 21 июль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.
'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:27, 29 июль 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:41, 5 август 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 11 август 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:38, 19 август 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.
'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 26 август 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.
'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:51, 1 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].
'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303]
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 9 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]
'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services.
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:08, 15 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].
'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]].
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:56, 22 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]
'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]
'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:53, 29 сентябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W41"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:24, 6 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor.
'''Updates for editors'''
* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]
'''Updates for technical contributors'''
* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:00, 13 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]
'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:37, 20 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]
'''Updates for technical contributors'''
* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 27 октябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]
'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 3 ноябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]
'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:38, 10 ноябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:26, 17 ноябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]
'''Updates for technical contributors'''
* Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W48"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:56, 24 ноябрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W49"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:58, 1 декабрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.
'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W50"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:45, 8 декабрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]
'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W51"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 15 декабрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2025-W52"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:45, 22 декабрь 2025 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W03"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 12 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]
'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W04"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:30, 19 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 -->
== Пунктуация боюнча ==
Саламатсызбы! Кыргыз Википедиясында тыныш белгилерин колдонуу боюнча чакан эскертме бергим келди. Айрыкча тиренин колдонулушунда [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%83%D1%83%D1%87%D1%83%D0%BD%D1%83%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%83%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%3AArtelow&diff=448445&oldid=444040 бул жерде башкача], ал [https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%8F&diff=638819&oldid=566376 бул өзгөртүүдө болсо башкача] колдонуптурсуз. Ошондой эле тырмакчалардын көрүнүшү да ар түрдүү колдонулуп жатат. Ушул эки пунктуациялык белги боюнча бир туруктуу чечимге келип, андан кийин бирдиктүү стандартка келтирсек, абдан жакшы болмок деп ойлойм. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 22:04, 22 январь 2026 (UTC)
:@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]]. Азыркы кыргыз адабий тилинде "" – мындай тырмакчалар колдонулат! Бардык кыргыз тилиндеги ченемдик укуктук актыларыбызда дал ушундай. Ошол эле учурда "–" (en dash) тиреси колдонулат. Ошол эле белгилер "Кыргызстан" улуттук энциклопедиясынын массалык түрдө жүктөлгөн макалаларында колдонулат! ― «» орус тилдүү Википедиянын таасиринен улам инерция менен колдонуп келгенбиз (алгач орус тилдүү Википедияга катыша баштап, орус тилинде колдонулуп келген тышын белгилерин мен да колдончумун)!
:'''Сизге да эскерме''': "МедиаВики" мейкиндигин этияттык менен түзөтүңүз! Жамаат менен макулдашпай, бир топ баракты түздүңүз. Эми булактарды автоматтык түрдө тариздөө функциясы иштебей калган! [[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Bosogo|баарлашуу]]) 22:30, 22 январь 2026 (UTC)
::Келип чыккан көйгөйдү толугураак жазыңызчы. --[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Раскольниковдун иниси]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Janabaevazizbek|баарлашуу]]) 11:25, 24 январь 2026 (UTC)
::@[[Колдонуучу:Bosogo|Bosogo]]@[[Колдонуучу:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] Кутман кеч!
::Урматтуу википедиячылар, ушул тырмакча маселеси боюнча бир нече жылдарден бери маалыматтарды издеп жана тактоого аракет кылып келем. ''"Азыркы кыргыз адабий тилинде "" – мындай тырмакчалар колдонулат!"'' бул маалымат менен такыр макул эмесмин же булактарга, эрежелерге шилтеме берилген эмес.
::Аскар Турсуновдун КЫРГЫЗ ТИЛИНИН ТЫНЫШ БЕЛГИЛЕРИ. Оӊдолуп, толукталып экинчи басылышы аталышындагы китепте тыныш белгилери мындайча берилген – чекит (.); суроо белгиси (?); илеп белгиси (!); көп чекит (...); үтүр (,); үтүрлүү чекит (;); кош чекит (:); сызыкча ( – ); кашаа (); тырмакча («»). Бул китеп Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик тил жана тил саясаты боюнча улуттук комиссиянын расмий сайтынын башкы барагында жайгаштырылган. Сайтка [https://mamtil.gov.kg/ky шилтеме], китепке [https://mamtil.gov.kg/storage/link/ru/39/166071529262fc811c9b62d.pdf шилтеме].
::Бул маселени тактап, эрежелердин, кабыл алынган мыйзамдардын/токтомдордун негизинде бир чечим кабыл алып анан кандайдыр бир жыйынтык чыгарсак деген сунуш беремин. [[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 11:56, 29 январь 2026 (UTC)
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]
'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W05"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:18, 26 январь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]
'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]
'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W06"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:44, 2 февраль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674]
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W07"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:31, 9 февраль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]
'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]
'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W08"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:17, 16 февраль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W09"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:04, 23 февраль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.
'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]
'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W10"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:52, 2 март 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).
'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]
'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W11"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:53, 9 март 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W12"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:36, 16 март 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.
'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]
'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W13"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:51, 23 март 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].
'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W14"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:26, 30 март 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W15"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:19, 6 апрель 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature.
'''Updates for editors'''
* On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294]
* The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991]
* Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W16"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:19, 13 апрель 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias.
* An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]].
* On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857]
'''Updates for technical contributors'''
* As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707]
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741]
* Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]].
* There is no new MediaWiki version this week.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W17"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:00, 20 апрель 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484]
* All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676]
'''Updates for technical contributors'''
* As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W18"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:06, 27 апрель 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 -->
== You may be an eligible candidate for the U4C election ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">
Greetings,
The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.
This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.
The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.
In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 апрель 2026 (UTC) </div>
<!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available.
'''Updates for editors'''
* The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]].
* The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909]
* From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091]
'''Updates for technical contributors'''
* The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W19"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 май 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward.
'''Updates for editors'''
* The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks.
* The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W20"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 май 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]].
'''Updates for editors'''
* An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions.
* To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008]
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231]
'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]]
'''In depth'''
* On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]].
* The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W21"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:22, 18 май 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595]
'''Updates for editors'''
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis.
* After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723]
'''Updates for technical contributors'''
* The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W22"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:52, 25 май 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month.
* The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W23"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:09, 1 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]].
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171]
'''Updates for technical contributors'''
* The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945]
* '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W24"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:30, 8 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page.
* Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change.
* The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited.
* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server].
* The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4).
* Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W25"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:49, 15 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration.
'''Updates for editors'''
* The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902]
* Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595]
* Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox].
* The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W26"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:05, 23 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220]
* After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292]
* An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W27"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:48, 29 июнь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769]
'''Updates for technical contributors'''
* In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute.
* The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W28"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:57, 6 июль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis.
* The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916]
'''Updates for technical contributors'''
* Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778]
* To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W29"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:12, 13 июль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]].
* [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation.
'''Updates for technical contributors'''
* On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W30"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:47, 21 июль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077]
* DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews.
* The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201]
'''Updates for technical contributors'''
* After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604]
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533]
* From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W31"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:50, 27 июль 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518]
* The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia.
* Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326]
'''Updates for technical contributors'''
* The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698]
* The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W32"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:46, 3 август 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692]
'''Updates for technical contributors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001]
* Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W33"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:46, 10 август 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC.
'''Updates for editors'''
* [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921]
* Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640]
'''Updates for technical contributors'''
* Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W34"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:04, 17 август 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783]
* In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448]
'''Updates for technical contributors'''
* User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466]
* Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386]
* Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W35"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:46, 24 август 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks.
'''Updates for editors'''
* The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28.
* At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors.
* Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089]
* The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859]
'''Updates for technical contributors'''
* The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465]
* The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]]
'''In depth'''
* Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W36"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:53, 31 август 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback.
* The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549]
* A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users.
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704]
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116]
'''Updates for technical contributors'''
* Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W37"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:44, 7 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]].
'''Updates for editors'''
* The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]].
* The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks.
* All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W38"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:31, 14 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363]
'''Updates for editors'''
* The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551]
* For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe.
* A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]].
* The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias.
* After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659]
'''Updates for technical contributors'''
* The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W39"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:56, 27 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013]
* Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769]
* An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]].
* Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section.
* New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959]
'''Updates for technical contributors'''
* The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual.
* On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W40"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:49, 28 сентябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January.
'''Updates for editors'''
* Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations.
* Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading.
* Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847]
* Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194]
'''Updates for technical contributors'''
* Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]].
* A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]].
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W41"/>
</div>
18:52, 5 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255]
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304]
'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs.
* The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077]
* [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]].
* Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075]
'''Updates for technical contributors'''
* There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]]
'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response.
'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W42"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 07:40, 13 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-43</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translations]] are available.
'''Updates for editors'''
* To measure the impact of incorporating some [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|community-requested features]] on logged-out reader retention, a test for [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Image Carousel]] will be pushed to logged-out readers. With the Image Carousel feature, readers browse community-uploaded images, selected by editors as relevant to specific articles. The test starts on November 20.
* An experimental notice will be pushed to 0.5% of logged-out mobile readers who come to English Wikipedia from Google, asking them to add Wikipedia as a [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Google Preferred Source]. The test is to see if this notice increases reader retention and encourages people who use Google Search to visit Wikipedia more often. It will run from October 15–29 and will be assessed for its impact on retention and referrals.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[quarry:|Quarry]] returned an “Access denied” error when users tried to run SQL queries, preventing queries from running normally, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Due to a long-standing bug, applications that use the [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] client credentials flow to act on their owners’ behalf are treated as if they are logged out. This will be fixed for new applications registered on or after Monday, October 19. Some affected applications need to re-register. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A proposal to hold the Wikimedia Hackathon every three years, with regional hackathons in between, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]] before November 6.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:38, 19 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-44</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* An experiment launched on September 29 is testing [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|article recommendations]] for new account holders who also identify as readers. By suggesting articles to read, similar to recommendations in the Wikipedia app for logged-in readers, the experiment aims to encourage new account holders to read and return to the website regularly, with the goal of increasing internal referrals by 1%. See the related [[m:Community Wishlist/W505|Community Wishlist]] proposal.
* Several Wikimedia services were taken offline last week because of a [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 security vulnerability in PHP]. This is because they need to be updated before they are safe to put back online. This is not a problem just for the Wikimedia movement but affects a lot of websites. You can follow updates on [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Cloud VPS and Toolforge will take longer to bring back online. This is to make sure that applications which run on Cloud VPS or Toolforge are not affected. Tool developers can see updates and more information on the [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ Cloud-announce mailing list]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Last week we shared]] that to measure the impact of incorporating some community-requested features on logged-out reader retention, a test for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Carousel]] feature would be pushed to logged-out readers. Due to an issue, we will be restarting the test, but it will be live on October 26, not November 20 as initially announced.
'''Updates for editors'''
* A new [[wikitech:KAPOW|bot detection system]] to better identify automated traffic that disguises itself as human visitors, is coming to the Wikimedia wikis. This might cause sudden changes to visitor statistics starting from 26 October, going back to 20 June 2026.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] which renders musical notation inside wiki pages, has been temporarily disabled on all wikis due to a security issue. Affected pages will display a notice instead of musical scores, but the underlying code remains intact. No action is needed from editors, and a fix is in progress. A separate announcement will follow when the extension is re-enabled. Read more on [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where CodeMirror syntax highlighter appears to have been enabled in error for existing editors has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]
'''Updates for technical contributors'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, October 28 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* Scholarship and sponsorship applications for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] will close on Friday, October 30th. Submit your application [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ through Pretix] before the deadline!
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:57, 26 октябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-45</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* Many Wikimedia tools were taken offline last week because of a [[:w:PHP2Shell|security vulnerability in PHP]]. This affected many websites worldwide. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] have been back up since October 22. Many important tools have been gradually restored. Some tools need the respective volunteer maintainers to restart them. Others still need to upgrade to a patched PHP version. Some tools were using older versions of PHP which are not supported by the recent security patches. They will require maintainers to upgrade to a more recent version. This might require additional effort. You can follow the work [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|on Wikitech]].
'''Updates for editors'''
* A new optional search experiment is running in the Wikipedia Android and iOS apps for Arabic, French, and Japanese Wikipedias. Participating readers can search inside articles and open quoted passages directly in their source articles, no answers or summaries are generated. This is the first of four experiments in [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Phase 2 of Semantic Search]]. It began on October 22 and runs for 20 days. Feedback is welcome on the project’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|discussion page]].
* The [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Future Audiences]] team is planning to bring [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Share Cards]] to Wikipedia on mobile. This feature gives users the option to share a visually appealing card with friends, based on the article they are reading. The card contains the article’s title, image, opening text, and related attribution, and links back to the article for full reading. Editors are invited to try out this feature by adding <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> to any article URL from October 29 to November 8. Share any thoughts on the [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card| project talk page]] and report any bugs on [[phab:T439161|Phabricator]].
* The default renderer for math formulas will change on November 2. After the change, the server sends the formula as MathML, and your browser uses MathJax to show it. This is the last step towards the Mathoid/RESTBase deprecation process, for sustainability and security reasons. You can [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|ask questions or report problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238]
* Do you have an idea for a new feature, or a bug that needs fixing? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Submit your suggestion for the community wish list by November 8!]]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:23, 3 ноябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/46|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikipedia Apps team is preparing to launch Year in Review in early December. Year in Review gives app users a personalized recap of how they read and engaged with Wikipedia throughout the year. The team is looking for volunteers to help make it available in as many languages as possible. Translators can contribute through [https://translatewiki.net/ translatewiki.net]. For [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&action=translate&group=out-wikimedia-mobile-wikipedia-android-strings&filter=%21translated Android], search for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>yir</nowiki></code></bdi> under the "Untranslated" tab, and for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&action=translate&group=out-wikimedia-mobile-wikipedia-ios&filter=%21translated&optional=1 iOS], search for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>year-in-review</nowiki></code></bdi> under the "Untranslated" tab.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature that helps editors create articles that follow a Wikipedia’s policies, is now available on all Wikipedias. Administrators and interface admins can configure and expose it for editors to use via [[Special:CommunityConfiguration/ArticleGuidance]]. A [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Community Configuration|configuration guide is available]]. Visit [[mw:Talk:Article guidance|the project talk page]] to ask any questions.
'''Updates for editors'''
* Following the release of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to all Wikipedias in September, logged-in users will soon be able to [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#October/November 2026: Custom collections and call to action|organize articles saved in their lists into customizable categories]]. This will enable readers to create collections and revisit saved articles based on their interests, potentially encouraging frequent visits to Wikipedia. The update will roll out to all Wikipedia users between November 9 and 16.
* The Wikipedia Apps team is preparing to launch the first of two notification experiments for English Wikipedia readers on Android who have opted in to notifications. The three-week experiment will send notifications suggesting personalized Discover reading lists which are collections of Wikipedia articles recommended based on articles the reader has previously viewed. The goal is to understand whether these recommendations help readers discover relevant content and encourage them to return to the app. No action is required, and users can manage their notification preferences in the app settings. [[mw:Wikimedia Apps/Team/Notifications|Learn more and share feedback]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] was causing the page to fail to load for users who have unseen changes on Wikimedia Commons. The bug has now been fixed. If you temporarily removed <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>commons.wikimedia.org</nowiki></code></bdi> from your personal [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Global Watchlist settings]] due to the bug, you can restore it there. [https://phabricator.wikimedia.org/T439203]
* A new Beta feature called "Home" will be [[mw:Special:MyLanguage/Home/Deployment|deployed to 10 Wikipedias]] for a limited test. This new feature aims to replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:Homepage</nowiki></code></bdi> for newcomers, with additional modules planned for the future to improve upon the current experience. If you want to participate in the test, please [[mw:Talk:Home|sign up]]. "Home" will be released to all users later this month.
* On English and Russian Wikipedias, [[m:User:Alaexis/Source Verifier|Source Verification]] is now available as an experimental Suggestion for experienced editors within [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion_Mode|Suggestion Mode]]. It uses an LLM hosted on [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing|LiftWing]] to try to check whether a cited source supports the claim it’s attached to. To try it out, please [[phab:T426359|see these testing instructions]]. If you are at another language Wikipedia and your community is interested in trying it out, please [[m:User talk:Alaexis/Source Verifier|express your interest]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where dates passed as blank parameters to functions in wikitext were incorrectly interpreted using the month-day-year format instead of the day-month-year format, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T403884]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting on 1 December 2026, hCaptcha will be required for edits made via the API by non-autoconfirmed users. If your tool, gadget, or user script makes edits on behalf of newcomer users, [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/hCaptcha#November 2026: Completing hCaptcha rollout|see how to update it]].
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2026 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations close on 22 November 2026.
* Toolforge has introduced two new beta features. "Toolforge alerts" send email notifications when a tool becomes unavailable, returns errors, or restarts frequently. "Extended logging" makes it easier to investigate problems by providing logs for events such as job creation, deletion, and deployment failures through the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>toolforge logs</nowiki></code></bdi> command. Both features are opt-in and help tool maintainers become aware of and resolve problems with their tools more quickly. Maintainers can [[wikitech:Help:Toolforge/Alerts|enable alerts]] and learn how to [[wikitech:Help:Toolforge/Running_jobs#Toolforge_logs|access extended logs]]. They are also encouraged to try the features and [[wikitech:Help:Cloud_Services_communication|provide feedback]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A proposal to change how we currently organize the Wikimedia Hackathon [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]]; the deadline has been extended to November 13th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:34, 9 ноябрь 2026 (UTC)
<!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31249348 -->
174vkpyjv7jwhvo9ebu5vnj4f2k85gq
Үй-бүлөлүк зордук-зомбулук
0
127813
666220
662704
2026-11-08T14:20:18Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666220
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Purple_ribbon.svg|thumb|Үй-бүлөлүк зомбулук тууралуу маалымдуулукту илгерилетүү|235x235px]]'''Үй-бүлөлүк зомбулук''' – Бул бир [[үй-бүлө]] мүчөсүнүн башкасына карата физикалык, сексуалдык, психологиялык жана экономикалык кысым колдонушу. Үй-бүлөлүк зомбулук термини көбүнчө жубайлардын же интимдик өнөктөштөрдүн зомбулук актыларына карата колдонулат, бирок кеңири мааниде балдарга, ата-энелерге же кары-картаңдарга карата зомбулукту да камтыйт.
== Тарыхты ==
Тарыхта ар кайсы коомдордо көпчүлүк укук коргоо системалары аялды же балдарды уруу күйөөсүнүн башкарып жатканы же тарбия берүүсү деп эсептелген.<ref>The Editors of Encyclopedia Britannica, [https://www.britannica.com/topic/domestic-violence Domestic violence], Encyclopedia Britannica Online. </ref>
Байыркы Русьтун үй-бүлөлүк турмушунун энциклопедиясы Домостройдо<ref>Домострой https://lib.pravmir.ru/library/readbook/1976 Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> мындай деп айтылат: <blockquote>… Жазалоодо камчы менен акырын сабаңыз: акылга сыярлык жана азаптуу, коркунучтуу жана ден соолукка пайдалуу, бирок чоң күнөө үчүн ачууланганда, чоң жана коркунучтуу баш ийбестик менен шалаакылык үчүн жана башка учурларда көйнөгүн көтөрүп акырын камчы мене сабаңыз…</blockquote>Мусулмандык коомдордо дагы аялдардын жүрүм-турумуна байланыштуу жаза деп эсептеген зомбулукка тыйуу салынган эмес.<blockquote>… Ал эми баш ийбес аялдарга алгач насаат кылгыла, ага болбосо нике төшөгүнө жатпагыла, ага да болбосо оор залал келтирбестен сабагыла…</blockquote>(«Ан-Ниса» сүрөөсү, 34-аят)
[[Файл:"A_DOMESTIC_QUARREL"_(1910)_-_illustration_-_page_196.png|thumb|400x400px|"Үй-бүлөлүк чыр" (1910) [https://www.gutenberg.org/files/65870/65870-h/65870-h.htm Токиодогу үй жашоосу, Джукичи Иноуэ]]]
Батыш коомунда аялдарга мыйзамдуу укуктарды берүү зарылдыгы 17-кылымдын аягында айтыла баштаган. Алгачкылардан болуп Укуктук талаада 1641-жылы [[Массачусетс]] булуң колоннисттери тарабынан {{iw|Body of Liberties|Body of Liberties|en|Massachusetts Body of Liberties}} документи аркылуу үй-бүлөлүк зомбулукту чектөө аракеттери жасалган. Алар “турмушка чыккан аял күйөөсү тараптан ар кандай жаракаттарды албашы керек, мажбурлап чечинтилбеши керек” деп жарыялашкан.<ref>Ward, Nathaniel [https://history.hanover.edu/texts/masslib.html The Massachusetts Body of Liberties (1641)]. Hanover Historical Texts Project, History Department, Hanover College.</ref> 19-кылымда [[Феминисттик кыймыл|феминисттик кыймылдын]] акырындык менен күч алуусу аялдардын бир катар маанилүү укуктарын таанууга жетишкен. Бирок 19-кылымдын аягына чейин үй-бүлөлүк зомбулукка байланыштуу социалдык-укуктук ченемдер негизинен салттуу жана патриархалдык бойдон кала берген.<ref name=":2">И. Геронимус, [https://strana-oz.ru/2013/2/korni-domashnego-nasiliya Корни домашнего насилия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705062105/https://strana-oz.ru/2013/2/korni-domashnego-nasiliya |date=2022-07-05 }} <small>(орус.).</small> // Отечественные записки № 2 (53) 2013</ref> 1845-жылы [[Орусия|Орусияда]] кылмышкерлерди жазалоо жана түзөтүү боюнча мыйзамдар жыйнагында аял менен күйөөнүн ортосундагы зомбулукка байланыштуу өзүнчө берене пайда болгон.<ref>Артем Солодков. [https://www.rbc.ru/society/25/01/2017/5880dcd09a79475193cd50a9 Семейное дело: как в России менялось наказание за домашнее насилие]. Үчтүн айынын 25, 2017. Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> Ал эми 1850-жылы [[Америка Кошмо Штаттары|Америка Кошмо Штатындагы]] Теннесси штаты аялды сабаганга тыюу салган биринчи [[Штат (АКШ)|штат]] болду.<ref>Kleinberg, S. J. (1999), The industrial era, in Kleinberg, S. J., Women in the United States, 1830—1945, <small>(англ.)</small> New Brunswick, New Jersey: Rutgers University Press, б. 143, ISBN 9780813527291</ref> 1878-жылы британдык “Никелешүү-ажырашуу процесстери жөнүндөгү” мыйзамда Улуу Британияда жашаган аялдарга зомбулук көрсөткөн күйөөсүнөн бөлүнүп жашоого уруксат берилген.<ref>Abrams, Lynn. Crime against marriage? Wife-beating, the law and divorce in nineteenth-century Hamburg // Gender and crime in modern Europe <small>(англ.)</small> / Arnot, Margaret L.; Usborne, Cornelie. — London: Routledge, 1999. — б. 123. — <nowiki>ISBN 9781857287455</nowiki>. — [https://www.taylorfrancis.com/chapters/edit/10.4324/9780203016992-9/crime-marriage-wife-beating-law-divorce-nineteenth-century-hamburg-lynn-abrams doi:10.4324/9780203016992-9].</ref> Ал эми XX кылымдын башында АКШда үй-бүлөлүк зомбулук болсо полиция кызматкерлери аралашып баштаган, бирок камакка алуулар аз болгон.<ref>Lentz, Susan A. Revisiting the rule of thumb: an overview of the history of wife abuse <small>(англ.)</small> // Women & Criminal Justice : journal. — 1999. — Vol. 10, no. 2. — P. 9—27. — doi:10.1300/J012v10n02_02.</ref> [[Кеңештер Бирлиги|СССР]]де үй-бүлөлүк зомбулук темасы, адамга карата зомбулукка байланыштуу башка темалар сыяктуу эле, тыюу салынган. СССРде [[Зордук-зомбулук|зомбулукка]] эч кандай негиз жок деп жарыяланган.<ref name=":2" />
Дүйнө жүзү боюнча ХХ-кылымдын аягына чейин мыйзамдын негизинде же күнүмдүк турмушта деле үй-бүлөлүк зомбулуктан коргогон учурлар сейрек болгон. Көпчүлүк укук коргоо системалары үй-бүлөлүк зомбулук боюнча 1990-жылдары гана иш жүргүзүп башташкан.<ref>Smith, Bonnie G. (2008), Domestic violence: overview, in Smith, Bonnie G., The Oxford encyclopedia of women in world history, <small>(англ.)</small> Oxford England New York: Oxford University Press, б. 94, ISBN 9780195148909</ref> Тарыхый маалыматтарда көп учурларда балдар [[Ата-эне|ата-энеси]] тараптан көрсөтүлгөн зомбулуктан корголгон эместиги көрүнөт. Алсак, [[Байыркы Рим|Байыркы Римде]] ата мыйзамдуу түрдө балдарын өлтүрө алган. Көпчүлүк маданий калыптанган көз караштар аталарга өз балдарын кулчулукка сатууга жол берген. Балдарды курмандыкка чалуу да кеңири таралган көрүнүш болгон.<ref>Szasz, Thomas. Cruel compassion: psychiatric control of society's unwanted (англ.). — Syracuse, New York: Syracuse University Press, 1998. — <nowiki>ISBN 9780815605102</nowiki>.</ref> [[Психиатрия|Психиатр]] Генри Кемптин “Токмоктолгон балдардын синдрому” басылмасы чыккандан кийин балдарга карата зомбулукка коомчулук кеңири көңүл бура баштаган. Буга чейин балдардын алган жаракаты, кайра-кайра сынган сөөктөрү ур-токмоктун айынан деп каралган эмес. Анын ордуна дарыгерлер сөөк оорулары тууралуу жок диагноздорду издеп, ата-энесинин актанууларын угуп тим болушкан.<ref>Young-Bruehl, Elisabeth. Childism: Confronting Prejudice Against Children <small>(англ.)</small>. — New Haven, Connecticut: Yale University Press, 2012. — <nowiki>ISBN 978-0-300-17311-6</nowiki>.</ref>
== Түрлөрү ==
Зомбулуктун төрт түрү кеңири жайылып жүрөт: физикалык, психологиялык, экономикалык жана сексуалдык.
=== Физикалык ===
Физикалык [[зордук-зомбулук|зомбулук]] – жабырлануучуга физикалык зыян келтирүү, же денеге залал келтирүү максатында түз же кыйыр түрдө таасир этүү. Физикалык зомбулукка уруп-согуу, үйдөн чыгарбоо же киргизбөө, ден соолукка, коопсуздукка же өмүргө коркунуч туудурган кырдаалдарды атайылап түзүү, биринчи жардам көрсөтүүдөн качуу, уктатпоо, тамак ичирбөө, баңгизаттарды же спирт ичимдиктерин мажбурлап колдонтуу кирет.
=== Психологиялык ===
Психологиялык зомбулук – жабырлануучуну сөз менен, же ымдоо-жаңсоо менен ызалантуу, басынтуу, кордоо. Жабырлануучунун үстүнөн үстөмдүк кылып, көзөмөлгө алууну көздөгөн адам максатына жетүү үчүн шантаж кылууга чейин барат. Психологиялык зомбулук депрессияга, тынчсызданууга, өзүн өзү баалоонун төмөндөшүнө жеткизиши мүмкүн.
=== Экономикалык ===
Экономикалык же финансылык зомбулукта интимдик өнөктөшү биринин экономикалык ресустарын көзөмөлгө алуусу, чектөөсү же тартып алуусу. [[Үй-бүлө]] мүчөсүнө кысым көрсөтүү же документтерге кол коюуга, буюмдарды сатууга же мурасты же керээзди өзгөртүүгө мажбурлоо, иштөөгө жана акча табууга бөгөт кылуу экономикалык зомбулуктун түрлөрү болуп саналат. Аялдар каржылык жактан көз каранды болгон өлкөлөрдө экономикалык зомбулук оор кесепеттерге алып келиши мүмкүн.
=== Сексуалдык ===
[[Сексуалдык зордук-зомбулук|Сексуалдык зомбулук]] – бул Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму тарабынан сексуалдык катнаштын түрдүү актысы, жыныстык катнашка аракет жасоо, сексуалдык мүнөздөгү ар кандай билдирүүлөр, сунуштар, денесин сатууга мажбурлоо аракеттери деп аныкталган. Мындай аракеттер зордуктоо, каалоого каршы бойго бүтүрүү же бойдон алдыруу, башка адамдар менен жыныстык катнашка мажбурлоо, жыныс мүчөлөргө зыян келтирүү менен коштолот.<ref name=":0">М. Сулайманова, Теке айынын 9, 2021. [https://cabar.asia/kg/kyrgyzstan-jd-g-zorduk-zombuluk-uchurunda-emne-kyluu-zhana-kajda-kajryluu-kerek Кыргызстан: үйдөгү зордук-зомбулук учурунда эмне кылуу жана кайда кайрылуу керек?] Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> [[Зомбулук|Зомбулуктун]] бул түрүндө жабырлануучу психологиялык жактан катуу сокку жеп, аң-сезимине жана дене боюна катуу доо кетет.<ref>Аял, тынчтык жана коопсуздук // БУУнун расмий сайты. http://www.un.org/ru/events/women/sc/</ref>
== Көмөктөшүүчү факторлор ==
Үй-бүлөлүк зомбулукка көпчүлүк учурда өлкөнүн жашоо деңгээли, маданияты, дини, коомдук көз караштары таасир этет. Зомбулук муундан муунга өтүшү мүмкүн, себеби зомбулукту көргөн балдар муну кадыресе көрүнүш катары кабылдашат. зомбулукка туш болгондор физикалык жактан жабыркап, ачуулуу болуп, ден соолуктун өнөкөт көйгөйлөрүнө кабылышат, психикалык абалы бузулуп, каржылык көйгөйлөр жаралып, башкалар менен мамиле түзүүдөн коркуп калышы мүмкүн. Зомбулук көп орун алган үй-бүлөлөрдө жашаган балдар жаш кезинен эле психологиялык көйгөйлөргө дуушар болушат: башкалардан качып, бир нерседен бат коркуп, ачуусу бат келет, бул зыяндуу психологиялык травмага алып келиши мүмкүн.<ref>Schechter, Daniel S.; Zygmunt, Annette; Coates, Susan W.; Davies, Mark; Trabka, Kimberly A.; McCaw, Jamie; Kolodji, Ann; Robinson, Joann L. Caregiver traumatization adversely impacts young children’s mental representations on the MacArthur Story Stem Battery <small>(англ.)</small> // Attachment & Human Development : journal. — 2007. — Vol. 9, no. 3. — P. 187—205. — doi:10.1080/14616730701453762. </ref> Үй-бүлөдөгү зомбулукка карата социалдык көз караштар адамдарга, регионго, өлкөгө карап өзгөрөт. Кээ бир өлкөлөрдө күйөөсүнө караганда аялдын орду төмөн каралып, ага баш ийип турат деген көз караш калыптанган, мыйзамдарында да мүмкүндүк берилген. Алсак, Йеменде нике жөнүндөгү жоболордо аял күйөөсүнө баш ийиши керек, анын уруксатысыз сыртка чыкпашы керек деп жазылган.<ref>{{iw|Amnesty International|Amnesty International|en|Amnesty International}} [https://www2.ohchr.org/english/bodies/hrc/docs/ngos/Yemen%27s%20darkside-discrimination_Yemen_HRC101.pdf Yemen's dark side: discrimination and violence against women and girls] (англ.). — [https://amnesty.org/ Amnesty International], 2009. </ref> Туркияда аялдар үйлөнгөндөн кийин эркектин фамилиясын алууга мыйзамдуу түрдө мажбурланууда.
Зомбулуктун кандай түрү болбосун себепчиси аны кадимки көрүнүш катары кабыл алуу эсептелет. Психоактивдүү заттарды ашыкча колдонуу, жумушсуздук, психикалык оорулар, кыйынчылык менен күрөшүүнүн жолун билбөө, зомбулук көрсөткөн адамга көз каранды болуу кийинки себептери болуп саналат.<ref>Newman, Willis C. & Newman, Esmeralda (2008), [https://books.google.kg/books?id=c1_9nzCi4W0C&pg=PA11&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Domestic violence: causes and cures and anger managemen]t, (англ.) Tacoma, Washington: Newman International LLC, с. 11, ISBN 9781452843230</ref>
Консервативдик маданияттарда аялы ачык кийинип алса күйөөсү, туугандары тараптан зомбулукка туш болушу мүмкүн. Бул көпчүлүктүн ою боюнча туура деп саналат: Ооганстанда аялдардын 62,8%ы эгерде туура эмес кийинип алышса күйөөсү сабаганга укуктуу дешкен.<ref>[https://microdata.worldbank.org/index.php/catalog/1912 Monitoring the Situation of Women & Children. Afghanistan Multiple Indicator Cluster Survey 2010/2011.] Central Statistics Organisation. UNICEF. January 2013.</ref>
Азиянын көпчүлүк бөлүктөрүндө уулдуу болуу артыкчылык катары саналып, кыздар төрөлгөндө энеси менен кошо зомбулукка кабылышы мүмкүн.<ref>Т.Ярмощук, А.Мираксумова, Мальчик или аборт. Почему на Кавказе и в Азии некоторые избавляются от неродившихся девочек, 2018 (орус.). https://www.currenttime.tv/a/29602469.html</ref> Салттуу коомдордо колуктунун [[Кыздык|кыздыгы]] бар-жогуна катуу маани берилип, талапка жооп бербеген аялдарга күйөөсү, жакындары тараптан зомбулук көрсөтүлөт; айызы жатканда коомдон оолак болууга түртөт; жыныстык органдарын жаракатка учураткан учурлар бар; зордуктоосун “жубайлардын укугу” деп ойлойт; “үй-бүлө намысы” жогору коюлат.<ref>{{iw|UNFPA|UNFPA|en|United Nations Population Fund}}. [https://www.unfpa.org/news/addressing-harmful-traditions-refugee-camp-chad Addressing harmful traditions in a refugee camp in Chad] <small>(англ.).</small> — United Nations Population Fund, 2008.</ref> ЮНФПА: “Кээ бир өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө аялды уруп-сабоо, ар-намыстык өлтүрүү, аялдарды сүннөткө отургузуу жана сеп үчүн өлтүрүү сыяктуу аялдарга зыян келтирилген иштер күнүмдүк тартиптин бир бөлүгү катары каралат”,- деп жазат.<ref>UNFPA. [https://unece.org/fileadmin/DAM/Gender/Beijing_20/Side_Event__Harmful_practices_FlyerFinal.pdf Taking a stand against practices that harm women]. (англ.) United Nations Population Fund (2015). Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref>
Эмгек жана социалдык өнүгүү министрлиги Кыргызстанда өспүрүм куракта 18 жашка чейин никеге тургандар 12,2%ды түзөрүн, бул көрсөткүч айыл жеринде 14,2%га жетерин билдирген. Эрте никеге туруу көйгөйү коомчулукта бир топ убакыттан бери талкууланып келет. Кыргыз Республикасынын Кылмыш-жаза кодексинин 155-1 беренесине ылайык, 18 жашка чейинки нике – кылмыш болуп саналат.<ref>Аялдарга жардам берүү борбору. Эрте никеге туруу көйгөйүн биргелешип токтотолу http://wsc.kg/erte-nikege-turuu-k-jg-j-n-birgeleship-toktotolu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220813160802/http://wsc.kg/erte-nikege-turuu-k-jg-j-n-birgeleship-toktotolu/ |date=2022-08-13 }} Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref>
== Таасир эткен факторлор ==
=== Күч жана башкаруу ===
Негизинен зомбулук көрсөтүп жаткандар жабырлануучунун үстүнөн бийлик жүргүзүп, башкарып, көзөмөлгө алууну көздөйт.<ref>Ни закона, ни справедливости: Насилие в отношении женщин в России (орус.) Под ред. Марины Писклаковой-Паркер и Андрея Синельникова. — М., 2010. Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> Дүйнөдө зомбулукка көпчүлүк учурда аялдар жана балдар кабылышат.<ref>McQuigg, Ronagh J.A. (2011), [https://books.google.kg/books?id=ltJxlsoMV4wC&pg=PR13&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false Potential problems for the effectiveness of international human rights law as regards domestic violence], in McQuigg, Ronagh J.A., International human rights law and domestic violence: the effectiveness of international human rights law, Oxford New York: Taylor & Francis, с. 13, ISBN 9781136742088</ref>
Кээде бир адам өзүнүн өнөктөшүнүн үстүнөн толук бийликти жана көзөмөлдү издейт жана ага жетүү үчүн ар кандай жолдорду, анын ичинде физикалык зомбулукту колдонот. Кылмышкер жабырлануучунун социалдык, жеке, кесиптик жана каржылык чечимдери сыяктуу жашоосунун бардык аспектилерин көзөмөлдөөгө аракет кылат.<ref>About family violence, 2022. https://www.justice.gc.ca/eng/cj-jp/fv-vf/about-apropos.html Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>
Көпчүлүк адамдар ырайымсыз мамилени, зомбулукту үй-бүлөдөгү чыр-чатак деп кабыл алып, жабырлануучулар (аял, эркегине карабай) бардык убакта укук коргоо органдарына кайрыла бербейт.<ref>Concannon, Diana. [https://books.google.bs/books?id=-KdueQed_sgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false Kidnapping: An Investigator's Guide] (англ.). — Newnes, 2013. — P. 30. — <nowiki>ISBN 978-0123740311</nowiki>.</ref> Ал эми зомбулук жасап жаткан адам кылгандарын туура деп ойлоп, актоого боло турган көрүнүш катары кабылдайт, башкалар да ага көз жумушат. Бул балдар жана башка үй-бүлө мүчөлөрүнүн ортосунда зомбулуктун кайталанышына, күчөшүнө алып келиши мүмкүн.<ref>Halket, Megan Mcpherson; Gormley, Katelyn; Mello, Nicole; Rosenthal, Lori; Mirkin, Marsha Pravder. Stay with or Leave the Abuser? The Effects of Domestic Violence Victim's Decision on Attributions Made by Young Adults <small>(англ.)</small> // Journal of Family Violence: journal. — 2013. — Vol. 29. — P. 35—49. — doi:10.1007/s10896-013-9555-4.</ref> Үй-бүлөлүк зомбулуктун ар-намыс үчүн өлтүрүп коюу, кызды өрттөө, мажбурлап никеге тургузуу боюнча конкреттүү формаларына көп көңүл бурулуп келет.
Дүйнө боюнча орточо эсеп менен эркектердин 28%дан 41%га чейинкиси кээде эркек аялын уруп-сабоо керек экенине макул болушкан, ал эми Нигерияда аялдардын 79% аялдарды уруп-сабоо кээде негиздүү экенин айтышкан. Аялдарга жасалган зомбулуктун негиздүү болушуна анын ишенимсиздиги, жыныстык катнаштан баш тартуусу, урушуп-талашуусу, анын уруксатысыз кетип калуусу жана акчаны ысырап кылуусу кирет.<ref>Joanna Bunker Rohrbaugh, [https://d3n8a8pro7vhmx.cloudfront.net/marriage/pages/187/attachments/original/1469650874/Joanna_Bunker_Rohrbaugh.pdf?1469650874 Domestic Violence in Same-Gender Relationships] (англ.). Family Court Review W, Vol. 44 No. 2, April 2006 287–299.</ref>
Үй-бүлөдөгү зомбулук көбүнчө зомбулук аткарган адам укугу болгонуна, зомбулук алгылыктуу же негиздүү болгонуна ишенгенде, ошондой эле зомбулук тууралуу бөлөк кишилер же укук коргоочу органдарга кабарланбай турганына ишенгенде пайда болот. Көптөгөн адамдар өздөрүн зомбулук аткарган же жабырлануучу катары таанышпайт, анткени алар өз башынан өткөргөн окуяларды көзөмөлдөн чыгып кеткен үй-бүлөлүк чыр-чатак катары кабыл алышы мүмкүн. Үй-бүлөлүк зомбулук мажбурлоо же жашы жете элек нике учурларында көп болот.<ref>UN. [https://www.un.org/youthenvoy/2013/09/child-marriages-39000-every-day-more-than-140-million-girls-will-marry-between-2011-and-2020/ Child Marriages: 39,000 Every Day – More than 140 million girls will marry between 2011 and 2020] <small>(англ.).</small> Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>
=== Каада салттар ===
Жергиликтүү үрп-адаттар жана каада-салттар үй-бүлөлүк зомбулуктун айрым түрлөрүн сактоого жооптуу. Борбор Азия өлкөлөрүндө уулдарга артыкчылык берилгендиктен, көп кыз төрөлгөн үй-бүлөлөрдө аялга же кыздарга карата зомбулукка алып келиши мүмкүн. Ошондой эле дүйнө жүзү боюнча ар кайсы коомдордо зомбулукка жол ачкан өз үрп-адаттары бар: эрте жана мажбурлап никеге туруу, калың жана сеп берүү; төмөнкү касталарды стигматизациялоо, аялдар үчүн катуу дресс-коддор; үйлөнүү тоюна чейин аялдын кыздыгын талап кылуу; айыз учурунда аялдарга тыюулар; аялдарды сүннөткө отургузуу; үй-бүлөнүн урматына берилген маани.<ref>Harmful Traditional Practices in Three Countries of South Asia: culture, human rights and violence against women // Gender and Development Discussion Paper Series No. 21 <small>(англ.).</small> https://www.unescap.org/sites/default/d8files/knowledge-products/SDD_pub_2530.pdf </ref>
2003-жылдагы {{iw|Human Rights Watch|Human Rights Watch|en|Human Rights Watch}} мамлекеттик эмес уюмунун отчетуна ылайык, калың сыяктуу каада-салттар эркек аялынын сексуалдык ырайымдуулугун жана репродуктивдүү жөндөмдүүлүгүн сатып алгандыктан эркектердин жыныстык катнашта шарттарын коюуга жана күч колдонууга социалдык жактан уруксат берилгенин белгилейт.<ref>Human Righs Watch. Policy paralysis: a call for action on HIV/AIDS-related human rights abuses against women and girls in Africa, 2003 <small>(англ.).</small>
https://www.hrw.org/reports/2003/africa1203/africa1203.pdf</ref>
=== Биологиялык жана психологиялык теориялар ===
Изилдөөлөр үй-бүлөлүк зомбулук көрсөткөндөрдүн арасында психопатологиянын көп учурагандыгын аныкташкан. Мисалы, кээ бир изилдөөлөр көрсөткөндөй, үй-бүлөлүк зомбулук кылган эркектердин болжол менен 80-90%ы диагноз коюуга мүмкүн болгон психопатологияны, көбүнчө инсандык бузулууларды көрсөтүшкөн.<ref>Dutton, Donald. (1994). [https://www.researchgate.net/publication/15503361_Patriarchy_and_Wife_Assault_The_Ecological_Fallacy Patriarchy and Wife Assault: The Ecological Fallacy. Violence and victims.] <small>(англ.)</small> 9. 167-82. 10.1891/0886-6708.9.2.167. </ref>
Д. Даттон аялдарын кордогон эркектердин психологиялык профилин изилдеп, алардын бала кезинде калыптанган инсандык бузулуулары бар деп ырастаган. Бирок бул психологиялык теориялар талаштуу: Р. Геллес үй-бүлөдөгү зомбулукка байланыштуу психологиялык теориялар чектелүү экенин айтып, башка изилдөөчүлөрдүн айтымында, эркектердин 10%ы (же андан азы) гана бул психологиялык профилге туура келерин белгилейт. Ал социалдык факторлор андан маанилүү экенин ырастаган.<ref>Brandt F. Steele 2005, [https://www.academia.edu/30722261/Brandt_F._Steele Child Abuse & Neglect <small>(</small>]<small>англ.).</small>// Child Abuse & Neglect 29 (2005) 207–208 // DOI: 10.1016/j.chiabu.2005.02.009</ref>
== Зомбулукту алдын алуу ==
1993-жылы [[Бириккен Улуттар Уюму]] “Үй-бүлөлүк зомбулук менен күрөшүүнүн стратегиялары: маалымдама колдонмосун” жарыялаган. Анда дүйнөдөгү өлкөлөрдү үй-бүлөдөгү зомбулукту кылмыштык акт катары кароого үндөп, үй-бүлө куруу укугу үй-бүлө мүчөлөрүнө ырайымсыз мамиле кылуу укугун камтыбайт деп белгиленет. Колдонмону жазуу учурунда көпчүлүк укук коргоо системалары үй-бүлөлүк зомбулукту кандайдыр бир деңгээлде мыйзамга туура келген көрүнүш деп санашкан да, ошол кездеги кырдаалды: “Физикалык күч колдонуу менен балдарды тарбиялоого уруксат берилген жана көпчүлүк укук коргоо системаларында жайылып келет. Ал эми денесине оор эмес залал келтирүү менен аялдарды жазалоого көпчүлүк өлкөлөрдө жол берилген, бул жүз жылдан бери болуп жаткан кадимки көрүнүш. Ошондой эле аялдардын каалоосу жок болсо да жыныстык катнашка мажбурлоосу кылмыш катары каралбайт. Жадакалса аялдар зомбулукка кабылган учурда козутууну өздөрү баштап, жазалоого чыдап, андан кандайдыр бир деңгээлде ырахат алат деген ишеним кенен жайылган”,- деп түшүндүргөн.<ref>Strategies for confronting domestic violence: a resource manual. <small>(англ.)</small> — Нью Йорк: Бириккен Уллуттар Уюму, 1993. — ISBN 9789211301588</ref>
1995-жылы [[Кытай|Кытайда]] Аялдардын абалы боюнча IV Бүткүл дүйнөлүк конференция болуп өткөн. Анда Пекин иш-аракеттер платформасы кабыл алынган, атап айтканда, мамлекеттик структуралар аялдардын абалына, аларга карата зомбулукка улуттук, аймактык деңгээлде жана үй-бүлөлүк зомбулукка каршы күрөшкөн коомдук уюмдар менен тыгыз байланышта каршы күрөшүш керек деп белгиленген.<ref>Пекинская декларация, 1995 <small>(орус.).</small>https://www.un.org/womenwatch/daw/beijing/pdf/BDPfA%20R.pdf</ref>
[[Файл:İstanbul_Sözleşmesi'ni_Uygulatacağız_yazılı_pankart.jpg|thumb|300x300px|Стамбул конвенциясын ишке ашырабыз деген жазуусу бар баннер, Стамбул.]]
Аялдарга карата зомбулуктун жана үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алуу, токтотуу, ага каршы күрөшүү боюнча 2011-жылы Стамбулда кабыл алынган Европа Кеңешинин Конвенциясы, башка аты Стамбул Конвенциясы, үй-бүлөдөгү зомбулукка жана аялдарга карата зомбулукка байланыштуу Европадагы биринчи юридикалык документ болуп эсептелет.<ref>[https://www.oas.org/es/mesecvi/docs/csw-sideevent2014-flyer-en.pdf The Convention of Belém do Pará and the Istanbul convention: a response to violence against women worldwide] <small>(англ.)</small>. (Flyer for side-event at the 58th session of the Commission on the Status of Women.)</ref>
Индияда жыл сайын сеп жетишсиз деп табылгандыктан 5000 жаш аял өлөт.<ref>H. Mayell, [https://www.nationalgeographic.com/culture/article/thousands-of-women-killed-for-family-honor Thousands of women killed for family "honor"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210308135433/https://www.nationalgeographic.com/culture/article/thousands-of-women-killed-for-family-honor |date=2021-03-08 }}, (англ.) National Geographic News, National Geographic Society. Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> 2005-жылы көп жылдык пропагандалоо жана аялдар уюмдарынын активдүүлүгүнүн натыйжасында “Аялды үй-бүлөлүк зомбулуктан коргоо жөнүндө” мыйзамы кабыл алынган.
Конституциянын 24-беренесинде Кыргызстандын жашоочуларынын, анын ичинде аялдардын укуктары менен эркиндиктерин чектөөгө эч кимдин акысы жок экени даана-так белгиленген. Ошондой эле жыныстык айырмачылык боюнча дискриминацияга тыюу салынган.<ref name=":0" /> 1996-жылы Кыргызстан БУУнун Аялдарга карата дискриминациянын бардык формаларын жок кылуу тууралуу Конвенциясына кошулган. Бул өлкө аялдарга карата дискриминацияны, анын ичинде үйдөгү зомбулукту да жок кылуу саясатын жүргүзүү милдеттенмесин өзүнө алганын билдирет.
2004-жылга чейин үй-бүлөлүк укук бузуулар Кыргыз Республикасынын Администрациялык жоопкерчилик жөнүндө кодексинин «Майда бейбаштык» беренесинин чегинде болгон. Бул беренеде 3төн 5ке чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө айып салуу же 15 суткага чейин камакка алуу түрүндөгү жаза чаралары каралган. 2004-жылы “Үй-бүлөлүк зомбулуктан социалдык-укуктук коргоо жөнүндө” мыйзам кабыл алынып, үй-бүлөлүк зомбулук өзүнчө кылмыш катары таанылган. Коргоо ордерлерин чыгаруу механизми пайда болгон. Административдик жоопкерчилик жөнүндө кодекске “үй-бүлөлүк зомбулук” түшүнүгү киргизилип, анда 5тен 10го чейинки эсептик көрсөткүчтө административдик айып салуу каралган. 2012-жылдан бери үй-бүлөлүк зомбулуктун алдын алууда айып пулдун натыйжасыздыгына байланыштуу үй-бүлөлүк зомбулук үчүн айып пулдан тышкары 5 суткага чейин административдик камакка алуу каралган.
2019-жылы [https://web.archive.org/web/20220505123727/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/111529?cl=ky-kg Жоруктар жөнүндө кодекстин] ишке кириши менен үй-бүлөлүк зомбулук жасаган адамга жазанын үч түрүнүн бири – 600дөн 800гө чейинки эсептик көрсөткүчтүн өлчөмүндө айып, 4 айдан 6 айга чейинки мөөнөткө түзөтүү жумуштары же 40тан 60 саатка чейин коомдук жумуштарга тартуу каралган. Үй-бүлөлүк зомбулук же убактылуу коргоо ордеринин шарттарын аткарбагандыгы үчүн камакка алуу алынды. Үй-бүлөлүк зомбулуктан жабыр тарткандар менен агрессорлор бирдиктүү бюджетке ээ болгондуктан, жабырлануучулар өздөрү айып пул төлөшү керек болуп калгандыктан арызын кайтарып алышат. Ошондой эле жаңы мыйзамга ылайык, милиция кызматкерлери агрессорду үч сааттан ашык кармоого укугу жок калды жана аялдын милицияга арыздануусунан улам күч колдонуу коркунучу күчөйт дейт эксперттер.<ref>А. Капушенко, На виду у всех. Как женщины в Кыргызстане подвергаются насилию в семье и почему виновных сложно наказать, ''2020 (орус.).'' </ref>
Ошондой эле жыл сайын [[Бириккен Улуттар Уюму|БУУ]] тарабынан кыздарга жана аялдарга карата зомбулуктун алдын алууга жана жоюуга чакырган 16 күндүк акция уюштурулуп келет. 16 күндүк акция аялдарга жана кыздарга карата зомбулукка байланыштуу жымжырттыкты жоюуга жана басмырлоонун бардык түрлөрүн токтотуу боюнча жамааттык аракеттерди күчөтүүгө багытталган.<ref>БУУ. [https://kyrgyzstan.un.org/ky/102343-kyrgyzstanda-genderdik-zorduk-zombulukka-karshy-16-kunduk-kampaniya-bashtaldy Кыргызстанда Гендердик Зордук Зомбулукка каршы 16-күндүк кампания башталды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220124191201/https://kyrgyzstan.un.org/ky/102343-kyrgyzstanda-genderdik-zorduk-zombulukka-karshy-16-kunduk-kampaniya-bashtaldy |date=2022-01-24 }}, 25 ноябрь 2020 // Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>
== Статистикасы ==
[[Файл:Насильники кг.jpg|thumb|400x400px|Үй-бүлөлүк зомбулук көрсөткөндөрдүн саны. Бул сан реалдуу учурлардан дайыма азыраак. Статистикага коргоо ордери берилген адамдар гана кирет. Булак: [http://stat.kg/kg/statistics/prestupnost/ Улуттук статистикалык комитети.]]]
Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматы боюнча, дүйнөдөгү 736 миллион аял, же ар бир үчүнчү аял өмүрүндө физикалык же сексуалдык зомбулукка кабылат. зомбулук эрте башталышы менен мүнөздөлөт: мамиледе болгон ар бир төртүнчү аялдын бири (15-24 жаштагы) 25 жашына чейин интимдик өнөктөшүнөн зомбулукка кабылган.<ref>ВОЗ. [https://www.who.int/ru/news/item/09-03-2021-devastatingly-pervasive-1-in-3-women-globally-experience-violence Повсеместная опасность: каждая третья женщина в мире подвергается насилию.] 9 марта 2021 г. (орус.). Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> 2020-жылдагы коронавируска байланыштуу жарыяланган карантинде дүйнө боюнча үй-бүлөдөгү зомбулуктун саны 20%га өскөн.<ref>[https://www.unfpa.org/resources/impact-covid-19-pandemic-family-planning-and-ending-gender-based-violence-female-genital Impact of the COVID-19 Pandemic on Family Planning and Ending Gender-based Violence], Female Genital Mutilation and Child Marriage <small>(англ.).</small></ref>
Кыргызстанда, расмий маалыматка ылайык, 2012-жылдан 2015-жылга чейин жылына 2500дөн 3500гө чейин зомбулук учур катталып турган. 2016-2018-жылдары бул көрсөткүч 7000ден түшкөн эмес. Алардын дээрлик 90%ы сотко жетпей жабылып калган. 2019-жылы үй-бүлөлүк зомбулуктун 6145 учуру катталган. Бул көрсөткүчтүн 90%ында аялдар жабыр тарткан. 2020-жылы коронавирустан улам карантин жарыяланганда көрсөткүч 62%га көбөйгөн.<ref name=":1">Политклиника. Кыргызстанда үй-бүлөлүк зомбулук 30 пайызга өстү. https://pk.kg/news/inner/23744/ Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> Ал эми 2021-жылдын алгачкы эки айында эле Кыргызстанда Кылмыштар менен жоруктардын бирдиктүү реестрине 1463 үй-бүлөлүк зомбулук фактылары катталган.<ref>Бакыт Төрөгелди уулу, [https://www.azattyk.org/a/ui-bulodogy-zombuluk-koboydu/31176436.html Үй-бүлөлүк зомбулук көбөйгөндүн үстүндө] 30-Март, 2021 // Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref>
=== Демографиясы ===
Үй-бүлөлүк зомбулукка байланыштуу гендердик айырмачылыкты билүүгө зомбулук тууралуу бардык адам кабарлай бербегени тоскоолдук жаратып келет. Эркектердин зомбулукка кабылышы дүйнө боюнча болжолдуу түрдө 10%га жетпейт. АКШнын сексуалдык зомбулук боюнча улуттук борборунун статистикасы боюнча, ар бир алтынчы эркек өмүрүндө “каалоосуз сексуалдык байланыштарга” туш болот. Алар үч жылдык (2010-2012) статистиканы изилдөөгө негизделген жана эркектерди зордуктоо, куугунтуктоо жана ар кандай курактагы, ар кандай жыныстагы адамдарга болгон травматикалык сексуалдык тажрыйбаларды камтыйт.<ref name=":1" /> Эркектер өнөктөштөрүн ур-токмокко алып, муунтса, аялдар көп нерселерди ыргытып, чаап, тепкилеп, тиштеп, муштап же предмет менен ургулашары маалым болгон.<ref>Chan, Ko Ling. [https://hub.hku.hk/bitstream/10722/134467/1/Content.pdf Gender differences in self-reports of intimate partner violence: a review] <small>(англ.)</small> // Aggression and Violent Behavior[en] : journal. — Vol. 16, no. 2. — б. 167—175. — doi:10.1016/j.avb.2011.02.008.</ref> Эгерде аял тарабынан эркектерге зомбулук көрсөтүлсө көпчүлүк учурда өзүн, балдарын коргоо үчүн жасалары белгиленет.<ref>Loseke, Donileen R.; Gelles, Richard J.; Cavanaugh, Mary M. [https://books.google.kg/books?id=YBVGswoPYqMC&pg=PA79&dq=related:PTrUoeplCIkKdM:scholar.google.com/&redir_esc=y&hl=ru#v=onepage&q&f=false Current Controversies on Family Violence] <small>(англ.)</small>. — SAGE, 2005. — <nowiki>ISBN 9780761921066</nowiki>.</ref>
Ал эми Бириккен Улуттар Уюмунун Калкты жайгаштыруу фонду аялдарга жана кыздарга карата зомбулукту дүйнө жүзү боюнча эң кеңири тараган адам укуктарын бузуулардын бири деп тапкан.<ref>UNFPA [https://www.unfpa.org/gender-based-violence Gender-based violence]. unfpa.org. United Nations Population Fund. Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> ЮНИСЕФтин изилдөөсү боюнча, күйөөлөрүнүн каалоосун аткарбай койгондугу үчүн аялды ур-токмокко алуу туура деп эсептеген эркектер Ооганстан, Иордания, Гвинеяда 80-90%ды түзөт. Ал эми Тажикстанда эркектер аялы ага айтпай сыртка чыкса 62%, аны менен талашып-тартышса 68%, аны менен интимдик катнашка баруудан баш тартууну 47%ы туура деп билдиришкен.<ref>State Committee on Statistics of the Republic of Takistan. [https://www.rhsupplies.org/uploads/tx_rhscpublications/Tajikistan_2005_MICS_English.pdf Tajikistan multiple indicator cluster survey 2005], final report <small>(англ.).</small> — Dushanbe, Tajikistan: State Committee on Statistics of the Republic of Takistan, 2007</ref>
Бүгүнкү күндө балдарды ата-энелери тарабынан уруп-согуп жазалоосу көпчүлүк өлкөлөрдө мыйзамдуу бойдон калууда. Ата-энелердин баласын ур-токмокко алып жазалоого тыюу салган биринчи өлкө Швеция болгон: ата-энелердин балдарын сабоо укугу биринчи жолу 1966-жылы<ref>Durrant, Joan E. [http://www.nospank.net/durrant.htm The Swedish Ban on Corporal Punishment: Its History and Effects] // Family Violence Against Children: A Challenge for Society <small>(англ.)</small> / Frehsee, Detlev et al.. — Berlin: Walter de Gruyter, 1996. — P. 19—25. — <nowiki>ISBN 978-3-11-014996-8</nowiki>. Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> жоюлган жана 1979-жылдын июлунан тартып мыйзам тарабынан ачык түрдө тыюу салынган. 1979-жылдан 2022-жылга чейин 63, анын ичинен 35 Европа өлкөлөрүндө ата-энелер тарабынан сабап жазалоого тыюу салынган.<ref>Балдарды, анын ичинде үйдө денелик жазалоонун бардык түрлөрүнө тыюу салган мамлекеттер. https://endcorporalpunishment.org/countdown/ Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> Кыргызстанда балдарга карата зомбулуктун саны 2019-жылы 28%га көбөйгөн. Кыргызстанда балдарга карата катаал мамиле жана зомбулук кеңири жайылган көрүнүш болуп, түздөн-түз балдар укуктарын бузууда. Өлкөдөгү балдардын 73%ы үй-бүлөдөгү таш боор, тоготпогон мамиледен жапа чексе, 83,5%ы мектептеги зомбулуктун курмандыгы болгон.<ref>UNICEF Kyrgyzstan. [https://www.unicef.org/kyrgyzstan/ky/%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B3%D0%B0-%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%B7%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA%D1%82%D1%83-%D1%82%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%83%D1%83 Балдарга карата зомбулукту токтотуу] Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref> Күндөн-күнгө балдарга карата зомбулук күч алып жатканы өкүндүрүп келет. 2019-жылы Кыргызстан боюнча үй-бүлөдөгү зомбулукка кабылып, оор акыбалда калган 7981 бала табылган. Анын ичинен зомбулук көрсөткөн 57 жаран камалган. Башкы прокуратуранын маалыматына караганда, 2016-жылы балдарга каршы жасалган 400дөн көп кылмыш катталса, анын отуздан ашууну жыныстык мүнөздө болгон. Балдарды коргоо лигасы Ички иштер министрлигинин маалыматына таянып тизмектеген кылмыштардын саны 2017-жылы 600дөн ашканын айткан. 600дөн ашуун кылмыштын ичинен 127си жыныстык зомбулук болгон. Бул ачыкка чыккандары эле, чыкпаганы канча? зомбулуктан жана ырайымсыз мамиледен жабыр тарткан балдарды социалдык жактан коргоо жана реабилитациялоо үчүн ЮНИСЕФ Өкмөткө балдарды коргогон органдар тарабынан мындай балдарды коргоо боюнча туруктуу система түзүүгө жардам берип келет.<ref>UNICEF Kyrgyzstan. [https://www.unicef.org/kyrgyzstan/ky/%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%B8%D1%80-%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0-%D2%AF%D1%87%D2%AF%D0%BD-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B3%D0%BE%D0%BE Ар бир бала үчүн коргоо] Кирүү күнү: бугу айынын 5, 2022.</ref>
== Колдонулган маалымат булактары жана шилтемелер: ==
<references responsive="" />
[[Категория:Аял укуктары]]
[[Категория:Феминизм]]
gczlsinkb3acrvqt68mfxde4rusz963
Фемицид
0
128017
665988
500101
2026-11-08T12:00:17Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665988
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:No femicidio.jpg|right|thumb|[[Чили|Чилиде]] аялдардын өлтүрүүнүн натыйжасында каза болгон аялдардын элесине арналган эстеликтер жана шамдар, [[2007|2007-ж]]]]
'''Фемицид''' ({{lang-en|femicide}}) же '''феминицид''' ({{lang-es|feminicidio}}) — жек көрүү кылмышы, жалпысынан “аялдарды же кыздарды аял болгондуктан атайылап өлтүрүү” катары аныкталат, бирок аныктамалар анын маданий контекстине жараша айырмаланат<ref name=":0">Фемицид // Femicid.net (орус.). https://www.wmmsk.com/femicid/ Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>. Мындай кадамга эркектер аялдарды жек көргөндүктөн, гендердик басмырлоонун натыйжасында жана/же мамлекет гендердик зордук-зомбулукка көз жумуп койгон учурларда барышат. Фемицид киши колдуу болгон аялга карата мурда сексуалдык жана дискриминациялык ынанымдар болгондо, аял кишини өз менчиги катары көргөндө, калыптанып калган гендердик ролдорго баш ийдирүүгө мажбурлоодо, колунда бийлиги бар экенине ишенип өзүн жогору көрүүдө жасалат<ref name=":1">А. Капушенко, С. Хасанова, [https://soros.kg/wp-content/uploads/2020/12/%d0%a4%d0%b5%d0%bc%d0%b8%d1%86%d0%b8%d0%b4_%d0%9a%d1%8b%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%87%d0%b0-%d0%a2%d1%8b%d1%8f%d0%bd%d0%b0%d0%ba%d1%82%d0%b0%d1%80_new.pdf Фемицид. Кыргызстанда аялдарды кимдер жана кантип өлтүрүшөт?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211218174516/https://soros.kg/wp-content/uploads/2020/12/%D0%A4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B4_%D0%9A%D1%8B%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%87%D0%B0-%D0%A2%D1%8B%D1%8F%D0%BD%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B0%D1%80_new.pdf |date=2021-12-18 }} Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>.
'''Гомицид''' (адамды адам өлтүрүүсү) тууралуу 2019-жылы жүргүзүлгөн глобалдык изилдөөгө ылайык, 2017-жылы дүйнө жүзү боюнча 87 миң аял киши колдуу болгон. Аялдарды негизинен үйүндө жакын өнөктөштөрү, мисалы, күйөөлөрү, ойноштору өлтүрүшөт. Дүйнө боюнча киши колдуу болгон аялдардын 58%ын дал ушул топтогулар түзөт<ref name=":2">UNODC. [https://www.unodc.org/documents/data-and-analysis/gsh/Booklet1.pdf Global Study on Homicide 2019]. (англ.)</ref>. Испаниянын сот-аялдар ассоциациясынын негиздөөчүсү Люсиа Авилес дүйнөдө аял өлтүрүү маселеси чечилген бир дагы мамлекет жок деп белгилейт.
== Тарыхы ==
Фемицид термини Кыргызстанда жайылган эмес, бирок адам укуктары, анын ичинде аял укуктарын коргоочу уюмдар кеңири колдонот. Биринчи жолу бул термин 1801-жылы британиялык Жон Корринин китебинде үй-бүлөлүү эркектин кызды азгыруусу катары колдонулган. 1976-жылы феминист Диана Рассел фемицид термининин дүйнөгө жайылтып, түшүнүктү саясий деңгээлге чыгарган. Ал бул терминди “аялды аял болгону үчүн өлтүрүү” деп белгилеген<ref>М. Колесникова, А. Васюкович, [https://euroradio.fm/rlne/femicide/ Невозможное слово. Как "защита традиционных ценностей" оборачивается фемицидом — убийствами женщин за то, что они женщины]. (орус.). Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>. Фемицид бул мааниде 1960-жылы [[Латын Америкасы|Латын Америкасындагы]] [[Адам укуктары|адам укуктарын]] коргогон Мирабаль эже-сиңдилер диктатор Рафаэль Трухильонун буйругу менен өлтүрүлгөндөн кийин колдонула баштаган<ref name=":3">Л. Малышева, 2019. [https://www.svoboda.org/a/29806802.html Мужчины убивают женщин. Проблема фемицида в мире и России] Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>. 1976-жылы 4-8-март аралыгында Брюсселде өткөн аялдарга карата кылмыштар тууралуу эл аралык трибунал өтүп, ага 40тай өлкөдөн 2 миңден ашык аял катышып, алар өздөрү туш болгон басым, зомбулуктарды айтып беришкен. Съезддин жыйынтыгында уюштуруучулар Диана Рассел жана Николь Ван Ден Вен азыр да актуалдуулугун жоготпогон согуш учурунда аялдарга карата жасалган зордук-зомбулуктар, алардын, айрыкча лесбиянкалардын жектелиши тууралуу идеяларын билдирген<ref>Doughty, Frances. Lesbians and International Women's Year: A Report on Three Conferences, in [https://books.google.kg/books?id=3IZWY2-dHXcC&q=isbn:0136444016&dq=isbn:0136444016&hl=ru&sa=X&redir_esc=y Our Right to Love: A Lesbian Resource Book], Ginny Vida, Prentice Hall, 1978, <nowiki>ISBN 0-13-644401-6</nowiki>, 148 бет. <small>(англ.)</small> </ref>. Эркектерге артыкчылык берилген кээ бир Индия жана Кытай сыяктуу маданияттарда кыз төрөлүп калса аларды тымызын өлтүрүп коюу, ошондой эле бойдон алдыруу, аялдардын жыныстык органдарына зыян келтирүү менен операция кылдыруу сыяктуу көрүнүштөр болуп келерин Диана Рассел белгилейт<ref>Russell, Diana E.H. and Harmes, Roberta A, (Eds.), [https://books.google.kg/books/about/Femicide_in_Global_Perspective.html?id=oZpwQgAACAAJ&redir_esc=y Femicide in Global Perspective] (англ.) New York: Teachers College Press, 2001, Ch. 2, p. 13-14</ref>.
Антифемициддик агым Латын Америкасынан жайылды. Мексикалык акын жана журналист Сюзанна Чавес өзүнүн поэтикалык текстине “Бир аял кем эмес, мындан ары өлүм жок (Ni una mujer menos, ni una muerte más)” деген<ref>Ni una menos – кровь и музыка (орус.) // https://www.bergenrabbit.net/2017/06/ni-una-menos-krov-i-muzy-ka/#more-72426 Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>. 2011-жылдын 6-январында Сюзанна өлтүрүлүп, анын бул сөздөрү аялдарга карата зомбулук менен күрөшүүдө дүйнөлүк урааны болуп калды. Буга чейинки Мексиканын Сьюдад-Хуарес шаарында аялдардын мыкаачылык менен өлтүрүлүшү себеп болуп, өзгөчө эл аралык деңгээлдеги маселеге чыккан<ref name=":3" />.
[[Файл:Nofemicide jetishet.jpg|thumb|Бишкекте активисттердин фемицидке каршы акциясы.]]
1993-жылы Сьюдад-Хуарес шаарында аялдар мыкаачылык менен өлтүрүлө баштаган. 1993-2001-жылга чейин 370тен ашык катталса, 2012-жылга карата 700дөн ашкан. Өлтүрүлгөндөрдүн баары АКШ менен Мексиканын чек арасында жайгашкан Макиладора цехтеринде иштешкен жакыр жашашкан жаш аялдар болгон. Кыянаттык менен өлтүрүлгөндүктөн 77%ы таанылбай калган. Миңдеген аялдар дайынсыз жоголгон. Полиция кылмышкерлерди издөөгө тоскоолдуктарды жараткан. Мындай өлүмдөр башка өлкөлөргө да билинип, сот иштери жүрүп, 2009-жылы Мексика мамлекети өз жарандарын коргобогондугу үчүн күнөөлүү деп табылган. Адам укуктары боюнча Америка аралык соту кайрадан иликтөөнү, улуттук мемориал түзүүнү, курман болгондордун үй-бүлөлөрүнө компенсация төлөп берүүнү жана өлтүрүүнү токтотуу боюнча чараларды көрүүнү буюрган.
2015-жылы Колумбия Латын Америкасынын 16 өлкөсүнөн кийин аялды өлтүргөндүгү үчүн жазаны катаалдаткан мамлекет болду, кылмышкер 20 жылдан 40 жылга чейин абакка кесилиши мүмкүн. Жаңы мыйзам 2012-жылдын май айында Боготадагы паркта зордукталып, өлтүрүлгөн Роза Эльвира Челинин атынан аталды. Челини өлтүргөн адам 48 жылга кесилген. Мыйзам кабыл алынганга чейин Колумбияда жылдын алгачкы эки айында 126 аял өлтүрүлгөн, алардын көбү жаш кыздар болгон.
Азия өлкөлөрүндө маданиятына, каада-салтына, динге байланыштуу фемицидге жеткирген учурлар көп. Мисалы, Ооганстанда бейтааныш адамдар менен жолукпоо үчүн аялдарга иштөөгө тыюу салынган. Кыздарга сегиз жаштан баштап туугандарынан башка эркектердин алдына чыгууга тыюу салынган, бул мектепте окууга жана жөн гана коштоосуз көчөгө чыгууга мүмкүнчүлүк бербейт. Анын ордуна 16 жашка чейин күйөөгө берип, төрөт учурунда каза болгондор көп. Укук коргоочулар ар жарым саат сайын төрөттөн каза болгондор катталганын белгилейт. Ошондой эле өз өмүрүнө кол салуу аялдарда көп катталган жалгыз өлкө.
Ал эми Пакистанда турмушка чыгуудан баш тарткан кыздардан өч алуу үчүн ага кислота чачкан учурлар көп. Уганда, Түштүк Африка же Индия сыяктуу өлкөлөр менен бирге бул ырайымсыз практика Улуу Британияда да көп кездешет (2017-жылы 941 учур катталган)<ref>Н. Портякова. Нелегкая доля: в каких странах лучше не рождаться девочкой, 2018. (орус.) https://iz.ru/797921/nataliia-portiakova/nelegkaia-dolia-v-kakikh-stranakh-luchshe-ne-rozhdatsia-devochkoi</ref>.
== Статистика ==
Кыргызстанда аялдардын өмүрүнө көбүнесе эркектер кол салат. Бул орточо эсеп менен он кылмыштын ичинен сегизин түзөт. Ал эми 10% аялды аял өлтүргөн болсо, 10% учурда кылмышкер табылбай калган. Башкы прокуратуранын маалыматына ылайык, 2010-жылдан баштап 2020-жылдын алгачкы 9 айына чейин «Адам өлтүрүү» беренеси боюнча аялдардын киши колдуу болгонуна байланыштуу 762 кылмыш иши козголгон<ref>Данные по убийствам женщин и мужчин в Кыргызстане.https://docs.google.com/spreadsheets/d/1PoRHTVG26fHhxCkthrThLknrlrJuI1Lp-byAc4Rvf-0/edit#gid=0 Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>. Фемицид учурларынын 75%ын киши колдуу болгон аялга тааныш болгон адам – жыныстык өнөктөшү, тууганы же жолдошу кылган. Аял өлтүрүү учурларынын 12%ы гана көчөдө бейтааныш адам тарабынан жасалган.
Аял өлтүрүү учурларынын көбү урушуу учурунда эркектин агрессиясынан улам болот. Киши колдуу болгон аялдардын көбү күйөөлөрү, өнөктөштөрү тарабынан такай зордук-зомбулукка кабылып турушкан. Ошол эле учурда эркектин агрессиясына кызгануудан тарта каржы боюнча маселелерди талкуулоо сыяктуу ар кандай нерселер себеп болушу мүмкүн.
Кыргызстандагы фемициддин мүнөздөмөлөрү аялдардын көзү тирүүсүндө такай ур-токмокко туш болуп, көп жаракат алганын жана натыйжада мыкаачылык менен өлтүрүүгө дуушар болгонун далилдейт. 100 фемицид учурунун ичинен бери эле дегенде 70инде адам өмүрүнө кол салган киши кылмышты жашырууга аракет кылган. Тагыраак айтканда, ал сөөктү өрттөө жана жиликтөө аркылуу маркумдун сөөгүн жок кылган.<ref name=":1" />
2008-жылдан 2020-жылга чейин Кыргызстанда 300дөн ашуун фемицид учуру болгону аныкталган<ref>База данных_новости. https://docs.google.com/spreadsheets/d/1mO8Tmn1oeLmrf6f8uPL-0_ZyYL_tWQfzQveK27Dd0PE/edit#gid=0 Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>.
Орусияда 2019-жылы 1764 фемицид фактысы катталган. Фемицидди үй-бүлөлүк зомбулук катары карап коюу реалдуулукка көз жумуп, мындай зомбулуктардын жайылышына салым кошот.<ref name=":0" />
Дүйнө боюнча жыл сайын орточо эсеп менен 66 000 аял зомбулуктан каза болот. Бул атайылап өлтүрүүнүн 17%ын түзөт. 2017-жылы дүйнө боюнча 87 000 аял өлтүрүлгөнү катталган, бул күнүнө 137 аял өлтүрүлөт дегендик<ref>[https://www.bbc.com/news/world-46292919 The women killed on one day around the world], 25 November 2018. (англ.). Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>.
== Үй-бүлөлүк зомбулук ==
Үй-бүлөлүк зомбулук көбүнчө жубайлардын же интимдик өнөктөштөрдүн зомбулук актыларына карата колдонулат. “Үй – аялдар үчүн эң эле кооптуу жайлардын бири. Гендердик стереотиптердин жана теңсиздиктин натыйжасында аялдар үй ичинде кыйынчылыктарга дуушар болушат”,- деп айтылат [https://www.unodc.org/ UNODC]`дун дүйнөлүк гомицид боюнча баяндамасында<ref name=":2" />.
Соңку бир нече жылда Кыргызстанда жыл сайын үй-бүлөлүк зомбулуктун 7000ге жакын учуру катталган. Аялдарга карата зордук-зомбулуктун фемицидге жеткен учурлары көп. Алсак, 2019-жылы сентябрдын аягында 51 жаштагы күйөөсү аялын уктап жатканда балталап салган. Сот отурумунда күйөөсү аялын телевизор көрүп жатса өчүрүп салып, жинине тийе бергендиктен өлтүргөнүн айткан. “Кылган кылмышыма эч өкүнбөйм, мен мурун эле өлтүрөйүн деп жүргөм, аны баары бир өлтүрмөкмүн”, - деп билдирген күнөөлүү<ref>КИ № 56/20-Ч6 Өкүм Бирдин айынын 26, 2020, Сокулук айылы http://act.sot.kg/act/download/219235.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210912130814/http://act.sot.kg/act/download/219235.pdf |date=2021-09-12 }} Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>.
Социалдык өнүгүү министрлигинин өкүлү Шабдан Кайыпов үй-бүлөлүк зомбулукка кабылган аялдардын көпчүлүгү күйөөсү менен мамилесин бузгусу келбегендиктен зомбулукту жашырарын, натыйжада зомбулукту аныктоо кызматкерлер үчүн чоң көйгөй жаратарын айтат.
Үй-бүлөдөгү бир кыйла оор кылмыштар үчүн жоопкерчилик Кылмыш-жаза кодексинде көрсөтүлгөн. Бул жерде ден соолукка оор зыян келтирүү, кыйноолор, катуу уруп-согуп кыйноолор жана башкалар болуп бөлүнөт (КР КЖКнын 138-149-беренелери)<ref name=":4">М. Сулайманова, [https://cabar.asia/kg/kyrgyzstan-jd-g-zorduk-zombuluk-uchurunda-emne-kyluu-zhana-kajda-kajryluu-kerek Кыргызстан: үйдөгү зордук-зомбулук учурунда эмне кылуу жана кайда кайрылуу керек?] 2021. кирүү күнү: бугу аынын 11, 2022.</ref>.
Чет элдик изилдөөлөргө ылайык (Monckton Smith et al 2017, Stark 2009), өнөктөшү тарабынан 90%га жакын аял өлтүрүлгөн учурларда үй-бүлөлүк зомбулуктун, мажбурлоонун жана куугунтуктун белгилери болуп өлтүрүүгө чейин жеткен. Чогуу жашагандан кийин көзөмөл, зордук-зомбулук жана бөлүнүү адам өлтүрүү ыктымалдыгын жогорулатат. Улуу Британияда 2009-2015-жылдары өлтүрүлгөн 936 аялдын 598и өнөктөштөрүнүн курмандыгы болгон<ref name=":5">К. Руснак, [https://brw.md/femitsid-abuse-nasilie/ Фемицид предсказуем. 8 стадий, ведущих к убийству] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220412005205/https://brw.md/femitsid-abuse-nasilie/ |date=2022-04-12 }} 2020-ж (орус.). Кирүү күнү: бугу айынын 11, 2022.</ref>.
Молдовада 2014-2018-жылдары үй-бүлөлүк зомбулуктан 144 аял каза болсо, 2018-жылы 30 факты катталган. 2019-жылы үй-бүлөлүк зомбулуктан 7 аял каза болгон.
== Сексуалдык зомбулук ==
Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму тарабынан сексуалдык катнаштын түрдүү актысы, жыныстык катнашка аракет жасоо, сексуалдык мүнөздөгү ар кандай билдирүүлөр, сунуштар, денесин сатууга мажбурлоо аракеттерин сексуалдык зордук-зомбулукка киргизген. Мындай аракеттер зордуктоо, каалоого каршы бойго бүтүрүү же бойдон алдыруу, башка адамдар менен жыныстык катнашка мажбурлоо, жыныс мүчөлөргө зыян келтирүү менен коштолот<ref name=":4" />.
[https://kyrgyzstan.unfpa.org/ UNFPA]: “Кээ бир өнүгүп келе жаткан өлкөлөрдө аялды уруп-сабоо, ар-намыстык өлтүрүү, аялдардын жыныстык органдарына операция жасатуу/бычып салуу жана сеп үчүн өлтүрүү сыяктуу аялдарга зыян келтирилген иштер күнүмдүк тартиптин бир бөлүгү катары каралат”,- деп жазат<ref>UNFPA Taking a stand against practices that harm women. United Nations Population Fund (чын куран, 2015).</ref>.
“Аялдарга жана кыздарга карата зомбулукту токтотуу: EЭК региондорунан сабактар жана чечимдер 2019 (БУУ Аялдар)” отчётуна ылайык, [[Албания Еврокөрүнүү 2006 ыр сынагында|Албания,]] [[Босния жана Герцеговина]], [[Черногория|Монтенегро]], [[Түндүк Македония|Түндүк Македония,]] [[Сербия]], [[Молдова]] жана [[Украина|Украинада]] жаш аялдардын 70%ы 15 жашында интимдик өнөктөш же өнөктөш эмес тарабынан сексуалдык ыдык көрсөтүүгө, зордуктоого дуушар болушат. Аялдардын 31%ы физикалык же сексуалдык зомбулукка кабылган. Ошол эле учурда аялдардын 23%ы интимдик өнөктөштөр тарабынан физикалык же сексуалдык зомбулукка кабылган. Сурамжылоого катышкандардын 19% өбүү, кучакташуу же кармалоо менен ыдык көрсөтүлгөнүн билдиришкен. Учурдагы өнөктөшү тарабынан зордук-зомбулукка кабылган аялдардын 7%ы гана полицияга арызданган. Мурдагы өнөктөшү тарабынан зомбулукка кабылган аялдардын 15%ы, өнөктөш эместердин зомбулугунун курмандыгы болгон аялдардын 19%ы, сексуалдык ыдык көрсөтүүгө кабылган аялдардын 2%ы жана аркасынан куугунтукталган аялдардын 13%ы гана полицияга кайрылган<ref name=":5" />.
Бүткүл дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму “реалдуу же коркутуу жолу менен физикалык күчтү же бийликти атайлап колдонуу, анын кесепети денеге залал келтирүү, өлүм, психологиялык травма, өнүгүүнүн четтөөлөрү же ар кандай зыяндарга алып келиши мүмкүн”,- деп белгилейт<ref>Насилие и его влияние на здоровье. Доклад о ситуации в мире, 2002, ВОЗ, с. 5. (орус.)</ref>.
== Булактар ==
<references responsive="" />
[[Категория:Аял]]
[[Категория:Феминизм]]
[[Категория:Аял укуктары]]
[[Категория:Зомбулук]]
[[Категория:Адам укуктары]]
[[Категория:Сексизм]]
9hgg37wi8hhdhpjppav6za0boisnmxm
Шейнфельд-Бегалиева, Асель Сувакуновна
0
128529
666164
662691
2026-11-08T13:15:32Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666164
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекеттик ишмер
|ысымы = Асель Сувакуновна Шейнфельд-Бегалиева
|сүрөтү =
|фотонун аталышы = Бегалиева Асель в 2017 году
|кызматы = [[Тарыхчы]]
|желек = Flag of Kyrgyzstan.svg{{!}}border
|желек2 =
|иш баштоо убагы =
|иш аяктоо убагы =
|андан мурунку инсан =
|андан кийинки инсан =
| катар = 1
|туулган датасы = 18 октябрь [[1977]]
|туулган жери = [[Фрунзе]] азыр Бишкек шаары, [[Кыргызстан]], [[СССР]]
|каза болгон жылы
|каза болгон жери =
|мүрзөсүнүн орду =
|атасы = Бегалиев Сувакун Иманакунович
|апасы = Кудуева Гүлсара Аскаровна
|жубайы = Шеинфельд Грегори
|балдары =
|партиясы =
|билими = [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин]] тарых жана чөлкөм таануу факультети
|илимий даражасы = [[Тарых илимдеринин доктору]]
|кесиби = тарыхчы
|ишмердүүлүгү =
|дини =
|сыйлыктары =
|кол тамгасы =
}}
{{Каталар}}
Эркин энциклопедия – Википедия материалынан.
'''Бегалиева Асель Усубакуновна''' ( '''Сувакуновна''' ) / '''Шеинфельд Асель''' (18.10.1977- жылы [[1977|туулган]], [[Бишкек|Фрунзе]], [[Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы|Кыргыз ССР]], [[Кеңештер Бирлиги|СССР]] ) - [[Кыргызстан|кыргыз]] тарыхчысы, коомдук ишмер, [[Публицистика|публицист]], [[туризм]], [[илим]] жана [[билим берүү]] тармагынын өкүлү. Кыргызстандагы мамлекеттик башкаруунун тарыхын, Кыргыз Республикасындагы парламентаризмдин тарыхын изилдеген <ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf |accessdate=2022-07-08 |archivedate=2022-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220217072710/https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf }}</ref> . Кыргызстанда маданий жана диний туризмдин өнүгүү тарыхын изилдеген биринчи тарыхчы («Кыргыз Республикасындагы маданий туризм: тарыхы жана өнүгүү келечеги <ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://history.kg/files/Begalieva_A_Disser.pdf |accessdate=2022-07-08 |archivedate=2022-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220217073223/https://history.kg/files/Begalieva_A_Disser.pdf }}</ref>» деген темада докторлук диссертациясын коргогон).
== '''Үй-бүлөсү''' ==
* '''Атасы,''' [[Бегалиев Сувакун Иманакунович|'''''Бегалиев Сувакун Иманакунович''''']] - тарыхчы, педагог, педагог, саясат таануучу. 1945-жылы 20-декабрда [[Түп району|Ысык-Көл облусунун Түп районундагы]] [[Балбай|Балбай (мурдагы аты Сары-Булак]] ) айылында айылдык интеллигенциянын үй-бүлөсүндө туулган. 2011-жылдын 14-сентябрында Бишкектеги Улуттук онкология борборунун реанимация бөлүмүндө каза болгон. Улуту - Кыргыз. Түпкү теги кыргыздардын бугу уруусуна тиешелүү Белек уругуна барып такалат. '''Белек хандын''' урпагы.
Илим жана билим берүү тармагындагы көптөгөн эмгектердин автору. <ref>{{Cite web |title=HISTORY.KG — История Кыргызстана — Бегалиев Сувакун Иманакунович |url=https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/begaliev-suvakun-imanakunovich |accessdate=2022-07-08 |archivedate=2022-02-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220224183454/https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/begaliev-suvakun-imanakunovich }}</ref> [https://search.rsl.ru/ru/record/01008675791 1985-жылы Ленинградда (Санкт-Петербург) кыргыз милициясынын калыптануу жана өнүгүү тарыхы боюнча кандидаттык диссертациясын жактаган.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220225023446/https://search.rsl.ru/ru/record/01008675791 |date=2022-02-25 }} [https://dailystorm.ru/vlast/sovetskie-dissidenty-liberaly-i-demokraty-pervoy-volny-o-sebe-i-sovremennoy-oppozicii Биринчи толкундун] [[Кыргызстан демократиялык кыймылы|демократы, Кыргызстан Демократиялык Кыймылынын]] [https://rus.azattyk.org/a/27042669.html (КДК) активдүү катышуучусу.] [https://ca-c.org.ru/journal/2004/journal_rus/cac-05/01.kurrus.shtml Бишкек шаардык шайлоочулар клубунун мүчөсү. «Мемориал-Акыйкат» коомунун активисти.] [[Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңеши|Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин]] депутаттыгына талапкер. [[Түп району|Ысык-Көл облусунун Түп районунан]] чыккан Кыргыз Республикасынын Жогорку Кеңешинин депутаты Жыпар Жекшеевдин коомдук жардамчысы, консультанты, ишенимдүү адамы. Советтер Союзунун жана эгемен Кыргызстандын тарыхындагы алгачкы тарыхчылардын бири.
* '''Апасы (1951 - ...)''' [https://newspaperarchive.com/frunze-kyrgyz-tuusu-nov-23-1991-p-3/ '''''Кудуева Гүлсара Аскаровна'''''] - Советтик Кыргызстандын [https://www.informer.kg/ru/frunze/stati_spravochnoy_chasti_a-ya/8576.html Фрунзе шаарындагы «Спутник» саякат жана экскурсия бюросунун] директору. Эгемендүүлүк жылдарында Бишкек шаарынын билим берүү мекемелеринде иштеген; [https://ru.sputnik.kg/20190221/zvanie-otlichnik-obrazovaniya-polozhenie-minobrnauki-1043440386.html Кыргыз Республикасынын билим берүүсүнүн отличниги]; азыр татыктуу эс алууда.
* Күйөөсү - [https://24.kg/english/110025_Bureaucracy_mud_bumpy_roads_What_caught_the_eye_of_an_American_in_Bishkek/ Шейнфельд Грегори] [[https://scholars.uab.edu/display/gshein 1]] [[https://www.ratemyprofessors.com/ShowRatings.jsp?tid=819761 2]] — [[Алабама университети|Алабама университетинде]] социология боюнча профессор - [[Бирмингем (Алабама)]], АКШ.
== '''Билими''' ==
* 1994-жылы Бишкек шаарындагы №27 орто мектепти артыкчылык диплому менен аяктаган.
* 1999-жылы [[Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз Улуттук Университети|Жусуп Баласагын атындагы Кыргыз мамлекеттик улуттук университетинин]] тарых жана чөлкөм таануу факультетин артыкчылык диплому менен аяктаган. Ошол эле жылы «Кыргызстан тарыхы» багыты боюнча аспирантурага (күндүзгү бөлүмгө) тапшырган.
* 2004-жылы кандидаттык диссертациясын <ref>http://cslnaskr.krena.kg/collections/uploads/Бегалиева%20Асель%20Суванкуловна.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220223025709/http://cslnaskr.krena.kg/collections/uploads/%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0%20%D0%90%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%20%D0%A1%D1%83%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0.pdf |date=2022-02-23 }}</ref> [https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty «РСФСР ККАО Советтеринин областтык аткаруу комитетинин ишмердүүлүгү (1924-1927) деген темада жактаган.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217013750/https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty |date=2022-02-17 }} [https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty )".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217013750/https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty |date=2022-02-17 }}
* 2004-жылдан 2005-жылга чейин Эгей [https://star-wiki.ru/wiki/Ege_University университетинин (Измир/Түркия)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241207181452/https://star-wiki.ru/wiki/Ege_University |date=2024-12-07 }} Түрк тили жана адабияты борборунда окуган.
* 2008[https://naskr.kg/ru/2019/08/20/aspirantura/ -жылы Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Тарых жана маданий мурас институтунун «Кыргызстан тарыхы» багыты боюнча докторантурасына (күндүзгү бөлүмгө) тапшырган] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220706073905/https://naskr.kg/ru/2019/08/20/aspirantura/ |date=2022-07-06 }} .
* 2014- [https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty жылы «Кыргыз Республикасындагы маданий туризм: тарыхы жана өнүгүү перспективалары»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217013750/https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/dissertatsii-avtoreferaty |date=2022-02-17 }} - деген кандидаттык диссертациясын жактаган.
* Орус, англис жана түрк тилдеринде эркин сүйлөйт.
== '''Педагогикалык ишмердүүлүгү''' ==
- 09.1999 - 09.2000 - '''[http://arabaev.kg/?e8b21e13ffb61794833c93e774670f7c=bashy&id_blok=108 И. Арабаев атындагы Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университети] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220702042142/http://arabaev.kg/?e8b21e13ffb61794833c93e774670f7c=bashy&id_blok=108 |date=2022-07-02 }}, Гуманитардык илимдер кафедрасынын окутуучусу'''
- 09.2006 — 04.2007 - '''[http://okuu.kg/kyirgyizskiy-gosudarstvennyiy-universitet-stroitelstva-transporta-i-arhitekturyi/ Кыргыз мамлекеттик транспорт курулуш жана архитектура университети] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210921111743/http://okuu.kg/kyirgyizskiy-gosudarstvennyiy-universitet-stroitelstva-transporta-i-arhitekturyi/ |date=2021-09-21 }}, гуманитардык илимдер кафедрасынын ага окутуучусу'''
- 09.2006 - 03.2008 - '''[http://at.edu.kg/ Туризм Академиясы], доцент'''
- 03.2012 - 12.2012 - '''[http://www.keu.kg/ М.Р. Рыскулбеков атындагы Кыргыз Экономикалык Университети], [https://who.ca-news.org/people:13911 Менеджмент жана туризм факультетинин деканы]'''
- 03.2013 - 12.2013 - '''[https://kutbilim.kg/ru/news/inner/keu-flagman-ekonomicheskogo-obrazovaniya-ru/ М.Р. Рыскулбеков атындагы Кыргыз Экономикалык Университети]''' - [https://www.slideserve.com/chaeli/5823557 ''Доцент'', ''Философия жана коомдук илимдер кафедрасынын башчысы'']''', ''Коомчулук менен байланыш жана ММКлар менен иштөө боюнча координатор'''''
- 05.2011 - 09.2015 - '''[http://www.apap.kg/ Кыргыз Республикасынын Президентине караштуу Мамлекеттик башкаруу академиясы], у. м. профессор'''
- 09.2015 - 09.2016 - '''[https://web.archive.org/web/20220523052501/http://kku.edu.kg/ Кыргыз-Казак университети], Профессор'''
- 09.2016 - 09.2018 - '''[https://ism.edu.kg/ru/ IHMS — Эл аралык жогорку медициналык мектеп — Бишкек] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220623213431/http://www.ism.edu.kg/ru/ |date=2022-06-23 }}, у. м. профессор'''
- 09.2018 - 03.2021 - '''[http://kica.kg/ KICA - Борбордук Азиядагы Корея институту] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220406035725/http://kica.kg/ |date=2022-04-06 }} — профессор'''
== '''Туризм тармагындагы ишмердүүлүк''' ==
* 2008-2009 - [https://www.travelagenciesfinder.com/AE/Deira/418907471567819/Danat-Al-Khaleej-Tourism '''Danat al Khaleej Tourism''' / '''Дубай-БАЭ'''] - туроператор.
* 2007-2008 '''Trek Travel International / Стамбул-Түркия''' - туроператор, коммерциялык директордун орун басары.
* 2005-2006 '''Starfish Travel & Yachting''' / '''Fethiye-Түркия''' - туроператор.
== '''Негизги илимий эмгектери''' ==
''Эмгектери орус тилинде жазылгандыктан кыргыз тилине которулбай берилди.''
'''1. [https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf Истоки парламентаризма: опыт деятельности Исполнительного Комитета Советов КАО РСФСР в период возрождения национальной государственности (1924—1927 гг.).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217072710/https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf |date=2022-02-17 }}'''[https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf — Бишкек, 2006/ Монография на основе диссертации.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217072710/https://history.kg/files/Tez%20Begalieva%20Asel.pdf |date=2022-02-17 }}
'''2. [https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/monografii Культурный туризм в Кыргызской Республике: история и перспективы развития.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221121223834/https://history.kg/ru/nauchnye-trudy/asel-shejnfeld-begalieva/monografii |date=2022-11-21 }}''' — [https://books.google.com/books/about/Культурный_туризм_в_К.html?id=BcsEoQEACAAJ Бишкек, 2013.]
'''3. [https://history.kg/files/pdf/BAS/Учебное%20пособие.%20Историко-культурное%20наследие%20в%20туризме%20КР.pdf Историко-культурное наследие в туризме Кыргызской Республики.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217005537/https://history.kg/files/pdf/BAS/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%B5.%20%D0%98%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%BE-%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%BE%D0%B5%20%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5%20%D0%B2%20%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B5%20%D0%9A%D0%A0.pdf |date=2022-02-17 }}''' — Бишкек, 2011 (рекомендовано МОиН КР для образовательных учреждений КР),
'''4. [https://history.kg/files/pdf/BAS/Учебное%20пособие%20Бегалиевой%20А.С.%20Религиозный%20туризм%20в%20Кыргызской%20Республике..PDF Религиозный туризм в Кыргызской Республике.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217013753/https://history.kg/files/pdf/BAS/%D0%A3%D1%87%D0%B5%D0%B1%D0%BD%D0%BE%D0%B5%20%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%B5%20%D0%91%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%BE%D0%B9%20%D0%90.%D0%A1.%20%D0%A0%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%B7%D0%BD%D1%8B%D0%B9%20%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC%20%D0%B2%20%D0%9A%D1%8B%D1%80%D0%B3%D1%8B%D0%B7%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9%20%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B5..PDF |date=2022-02-17 }}'''— Бишкек, 2011 (рекомендовано МОиН КР для образовательных учреждений КР),
'''5. [https://history.kg/ru/component/content/article/12-state-management/10-chormonov-a-b-begalieva-a-s-chormonov-a-a?Itemid=101 Государственное регулирование туризма в Кыргызской Республике (1999—2011 гг.). Сборник документов.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217073025/https://history.kg/ru/component/content/article/12-state-management/10-chormonov-a-b-begalieva-a-s-chormonov-a-a?Itemid=101 |date=2022-02-17 }}''' — Бишкек, 2012.
'''6.''' Комплектация и систематизация материала докторской диссертации отца Бегалиева Сувакуна Иманакуновича (посмертно) и издание книги '''''[https://history.kg/files/pdf/BSI/Book%20BSI%20Kavkaz.pdf Бегалиев С. И., Сулайманов Ж. И. «Депортированные народы Кавказа в Кыргызстане. Размышления „на рельсах судьбы“». — Бишкек, 2012.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217013802/https://history.kg/files/pdf/BSI/Book%20BSI%20Kavkaz.pdf |date=2022-02-17 }}'''''
'''7.''' Комплектация и систематизация архивных материалов Бегалиева С. И. о восстании 1916 года с последующей публикацией. [https://daniyarov.kg/2018/03/25/sbornik-2015-goda-vosstanie-1916-goda-dokume/?lang=en «'''''Восстание 1916».''''' Под редакцией д.филол.н. К. Мамбеталиева. '''''- Бишкек, 2015.''''']
'''8.''' [http://arabaev.kg/dt.kg/?option=zak_1&id_mater_plata=8 '''Официальный оппонент на защитах докторских диссертаций''' в ДИССЕРТАЦИОННОМ СОВЕТЕ Д. 07.18.578 ПРИ КГУ ИМ. И.АРАБАЕВА И КНУ ИМ. Ж.БАЛАСАГЫНА] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220223022019/http://arabaev.kg/dt.kg/?option=zak_1&id_mater_plata=8 |date=2022-02-23 }}
== '''Коомдук жана уюштуруучулук иштери''' ==
– «[https://auca.kg/uploads/PSYCHOLOGY/Ethics%20in%20Psychology-конвертирован.pdf Кыргызстандын психологдорунун этикалык кодекси» (Кыргызстан] Психологиялык коому, 2013-ж. апрель) жана [https://docplayer.com/89226841-Analiticheskaya-zapiska.html «Парламенттин этностор аралык мамилелерге эффективдүү катышуусу» («Эгалит» Конфликттерди жөнгө салуу агенттиги, 2012-2013-ж.) эмгектерин талкуулоого чакырылган.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220224180231/https://docplayer.com/89226841-Analiticheskaya-zapiska.html |date=2022-02-24 }}
'''''- Кыргыз Республикасынын Президенттик Аппаратынын ( [https://who.ca-news.org/people:15520 Ахметова Нурсулуу] ) суроо-талабы боюнча Кыргыз Республикасындагы диний билим берүү маселелери жаатында консультациялык материалын берген (2013-жылдын августу 25-бетте).'''''
- [http://www.visitburyatia.ru/news/section-105/item-184608/ Байкал жаштар форумунда (2013-ж.) А.С.Бегалиеванын «Байкал-Ысык-Көл» бирдиктүү жаштар форумун түзүү идеясынын сунушу россиялык тараптын колдоосуна ээ болуп, резолюцияга киргизилген.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220225035513/http://www.visitburyatia.ru/news/section-105/item-184608/ |date=2022-02-25 }}
- [https://akipress.com/news:539627:Competition_for_Kyrgyz_Tourism_Awards_kicks_off_in_Kyrgyzstan/ Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана туризм министрлигине караштуу Туризмди өнүктүрүү боюнча Координациялык кеңештин эксперти (2013-2016-жж.).]
- Кыргыз Республикасынын туризмди өнүктүрүү боюнча көз карандысыз кеңешинин эксперти (В.А. [https://who.ca-news.org/people:13691 Комиссаров] тарабынан түзүлгөн ).
- [http://sport.akipress.org/news:1505970 Кыргыз Республикасынын кол күрөш федерациясынын президентинин] кеңешчиси (2011-жылдан 2017-жылга чейин).
- [https://www.for.kg/news-259635-ru.html 2014-жылы 15-17 жаштагы уландар жана кыздар арасындагы кол күрөш боюнча Азиянын ачык чемпионатына Кыргыз Республикасынын спорттук делегациясынын жетекчиси / Худжанд – Тажикстан/2014-жылдын апрель айы/ ''Кыргыз Республикасынын курама командасы 10 катышуучу өлкөнүн ичинен 3чү командалык орунга ээ болду''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220217032511/https://www.for.kg/news-259635-ru.html |date=2022-02-17 }}
– Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Ош мамлекеттик социалдык университетин лицензиялоо боюнча мамлекеттик комиссиясынын эксперти / май 2014-ж.
- 2013-2014-окуу жылында [http://ru.krao.kg/ Кыргыз-орус билим берүү академиясынын колледждинде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220629150746/http://ru.krao.kg/ |date=2022-06-29 }} Кыргызстан тарыхы боюнча Мамлекеттик Аттестациялоо комиссиясынын төрагасы.
- [https://ism.edu.kg/media/file/Appendix_7.51_SVw3V9s.pdf 2013-2014-окуу жылында Кыргызстан Эл аралык университетинин чет өлкөлүк студенттердин (англис тилдүү) топтору үчүн Кыргызстан тарыхы боюнча Мамлекеттик Аттестациялоо комиссиясынын мүчөсү] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220223021959/https://ism.edu.kg/media/file/Appendix_7.51_SVw3V9s.pdf |date=2022-02-23 }}
- Кыргыз-Түрк “Манас” университетинин “Туризм” багыты боюнча магистратура программасын лицензиялоо боюнча Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Мамлекеттик комиссиясынын эксперти / март 2015-ж.
– Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин “Тарых” багыты боюнча бакалавриат программасын лицензиялоо боюнча мамлекеттик комиссиясынын эксперти / май 2015-ж.
– КР Билим берүү жана илим министрлигинин [http://okuu.kg/kolledzh-kyirgyizsko-rossiyskoy-akademii-obrazovaniya/ Кыргыз-орус колледжинин КР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220129051837/http://okuu.kg/kolledzh-kyirgyizsko-rossiyskoy-akademii-obrazovaniya/ |date=2022-01-29 }} Билим берүү жана илим министрлигинин Лицензиялоо комиссиясынын төрагасы / июнь 2015-ж.
== '''Сыйлыктар жана жетишкендиктер''' ==
* [[Экономика университети|М.]] [[Экономика университети|Рыскулбеков]] атындагы КЭУнун Ардак грамотасы, «КЭУну өнүктүрүүгө кошкон салымы үчүн» юбилейлик медалы
* Кыргыз Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин Ардак грамотасы,
* Кыргыз Республикасынын Маданият, маалымат жана туризм министрлигинин Ардак грамотасы,
* Кыргыз Республикасынын Эмгек, миграция жана жаштар министрлигинин Ардак грамотасы,
* Кыргыз Республикасынын Коргоо министрлигинин Ардак грамотасы,
* Россия Федерациясынын Бурятия Республикасынын Билим берүү жана илим министрлигинин ыраазычылык каты.
* Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу Дене тарбия жана спорт мамлекеттик агенттигинин Ардак грамотасы.
* [https://web.archive.org/web/20220708163002/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/214170 Айтматов атындагы сыйлык – Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 2014-жылдын 12-декабрындагы № 569-р буйругу]
* [https://web.archive.org/web/20240920110608/http://www.topnews.kg/news/view/akyl-tirek-2014-g “Акыл Тирек” сыйлыгы] – [[Аскар Салымбеков|Аскар Салымбеков атындагы]] фонд <ref>{{Cite web|url=http://www.fpi.kg/novosti/vruchenie-premii-akyl-tirek?lang=ru|title=Фонд Аскара Салымбекова Вручение премии «Акыл Тирек» {{!}} Новости|accessdate=2022-07-08|archivedate=2017-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170719210650/http://www.fpi.kg/novosti/vruchenie-premii-akyl-tirek?lang=ru}}</ref>
== '''Илимий докладдар үчүн конференцияларда, форумдарда ж.б.у.с сыйлыктар''' ==
'''- «[https://kutbilim.kg/ Кут билим]» гезитинин мыкты автору''' («Кут билим», «Жыл жыйнтыгы», 27-декабрь, 2013-жыл, 15-бет).
- [https://web.archive.org/web/20220708163002/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/214170 И'''лим жана жаңы технологиялар жаатында 2011-2012-ж.''' Ч. Айтматов '''атындагы Мамлекеттик жаштар сыйлыгынын дипломанты''' (Республика боюнча 2-орун).]
== '''Публицистика''' ==
Автор жана авторлош, ошондой эле редакциянын коногу (маек) гезиттерде жана телеканалдарда: Кут билим, Слово Кыргызстана, Кечки Бишкек, Мир ТВ, КТРК, НТС, Бурят ТВ.
== '''Кино''' ==
Кыргыз экономикалык университети тууралуу режиссёр Э. Абдыжапаров тарткан «КЭУ-60» аттуу 20 минуталык документалдык фильмдин сценарийинин авторлошу, ошондой эле кадр артындагы үн текстинин автору.
== '''Эскертүүлөр''' ==
''Эскертүүлөр орус, англис тилинде болгондуктан кыргыз тилине которулбай берилди.''
3. https://knews.kg/2012/02/16/v-bishkeke-sostoyalas-prezentatsiya-knigi-religioznyiy-turizm-v-kyirgyizskoy-respublike/
4. http://www.time.kg/vremya-i-rasstoyaniya/3105-religioznyy-turizm-v-kyrgyzstane.html
5. https://www.vb.kg/doc/179224_v_kyrgyzstane_vyshla_v_svet_kniga_religioznyy_tyrizm_v_kr.html
[https://slovo.kg/?p=6936 6. https://slovo.kg/?p=6936] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220223022916/https://slovo.kg/?p=6936 |date=2022-02-23 }}
[https://24.kg/archive/ru/community/124213-religioznyj-turizm-vo-vtoroj-shvejcarii.html/ 7. https://24.kg/archive/ru/community/124213-religioznyj-turizm-vo-vtoroj-shvejcarii.html/]
8. https://24.kg/archive/ru/community/121642-asel-begalieva-u-kyrgyzstana-est-vse-zadatki.html/
9. https://knews.kg/2013/12/24/v-stolitse-prezentovali-knigu-kulturnyiy-turizm-v-kr-istoriya-i-perspektivyi-razvitiya/
10. [https://web.archive.org/web/20220708163002/http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/214170 Премия Айтматова — ПРАВИТЕЛЬСТВО КЫРГЫЗСКОЙ РЕСПУБЛИКИ, РАСПОРЯЖЕНИЕ от 12 декабря 2014 года № 569-р]
11. https://who.ca-news.org/people:13911
12. https://www.history.kg/ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220918172801/https://history.kg/ru/ |date=2022-09-18 }}
13. [http://mnenie.akipress.org/unews/un_post:1555 Болевая точка: Пробелы в организации Молодёжного форума ШОС «Развитие туризма» в Кыргызстане. Или почему форум не достиг своих целей?]
14. Сводный электронный каталог библиотек Беларуси — [http://unicat.nlb.by/opac/pls/!search.http_keyword?query=a001=%22BY-SEK-ar8316414%22&lst_siz=20 Бегалиева Асель Сувакуновна]
15. [https://elibrary.ru/item.asp?id=41897695 Религиозный туризм как средство возвращения к своим духовным истокам] ([[Тенгрианство]], [[Киргизия|Кыргызская Республика]]). [https://elibrary.ru/item.asp?id=41827411 Сборник материалов VII Международной научно-практической конференции: Тенгрианство и эпическое наследие народов Евразии: Истоки и современность].
16. [https://pps.kaznu.kz/en/Main/FileShow2/146805/96/3/8521/2019// Корееведение в Центральной Азии. Наука и Образование. Алматы, 2019 Выпуск 4] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211001080428/https://pps.kaznu.kz/en/Main/FileShow2/146805/96/3/8521/2019// |date=2021-10-01 }}
[https://www.academia.edu/34573181/Turizmin_Çeşitlendirilmesinde_Kültür_Rotaları 17. Turizmin Çeşitlendirilmesinde Kültür Rotaları]
18. https://knews.kg/2021/03/25/pishbek-istorik-utochnyaet-nazvanie-stolitsy-kyrgyzstana/
[[Категория:Историки Киргизии]]
[[Категория:Кыргыз тарыхчылары]]
[[Категория:Арип боюнча тарыхчылар]]
[[Категория:Арип боюнча окумуштуулар]]
[[Категория:Арип боюнча инсандар]]
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]
2t53s4ga6up9p1c5x45j2bau6iynr85
Этсако
0
128906
666203
609216
2026-11-08T14:13:57Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666203
wikitext
text/x-wiki
'''Этсако''' — [[Нигерия|Нигериянын]] түштүгүндө жашаган эл.<br>
Саны 274 миң адам (1995).
'''Тил'''
Этсако тили бенуэ-конго уясынын эдо бутагына кирет.
'''Дин'''
Көпчүлүк мусулмандар ([[сүннөттөр]]). Калгандары жергиликтүү салттуу ишенимдерди карманышат.
'''Чарбалык иштер'''
Кол менен иштетилген жер чарбасы (ямс, жүгөрү ж.б.). Малчылык (майда мүйүздүү мал, үй канаттуулар). Аңчылык. Балык уулоо.
'''Кол өнөрчүлүк'''
Кол өнөрчүлүктүн ичинен темир устачылык, токуучулук, жыгачтан оюучулук өнүккөн.
'''Коом'''
Коомчулук эки тараптуу туугандык мамиледеги көп балалуу үй-бүлөлөрдөн турат.
Нике вири- жана уксорилокалдык да болот. Көп сандаган ар кандай нике ырымдары бар.
Курактуу класстарынын системасы маанилүү роль ойнойт.
'''Кийим'''
Денеге оролгон ак же ак-көк кездеме. Азыр европалык костюмдун элементтери менен.
'''Турак жай'''
Жолдордун боюнда жайгашкан сызыктуу типтеги калктуу конуштар.<br>
Мүлк тик бурчтуу, периметри боюнча үч тараптан жайгашкан турак-жай жана коммуналдык имараттардан турат.<br>
Салттуу турак жай тик бурчтуу, бир же эки кабаттуу, көбүнчө көп камералуу, кээде верандалуу. Дубалдары чопо менен капталган мамылардан, чатыры эки же төрт бурчтуу, пальма жалбырактарынан, саман же чөптөн жасалган.
'''Тарых'''
Этсако уруулары (9 уруу) азыркы Бенинден көчүп келген. Аларга [[йорубалар]] таасирин тийгизген.<br>
Нупе 19-кылымдын экинчи жарымында басып алган. Нупе элинен [[Ислам]] динин кабыл алышкан.
== Колдонулган адабият ==
Бондаренко Д.М. Этсако // Народы и религии мира / Глав. ред. В. А. Тишков. М.: Большая Российская Энциклопедия, 1999.
== Шилтемелер ==
https://web.archive.org/web/20191020192836/https://travel-journal.ru/ethno/57/907/
[[Категория:Африка этностору]]
[[Категория:Бенуэ-нигер элдери]]
k9adyyb4v7hc1iak510ifsvpl5619zf
Фипа тили
0
129057
665999
653839
2026-11-08T12:08:17Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665999
wikitext
text/x-wiki
{{Тил картасы
|Аталышы = Фипа тили
|Расмий аталышы = {{lang|fip|Ichifipa}}
|Сүрөт =
|Сүрөттүн туурасы = 280px
|Сүрөттүн аталышы =
|Түс1 =
|Өз тилинде аталышы = ''Ichifipa'' / ''Fipa''
|Өлкөлөр = [[Танзания]]
|Аймактар = [[Танзания]]: Руква региону (Руква жана Танганьика көлдөрүнүн ортосу)
|Расмий тил =
|Көзөмөлдөөчү уюм =
|Сүйлөгөндөрдүн жалпы саны = 200 000 – 250 000
|Рейтинги =
|Макамы = Коопсуз
|Жок болгон =
|Калыбына келтирүү =
|Доор =
|Түрмөгү = Африка тилдери
|Классификация =
{{Tree list}}
* [[Нигер-конго тилдери]]
** [[Бенуэ-конго тилдери]]
*** [[Банту тилдери]]
**** [[Борбордук банту тилдери]]
***** [[Фипа-мамбве тилдери]]
****** Фипа тили
{{Tree list/end}}
|Байыркы формасы =
|Адабий формасы =
|Диалекттери = Миланзи, Сукума, Кандаси, Ква
|Жазуусу = [[Латын алфавити]]
|МАМСТ 7.75–97 =
|ISO1 =
|ISO2 =
|ISO3 = fip
|ISO5 =
|ISO6 =
|WALS = fip
|UNESCO =
|Ethnologue = fip
|Linguasphere =
|LINGUIST =
|Guthrie = F.10 / M.13
|ABS =
|AUSTLANG =
|ELCat =
|IETF = fip
|Glottolog = fipa1240
}}
'''Фипа''' (''Cifipa, Fiba, Fipa, Icifipa, Kifipa'') — Руква жана [[Танганьика]] көлдөрүнүн (Уфипа сырты), [[Танзания|Танзаниянын]] түштүк-батыштагы Руква аймагындагы Нканси жана Сумбаванга шаар райондорундагы [[фипа (эл)|фипа]] эли сүйлөгөн банту тили. Ошондой эле [[Малави]] жана [[Замбия]] өлкөлөрүндө фипа тилинде сүйлөгөндөр бар.
Фипа тилинде ква, миланзи (сукуума), түндүк фипа (кандааси) диалектилер бар.
== Булактар ==
*https://www.ethnologue.com/language/fip
*https://web.archive.org/web/20220920172707/https://ru.unionpedia.org/i/%D0%A4%D0%B8%D0%BF%D0%B0_(%D1%8F%D0%B7%D1%8B%D0%BA)
[[Категория:Банту тилдери]]
n3u1coj9wrfkwcmp2qztf5y4eya54hf
Черновцы облусу
0
130119
666147
662989
2026-11-08T12:53:50Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666147
wikitext
text/x-wiki
{{Административдик бирдик|Кыргызча аталышы=Черновцы облусу|Абалы=Облус|Өлкө=Украина|Өздүк аталышы={{lang-uk|Чернівецька область}}|Белгиси=Coat of Arms of Chernivtsi Oblast .svg|Желеги=Flag of Chernivtsi Oblast.svg|Борбору=[[Черновцы]]|Курамында=3 район|Карта=Chernivtsi in Ukraine (claims hatched).svg|Акимчилик бирдигинин картасы=Chernivickaya oblast location map.svg|Тили=[[Украин тили|украинче]]|Санак жылы=2022|Калкы={{Азайуу}} {{num|889928}}<ref>[http://ukrstat.gov.ua/ Государственная служба статистики Украины]{{ref-uk}}</ref>|Калктын саны бойунча оруну=25|Пайызы=1,99|Жыштыгы=111,98|Максималдуу бийиктиги=1 574|ISO=UA-77|Телефон коду=+380 372|Почто индекстери=58xxx, 59xxx, 60xxx|Интернет-домени=chernovtsy.ua; cv.ua|Унаа коду=СЕ<!-- не трогать --> / IE|Сайты=https://city.cv.ua/|Түзүлгөн убакыты=[[7-август]] [[1940]]-ж.|Жер аянты=8 096|Жер аянты боунча оруну=25|Жер аянтынын пайызы=1,34}}
'''Черновцы облусу''' ({{Lang-uk|Чернівецька область}}) — [[Украина|Украинанын]] батышындагы облус, административдик борбору [[Черновцы]] шаарында.
Батышта [[Ивано-Франковск облусу]], түндүгүндө [[Тернополь облусу|Тернополь]] жана [[Хмельницкий облусу|Хмельницкий]] облустары менен, чыгышында [[Винница облусу|Винница]] менен, түштүгүндө [[Румыния]] жана [[Молдова]] менен чектешет.
== Тарыхы ==
Герца аймагы 1859-жылы Осмон империясынын курамындагы Румыниянын вассал мамлекетинин бир бөлүгү болуп калган.
1918-жылдын февраль айынан баштап Черновцыдагы Буковина элдик жыйыны Түндүк Буковинаны Украина Эл Республикасынын курамына киргизүү жөнүндө чечимди колдогон<ref>[http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:QQ34qx5YlhwJ:documents.tips/documents/-22012.html+&cd=5&hl=ru&ct=clnk&gl=ru Международный исторический журнал «Русин». - 2012. - № 2(28)]. - С. 26].</ref>.
1918-жылдын 11-сентябрынан 1940-жылдын 28-июнуна чейин бул аймак Румыния Королдугунун курамында болгон.
Вячеслав Молотов 1940-жылдын 26-июнунда Румыниянын Москвадагы элчиси Георгий Давидескуга Совет өкмөтүнүн Бессарабияны жана Буковинанын түндүк бөлүгүн тиркелген карта боюнча чек аранын ичинде СССРдин курамына өткөрүп берүүнү талап кылган билдирүүсүн тапшырган. 1940-жылдын 27-июнунда Румыния жалпы мобилизация жарыялады, бирок Британ аралдарына амфибиялык чабуул коюуга даярданып жаткан Германия анын аскердик колдоосунан баш тарткандан кийин, ал СССРге [19] берүүгө аргасыз болгон жана ультиматумдан кийин, Түндүк Буковина СССРге кошулган<ref>''Борис Соколов''. [https://grani-ru-org.appspot.com/Society/History/m.279415.html Недобрые Советы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200703055908/https://grani-ru-org.appspot.com/Society/History/m.279415.html |date=2020-07-03 }}, 02.07.2020</ref>.
Бессарабия жана Түндүк Буковина 1940-жылдын 30-июнунда СССРге кошулгандан кийин, 1940-жылы 7-августта Түндүк Буковинадан жана Хотын областынан (Румыния Королдугунун Сучава кинутунун түндүк-чыгыш бөлүгү, Черновцы жана Сторожинец уезддери толугу менен, Радау жана Дорохой уезддери – жарым-жартылай, ошондой эле мурдагы Бессарабиянын Хотинск уездинин көпчүлүк бөлүгү), [[Украина Советтик Социалисттик Республикасы|Украина ССР]]инин Черновцы облусу түзүлгөн.
== Калкы ==
2020-жылдын 1-январына карата облустун калкынын иш жүзүндөгү саны 901 632 адамды түзөт, анын ичинен шаар калкы 390 551 адам же 43,3%, айыл калкы 511 081 адам же 56,7%<ref name="Сборник2020">[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2020/zb/05/zb_chuselnist%202019.pdf Чисельність наявного населення України на 1 січня 2020 року] // Державна служба статистики України. Київ, 2020. Стор. 79-81</ref>.
{| class="wikitable"
|+
! colspan="10" |Туруктуу калк<ref>{{Cite web|url=http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/statfile_c.asp|title=Населення України|website=database.ukrcensus.gov.ua|access-date=2022-06-17|accessdate=2023-01-30|archivedate=2013-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130922132911/http://database.ukrcensus.gov.ua/MULT/Dialog/statfile_c.asp}}</ref>
|-
!1939
!1959
!1970
!1979
!1989
!1990
!1991
!1992
!1993
!1994
|-
|787 000
|{{Азайуу}}774 121
|{{Көбөйүү}}844 887
|{{Көбөйүү}}889 930
|{{Көбөйүү}}940 801
|{{Азайуу}}940 474
|{{Азайуу}}939 550
|{{Көбөйүү}}940 678
|{{Көбөйүү}}945 266
|{{Көбөйүү}}945 526
|-
!1995
!1996
!1997
!1998
!1999
!2000
!2001
!2002
!2003
!2004
|-
|{{Азайуу}}943 349
|{{Азайуу}}940 723
|{{Азайуу}}937 132
|{{Азайуу}}934 078
|{{Азайуу}}930 239
|{{Азайуу}}926 369
|{{Азайуу}}922 533
|{{Азайуу}}919 028
|{{Азайуу}}915 385
|{{Азайуу}}911 523
|-
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2010
!2011
!2012
!2013
!2014
|-
|{{Азайуу}}908 426
|{{Азайуу}}905 099
|{{Азайуу}}903 207
|{{Азайуу}}901 462
|{{Азайуу}}900 995
|{{Көбөйүү}}901 306
|{{Азайуу}}901 212
|{{Көбөйүү}}902 199
|{{Көбөйүү}}904 098
|{{Көбөйүү}}905 443
|-
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!
!
|-
|{{Көбөйүү}}906 900
|{{Азайуу}}906 828
|{{Азайуу}}905 055
|{{Азайуу}}903 636
|{{Азайуу}}901 309
|{{Азайуу}}898 567
|{{Азайуу}}893 501
|{{Азайуу}}890 700
|
|
|}
2001-жылдагы эл каттоого ылайык, аймакта 922,800 калк жашаган, анын ичинде: 373,500 шаардык (40,5%) жана 549,300 (59,5%) айылдыктар. [[КСРБ]] тарагандан кийин түзүлгөн жагымсыз демографиялык кырдаалдан улам калктын саны 1996-жылдан бери кыскарууда. Бирок 2009-жылдан бери айрым жерлерде калктын саны көбөйүп, 2011-жылдан бери жалпысынан облус боюнча бир аз өсүш байкалса, айрым айларда төмөндөө байкалган. 2017-жылдын 1-апрелине карата облустун калкынын саны 907,3 миң адамды түздү, анын ичинен шаар калкы – 390,5 миң адам (43,04%), айыл калкы – 516,8 миң киши (56,96%)<ref>[http://www.cv.ukrstat.gov.ua/expres/2017/m5/22_3.doc Демографическая ситуация в области в январе — марте 2017 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220328111315/http://www.cv.ukrstat.gov.ua/expres/2017/m5/22_3.doc |date=2022-03-28 }} {{ref-uk}}</ref>.
2016-жылы облустун калкынын саны 1773 адамга (0,19%), анын ичинде табигый кыскаруунун эсебинен 1287 адамга (72,59%), миграция 486 адамга (27,41%) кыскарганы белгиленген<ref>[http://www.cv.ukrstat.gov.ua/expres/2017/m2/22_3.doc Демографическая ситуация в области в 2016 году ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131060254/http://www.cv.ukrstat.gov.ua/expres/2017/m2/22_3.doc |date=2023-01-31 }} {{ref-uk}}</ref>.
Калктын жылдар боюнча өзгөрүү динамикасы (каттоонун жана МСКнын маалыматы боюнча): 2016-жылы облуста 10226 адам төрөлүп, 11513 адам каза болгон, анын ичинен 92си 1 жашка чейинки балдар (1000 тирүү төрөлгөнгө 9)<ref>[http://www.cv.ukrstat.gov.ua/statinf/demoh/arhiv/2016/prur_09.htm Природное движение населения в 2016 году ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170722050117/http://www.cv.ukrstat.gov.ua/statinf/demoh/arhiv/2016/prur_09.htm |date=2017-07-22 }} {{ref-uk}}</ref>. Өлүм (чыныгы калктын 1000 адамга) - 12,7; төрөлүү коэффициенти - 11,3; табигый өсүш - -1,4. Эң жогорку төрөт Путилf - 16,4 жана Сторожинец - 14,4 райондорунда. Эң аз төрөлүү көрсөткүчү Келменецкий районунда - 8,0 жана Новоднестровскиде - 8,3. Эң жогорку өлүм Келменецыда - 18,5 жана Сокиряныда - 17,1. Эң аз өлүм Новоднестровскта 7,6, Черновцыда 9,8. Калктын эң жогорку табигый өсүшү Путила - 5,6 жана Сторожинец - 3,7 райондорунда. Калктын эң аз табигый өсүүсү Келменцы – -10,5 жана Сокиряны – -8,1 райондорунда. 2016-жылы облуска туруктуу жашоо үчүн 2777 адам келсе, 3263 адам кеткен. Миграция калктын өсүшү терс - -486 адам<ref>[http://www.cv.ukrstat.gov.ua/statinf/demoh/arhiv/2016/mig_09.htm Миграционное движение населения в 2016 году ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170902060046/http://www.cv.ukrstat.gov.ua/statinf/demoh/arhiv/2016/mig_09.htm |date=2017-09-02 }} {{ref-uk}}</ref>. Калктын эң көп өсүшү Сторожинец – 7,4 жана Путила – 3,6 райондорунда. Калктын эң аз өсүүсү Келменцы– -10,6 жана Сокиряны – -10,4 райондорунда. 2016-жылы калктын санынын өсүшү облустун 4 районунда байкалды: Путила, Сторожинец, Герца жана Глыбокая. Калктын азайышы Черновцы, Новоднестровск жана 7 райондо: Вижница, Кельменцы, Хотин, Новоселица, Сокирянский, Заставная жана Кицмань райондорунда байкалды.
=== Улуттук курамы ===
[[Файл:EthnicChernivtsi 2001UkrCensus.png|thumb|2001-жылдагы эл каттоо боюнча Черновцы облусунун этникалык картасы. Украиндер сары, румындар көк, молдавандар жашыл, орустар кызыл, башка улуттар ак түс менен белгиленген.]]
Черновцы облусу өзүнүн көп улуттуу курамы жана этникалык жана тилдик азчылыктардын улуттуу үлүшү (25%) менен айырмаланат. Облустун калкы кирет:
* украиндер — 75,9% (691,2 миң адам)
* румындар — 12,7% (116,0 миң адам)
* молдовандар — 7,0% (66,5 миң адам)
* орустар — 2,9% (30,9 миң адам)
* поляктар — 0,7% (3,6 миң адам)
* белорустар — 0,1% (1,3 миң адам)
* жөөттөр — 0,1% (1,2 миң адам)
* башкалар — 0,6% (4,9 миң адам).
[[Украин тили]] жападан жалгыз мамлекеттик тил, бирок аймактын этникалык көп түрдүүлүгүнө байланыштуу [[Орус тили|орус]], [[Румын тили|румын]], [[Поляк тили|поляк]] тилдери да кеңири таралган (кемүү тартибинде), [[Идиш тили|идиш]] тили мурда шаардык [[Жөөттөр|жөөт]] калкынын арасында кеңири таралган.
Калктын басымдуу бөлүгү [[Эки тилдүүлүк|эки тилдүү]], дээрлик бардык [[украиндер]] жана [[Молдавандар|молдовандар]] орусча сүйлөшөт, поляктар украинче сүйлөшөт, ал эми улгайган [[украиндер]] көбүнчө кандайдыр бир деңгээлде румын тилинде сүйлөшөт. Тилдерди колдонуу күнүмдүк деңгээлде эле чектелбейт, аймакта коомдук уюмдар жана улуттук азчылыктардын мектептери иштейт, жергиликтүү жаңылыктар украин тилинде басылып чыгат (бирок интервью берүүчү орус тилинде жооп берсе, котормосу жок) жана, эреже катары, кабар релиз аяктагандан кийин, ошол эле маселе бар, бирок буга чейин румын тилинде (башка алып баруучу жана окуялардын котормосу менен).
Орус тилдүү калктын пайыздык көрсөткүчү боюнча Черновцы облусу батыш Украинанын аймактарынын арасында биринчи орунда турат.
Облустун калкы 11 шаарда, 11 шаарчада; областта 11 гана район жана 252 айылкеңеш бар<ref name="nas">[http://ukrstat.gov.ua/druk/publicat/kat_u/2015/zb/06/zb_nas_14.zip Государственный комитет статистики Украины. Сборник: Численность наличного населения Украины на 1 января 2015 года. Киев 2015. Ответственная за выпуск Тимошенко Г. М. (doc)] {{ref-uk}}</ref>.
== Административдик-аймактык түзүлүшү ==
{{АймакКартасы+|Украина Черновцы облусу|caption=Черновцы облусунун райондору 2020-жылдын 17-июлунан тартып|float=rihgt|width=400|places={{ПозКарта~|Украина Черновцы облусу|lat=48.30|lon=25.95|background=|mark=Green pog.svg|marksize=18|label_size=120|link=|label=[[Черновцы]]|position=top}}
{{ПозКарта~|Украина Черновцы облусу|lat=48.20|lon=25.9|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Черновцы району|Черновцы<br> району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Черновцы облусу|lat=48.25|lon=25.20|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Вижница району|Вижница<br> району]]'''|position=bottom}}
{{ПозКарта~|Украина Черновцы облусуlat=48.45|lon=26.80|mark=green pog.svg|marksize=1|label_size=100|background=|label='''[[Днестр району|Днестр району]]'''|position=bottom}}}}
Черновцы облусунун административдик борбору — [[Черновцы]] шаары.
=== Райондору ===
2020-жылдын 17-июлунда облустун жаңы 3 районго бөлүнүшү кабыл алынган<ref>{{Cite web|url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|title=Постанова Верховної Ради України «Про утворення та ліквідацію районів»|access-date=2020-08-17|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/go/807-20#Text|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200721124601/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/807-IX#Text|archivedate=2020-07-21|accessdate=2023-01-30}}</ref><ref name="Карты">{{Cite web|url=https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|title=Нові райони: карти + склад|access-date=2020-08-17|archive-date=2021-03-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302224321/https://www.minregion.gov.ua/press/news/novi-rajony-karty-sklad/|deadlink=no}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
!№
!Району
!Калкы
<small>(миң адам)</small>
!Аянты<ref>{{Cite web |title=Чернівецька область - Райони |url=https://decentralization.gov.ua/areas/0372/rayons |accessdate=2023-01-30 |archivedate=2021-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210123004928/https://decentralization.gov.ua/areas/0372/rayons }}</ref>
<small>(км²)</small>
!Акимий борбору
|-
|1
|Вижница району
|209,2
|1 460
|[[Вижница]] ш.
|-
|2
|Днестр району
|254,6
|2 056
|[[Кельменцы]] шч.
|-
|3
|Черновцы району
|82,8
|1 843
|[[Черновцы]] ш.
|}
Райондор өз кезегинде шаардык, поселкалык жана айылдык бириккен аймактык жамааттарга бөлүнөт ({{Lang-uk|об'єднана територіальна громада}}).
== Шилтемелер ==
<references />{{Украинанын административдик-аймактык түзүлүшү}}
[[Категория:1940-жыл]]
[[Категория:Украинанын облустары]]
asfasuk6pnexvpqfbv6lhsclqkz6usd
Шерали Жураев
0
131506
666168
652226
2026-11-08T13:17:03Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666168
wikitext
text/x-wiki
{{Музыкант
|Ысымы = Шерали Жураев
|Нукура ысымы = ({{lang-uz|Sherali Joʻrayev}})
|Сүрөт = Sherali Joʻrayev.jpg
|Туурасы =
|Сүрөттүн баяндамасы =
|Фон =
|Төрөлгөндөгү ысымы =
|Толук ысымы =
|Туулган датасы = 12. 4. 1947
|Туулган жери = Ленин району, [[Анжиян облусу]], [[Өзбек ССР]]и [[СССР]]
|Өлгөн датасы =
|Өлгөн жери =
|Активдүү жылдары =
|Өлкө = {{СССР желеги}} [[СССР]]</br> {{UZB}}
|Кесиптери = {{Ырчы|Өзбекстандын}}, {{актёр|Өзбекстандын}}
|Ырчылык үнү =
|Аспаптары = [[Рубаб]]
|Жанрлары =
|Лакап аттары =
|Жамааты =
|Кызматташтык =
|Сыйлыктары = Өзбекстанда Эмгек сиңирген артисти (1981), <br /> Өзбекстандын Эл артисти (1987), <br /> Тажикстандын Эл артисти (2018).
|Уикиказына =
|Альма-матер =
|Super.kg_id =
|Сайты =
}}
'''Шерали Жураев ''' ({{lang-uz|Sherali Joʻrayev}}) (12. 4. 1947, [[Өзбекстан]] ССРинин Анжиян облусу, Ленин району - 4. 9. 2023, Ташкент, Өзбекстан) - белгилүү өзбек ырчысы, акын, композитор, актёр 1970-жылдары жылдызы жанып, ошол кездеги өзбек эстрадасынын өнүгүүсүнө чоң салым кошкон. «Биринчи махабатым», «Өзбегим», «Ачык акыйкат» сыяктуу бир катар ырлары аркылуу Борбор Азия мамлекеттерине да таанылган. Жалпысынан 600дөн ашуун ырга автор болгон<ref>[https://maralfm.kg/archives/633895 Өзбекстандын эл артисти Шерали Жураев 76 жаш курагында дүйнөдөн өттү]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ал 1987-жылы Өзбекстандын Эл артисти, 2018-жылы Тажикстандын Эл артисти наамына ээ болгон<ref>{{cite web|url= http://www.bbc.co.uk/uzbek/news/story/2007/04/070412_sherali_juraev_60.shtml|title=Sherali Joʻrayev: „Biz toʻxtab qolmadik. Biz hali bormiz“|date=13-04-2007 |work=Bi-Bi-Si|accessdate=12-06-2012}}</ref><ref>{{Cite web| last=Toshpoʻlatova|first=Feruza|url=http://www.fergananews.com/article.php?id=5494 |title=Oʻzbekiston xalq artisti Sherali Joʻrayev yosh qoʻshiqchi bilan qarindoshligi haqidagi mish-mishlardan gʻazabda|date=28-11-2007|work=Ferghana News|publisher=|accessdate=12-06-2012|language=ruscha}}</ref>. . 1991-жылы Өзбекстан Республикасынын Алишер Навои атындагы Мамлекеттик сыйлыгынын лауреаты болгон. Жураев 2022-жылдын 12-апрелинде 75 жылдык туулган күн мааракесинде Президенттин жарлыгына ылайык «Өлкө урматы» ордени менен сыйланган<ref>{{cite web |title=Prezident Sherali Jo‘rayevni mukofotladi |url=https://qalampir.uz/uz/news/preziden-sherali-zhurayevni-tak-dirladi-59428 |website=[[Qalampir.uz]] |accessdate= |date=12-aprel 2022-yil}}</ref>.. Жураевдин ырлары езбектер арасында кеңири таралган.
== Өмүр баяны ==
Шерали Жураев 1947-жылы 12-апрелде Анжиян облусунун Ленин районунда (азыркы Асака) туулган<ref>[https://24.kg/kyrgyzcha/274259%20ozbekstandyin%20jana%20tajikstandyin%20elartisti%20sherali%20juraev%20duyno%20saldyi/ Өзбекстандын жана Тажикстандын эл артисти Шерали Жураев дүйнө салды]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Анын кайсы күнү төрөлгөнү белгисиз. Анын туулган күнү так белгилүү эмес. Ырчы 12-апрелди белгилүү күнү катары рамазий түрдө тандаган, анткени дал ушул күнү Каабанын ичине кирген — бул өтө сейрек адамдарга берилген чоң урмат. Бул окуя 1990-жылдары Өзбекстандын биринчи президенти Ислам Каримов менен бирге Меккеге болгон делегациялык сапар учурунда болгон.
Жураев 1966-1971-жылдары Ташкент мамлекеттик театр жана сүрөт искусство институтунда окуган. 1976-жылда Маннон Уйгур атындагы Ташкент мамлекеттик искусство институтун аяктаган. 1990-1995-жылдары Өзбекстан парламентинин Кеңешинин депутаты болгон<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250629002643/https://oshtv.kg/%D3%A9zbekstandyn-el-artisti-sherali-zhuraev-d%D2%AFjn%D3%A9-saldy/ |archivedate=2025-06-29 |title=Өзбекстандын эл артисти Шерали Жураев дүйнө салды |url=https://oshtv.kg/өzbekstandyn-el-artisti-sherali-zhuraev-dүjnө-saldy/ |accessdate=2023-09-12}}</ref>.
=== Үй-бүлөсү жана балдары ===
Жураев жеке жашоосунда үч жолу үйлөнгөн. Музыканттын биринчи аялы тууралуу эч нерсе белгилүү эмес, бирок жубайлар балдардын жоктугунан ажырашкан. Шерали экинчи жолу Зулхумор аттуу бийчиге үйлөнүп, кийин Өзбекстандын эмгек сиңирген артисти наамын алган. Бирок, сүйүшкөндөр көп өтпөй ажырашып кетишкен. Бир канча убакыт өткөндөн кийин, Жураев үчүнчү жолу үйлөнгөн. Жаңы жубайынын аты Гүлнара, атактуу болгон күйөөсүнө беш бала төрөп берген<ref>{{Cite web |title=Шерали Джураев |url=https://biographe.ru/znamenitosti/sherly-dzhuraev |accessdate=2023-09-13 |archivedate=2025-06-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250629013635/https://biographe.ru/znamenitosti/sherly-dzhuraev/ }}</ref> эки уул жана үч кыз. Уулдары Шахжахан менен Зоиршах Жураевдер да ырчы<ref>[https://sputniknews.uz/20230905/sherali-joraev-biografiya-38578458.html?ysclid=lmi0618bmw630119309 Шерали Жўраев — биография]</ref>. Алардын чыгармачылыгы атасынын репертуарына көп жагынан окшош алар классикалык эстрадалык стилди колдонушат.
2007-жылы журналисттер Жураевдин жеке жашоосу тууралуу сөз кыла баштаган. Анын өмүр баянында кара сызык пайда болду. Кечелердин биринде Жураев Ботир Кадыров деген жаш аткаруучуну сындай баштады. Жаш жигит өзүн ырчынын экинчи бийчи аялынан төрөлгөн Жураевдин тун уулу деп атаган. Жураевдин жердештеринин аңгемелери дароо басма сөзгө чыгып, журналисттер Ботир тууралу макалалар жаза башташты. Ошондой эле Жураевтин Захиршах аттуу уулу да. Бул жалган. Биздин үй-бүлөдө бул тууралуу сөзгө күлүп, көңүл бурушпайт, -деп айткан<ref>[https://aniq.uz/yangiliklar/botir-qodirov-sherali-juraevning-uglimi-zohirshoh-juraev-javob-berdi?ysclid=lmi0zh12f1923953087 Ботир Қодиров Шерали Жўраевнинг ўғлими? Зоҳиршоҳ Жўраев жавоб берди]</ref>. Бирок Ботир Кадыров Жураев анын атасы экенин далилдөөнү көздөй турганын билдирип ага кайрылган. Кадыровдун жактоочусу Шерали Жураевге ДНК анализин тапшыруу үчүн арыз жөнөтүлгөнүн билдирген<ref>[https://repost.uz/life/djuraevi-snova-v-sud?ysclid=lmi0xy58x4455734599 Певец Ботир Кадыров намерен доказать, что Шерали Джураев является его отцом]</ref>. Андан көп өтпөй ырчы каза болгон. Ботир Жураевдин уулубу же жокпу, аны эч ким далилдей албагандыктан бүдөмүк бойдон калды.
== Чыгармачылыгы ==
Шерали Жураев эмгек жолун «Шаттык (Шодлик)» ансамблинде иштөө менен баштаган (1972-1979), жана өзбек мамлекеттик эстрадасы (1972-1973), Анжиян областынын филармониясынын (1979-1986), Өзбекстан мамлекеттик филармониясынын (1986-1996), «Өзбекнаво» союзунун (1999-жылдан) солисти болгон<ref>[https://maralfm.kg/archives/633895 Өзбекстандын эл артисти Шерали Жураев 76 жаш курагында дүйнөдөн өттү]{{Жеткиликсиз шилтеме|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== Дискографиясы ==
{| class="wikitable"
|+ Альбомдору
! Аталышы !! жыл
|-
| Өзбек элинин ырлары ({{lang-uz|Oʻzbek xalq qoʻshiqlari}}) || 1971
|-
| Жар-жар ({{lang-uz|Yor-yor}})||1980
|-
|Ак кайың ({{lang-uz | Oq qayin}}) ||1982
|-
| Кербен ({{lang-uz|Karvon}})||1986
|-
| Музыканын сыйкырдуулугу ({{lang-uz|Kuy sehri}})||1987
|}
== Булактар ==
{{Булактар}}
ptbve3w7cwazeco4otqett83x65xal5
Филипп IV
0
132645
665995
649804
2026-11-08T12:07:46Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
665995
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Philip the handsome.jpg|thumb|406x406px|'''''Филипп IV''''']]
'''Филипп IV''' - [[1285]]-жылдан [[Франция]]нын королу.
Феодалдардын саясий бийлигинин төмөндөшүндө жана Францияда монархизмдин күчөшүндө ''Филипп IV''нин башкаруусу ([[1285|1285-]][[1314]]) маанилүү роль ойногон. Ал атасынын жана чоң атасынын ишин уланткан, бирок анын доорунун шарты, кулк-мүнөзү жана сот кеңешчилеринин интригалары кээде падышанын саясатында агрессияга жана ырайымсыздыкка алып келген. Филипптин башкаруусу [[Франция]]нын [[Европа]]дагы таасирин күчөткөн. Анын ''Фландрия'' менен болгон согушунан баштап тамплиерлерди өлүм жазасына тартууга чейинки көптөгөн аракеттери өлкөнүн бюджетин толтурууга жана армияны чыңдоого багытталган..
== '''<big>Башкаруу органы</big>''' ==
[[Франция]]нын падышасы ''Филипп IV'' замандаштарынын да, тарыхчылардын да карама-каршы баа берүүлөрүн келтирет. Анын сулуулугу, билими жана акылы бар деп эсептешет. Бирок анын инсандыгы ар кандай жоромолдорго айланган. Кээ бирөөлөр аны душмандарына ырайымсыз жана прагматикалык башкаруучу катары эсептеп, темирдей эрктүү жана кажыбас кайраттуу адам катары көрүшкөн. Башкалары Филипп IVну өтө такыба, момун жана жөнөкөй деп сыпаттап, анын өлкөнү күнөөлөрүнөн тазалоону каалаганын түшүндүрүшкөн.
''Филипп IV'' - ''"темир падышанын"'' бир өзгөчөлүгү анын эрктүүлүгүн жана чечкиндүүлүгүн күбөлөндүрөт. Ал эми кээ бирөөлөр аны өтө жумшак, боорукер жана ишенчээк, өзгөчө жакын адамдарынын ишенимине кыянаттык кылганы үчүн сындашкан. Атүгүл анын башкаруу мезгилиндеги маанилүү чечимдерди кабыл алуудагы активдүү ролунан да күмөн санагандар бар.
''Филипп IV'' да ажайып көрүнүшү жана харизматикалык инсандыгы менен белгилүү. Анын көк көздөрү жана айкел сымал фигурасы үрөй учурган жана урматтаган. ''«Мрамор адам»'' деген лакап ат анын сырткы көрүнүшүнүн улуулугун баса белгилейт.
''Филипп IV''нун башкаруусу Франциянын тарыхында бурулуш учур болуп эсептелет. Бул мезгилде королдук бийлик күчөп, монархиялык культ түзүлүп, Франция жалпы европалык бийликке ээ болгон. Анын башкаруу доору экономикалык өсүш жана орто кылымдардын бүткүл тарыхындагы эң көп калкы менен мүнөздөлгөн. Маанилүү аспект ошондой эле бийликти ыйык бекемдөө каалоосу болгон, атап айтканда, Сент-Луис IX канонизация процесси аркылуу.
== '''<big>Тышкы саясат</big>''' ==
''Филипп IV'' [[1310]]-жылы мурда Ыйык ''Рим'' империясынын курамына кирген [[Лион]]ду да падышалыкка кошуп алган. Ал өзүнүн негизги атаандашы [[Англия]]нын королу ''Эдвард I'' менен аймактык тирешүүгө туш болгон.Англис менен француздардын ортосундагы карама-каршылыктар ''Эдуард I'' [[1295]]-жылы [[Париж]] парламентине вассал катары чакырылышына алып келген. Анын сотуна катышпастан, ''Эдвард I'' согуш жарыялап, ''Филипп IV'' Гвинаны конфискациялаган. [[1303]]-жылы тынчтык келишиминин натыйжасында ''Эдуард I Гвинден'' баш тартып, ''Филипп IV''нун пайдасына вассаждык ант берип, анын уулу ''Филипп IV''нун кызына турмушка чыккан.
Кошумчалай кетсек, [[Англия]] менен болгон согуш британдардын союздашы ''Фландрияга'' да таасирин тийгизген. [[1297]]-жылы ''Филипп IV'' ''Фландрияга'' кол салып, ''Лилль'' багынып бергенден жана ''Фурн'' салгылашында фламингдиктер жеңилгенден кийин Фландрияны француз королдугуна кошуп алган. Бирок [[1302]]-жылы ''«Брюгге матиндери»'' деп аталган ''Брюгге'' көтөрүлүш [[Франция]] үчүн олуттуу жоготууларга алып келген. ''Филипп IV'' кайрадан ''Фландрияга'' басып кирип, [[1304]]-жылы ''Монс-ан-Певеле'' салгылашында жеңишке жетип, айрым шаарларды [[Франция]]га жарым-жартылай кайтарып, фламанддардын укуктарын калыбына келтирген.
== '''<big>Ички саясат</big>''' ==
''Филипп IV'' "өзүнүн падышалыгында император" деп жарыяланган биринчи монарх болуп калды, алар өзүнүн мүлкүнө эле эмес, бүткүл падышалыкка тиешелүү буйруктарды чыгарган. Маанилүү акт болуп [[1302]]-жылдагы "падышалыкты реформалоо" жөнүндөгү жарлык болгон, ал борбордогу жана жергиликтүү деңгээлде падышалык бийликти жөнгө салган.
Узакка созулган согуштардан жана мамлекеттик аппараттын кымбатташынан улам келип чыккан финансылык кризистин шартында ''Филипп IV'' акчанын тартыштыгына дуушар болгон. Бул жаңы салыктардын киргизилишине, еврейлердин жана ломбарддардын мүлктөрүн конфискациялоого ([[1306]], [[1311]]) жана акчанын девальвациясына алып келген. Карыздарды жабуу жана баалуу металлдардын жетишсиздигин жоюу үчүн курамында күмүш азыраак монеталарды чыгаруу практикасы башталган, бул инфляцияны пайда кылып, дворяндардын, шаардыктардын жана чиркөөнүн кирешелерине таасирин тийгизген.
[[Рим папасы]] ''Бонифаси VIII'' менен кагылышуу француз диниятчыларына салык салуу аракетинен улам келип чыккан. Бул конфликт рухий жана светтик бийликтин үстөмдүгү идеясындагы айырмачылыктарды ачып берди. Филипп IV, [[1302]]-жылы биринчи генералды чакырып, падышачылыктын тургундарын колдоо үчүн кайрылган. [[1303]]-жылы Филипп IV алтын монета, алтын моутон чыгарууга чакырган.
Финансылык кыйынчылыктар ''Филипп IV''ну темплиарлар тартибин адаштык жана туура эмес иш-аракеттер үчүн айыптоого алып келди. [[1307]]-жылы буйруктун мүчөлөрүн массалык камакка алуулар башталып, көпкө созулган иликтөөлөрдөн кийин Рим папасы Клемент V менен макулдашып, Филипп IV алардын мүлкүн конфискациялаган. [[1311]]–[[1312]]-жылдары Вена Кеңешинде Тамплиерлердин соту ордендин жоюлушуна алып келип, ордендин акыркы чоң мастери Жак де Моле [[1314]]-жылы Парижде өрттөлгөн.
== '''<big>Саясий идеология</big>''' ==
''Филипп IV'' [[Франция]]нын ички жана тышкы саясатына юристтердин, өзгөчө юристтердин таасирин күчөткөн. Башында жупуну тектүү жана өлкөнүн түштүк аймактарынан чыккан легисттер падышанын прерогативдерин кеңейтүүгө жана анын бийлигинин эгемендигин актоого багытталган теориялык курулуштардын жана реформалардын негизги фигураларына айланган. Бул өзгөртүүлөр ''Филипп IV'' [[1296]]-жылдан [[1313]]-жылга чейин рекорддук убакытта жүргүзгөн [[Париж]]деги ''Иле-де-ла-Ситедеги'' падыша сарайын реконструкциялоодо даана байкалды. Бул имарат, өзгөчө Чоң зал жана Жоголгон кадамдар залы өзүнүн улуулугу менен замандаштарынын кыялын таң калтырган. Дворец ойлонуштурулган жасалгалоо программасын, анын ичинде [[Франция]]нын королдорунун статуяларын кабыл алды жана атайын жайларды алган башкаруу органдарынын иши учун ыцгай-луу шарттарды тузду. Ушул мезгилден баштап [[Франция]]нын таажысынын парламент жана эсеп соту сыяктуу жогорку ведомстволору [[Париж]]ге отурукташа баштаган.
Жаңычылдык бул сарайдын жалпы коомчулук үчүн ачык болушу болду, ал падышалык бийликтин принципиалдуу жаңы жүзүн билдирген. [[1313]]-жылы жаңы сарайдын ачылышы укмуштуудай майрамдар жана ''Филипп IV''нун үч уулунун рыцарлары менен коштолгон.
Король ''Филипп IV'' миссиясы жаңы чечмелөө чагылдырылган - анын куткарылышы үчүн коомчулукка тапшырылган пастор. Монарх падышачылыкты күнөөлөрдөн тазалап, Жаңы [[Иерусалим]]ди түзүүгө умтулган жана француздарды тандалган эл катары көргөн. Бирок ''Филипп IV'' өмүрүнүн акыркы жылын ''«Нельс мунарасынын иши»'' деп аталган келиндери менен болгон жаңжал караңгылаткан. Өзүнүн такыбаа ишеними жана таажысынын аброюна кам көргөндүктөн ''Филипп IV'' балдарына жана алардын келиндерине катаал мамиле кылган. Бул чатак болочок династия үчүн кырсык болду.
''Филипп IV'' капыстан каза болгондон кийин, анын үч уулу тең Франциянын падышасы болушкан, бирок эркек мураскор калтырышкан эмес. Алардын өлүмү менен [[Франция]]нын тактысында түздөн-түз капетиялык династия аяктаган.
== '''<big>Филипп IV искусстводо</big>''' ==
''Филипп IV'' француз жазуучусу [[:ru:Дрюон,_Морис|Морис Дрюондун]] ''"Темир падыша"'' романындагы негизги каармандардын бири.
''Филипп IV''ди ''[[:ru:Assassin’s_Creed_Unity|Assassin's Creed Unity]]'' компьютердик оюнунда Тамплиер орденинин устаты Жак де Молайдын кармалышы жана өрттөлүшү эпизодунан көрүүгө болот. Үндө мындай деп айтылат: "Жак Де Молай эң ишенген адамы - Франциянын коррупционер падышасы тарабынан чыккынчылык кылган гений болгон".
''Филипп IV'' Данте Алигеринин ''«Кудайлык комедиясында»'' эскерилет.
== '''<big>Шилтемелер</big>''' ==
https://web.archive.org/web/20240525092329/http://www.monsalvat.globalfolio.net/rus/dominator/philippe_le_bel/index.php
https://bigenc.ru/c/filipp-iv-krasivyi-korol-frantsii-5bd685 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231212182704/https://bigenc.ru/c/filipp-iv-krasivyi-korol-frantsii-5bd685 |date=2023-12-12 }}
https://www.thepeerage.com/p10255.htm#i102545
7g3v9uvub6w711snr0dm2bgcqbphysq
Эритрея
0
132905
666194
519540
2026-11-08T14:01:51Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666194
wikitext
text/x-wiki
{{Мамлекет
|Кыргызча аталышы=Эритрея мамлекети
|Расмий аталышы ={{lang-ti|ሃገረ ኤርትራ}}<br>{{lang-ar|دولة إرتريا}}<br>{{lang-en|State of Eritrea}}
|Кыскача аталышы =Эритрея
|Мамлекеттик дини =
|Герб=Emblem of Eritrea (or argent azur).svg
|Желек=Flag of Eritrea.svg
|Гимндин аталышы=ኤርትራ ኤርትራ ኤርትራ
|Аудио=National Anthem of Eritrea by US Navy Band.ogg
|Башкаруу формасы =
|Картада=Eritrea (Africa orthographic projection).svg
| lat_deg = 15
| lat_min = 9
| lat_sec = 0
| lon_dir = E
| lon_deg = 39
| lon_min = 37
| lon_sec = 0
| region = ER
| CoordScale = 4000000
|Тили= расмий тили жок, [[тигринья]], [[Араб тили|арабча]], [[Англис тили|англиске]], [[Италян тили|италянча]]
|Эгемендүүлүк күнү=[[24-май]] [[1993-жыл]]
|Эгемендүүлүгүн алды=[[Эфиопия|Эфиопиядан]]
|Борбор шаары=[[Асмэра]]
|Ири шаарлар =[[Асмэра]]
|Башчыларынын милдеттери= [[Исайяс Афеверки|Эритреянын президенти]] <br />
|Аянты боюнча орду= 102
|Аянты= 117 600
|Суу пайызы = 14,1
|Калкы боюнча орду =
|Калкы={{өсүү}}6 081 196<ref>[https://countrymeters.info/ru/Eritrea#population_2022 People and Society]</ref>
|Калкты каттоо жылы = 2022
|Калктын жыштыгы=
|ИДП (САМ)=6,219 млрд<ref name="IMF">[https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2024&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=44&pr1.y=12&c=614%2C666%2C638%2C668%2C616%2C674%2C748%2C676%2C618%2C678%2C624%2C684%2C622%2C688%2C626%2C728%2C628%2C692%2C632%2C694%2C636%2C714%2C634%2C716%2C662%2C722%2C642%2C718%2C643%2C724%2C734%2C199%2C644%2C733%2C646%2C738%2C648%2C742%2C652%2C746%2C656%2C754%2C654%2C698%2C664&s=NGDPD%2CPPPGDP%2CNGDPDPC%2CPPPPC&grp=0&a=] World Economic Outlook Database, October 2019 – Report for Selected Countries and Subjects</ref>
|ИДП (САМ) эсептөө жылы=2019
|ИДП (САМ) боюнча орду=165
|ИДП (САМ) ар бир жанга = 1689
|ИДП (номинал)= 6,473 млрд.<ref name="ИДП" />
|ИДП (номинал) эсептөө жылы = 2019
|ИДП (номинал) боюнча орду = 160
|ИДП (номинал) ар бир жанга = 188
|Акча бирдиги=[[Эритрея накфасы|Накфа]]
|АДӨИ= {{өсүү}}0,459
|АДӨИ эсептөө жылы = 2020
|АДӨИ боюнча орду = 180
|АДӨИ деңгээли = <span style="color:#fc0;">'''орточо'''</span>
|ЭОК = ERI
|Этнохороним = эритреялыктар
|Домени = [[.er]]
|Телефон коду =291
|Убакыт аралыгы = [[UTC+03:00|+03:00]]
|Штрих коду =
|Түшүнүктөр = <div class="center">[[commons:Eritrea|'''Викиказынадагы медиафайлдар''']]</div>
}}
'''Эритрея''', расмий түрдө ― '''Эритрея мамлекети''' ([[Араб тили|араб]]. دولة إرتري, [[Тигринья тили|тигринья]] ሃገረ ኤርትራ, [[Англис тили|англ]]. ''State of Eritrea'') — [[Африка|Африканын]] түштүк-чыгышындагы [[Кызыл деңиз|Кызыл деңиздин]] жээгиндеги мамлекет. Батышта [[Судан]], түштүктө [[Эфиопия]] жана чыгышта [[Жибути]] менен чектешет.
Эриятреянын аянты 117 600 км² түзөт. Суу бетинин аянты өлкөнүн аянтынан 14,1% түзөт.
Эритрея тогуз этникалык топто турган, болжол менен алты миллион калкы бар көп улуттуу өлкө<ref>[https://web.archive.org/web/20140625160623/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2075.html#er CIA — Eritrea — Ethnic groups]</ref>.
Калктын көпчүлүгүн [[Тиграи (эл)|тиграи]] (калктын 55%) жана [[Тигре (эл)|тигре]] (калктын 30%) элдери түзөт. Калгандары: [[кунама]], [[сахо (эл)|сахо]], [[афарлар|афар]], [[беджа (эл)|беджа]], [[амхара]], [[нара (эл)|нара]], [[рашайда (эл)|рашайда]] (арабдар).
Калктын басымдуу бөлүгү [[ислам]] жана [[Христиан дини|христиан]] диндерин, аз бөлүгү салттуу ишенимдерди карманышат.
Азыркы Эритрея, Италия Чыгыш Африкасынын курамына өзүнчө падышалыктарды жана султанатдыктарды кошуу менен түптөлгөн жана жыйынтыгында Италия Эритреясынын пайда болушуна алып келген.
[[1947-жыл|1947-жылы]] Эритрея, [[1962-жыл|1962-жылы]] жоюлган [[Эфиопия жана Эритрея Федерациясы|Эфиопия жана Эритрея Федерациясынын]] курамынада болгон.
[[1993-жыл|1993-жылдын]] апрелинде Эритреянын көз карандысыздык үчүн согушунун жыйынтыгы боюнча референдум өткөрүлүп, анда жарандардын 99,83% Эритреянын көз карандысыздыгы үчүн добуштарын беришкен<ref>{{Cite web |title=Elections in Eritrea |url=https://africanelections.tripod.com/er.html |accessdate=2024-01-24 |archivedate=2024-02-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240221231400/https://africanelections.tripod.com/er.html }}</ref>.
Бул референдумдан кийин да Эритрея менен [[Эфиопия|Эфиопиянын]] ортосундагы согуш аракеттери уланып, [[1998]]-[[2000]]-жылдардагы Эфиопия-Эритрея жаңжалына жана андан кийин [[Жибути]] жана [[Эфиопия]] менен куралдык кагылышууларга алып келген.
== География ==
Жеринин басымдуу бөлүгүн Эфиопиянын бийик тоолору, түштүк-чыгышында Афар ойдуңу, [[Кызыл деңиз|Кызыл деңизинин]] жээгин бойлото чөл жана саванна табият аймактары ээлейт. Эритрея платосунун эң бийик жери Сойра тоосу (2989 м). Климаты субэкватордук, чөлдүү. Айдын орточо температурасы 23-37°С. Жылдык жаан-чачындын орточо өлчөмү. 50 - 200 мм, Э. платодо 500-850 мм. Тез-тез кургакчылык болот. Негизги дарыясы – Текезе . Чөл жана чөл өсүмдүктөрү, ошондой эле агава, акация, курма, жээктеринде эвкалипт, саваннада баобаб, бийик тоолордо чынар ж. өсүү. Жаныбарлардын түрлөрү абдан бай: бугу, бегемот, тоо теке, илбирс мышык, коён, крокодил, арстан, керик, пил, таш бака, карышкыр, ар кандай маймылдар, кемирүүчүлөр жана канаттуулардын көптөгөн түрлөрү, балыктын 250 түрү кездешет. анын суулары. Пайдалуу кендери - алтын, жез, темир, никель, хром, слюда, титан, мунай, күмүш, күкүрт, калий жана кадимки туздар, магний, мрамор, цинк ж.
== Тарых ==
Аксум падышалыгы азыркы Эритреянын аймагында IV-VII-кылымдарда орун алган. Ислам дини өлкөгө VIII-кылымда келген. XII-XVI-кылымдарда Эритреянын аймагы Эфиопиянын Абиссиния королдугунун бир бөлүгү болгон. XVI-кылымдын ортосунан Осмон султандыгынын карамагында болгон. 1889 - 1941 жж. Италиянын колониясы болгон. 1941-1951 жж. Улуу Британияга багынып берген. 1952 - 62 Эфиопиянын автономдуу облусу, 1962-87-ж. Эфиопия провинциясы, губернатору. аймак болгон. 1962-жылы Эфиопиядан көз карандысыздык үчүн Эритрея Элдик боштондук фронтунун 30 жылдык күрөшүндө 150 000 адам каза болгон. 1991 козголоңчулар Асмараны бошотуп, эфиопиялык аскерлерди өлкөдөн кууп чыгышкан. 1993 Референдумдун жүрүшүндө Эритреянын көз карандысыздыгы жарыяланды. Өлкөдөн чыгып кеткен 500 миңден ашуун качкын өлкөгө кайтып келе баштады. 1997 Е-нин жацы конституциясы кабыл алынды. 1998 2000-жылы Эфиопия менен талаштуу аймак үчүн жаңы согуш башталган. Эритреянын жеңилүүсү менен аяктады. Эки өлкө тынчтык келишимине кол коюшту. Бирок бул согушта эки тараптан тең 10 миң адам курман болуп, экономикага чоң зыян келтирилген. Көптөгөн Эритреялыктар коңшу Суданга, Европа өлкөлөрүнө жана АКШга кетүүгө аргасыз болушкан. Өлкө калкынын 70% эл аралык уюмдардан азык-түлүк жардамын алат.
== Экономика ==
Эритрея агрардык өлкө . Өлкөнүн экономикасынын негизги тармагы – а. ш. Курма, буурчак жана май өсүмдүктөрү, жашылчалар өстүрүлөт. Негизги азык-түлүк өсүмдүктөрү: сорго, таруу, буудай, жүгөрү ж. Бодо мал, кой, эчки, төө, үй канаттуулары өстүрүлөт. Балык суу объектилеринен кармалат. Өнөр жайынын негизги тармактары: нефти казып алуу, текстиль, тигүү, химия, булгаары бут кийим, жыгач иштетүү, цемент, тамак-аш. Туз деңизден өндүрүлөт. Негизги деңиз порттору – Ассеб, Массава . Экспорту - текстиль, тери, булгаары буюмдары, тамак-аш азыктары, суусундуктар, мунай продуктулары, тамеки ж.б. чыгарылат. Башка өлкөлөрдөн машиналар, оор машиналар, транспорт жабдуулары, нефть, азык-түлүк жана мал чарбасы, негизги өнөр жай товарлары, электроника сатып алынат. Калктын жан башына улуттук доход. 1010 АКШ доллары . Негизги соода өнөктөштөрү Эфиопия, Сауд Арабиясы, Италия, Судан, Бириккен Араб Эмираттары .
== Булактар ==
<references />
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://web.archive.org/web/20071029070733/http://ve.free-travels.ru/articles/item.php?country=eritrea Эритрея. Вольная энциклопедия.] (''[[Орус тили|орусча]]'')
* [https://web.archive.org/web/20160304200734/http://www.conflictologist.org/main/vojny-i-konflikty-v-tropicheskoy-afrike.htm#eritrea Эритреянын жаңы тарыхы боюнча материалдар.] (''[[Орус тили|орусча]]'')
* [https://www.bbc.com/news/world-africa-13349078 Eritrea country profile] (''[[Англис тили|англисче]]'')
* [[c:Atlas_of_Eritrea|Эритреянын атласы]]
* [https://www.ifs.du.edu/IFs/frm_CountryProfile/ER Эритрея үчүн өнүгүүнүн божомолдору] (''[[Англис тили|англисче]]'')
{{Африка өлкөлөрү}}
[[Категория:Мамлекеттер арип боюнча]]
[[Категория:Эритрея]]
dminmwud1f1uorwmnp55kakqd5jyx68
Шатманова Шайиста Рахманбердиевна
0
134160
666162
516704
2026-11-08T13:12:42Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666162
wikitext
text/x-wiki
{{Жазуучу|Ысымы=Шатманова Шайиста Рахманбердиевна|Сүрөт=Башкы сурот.jpg|Туулган датасы=16-октябрь 1981-жыл|Туулган жери=Жалал-Абад облусунун Ала-Бука районунун Биринчи Май айылы|Жарандыгы=Кыргызстан|Ишмердүүлүгү=Журналистика, Маалыматтык продюсерлик|Чыгармачылык жылдары=2003-жылдан бери|Сыйлыктары=“Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгиси,
Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы}}
Шатманова Шайиста Рахманбердиевна – [[журналист]], [[“Маданияттын мыкты кызматкери” төш белгисинин]] жана [[Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасы|Кыргыз Республикасынын Ардак грамотасынын]] ээси.
== Өмүр баяны ==
Шайиста Шатманова 1981-жылы 16-октябрда [[Жалал-Абад облусу|Жалал-Абад облусунун]] [[Ала-Бука району|Ала-Бука районунун]] [[Биринчи Май айылы|Биринчи Май айылында]] туулган. Үй-бүлөдө 11 бир туугандын онунчусу. 1987-жылы орто мектептин босогосун аттап, [[Мадан Алымбеков]] атындагы мектеп гимназиясын 1998-жылы аяктаган. 1998-жылы Бишкек шаарындагы [[Ишеналы Арабаев]] атындагы [[Кыргыз мамлекеттик педагогикалык университетинин]] Кыргыз тили жана адабияты кошумча журналистика адистиги боюнча тапшырып, 2003-жылы артыкчылык диплому менен аяктаган.
== Ишмердүүлүгү ==
2003-жылдын сентябрь айында [[Кылмыш жана Жаза|“Кылмыш жана жаза”]] гезитине кабарчылык кызматына кабыл алынып, эки жылдан соң аталган гезитке жооптуу [[редактор]] болуп дайындалып, 2007-жылдын февраль айына чейин эмгектенген.
2007-жылдын март айында [[Супер-Инфо (гезит)|“Супер-Инфо”]] гезитине кабарчылык кызматка кабыл алынган.
[[Файл:Ш.Шатманова_Маданияттын_мыкты_кызматкери.jpg|thumb|"Маданияттын мыкты кызматкери" төш белгиси]]
2008-жылдын июнь айынан тартып аталган гезитке башкы редактор болуп бекитилип, кийинчерек “Компьютер-Пресс” жоопкерчилиги чектелген коомунун ([[Супер-Инфо (гезит)|“Супер-Инфо”]] гезитинин редакциясы) директору кызматына дайындалган. Аталган кызматта 2020-жылдын августуна чейин иштеген.
2020-жылдын октябрь-ноябрь айларында Кыргыз Республикасынын премьер-министри Садыр Жапаровдун жарлыгы менен [[ЭлТР мамлекеттик телерадиокомпаниясы|ЭлТР мамлекеттик телерадиокомпаниясынын]] башкы директорлук кызматында иштеген.
2020-2021-жылдары [[“Сереп Медиа” маалымат агенттиги|“Сереп Медиа” маалымат агенттигинин]] директору кызматында иштеген.
2023-жылдан тартып маалыматтык бизнес тармагында продюсерлик менен алектенет.
2020-жылы өлкөдө Жээнбековдук режимдин адилетсиздигине, коррупциялык көрүнүштөргө нааразычылык, Жогорку Кеӊеш шайлоосуна карата нааразычылык апогейине жетип, жыйынтыгы бийлик алмашуу менен аяктаган. Ошол маалда Сереп Медиа маалымат агенттигинин жетекчиси катары, Супер ТВ телеканалы менен биргеликте “Саясий коктейль” видеоподкастын алып чыккан. Ал подкастка өлкө тарыхындагы 3 президент, экс-президент [https://www.youtube.com/watch?v=Y5w8m2X1UU8 Роза Отунбаева], ал кезде КР президентинин милдетин аткаруучу, ЖК төрагасы [https://www.youtube.com/watch?v=FtGXdKCpBDo Талант Мамытов], КР президенттигине ал кезде талапкер, учурдагы президент [https://www.youtube.com/watch?v=MV6_D9RxwWs&t=3s Садыр Жапаровдор] конок болушкан. Аны менен катар өлкөнүн саясий, коомдук, экономикалык абалына салымы бар – [https://www.youtube.com/watch?v=c_9CvBC_EcI Өмүрбек Текебаев], [https://www.youtube.com/watch?v=f1Gj5qKlVqg&list=PLJWU1HeEVkbo_zeRJ4y2Tmp4Bzb5LH26q&index=82 Алтынбек Сулайманов], [https://www.youtube.com/watch?v=KBqcAPF-puk&list=PLJWU1HeEVkbo_zeRJ4y2Tmp4Bzb5LH26q&index=45 Алманбет Шыкмаматов], [https://www.youtube.com/watch?v=BX7X4csnQnM Равшан Жээнбеков], [https://www.youtube.com/watch?v=BvL0BiJ95m0 Али Токтакунов] өндүү саясатчылар, укук коргоочулар, адвокаттар, жарандык активисттер, бизнес өкүлдөрү болуп 50 дөн ашык маек алып чыккан.
== Сыйлыктары ==
[[Файл:Президенттен_Ардак_грамота.jpg|thumb|[https://nagrada.srs.kg/Site/Awarded/22895 Президенттен Ардак грамота]]]
2011-жылы Маданият жана маалымат министрлиги тарабынан [[“Маданияттын мыкты кызматкери”]] [[Төш белги|төш белгиси]];
[[Кыргыз Республикасынын Президентинин Ардак грамотасы]] менен сыйланган.
== Интернеттеги шилтемелер ==
https://nagrada.srs.kg/Site/Awarded/22895
https://www.super.kg/article/show/15901 - “Супер-Инфонун” башкы редактору Шаиста Шатманова: “7 миӊ сом берип жумушка орношом дегем”
https://24.kg/obschestvo/112246_shaista_shatmanova_zakryit_gazetu_super_info_hotyat_polojnomu_obvineniyu_/ - Шаиста Шатманова: Закрыть газету «Супер инфо» хотят по ложному обвинению
https://pk.kg/news/inner/19992/ - Шаиста Шатманова ЭлТР каналынын башкы директору болуп дайындалды
https://kloop.kg/blog/2020/10/19/sadyr-zhaparov-smenil-rukovodstvo-eltr-i-gazety-erkin-too/ - Садыр Жапаров сменил руководство «ЭлТР» и газеты «Эркин-Тоо»
https://kaktus.media/doc/423906_eltr_vozglavila_shaista_shatmanova.html - ЭлТР возглавила Шаиста Шатманова
https://www.azattyk.org/a/30910048.html - ЭлТРге жетекчи болгон Шаиста Шатманова коркутууга кабылганын айтты
https://www.azattyk.org/a/30826633.html - «Социал-демократтар» партиясынан депутаттыкка көрсөтүлгөн талапкерлердин тизмеси
https://pk.kg/news/inner/20780/ - Журналист Шаиста Шатманова: Депутат Матраимов басым жасады
https://kaktus.media/doc/430294_drygih_tem_krome_nas_net_shaista_shatmanova_rasskazala_o_zvonke_iskendera_matraimova.html - "Других тем, кроме нас, нет?" Шаиста Шатманова рассказала о звонке Искендера Матраимова
https://www.azattyk.org/a/kyrgyzstan-matraimov-maalymat/31053769.html - Маалыматты жашыруунун мандеми
https://www.azattyk.org/a/31052153.html - Журналист Шаиста Шатманова: Депутат Матраимов басым жасады
https://uz.kloop.asia/2021/01/20/matraimov-mavzusini-uz-ama-zhurnalist-shaista-shatmanova-unga-bosim-utkazilganini-ajtdi/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240421021043/https://uz.kloop.asia/2021/01/20/matraimov-mavzusini-uz-ama-zhurnalist-shaista-shatmanova-unga-bosim-utkazilganini-ajtdi/ |date=2024-04-21 }} - «Матраимов мавзусини қўзғама». Журналист Шаиста Шатманова унга босим ўтказилганини айтди
https://vesti.kg/politika/item/93706-baktybek-kalmamatov-segodnya-v-13-00-vozle-zdaniya-tsik-sostoitsya-miting.html - «Власть, как и раньше, свалила вину на других»
https://vesti.kg/politika/item/78866-abdil-segizbaev-mne-izvestno-pochemu-i-po-chej-ukazke-sadyr-zhaparov-vernulsya-v-kyrgyzstan.html - Абдиль Сегизбаев: Мне известно, почему и по чьей указке Садыр Жапаров вернулся в Кыргызстан
https://knews.kg/2020/11/24/abdil-segizbaev-mne-izvestno-pochemu-i-po-chej-ukazke-sadyr-zhaparov-vernulsya-v-kyrgyzstan/ - Абдиль Сегизбаев: Мне известно, почему и по чьей указке Садыр Жапаров вернулся в Кыргызстан
https://ehokg.info/eks-glava-gknb-ya-znayu-pochemu-i-po-chej-ukazke-zhaparov-vernulsya-v-kyrgyzstan/ - Экс-глава ГКНБ: я знаю, почему и по чьей указке Жапаров вернулся в Кыргызстан
https://kloop.kg/blog/2020/12/23/za-poryadkom-vo-vremya-oktyabrskih-sobytij-sledila-moya-komanda-sadyr-zhaparov/ - «За порядком во время октябрьских событий следила моя команда» — Садыр Жапаров
https://elgezit.kg/2020/12/25/odin-den-upravlyala-gosudarstvom-kasymalieva-rasskazala-o-situatsii-v-strane-posle-vyborov/ - «Один день управляла государством». Касымалиева рассказала о ситуации в стране после выборов
https://today.kg/news/399573/{{Жеткиликсиз шилтеме|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - Президенттикке талапкер Садыр Жапаров “SuperTV” каналынын “Саясий коктейль” телеберүүсүнө интервью берип, КТРКда өткөн теледебатка катышпаганынын себебин түшүндүрдү
https://www.azattyk.org/a/31093181.html - Мырзакматов: Министрликтерди бириктирип коюу реформа эмес
https://web.archive.org/web/20220915025438/https://today.kg/news/395994/ - «Сожжем дом и изнасилуем». Касымалиева рассказала об угрозах после выборов
https://kloop.kg/blog/2020/12/09/atambaev-tesno-svyazan-s-zhaparovym-temirlan-sultanbekov-zayavil-chto-podderzhivaet-konstitutsionnuyu-reformu - «Атамбаев тесно связан с Жапаровым». Темирлан Султанбеков заявил, что поддерживает Конституционную реформу
https://ky.kloop.asia/2020/12/10/temirlan-sultanbekov-konstitutsiyalyk-reformany-koldoj-turganyn-ajtty/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240304040636/https://ky.kloop.asia/2020/12/10/temirlan-sultanbekov-konstitutsiyalyk-reformany-koldoj-turganyn-ajtty/ |date=2024-03-04 }} - Темирлан Султанбеков Конституциялык реформаны колдой турганын айтты
https://nazarnews.org/ru/posts/ikramov-asylbek-sharipovich-zheenbekovdun-ishine-takyr-aralashkan-emes - Икрамов: «Асылбек Шарипович Жээнбековдун ишине такыр аралашкан эмес»
https://govori.tv/tekebaev-zhaparov-inauguratsiyaga-chejin-premerlikten-ketpese-myjzam-buzgandyk-bolup-kalat/ - Текебаев: Жапаров инаугурацияга чейин премьерликтен кетпесе мыйзам бузгандык болуп калат
[[Категория:Инсандар]]
[[Категория:Кыргыз журналисттери]]
[[Категория:Кыргызстандын журналисттери]]
[[Категория:Маданияттын мыкты кызматкерлери]]
fv7gvd860q4kc5cbfo1bqbz640io89g
Өзбекстан Профессионал футбол лигасы
0
134405
666221
546418
2026-11-08T14:23:08Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666221
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:PFL_new.png|250px|thumb|right|Өзбекстан Профессионал футбол лигасы]]
'''Өзбекстан профессионал футбол лигасы''', кыскача '''ӨзПФЛ''' ({{lang-uz|Oʻzbekiston Professional futbol ligasi}}, '''OʻzPFL''') – Өзбекстандын аймагындагы футбол командаларынын ортосунда профессионалдык футбол мелдештерин өткөрүүнү координациялоочу уюм. 2008-жылы Азия футбол конфедерациясынын сунушу менен Өзбекстандын футбол федерациясынан өзүнчө уюм катары бөлүнгөн.
Супер Лига, Про Лига, Биринчи Лига, Футзал Жогорку Лига жана Биринчи Лига, Өзбекстан Кубогу, Лига Кубогу, Өзбекстан Суперкубогу, Өзбекстан U-19 жана Өзбекстан U-21 чемпионаттары жана башка ушул сыяктуу профессионалдык футбол мелдештери. Бул футбол клубдарынын ортосунда мелдештерди уюштуруп, өткөрүүчү, алардын спорттук жана уюштуруу-башкаруу иштерине, өз ара мамилелерине багыт берүүчү уюм.
Лицензиялоо жагынан Азиядагы алдыңкы лигалардын бири болуп эсептелет.
2024-жылдын мартына карата Өзбекстандагы беш компания лиганын расмий демөөрчүсү.
== Тарых ==
1992-жылы Өзбекстандын Футбол федерациясынын уюштуруу түзүмүнө кирген жана Өзбекстанда профессионалдык футбол мелдештерин уюштурууга жооптуу бөлүм болгон. 2008-жылдын башында Азия футбол конфедерациясы Өзбекстандын футбол федерациясына Профессионалдык футбол лигасын өзүнчө уюм катары бөлүп алууну сунуштаган. Ал 2008-жылдын 20-июнунда Өзбекстандын футбол ассоциациясынын жана футболдук клубдарынын жалпы чогулушунда түзүлүп, Өзбекстан Республикасынын Юстиция министрлиги тарабынан 2-июлда каттоодон өткөн<ref>{{cite web|url=https://lex.uz/docs/-1683015|title=Sport maktablari faoliyatini hamda sport maktablari trenerlari va mutaxassislari mehnatini moddiy rag‘batlantirish tizimini yanada takomillashtirish to‘g‘risida|publisher=[[LexUz]]|author=|date=23.09.2010}}</ref>.
Ал 2023-жылдын 10-январында Профессионалдык Футбол Лигаларынын Дүйнөлүк Ассоциациясына мүчө болгон<ref>{{Cite web |title=OʻzPFL Jahon Professional futbol ligalari assotsiatsiyasi aʼzosiga aylandi |url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15064 |accessdate=2024-05-20 |archivedate=2023-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230110155720/https://pfl.uz/uzb/news/detail/15064 }}</ref><ref>[https://worldleaguesforum.com/en/members World Association of Professional Football Leagues]</ref>.
2008-2018-жылдары жаштар арасында футбол боюнча Өзбекстан чемпионатын өткөргөн. [[2019|2019-жылдан]] [[2023|2023-жылга чейин]] ал [[:uz:Oʻzbekistonda ayollar futboli|кыз-келиндер арасындагы футбол боюнча]] мелдештердин ([[Чемпионат Узбекистана по футболу среди женщин|Жогорку Лига]], [[:uz:Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Oʻzbekiston birinchi ligasi|Биринчи Лига]], [[:uz:Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Oʻzbekiston Kubogi|Кубок]], [[:uz:Futbol boʻyicha ayollar oʻrtasidagi Oʻzbekiston Superkubogi|Суперкубок]]) жана [[2025-жыл|2017-2025-]] [[2017|жылдары]] [[:uz:Ассоциация футзала Узбекистана|футзал боюнча]] ([[:uz:Чемпионат Узбекистана по мини-футболу|Жогорку Лига]], [[:uz:Кубок Узбекистана по мини-футболу|Кубок]] жана башкалар) өткөрүлүшүн көзөмөлдөгөн<ref>{{Cite web|url=https://sports.uz/news/view/uzpfl-futzal-musobaqalarini-yangi-bosqichga-olib-chiqish-uchun-muhim-qadamni-tashladi-20-03-2023|title=Sports.uz}}</ref>.
== Максаты жана милдеттери ==
Өзбекстан Профессионал футбол лигасынын негизги максаты Өзбекстан Республикасынын футбол командалары арасында тиешелүү түрдө Суперлига, Про-Лига, Биринчи Лига, Футзал боюнча Жогорку Лига жана Биринчи Лига, Өзбекстан Кубогу, Лига Кубогу, Суперкубокту уюштуруу болуп саналат. Өзбекстандын, Өзбекстандын бардык жаш категориялары жана башка ушул сыяктуу профессионалдык футбол боюнча мелдештерди өткөрүү, футбол клубдарынын ортосунда мелдештерди уюштуруу жана өткөрүү, алардын спорттук, уюштуруу-башкаруу иштерине жана өз ара мамилелерине жетекчилик кылуудан турат<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/uz/news/2018/03/24/pfl-superliga-takvimini-uzgartirdi-va-uzgarislarga-izo-berdi|title=PFL Superliga taqvimini o‘zgartirdi va o‘zgarishlarga izoh berdi|publisher=[[kun.uz]]|author=|date=}}</ref>.
Ай сайын эксперттик добуш берүү аркылуу Өзбекстандын Суперлигасынын мыкты оюнчуларын, мыкты калыстарын жана эң мыкты голдорун аныктап, жеңүүчүлөрдү сыйлап турат<ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/oz/news/pfl-oyning-eng-yaxshilarini-aniqlash-mexanizmini-ozgartirdi|title=PFL oyning eng yaxshilarini aniqlash mexanizmini o'zgartirdi}}</ref>. Жылдын аягында [[Өзбекстандын футбол ассоциациясы]] менен бирге сыйлык тапшыруу аземин өткөрөт<ref>{{Cite web|url=https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/16557|title=Superligada oyning eng yaxshilari qanday aniqlanadi?|accessdate=2024-12-10|archivedate=2024-12-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241211143551/https://test.pfl.uz/uzb/news/detail/16557}}</ref><ref>{{Youtube|mx9m1zyDygM|PROFESSIONAL FUTBOL LIGASI TAQDIRLASH MAROSIMI - 2022|logo=1}}</ref>.
== Лидерлер ==
Фарход Магометов 2008-2017-жылдары уюмдун биринчи жетекчиси болуп иштеген<ref>{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/omad-sizga-farhod-magomedov|title=Omad sizga, Farhod Magomedov|publisher=[[championat.asia]]|author=[[Diyor Imomxoʻjayev]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kun.uz/uz/news/2017/10/10/farod-magomedov-pfl-direktorligidan-busatildi|title=Farhod Magomedov PFL direktorligidan bo‘shatildi|publisher=[[kun.uz]]|author=|date=10.10.2017}}</ref>. 2017-жылдын сентябрынан 2019-жылга чейин уюмду Амон Гафуров жетектеген<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/uz/news/2019/06/17/pfl-bosh-direktori-omon-gofurov-istefoga-chiqdi|title=PFL bosh direktori Omon G‘ofurov iste'foga chiqdi|publisher=[[kun.uz]]}}</ref>. Кийинчерээк 2019-2020-жылдары уюмду Даврон Шокурбанов жетектеген<ref>{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/rasman-davron-shakurbanov-ozpfl-bosh-direktori-vazifasini-vaqtincha-bajaruvchi-etib-tayinlandi|title=Rasman: Davron Shakurbanov O'zPFL bosh direktori vazifasini vaqtincha bajaruvchi etib tayinlandi|publisher=[[championat.asia]]}}</ref>. Уюмдун башкы директору болуп 2020-жылдан 2022-жылга чейин убактылуу башкы директор болуп иштеген Дёр Имомхожаев 2022-жылы дайындалган<ref>{{cite web|url=https://kun.uz/uz/news/2019/02/27/bukmekerlik-idoralari-kelishilgan-oyinlar-va-futboldagi-korrupsiya-pfl-rahbariyati-bilan-suhbat|title=Bukmekerlik idoralari, kelishilgan o‘yinlar va futboldagi korrupsiya. PFL rahbariyati bilan suhbat |publisher=[[kun.uz]]}}</ref>.
{| class="wikitable sortable"
!аты
!дайындалды
!Чыгарылды
|-
|Фарход Абдуалиевич Магометов
|09/04/2008
|09/04/2017
|-
|Аман Файзуллаевич Гафуров
|09/04/2017
|17.06.2019
|-
|Даврон Гайратович Шакурбанов
|17.06.2019
|26.05.2020
|-
|[[Диёр Имамхожаев|Диёр Аброрович Имамходжаев]]
|26.05.2020 баштап
|күнгө чейин
|}
=== Аткаруучу комитет ===
[[Диёр Имамхожаев]], башкы директор<ref name="personnel">{{Cite web|url=https://pfl.uz/personnel|title=O‘zbekiston Professional futbol ligasi personali|publisher=Профессиональная футбольная лига Узбекистана|lang=uz}}</ref>.
[[Одил Ахмедов]], Аткаруу комитетинин мүчөсү, Өзбекстандын футбол ассоциациясынын вице-президенти.
[[Толабек Акрамов]], Аткаруу комитетинин мүчөсү, «Локомотив-Ташкент» футбол клубунун президенти.
[[Бахадир Мирзаев]], Аткаруу комитетинин мүчөсү, AGMK футбол клубунун башкы директору.
[[Алишер Юсупов]], Аткаруу комитетинин мүчөсү, “Насаф” футболдук клубунун менеджери.
[[Ойбекхан Ибрагимханов]], Аткаруу комитетинин мүчөсү, Өзбекстан Профессионал Футбол Лигасынын юридик консультанты.
== ӨзПФЛнын жетекчилиги астындагы мелдештер ==
=== Футбол боюнча Өзбекстандын чемпионаты ===
[[Файл:Uzbekistan Superleague (cropped).jpg|thumb|149x149px|Өзбекстандын Супер Лигасы]]
Өзбекстандын Супер Лигасы — Өзбекстандын футболдук мелдештер системасындагы жогорку дивизион, ага профессионал футбол клубдары катышат. Ал 1992-жылы Оли Лига деген ат менен негизделген. Жалпысынан 14 команда катышат. Чемпионат март-ноябрь айларында өтүп, ар бир команда 26 беттеш өткөрөт. 2018-жылга чейин мелдеш расмий түрдө Олий лига деп аталып келген<ref>{{Cite web|url=https://kun.uz/15166201#!|title=O‘zbekistonda Superliga tashkil etiladi}}</ref>. 2019-жылдан баштап титулдук демөөрчү алгач Pepsi Super League, андан кийин 2020-жылдан баштап Кока-Кола Супер Лигасы деп аталат. Өзбекстандын чемпионаттарынын тарыхында жалпысынан 41 клуб катышып, алардын ичинен 7 гана клуб чемпиондук подиумга чыккан: «Пахтакор» - 14 жолу, «Нефтчи» - 5 жолу, «Бунёдкор» - 5 жолу, «Локомотив» - 3 жолу, "Дослик" - 2 жолу, МХСК - 1 жолу, "Навбахор" - 1 жолу. Ар кайсы жылдары Өзбекстандын чемпионатында командалардын саны ар кандай болгон. Алгачкы жылдары чемпионатка 16 команда катышса, кийин ар кайсы жылдарда командалардын саны 14, 18 жана 20 болгон. 2018-жылы чемпионаттын командаларынын саны бир жолу 12 болгон. 2025-жылдан баштап ага 16 команда катышат<ref>{{Cite web|url=https://m.stadion.uz/uz/news/detail/416596|title=2025 yilgi mavsumdan boshlab Superligada 16 ta jamoa ishtirok etadi}}</ref>.
=== Өзбекстан кубогу ===
Бул Өзбекстандын Профессионал футбол лигасы тарабынан уюштурулган улуттук футбол кубогу. Өзбекстан кубогу үчүн мелдештер 1992-жылдан бери уюштурулуп келет. Мелдештин биринчи жеңүүчүсү Намангандын Навбахор клубу. Өзбекстан кубогунун жеңүүчүлөрү АФКнын Чемпиондор Лигасына катышуу укугуна ээ болушат<ref>{{Cite web |title=архив көчүрмөсү |url=https://pfl.uz/uzb/clubs/1 |accessdate=2024-05-20 |archivedate=2023-06-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610044221/https://pfl.uz/uzb/clubs/1 }}</ref>.
«Пахтакор» футболдук клубу Өзбекстан Кубогундагы жеңиштердин саны боюнча рекордсмен (13 жолу) эсептелет. "Бунёдкор" жана "Насаф Карши" клубдары 4 жолудан, "Навбахор Наманган" жана "Локомотив Ташкент" 3 жолудан, "Нефтчи Фаргона" 2ден, "АГМК", "Андижан" жана "Дустлик Ташкент" клубдары - 1 жолу ар бир<ref>{{cite web|url=https://championat.asia/oz/news/ozbekiston-kubogi-finallar-tarixidan|title=O'zbekiston Kubogi. Finallar tarixidan|publisher=championat.asia}}</ref><ref>[https://t.me/uzpfl/63537 Andijon O'zbekiston kubogiga ega chiqqan 9-klubga aylanishi mumkin]</ref>.
=== Өзбекстандын Суперкубогу ===
[[Файл:2019_Uzbekistan_Super_Cup_4.png|thumb|161x161px|Өзбекстан Суперкубогу 2019]]
[[Өзбекстан|Өзбекстанда]] жыл сайын сезон алдында бир матчтан турган [[футбол]] мелдеши башталат. Ага мурунку сезондогу [[Uzbek League|Өзбекстан лигасынын]] жана Өзбекстан кубогунун жеңүүчүлөрү ат салышат<ref>{{Cite web|url=https://championat.asia/uz/news/367773|title=Ўзбекистон Суперкубоги - 2024. Сейткамолов, Кошелев, Пишур, Машарипов. Олдинги 8 та ўйинда кимлар майдонга тушган?}}</ref>.
=== Лига Кубогу ===
Өзбекстандын Лига Кубогу — эркектер арасында жыл сайын өтүүчү футбол мелдеши. Өзбекстандын Профессионалдык футбол лигасы менен Өзбекстандын футбол ассоциациясы тарабынан 2010-жылдан бери өткөрүлүп келе жаткан мелдеш 2016-2018-жылдары өткөрүлгөн эмес. Өзбекстан Лига Кубогу биринчи жолу 2019-жылы уюштурулган. Ага негизинен өзбек клубдары, ошондой эле Өзбекстандын футбол федерациясынын чакыруусу менен Кыргызстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Казакстандын футбол клубдары катышат. Мелдештин биринчи жеңүүчүсү Ташкенттин «Пахтакор» командасы<ref>{{Cite web|title=arxiv nusxasi|url=https://pfl.uz/uzb/clubs/1|accessdate=2024-05-20|archivedate=2023-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610044221/https://pfl.uz/uzb/clubs/1}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://pfl.uz/uzb/clubs/1|title=UzPFL :: Paxtakor|accessdate=2024-05-20|archivedate=2023-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610044221/https://pfl.uz/uzb/clubs/1}}</ref>.
=== Про лига ===
2017-жылдын 21-ноябрында ПФЛ жетекчилигинин чечими менен Өзбекстандын Биринчи Лигасы расмий түрдө 2018-жылкы сезондон баштап Өзбекстандын Про-Лигасы болуп өзгөртүлгөн. Лига 18ден 16 командага кыскарган<ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/uzb/news/sections/pro_liga|title=Oʻzbekiston Birinchi ligasi rasman O‘zbekiston Pro ligasi deb o‘zgartirildi|accessdate=2024-05-20|archivedate=2023-06-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230610041158/https://pfl.uz/uzb/news/sections/pro_liga}}</ref>.
=== Биринчи лига ===
Ал 2010-жылдан бери иштейт. 2010-жылдагы сезондон баштап биринчи лигадагы мелдештер эки аймакка бөлүндү: чыгыш аймак жана батыш аймак. Чыгыш чөлкөмүнүн командалары Андижан, Наманган, Фергана жана Ташкент облусунун футбол клубдарынан түзүлгөн. Батыш аймагынын командалары Сырдарыя, Жиззак, Навои, Самарканд, Кашкадарыя, Сурхандарья, Бухара, Хорезм облустарынын жана Каракалпакстан Республикасынын футбол клубдарынан куралган. Ар бир аймактагы катышуучу командалардын саны: 14.
Озбекстандын Биринчи Лигасы мурда футбол системасы боюнча экинчи даражадагы мелдеш болуп келген. 2018-жылы Про-Лига түзүлгөндөн кийин, Биринчи Лига 2020-жылдан баштап кайра уюштурулуп, азыр өлкөдөгү үчүнчү деңгээлдеги мелдеш болуп калды<ref>https://azscore.uz/football/leagues/uzbekistan/uzbekistan-division-2</ref>.
=== [[Өзбекстандын футбол чемпионаты (21 жашка чейинкилер)|Чемпионат U-21]] ===
Өзбекстандын футбол системасы боюнча Суперлига командаларынын жаштар командалары ойногон мелдеш. ӨзПФЛнын жобосуна ылайык, ага 21 жаштан кичүү футболчулар катышат. U-21 чемпионатынын матчтары негизги командалардын беттешинен бир күндөн кийин өткөрүлөт<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/usbekistan-u21/startseite/verein/30418|title=Источник}}</ref><ref>[https://pfl.uz/tour-table?tournamentId=5&seasonId=1 Чемпионат Узбекистана по футболу (до 21)]</ref>.
=== [[Өзбекстандын футбол чемпионаты (19 жашка чейинкилер)|Чемпионат U-19]] ===
19 жашка чейинки жаштар курама командасы футбол боюнча жаштар арасындагы Дүйнө чемпиондугунда (U-20), 19 жашка чейинки (U-19) Азия чемпионатында жана башка турнирлерде Өзбекстандын намысын коргойт. Супер Лига жана Про Лига клубдарынын 19 жашка чейинки командаларынын ортосундагы мелдеш. U-19 чемпионаты 2021-жылы негизделген. Анда эки жогорку дивизиондун бардык клубдары окуучулары менен жеңиш үчүн күрөшөт. Супер Лига жана Про Лига клубдарынын 19 жашка чейинки командаларынын ортосундагы мелдеш. U-19 чемпионаты 2021-жылы негизделген. Анда эки жогорку дивизиондун бардык клубдары окуучулары менен жеңиш үчүн күрөшөт<ref>{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/usbekistan-u19/startseite/verein/39292|title=Источник}}</ref><ref>[https://pfl.uz/tour-table?tournamentId=4&seasonId=1 Чемпионат Узбекистана по футболу (до 19)]</ref>.
== Байланыштуу мелдештер ==
[[Файл:DXX_kubogi.jpg|thumb|Мамлекеттик күзөт кызматынын кубогу]]
Өзбекстан Республикасынын Мамлекеттик коопсуздук кызматы, Спорт министрлиги жана Жаштар иштери боюнча агенттиги менен биргеликте Мамлекеттик коопсуздук кызматынын кубогу ({{Lang-uz|DXX kubogi}}) өткөрүлөт<ref>{{Cite web|url=https://kun.uz/uz/news/2021/06/16/dxx-raisi-kubogining-tantanali-taqdirlash-marosimi-bolib-otdi|title=DXX raisi kubogining tantanali taqdirlash marosimi bo‘lib o‘tdi|lang=uz}}</ref>.
Ошондой эле Жогорку билим берүү, илим жана инновациялар министрлиги, Ички иштер министрлиги жана [[Өзбекстандын футбол ассоциациясы|Футбол ассоциациясы]] менен биргеликте [[:uz:Coca-Cola Students Cup|студенттердин кубогу үчүн мелдештер]] өткөрүлөт<ref>{{Cite web|url=https://daryo.uz/2024/04/04/poytaxt-talabalari-ortasida-students-cup-musobaqasi-otkaziladi-pfl|title=Poytaxt talabalari o‘rtasida Students cup musobaqasi o‘tkaziladi — PFL|lang=uz}}</ref>.
== Демөөрчүлөр ==
Өзбекстандын Профессионалдык футбол лигасы "PepsiCo" менен 2018-2019-жылдары кызматташкан. 2019-жылдан бери Coca-Cola Beverage Uzbekistan Өзбекстан Суперлигасынын титулдук демөөрчүсү болуп саналат. Жалпыга маалымдоо каражаттарында жана расмий иш-чараларда Өзбекстандын футбол чемпионатынын жогорку дивизиону Кока-Кола Супер Лигасы деп аталат. 2020-жылы "Apex Insurance" камсыздандыруу компаниясы менен кызматташууну түзгөн. Компания лигада катталган 1500дөн ашык кесипкөй оюнчуларды ден соолукту камсыздандырууну камсыздайт. 2021-жылдан 2022-жылга чейин демөөрчүлөр Epsilon, Мадад Инвест Банк акционердик коому, Турон Эко Цемент жана Жиззак аккумулятор заводу болушкан. 2023-жылдын 16-мартында "BMB Holding" компаниясы Суперлиганын расмий демөөрчүсү болуп калды<ref>[https://buzb.uz/en/news/bmb-holding-becomes-official-sponsor-of-uzbekistan-professional-football-league BMB HOLDING becomes official sponsor of Uzbekistan Professional Football League]</ref>. Ошондой эле, 2023-жылы Olcha.uz маалымат порталы жана жеке менчик "Centrum Air" авиакомпаниясы Өзбекстандын Профессионалдык футбол лигасынын өнөктөшү болуп калышты. 2024-жылдын 28-февралында Өзбекстандын тиричилик техникасы рыногундагы эң ири бренд болуп эсептелген "Artel Electronics" компаниясы 2026-жылдын аягына чейин Суперлиганын титулдук демөөрчүсү болгон. Үстүбүздөгү жылдын 12-мартында "Uzcard" компаниясы Өзбекстандын Профессионалдык футбол лигасынын расмий өнөктөшү болуп калды<ref>{{cite web|url=https://championat.asia/uz/news/artel-2026-yil-yakuniga-qadar-superliga-titul-homiysiga-aylandi|title=Artel 2026 йил якунига қадар Суперлига титул ҳомийсига айланди}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/oz/2024/03/11/artel/|title=Artel O‘zbekiston Professional futbol ligasining titul homiyiga aylandi}}</ref><ref>{{Cite web |title=BMB Trade group Liga rasmiy homiysiga aylandi |url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/15205 |accessdate=2024-05-20 |archivedate=2023-03-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230325172030/https://pfl.uz/uzb/news/detail/15205 }}</ref><ref>[https://buzb.uz/en/news/bmb-holding-becomes-official-sponsor-of-uzbekistan-professional-football-league BMB HOLDING becomes official sponsor of Uzbekistan Professional Football League]</ref><ref>[https://kun.uz/uz/11135098#! PFL APEX INSURANCE bilan hamkorlikni uzaytirdi]</ref><ref>[https://kun.uz/en/news/2019/03/08/coca-cola-sponsors-the-2019-uzbekistan-super-league Coca-Cola sponsors the 2019 Uzbekistan Super League]</ref><ref>{{cite web|url=https://pfl.uz/uzb/news/detail/16525|title=UZCARD O‘zbekiston futbolini rivojlantirish yo‘lida muhim qadam tashladi|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240315114825/https://pfl.uz/uzb/news/detail/16525|archivedate=2024-03-15|accessdate=2024-10-25}}</ref><ref>{{cite web|url=https://kun.uz/news/2024/03/16/uzcard-ofa-va-pfl-rasmiy-hamkoriga-aylandi|title=UZCARD O‘FA va PFL rasmiy hamkoriga aylandi}}</ref>.
== Жетишкендиктер ==
[[Файл:Abdurauf_Boʻriyev.jpg|thumb|UzPFL 2022 сыйлык тапшыруу аземи]]
Өзбекстандын Профессионалдык футбол лигасы Азия континентинде лицензиялоо боюнча лидерлердин бири. 2021-жылдын жыйынтыгы боюнча Өзбекстандын 12 клубу Азия футбол конфедерациясынын лицензиясын жеңип алышып, бул континенттеги 3-эң мыкты жыйынтык катары катталды. 2021-жылы аялдар командаларынын арасында Өзбекстандын 2 клубу Азияда биринчилерден болуп лицензиялоодон ийгиликтүү өткөн.
2021-жылдын жыйынтыгы боюнча Өзбекстан Республикасынын Юстиция министрлиги жана Өзбекстандын өкмөттүк эмес уюмдардын улуттук ассоциациясы UzPFLди “Эң ачык-айкын ТОП-20 бейөкмөт уюмдардын” тизмесине киргизди.
Ал ай сайын Өзбекстандын эң мыкты футбол клубунун, мыкты аял/эркек оюнчунун, мыкты калыстын жана башка номинациялардын жеңүүчүлөрүн аныктап, жылдын аягында аларды сыйлоону уюштурат.
== Булактар ==
<references />
== Шилтемелер ==
* [http://pfl.uz/ Өзбекстан Профессионал футбол лигасы]
* {{TikTok|uzpfl}}
* {{YouTube|uzbekistanpfl}}
* {{Instagram|uzpfl/}}
* {{Facebook|pfluzb/}}
* {{Twitter|pfl_uz}}
* {{Telegram|uzpfl}}
* [https://uz.linkedin.com/company/uzpfl Өзбекстан Профессионал футбол лигасы // LinkedIn]
* [https://www.whatsapp.com/channel/0029VaQGMYzDOQIUAYZwTu2P Өзбекстан Профессионал футбол лигасы // WhatsApp]
0on9t6yqr97vmxj784ms30qu9a73b71
Хадзапи тили
0
134701
666034
653846
2026-11-08T12:24:06Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666034
wikitext
text/x-wiki
{{Тил картасы
|Аталышы = Хадза тили
|Расмий аталышы = {{lang|hts|Hadzane}}
|Сүрөт = Hadza map.svg
|Сүрөттүн туурасы = 280px
|Сүрөттүн аталышы = Хадза тилинин аймактык таралышы
|Түс1 =
|Өз тилинде аталышы = ''Hadzane'' / ''Hadzapithi''
|Өлкөлөр = [[Танзания]]
|Аймактар = [[Танзания]]: Эяси көлүнүн тегереги (Аруша, Маньяра жана Сингида региондору)
|Расмий тил =
|Көзөмөлдөөчү уюм =
|Сүйлөгөндөрдүн жалпы саны = 1 000 – 1 200
|Рейтинги =
|Макамы = Чоң коркунучта
|Жок болгон =
|Калыбына келтирүү =
|Доор =
|Түрмөгү = Африка тилдери
|Классификация =
{{Tree list}}
* [[Изоляцияланган тилдер]] (койсан гипотезасы)
** Хадза тили
{{Tree list/end}}
|Байыркы формасы =
|Адабий формасы =
|Диалекттери = Диалектик бөлүнүүсү жок
|Жазуусу = [[Латын алфавити]]
|МАМСТ 7.75–97 =
|ISO1 =
|ISO2 =
|ISO3 = hts
|ISO5 =
|ISO6 =
|WALS = hza
|UNESCO = Definitely endangered
|Ethnologue = hts
|Linguasphere =
|LINGUIST =
|Guthrie =
|ABS =
|AUSTLANG =
|ELCat = 4272
|IETF = hts
|Glottolog = hadz1240
}}
'''Хадзапи''' — [[Танзания|Танзаниянын]] түндүгүндө жашаган [[хадзапи]] элинин эне тили. Ал тил Эяси көлүнүн түштүк жээгинде таралган.
== Классификация ==
Изоляцияланган тил. Башка африкалык тилдер менен байланышы жок. Бирок тилде чыкылдаган үнсүздөр болгон үчүн, ал тил [[койсан тилдери|койсан]] тилдерине гипотетикалык түрдө киргизилген.
[[Сандаве тили|Сандаве]] тили жана жалпысынан койсан тилдери менен генетикалык байланыш азырынча талаштуу деп эсептелет. Айрым тилчилер сандаве жана хадзапи тилдердин ортосунда анча-мынча окшоштуктарын эки тилде [[кушит тилдери|кушит]] лексемаларынын болушу менен түшүндүрүшөт, ал эми Түштүк Африканын койсан тилдери менен алыскы окшоштуктарды кокустук деп эсептешет.<br>
Америкалык окумуштуу А. Найт тилди бардык тилдер үчүн жалпы тил атасынан бөлүнгөн биринчи тил бутагынын жалгыз тукуму деп гипотеза сунуштаган.
== Структура ==
Грамматикалык түзүлүш жалпысынан агглютинативдик флексия менен мүнөздөлөт. Этиш суффиксалдык жакталышка мүнөздүү.
Сөз формасынын курамында түрдүн же убакыттын, субъекттин жана объекттин көрсөткүчтөрү өзүнчө белгилениши мүмкүн. Негизги сөз тартиби: «предикат+ предмет+объект».
'''ФОНЕТИКА'''
Чыкылдатуу системасында 9 эки фокустуу фонема бар, алар 3 типтеги негиздердин 3 баштапкы түрү менен айкалышкан. Түштүк Африканын койсан тилдерине караганда, хадзапи тилинде тиешелүү фонемалар баштапкы абалында гана эмес, сөздүн ортосунда да пайда болушу мүмкүн.
Вокализмдин базалык негизи 5 негизги тембрден турат.
'''Үндүлөр'''
Хадза тилинде беш негизги үндүү
[i e a o u] берилген. Үндүү тыбыштар каткалаң үнсүздөрдөн кийин сөздүн аягында үнсүз болуп угулушу мүмкүн. Узун үндүүлөр интервокал [ɦ] түшүрүлгөндө жолугат.
Мисалы [kʰaɦa] же [kʰaː], ''чыгуу''. Лексикалык мурун үндүүлөрүн [ĩ ũ] камтыган эки гана сөз белгилүү. Назализация мурундун үнсүз чыкылдатуулардын алдында болот.
'''Үнсүздөр'''
Лабиалдык абруптив [p’] бир нече сөздөн гана кездешет. Аппроксимант [ɾ] үндүүлөрдүн ортосунда кездешет. Сандаведей эле, хадза тилинде постальвеолярдык жана палаталдык кликтер айырмаланбайт.
Постальвеолярдык кликтерди айтууда тил ооз көңдөйүнүн түбүн катуу кагат жана бул сокку катуураак болушу мүмкүн кликтин негизине караганда.
'''Просодия'''
Тон системасы жогорку жана төмөнкү регистрлердин карама-каршылыгы менен чектелет. Тилде музыкалык басым системасы бар, бирок ал азырынча начар изилденген.
== Лексика ==
Лексика (Старостин Г.С. 2013):
мен — o=no<br>
сен — te<br>
биз — u-<br>
эмне — ʔakwaʒa<br>
ким — ta- ; ʔaku<br>
бир — ʔičáme<br>
эки— piye<br>
куш — tʰítʰí<br>
ит — ǁáʔano<br>
дарак — cˀiti<br>
жалбырак— hacˀape<br>
эт — mana<br>
жумуртка — uɬe<br>
мүйүз — loʔo<br>
куйрук — cˀahó<br>
баш — ƛˀóma<br>
чач — haƛˀe<br>
көз — ʔakʰwa<br>
кулак— hačˀapičˀi<br>
мурун — ʔintʰawe<br>
тиш — ʔáhà<br>
тил — ǀ̃átʰâ<br>
ооз — ʔawanika<br>
кол — ʔukʰwa<br>
тырмак — baɬu<br>
бут — ʔapukwa<br>
жүрөк — ʔasači<br>
кан — átʰaʔmá<br>
сөөк — miƛˀa<br>
ичүү — fá<br>
тамактануу — séme<br>
угуу — ǁ̃aʔe<br>
өлүү— misi; taǁˀi<br>
өлтүрүү — ǁó<br>
күн — ʔišo<br>
ай — sétʰa<br>
жылдыз — ncʰa<br>
суу — ʔatʰi<br>
жаан — ʔatʰi<br>
таш — ha(n)!ˀa<br>
түтүн— cˀikˀo<br>
от — cˀokˀo<br>
күл — hocˀo<br>
кара — tičˀi<br>
түн — cˀifi<br>
жаңы — ʒana<br>
кургак — ǁˀape<br>
ысым — ʔakana<br>
Лексиканын бир бөлүгү кушит, нилот жана банту тилдеринен келген сөздөрдөн турат.
== Орфография ==
Тилдин жазуусу жок. 2013-жылы латын алфавитинин негизинде орфографиянын расмий долбоору иштелип чыккан. Бирок ал кеңири колдонулган эмес.
== Булактар ==
*https://old.bigenc.ru/linguistics/text/4727485{{Жеткиликсиз шилтеме|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*https://web.archive.org/web/20250415054953/https://www.livelib.ru/book/1001042269-hadza-yazyk
*https://www.academia.edu/36533860
*https://iso639-3.sil.org/code/hts
[[Категория:Койсан тилдери]]
[[Койсан тилдери]]
dk7hjjga5l98mmzl035jo077kbrgbnr
Эдуард Валери
0
134906
666179
515936
2026-11-08T13:39:10Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666179
wikitext
text/x-wiki
''Эдуард Валери'''' ({{lang-fr|Édouard Valéry}}, 29-февраль 1924-жылы Ла-Кокилде (Дордон) туулган, 2010-жылы 15-сентябрда Сарлат-ла-Канедада каза болгон, Франциянын ички каршылык көрсөтүү кыймылынын каршылык көрсөтүүчүсү. Анын бир тууганы Анри да каршылык көрсөткөн.
Боштондукка чыгууда Эдуард Валери Дордондун француздук ички иштер күчтөрүнүн (ФФИ) башкы штабынын 1-кабинетинин командири начальниги болгон. Ал активдүү каршылык көрсөткөндүгү үчүн Каршылык көрсөтүү медалынын ээси жана Ардактуу Легиондун кавалери.
Ал 1945-жылы Перигеде 1922-жылы Карсак-Аиллакта туулган Соланж Санфурш менен үйлөнгөн жана 2013-жылы Сарлатта каза болгон, ал катчы машинистка жана байланыш офицери катары каршылык көрсөтүүчү (ном де guerre: Мари-Клод) болгон. Ал катты согуштан кийин Исердин орун басары жана Гренобль шаарынын мэринин орун басары болгон Андре Дюфур деп аталган каршылык көрсөтүүчү Оливьеге алып барган<ref>https://web.archive.org/web/20211228212212/https://castellan-valery.pagesperso-orange.fr/E_valery_resistanceBR_pr.pdf</ref><ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241201013643/https://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/base_resistants/detail_fiche.php?ref=2688027 |archivedate=2024-12-01 |title=архив көчүрмөсү |url=https://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/base_resistants/detail_fiche.php?ref=2688027 |accessdate=2024-08-05}}</ref><ref>https://www.ordredelaliberation.fr/fr/medailles?fulltext=Valery+edouard&items_per_page=10&sort_bef_combine=nom_ASC#resultats-medailles</ref>.
== Булактар ==
{{эскертүүлөр}}
== Тышкы шилтемелер ==
=== Мамлекеттик сайттар ===
7jt9b30f574werjes2si9ruphrlj7ns
Өзбекстан улуттук энциклопедиясы
0
135953
666224
499508
2026-11-08T14:25:27Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666224
wikitext
text/x-wiki
{{Китеп
| аталышы = Өзбекстан улуттук энциклопедиясы
| сүрөтү =
| сүрөттүн_баяндамасы = КУЭ орус тилиндеги версиясынын төртүнчү томунун титулдук барагы
| автору =
| нукура_аталышы = {{lang-uz|Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi}}
| которгон =
| сүрөтчүсү =
| мукабанын_автору =
| өлкөсү = [[Өзбекстан]]
| тили = [[өзбек тили|өзбек]]
| сериясы =
| темасы = [[Энциклопедия]]
| жанры = илимий-маалымдама
| басма = [[:uz:Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti|«Өзбек улуттук энциклопедиясы» мамлекеттик илимий басмасы]]
| басма2 =
| чыккан_жылы = 2000—2005
| англисче чыкан жылы =
| медианын түрү = китеп
| беттери =
| сыйлыктары =
| isbn =
| oclc =
| dewey =
| congress =
| мурункусу = [[Өзбек Совет Энциклопедиясы]]
| кийинкиси =
}}
'''Өзбекстан улуттук энциклопедиясы''' ({{lang-uz|Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi}}) — [[өзбек тили|өзбек тилиндеги]] универсалдуу энциклопедиялык басылма. Энциклопедия 12 томдон турат.
[[Өзбек Совет Энциклопедиясы]] 14 том болуп чыкса, Өзбекстан улуттук энциклопедиясында 12 том гана бар. Улуттук энциклопедиянын биринчи тому 2000-жылы жарык көргөн. Акыркы 12-том 2005-жылы жарык көргөн<ref>{{cite encyclopedia | year = 2000–2005 | encyclopedia = National Encyclopedia of Uzbekistan | publisher = National Encyclopedia of Uzbekistan State Scientific Publishing House | location = Tashkent | language = Uzbek | id = | title=Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi }}</ref>.
== Тарыхы ==
Өзбекстандын улуттук энциклопедиясы 2000-жылдан 2005-жылга чейин [[Ташкен|Ташкенте]] Өзбекстандын Улуттук энциклопедиясынын Улуттук илимий басмасы тарабынан басылып чыккан. Энциклопедия Өзбекстан [[латын алфавити|латын графикасын]] киргизгенден көп убакыт өткөндөн кийин [[кириллица]] менен өзбек тилинде басылып чыккан. 2013-жылы Улуттук энциклопедиянын бардык макалалары [[:en:Wikipedia bots|боттун]] жардамы менен [[Өзбек Википедиясы|Өзбек Википедиясына]] кошулган. 2022-жылы Өзбекстан Республикасынын Президентинин Администрациясына караштуу Маалымат жана массалык коммуникациялар агенттиги [[:en:CC BY 4.0|CC BY 4.0]] лицензиясы боюнча ӨзУЭ-ти расмий түрдө чыгарды<ref>[[:commons:File:Agency of Information and Mass Communications Letter to WMF on releasing OʻzME under a CC BY 4.0 license.pdf|Маалымат жана массалык коммуникациялар агенттиги WMFке ӨзМЭди CC BY 4.0 лицензиясы боюнча чыгаруу жөнүндө кат]]</ref>.
== Мазмуну ==
Өзбекстандын улуттук энциклопедиясында 50 000ге жакын жазуу бар<ref>[https://web.archive.org/web/20150402231847/http://turkistonpress.uz/article/23 Энциклопедиялык билимди кеңейтүү]</ref>. Улуттук энциклопедиядагы макалалардын көбү түздөн-түз Өзбек Совет Энциклопедиясынан алынган. Улуттук энциклопедиянын негизги бөлүгү (40 пайызы) [[Өзбекстан]] жөнүндөгү темаларга арналган. Макалалардын 60 процентке жакыны [[:en:Social science|коомдук илимдерге]], калган 40 процентке жакыны [[:en:Natural science|табигый илимдерге]] таандык. 12-том толугу менен [[Өзбекстан]] жөнүндөгү темаларга арналган<ref>{{Cite web |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116032349/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/46964/ |archivedate=2013-01-16 |title=2012-жылы Өзбек улуттук энциклопедиясынын 15 нускасы жарык көргөн |url=http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/46964/ |accessdate=2014-02-04}}</ref>.
== Булактар ==
{{булактар}}
[[Категория:Өзбекстан]]
[[Категория:Энциклопедия]]
hg67cvegnbzdq72cvjwff2aoqnzq743
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси
4
136776
665992
665059
2026-11-08T12:01:12Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
665992
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 2 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18694}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 3 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15434}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 4 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 5 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12824}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 6 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 7 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 8 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 9 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6104}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 10 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 11 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 12 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 13 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 14 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 15 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 16 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 17 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 18 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 19 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 20 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 21 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 22 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 23 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 24 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 25 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 26 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 27 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 28 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 29 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 30 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 31 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 32 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 33 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 34 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 35 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 36 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 37 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 38 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 39 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 40 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 41 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 42 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 43 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 44 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 45 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 46 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 47 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 48 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 49 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 50 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 51 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:632}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 52 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 53 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 54 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 55 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 56 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 57 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 58 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 59 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 60 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 61 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 62 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 63 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 64 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 65 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 66 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 67 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 68 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:458}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 69 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 70 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 71 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 72 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 73 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 74 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 75 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 76 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 77 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 78 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 79 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 80 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 81 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 82 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 83 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 84 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 85 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 86 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 87 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 88 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 89 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 90 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 91 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 92 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 93 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 94 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 95 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 96 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 97 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 98 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 99 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 100 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 101 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 102 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
|-
| 103 || [[User:Janyzak|<span style="color:gray">Janyzak</span>]] || [[Special:Contributions/Janyzak|{{formatnum:255}}]] || {{Permissions|Janyzak}}
|-
| 104 || [[User:Машъал|<span style="color:gray">Машъал</span>]] || [[Special:Contributions/Машъал|{{formatnum:254}}]] || {{Permissions|Машъал}}
|-
| 105 || [[User:Fatim|<span style="color:gray">Fatim</span>]] || [[Special:Contributions/Fatim|{{formatnum:253}}]] || {{Permissions|Fatim}}
|-
| 106 || [[User:Баха Исаев|<span style="color:gray">Баха Исаев</span>]] || [[Special:Contributions/Баха Исаев|{{formatnum:249}}]] || {{Permissions|Баха Исаев}}
|-
| 107 || [[User:Noloun|<span style="color:gray">Noloun</span>]] || [[Special:Contributions/Noloun|{{formatnum:248}}]] || {{Permissions|Noloun}}
|-
| 108 || [[User:Чоко Бой|<span style="color:gray">Чоко Бой</span>]] || [[Special:Contributions/Чоко Бой|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Чоко Бой}}
|-
| 109 || [[User:Tynchtykbek|<span style="color:gray">Tynchtykbek</span>]] || [[Special:Contributions/Tynchtykbek|{{formatnum:243}}]] || {{Permissions|Tynchtykbek}}
|-
| 110 || [[User:Dutcman|<span style="color:gray">Dutcman</span>]] || [[Special:Contributions/Dutcman|{{formatnum:242}}]] || {{Permissions|Dutcman}}
|-
| 111 || [[User:Ulan A|<span style="color:gray">Ulan A</span>]] || [[Special:Contributions/Ulan A|{{formatnum:241}}]] || {{Permissions|Ulan A}}
|-
| 112 || [[User:DragonBot|<span style="color:gray">DragonBot</span>]] || [[Special:Contributions/DragonBot|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|DragonBot}}
|-
| 113 || [[User:Таалай Берен|<span style="color:gray">Таалай Берен</span>]] || [[Special:Contributions/Таалай Берен|{{formatnum:231}}]] || {{Permissions|Таалай Берен}}
|-
| 114 || [[User:A.djan|<span style="color:gray">A.djan</span>]] || [[Special:Contributions/A.djan|{{formatnum:226}}]] || {{Permissions|A.djan}}
|-
| 115 || [[User:Adilet15|<span style="color:gray">Adilet15</span>]] || [[Special:Contributions/Adilet15|{{formatnum:223}}]] || {{Permissions|Adilet15}}
|-
| 116 || [[User:Dostojewskij|<span style="color:gray">Dostojewskij</span>]] || [[Special:Contributions/Dostojewskij|{{formatnum:220}}]] || {{Permissions|Dostojewskij}}
|-
| 117 || [[User:MauritsBot|<span style="color:gray">MauritsBot</span>]] || [[Special:Contributions/MauritsBot|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|MauritsBot}}
|-
| 118 || [[User:タチコマ robot|<span style="color:gray">タチコマ robot</span>]] || [[Special:Contributions/タチコマ robot|{{formatnum:216}}]] || {{Permissions|タチコマ robot}}
|-
| 119 || [[User:Adamboluu|<span style="color:gray">Adamboluu</span>]] || [[Special:Contributions/Adamboluu|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Adamboluu}}
|-
| 120 || [[User:Dr.atakulov|<span style="color:gray">Dr.atakulov</span>]] || [[Special:Contributions/Dr.atakulov|{{formatnum:211}}]] || {{Permissions|Dr.atakulov}}
|-
| 121 || [[User:Kyrgyzchala|<span style="color:gray">Kyrgyzchala</span>]] || [[Special:Contributions/Kyrgyzchala|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Kyrgyzchala}}
|-
| 122 || [[User:Dinamik-bot|<span style="color:gray">Dinamik-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Dinamik-bot|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Dinamik-bot}}
|-
| 123 || [[User:Anara|<span style="color:gray">Anara</span>]] || [[Special:Contributions/Anara|{{formatnum:210}}]] || {{Permissions|Anara}}
|-
| 124 || [[User:UlutSoft2|<span style="color:gray">UlutSoft2</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft2|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|UlutSoft2}}
|-
| 125 || [[User:YFdyh-bot|<span style="color:gray">YFdyh-bot</span>]] || [[Special:Contributions/YFdyh-bot|{{formatnum:209}}]] || {{Permissions|YFdyh-bot}}
|-
| 126 || [[User:Robbot|<span style="color:gray">Robbot</span>]] || [[Special:Contributions/Robbot|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Robbot}}
|-
| 127 || [[User:Chingis|<span style="color:gray">Chingis</span>]] || [[Special:Contributions/Chingis|{{formatnum:205}}]] || {{Permissions|Chingis}}
|-
| 128 || [[User:Foggy kub|<span style="color:gray">Foggy kub</span>]] || [[Special:Contributions/Foggy kub|{{formatnum:204}}]] || {{Permissions|Foggy kub}}
|-
| 129 || [[User:Чръный человек|<span style="color:gray">Чръный человек</span>]] || [[Special:Contributions/Чръный человек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Чръный человек}}
|-
| 130 || [[User:Мыктыбек|<span style="color:gray">Мыктыбек</span>]] || [[Special:Contributions/Мыктыбек|{{formatnum:203}}]] || {{Permissions|Мыктыбек}}
|-
| 131 || [[User:Adamantine|<span style="color:gray">Adamantine</span>]] || [[Special:Contributions/Adamantine|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|Adamantine}}
|-
| 132 || [[User:BakytTalas|<span style="color:gray">BakytTalas</span>]] || [[Special:Contributions/BakytTalas|{{formatnum:201}}]] || {{Permissions|BakytTalas}}
|-
| 133 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|Zorrobot}}
|-
| 134 || [[User:Мастер теней|<span style="color:gray">Мастер теней</span>]] || [[Special:Contributions/Мастер теней|{{formatnum:198}}]] || {{Permissions|Мастер теней}}
|-
| 135 || [[User:Amirobot|<span style="color:gray">Amirobot</span>]] || [[Special:Contributions/Amirobot|{{formatnum:197}}]] || {{Permissions|Amirobot}}
|-
| 136 || [[User:HerculeBot|<span style="color:gray">HerculeBot</span>]] || [[Special:Contributions/HerculeBot|{{formatnum:195}}]] || {{Permissions|HerculeBot}}
|-
| 137 || [[User:GhalyBot|<span style="color:gray">GhalyBot</span>]] || [[Special:Contributions/GhalyBot|{{formatnum:187}}]] || {{Permissions|GhalyBot}}
|-
| 138 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:172}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 139 || [[User:Temir21|<span style="color:gray">Temir21</span>]] || [[Special:Contributions/Temir21|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Temir21}}
|-
| 140 || [[User:Nasihat.kg|<span style="color:gray">Nasihat.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Nasihat.kg|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Nasihat.kg}}
|-
| 141 || [[User:Vasit|<span style="color:gray">Vasit</span>]] || [[Special:Contributions/Vasit|{{formatnum:166}}]] || {{Permissions|Vasit}}
|-
| 142 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|CarsracBot}}
|-
| 143 || [[User:HiW-Bot|<span style="color:gray">HiW-Bot</span>]] || [[Special:Contributions/HiW-Bot|{{formatnum:163}}]] || {{Permissions|HiW-Bot}}
|-
| 144 || [[User:JYBot|<span style="color:gray">JYBot</span>]] || [[Special:Contributions/JYBot|{{formatnum:162}}]] || {{Permissions|JYBot}}
|-
| 145 || [[User:NKOzi|<span style="color:gray">NKOzi</span>]] || [[Special:Contributions/NKOzi|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|NKOzi}}
|-
| 146 || [[User:Кичинекей Поллианна|<span style="color:gray">Кичинекей Поллианна</span>]] || [[Special:Contributions/Кичинекей Поллианна|{{formatnum:158}}]] || {{Permissions|Кичинекей Поллианна}}
|-
| 147 || [[User:Samatq|<span style="color:gray">Samatq</span>]] || [[Special:Contributions/Samatq|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Samatq}}
|-
| 148 || [[User:Sampo.Kuusi|<span style="color:gray">Sampo.Kuusi</span>]] || [[Special:Contributions/Sampo.Kuusi|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Sampo.Kuusi}}
|-
| 149 || [[User:Azamat Omar|<span style="color:gray">Azamat Omar</span>]] || [[Special:Contributions/Azamat Omar|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Azamat Omar}}
|-
| 150 || [[User:Kaiyr|<span style="color:gray">Kaiyr</span>]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:154}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
{{/end}}
7fzi78pbpnked6ubizfuqu31bxbo9wx
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча боттор тизмеси
4
137589
665994
665061
2026-11-08T12:01:14Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
665994
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116308}}]]
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]]
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:45659}}]]
|-
| 4 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8699}}]]
|-
| 5 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7246}}]]
|-
| 6 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]]
|-
| 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]]
|-
| 8 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]]
|-
| 9 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]]
|-
| 10 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]]
|-
| 11 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3227}}]]
|-
| 12 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]]
|-
| 13 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]]
|-
| 14 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]]
|-
| 15 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]]
|-
| 16 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]]
|-
| 17 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]]
|-
| 18 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1453}}]]
|-
| 19 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]]
|-
| 20 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1153}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]]
|-
| 22 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]]
|-
| 23 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]]
|-
| 24 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]]
|-
| 25 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]]
|-
| 26 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]]
|-
| 27 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]]
|-
| 28 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]]
|-
| 29 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]]
|-
| 30 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]]
|-
| 31 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]]
|-
| 32 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]]
|-
| 33 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]]
|-
| 34 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]]
|-
| 35 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]]
|-
| 36 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]]
|-
| 37 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]]
|-
| 38 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]]
|-
| 39 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]]
|-
| 40 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]]
|-
| 41 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]]
|-
| 42 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]]
|-
| 43 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]]
|-
| 44 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]]
|-
| 45 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 46 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]]
|-
| 47 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]]
|-
| 48 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]]
|-
| 49 || [[User:BotMultichill|<span style="color:gray">BotMultichill</span>]] || [[Special:Contributions/BotMultichill|{{formatnum:233}}]]
|-
| 50 || [[User:PixelBot|<span style="color:gray">PixelBot</span>]] || [[Special:Contributions/PixelBot|{{formatnum:106}}]]
|-
| 51 || [[User:Loveless|<span style="color:gray">Loveless</span>]] || [[Special:Contributions/Loveless|{{formatnum:99}}]]
|-
| 52 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:21}}]]
|-
| 53 || [[User:Maintenance script|Maintenance script]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:16}}]]
|-
| 54 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
7ld57irpkgf7cdhsrowgjg3gv9s7ldj
Википедия:Түзөтүүлөр саны боюнча Википедиячылар тизмеси (боттор менен бирге)
4
137601
665993
665060
2026-11-08T12:01:13Z
Jembot
9565
Bot: Маалыматтар жаңыланды
665993
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|150}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:116308}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:ChoRusBot|<span style="color:gray">ChoRusBot</span>]] || [[Special:Contributions/ChoRusBot|{{formatnum:70508}}]] || {{Permissions|ChoRusBot}}
|-
| 3 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:45659}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 4 || [[User:Chaoborus|<span style="color:gray">Chaoborus</span>]] || [[Special:Contributions/Chaoborus|{{formatnum:25689}}]] || {{Permissions|Chaoborus}}
|-
| 5 || [[User:Bosogo|Bosogo]] || [[Special:Contributions/Bosogo|{{formatnum:18694}}]] || {{Permissions|Bosogo}}
|-
| 6 || [[User:Artelow|Artelow]] || [[Special:Contributions/Artelow|{{formatnum:15434}}]] || {{Permissions|Artelow}}
|-
| 7 || [[User:Chorobek|<span style="color:gray">Chorobek</span>]] || [[Special:Contributions/Chorobek|{{formatnum:13446}}]] || {{Permissions|Chorobek}}
|-
| 8 || [[User:Mirzoulugʻbek|Mirzoulugʻbek]] || [[Special:Contributions/Mirzoulugʻbek|{{formatnum:12824}}]] || {{Permissions|Mirzoulugʻbek}}
|-
| 9 || [[User:Абдырашит Сатылганов|<span style="color:gray">Абдырашит Сатылганов</span>]] || [[Special:Contributions/Абдырашит Сатылганов|{{formatnum:11100}}]] || {{Permissions|Абдырашит Сатылганов}}
|-
| 10 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:8699}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 11 || [[User:Baydastann|Baydastann]] || [[Special:Contributions/Baydastann|{{formatnum:7975}}]] || {{Permissions|Baydastann}}
|-
| 12 || [[User:Xqbot|Xqbot]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:7246}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 13 || [[User:VertexBot|<span style="color:gray">VertexBot</span>]] || [[Special:Contributions/VertexBot|{{formatnum:6637}}]] || {{Permissions|VertexBot}}
|-
| 14 || [[User:Элден|<span style="color:gray">Элден</span>]] || [[Special:Contributions/Элден|{{formatnum:6447}}]] || {{Permissions|Элден}}
|-
| 15 || [[User:Aiyanakk|Aiyanakk]] || [[Special:Contributions/Aiyanakk|{{formatnum:6104}}]] || {{Permissions|Aiyanakk}}
|-
| 16 || [[User:UlutSoft3|<span style="color:gray">UlutSoft3</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft3|{{formatnum:5435}}]] || {{Permissions|UlutSoft3}}
|-
| 17 || [[User:Чагылган|<span style="color:gray">Чагылган</span>]] || [[Special:Contributions/Чагылган|{{formatnum:5412}}]] || {{Permissions|Чагылган}}
|-
| 18 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:5237}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 19 || [[User:Эльза Мамбетакунова|<span style="color:gray">Эльза Мамбетакунова</span>]] || [[Special:Contributions/Эльза Мамбетакунова|{{formatnum:5098}}]] || {{Permissions|Эльза Мамбетакунова}}
|-
| 20 || [[User:Tynchtyk Chorotegin|Tynchtyk Chorotegin]] || [[Special:Contributions/Tynchtyk Chorotegin|{{formatnum:4971}}]] || {{Permissions|Tynchtyk Chorotegin}}
|-
| 21 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:4526}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 22 || [[User:ImeNtrav|<span style="color:gray">ImeNtrav</span>]] || [[Special:Contributions/ImeNtrav|{{formatnum:4506}}]] || {{Permissions|ImeNtrav}}
|-
| 23 || [[User:Maksat|<span style="color:gray">Maksat</span>]] || [[Special:Contributions/Maksat|{{formatnum:4218}}]] || {{Permissions|Maksat}}
|-
| 24 || [[User:Shchb|<span style="color:gray">Shchb</span>]] || [[Special:Contributions/Shchb|{{formatnum:4150}}]] || {{Permissions|Shchb}}
|-
| 25 || [[User:Kmaksat|<span style="color:gray">Kmaksat</span>]] || [[Special:Contributions/Kmaksat|{{formatnum:3969}}]] || {{Permissions|Kmaksat}}
|-
| 26 || [[User:Үрүйэ|<span style="color:gray">Үрүйэ</span>]] || [[Special:Contributions/Үрүйэ|{{formatnum:3964}}]] || {{Permissions|Үрүйэ}}
|-
| 27 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:3666}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 28 || [[User:Kgbek|<span style="color:gray">Kgbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kgbek|{{formatnum:3618}}]] || {{Permissions|Kgbek}}
|-
| 29 || [[User:Connexxx|<span style="color:gray">Connexxx</span>]] || [[Special:Contributions/Connexxx|{{formatnum:3478}}]] || {{Permissions|Connexxx}}
|-
| 30 || [[User:Elebayev|<span style="color:gray">Elebayev</span>]] || [[Special:Contributions/Elebayev|{{formatnum:3382}}]] || {{Permissions|Elebayev}}
|-
| 31 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:3325}}]] || {{Permissions|Legobot}}
|-
| 32 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:3259}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 33 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:3227}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 34 || [[User:Aidabishkek|<span style="color:gray">Aidabishkek</span>]] || [[Special:Contributions/Aidabishkek|{{formatnum:3167}}]] || {{Permissions|Aidabishkek}}
|-
| 35 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:2910}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 36 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:2815}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 37 || [[User:Askar Nazyrov|<span style="color:gray">Askar Nazyrov</span>]] || [[Special:Contributions/Askar Nazyrov|{{formatnum:2724}}]] || {{Permissions|Askar Nazyrov}}
|-
| 38 || [[User:Umut|<span style="color:gray">Umut</span>]] || [[Special:Contributions/Umut|{{formatnum:2419}}]] || {{Permissions|Umut}}
|-
| 39 || [[User:QECUB|<span style="color:gray">QECUB</span>]] || [[Special:Contributions/QECUB|{{formatnum:2264}}]] || {{Permissions|QECUB}}
|-
| 40 || [[User:Бахтияр Толукбаев|<span style="color:gray">Бахтияр Толукбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Бахтияр Толукбаев|{{formatnum:2158}}]] || {{Permissions|Бахтияр Толукбаев}}
|-
| 41 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:1942}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 42 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1927}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 43 || [[User:Roman, Alexej and Vładimir|<span style="color:gray">Roman, Alexej and Vładimir</span>]] || [[Special:Contributions/Roman, Alexej and Vładimir|{{formatnum:1908}}]] || {{Permissions|Roman, Alexej and Vładimir}}
|-
| 44 || [[User:Kairat Zamirbekov|<span style="color:gray">Kairat Zamirbekov</span>]] || [[Special:Contributions/Kairat Zamirbekov|{{formatnum:1601}}]] || {{Permissions|Kairat Zamirbekov}}
|-
| 45 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:1596}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 46 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:1492}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 47 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:1481}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 48 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1453}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 49 || [[User:Meri|<span style="color:gray">Meri</span>]] || [[Special:Contributions/Meri|{{formatnum:1392}}]] || {{Permissions|Meri}}
|-
| 50 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:1332}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 51 || [[User:Asankozhoevas|<span style="color:gray">Asankozhoevas</span>]] || [[Special:Contributions/Asankozhoevas|{{formatnum:1279}}]] || {{Permissions|Asankozhoevas}}
|-
| 52 || [[User:Adinai|<span style="color:gray">Adinai</span>]] || [[Special:Contributions/Adinai|{{formatnum:1270}}]] || {{Permissions|Adinai}}
|-
| 53 || [[User:Friendwip.kg|<span style="color:gray">Friendwip.kg</span>]] || [[Special:Contributions/Friendwip.kg|{{formatnum:1187}}]] || {{Permissions|Friendwip.kg}}
|-
| 54 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:1153}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 55 || [[User:Kglive|<span style="color:gray">Kglive</span>]] || [[Special:Contributions/Kglive|{{formatnum:1067}}]] || {{Permissions|Kglive}}
|-
| 56 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:1039}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 57 || [[User:UlutSoft6|<span style="color:gray">UlutSoft6</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft6|{{formatnum:1027}}]] || {{Permissions|UlutSoft6}}
|-
| 58 || [[User:TarPas|<span style="color:gray">TarPas</span>]] || [[Special:Contributions/TarPas|{{formatnum:1019}}]] || {{Permissions|TarPas}}
|-
| 59 || [[User:Gulzhana|<span style="color:gray">Gulzhana</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzhana|{{formatnum:993}}]] || {{Permissions|Gulzhana}}
|-
| 60 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 61 || [[User:Arsensky|Arsensky]] || [[Special:Contributions/Arsensky|{{formatnum:911}}]] || {{Permissions|Arsensky}}
|-
| 62 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:890}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 63 || [[User:Aida23a|<span style="color:gray">Aida23a</span>]] || [[Special:Contributions/Aida23a|{{formatnum:872}}]] || {{Permissions|Aida23a}}
|-
| 64 || [[User:Dnes1302|<span style="color:gray">Dnes1302</span>]] || [[Special:Contributions/Dnes1302|{{formatnum:845}}]] || {{Permissions|Dnes1302}}
|-
| 65 || [[User:Элдин беги|<span style="color:gray">Элдин беги</span>]] || [[Special:Contributions/Элдин беги|{{formatnum:834}}]] || {{Permissions|Элдин беги}}
|-
| 66 || [[User:UlutSoft1|<span style="color:gray">UlutSoft1</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft1|{{formatnum:818}}]] || {{Permissions|UlutSoft1}}
|-
| 67 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:802}}]] || {{Permissions|TjBot}}
|-
| 68 || [[User:Rotlink|<span style="color:gray">Rotlink</span>]] || [[Special:Contributions/Rotlink|{{formatnum:799}}]] || {{Permissions|Rotlink}}
|-
| 69 || [[User:Chris die Seele|<span style="color:gray">Chris die Seele</span>]] || [[Special:Contributions/Chris die Seele|{{formatnum:792}}]] || {{Permissions|Chris die Seele}}
|-
| 70 || [[User:Дилдорбек|<span style="color:gray">Дилдорбек</span>]] || [[Special:Contributions/Дилдорбек|{{formatnum:708}}]] || {{Permissions|Дилдорбек}}
|-
| 71 || [[User:Aiylchy|<span style="color:gray">Aiylchy</span>]] || [[Special:Contributions/Aiylchy|{{formatnum:697}}]] || {{Permissions|Aiylchy}}
|-
| 72 || [[User:AlleborgoBot|<span style="color:gray">AlleborgoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AlleborgoBot|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|AlleborgoBot}}
|-
| 73 || [[User:Estebesovdastan|<span style="color:gray">Estebesovdastan</span>]] || [[Special:Contributions/Estebesovdastan|{{formatnum:690}}]] || {{Permissions|Estebesovdastan}}
|-
| 74 || [[User:Thijs!bot|<span style="color:gray">Thijs!bot</span>]] || [[Special:Contributions/Thijs!bot|{{formatnum:686}}]] || {{Permissions|Thijs!bot}}
|-
| 75 || [[User:Jakshysapa|<span style="color:gray">Jakshysapa</span>]] || [[Special:Contributions/Jakshysapa|{{formatnum:672}}]] || {{Permissions|Jakshysapa}}
|-
| 76 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:663}}]] || {{Permissions|Idioma-bot}}
|-
| 77 || [[User:Lirchik|<span style="color:gray">Lirchik</span>]] || [[Special:Contributions/Lirchik|{{formatnum:649}}]] || {{Permissions|Lirchik}}
|-
| 78 || [[User:Ch|Ch]] || [[Special:Contributions/Ch|{{formatnum:632}}]] || {{Permissions|Ch}}
|-
| 79 || [[User:Amantur r|<span style="color:gray">Amantur r</span>]] || [[Special:Contributions/Amantur r|{{formatnum:606}}]] || {{Permissions|Amantur r}}
|-
| 80 || [[User:Cekli829|<span style="color:gray">Cekli829</span>]] || [[Special:Contributions/Cekli829|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|Cekli829}}
|-
| 81 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:592}}]] || {{Permissions|RedBot}}
|-
| 82 || [[User:Табалдыев Ысламбек|<span style="color:gray">Табалдыев Ысламбек</span>]] || [[Special:Contributions/Табалдыев Ысламбек|{{formatnum:590}}]] || {{Permissions|Табалдыев Ысламбек}}
|-
| 83 || [[User:S(uz)ak|<span style="color:gray">S(uz)ak</span>]] || [[Special:Contributions/S(uz)ak|{{formatnum:585}}]] || {{Permissions|S(uz)ak}}
|-
| 84 || [[User:Firespeaker|<span style="color:gray">Firespeaker</span>]] || [[Special:Contributions/Firespeaker|{{formatnum:573}}]] || {{Permissions|Firespeaker}}
|-
| 85 || [[User:Gulzat05|<span style="color:gray">Gulzat05</span>]] || [[Special:Contributions/Gulzat05|{{formatnum:571}}]] || {{Permissions|Gulzat05}}
|-
| 86 || [[User:Канымбу|<span style="color:gray">Канымбу</span>]] || [[Special:Contributions/Канымбу|{{formatnum:564}}]] || {{Permissions|Канымбу}}
|-
| 87 || [[User:Zhanyl90|<span style="color:gray">Zhanyl90</span>]] || [[Special:Contributions/Zhanyl90|{{formatnum:551}}]] || {{Permissions|Zhanyl90}}
|-
| 88 || [[User:Aladobot|<span style="color:gray">Aladobot</span>]] || [[Special:Contributions/Aladobot|{{formatnum:548}}]] || {{Permissions|Aladobot}}
|-
| 89 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:545}}]] || {{Permissions|JackieBot}}
|-
| 90 || [[User:Gulaiym001|<span style="color:gray">Gulaiym001</span>]] || [[Special:Contributions/Gulaiym001|{{formatnum:540}}]] || {{Permissions|Gulaiym001}}
|-
| 91 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 92 || [[User:Орозобек Түгөлбаев|<span style="color:gray">Орозобек Түгөлбаев</span>]] || [[Special:Contributions/Орозобек Түгөлбаев|{{formatnum:522}}]] || {{Permissions|Орозобек Түгөлбаев}}
|-
| 93 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:511}}]] || {{Permissions|MastiBot}}
|-
| 94 || [[User:Кайып Пайзылдаев|<span style="color:gray">Кайып Пайзылдаев</span>]] || [[Special:Contributions/Кайып Пайзылдаев|{{formatnum:497}}]] || {{Permissions|Кайып Пайзылдаев}}
|-
| 95 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:486}}]] || {{Permissions|Synthebot}}
|-
| 96 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:468}}]] || {{Permissions|Mjbmrbot}}
|-
| 97 || [[User:Бегаим|<span style="color:gray">Бегаим</span>]] || [[Special:Contributions/Бегаим|{{formatnum:463}}]] || {{Permissions|Бегаим}}
|-
| 98 || [[User:Rartat|<span style="color:gray">Rartat</span>]] || [[Special:Contributions/Rartat|{{formatnum:462}}]] || {{Permissions|Rartat}}
|-
| 99 || [[User:Fornax|<span style="color:gray">Fornax</span>]] || [[Special:Contributions/Fornax|{{formatnum:459}}]] || {{Permissions|Fornax}}
|-
| 100 || [[User:ДолбоЯщер|ДолбоЯщер]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:458}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 101 || [[User:PlanespotterA320|<span style="color:gray">PlanespotterA320</span>]] || [[Special:Contributions/PlanespotterA320|{{formatnum:457}}]] || {{Permissions|PlanespotterA320}}
|-
| 102 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:455}}]] || {{Permissions|HRoestBot}}
|-
| 103 || [[User:UlutSoft4|<span style="color:gray">UlutSoft4</span>]] || [[Special:Contributions/UlutSoft4|{{formatnum:447}}]] || {{Permissions|UlutSoft4}}
|-
| 104 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:438}}]] || {{Permissions|Ripchip Bot}}
|-
| 105 || [[User:Hugo.arg|<span style="color:gray">Hugo.arg</span>]] || [[Special:Contributions/Hugo.arg|{{formatnum:434}}]] || {{Permissions|Hugo.arg}}
|-
| 106 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 107 || [[User:Ksc~ruwiki|<span style="color:gray">Ksc~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ksc~ruwiki|{{formatnum:422}}]] || {{Permissions|Ksc~ruwiki}}
|-
| 108 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Alexbot}}
|-
| 109 || [[User:Алтынбек Касымов|<span style="color:gray">Алтынбек Касымов</span>]] || [[Special:Contributions/Алтынбек Касымов|{{formatnum:418}}]] || {{Permissions|Алтынбек Касымов}}
|-
| 110 || [[User:Εὐθυμένης|<span style="color:gray">Εὐθυμένης</span>]] || [[Special:Contributions/Εὐθυμένης|{{formatnum:409}}]] || {{Permissions|Εὐθυμένης}}
|-
| 111 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:405}}]] || {{Permissions|AvocatoBot}}
|-
| 112 || [[User:Namir|<span style="color:gray">Namir</span>]] || [[Special:Contributions/Namir|{{formatnum:376}}]] || {{Permissions|Namir}}
|-
| 113 || [[User:NurlanKG Bishkek editor|<span style="color:gray">NurlanKG Bishkek editor</span>]] || [[Special:Contributions/NurlanKG Bishkek editor|{{formatnum:367}}]] || {{Permissions|NurlanKG Bishkek editor}}
|-
| 114 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:366}}]] || {{Permissions|KamikazeBot}}
|-
| 115 || [[User:Госфонд ИС|<span style="color:gray">Госфонд ИС</span>]] || [[Special:Contributions/Госфонд ИС|{{formatnum:361}}]] || {{Permissions|Госфонд ИС}}
|-
| 116 || [[User:V3~kywiki|<span style="color:gray">V3~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/V3~kywiki|{{formatnum:357}}]] || {{Permissions|V3~kywiki}}
|-
| 117 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|LaaknorBot}}
|-
| 118 || [[User:AdemazAlmaz|<span style="color:gray">AdemazAlmaz</span>]] || [[Special:Contributions/AdemazAlmaz|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|AdemazAlmaz}}
|-
| 119 || [[User:Ырысгул|<span style="color:gray">Ырысгул</span>]] || [[Special:Contributions/Ырысгул|{{formatnum:346}}]] || {{Permissions|Ырысгул}}
|-
| 120 || [[User:Nurjamal|<span style="color:gray">Nurjamal</span>]] || [[Special:Contributions/Nurjamal|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nurjamal}}
|-
| 121 || [[User:Nursultan|<span style="color:gray">Nursultan</span>]] || [[Special:Contributions/Nursultan|{{formatnum:335}}]] || {{Permissions|Nursultan}}
|-
| 122 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:332}}]] || {{Permissions|Movses-bot}}
|-
| 123 || [[User:Aymira|<span style="color:gray">Aymira</span>]] || [[Special:Contributions/Aymira|{{formatnum:321}}]] || {{Permissions|Aymira}}
|-
| 124 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:320}}]] || {{Permissions|Ptbotgourou}}
|-
| 125 || [[User:Symbat92|<span style="color:gray">Symbat92</span>]] || [[Special:Contributions/Symbat92|{{formatnum:315}}]] || {{Permissions|Symbat92}}
|-
| 126 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:311}}]] || {{Permissions|YiFeiBot}}
|-
| 127 || [[User:Andrew J.Kurbiko|<span style="color:gray">Andrew J.Kurbiko</span>]] || [[Special:Contributions/Andrew J.Kurbiko|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Andrew J.Kurbiko}}
|-
| 128 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Rubinbot}}
|-
| 129 || [[User:Орозгул|<span style="color:gray">Орозгул</span>]] || [[Special:Contributions/Орозгул|{{formatnum:310}}]] || {{Permissions|Орозгул}}
|-
| 130 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:308}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 131 || [[User:PipepBot|<span style="color:gray">PipepBot</span>]] || [[Special:Contributions/PipepBot|{{formatnum:306}}]] || {{Permissions|PipepBot}}
|-
| 132 || [[User:Atlikta|<span style="color:gray">Atlikta</span>]] || [[Special:Contributions/Atlikta|{{formatnum:298}}]] || {{Permissions|Atlikta}}
|-
| 133 || [[User:Abiyoyo|<span style="color:gray">Abiyoyo</span>]] || [[Special:Contributions/Abiyoyo|{{formatnum:295}}]] || {{Permissions|Abiyoyo}}
|-
| 134 || [[User:Росул|<span style="color:gray">Росул</span>]] || [[Special:Contributions/Росул|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Росул}}
|-
| 135 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Vagobot}}
|-
| 136 || [[User:Elya3|<span style="color:gray">Elya3</span>]] || [[Special:Contributions/Elya3|{{formatnum:292}}]] || {{Permissions|Elya3}}
|-
| 137 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:290}}]] || {{Permissions|AvicBot}}
|-
| 138 || [[User:Baronnet|<span style="color:gray">Baronnet</span>]] || [[Special:Contributions/Baronnet|{{formatnum:287}}]] || {{Permissions|Baronnet}}
|-
| 139 || [[User:Minorax|Minorax]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:286}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 140 || [[User:Ahmadi~ruwiki|<span style="color:gray">Ahmadi~ruwiki</span>]] || [[Special:Contributions/Ahmadi~ruwiki|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Ahmadi~ruwiki}}
|-
| 141 || [[User:Rakutai|<span style="color:gray">Rakutai</span>]] || [[Special:Contributions/Rakutai|{{formatnum:284}}]] || {{Permissions|Rakutai}}
|-
| 142 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|SilvonenBot}}
|-
| 143 || [[User:Gerakibot|<span style="color:gray">Gerakibot</span>]] || [[Special:Contributions/Gerakibot|{{formatnum:282}}]] || {{Permissions|Gerakibot}}
|-
| 144 || [[User:Purbo T|<span style="color:gray">Purbo T</span>]] || [[Special:Contributions/Purbo T|{{formatnum:278}}]] || {{Permissions|Purbo T}}
|-
| 145 || [[User:Makecat-bot|<span style="color:gray">Makecat-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Makecat-bot|{{formatnum:275}}]] || {{Permissions|Makecat-bot}}
|-
| 146 || [[User:Peri~kywiki|<span style="color:gray">Peri~kywiki</span>]] || [[Special:Contributions/Peri~kywiki|{{formatnum:266}}]] || {{Permissions|Peri~kywiki}}
|-
| 147 || [[User:Ashirov Maksatbek|<span style="color:gray">Ashirov Maksatbek</span>]] || [[Special:Contributions/Ashirov Maksatbek|{{formatnum:265}}]] || {{Permissions|Ashirov Maksatbek}}
|-
| 148 || [[User:Asel90|<span style="color:gray">Asel90</span>]] || [[Special:Contributions/Asel90|{{formatnum:263}}]] || {{Permissions|Asel90}}
|-
| 149 || [[User:Belekoff|<span style="color:gray">Belekoff</span>]] || [[Special:Contributions/Belekoff|{{formatnum:261}}]] || {{Permissions|Belekoff}}
|-
| 150 || [[User:Jol004u|<span style="color:gray">Jol004u</span>]] || [[Special:Contributions/Jol004u|{{formatnum:258}}]] || {{Permissions|Jol004u}}
{{/end}}
evhyuq4pzowj8pm4owsq59xslln7m5o
Шри Муляни
0
154935
666169
664439
2026-11-08T13:27:41Z
InternetArchiveBot
27717
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
666169
wikitext
text/x-wiki
[[Файл:Sri Mulyani, Menteri Keuangan (2021).jpg|thumb|'''Шри Муляни''']]
'''Шри Мульяни Индравати''' (1962-жылдын 26-августунда туулган) — Индонезиялык экономист, 2016-жылдан 2025-жылга чейин Президент Джоко Видодо жана Прабово Субиантонун тушунда Каржы министри болуп иштеген. Ал ошондой эле 2005–2010-жылдар аралыгында Президент Сусило Бамбанг Юдойононун тушунда да ушул эле кызматты ээлеген.
Алгачкы кызматында Индонезиянын экономикасын чыңдоого, инвестицияларды көбөйтүүгө жана [[Түштүк-Чыгыш Азия|Түштүк-Чыгыш Азиянын]] эң ири экономикасын 2008-жылдагы каржы кризиси жана Улуу рецессия учурунда башкарууга салым кошкон. <ref>{{Cite news|url=https://www.theage.com.au/politics/federal/asias-shining-example-20080804-3pw6.html|title=Asia's shining example|first=Tim|last=Colebatch|work=[[The Age]]|date=5 August 2008}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/8661476.stm|title=Indonesia finance minister resigns for World Bank post|work=[[BBC News]]|date=5 May 2010}}</ref> <ref name="newsweek">{{Cite news|url=https://www.newsweek.com/sri-mulyani-indrawati-takes-indonesia-78027|title=Sri Mulyani Indrawati Takes On Indonesia|work=[[Newsweek]]|date=9 January 2009}}</ref> Бирок, ал 2008-жылы Bank Century компаниясын куткарууну колдогону үчүн кеңири сынга кабылган, бул өкмөткө 6,76 триллион рупий (2008-жылы 737 миллион доллар) чыгым алып келген, натыйжада Индонезиянын Өкүлдөр палатасы куткаруу ордери боюнча ишеним көрсөтпөө боюнча добуш берген. Ал 2010-жылы кызматынан кетип, [[Бүткүл дүйнөлүк банк|Дүйнөлүк банкта]] башкаруучу директор болуп иштеген, <ref>{{Cite web|title=Questions arise as Indonesian finance minister resigns|url=https://www.dw.com/en/questions-arise-as-indonesian-finance-minister-resigns/a-5544378|work=DW}}</ref> андан кийин 2016-жылы каржы министри болуп кайтып келген.
Шри Мульяни Индонезиянын аймагында бири-бирин алмаштырган үч башка президенттин — Сусило Бамбанг Юдойоно, Джоко Видодо жана акыр-аягы Прабово Субиантонун тушунда Каржы министри болуп иштеген биринчи инсан болуп калды. Ал Видодонун администрациясында кайрадан дайындалгандан кийин чоң популярдуулукка ээ болгон, <ref>{{Cite news|date=April 21, 2017|title=Survei Media: Sri Mulyani "Top Influencer" 2017|url=https://regional.kompas.com/read/2017/04/21/20083841/survei.media.sri.mulyani.top.influencer.2017|work=Kompas.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Liputan6.com|date=2016-07-28|title=Sri Mulyani Bikin Pasar Modal RI Lebih Bergairah|url=https://www.liputan6.com/bisnis/read/2563213/sri-mulyani-bikin-pasar-modal-ri-lebih-bergairah|work=liputan6.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Asmara|first=Houtmand P. Saragih & Chandra Gian|title=Jokowi Jawab Permintaan Pasar, Sri Mulyani Jadi Menkeu Lagi|url=https://www.cnbcindonesia.com/market/20191022103927-17-108911/jokowi-jawab-permintaan-pasar-sri-mulyani-jadi-menkeu-lagi|work=CNBC Indonesia}}</ref> анын ичинде ''Forbes журналы'' тарабынан бир нече жолу "Дүйнөдөгү эң таасирдүү 100 аялдын" тизмесине кирген, <ref>{{Cite news|date=December 11, 2024|title=The World’s Most Powerful Women|url=https://www.forbes.com/lists/power-women/|work=[[Forbes]]|archivedate=2026-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260118132340/https://www.forbes.com/lists/power-women/|accessdate=2026-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Kamalina|first=Annasa Rizki|date=2024-01-18|title=Sri Mulyani dan Dirut Pertamina Masuk Daftar 100 Most Powerful Women versi Forbes|url=https://ekonomi.bisnis.com/read/20240118/9/1733404/sri-mulyani-dan-dirut-pertamina-masuk-daftar-100-most-powerful-women-versi-forbes|work=Bisnis.com}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Putri|first=Cantika Adinda|title=Top! Sri Mulyani Masuk Jajaran 100 Wanita Berpengaruh Dunia|url=https://www.cnbcindonesia.com/news/20221208122444-4-394939/top-sri-mulyani-masuk-jajaran-100-wanita-berpengaruh-dunia|work=CNBC Indonesia}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Sri Mulyani Masuk Daftar Perempuan Paling Berpengaruh Dunia – DW – 14.12.2019|url=https://www.dw.com/id/sri-mulyani-masuk-daftar-perempuan-paling-berpengaruh-dunia/a-51668013|work=dw.com}}</ref>, бирок кийинчерээк ал бюджет жана салык саясаты үчүн сынга кабылган. <ref>{{Cite web|date=2025-09-05|title=Sumber Masalah Protes Publik Terhadap Kebijakan Anggaran Sri Mulyani|url=https://www.tempo.co/ekonomi/protes-kebijakan-anggaran-sri-mulyani-2066958|work=Tempo}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Fadilah|first=Ilyas|title=8 Tuntutan Ekonom ke Pemerintah: Copot Sri Mulyani-Sahkan RUU Perampasan Aset|url=https://finance.detik.com/berita-ekonomi-bisnis/d-8098283/8-tuntutan-ekonom-ke-pemerintah-copot-sri-mulyani-sahkan-ruu-perampasan-aset|work=detikfinance|archiveurl=https://web.archive.org/web/20251005164812/https://finance.detik.com/berita-ekonomi-bisnis/d-8098283/8-tuntutan-ekonom-ke-pemerintah-copot-sri-mulyani-sahkan-ruu-perampasan-aset|archivedate=2025-10-05|accessdate=2026-10-27}}</ref> <ref>{{Cite web|last=Suwiknyo|first=Edi|date=2025-08-23|title=Antara Sri Mulyani, Pajak, dan Ketimpangan Pendapatan|url=https://ekonomi.bisnis.com/read/20250823/259/1904990/antara-sri-mulyani-pajak-dan-ketimpangan-pendapatan|work=Bisnis.com}}</ref> 2025-жылдын август-сентябрь айларындагы нааразычылык акциялары учурунда Шри Мулянинин Түштүк Тангерангдагы үйү топтун талап- [[Олжо|тоноосуна]] кабылган. <ref>{{Cite web|date=2025-08-31|title=Indonesian finance minister's home looted as protest anger grows|url=https://www.france24.com/en/live-news/20250831-indonesian-finance-minister-s-home-looted-as-protest-anger-grows|work=France 24}}</ref> <ref>{{Cite news|date=2025-09-01|title=Looters ransack MPs' houses, taking luxury watches, bags and even cats|url=https://www.abc.net.au/news/2025-09-02/indonesian-mps-houses-looted-amid-jakarta-protests-over-perks/105722932|work=ABC News}}</ref> <ref>{{Cite web|title=Sri Mulyani Says Sorry After Rioters Ransack Her House Twice|url=https://jakartaglobe.id/news/sri-mulyani-says-sorry-after-rioters-ransack-her-house-twice|work=Jakarta Globe}}</ref> 2025-жылдын 8-сентябрында анын ордуна каржы министри болуп Пурбая Юдхи Садева дайындалган. <ref name="Antara">{{Cite web|last=Firdaus|first=Andi|date=2025-09-08|title=Prabowo lantik lima menteri baru, Purbaya gantikan Sri Mulyani|url=https://jatim.antaranews.com/berita/972137/prabowo-lantik-lima-menteri-baru-purbaya-gantikan-sri-mulyani}}</ref>
== Өмүр баяны ==
=== Бала кези жана билими ===
Шри Муляни 1962-жылы 26-августта [[Суматра]] штатындагы Лампунг шаарындагы Танжунг Карангда (азыр Бандар Лампунг деп аталат) төрөлгөн <ref>{{Cite web|url=https://live.worldbank.org/en/experts/s/sri-mulyani-indrawati|title=Sri Mulyani Indrawati|publisher=[[World Bank]]}}</ref> Ал университеттин окутуучулары, [[профессор]] Сатмоко менен Ретно Sriningsih жетинчи баласы. <ref>{{Cite news|url=https://majalah.tempo.co/read/album/128439/meninggalprofesor-dr-retno-sri-ningsih-satmoko|title=Meninggal Profesor Dr Retno Sri Ningsih Satmoko}}</ref> Анын бир туугандары Агус Пурвадянто, Нананг Унтунг Кахёно, Нунунг Тегу Трианунг жана Соетопо Патриа Жати болгон. <ref name="Okezone">{{Cite web|url=https://economy.okezone.com/read/2023/06/02/320/2824108/siapa-saja-keluarga-kandung-sri-mulyani-menkeu-srikandi-jokowi|title=Siapa Saja Keluarga Kandung Sri Mulyani? Menkeu Srikandi Jokowi}}</ref> Анын эжелери Асри Пурванти, Нининг Триастути Соесило, Атик Умиатун Хаяти, Шри Харси Тетеки жана Ретно Вахюнингсих болгон. <ref name="Okezone" />
Шри Муляни 1986-жылы Индонезия университетинен экономика боюнча бакалавр даражасын алган. <ref name="weforum">{{Cite web|url=https://www.weforum.org/stories/authors/sri-mulyani-indrawati/|title=Sri Mulyani Indrawati|publisher=[[World Economic Forum]]}}</ref> Андан кийин ал Урбана-Шампейндеги Иллинойс университетине барып, анда 1990-жылы саясий экономика боюнча магистратуранын (MSc) даражасын жана 1992-жылы экономика илимдеринин доктору (PhD) даражасын алган. <ref name="weforum" /> 1994 жана 1995-жылдары ал Экономикалык пландаштыруу агенттигинде эксперт жана эксперт болуп иштеген. <ref name="weforum" /> 1996 жана 1997-жылдары ал Индонезия университетинин Пландоо жана коомдук саясат боюнча магистрдик программасынын программалык директору болгон. <ref name="weforum" /> 1998-жылдан 2001-жылга чейин ал Индонезия университетинде экономика боюнча лектор болуп иштеген. <ref name="weforum" /> <ref name="iron">{{Cite news|url=https://www.worldfinance.com/featured/indonesias-iron-lady-how-sri-mulyani-indrawati-reformed-a-financial-sector-riddled-with-corruption|title=Indonesia's Iron Lady: how Sri Mulyani Indrawati reformed a financial sector riddled with corruption}}</ref> 2001-жылы Шри Муляни АКШнын Эл аралык өнүктүрүү агенттигинде Индонезиянын автономиясын чыңдоо программалары боюнча консультант болуп иштөө үчүн [[Атланта|Атланта, Джорджия штатына]] көчүп барган. 2002-жылы ал Джорджия мамлекеттик университетинин Эндрю Янг атындагы саясат таануу мектебинде конок профессор катары Индонезиянын экономикасы боюнча лекция окуган. <ref>{{Cite web|url=https://blogs.worldbank.org/en/team/s/sri-mulyani-indrawati|title=Sri Mulyani Indrawati|publisher=[[World Bank]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://aysps.gsu.edu/2012/12/21/indonesias-next-policy-leaders/|title=Indonesia's Next Policy Leaders}}</ref> 2002-жылдан 2004-жылга чейин ал Түштүк-Чыгыш Азиядагы 12 экономиканын атынан [[Эл аралык валюта фонду|Эл аралык валюта фондунун]] башкармалыгынын аткаруучу директору болгон. <ref name="iron" />
== Карьера ==
=== Финансы министри кызматындагы биринчи мөөнөт (2005) ===
Шри Муляни биринчи жолу 2005-жылы президент Сусило Бамбанг Юдхойоно тарабынан каржы министри болуп дайындалган. <ref>{{Cite news|url=https://jakartaglobe.id/business/sri-mulyani-to-become-first-finance-minister-to-serve-under-three-presidents|title=Sri Mulyani to Become First Finance Minister to Serve Under Three Presidents|work=[[Jakarta Globe]]|date=15 October 2024}}</ref> Анын алгачкы иштеринин бири каржы бөлүмүндөгү 150 коррупциялашкан салык жана бажы кызматкерлерин жумуштан кетирүү жана дагы 2000 кызматкерди жазалоо болгон. <ref name="iron" /> Ал саясий коррупцияны ийгиликтүү азайтып, Индонезиянын салык жана бажы кызматтарында реформаларды баштаган. <ref name="newsweek" /> <ref>{{Cite web|url=https://setkab.go.id/pemerintah-siapkan-core-tax-system-guna-modernisasi-layanan-pajak/|title=Pemerintah Siapkan Core Tax System Guna Modernisasi Layanan Pajak|work=[[Indonesia]]|date=31 July 2024}}</ref>Ал ошондой эле өз министрлигиндеги мамлекеттик кызматкерлер үчүн сыйакы төлөө структураларын кайра карап чыгып, пара алууга болгон азгырыкты азайтуу максатында коррупциядан "таза" деп эсептелген салык кызматкерлерине жогорку маяна төлөй баштаган. <ref name="Rattling">{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703866704575225262408521190|title=Reformer Resigns, Rattling Indonesia|first=Patrick|last=Barta|work=[[The Wall Street Journal]]|date=6 May 2010}}</ref> Индонезия 8,9 доллар тартты 2005-жылы, Шри Мулянинин каржы министри болуп иштеген биринчи жылында, чет элдик түз инвестициялардын көлөмү 4,6 доллардан бир топ жогорулаган. 2004-жылы миллиард. <ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703880304575237233920187228|title=A Reformer Leaves Jakarta|work=[[The Wall Street Journal]]|date=13 May 2010}}</ref>
2006-жылы ал ''Euromoney'' журналы тарабынан "Жылдын каржы министри" деп табылган. <ref>{{Cite news|url=https://www.euromoney.com/article/b13220ntqpzwtv/finance-minister-of-the-year-2006-dr-sri-mulyani-indrawati|title=Minister of Finance of the year 2006: Dr Sri Mulyani Indrawati|first=Chris|last=Leahy|work=[[Euromoney]]|date=17 September 2006}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.euromoney.com/article/b13228kj38nswf/i-am-what-i-am-indonesias-embattled-finance-minister-speaks-out|title='I am what I am': Indonesia's embattled finance minister speaks out|first=Lawrence|last=White|work=[[Euromoney]]|date=2 December 2008}}</ref> 2006-жылдын сентябрь айында ''Өнүгүп келе жаткан рыноктор'' Шри Мулянини [[Азия|Азиянын]] жылдын каржы министри кылып тандап алышкан. <ref name="leekuan">{{Cite web|url=https://lkyspp.nus.edu.sg/docs/default-source/foi-profile/sri-mulyani-indrawati---festival-of-ideas-_-lee-kuan-yew-school.pdf?sfvrsn=3971430a_2|title=SRI MULYANI INDRAWATI}}</ref>
2007-жылы Индонезияда экономикалык өсүш 6,6%ды түзүп, бул 1997-жылдагы Азия каржы каатчылыгынан берки эң жогорку көрсөткүч болду. 2008-жылдын июль айында Шри Мульяни Индонезия банкын жетектөөгө өткөн Будиононун ордуна Экономика боюнча координациялоочу министр болуп дайындалды. <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2008/06/25/sri-mulyani-named-coordinating-minister.html|title=Sri Mulyani named coordinating minister|work=[[The Jakarta Post]]|date=6 July 2008}}</ref>
Улуу рецессияга карабастан, 2008-жылы өсүш 6% түзгөн. <ref name="newsweek" /> 2009-жылдын январына карата мамлекеттик карыз 1999-жылдагы 100%дан [[Ички дүң өнүм|ички дүң продукциянын]] 30%га чейин төмөндөтүлдү, бул Индонезияга карызды чет элдик институционалдык инвесторлорго сатууну жеңилдетти. <ref name="newsweek" />
=== Bank Century компаниясынын куткаруу программасы жана кылмыш иштери боюнча айыптоолор (2008) ===
Мыйзам чыгаруу органын көзөмөлдөгөн Голкар партиясы Мулянини 2008-жылдагы каржы кризиси учурунда Bank Century компаниясын куткаруу боюнча кылмыштуу иш-аракеттерге катышкан деп айыптаган. <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2013/12/31/comments-state-lost-rp-7t-bank-century.html|title=Comments: State lost Rp 7t in Bank Century|work=[[The Jakarta Post]]|date=31 December 2013}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.brettonwoodsproject.org/2013/06/art-572717/|title=Indrawati under investigation over Indonesian banking scandal|work=[[Bretton Woods Project]]|date=26 June 2013}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2010/05/06/sri-mulyani-indrawati-woman-century.html|title=Sri Mulyani Indrawati: Woman of the century|work=[[The Jakarta Post]]|date=6 May 2010}}</ref> Куткаруу чараларын сындагандар бул кадам эч кандай мыйзамдуу ыйгарым укуксуз жана башка банктарда дүрбөлөңдү алдын алуу үчүн капиталды куюу зарылдыгын далилдебей туруп жасалганын билдиришет. Куткаруу программасы мамлекетке 6,7 миллион долларга жакын чыгым алып келди триллион рупия (710 доллар) миллион). <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/markets/indonesia-says-ready-to-sell-bank-mutiara-for-less-than-bailout-idUSL4N0MV11Y/|title=Indonesia says ready to sell Bank Mutiara for less than bailout|work=[[Reuters]]|date=3 April 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-10-03/bank-indonesia-deputy-governor-investigated-over-loan-relieved-of-duties|title=Bank Century Fallout Spreads as Indonesia's Mulya Investigated|work=[[Bloomberg News]]|date=3 October 2011}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://asia.nikkei.com/Business/Mandiris-firefighter-spearheads-Indonesian-banking-transformation|title=Mandiri's firefighter spearheads Indonesian banking transformation|work=[[Nikkei Asia]]|date=28 May 2016|archivedate=2025-04-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416070231/https://asia.nikkei.com/Business/Mandiris-firefighter-spearheads-Indonesian-banking-transformation|accessdate=2026-10-27}}</ref> Шри Муляни зарылчылык катары куткаруу чараларын коргоп, эч кандай мыйзам бузууларды четке какты <ref name="Rattling" /> Бул айыптоолор [[Импичмент|импичментке]] алып келиши мүмкүн эле. <ref>{{Cite news|url=https://www.wsws.org/en/articles/2010/03/indo-m01.html|title=Indonesian bank bailout exposes split in ruling coalition|work=[[World Socialist Web Site]]|date=1 March 2010}}</ref>
Шри Мульянинин саясатына карата сын Индонезиянын ошол кездеги вице-президенти Юсуф Калла тарабынан да айтылган. Ал Индонезия банкынын мурунку кызматкерлеринин эгер банктын кулашына жол берилгенде, өлкөнүн банк тутумуна жана экономикасына системалык таасирин тийгизмек деген ырастоолорун четке каккан.<ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2012/09/20/kalla-claims-innocence-bailout-points-finger-sri-mulyani.html|title=Kalla claims innocence in bailout, points finger at Sri Mulyani|first=Margareth S.|last=Aritonang|work=[[The Jakarta Post]]|location=[[Jakarta]]|date=20 September 2012}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2014/05/08/kalla-says-bank-century-bailout-had-no-legal-basis.html|title=Kalla says Bank Century bailout had no legal basis|work=[[The Jakarta Post]]|location=[[Jakarta]]|date=8 May 2014}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/indonesia/berita_indonesia/2014/05/140508_yusuf_kalla_saksi_bankcentury|title=Jusuf Kalla bersaksi di sidang Bank Century|work=[[BBC News]]|date=8 May 2014}}</ref>
Өкүлдөр палатасынын атайын комитетиндеги тогуз фракция тең банкты куткаруунун натыйжасында шектүү, мүмкүн арам акчаны адалдоо белгилери бар бүтүмдөр жана арам акчаны адалдоо боюнча далилдер болгонун бир добуштан ырасташкан. Ошондой эле мындай алдамчылыктардын алдын алуу Индонезиянын Улуттук полициясы менен Коррупцияга каршы күрөшүү комиссиясынын (KPK) жоопкерчилиги болгонун белгилешкен.
Сусило Бамбанг Юдхойоно 2009-жылы июль айында Индонезиядагы президенттик шайлоодо кайрадан шайлангандан кийин, Шри Мульяни кайрадан каржы министри болуп дайындалган. 2009-жылы Индонезиянын экономикасы дүйнөнүн көпчүлүк экономикаларына таасир эткен Улуу рецессияга карабастан, 4,5% га өскөн. Индия жана Кытай менен катар Индонезия 2009-жылы 4% дан тез өскөн үч ири өнүгүп келе жаткан экономиканын бири болгон. <ref name="newsweek" /> Шри Мулянинин көзөмөлү астында өкмөт [[Кирешеге салык|киреше салыгын төлөөчүлөрдүн]] санын 2005-жылы 4,35 миллиондон 2010-жылы дээрлик 16 миллионго чейин көбөйттү, ал эми салыктык түшүүлөр жыл сайын болжол менен 20% га өсүп, 2010-жылы 600 триллион рупийден ашты <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2010/05/14/commentary-wanted-big-foot-finance-minister.html|title=Commentary: Wanted: Big Foot for finance minister}}</ref>
2014-жылдын май айында Шри Муляни Century Bank компаниясынын каржылык жардамына байланыштуу сотто көрсөтмө берип, ал каржылык жардам жакшы чечим болгонуна ишенерин кайталаган. <ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/indonesia/berita_indonesia/2014/05/140502_sidang_srimulyani_saksi_bankcentury|title=Sri Mulyani bersaksi pada sidang Bank Century|work=[[BBC News]]|date=2 May 2014}}</ref>
=== Кызматтан кетүү жана Дүйнөлүк банкка өтүү (2010) ===
[[File:Indrawati,_Sri_Mulyani_(IMF).jpg|thumb|210x210px| Шри Муляни Дүйнөлүк банк тобунун башкаруучу директору болуп иштеген (2010)]]
2010-жылдын 5-майында Шри Муляни [[Бүткүл дүйнөлүк банк|Дүйнөлүк банктын]] үч башкаруучу директорунун бири болуп дайындалып, 30-июнда 4 жылдык мөөнөтүнөн кийин кызматтан кеткен жана [[Түштүк Америка|Түштүк Американын]], Кариб деңизинин , Чыгыш Азия-Тынч океан аймагынын, Жакынкы Чыгыштын жана Түндүк Африканын 74 өлкөсүндө иштөөгө жооптуу болгон Хуан Хосе Дабубдун ордуна дайындалган. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2010-05-05/indonesia-s-sri-mulyani-named-top-adviser-to-world-bank-president-zoellick|title=Indonesia's Sri Mulyani Given Top World Bank Role}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2010/05/08/why-world-bank-needs-sri-mulyani.html|title=Why the World Bank needs Sri Mulyani?}}</ref> <ref name="questions">{{Cite news|url=https://www.dw.com/en/questions-arise-as-indonesian-finance-minister-resigns/a-5544378|title=Questions arise as Indonesian finance minister resigns}}</ref>
Муляни 2010-жылдын май айында каржы министри кызматынан кеткен. <ref name="Rattling" /> <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2010/05/11/text-your-say-sri-mulyani-quits.html|title=Text your say: Sri Mulyani quits|work=[[The Jakarta Post]]|date=11 May 2010}}</ref> Анын кызматтан кетиши терс кабыл алынган; Индонезиянын фондулук биржасы бул жаңылыктан кийин Азиядагы кеңири сатуулардын алкагында 3,8% га төмөндөп жабылган, ал эми Индонезия рупиясы долларга карата дээрлик 1% га төмөндөгөн. <ref name="questions" /> <ref name="Rattling" /> Индонезиянын фондулук биржасындагы төмөндөө 17 айдын ичиндеги эң кескин төмөндөө болду. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2010-05-05/indonesia-stocks-slump-most-in-17-months-as-minister-resigns|last=Moestafa|first=Berni|date=5 May 2010|title=Indonesia Stocks Slump Most in 17 Months as Minister Resigns|work=[[Bloomberg News]]}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://money.usnews.com/investing/news/articles/2024-02-01/analysis-indonesian-markets-rattled-by-election-uncertainty-finance-ministers-future|title=Analysis-Indonesian Markets Rattled by Election Uncertainty, Finance Minister's Future|work=[[U.S. News & World Report]]|date=1 February 2024}}</ref>
Анын кызматтан кетиши саясий кысымга, айрыкча Голкардын таасирдүү магнаты жана лидери Абуризал Бакринин кысымына байланыштуу деген божомолдор кеңири тараган. <ref>{{Cite news|url=https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/indonesia-buck-stops-sri-mulyani|title=Indonesia: the buck stops with Sri Mulyani|work=[[Lowy Institute]]|date=9 March 2023}}</ref> <ref>{{Cite news|title=SBY political deal may be behind Mulyani's exit|url=https://www.asia-pacific-solidarity.net/index.php/news/2010-05-06/sby-political-deal-may-be-behind-mulyanis-exit.html|work=[[The Jakarta Post]]|date=5 May 2010}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/03/03/business/global/03iht-bank.html|title=Fight Erupts Over Inquiry Into Jakarta Bank Bailout|work=[[The New York Times]]|date=2 March 2010}}</ref> Бакринин Шри Муляниге <ref>{{Cite news|title=Indonesia Loses Its Stellar Reformer|url=https://www.asiasentinel.com/p/indonesia-loses-its-stellar-reformer|work=[[Asia Sentinel]]|date=6 May 2010}}</ref> карата кастыгы анын Бакринин тобу тарабынан [[Салык төлөөдөн баштартуу|салык алдамчылыгы]] боюнча иликтөөсүнөн, өкмөттүк каражаттарды колдонуу менен Бакринин көмүр кызыкчылыктарын колдоодон баш тартуусунан <ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/indonesia-reels-from-corruption-fighters-departure-for-world-bank-20100505-uaon.html|title=Indonesia reels from corruption fighter's departure for World Bank|work=[[Sydney Morning Herald]]|date=6 May 2010}}</ref> жана Бакринин компаниясы тарабынан бургулоодон улам келип чыккан Сидоаржо сел агымын "табигый кырсык" деп жарыялоодон баш тартуусунан улам болгон. <ref>{{Cite news|url=https://vcresearch.berkeley.edu/news/strongest-evidence-date-links-exploration-well-lusi-mud-volcano|title=Strongest evidence to date links exploration well to Lusi mud volcano|work=[[University of California, Berkeley]]|date=11 February 2010}}</ref>
2010-жылдын 20-майында президент Сусило Бамбанг Юдхойоно анын ордуна Индонезиядагы эң ири Банк Мандири банкынын башкы директору Агус Мартовардожону дайындады. <ref>{{Cite news|url=https://www.brecorder.com/news/3763348|title=Indonesia picks banker as new finance minister|work=[[Business Recorder]]|date=20 May 2010}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.dw.com/en/banker-agus-martowardojo-is-indonesias-new-finance-minister/a-5593949|title=Banker Agus Martowardojo is Indonesia's new Finance Minister|work=[[Deutsche Welle]]|date=20 May 2010}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204346104576636252590787080|title=Indonesian President Taps New Ministers|first=Eric|last=Bellman|work=[[The Wall Street Journal]]|date=17 October 2011}}</ref>
=== Австралиянын чалгындоо кызматынын хакердик чабуулу боюнча божомолу (2013) ===
2013-жылдын ноябрында ''The Guardian гезити'' Эдвард Сноудендин ачыкка чыгарган маалыматтарына негизделген макалаларды жарыялаган, анда Австралиянын чалгындоо кызматы 2009-жылы Индонезиянын жогорку даражалуу лидерлеринин уюлдук телефондорун бузуп киргени көрсөтүлгөн. Алардын арасында ошол кезде каржы министри болуп иштеген Шри Муляни да бар болчу. Австралиянын премьер-министри Тони Эбботт бул аракеттерди коргоп, бул иш-аракеттер "тыңчылык" эмес, "изилдөө" экенин жана алардын максаты ар дайым кандайдыр бир маалыматты "жакшылык үчүн" колдонуу болорун айтты. <ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2013/nov/18/australia-tried-to-monitor-indonesian-presidents-phone|title=Revealed: Australia tried to monitor Indonesian president's phone|first=Ewen|last=MacAskill|work=[[The Guardian]]|date=18 November 2013}}</ref>
=== Финансы министри болуп кайрадан дайындалышы (2016–2025) ===
2016-жылы Шри Муляни кайрадан каржы министри болуп дайындалган. <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/world/indonesias-president-appoints-world-banks-sri-mulyani-as-finance-minister-idUSKCN1070DE/|title=Indonesia's president appoints World Bank's Sri Mulyani as finance minister}}</ref> 2017-жылдан 2019-жылга чейин Шри Мульяни FinanceAsia тарабынан үч жыл катары менен Азия-Тынч океан аймагындагы эң мыкты каржы министри деп табылган. <ref>{{Cite news|url=https://en.antaranews.com/news/330505/sri-mulyani-indrawati-strikes-again-as-prabowos-finance-minister|title=Sri Mulyani Indrawati strikes again as Prabowo's finance minister}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.financeasia.com/article/sri-mulyani-indrawati-asias-best-finance-minister/434882|title=Sri Mulyani Indrawati: Asia's best finance minister}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.financeasia.com/article/why-mulyani-indrawati-is-again-asias-best-finmin/450418|title=Why Mulyani Indrawati is again Asia's best finmin}}</ref> 2018-жылы Индонезия 2012-жылдан берки эң төмөнкү бюджеттик тартыштыкты каттаган. <ref>{{Cite news|url=https://setkab.go.id/en/sri-mulyani-2018-state-revenue-reaches-100/|title=Sri Mulyani: 2018 State Revenue Reaches 100%}}</ref>
2020-жылдын февраль айында Шри Мульяни COVID-19 рецессиясынын кесепеттерин азайтуу үчүн 10,3 триллион рупия экономикалык стимулдаштыруу пакетин жарыялаган. <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/article/indonesia-economy/update-1-indonesia-announces-nearly-750-mln-stimulus-in-response-to-coronavirus-idUSL3N2AP2P1/|title=Indonesia announces nearly $750 mln stimulus in response to coronavirus}}</ref> 2020-жылдын апрель айында, [[COVID-19 пандемиясы]] учурунда, Шри Муляни Индонезиянын тарыхындагы эң узак мөөнөттүү насыя болгон 50 жылдык мөөнөткө ээ болгон глобалдык облигациялар сериясын чыгарган. <ref>{{Cite news|url=https://setkab.go.id/en/govt-issues-us4-3b-electronic-global-bonds/|title=Gov't Issues US$4.3B Electronic Global Bonds|publisher=[[Indonesia]]}}</ref> 2021-жылы, Президенттин №78/2021 Жарлыгы күчүнө киргенден кийин, ал Сухарсо Моноарфа менен бирге Улуттук Изилдөө жана Инновация Агенттигинин Башкаруу комитетинин орун басарларынын бири болгон. <ref>{{Cite news|url=https://www.cnnindonesia.com/nasional/20210902205820-20-689093/jokowi-teken-perpres-baru-brin-kewenangan-megawati-bertambah|title=Jokowi Teken Perpres Baru BRIN, Kewenangan Megawati Bertambah}}</ref>
2024-жылдын 20-октябрында Шри Мульяни президент Прабово Субианто тарабынан 2029-жылы аяктаган үчүнчү мөөнөткө катары менен каржы министри болуп кайрадан дайындалып, үч президенттик администрациянын тушунда бул кызматты ээлеген биринчи аял болду. <ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-10-20/finance-minister-indrawati-reappointed-in-new-indonesia-cabinet|last=Harsono|first=Norman|title=Sri Mulyani reappointed in new Indonesia Cabinet|work=[[Bloomberg News]]|location=[[Jakarta]]|date=20 October 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://thediplomat.com/2024/10/prabowo-to-reappoint-sri-mulyani-as-indonesias-finance-minister/|title=Prabowo to Reappoint Sri Mulyani as Indonesia's Finance Minister|first=Sebastian|last=Strangio|work=[[The Diplomat (magazine)|The Diplomat]]|date=15 October 2024}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/indonesias-prabowo-considering-offering-sri-mulyani-cabinet-post-sources-2024-10-14/|title=Indonesia's Prabowo asks Sri Mulyani to remain as finance minister|first=Stefanno|last=Sulaiman|work=[[Reuters]]|location=[[Jakarta]]|date=14 October 2024}}</ref> 2025-жылдын август айындагы Индонезиядагы нааразычылык акцияларынан кийин, ал 8-сентябрда Прабово тарабынан каржы министри кызматынан бошотулган. <ref>{{Cite news|title=Indonesian leader fires ministers of finance and security after deadly protests|url=https://apnews.com/article/indonesia-protests-ministers-fired-3776bd9365804cda9f7c3f85b2104502|work=AP News|date=8 September 2025}}</ref>
== Жеке жашоо ==
Шри Муляни 1988-жылы экономист Тонни Сумартоного турмушка чыгып, үч баласы бар. <ref name="leekuan" /> <ref>{{Cite news|url=https://www.thejakartapost.com/news/2017/06/25/sri-mulyani-swarmed-by-guests-during-idul-fitri-open-house.html|title=Sri Mulyani swarmed by guests during Idul Fitri open house|work=[[The Jakarta Post]]|date=25 June 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.liputan6.com/citizen6/read/5226044/mengenal-sosok-tonny-sumartono-suami-sri-mulyani-yang-jarang-tersorot|title=Mengenal Sosok Tonny Sumartono, Suami Sri Mulyani yang Jarang Tersorot|work=[[Liputan 6]]|date=7 March 2023}}</ref> Ал кесипкөй экономист жана эч кандай саясий көз карашы жок. <ref>{{Cite news|url=https://www.smh.com.au/world/indonesia-reels-from-corruption-fighters-departure-for-world-bank-20100505-uaon.html|title=Indonesia reels from corruption fighter's departure for World Bank|work=[[Sydney Morning Herald]]|date=6 May 2010}}</ref> Муляни өзүн аялдар үчүн үлгү деп эсептейт. <ref>{{Cite news|url=https://www.dw.com/en/indonesias-sri-mulyani-a-reformer-working-for-womens-rights/a-58223887|title=Sri Mulyani: A reformer working for Indonesia's women|work=[[Deutsche Welle]]|date=7 November 2021}}</ref>
Шри Мулянинин резиденциясы 2025-жылдын август айында 31-августта Индонезияда болгон нааразылык акциялары учурунда тонолгон.
[[Категория:Туулгандар 1962-жылы]]
[[Категория:Pages with unreviewed translations]]
t597aph1g2vpvcpmyhttsbluc3s9bvq
Антигуа жана Барбуданын туусу
0
155377
666252
664981
2026-11-09T08:19:37Z
Artelow
2286
666252
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =Антигуа жана Барбуда
|файл =Flag of Antigua and Barbuda.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген =27-февраль 1967-жыл
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга ={{FIAV|111100}}
|пропорция =2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор =Режинальд Самюэль
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 =
|колу1 =
|колдонууда1 =
|бекитилген1 =
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына =Flags of Antigua and Barbuda
}}
'''Антигуа жана Барбуданын улуттук туусу''' — 1967-жылдын 27-февралында кабыл алынган Антигуа жана Барбуданын мамлекеттик символдорунун бири<ref name=":1">[https://gis.gov.ag/?page_id=122 Government of Antigua and Barbuda.National Symbols]</ref>.
== Желектин тарыхы ==
Желекти сүрөтчү жана скульптор Режинальд Сэмюэл тарткан, ал аймак 1967-жылы өзүн-өзү башкаруу укугуна ээ болгондон бери колдонулуп келет. Сэмюэлдин долбоору 600дөн ашык катышуучу катышкан сынактын жеңүүчүсү болгон<ref>[https://www.britannica.com/topic/flag-of-Antigua-and-Barbuda Encyclopædia Britannica. Flag of Antigua and Barbuda]</ref>.
<gallery>
Файл:Flag of Antigua and Barbuda (1956–1962).svg|{{FIAV|000010}} Антигуа колониясынын желеги (1956—1967)
Файл:Flag of Antigua and Barbuda (1962–1967).svg|Антигуа колониясынын желеги (1962—1967)
</gallery>
== Желектин маанисинин чечмелениши ==
Желектин символикасынын чечмеленишинин бир нече варианттары бар. Чечмелөөнүн бир варианты төмөнкүдөй<ref name=":1" />:
* Алтын түстөгү күн жергиликтүү климатты чагылдырат<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20210104184409/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/ CIA World Factbook- Antigua and Barbuda]</ref>.
* Кара түс тургундардын африкалык тектери барынан кабар берет.
* Кызыл түс элдин энергиясынын символу.
* Түстөрдүн жайгашкан кезеги — сары, көк жана ак (күндөн ылдый карай) — күндү, деңизди жана жээктерди билдирет.
* Көк түс үмүттүн символу болуп саналат, ошондой эле Кариб деңизин чагылдырат.
* V тамгасы сыяктуу форма жеңишти билдирет (англисче "victory" — жеңиш сөзүнөн алынган)<ref name=":2" />.
== Башка желектери ==
<gallery>
Файл:Coastguard Ensign of Antigua and Barbuda.svg|{{FIAV|000010}} Жээк кайтаруу кызматынын желеги, пропорциясы: 2:3
Файл:Flag of the Commander in Chief of Antigua and Barbuda.svg|Башкы колбашчынын желеги (2023—а.у.)
Файл:Flag of the Governor of Antigua and Barbuda (1956–1967).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1956—1967)
Файл:Flag of the Governor of Antigua and Barbuda (1967–1981).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1967—1981)
Файл:Flag of the Governor-General of Antigua and Barbuda (1981–2023).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1981—2023)
Файл:Flag of the Governor-General of Antigua and Barbuda (2023-present).png|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (2023—а.у.)
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/ag.html Flags of the World. Antigua and Barbuda] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/antigua-and-barbuda Flagpedia. Flag of Antigua and Barbuda] {{ref-en}}<br />
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
sj1k2va2npmok5lncxibhnk27w4pcvt
666253
666252
2026-11-09T08:20:34Z
Artelow
2286
666253
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =Антигуа жана Барбуда
|файл =Flag of Antigua and Barbuda.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген =27-февраль 1967-жыл
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга ={{FIAV|111100}}
|пропорция =2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор =Режинальд Самюэль
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 =
|колу1 =
|колдонууда1 =
|бекитилген1 =
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына =Flags of Antigua and Barbuda
}}
'''Антигуа жана Барбуданын улуттук туусу''' — [[1967-жыл|1967-жылдын]] [[27-февраль|27-февралында]] кабыл алынган [[Антигуа жана Барбуда|Антигуа жана Барбуданын]] мамлекеттик символдорунун бири<ref name=":1">[https://gis.gov.ag/?page_id=122 Government of Antigua and Barbuda.National Symbols]</ref>.
== Желектин тарыхы ==
Желекти сүрөтчү жана скульптор Режинальд Сэмюэл тарткан, ал аймак 1967-жылы өзүн-өзү башкаруу укугуна ээ болгондон бери колдонулуп келет. Сэмюэлдин долбоору 600дөн ашык катышуучу катышкан сынактын жеңүүчүсү болгон<ref>[https://www.britannica.com/topic/flag-of-Antigua-and-Barbuda Encyclopædia Britannica. Flag of Antigua and Barbuda]</ref>.
<gallery>
Файл:Flag of Antigua and Barbuda (1956–1962).svg|{{FIAV|000010}} Антигуа колониясынын желеги (1956—1967)
Файл:Flag of Antigua and Barbuda (1962–1967).svg|Антигуа колониясынын желеги (1962—1967)
</gallery>
== Желектин маанисинин чечмелениши ==
Желектин символикасынын чечмеленишинин бир нече варианттары бар. Чечмелөөнүн бир варианты төмөнкүдөй<ref name=":1" />:
* Алтын түстөгү күн жергиликтүү климатты чагылдырат<ref name=":2">[https://web.archive.org/web/20210104184409/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/antigua-and-barbuda/ CIA World Factbook- Antigua and Barbuda]</ref>.
* Кара түс тургундардын африкалык тектери барынан кабар берет.
* Кызыл түс элдин энергиясынын символу.
* Түстөрдүн жайгашкан кезеги — сары, көк жана ак (күндөн ылдый карай) — күндү, деңизди жана жээктерди билдирет.
* Көк түс үмүттүн символу болуп саналат, ошондой эле Кариб деңизин чагылдырат.
* V тамгасы сыяктуу форма жеңишти билдирет (англисче "victory" — жеңиш сөзүнөн алынган)<ref name=":2" />.
== Башка желектери ==
<gallery>
Файл:Coastguard Ensign of Antigua and Barbuda.svg|{{FIAV|000010}} Жээк кайтаруу кызматынын желеги, пропорциясы: 2:3
Файл:Flag of the Commander in Chief of Antigua and Barbuda.svg|Башкы колбашчынын желеги (2023—а.у.)
Файл:Flag of the Governor of Antigua and Barbuda (1956–1967).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1956—1967)
Файл:Flag of the Governor of Antigua and Barbuda (1967–1981).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1967—1981)
Файл:Flag of the Governor-General of Antigua and Barbuda (1981–2023).svg|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (1981—2023)
Файл:Flag of the Governor-General of Antigua and Barbuda (2023-present).png|{{FIAV|000010}} Антигуанын генерал-губернаторунун желеги (2023—а.у.)
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/ag.html Flags of the World. Antigua and Barbuda] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/antigua-and-barbuda Flagpedia. Flag of Antigua and Barbuda] {{ref-en}}<br />
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
r39wsktgvk03hjr1j57j6s33uai2497
Багама аралдарынын туусу
0
155379
666256
664982
2026-11-09T08:48:39Z
Artelow
2286
666256
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of the Bahamas.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген = {{fd|10|07|1973}}
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|111000}}
|пропорция = 2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор = Харвис Бейн<ref>{{Cite web|url=http://freeport.nassauguardian.net/Opinion/Columns/Our-National-Flag--a-symbol-of-true-National-Pride|title=The Freeport News|website=web.archive.org|date=2015-04-02|access-date=2022-04-16|archive-date=2015-04-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402120454/http://freeport.nassauguardian.net/Opinion/Columns/Our-National-Flag--a-symbol-of-true-National-Pride|url-status=unfit}}</ref>
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 =
|колу1 =
|колдонууда1 =
|бекитилген1 =
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = National flag of the Bahamas
}}
'''Багама аралдарынын мамлекеттик туусу''' — [[1973-жыл|1973-жылдын]] [[10-июль|10-июлунда]], колония көз карандысыздыкка ээ болгон учурда кабыл алынган [[Багама аралдары|Багама аралдарынын]] расмий мамлекеттик символдорунун бири.
Көз карандысыздыкка чейин колдонулган желек — губернатордун герби түшүрүлгөн британдык "Юнион Жек" желегинин бир варианты болгон.
== Тарыхы ==
[[Файл:Bahamas_flag_waving_in_Nassau.jpg|thumb|Парадайз аралындагы туу]]
[[Файл:Seabourn_Pride_Flag_Pier_24_Tallinn_25_August_2013.JPG|thumb|Seabourn Pride кемесиндеги Багаманын жарандык кеме желеги. 2013-жыл]]
Багама аралдары [[1717-жыл|1717-жылы]] [[Улуу Британия]] империясынын курамындагы колония болгон<ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-latin-america-18723547 BBC. Bahamas profile - Timeline]</ref>. Колониялык башкаруу мезгилинде Багама аралдары британдык көк деңиз туусун (British Blue Ensign) колдонуп, анын үстүнө аймактын эмблемасын түшүрүшкөн. Сүрөттүн тегерегине «Expulsis piratis restituta commercia» деген ураан жазылган. Бул эмблема 1850-жылдары иштелип чыккан, бирок расмий түрдө 1964-жылы гана бекитилген<ref name=":2">[https://www.britannica.com/topic/flag-of-The-Bahamas Encyclopædia Britannica. Flag of the Bahamas]</ref>.
1964-жылы Багама аралдарына ички автономия берилген<ref name=":1" />. 1972-жылдагы шайлоодон кийин аймак көз карандысыздык боюнча сүйлөшүүлөрдү баштаган<ref name=":1" /><ref>[https://www.lonelyplanet.com/destinations/the-bahamas Lonely Planet. The Bahamas]</ref>. Көп өтпөй жаңы улуттук тууну кабыл алуу иштери башталып, жаңы дизайнды аныктоо үчүн сынак өткөрүлгөн. Долбоорду жалгыз бир жеңүүчүсүн тандоонун ордуна, жаңы туу ар кандай сунуштардын элементтеринин кошулмасынан турушу керек деген чечим кабыл алынган<ref name=":2" />. Жаңы туу Багама аралдары көз карандысыз өлкө болгон күнү — 1973-жылдын 10-июлунда түн ортосунда биринчи жолу көтөрүлгөн<ref name=":2" />.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Кара түстөгү тең жактуу үч бурчтук Багама элинин биримдигин жана чечкиндүүлүгүн билдирет. Туурасы бирдей үч горизонталдуу тилке аралдардын табигый байлыктарын чагылдырат: четтериндеги эки аквамарин түстөгү тилке деңизди, ал эми ортосундагы алтын түстүү тилке кургактыкты билдирет<ref>{{cite encyclopedia|first=E. Paul|last=Albury|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|title=The Bahamas – Independence|url=http://global.britannica.com/EBchecked/topic/48951/The-Bahamas/54759/Independence|date=2013-10-07|access-date=2014-07-02|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.}}</ref>.
{| class="wikitable"
!Түстөрү
!Pantone
!RGB
!Hexadecimal
!CMYK
|-
| style="background:#00778b;color:#fff" |Аквамарин
|3145
|0, 119, 139<ref name="pantoneblue">{{cite web|title=PANTONE® 3145 C|url=https://www.pantone.com/color-finder/3145-C|access-date=2020-11-16|archive-date=2021-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714183629/https://www.pantone.com/color-finder/3145-C|url-status=usurped}}</ref>
|#00778B<ref name="pantoneblue" />
|100, 0, 24, 30<ref name="pantoneblue" />
|-
| style="background:#ffc72c" |Сары
|123
|255, 199, 44<ref name="pantoneyellow">{{cite web|title=PANTONE® 123 C|url=https://www.pantone.com/color-finder/123-C|access-date=2020-11-16|archive-date=2016-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309064803/https://www.pantone.com/color-finder/123-C|url-status=usurped}}</ref>
|#FFC72C<ref name="pantoneyellow" />
|0, 19, 89, 0<ref name="pantoneyellow" />
|-
| style="background:#000;color:#fff" |Кара
|''None''
|0, 0, 0
|#000000
|0, 0, 0, 100
|}
{{gallery|File:Flag of the Bahamas (construction sheet).svg|height=250|width=475}}
== Башка желектери ==
=== Тарыхый желектери ===
<gallery>
Файл:Flag_of_the_Bahamas_(1869-1904).svg|{{fd|||1869}} — {{fd|||1904}}
Файл:Flag_of_the_Bahamas_(1904-1923).svg|{{fd|||1904}} — {{fd|||1923}}
Файл:Flag_of_the_Bahamas_(1923-1953).svg|{{fd|||1923}} — {{fd|||1953}}
Файл:Flag_of_the_Bahamas_(1953-1964).svg|{{fd|||1953}} — {{fd|12|05|1964}}
Файл:Flag_of_the_Bahamas_(1964–1973).svg|{{fd|12|05|1964}} — {{fd|10|07|1973}}
</gallery>
=== Деңиз желектери ===
<gallery>
Файл:Civil_Ensign_of_the_Bahamas.svg|{{FIAV|000100}} Жарандык кемелердин желек
Файл:Civil_Jack_of_the_Bahamas.svg|Жарандык кемелердин гюйсу
Файл:Naval_Ensign_of_the_Bahamas.svg|{{FIAV|000001}} Аскер-деңиз желеги
Файл:Government_Ensign_of_the_Bahamas.svg|{{FIAV|000001}} Багама аралдарынын аскер-деңиз күчтөрүнүн көмөкчү кемелеринин желеги
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/bs.html Flags of the World. Bahamas] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/the-bahamas Flagpedia. Flag of Bahamas] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
1ozxwe5mp4n7ai4m8srzja6p84blpwp
Барбадостун туусу
0
155380
666257
664983
2026-11-09T09:07:14Z
Artelow
2286
666257
wikitext
text/x-wiki
{{Түзөтүлүүдө|колдонуучу=[[Колдонуучу:Artelow|Artelow]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:Artelow|баарлашуу]]) 07:06, 6 ноябрь 2026 (UTC)}}
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of Barbados.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген = {{fd|30|11|1966}}
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|111100}}
|пропорция = 2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор = Грантли У. Прескод
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 = Naval Ensign of Barbados.svg
|колу1 =
|колдонууда1 = {{FIAV|000001}}
|бекитилген1 = 1:2
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = National flag of Barbados
}}
'''Барбадостун туусу''' — [[Барбадос|Барбадостун]] расмий мамлекеттик сиволдорунун бири. [[1966-жыл|1966-жылдын]] [[30-ноябрь|30-ноябрында]] кабыл алынган.
== Тарыхы ==
Барбадос 1833-жылы Британ Виндвард аралдарынын курамына кирген, ал эми Юнион Жек анын расмий туусу болгон<ref name=":1">[https://flagmakers.co.uk/flag-history/barbados/ Flagmakers. Barbados]</ref>. 1885-жылы ал кайрадан Барбадос колониясы катары түзүлүп, 1958-жылга бул макамын сактап келген, ошол мезгилде колониянын туусу колониялык мөөр менен кооздолгон көк деңиз туусу (Blue Ensign) болгон<ref name=":1" />. 1958-жылдан 1962-жылга чейин Барбадос Вест-Индия федерациясынын курамына кирип, көк фондун үстүндөгү төрт толкундуу ак сызыгы бар тегерек кызгылт сары «күндөн» турган «Күн жана деңиз туусун» колдонушкан<ref name=":2">[https://www.worldatlas.com/flags/barbados World Atlas. Flags, Symbols & Currency of Barbados]</ref>. Вест-Индия федерациясы таратылгандан кийин, Улуу Британия 1962-жылдан 1966-жылга чейин кайрадан бул аймакты көзөмөлгө алгандан кийин, Барбадостун мыйзам чыгаруу органы көз карандысыздыкка жетишүү үчүн аракет көрүшкөн<ref name=":2" />. Барбадос 1966-жылдын 30-ноябрында көз карандысыз мамлекет макамын алып, ошол күнү түн ортосунда туу көз карандысыз Барбадостун биринчи расмий туусу катары күчүнө кирип, Барбадос полкунун мүчөсү, лейтенант Хартли Доттин тарабынан салтанаттуу түрдө биринчи жолу көтөрүлгөн<ref name=":2" />.
Туунун дизайнын сүрөт мугалими Грантли Прескод иштеп чыккан<ref name=":3">[https://www.barbadospocketguide.com/our-island-barbados/about-barbados/flag-of-barbados.html Barbados Pocket Guide. Flag of Barbados]</ref>. Ал Барбадос өкмөтү тарабынан уюштурулуп, жети кишиден турган калыстар тобу баалаган ачык сынактын жеңүүчүсү болуп тандалган<ref name=":3" />. Жалпысынан сынакка 1029 туунун варианттары келип түшкөн<ref>[https://www.crwflags.com/fotw/flags/bb.html Flags Of The World. Barbados]</ref>.
Сынактын жеңүүчүсү деп табылган Грантли Прескодго 500 доллар акчалай сыйлык, Барбадос өкмөтүнүн ардак грамотасы жана алтын медаль ыйгарылган<ref name=":3" />. Туунун дизайнын иштеп чыгуудан тышкары, Прескод премьер-министр Эррол Барроунун суранычы боюнча биринчи тууну да өзү тиккен<ref name=":3" />.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Тик бурчтуу желек (узундугунун туурасына болгон катышы 2:3) вертикалдуу түрдө үч бирдей бөлүккө — көк, сары жана көк түстөгү тилкелерге бөлүнгөн. Сары тилкенин ортосунда Посейдондун үч тиштүү найзасы чагылдырылган.
Желектин көк түстөгү бөлүктөрү деңизди, ал эми сары бөлүгү кумду билдирет. Үч тиштүү найза Барбадостагы башкаруу принцибинин символу катары жоромолдолот. Бул принцип үч негизги жобону камтыйт: «элден, эл менен жана эл үчүн». Ошол эле учурда, бул белги Нептунга шилтеме берүү менен бирге, өлкөнүн колониялык өткөнүн — Улуу Британиянын «деңиздердин башкаруучусу» болгон макамын — эске салат. Ошол эле учурда, үч тиштүү найза сабы жок тартылгандыгына байланыштуу, өткөн мезгилден символикалык түрдө үзүлүүнү да билдирет.
== Башка желектери ==
<gallery perrow="4" widths="150px" heights="75px" style="text-align:center">
Файл:Flag_of_Barbados_(1870–1966).svg|Барбадос колониясынын желеги 1885—1966
Файл:Flag_of_the_Governor-General_of_Barbados.svg|Барбадос генерал-губернаторунун штандарты 1966—2021
Файл:Royal_Standard_of_Barbados.svg|Елизавета II ханышасынын Барбадостогу жеке штандарты 1966—2021
Файл:Flag_of_the_President_of_Barbados.svg|Барбадос президентинин штандарты 2021-жылдан тартып
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/bb.html Flags of the World. Barbados] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/barbados. Flag of Barbados] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
nijh9mgvacl5x0r0wp597nvd3zwd5pf
666258
666257
2026-11-09T09:19:52Z
Artelow
2286
666258
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of Barbados.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген = {{fd|30|11|1966}}
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|111100}}
|пропорция = 2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор = Грантли У. Прескод
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 = Naval Ensign of Barbados.svg
|колу1 =
|колдонууда1 = {{FIAV|000001}}
|бекитилген1 = 1:2
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = National flag of Barbados
}}
'''Барбадостун туусу''' — [[Барбадос|Барбадостун]] расмий мамлекеттик сиволдорунун бири. [[1966-жыл|1966-жылдын]] [[30-ноябрь|30-ноябрында]] кабыл алынган.
== Тарыхы ==
Барбадос 1833-жылы Британ Виндвард аралдарынын курамына кирген, ал эми Юнион Жек анын расмий туусу болгон<ref name=":1">[https://flagmakers.co.uk/flag-history/barbados/ Flagmakers. Barbados]</ref>. 1885-жылы ал кайрадан Барбадос колониясы катары түзүлүп, 1958-жылга бул макамын сактап келген, ошол мезгилде колониянын туусу колониялык мөөр менен кооздолгон көк деңиз туусу (Blue Ensign) болгон<ref name=":1" />. 1958-жылдан 1962-жылга чейин Барбадос Вест-Индия федерациясынын курамына кирип, көк фондун үстүндөгү төрт толкундуу ак сызыгы бар тегерек кызгылт сары "күндөн" турган "Күн жана деңиз туусун" колдонушкан<ref name=":2">[https://www.worldatlas.com/flags/barbados World Atlas. Flags, Symbols & Currency of Barbados]</ref>. Вест-Индия федерациясы таратылгандан кийин, Улуу Британия 1962-жылдан 1966-жылга чейин кайрадан бул аймакты көзөмөлгө алгандан кийин, Барбадостун мыйзам чыгаруу органы көз карандысыздыкка жетишүү үчүн аракет көрүшкөн<ref name=":2" />. Барбадос 1966-жылдын 30-ноябрында көз карандысыз мамлекет макамын алып, ошол күнү түн ортосунда туу көз карандысыз Барбадостун биринчи расмий туусу катары күчүнө кирип, Барбадос полкунун мүчөсү, лейтенант Хартли Доттин тарабынан салтанаттуу түрдө биринчи жолу көтөрүлгөн<ref name=":2" />.
Туунун дизайнын сүрөт мугалими Грантли Прескод иштеп чыккан<ref name=":3">[https://www.barbadospocketguide.com/our-island-barbados/about-barbados/flag-of-barbados.html Barbados Pocket Guide. Flag of Barbados]</ref>. Ал Барбадос өкмөтү тарабынан уюштурулуп, жети кишиден турган калыстар тобу баалаган ачык сынактын жеңүүчүсү болуп тандалган<ref name=":3" />. Жалпысынан сынакка 1029 туунун варианттары келип түшкөн<ref>[https://www.crwflags.com/fotw/flags/bb.html Flags Of The World. Barbados]</ref>.
Сынактын жеңүүчүсү деп табылган Грантли Прескодго 500 доллар акчалай сыйлык, Барбадос өкмөтүнүн ардак грамотасы жана алтын медаль ыйгарылган<ref name=":3" />. Туунун дизайнын иштеп чыгуудан тышкары, Прескод премьер-министр Эррол Барроунун суранычы боюнча биринчи тууну да өзү тиккен<ref name=":3" />.
<gallery>
Файл:Flag of the United Kingdom.svg|Британ Виндвард аралдарынын желеги (Юнион Жек), 1833–1885-жылдар
Файл:Flag of Barbados (1870–1966).svg|Барбадос колониясынын желеги, 1885–1962 жана 1962–1966-жылдар
Файл:Flag of the West Indies Federation (1958–1962).svg|Вест-Индия федерациясынын желеги, 1958–1962-жылдар
</gallery>
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
[[Файл:Barbados_trident.svg|thumb|Барбадостун желегиндеги үч тиштүү найзанын белгиси]]
Тик бурчтуу желек (узундугунун туурасына болгон катышы 2:3) вертикалдуу түрдө үч бирдей бөлүккө — көк, сары жана көк түстөгү тилкелерге бөлүнгөн. Сары тилкенин ортосунда Посейдондун үч тиштүү найзасы чагылдырылган<ref name=":4">[https://www.gov.bb/Visit-Barbados/flag-etiquette Government of Barbados. Flag Etiquette]</ref>.
Желектин көк түстөгү бөлүктөрү деңизди, ал эми сары бөлүгү кумду билдирет. Үч тиштүү найза Барбадостагы башкаруу принцибинин символу катары жоромолдолот. Бул принцип үч негизги жобону камтыйт: "элден, эл менен жана эл үчүн"<ref name=":4" />. Ошол эле учурда, бул белги Нептунга шилтеме берүү менен бирге, өлкөнүн колониялык өткөнүн — Улуу Британиянын "деңиздердин башкаруучусу" болгон макамын — эске салат. Ошол эле учурда, үч тиштүү найза сабы жок тартылгандыгына байланыштуу, өткөн мезгилден символикалык түрдө үзүлүүнү да билдирет<ref name=":4" />.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+
![[Файл:Flag_of_Barbados.svg|50x50px]]
Түстөрү
! style="background:#1F367C; width:100px; color:white;" |Көк
! style="background:#F3B100; width:100px; color:white;" |Сары
! style="background:#000000; width:100px; color:white;" |Кара
|-
|'''Pantone'''
|280 C
|123 C
|Кара
|-
|'''HEX'''
|#1F367C
|#F3B100
|#000000
|-
|'''RGB'''
|31, 54, 124
|243, 177, 0
|0, 0, 0
|-
|'''CMYK'''
|75, 56, 0, 51
|0, 27, 100, 5
|0, 0, 0, 100
|-
|'''Британ стандарты'''
|BCC 148
(Ультрамарин)
|2660-0002
(Оксилип)
|00-E-53
(Кара)
|}
== Башка желектери ==
<gallery perrow="4" widths="150px" heights="75px" style="text-align:center">
Файл:Flag_of_Barbados_(1870–1966).svg|Барбадос колониясынын желеги 1885—1966
Файл:Flag_of_the_Governor-General_of_Barbados.svg|Барбадос генерал-губернаторунун штандарты 1966—2021
Файл:Royal_Standard_of_Barbados.svg|Елизавета II ханышасынын Барбадостогу жеке штандарты 1966—2021
Файл:Flag_of_the_President_of_Barbados.svg|Барбадос президентинин штандарты 2021-жылдан тартып
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/bb.html Flags of the World. Barbados] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/barbados. Flag of Barbados] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
0jy7fwsqagiqbcuvj4nccnpcduxtsch
Белиздин туусу
0
155381
666259
665194
2026-11-09T09:20:41Z
Artelow
2286
666259
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of Belize.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген = {{fd|21|09|1981}}
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|110000}}
|пропорция = 2:3
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор =
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 =
|колу1 =
|колдонууда1 =
|бекитилген1 =
|пропорция1 =
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = National flag of Belize
}}
'''Белиздин мамлекеттик туусу''' — [[Белиз|Белиздин]] мамлекеттик символдорунун бири<ref name=":1">[https://belize.com/belize-flag/ Belize.com. Belize Flag]</ref>.
== Тарыхы ==
1950-жылдан баштап бейрасмий улуттук туу колдонулуп келген. Ал көк түстө болуп, ортосунда ак тегеректин ичинде герби жайгашкан (гербди тартуу татаал болгондуктан, кээде жөн гана бош ак тегерек колдонулган).
1981-жылы Белиз көз карандысыздыкка ээ болуп, өлкөнүн улуттук туусун иштеп чыгуу боюнча сынак жарыяланган. Жеңүүчү долбоор катары Элдик Биримдик партиясынын (People's United Party) бейрасмий туусу алынып, анын төрт тарабына кызыл жээк кошулган. Расмий түрдө кабыл алынганга чейин бул кызыл жээктер кийинчерээк тек гана үстүнкү жана астынкы бөлүгүнө калтырылып өзгөртүлгөн. "Биримдиктин туусу" деп да аталган бул жеңүүчү долбоорду эки мамлекеттик кызматкер: Эверал Уэйт (мамлекеттик катчы) жана Инес Санчес (Билим берүү башкы кызматкери) түзүшкөн.
11-сентябрдагы террордук чабуулдарынан кийин Бүткүл дүйнөлүк соода борборунун урандыларынан полиция кызматкерлери Белизтин айрылган, бирок негизинен бүтүн туусун табышкан. Бул туу Белизтин элчилигине жеткирилип, кийин премьер-министр Саид Мусанын өтүнүчү менен мекенине кайтарылган. Учурда бул туу Белиз музейинде сакталып турат. Бул кол салууда, Түндүк мунаранын 96-кабатында иштеп жаткан Алва Жеффрис Санчес каза болгон<ref>{{Cite web|title=Remembering a Belizean who died in the 9/11 attack in the US {{!}} Channel5Belize.com|url=https://edition.channel5belize.com/archives/208486|access-date=2024-02-03|language=en-US|archive-date=2024-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240203194820/https://edition.channel5belize.com/archives/208486|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240203194820/https://edition.channel5belize.com/archives/208486|archivedate=2024-02-03|accessdate=2024-02-03}}</ref>.
2019-жылга чейин Белиз туусунун стандартташтырылган талаптары болгон эмес. Туунун түстөрүнүн өңдөрү, пропорциялары, эки адамдын сүрөтүнүн көлөкөлөрү жана башка элементтер ар кандай вариантта болуп келген. 2019-жылы Улуттук майрамдар комиссиясы PUP жана UDP партияларынын макулдугу менен тууну стандартташтыруу процессин баштаган. Алар стандартташтырылган тууларды 2019-жылдын 1-сентябрында — Белизтин Улуттук туу күнүндө көтөрүүнү пландашкан. Бул стандартташтырууну улуттук мыйзамдар аркылуу расмийлештирүү пландары да бар<ref>[https://guardian.bz/a-standardized-Belizean-flag/ Guardian. A Standardized Belizean Flag]</ref>.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Белизтин туусу кара көк (royal blue) түстө болуп, борборунда ак тегеректин ичинде метис жана африка тектүү адам кармап турган улуттук герб жайгашкан. Белиз — улуттук туусунун негизги дизайн элементи катары адамдар сүрөттөлгөн дүйнөдөгү жалгыз өлкө. Башка бир катар өлкөлөрдүн тууларында адам денесинин бөлүктөрү кездешет. Мисалы, Брунейдин туусунда адамдын колдору, ал эми Уругвай менен Аргентинанын тууларында персонификацияланган Күндүн ичинде адамдын бет түзүлүштөрү сүрөттөлгөн.
Туунун үстүнкү жана астынкы четтери эки кызыл тилке менен жээктелген. Жалпысынан тууда 19 түрдүү түстөр жана өңдөр колдонулган, бул аны дүйнөдөгү эң түстүү улуттук туулардын бири кылат.
Туудагы түстөр өлкөнүн негизги партияларынын — Элдик Биримдик партиясынын (PUP) жана Бириккен Демократиялык партиянын (UDP) түстөрүн билдирет. 1973-жылы түзүлгөн UDP партиясы түпнускадагы көк жана ак түстөгү дизайнга каршы чыккан, анткени бул эки түс PUP партиясынын өкүлчүлүк түстөрү болчу<ref name=":1" />.
Үстүнкү жана астынкы эки кызыл тилке көз карандысыздык алган маалда түпнуска дизайнга кошулган. Герб 1907-жылы бекитилген. Кызыл тилкелер оппозициялык партиянын түсүн көрсөтүү үчүн кошулган. Гербдеги 50 жалбырак PUP бийликке келген 1950-жылды эскерет<ref name=":1" />.
=== Түстөрү ===
{| class="wikitable"
|+
!
!style="background:#171696; color:white"|Көк
!style="background:#d90f19; color:white"|Кызыл
!style="background:#ffffff; color:black"|Ак
!style="background:#338a00; color:white"|Жашыл
!style="background:#b68a6a; color:white"|Күрөң 1
!style="background:#653024; color:white"|Күрөң 2
!style="background:#ffe682; color:black"|Сары
!style="background:#9dc9e2; color:black"|Ачык көк
|-
|HEX
|#171696
|#d90f19
|#ffffff
|#338a00
|#b68a6a
|#653024
|#ffe682
|#9dc9e2
|-
|RGB
|23,22,150
|217,15,25
|255,255,255
|51,138,0
|182,138,106
|101,48,36
|255,230,130
|157,201,226
|}
== Башка желектери ==
=== Тарыхый желектери ===
<gallery>
Файл:Flag_of_British_Honduras_(1870–1919).svg|Британ Гондурасынын желеги (1870–1919)
Файл:Civil_Ensign_of_British_Honduras_(1870–1919).svg|Британ Гондурасынын жарандык желеги (1870–1919)
Файл:Flag_of_British_Honduras_(1919–1981).svg|Британ Гондурасынын/Белиздин желеги (1919–1981)
Файл:Civil_Ensign_of_British_Honduras_(1919–1981).svg|Британ Гондурасынын/Белиздин жарандык желеги (1919–1981)
Файл:Flag_of_the_Governor_of_British_Honduras_(1884–1981).svg|Британ Гондурасынын/Белиздин губернаторунун штандарты
Файл:Flag_of_Belize_(1950-1981).svg|Британ Гондурасынын/Белиздин расмий эмес жарандык желеги (1950–1981). Бул желек азыркы желектин негизи болгон.
Файл:Flag_of_Belize_(1981–2019).svg|Стандартташтырууга чейин, 1981-жылдан 2019-жылдын 28-августуна чейин колдонулган желек
</gallery>
=== Кошумча желектер ===
<gallery>
Файл:Flag_of_Belize_(1950-1981).svg|<gallery> Файл:Flag_of_the_Governor-General_of_Belize.svg|Белиздин генерал-губернаторунун желеги
</gallery>
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/bz.html Flags of the World. Belize] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
gm4gnv9uwkegdncr05wn7htkwdpkg2a
Гватемаланын туусу
0
155382
666264
664970
2026-11-09T11:38:36Z
Artelow
2286
666264
wikitext
text/x-wiki
'''Гватемаланын туусу''' — [[Гватемала|Гватемала Республикасынын]] мамлекеттик расмий символдорунун бири.
== Тарыхы ==
Борбор Америка Федеративдик Республикасынын туусу Гватемалада 1851-жылга чейин колдонулуп келген. Ал кезде испандардын тарапкерлери жеңишке жетип, тууга испандык кызыл жана сары түстөрдү кошушкан. Баштапкы түстөр 1871-жылдын 17-августунда кайра калыбына келтирилген, бирок башка туулардан айырмалануу үчүн жана жаңы герб менен бирге горизонталдуу эмес, вертикалдуу тилкелер түрүндө жасалган<ref name=":1">[http://www.world-globe.ru/countries/guatemala/flag/ World-Globe. Государственный флаг Гватемалы. Краткое описание и характеристика флага Гватемалы]{{ref-ru}}</ref>.
2008-жылы мыйзам тарабынан Bandera de Los Pueblos (жергиликтүү элдердин туусу) кабыл алынган. Ошондон бери бул туу Гватемаланын президенти катышкан бардык иш-чараларда улуттук туу менен бирге көрсөтүлүп келет. Туу төрт бөлүккө бөлүнөт: кызыл, сары, ак жана кара. Бул түстөр тиешелүү түрдө шинка, гарифуна, майя жана ладино элдерин чагылдырат<ref name=":1" />.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Туу бирдей өлчөмдөгү үч вертикалдуу тилкеден турат — көк, ак жана көк. Түстөрдүн мааниси:
* Ак түс калыстыкты, тазалыкты, тынчтыкты билдирет<ref name=":2">[https://www.fotw.info/flags/gt.html Flags of the World. Guatemala]</ref>.
* Көк түс мыйзамдуулукту жана адилеттүүлүктү түшүндүрөт<ref name=":2" />.
* Эки көк түстөгү тилке өлкөнүн географиялык жайгашуусун белгилейт, анткени Гватемала Тынч океан менен Атлантика океанынын ортосунда жайгашкан жер жана өлкөнүн үстүндөгү асманды билдирет. Туунун түстөрү Борбор Американын Бириккен Провинцияларынын туусунун түстөрүнөн алынган<ref name=":2" />.
Мамлекеттик жана аскердик туу — ак тилкенин борборунда өлкөнүн герби жайгашкан. Гербдин элементтери төмөнкүлөр:
* Квезал — Гватемаланын эркиндикти символдоштурган улуттук кушу;
* Пергамент түрмөгү — Борбордук Американын Испаниядан көз карандысыздык алган күнү (1821-жылдын 15-сентябры);
* Кесилишкен винтовкалар — зарыл учурда Гватемала өзүн күч менен коргоого даяр экенин көрсөтөт;
* Лавр гүлчамбары — жеңиштин символу;
* Кесилишкен кылычтар — ар-намысты билдирет.
Гватемаланын туусу — БУУга мүчө мамлекеттердин арасында туусуна курал-жарактын сүрөтү түшүрүлгөн төрт улуттук туунун бири (Мозамбик, Гаити жана Боливиянын туулары менен катар).
{| class="wikitable"
! width="100" |Түстөрү
! colspan="2" width="100" |Көк
! colspan="2" width="100" |Ак
|- align="center"
|Pantone
| style="background-color:#4997D0" |
|297
| style="background-color:white" |
|
|- align="center"
|RGB
| style="background-color:#4997D0" |
|73-151-208
| style="background-color:white" |
|255-255-255
|- align="center"
|CMYK
| style="background-color:#4997D0" |
|64.9-27.4-0-18.4
| style="background-color:white" |
|0-0-0-0-0
|- align="center"
|Web
| style="background-color:#4997D0" |
|4997D0
| style="background-color:white" |
|FFFFFF
|}
== Башка желектери ==
=== Этникалык топтордун желектери ===
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9"
! width="30" |Желек
! width="70" |Колдонуулган
|-
! scope="row" |[[Файл:Bandera_de_los_Pueblos_Guatemala_(circle).svg|150x150px]]
|''Түпкү элдерге таандык деп эсептелген желек.''<ref>{{Cite web|date=2023-10-26|title=Bandera Multicultural de Guatemala {{!}} Aprende Guatemala.com|url=https://aprende.guatemala.com/cultura-guatemalteca/bandera-multicultural-de-guatemala/|access-date=2025-01-14|language=es}}</ref>
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_Mayan_People.svg|150x150px]]
|Майя элинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Garifuna_Flag.svg|150x150px]]
|Гарифуна желеги
|}
=== Тарыхый желектери ===
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9"
! width="112" |Желек
! width="100" |Датысы
! width="250" |Колдонуулган
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_New_Spain.svg|150x150px]]
|1524–1821
|Гватемала падышалыгынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:First_flag_of_the_Mexican_Empire.svg|150x150px]]
|1821–1823
|Биринчи Мексика империясынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_United_Provinces_of_Central_America.svg|150x150px]]
|1823–1824
|Борбор Американын Бириккен Провинцияларынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_Federal_Republic_of_Central_America.svg|150x150px]]
|1824–1838
|Борбор Америка Федеративдик Республикасынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1825-1838).svg|150x150px]]
|1825–1838
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1838-1843).svg|150x150px]]
|1838–1843
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_State_of_Los_Altos.svg|150x150px]]
|1838–1840
1848–1849
|Лос-Альтостун желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1843-1851).svg|150x150px]]
|1843–1851
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1851-1858).svg|150x150px]]
|1851–1858
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:State_Flag_of_Guatemala_(1851-1858).svg|150x150px]]
|1851–1858
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1858–1871).svg|150x150px]]
|1858–1871
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:State_Flag_of_Guatemala_(1858-1871).svg|150x150px]]
|1858–1871
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1871-1968).svg|150x150px]]
|1871–1968
|1968-жылга чейин колдонулган мамлекеттик желек, азыркы желекке окшош, бирок анча чоң эмес айырмачылыктар жана көк жана ак ленталар кошулган; кээ бир варианттарында кызыл же бир нече ленталар болгон<ref>{{Citation|last=nicka21045|title=Guatemala|date=2013-04-12|url=https://www.flickr.com/photos/artimovich/8719524892/|access-date=2024-06-10}}</ref><ref>{{Citation|last=nicka21045|title=Guatemala|date=2013-11-19|url=https://www.flickr.com/photos/artimovich/12425265903/|access-date=2024-06-10}}</ref>
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1924).svg|150x150px]]
|1871–1968
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1968–1997).svg|150x150px]]
|1968–1997
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala.svg|150x150px]]
|1997–present
|Гватемала мамлекетинин желеги
|}
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/gt.html Flags of the World. Guatemala] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/guatemala Гватемаланын желеги] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
qx7806gs9k0le7thm3mo6q3hp8xyft8
666265
666264
2026-11-09T11:40:41Z
Artelow
2286
666265
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of Guatemala.svg
|колу =
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген =
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|011011}}
|пропорция = 5:8
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор =
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 = Civil Ensign of Guatemala.svg
|колу1 = Жарандык желек
|колдонууда1 = {{fd|28|02|1885}}
|бекитилген1 =
|пропорция1 = 5:8
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = National flag of Guatemala
}}
'''Гватемаланын туусу''' — [[Гватемала|Гватемала Республикасынын]] мамлекеттик расмий символдорунун бири.
== Тарыхы ==
Борбор Америка Федеративдик Республикасынын туусу Гватемалада 1851-жылга чейин колдонулуп келген. Ал кезде испандардын тарапкерлери жеңишке жетип, тууга испандык кызыл жана сары түстөрдү кошушкан. Баштапкы түстөр 1871-жылдын 17-августунда кайра калыбына келтирилген, бирок башка туулардан айырмалануу үчүн жана жаңы герб менен бирге горизонталдуу эмес, вертикалдуу тилкелер түрүндө жасалган<ref name=":1">[http://www.world-globe.ru/countries/guatemala/flag/ World-Globe. Государственный флаг Гватемалы. Краткое описание и характеристика флага Гватемалы]{{ref-ru}}</ref>.
2008-жылы мыйзам тарабынан Bandera de Los Pueblos (жергиликтүү элдердин туусу) кабыл алынган. Ошондон бери бул туу Гватемаланын президенти катышкан бардык иш-чараларда улуттук туу менен бирге көрсөтүлүп келет. Туу төрт бөлүккө бөлүнөт: кызыл, сары, ак жана кара. Бул түстөр тиешелүү түрдө шинка, гарифуна, майя жана ладино элдерин чагылдырат<ref name=":1" />.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Туу бирдей өлчөмдөгү үч вертикалдуу тилкеден турат — көк, ак жана көк. Түстөрдүн мааниси:
* Ак түс калыстыкты, тазалыкты, тынчтыкты билдирет<ref name=":2">[https://www.fotw.info/flags/gt.html Flags of the World. Guatemala]</ref>.
* Көк түс мыйзамдуулукту жана адилеттүүлүктү түшүндүрөт<ref name=":2" />.
* Эки көк түстөгү тилке өлкөнүн географиялык жайгашуусун белгилейт, анткени Гватемала Тынч океан менен Атлантика океанынын ортосунда жайгашкан жер жана өлкөнүн үстүндөгү асманды билдирет. Туунун түстөрү Борбор Американын Бириккен Провинцияларынын туусунун түстөрүнөн алынган<ref name=":2" />.
Мамлекеттик жана аскердик туу — ак тилкенин борборунда өлкөнүн герби жайгашкан. Гербдин элементтери төмөнкүлөр:
* Квезал — Гватемаланын эркиндикти символдоштурган улуттук кушу;
* Пергамент түрмөгү — Борбордук Американын Испаниядан көз карандысыздык алган күнү (1821-жылдын 15-сентябры);
* Кесилишкен винтовкалар — зарыл учурда Гватемала өзүн күч менен коргоого даяр экенин көрсөтөт;
* Лавр гүлчамбары — жеңиштин символу;
* Кесилишкен кылычтар — ар-намысты билдирет.
Гватемаланын туусу — БУУга мүчө мамлекеттердин арасында туусуна курал-жарактын сүрөтү түшүрүлгөн төрт улуттук туунун бири (Мозамбик, Гаити жана Боливиянын туулары менен катар).
{| class="wikitable"
! width="100" |Түстөрү
! colspan="2" width="100" |Көк
! colspan="2" width="100" |Ак
|- align="center"
|Pantone
| style="background-color:#4997D0" |
|297
| style="background-color:white" |
|
|- align="center"
|RGB
| style="background-color:#4997D0" |
|73-151-208
| style="background-color:white" |
|255-255-255
|- align="center"
|CMYK
| style="background-color:#4997D0" |
|64.9-27.4-0-18.4
| style="background-color:white" |
|0-0-0-0-0
|- align="center"
|Web
| style="background-color:#4997D0" |
|4997D0
| style="background-color:white" |
|FFFFFF
|}
== Башка желектери ==
=== Этникалык топтордун желектери ===
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9"
! width="30" |Желек
! width="70" |Колдонуулган
|-
! scope="row" |[[Файл:Bandera_de_los_Pueblos_Guatemala_(circle).svg|150x150px]]
|''Түпкү элдерге таандык деп эсептелген желек.''<ref>{{Cite web|date=2023-10-26|title=Bandera Multicultural de Guatemala {{!}} Aprende Guatemala.com|url=https://aprende.guatemala.com/cultura-guatemalteca/bandera-multicultural-de-guatemala/|access-date=2025-01-14|language=es}}</ref>
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_Mayan_People.svg|150x150px]]
|Майя элинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Garifuna_Flag.svg|150x150px]]
|Гарифуна желеги
|}
=== Тарыхый желектери ===
{| class="wikitable" style="background: #f9f9f9"
! width="112" |Желек
! width="100" |Датысы
! width="250" |Колдонуулган
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_New_Spain.svg|150x150px]]
|1524–1821
|Гватемала падышалыгынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:First_flag_of_the_Mexican_Empire.svg|150x150px]]
|1821–1823
|Биринчи Мексика империясынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_United_Provinces_of_Central_America.svg|150x150px]]
|1823–1824
|Борбор Американын Бириккен Провинцияларынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_Federal_Republic_of_Central_America.svg|150x150px]]
|1824–1838
|Борбор Америка Федеративдик Республикасынын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1825-1838).svg|150x150px]]
|1825–1838
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1838-1843).svg|150x150px]]
|1838–1843
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_the_State_of_Los_Altos.svg|150x150px]]
|1838–1840
1848–1849
|Лос-Альтостун желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1843-1851).svg|150x150px]]
|1843–1851
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1851-1858).svg|150x150px]]
|1851–1858
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:State_Flag_of_Guatemala_(1851-1858).svg|150x150px]]
|1851–1858
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1858–1871).svg|150x150px]]
|1858–1871
|Гватемаланын желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:State_Flag_of_Guatemala_(1858-1871).svg|150x150px]]
|1858–1871
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1871-1968).svg|150x150px]]
|1871–1968
|1968-жылга чейин колдонулган мамлекеттик желек, азыркы желекке окшош, бирок анча чоң эмес айырмачылыктар жана көк жана ак ленталар кошулган; кээ бир варианттарында кызыл же бир нече ленталар болгон<ref>{{Citation|last=nicka21045|title=Guatemala|date=2013-04-12|url=https://www.flickr.com/photos/artimovich/8719524892/|access-date=2024-06-10}}</ref><ref>{{Citation|last=nicka21045|title=Guatemala|date=2013-11-19|url=https://www.flickr.com/photos/artimovich/12425265903/|access-date=2024-06-10}}</ref>
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1924).svg|150x150px]]
|1871–1968
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala_(1968–1997).svg|150x150px]]
|1968–1997
|Гватемала мамлекетинин желеги
|-
! scope="row" |[[Файл:Flag_of_Guatemala.svg|150x150px]]
|1997–present
|Гватемала мамлекетинин желеги
|}
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/gt.html Flags of the World. Guatemala] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/guatemala Гватемаланын желеги] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
qzfrm3pi8cokpbpwuy868bszvhwwnn8
Гаитинин туусу
0
155396
666263
665017
2026-11-09T11:18:51Z
Artelow
2286
666263
wikitext
text/x-wiki
{{Желек карточкасы
|аталышы =
|борбор =
|субъект =
|район =
|аймак =
|өлкө =
|файл = Flag of Haiti.svg
|колу = Мамлекеттик жана аскердик желеги
|файл0 =
|колу0 =
|бекитилген = {{fd|25|02|1986}}
|жокко чыгаруу =
|бекитилген2 =
|иштетилген =
|колдонууга = {{FIAV|011011}}
|пропорция = 3:5
|МГК =
|жеткире иштеп чыгуу =
|идея =
|авторлор =
|долбоор =
|автор =
|сүрөтчү =
|дизайн =
|консультант =
|символика =
|файл1 = Flag of Haiti (civil).svg
|колу1 = Жарандык туу
|колдонууда1 = {{FIAV|100100}}
|бекитилген1 =
|пропорция1 = 3:5
|файл2 =
|колу2 =
|пропорция2 =
|автор2 =
|файл3 =
|колу3 =
|пропорция3 =
|автор3 =
|Викиказына = Flags of Haiti
}}
'''Гаитинин туусу''' — 1986-жылдын 25-февралында кабыл алынган [[Гаити|Гаитинин]] мамлекеттик символдорунун бири.
== Тарыхы ==
Гаитинин биринчи тарыхый улуттук туусу 1803-жылдын 18-майында, Порт-о-Пренстен болжол менен 70–80 чакырым түндүктө жайгашкан Аркади коммунасынын конгресси тарабынан кабыл алынган. Кээ бир уламыштарга ылайык революциянын жаңы дайындалган лидери Жан-Жак Дессалин француз үч түстүү туусун алып, анын ак ортосун айрып, ыргытып жиберген. Андан соң ал кызы Катрин Флондон калган тилкелерди бири-бирине тигүүнү суранган. Ак тилке европалыктар менен болгон байланышы үчүн алынып салынган, көк түс кара терилүү африкалыктарды, ал эми кызыл түс мулаттарды чагылдыруу үчүн алынган. Бул окуя Гаитиде кеңири белгилүү, бул күн атайын Туу жана университеттер күнү катары майрамдалып, Катрин Флондун сүрөттөрү Гаитинин валюталарында жана маркаларында колдонулуп келет<ref>[https://2009-2017.state.gov/secretary/20092013clinton/rm/2010/05/141979.htm U.S. State Department. Republic of Haiti Flag Day]</ref>.
Өзүн император Жак I деп жарыялагандан кийин, Дессалин 1805-жылдын 20-майында жаңы конституцияны кабыл алган<ref>[https://www.blackagendareport.com/document-constitution-hayti-20-may-1805 The Black Agenda. DOCUMENT: Constitution of Hayti, 20 May 1805]</ref>. Анда туунун түстөрү кара жана кызыл болуп өзгөртүлгөн. Бул туу кийинчерээк Анри Кристоф тарабынан кабыл алынган, ал эми Александр Петион башчылык кылган республикачылар көк жана кызыл түстөргө кайтып келип, аларды горизонталь абалга келтирип, жаңы кабыл алынган Гаити гербин кошушкан.
Фаустин I Гаити империясы мезгилинде анын герби тууда жана расмий иш-чараларда колдонулган, бирок ал бийликтен четтетилгенден кийин туудан кайра алынып салынган.
1937-жылга чейин Лихтенштейндин туусу да жөнөкөй горизонталдуу көк жана кызыл түстөн турган<ref name=":1">[https://www.haitianinternet.com/articles/haiti-flag-coat-of-arms-1936-myth.html My Haitian Blog. Did Haiti Add the Coat of Arms to Its Flag in 1936? The Real Story]</ref>. Бул окшоштук биринчи жолу 1936-жылы Жайкы олимпиада оюндары учурунда байкалып, ушул себептен Лихтенштейн өз туусунун жогорку сол бурчуна (кантонго) алтын таажы кошуп өзгөртсө, Гаити 1808-жылы кабыл алынган гербин кошуу аркылуу туусун өзгөрткөн<ref>[https://books.google.kg/books?id=ZauSgqSl6ekC&q=flag+of+liechtenstein&pg=PA148&redir_esc=y Dorling Kindersley Limited. Complete Flags of the World]</ref>.
1964–1986-жылдары Франсуа "Папа Док" жана Жан-Клод "Бэби Док" Дювальелердин үй-бүлөлүк диктатурасы мезгилинде Дессалиндин кара жана кызыл түстөгү дизайнына кайрадан кайтышкан. Алар улуттук гербди кошуп, бирок анын куралдар топтомундагы (олжолор) элементтерди да кара түскө өзгөртүшкөн<ref name=":1" />.
== Маанисинин чечмелениши жана дизайны ==
Туунун тилкелериндеги кызыл жана көк түстөр Франциянын туусунун түстөрүнөн алынган. Бул учурда алар мулаттар менен кара терилүү адамдардын биримдигинин символикалык чагылдырат. Пальманын чокусуна кийгизилген Фригий калпагы эркиндиктин символу катары чечмеленет.
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
!
! style="background:#00209f;" |<span style="color:white;">Көк</span>
! style="background:#d21034;" |<span style="color:white;">Кызылы</span>
! style="background:#ffffff;" |<span style="color:black;">Ак</span>
! style="background:#f1b517;" |<span style="color:black;">Сары</span>
! style="background:#016a16;" |<span style="color:white;">Жашыл</span>
|-
! style="text-align:right" |RGB
|{{mono|0/32/159}}
|{{mono|210/16/52}}
|{{mono|255/255/255}}
|{{mono|241/181/23}}
|{{mono|1/106/22}}
|-
! style="text-align:right" |Он алтылык эсептөө тутуму
|{{mono|#00209f}}
|{{mono|#d21034}}
|{{mono|#ffffff}}
|{{mono|#f1b517}}
|{{mono|#016a16}}
|-
! style="text-align:right" |CMYK
|{{mono|100/80/0/38}}
|{{mono|0/92/75/18}}
|{{mono|0/0/0/0}}
|{{mono|0/25/90/5}}
|{{mono|99/0/79/58}}
|}
== Башка желектери ==
=== Тарыхый желектери ===
{| class="standard"
!Колдонулган жылдары
!Желек
!Тараптарынын катнашы
!Мамлекет
|-
|18 май 1803 — 1 январь 1804
|[[Файл:Flag_of_Haiti_(1803-1804).svg|150x150px]]
|<center>1:3</center>
|
|-
|1 январь 1804 — 20 май 1805
|[[Файл:Flag_of_Haiti_(civil).svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити империясы
|-
|20 май 1805—1806
|[[Файл:Flag_of_Haiti_1964_(civil).svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити империясы
|-
|1806—1849
|[[Файл:Flag_of_Haiti.svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити Республикасы
|-
|1806—1811
|[[Файл:Flag_of_Haiti_1806.svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити мамлекети
|-
|28 март 1811—1814
|[[Файл:Royal_Flag_of_Haiti_(1811–1814).svg|150x150px]]
|<center>1:1,5</center>
|Гаити падышалыгы
|-
|1814—1820
|[[Файл:Flag_of_Kingdom_of_Haiti.svg|150x150px]]
|<center>1:1,5</center>
|Гаити падышалыгы
|-
|1849 — 15 январь 1859
|[[Файл:Flag_of_Haiti_(1849–1859).svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити империясы
|-
|15 январь 1859 — 25 май 1964
|[[Файл:Flag_of_Haiti_(1859-1964).svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити Республикасы
|-
|25 май 1964 — 17 февраль 1986
|[[Файл:Flag_of_Haiti_(1964-1986).svg|150x150px]]
|<center>1:3</center>
|Гаити Республикасы
|-
|1986-жылдын 25-февралынан тарта<ref>1859—1964-жж. ушундай эле желек колдонулган</ref>
|[[Файл:Flag_of_Haiti.svg|150x150px]]
|<center>1:2</center>
|Гаити Республикасы
|}
== Булактар ==
{{Булактар|2}}
== Тышкы шилтемелер ==
* [https://www.fotw.info/flags/ht.html Flags of the World. Haiti] {{ref-en}}
* [https://flagpedia.net/haiti Flag of Haiti] {{ref-en}}
{{Түндүк Америка боюнча темалар|туусу|желектери}}
bne4z3jbnzfhe0jrsn01qn4nrlqid75
Колдонуучунун баарлашуулары:AB SATar YOsOFu
3
155430
666165
2026-11-08T13:16:29Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666165
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:16, 8 ноябрь 2026 (UTC)
m2w5n2ukw4rpydg0gdzstvl712hqy69
Колдонуучунун баарлашуулары:Бөрүбаева Адинай
3
155431
666166
2026-11-08T13:16:39Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666166
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:16, 8 ноябрь 2026 (UTC)
m2w5n2ukw4rpydg0gdzstvl712hqy69
Колдонуучунун баарлашуулары:Sezimai11A
3
155432
666167
2026-11-08T13:16:49Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666167
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 13:16, 8 ноябрь 2026 (UTC)
m2w5n2ukw4rpydg0gdzstvl712hqy69
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-58976-23
3
155433
666215
2026-11-08T14:17:01Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666215
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:17, 8 ноябрь 2026 (UTC)
hr3plbyc1z5orxqvi5sq3wpb9o2lso2
Колдонуучунун баарлашуулары:Br000000pro
3
155434
666216
2026-11-08T14:17:11Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666216
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 14:17, 8 ноябрь 2026 (UTC)
hr3plbyc1z5orxqvi5sq3wpb9o2lso2
Хелен Гвинн-Воган
0
155435
666225
2026-11-08T14:45:48Z
Sezimai11A
49920
Жаңы барак: "{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Т..."
666225
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Туулган жери=Вестминстер, Лондон, Англия|Каза болгон жери=Сторрингтон, Суссекс, Англия|Жарандыгы=Улуу Британия|Иштеген жери=Аймактык көмөкчү кызмат|Белгилүү болгондугу=Франциядагы Королева Мэринин аскердик көмөкчү корпусунун (QMAAC) биринчи башкы көзөмөлдөөчүсү|Илимий чөйрөсү=Ботаника, Микология}}
'''Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон''',[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 GBE] (кыз кезиндеги фамилиясы '''Фрейзер'''; 21-январь 1879-жыл – 26-август 1967-жыл) — көрүнүктүү англиялык[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] жана[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда ал[https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунда], андан кийин 1918-жылдан 1919-жылга чейин[https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командири болуп кызмат өтөгөн. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1939-жылдан 1941-жылга чейин ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Аймактык көмөкчү кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп иштеген.
== Эртеңки жашоосу жана билим алуусу ==
Хелен Шарлотта Изабелла Фрейзер 1879-жылдын 21-январында Англиянын[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD Лондон] шаарындагы[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 Вестминстерде] төрөлгөн.<ref name="ref1"/> Ал армиянын капитаны,[https://en.wikipedia.org/wiki/The_Honourable#United_Kingdom ардактуу] Артур Хэй Дэвид Фрейзердин (1852–1884; Александр Фрейзердин,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%B4_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BD 18-лорд Салтундун] уулу) жана Люси Джейндин (1939-жылы каза болгон) улуу кызы болгон. Люси Джейн[https://en.wikipedia.org/wiki/Rifle_Brigade_(The_Prince_Consort%27s_Own) «Rifle Brigade»] жана «Royal Ayrshire and Wigton Rifle» милициясынын майору Роберт Дункан Фергюсондун кызы болгон. Люси Фрейзер жазуучу жана Улуу Урматтуу[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F Принцесса Беатрисанын]<ref name="ref1"/><ref name="ref2"/><ref name="ref3"/> кошумча[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 фрейлинасы] болгон; 1887-жылы жесир калгандан кийин, ал дипломат Фрэнсис Хэй-Ньютонго турмушка чыккан.<ref name="ref1"/>
Өгөй атасынын кесибине байланыштуу Фрейзер жаштыгынын көп бөлүгүн чет өлкөдө өткөрүп, негизинен гувернанттардан билим алган.<ref name="ref1"/> 1895-жылдан 1896-жылга чейин ал Глостерширдеги[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%BC Челтнем шаарында] жайгашкан кыздар үчүн жеке[https://en.wikipedia.org/wiki/Private_schools_in_the_United_Kingdom менчик][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82 жатак] мектеп болгон[https://en.wikipedia.org/wiki/Cheltenham_Ladies'_College Челтнем айымдар колледжинде] окуган.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
1899-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D1%81%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Оксфорд университетине] кирүү экзамендерине даярдануу үчүн[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%81-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B8 Лондондогу Кингс колледжинин] аялдар бөлүмүнө окууга кирген.<ref name="ref1"/> Бирок, ал Кингс колледжинде калып, ал жерде[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] жана[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BE%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F зоология] боюнча окуган алгачкы аял студенттердин бири болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1902-жылы ал Картер медалы менен сыйланып, 1904-жылы[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Лондон университетинде][https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA илим бакалавры (BSc)] даражасын алган.<ref name="ref3"/> Ошондой эле ал Роял Холлоуэй колледжинин Ботаника кафедрасынын башчысы[https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] жетекчилиги астында окуган.<ref name="ref5"/> 1907-жылы ал[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%83 илимдин доктору (DSc)] даражасына ээ болгон.<ref name="ref3"/>
== Карьера ==
=== Академиялык карьера ===
Бакалавр даражасын аяктагандан кийин, ал 1904-жылы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B8 Лондон университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] [https://en.wikipedia.org/wiki/Vernon_H._Blackman В. Х. Блэкмандын][https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_demonstration демонстратору] болуп иштеген.<ref name="ref1"/> 1905-жылы ал[https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Holloway,_University_of_London Роял Холлоуэй колледжине][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник][https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] демонстратору катары которулган.<ref name="ref1"/> 1906-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C ассистент-окутуучу] кызматына көтөрүлгөн.<ref name="ref1"/> 1907-жылы козу карындардын көбөйүшү боюнча изилдөөсү үчүн ага илимдин доктору (D.Sc.) даражасы ыйгарылып,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Ноттингем университетинин колледжинде][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] боюнча окутуучу болуп дайындалган.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1909-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%B1%D0%B5%D0%BA_(%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82) Лондондогу Биркбек колледжинин] ботаника кафедрасынын башчысы болуп дайындалган.<ref name="ref3"/> 1917-жылдан 1919-жылга чейин ал Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда кызмат өтөө үчүн академиялык ишмердүүлүгүнөн тыныгуу алган.<ref name="ref1"/>
1920-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Абердин университетине][https://en.wikipedia.org/wiki/Regius_Professor_of_Botany_(Aberdeen) ботаника боюнча Региус профессору] кызматына тапшырган, бирок ийгиликке жеткен эмес. Тескерисинче, ал Биркбек колледжине кайтып келип, 1921-жылы ботаника[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80 профессору] болуп дайындалган. Ал козу карындардын генетикасы боюнча изилдөөлөрүн уланткан. Ал 1921-жылдан 1939-жылга чейин жана кайрадан 1941-жылдан 1944-жылга чейин кафедра башчысы болгон. 1944-жылы ал толук убакыттагы академиялык ишинен ардактуу эс алууга чыгып, Лондон университети тарабынан[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82 ардактуу профессор] наамына ээ болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
=== Аскердик кызмат ===
1917-жылы ал Франциядагы[https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary%27s_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунун (WAAC)] контролеру болуп дайындалган, ал эми Лондондогу WAACтын башкы контролеру болуп[https://en.wikipedia.org/wiki/Mona_Chalmers_Watson Мона Чалмерс Уотсон] иштеген.<ref name="ref6"/> Көрсөткөн кызматы үчүн ал 1918-жылдын январында[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин (DBE)] аскердик даражадагы айым командири наамына татыктуу болгон биринчи аял болгон.<ref name="ref7"/> Ал 1918-жылдын сентябрынан 1919-жылдын декабрына чейин[https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командачысы катары каалабаса да кызмат өтөгөн.<ref name="ref8"/>
Гвин-Воган 1939-жылы биринчи жолу[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Жардамчы аймактык кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп дайындалган.<ref name="ref7"/> Бул[https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Baxter_Ellis Мэри Бакстер Эллис] ыктыярдуу[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Aid_Nursing_Yeomanry Биринчи жардам көрсөтүүчү медайымдар отрядын (FANY)] жетектөөнү каалап, баш тарткан кызмат болчу. Бирок Эллис FANYдин калган бөлүгү көз карандысыз калышы шарты менен ATSте кызмат өтөө үчүн 1500 аялды камсыздоого макул болгон. Бул макулдашылган, бирок Гвин-Воган келишимди бузуп, FANYди ATSке кошулууга мажбурлаган.<ref name="ref9"/> Гвин-Воган бул кызматты 1941-жылга чейин аркалаган.<ref name="ref7"/>
=== Other work ===
Гвин-Вон саясатка кызыккан. Роял Холлоуэй колледжинде окуп жүргөндө ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Louisa_Garrett_Anderson Луиза Гаррет Андерсон] менен бирге Лондон университетинин суфражисттик коомунун негизин түптөгөн[10]. 1926-жылы ал Тең укуктуу жарандык коомдордун улуттук биримдигинин жыйынында сөз сүйлөгөн.<ref name="ref11"/>
Ал[https://en.wikipedia.org/wiki/1922_London_County_Council_election 1922-жылы Лондон округтук кеңешинин шайлоосунда][https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North_(London_County_Council_constituency) Камбервелл Норттан][https://en.wikipedia.org/wiki/Municipal_Reform_Party Муниципалдык реформа партиясынын] кеңешчиси катары талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Ал[https://en.wikipedia.org/wiki/1922_United_Kingdom_general_election 1922],[https://en.wikipedia.org/wiki/1923_United_Kingdom_general_election 1923] жана[https://en.wikipedia.org/wiki/1924_United_Kingdom_general_election 1924-жылдардагы жалпы шайлоолордо][https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North Камбервелл Норттан][https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8 Юнионисттик] партиянын парламенттик талапкери катары катышкан. Ал 1922-жылы 254 добуш, 1923-жылы 4686 добуш жана 1924-жылы 3736 добуш айырмасы менен жеңилген.
Ал ошондой эле[https://en.wikipedia.org/wiki/Girlguiding «Кыз жол башчылар» (Girl Guides)] уюмунда активдүү иш алып барып,[https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_Fish_Award «Күмүш балык»] сыйлыгы менен сыйланган. 1930-жылы Гвин-Вон «Кыз жол башчылардын» алтынчы дүйнөлүк конференциясына төрагалык кылган. Бул конференцияда[https://en.wikipedia.org/wiki/World_Association_of_Girl_Guides_and_Girl_Scouts Кыз жол башчылардын жана кыз скауттардын дүйнөлүк ассоциациясынын] конституциясы макулдашылып,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%9F%D0%B0%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%BB,_%D0%9E%D0%BB%D0%B0%D0%B2 Олав Баден-Пауэлл] бир добуштан Дүйнөлүк башкы жол башчы болуп шайланган.
1944-жылы пенсияга чыккандан кийин, ал 1962-жылга чейин Аскер кызматкерлеринин, деңизчилердин жана аба күчтөрүнүн ассоциациясынын Лондон бөлүмүнүн ардактуу катчысы болуп иштеген.
== Жеке жашоосу ==
1911-жылы ал Лондондогу Биркбек колледжинин ботаника кафедрасынын башчысы катары өзүнүн ордун баскан[https://en.wikipedia.org/wiki/David_Thomas_Gwynne-Vaughan Дэвид Томас Гвин-Вон (1871–1915)] менен баш кошкон. Күйөөсү төрт жылдык никеден кийин кургак учуктан каза болгон, алардын балдары болгон эмес. Ал 1967-жылы 88 жашында[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 Сассекстин][https://en.wikipedia.org/wiki/Storrington Сторрингтон] шаарындагы өз үйүндө каза болгон.<ref name="ref12"/>
== Ардактуу наамдар жана сыйлыктар ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/1919_Birthday_Honours 1919-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде Гвин-Вон «согуш учурунда көрсөткөн өзгөчө кызматтары үчүн»[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин Дама-командору (DBE)] наамына татыктуу болуп, ошону менен ага «Дама» титулу ыйгарылган.<ref name="ref13"/>[https://en.wikipedia.org/wiki/1929_Birthday_Honours 1929-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде ал «коомдук жана илимий кызматтары үчүн» Британия империясынын орденинин[https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Cross Дама-чоң крести] (GBE) даражасына чейин көтөрүлгөн.<ref name="ref14"/><ref name="ref15"/>
Ал 1905-жылы[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE Линней коомуна] мүчө болуп шайланган жана 1920-жылы анын Трейл медалы менен сыйланган.<ref name="ref16"/>
Ал 1928-жылы[https://en.wikipedia.org/wiki/British_Mycological_Society Британиянын микологиялык коомунун] президенти болгон.
Анын урматына аталган козу карын түрлөрүнө ''Palaeoendogone gwynne-vaughaniae'' жана ''Pleurage gwynne-vaughaniae'' кирет.<ref name="ref17"/><ref name="ref18"/>
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5 English Heritage] 2020-жылдын март айында Гвин-Вогандын урматына Блумсберидеги (Лондон) Бедфорд проспектисиндеги ал дээрлик 50 жыл жашаган үйгө[19][https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 көк түстөгү] эстелик такта орнотту.
== Булактар ==
<references>
<ref name="ref1">Creese, Mary R. S. (23 September 2004). [“Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella Gwynne- [née Helen Charlotte Isabella Fraser]”](https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623). ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press.</ref>
<ref name="ref2">Mosley, Charles, ed. (2003). ''Burke's Peerage, Baronetage and Knightage'' (107th ed.), vol. 1, p. 1411; vol. 3, p. 3513. Burke's Peerage Ltd.</ref>
<ref name="ref3">[https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.U50455 “Gwynne-Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella, (21 Jan. 1879–26 Aug. 1967)”]. ''Who Was Who''. Oxford University Press, 1 December 2007.</ref>
<ref name="ref4">Law, Cheryl (2000). ''Women: A Modern Political Dictionary''. London: I.B. Tauris, pp. 70–71. [https://archive.org/details/womenmodernpolit00lawc ISBN 978-1860645020].</ref>
<ref name="ref5">Harvey, Joy and Marilyn Ogilvie (2000). ''The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century'', vol. 1, p. 116. Taylor & Francis.</ref>
<ref name="ref6">Noakes, Lucy (2006). ''Women in the British Army''. Routledge, p. 68.</ref>
<ref name="ref7">[https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623 “Helen Gwynne Vaughan”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press, 2004.</ref>
<ref name="ref8">[https://web.archive.org/web/20100805023325/http://www.rafmuseum.org.uk/online-exhibitions/women-of-the-air-force/commandant-dame-helen-gwynne-vaughan.cfm “Commandant of the WRAF September 1918–December 1919”]. Archived from the RAF Museum website on 5 August 2010; retrieved 27 June 2010.</ref>
<ref name="ref9">Beardwood, Lynette (2004). [https://doi.org/10.1093/ref:odnb/70523 “Ellis, Mary Baxter (1892–1968), commanding officer of the FANY”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''.</ref>
<ref name="ref10">Dearnley, Elizabeth. [https://web.archive.org/web/20220829140309/https://www.london.ac.uk/news-and-opinion/leading-women/fungi-and-forces-pioneering-life-helen-gwynne-vaughan “Fungi and the forces: The pioneering life of Helen Gwynne-Vaughan”]. University of London; archived 29 August 2022.</ref>
<ref name="ref11">“The”. ''The Woman Teacher'', vol. 7, no. 34. London: National Union of Women Teachers, 1926, p. 5.</ref>
<ref name="ref12">[https://www.nytimes.com/1967/08/31/archives/dame-helen-gwynnevaughan-botanist-and-army-leader-dies.html “Dame Helen Gwynne-Vaughan, Botanist and Army Leader, Dies”]. ''The New York Times'', 31 August 1967.</ref>
<ref name="ref13">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/31378/supplement/7026 “No. 31378”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 30 May 1919, p. 7026.</ref>
<ref name="ref14">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/33501/supplement/3675 “No. 33501”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 31 May 1929, p. 3675.</ref>
<ref name="ref15">Pennington, Reina and Robin Higham (2003). ''Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women'', vol. 1, A–Q. Westport, CT: Greenwood Press, p. 188. [https://search.worldcat.org/title/773504359 OCLC 773504359].</ref>
<ref name="ref16">Beharrell, Will and Gina Douglas. [https://www.linnean.org/news/2020/03/27/celebrating-the-first-women-fellows “New Exhibition: Celebrating the Linnean Society's First Women Fellows”]. The Linnean Society of London, retrieved 20 May 2020.</ref>
<ref name="ref17">Strullu-Derrien, C. et al. (2014). [https://doi.org/10.1111/nph.12805 “Fungal associations in Horneophyton ligneri from the Rhynie Chert (c. 407 million year old) closely resemble those in extant lower land plants”]. ''New Phytologist'', 203(3), 964–979.</ref>
<ref name="ref18">Page, W. M. (1960). [https://doi.org/10.1016/S0007-1536(60)80032-0 “Pleurage gwynne-vaughaniae sp. nov.”]. ''Transactions of the British Mycological Society'', 43(3), 506–508.</ref>
<ref name="ref19">[https://www.english-heritage.org.uk/about-us/search-news/pr-women-plaques-2020/ “Six New Blue Plaques for Women”]. English Heritage, retrieved 4 March 2020.</ref>
</references>
twbsv6r3ki0w4yh73g3v27sk6dt6ou1
666226
666225
2026-11-08T14:48:01Z
~2026-59302-54
49926
666226
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Туулган жери=Вестминстер, Лондон, Англия|Каза болгон жери=Сторрингтон, Суссекс, Англия|Жарандыгы=Улуу Британия|Иштеген жери=Аймактык көмөкчү кызмат|Белгилүү болгондугу=Франциядагы Королева Мэринин аскердик көмөкчү корпусунун (QMAAC) биринчи башкы көзөмөлдөөчүсү|Илимий чөйрөсү=Ботаника, Микология}}
'''Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон''',[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 GBE] (кыз кезиндеги фамилиясы '''Фрейзер'''; 21-январь 1879-жыл – 26-август 1967-жыл) — көрүнүктүү англиялык[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] жана[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда ал[https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунда], андан кийин 1918-жылдан 1919-жылга чейин[https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командири болуп кызмат өтөгөн. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1939-жылдан 1941-жылга чейин ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Аймактык көмөкчү кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп иштеген.
== Эртеңки жашоосу жана билим алуусу ==
Хелен Шарлотта Изабелла Фрейзер 1879-жылдын 21-январында Англиянын[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD Лондон] шаарындагы[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 Вестминстерде] төрөлгөн.<ref name="ref1">Creese, Mary R. S. (23 September 2004). [“Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella Gwynne- [née Helen Charlotte Isabella Fraser]”](https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623). ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press.</ref> Ал армиянын капитаны,[https://en.wikipedia.org/wiki/The_Honourable#United_Kingdom ардактуу] Артур Хэй Дэвид Фрейзердин (1852–1884; Александр Фрейзердин,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%B4_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BD 18-лорд Салтундун] уулу) жана Люси Джейндин (1939-жылы каза болгон) улуу кызы болгон. Люси Джейн[https://en.wikipedia.org/wiki/Rifle_Brigade_(The_Prince_Consort%27s_Own) «Rifle Brigade»] жана «Royal Ayrshire and Wigton Rifle» милициясынын майору Роберт Дункан Фергюсондун кызы болгон. Люси Фрейзер жазуучу жана Улуу Урматтуу[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F Принцесса Беатрисанын]<ref name="ref1"/><ref name="ref2">Mosley, Charles, ed. (2003). ''Burke's Peerage, Baronetage and Knightage'' (107th ed.), vol. 1, p. 1411; vol. 3, p. 3513. Burke's Peerage Ltd.</ref><ref name="ref3">[https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.U50455 “Gwynne-Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella, (21 Jan. 1879–26 Aug. 1967)”]. ''Who Was Who''. Oxford University Press, 1 December 2007.</ref> кошумча[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 фрейлинасы] болгон; 1887-жылы жесир калгандан кийин, ал дипломат Фрэнсис Хэй-Ньютонго турмушка чыккан.<ref name="ref1"/>
Өгөй атасынын кесибине байланыштуу Фрейзер жаштыгынын көп бөлүгүн чет өлкөдө өткөрүп, негизинен гувернанттардан билим алган.<ref name="ref1"/> 1895-жылдан 1896-жылга чейин ал Глостерширдеги[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%BC Челтнем шаарында] жайгашкан кыздар үчүн жеке[https://en.wikipedia.org/wiki/Private_schools_in_the_United_Kingdom менчик][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82 жатак] мектеп болгон[https://en.wikipedia.org/wiki/Cheltenham_Ladies'_College Челтнем айымдар колледжинде] окуган.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
1899-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D1%81%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Оксфорд университетине] кирүү экзамендерине даярдануу үчүн[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%81-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B8 Лондондогу Кингс колледжинин] аялдар бөлүмүнө окууга кирген.<ref name="ref1"/> Бирок, ал Кингс колледжинде калып, ал жерде[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] жана[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BE%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F зоология] боюнча окуган алгачкы аял студенттердин бири болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref4">Law, Cheryl (2000). ''Women: A Modern Political Dictionary''. London: I.B. Tauris, pp. 70–71. [https://archive.org/details/womenmodernpolit00lawc ISBN 978-1860645020].</ref> 1902-жылы ал Картер медалы менен сыйланып, 1904-жылы[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Лондон университетинде][https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA илим бакалавры (BSc)] даражасын алган.<ref name="ref3"/> Ошондой эле ал Роял Холлоуэй колледжинин Ботаника кафедрасынын башчысы[https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] жетекчилиги астында окуган.<ref name="ref5">Harvey, Joy and Marilyn Ogilvie (2000). ''The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century'', vol. 1, p. 116. Taylor & Francis.</ref> 1907-жылы ал[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%83 илимдин доктору (DSc)] даражасына ээ болгон.<ref name="ref3"/>
== Карьера ==
=== Академиялык карьера ===
Бакалавр даражасын аяктагандан кийин, ал 1904-жылы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B8 Лондон университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] [https://en.wikipedia.org/wiki/Vernon_H._Blackman В. Х. Блэкмандын][https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_demonstration демонстратору] болуп иштеген.<ref name="ref1"/> 1905-жылы ал[https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Holloway,_University_of_London Роял Холлоуэй колледжине][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник][https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] демонстратору катары которулган.<ref name="ref1"/> 1906-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C ассистент-окутуучу] кызматына көтөрүлгөн.<ref name="ref1"/> 1907-жылы козу карындардын көбөйүшү боюнча изилдөөсү үчүн ага илимдин доктору (D.Sc.) даражасы ыйгарылып,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Ноттингем университетинин колледжинде][https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] боюнча окутуучу болуп дайындалган.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1909-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%B1%D0%B5%D0%BA_(%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82) Лондондогу Биркбек колледжинин] ботаника кафедрасынын башчысы болуп дайындалган.<ref name="ref3"/> 1917-жылдан 1919-жылга чейин ал Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда кызмат өтөө үчүн академиялык ишмердүүлүгүнөн тыныгуу алган.<ref name="ref1"/>
1920-жылы ал[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Абердин университетине][https://en.wikipedia.org/wiki/Regius_Professor_of_Botany_(Aberdeen) ботаника боюнча Региус профессору] кызматына тапшырган, бирок ийгиликке жеткен эмес. Тескерисинче, ал Биркбек колледжине кайтып келип, 1921-жылы ботаника[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80 профессору] болуп дайындалган. Ал козу карындардын генетикасы боюнча изилдөөлөрүн уланткан. Ал 1921-жылдан 1939-жылга чейин жана кайрадан 1941-жылдан 1944-жылга чейин кафедра башчысы болгон. 1944-жылы ал толук убакыттагы академиялык ишинен ардактуу эс алууга чыгып, Лондон университети тарабынан[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82 ардактуу профессор] наамына ээ болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
=== Аскердик кызмат ===
1917-жылы ал Франциядагы[https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary%27s_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунун (WAAC)] контролеру болуп дайындалган, ал эми Лондондогу WAACтын башкы контролеру болуп[https://en.wikipedia.org/wiki/Mona_Chalmers_Watson Мона Чалмерс Уотсон] иштеген.<ref name="ref6">Noakes, Lucy (2006). ''Women in the British Army''. Routledge, p. 68.</ref> Көрсөткөн кызматы үчүн ал 1918-жылдын январында[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин (DBE)] аскердик даражадагы айым командири наамына татыктуу болгон биринчи аял болгон.<ref name="ref7">[https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623 “Helen Gwynne Vaughan”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press, 2004.</ref> Ал 1918-жылдын сентябрынан 1919-жылдын декабрына чейин[https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командачысы катары каалабаса да кызмат өтөгөн.<ref name="ref8">[https://web.archive.org/web/20100805023325/http://www.rafmuseum.org.uk/online-exhibitions/women-of-the-air-force/commandant-dame-helen-gwynne-vaughan.cfm “Commandant of the WRAF September 1918–December 1919”]. Archived from the RAF Museum website on 5 August 2010; retrieved 27 June 2010.</ref>
Гвин-Воган 1939-жылы биринчи жолу[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Жардамчы аймактык кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп дайындалган.<ref name="ref7"/> Бул[https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Baxter_Ellis Мэри Бакстер Эллис] ыктыярдуу[https://en.wikipedia.org/wiki/First_Aid_Nursing_Yeomanry Биринчи жардам көрсөтүүчү медайымдар отрядын (FANY)] жетектөөнү каалап, баш тарткан кызмат болчу. Бирок Эллис FANYдин калган бөлүгү көз карандысыз калышы шарты менен ATSте кызмат өтөө үчүн 1500 аялды камсыздоого макул болгон. Бул макулдашылган, бирок Гвин-Воган келишимди бузуп, FANYди ATSке кошулууга мажбурлаган.<ref name="ref9">Beardwood, Lynette (2004). [https://doi.org/10.1093/ref:odnb/70523 “Ellis, Mary Baxter (1892–1968), commanding officer of the FANY”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''.</ref> Гвин-Воган бул кызматты 1941-жылга чейин аркалаган.<ref name="ref7"/>
=== Other work ===
Гвин-Вон саясатка кызыккан. Роял Холлоуэй колледжинде окуп жүргөндө ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Louisa_Garrett_Anderson Луиза Гаррет Андерсон] менен бирге Лондон университетинин суфражисттик коомунун негизин түптөгөн[10]. 1926-жылы ал Тең укуктуу жарандык коомдордун улуттук биримдигинин жыйынында сөз сүйлөгөн.<ref name="ref11">“The”. ''The Woman Teacher'', vol. 7, no. 34. London: National Union of Women Teachers, 1926, p. 5.</ref>
Ал[https://en.wikipedia.org/wiki/1922_London_County_Council_election 1922-жылы Лондон округтук кеңешинин шайлоосунда][https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North_(London_County_Council_constituency) Камбервелл Норттан][https://en.wikipedia.org/wiki/Municipal_Reform_Party Муниципалдык реформа партиясынын] кеңешчиси катары талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Ал[https://en.wikipedia.org/wiki/1922_United_Kingdom_general_election 1922],[https://en.wikipedia.org/wiki/1923_United_Kingdom_general_election 1923] жана[https://en.wikipedia.org/wiki/1924_United_Kingdom_general_election 1924-жылдардагы жалпы шайлоолордо][https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North Камбервелл Норттан][https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8 Юнионисттик] партиянын парламенттик талапкери катары катышкан. Ал 1922-жылы 254 добуш, 1923-жылы 4686 добуш жана 1924-жылы 3736 добуш айырмасы менен жеңилген.
Ал ошондой эле[https://en.wikipedia.org/wiki/Girlguiding «Кыз жол башчылар» (Girl Guides)] уюмунда активдүү иш алып барып,[https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_Fish_Award «Күмүш балык»] сыйлыгы менен сыйланган. 1930-жылы Гвин-Вон «Кыз жол башчылардын» алтынчы дүйнөлүк конференциясына төрагалык кылган. Бул конференцияда[https://en.wikipedia.org/wiki/World_Association_of_Girl_Guides_and_Girl_Scouts Кыз жол башчылардын жана кыз скауттардын дүйнөлүк ассоциациясынын] конституциясы макулдашылып,[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%9F%D0%B0%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%BB,_%D0%9E%D0%BB%D0%B0%D0%B2 Олав Баден-Пауэлл] бир добуштан Дүйнөлүк башкы жол башчы болуп шайланган.
1944-жылы пенсияга чыккандан кийин, ал 1962-жылга чейин Аскер кызматкерлеринин, деңизчилердин жана аба күчтөрүнүн ассоциациясынын Лондон бөлүмүнүн ардактуу катчысы болуп иштеген.
== Жеке жашоосу ==
1911-жылы ал Лондондогу Биркбек колледжинин ботаника кафедрасынын башчысы катары өзүнүн ордун баскан[https://en.wikipedia.org/wiki/David_Thomas_Gwynne-Vaughan Дэвид Томас Гвин-Вон (1871–1915)] менен баш кошкон. Күйөөсү төрт жылдык никеден кийин кургак учуктан каза болгон, алардын балдары болгон эмес. Ал 1967-жылы 88 жашында[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 Сассекстин][https://en.wikipedia.org/wiki/Storrington Сторрингтон] шаарындагы өз үйүндө каза болгон.<ref name="ref12">[https://www.nytimes.com/1967/08/31/archives/dame-helen-gwynnevaughan-botanist-and-army-leader-dies.html “Dame Helen Gwynne-Vaughan, Botanist and Army Leader, Dies”]. ''The New York Times'', 31 August 1967.</ref>
== Ардактуу наамдар жана сыйлыктар ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/1919_Birthday_Honours 1919-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде Гвин-Вон «согуш учурунда көрсөткөн өзгөчө кызматтары үчүн»[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин Дама-командору (DBE)] наамына татыктуу болуп, ошону менен ага «Дама» титулу ыйгарылган.<ref name="ref13">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/31378/supplement/7026 “No. 31378”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 30 May 1919, p. 7026.</ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/1929_Birthday_Honours 1929-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде ал «коомдук жана илимий кызматтары үчүн» Британия империясынын орденинин[https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Cross Дама-чоң крести] (GBE) даражасына чейин көтөрүлгөн.<ref name="ref14">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/33501/supplement/3675 “No. 33501”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 31 May 1929, p. 3675.</ref><ref name="ref15">Pennington, Reina and Robin Higham (2003). ''Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women'', vol. 1, A–Q. Westport, CT: Greenwood Press, p. 188. [https://search.worldcat.org/title/773504359 OCLC 773504359].</ref>
Ал 1905-жылы[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE Линней коомуна] мүчө болуп шайланган жана 1920-жылы анын Трейл медалы менен сыйланган.<ref name="ref16">Beharrell, Will and Gina Douglas. [https://www.linnean.org/news/2020/03/27/celebrating-the-first-women-fellows “New Exhibition: Celebrating the Linnean Society's First Women Fellows”]. The Linnean Society of London, retrieved 20 May 2020.</ref>
Ал 1928-жылы[https://en.wikipedia.org/wiki/British_Mycological_Society Британиянын микологиялык коомунун] президенти болгон.
Анын урматына аталган козу карын түрлөрүнө ''Palaeoendogone gwynne-vaughaniae'' жана ''Pleurage gwynne-vaughaniae'' кирет.<ref name="ref17">Strullu-Derrien, C. et al. (2014). [https://doi.org/10.1111/nph.12805 “Fungal associations in Horneophyton ligneri from the Rhynie Chert (c. 407 million year old) closely resemble those in extant lower land plants”]. ''New Phytologist'', 203(3), 964–979.</ref><ref name="ref18">Page, W. M. (1960). [https://doi.org/10.1016/S0007-1536(60)80032-0 “Pleurage gwynne-vaughaniae sp. nov.”]. ''Transactions of the British Mycological Society'', 43(3), 506–508.</ref>
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5 English Heritage] 2020-жылдын март айында Гвин-Вогандын урматына Блумсберидеги (Лондон) Бедфорд проспектисиндеги ал дээрлик 50 жыл жашаган үйгө [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 көк түстөгү] эстелик такта орнотту.
== Булактар ==
<references />
j9s3wh4497wnxwer6wkej9q3ui723i4
666227
666226
2026-11-08T14:53:52Z
Sezimai11A
49920
666227
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Туулган жери=Вестминстер, Лондон, Англия|Каза болгон жери=Сторрингтон, Суссекс, Англия|Жарандыгы=Улуу Британия|Иштеген жери=Аймактык көмөкчү кызмат|Белгилүү болгондугу=Франциядагы Королева Мэринин аскердик көмөкчү корпусунун (QMAAC) биринчи башкы көзөмөлдөөчүсү|Илимий чөйрөсү=Ботаника, Микология}}
'''Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон''',[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 GBE] (кыз кезиндеги фамилиясы '''Фрейзер'''; 21-январь 1879-жыл – 26-август 1967-жыл) — көрүнүктүү англиялык [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] жана [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунда], андан кийин 1918-жылдан 1919-жылга чейин [https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командири болуп кызмат өтөгөн. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1939-жылдан 1941-жылга чейин ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Аймактык көмөкчү кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп иштеген.
== Эртеңки жашоосу жана билим алуусу ==
Хелен Шарлотта Изабелла Фрейзер 1879-жылдын 21-январында Англиянын [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD Лондон] шаарындагы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 Вестминстерде] төрөлгөн.<ref name="ref1">Creese, Mary R. S. (23 September 2004). [“Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella Gwynne- [née Helen Charlotte Isabella Fraser]”](https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623). ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press.</ref> Ал армиянын капитаны, [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Honourable#United_Kingdom ардактуу] Артур Хэй Дэвид Фрейзердин (1852–1884; Александр Фрейзердин, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%B4_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BD 18-лорд Салтундун] уулу) жана Люси Джейндин (1939-жылы каза болгон) улуу кызы болгон. Люси Джейн [https://en.wikipedia.org/wiki/Rifle_Brigade_(The_Prince_Consort%27s_Own) «Rifle Brigade»] жана «Royal Ayrshire and Wigton Rifle» милициясынын майору Роберт Дункан Фергюсондун кызы болгон. Люси Фрейзер жазуучу жана Улуу Урматтуу [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F Принцесса Беатрисанын]<ref name="ref1"/><ref name="ref2">Mosley, Charles, ed. (2003). ''Burke's Peerage, Baronetage and Knightage'' (107th ed.), vol. 1, p. 1411; vol. 3, p. 3513. Burke's Peerage Ltd.</ref><ref name="ref3">[https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.U50455 “Gwynne-Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella, (21 Jan. 1879–26 Aug. 1967)”]. ''Who Was Who''. Oxford University Press, 1 December 2007.</ref> кошумча [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 фрейлинасы] болгон; 1887-жылы жесир калгандан кийин, ал дипломат Фрэнсис Хэй-Ньютонго турмушка чыккан.<ref name="ref1"/>
Өгөй атасынын кесибине байланыштуу Фрейзер жаштыгынын көп бөлүгүн чет өлкөдө өткөрүп, негизинен гувернанттардан билим алган.<ref name="ref1"/> 1895-жылдан 1896-жылга чейин ал Глостерширдеги [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%BC Челтнем шаарында] жайгашкан кыздар үчүн жеке[https://en.wikipedia.org/wiki/Private_schools_in_the_United_Kingdom менчик] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82 жатак] мектеп болгон [https://en.wikipedia.org/wiki/Cheltenham_Ladies'_College Челтнем айымдар колледжинде] окуган.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
1899-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D1%81%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Оксфорд университетине] кирүү экзамендерине даярдануу үчүн[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%81-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B8 Лондондогу Кингс колледжинин] аялдар бөлүмүнө окууга кирген.<ref name="ref1"/> Бирок, ал Кингс колледжинде калып, ал жерде [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] жана [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BE%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F зоология] боюнча окуган алгачкы аял студенттердин бири болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref4">Law, Cheryl (2000). ''Women: A Modern Political Dictionary''. London: I.B. Tauris, pp. 70–71. [https://archive.org/details/womenmodernpolit00lawc ISBN 978-1860645020].</ref> 1902-жылы ал Картер медалы менен сыйланып, 1904-жылы [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Лондон университетинде] [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA илим бакалавры (BSc)] даражасын алган.<ref name="ref3"/> Ошондой эле ал Роял Холлоуэй колледжинин Ботаника кафедрасынын башчысы [https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] жетекчилиги астында окуган.<ref name="ref5">Harvey, Joy and Marilyn Ogilvie (2000). ''The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century'', vol. 1, p. 116. Taylor & Francis.</ref> 1907-жылы ал [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%83 илимдин доктору (DSc)] даражасына ээ болгон.<ref name="ref3"/>
== Карьера ==
=== Академиялык карьера ===
Бакалавр даражасын аяктагандан кийин, ал 1904-жылы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B8 Лондон университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] [[:en:Vernon_H._Blackman|В. Х. Блэкманды]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_demonstration демонстратору] болуп иштеген.<ref name="ref1"/> 1905-жылы ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Holloway,_University_of_London Роял Холлоуэй колледжине] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] [https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] демонстратору катары которулган.<ref name="ref1"/> 1906-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C ассистент-окутуучу] кызматына көтөрүлгөн.<ref name="ref1"/> 1907-жылы козу карындардын көбөйүшү боюнча изилдөөсү үчүн ага илимдин доктору (D.Sc.) даражасы ыйгарылып, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Ноттингем университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] боюнча окутуучу болуп дайындалган.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1909-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%B1%D0%B5%D0%BA_(%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82) Лондондогу Биркбек колледжинин] ботаника кафедрасынын башчысы болуп дайындалган.<ref name="ref3"/> 1917-жылдан 1919-жылга чейин ал Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда кызмат өтөө үчүн академиялык ишмердүүлүгүнөн тыныгуу алган.<ref name="ref1"/>
1920-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Абердин университетине] [https://en.wikipedia.org/wiki/Regius_Professor_of_Botany_(Aberdeen) ботаника боюнча Региус профессору] кызматына тапшырган, бирок ийгиликке жеткен эмес. Тескерисинче, ал Биркбек колледжине кайтып келип, 1921-жылы ботаника [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80 профессору] болуп дайындалган. Ал козу карындардын генетикасы боюнча изилдөөлөрүн уланткан. Ал 1921-жылдан 1939-жылга чейин жана кайрадан 1941-жылдан 1944-жылга чейин кафедра башчысы болгон. 1944-жылы ал толук убакыттагы академиялык ишинен ардактуу эс алууга чыгып, Лондон университети тарабынан [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82 ардактуу профессор] наамына ээ болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
=== Аскердик кызмат ===
1917-жылы ал Франциядагы [https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary%27s_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунун (WAAC)] контролеру болуп дайындалган, ал эми Лондондогу WAACтын башкы контролеру болуп [https://en.wikipedia.org/wiki/Mona_Chalmers_Watson Мона Чалмерс Уотсон] иштеген.<ref name="ref6">Noakes, Lucy (2006). ''Women in the British Army''. Routledge, p. 68.</ref> Көрсөткөн кызматы үчүн ал 1918-жылдын январында [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин (DBE)] аскердик даражадагы айым командири наамына татыктуу болгон биринчи аял болгон.<ref name="ref7">[https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623 “Helen Gwynne Vaughan”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press, 2004.</ref> Ал 1918-жылдын сентябрынан 1919-жылдын декабрына чейин [https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командачысы катары каалабаса да кызмат өтөгөн.<ref name="ref8">[https://web.archive.org/web/20100805023325/http://www.rafmuseum.org.uk/online-exhibitions/women-of-the-air-force/commandant-dame-helen-gwynne-vaughan.cfm “Commandant of the WRAF September 1918–December 1919”]. Archived from the RAF Museum website on 5 August 2010; retrieved 27 June 2010.</ref>
Гвин-Воган 1939-жылы биринчи жолу [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Жардамчы аймактык кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп дайындалган.<ref name="ref7"/> Бул [https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Baxter_Ellis Мэри Бакстер Эллис] ыктыярдуу [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Aid_Nursing_Yeomanry Биринчи жардам көрсөтүүчү медайымдар отрядын (FANY)] жетектөөнү каалап, баш тарткан кызмат болчу. Бирок Эллис FANYдин калган бөлүгү көз карандысыз калышы шарты менен ATSте кызмат өтөө үчүн 1500 аялды камсыздоого макул болгон. Бул макулдашылган, бирок Гвин-Воган келишимди бузуп, FANYди ATSке кошулууга мажбурлаган.<ref name="ref9">Beardwood, Lynette (2004). [https://doi.org/10.1093/ref:odnb/70523 “Ellis, Mary Baxter (1892–1968), commanding officer of the FANY”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''.</ref> Гвин-Воган бул кызматты 1941-жылга чейин аркалаган.<ref name="ref7"/>
=== Other work ===
Гвин-Вон саясатка кызыккан. Роял Холлоуэй колледжинде окуп жүргөндө ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Louisa_Garrett_Anderson Луиза Гаррет Андерсон] менен бирге Лондон университетинин суфражисттик коомунун негизин түптөгөн[10]. 1926-жылы ал Тең укуктуу жарандык коомдордун улуттук биримдигинин жыйынында сөз сүйлөгөн.<ref name="ref11">“The”. ''The Woman Teacher'', vol. 7, no. 34. London: National Union of Women Teachers, 1926, p. 5.</ref>
Ал [https://en.wikipedia.org/wiki/1922_London_County_Council_election 1922-жылы Лондон округтук кеңешинин шайлоосунда] [https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North_(London_County_Council_constituency) Камбервелл Норттан] [https://en.wikipedia.org/wiki/Municipal_Reform_Party Муниципалдык реформа партиясынын] кеңешчиси катары талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Ал [https://en.wikipedia.org/wiki/1922_United_Kingdom_general_election 1922], [https://en.wikipedia.org/wiki/1923_United_Kingdom_general_election 1923] жана [https://en.wikipedia.org/wiki/1924_United_Kingdom_general_election 1924-жылдардагы жалпы шайлоолордо] [https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North Камбервелл Норттан] [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8 Юнионисттик] партиянын парламенттик талапкери катары катышкан. Ал 1922-жылы 254 добуш, 1923-жылы 4686 добуш жана 1924-жылы 3736 добуш айырмасы менен жеңилген.
Ал ошондой эле[https://en.wikipedia.org/wiki/Girlguiding «Кыз жол башчылар» (Girl Guides)] уюмунда активдүү иш алып барып,[https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_Fish_Award «Күмүш балык»] сыйлыгы менен сыйланган. 1930-жылы Гвин-Вон «Кыз жол башчылардын» алтынчы дүйнөлүк конференциясына төрагалык кылган. Бул конференцияда [https://en.wikipedia.org/wiki/World_Association_of_Girl_Guides_and_Girl_Scouts Кыз жол башчылардын жана кыз скауттардын дүйнөлүк ассоциациясынын] конституциясы макулдашылып, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%9F%D0%B0%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%BB,_%D0%9E%D0%BB%D0%B0%D0%B2 Олав Баден-Пауэлл] бир добуштан Дүйнөлүк башкы жол башчы болуп шайланган.
1944-жылы пенсияга чыккандан кийин, ал 1962-жылга чейин Аскер кызматкерлеринин, деңизчилердин жана аба күчтөрүнүн ассоциациясынын Лондон бөлүмүнүн ардактуу катчысы болуп иштеген.
== Жеке жашоосу ==
1911-жылы ал Лондондогу Биркбек колледжинин ботаника кафедрасынын башчысы катары өзүнүн ордун баскан [https://en.wikipedia.org/wiki/David_Thomas_Gwynne-Vaughan Дэвид Томас Гвин-Вон (1871–1915)] менен баш кошкон. Күйөөсү төрт жылдык никеден кийин кургак учуктан каза болгон, алардын балдары болгон эмес. Ал 1967-жылы 88 жашында [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 Сассекстин] [https://en.wikipedia.org/wiki/Storrington Сторрингтон] шаарындагы өз үйүндө каза болгон.<ref name="ref12">[https://www.nytimes.com/1967/08/31/archives/dame-helen-gwynnevaughan-botanist-and-army-leader-dies.html “Dame Helen Gwynne-Vaughan, Botanist and Army Leader, Dies”]. ''The New York Times'', 31 August 1967.</ref>
== Ардактуу наамдар жана сыйлыктар ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/1919_Birthday_Honours 1919-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде Гвин-Вон «согуш учурунда көрсөткөн өзгөчө кызматтары үчүн» [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин Дама-командору (DBE)] наамына татыктуу болуп, ошону менен ага «Дама» титулу ыйгарылган.<ref name="ref13">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/31378/supplement/7026 “No. 31378”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 30 May 1919, p. 7026.</ref> [https://en.wikipedia.org/wiki/1929_Birthday_Honours 1929-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде ал «коомдук жана илимий кызматтары үчүн» Британия империясынын орденинин [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Cross Дама-чоң крести] (GBE) даражасына чейин көтөрүлгөн.<ref name="ref14">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/33501/supplement/3675 “No. 33501”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 31 May 1929, p. 3675.</ref><ref name="ref15">Pennington, Reina and Robin Higham (2003). ''Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women'', vol. 1, A–Q. Westport, CT: Greenwood Press, p. 188. [https://search.worldcat.org/title/773504359 OCLC 773504359].</ref>
Ал 1905-жылы [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE Линней коомуна] мүчө болуп шайланган жана 1920-жылы анын Трейл медалы менен сыйланган.<ref name="ref16">Beharrell, Will and Gina Douglas. [https://www.linnean.org/news/2020/03/27/celebrating-the-first-women-fellows “New Exhibition: Celebrating the Linnean Society's First Women Fellows”]. The Linnean Society of London, retrieved 20 May 2020.</ref>
Ал 1928-жылы [https://en.wikipedia.org/wiki/British_Mycological_Society Британиянын микологиялык коомунун] президенти болгон.
Анын урматына аталган козу карын түрлөрүнө ''Palaeoendogone gwynne-vaughaniae'' жана ''Pleurage gwynne-vaughaniae'' кирет.<ref name="ref17">Strullu-Derrien, C. et al. (2014). [https://doi.org/10.1111/nph.12805 “Fungal associations in Horneophyton ligneri from the Rhynie Chert (c. 407 million year old) closely resemble those in extant lower land plants”]. ''New Phytologist'', 203(3), 964–979.</ref><ref name="ref18">Page, W. M. (1960). [https://doi.org/10.1016/S0007-1536(60)80032-0 “Pleurage gwynne-vaughaniae sp. nov.”]. ''Transactions of the British Mycological Society'', 43(3), 506–508.</ref>
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5 English Heritage] 2020-жылдын март айында Гвин-Вогандын урматына Блумсберидеги (Лондон) Бедфорд проспектисиндеги ал дээрлик 50 жыл жашаган үйгө [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 көк түстөгү] эстелик такта орнотту.
== Булактар ==
<references />
6ba8fvzbgn1kjbgh20n2koz7xczupse
666228
666227
2026-11-08T14:58:07Z
Sezimai11A
49920
/* Булактар */
666228
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Туулган жери=Вестминстер, Лондон, Англия|Каза болгон жери=Сторрингтон, Суссекс, Англия|Жарандыгы=Улуу Британия|Иштеген жери=Аймактык көмөкчү кызмат|Белгилүү болгондугу=Франциядагы Королева Мэринин аскердик көмөкчү корпусунун (QMAAC) биринчи башкы көзөмөлдөөчүсү|Илимий чөйрөсү=Ботаника, Микология}}
'''Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон''',[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 GBE] (кыз кезиндеги фамилиясы '''Фрейзер'''; 21-январь 1879-жыл – 26-август 1967-жыл) — көрүнүктүү англиялык [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] жана [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунда], андан кийин 1918-жылдан 1919-жылга чейин [https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командири болуп кызмат өтөгөн. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1939-жылдан 1941-жылга чейин ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Аймактык көмөкчү кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп иштеген.
== Эртеңки жашоосу жана билим алуусу ==
Хелен Шарлотта Изабелла Фрейзер 1879-жылдын 21-январында Англиянын [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD Лондон] шаарындагы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 Вестминстерде] төрөлгөн.<ref name="ref1">Creese, Mary R. S. (23 September 2004). “Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella Gwynne- [née Helen Charlotte Isabella Fraser”https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press.</ref> Ал армиянын капитаны, [https://en.wikipedia.org/wiki/The_Honourable#United_Kingdom ардактуу] Артур Хэй Дэвид Фрейзердин (1852–1884; Александр Фрейзердин, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D1%80%D0%B4_%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82%D0%BE%D0%BD 18-лорд Салтундун] уулу) жана Люси Джейндин (1939-жылы каза болгон) улуу кызы болгон. Люси Джейн [https://en.wikipedia.org/wiki/Rifle_Brigade_(The_Prince_Consort%27s_Own) «Rifle Brigade»] жана «Royal Ayrshire and Wigton Rifle» милициясынын майору Роберт Дункан Фергюсондун кызы болгон. Люси Фрейзер жазуучу жана Улуу Урматтуу [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F Принцесса Беатрисанын]<ref name="ref1"/><ref name="ref2">Mosley, Charles, ed. (2003). ''Burke's Peerage, Baronetage and Knightage'' (107th ed.), vol. 1, p. 1411; vol. 3, p. 3513. Burke's Peerage Ltd.</ref><ref name="ref3">[https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.U50455 “Gwynne-Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella, (21 Jan. 1879–26 Aug. 1967)”]. ''Who Was Who''. Oxford University Press, 1 December 2007.</ref> кошумча [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A4%D1%80%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B0 фрейлинасы] болгон; 1887-жылы жесир калгандан кийин, ал дипломат Фрэнсис Хэй-Ньютонго турмушка чыккан.<ref name="ref1"/>
Өгөй атасынын кесибине байланыштуу Фрейзер жаштыгынын көп бөлүгүн чет өлкөдө өткөрүп, негизинен гувернанттардан билим алган.<ref name="ref1"/> 1895-жылдан 1896-жылга чейин ал Глостерширдеги [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A7%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BD%D0%B5%D0%BC Челтнем шаарында] жайгашкан кыздар үчүн жеке[https://en.wikipedia.org/wiki/Private_schools_in_the_United_Kingdom менчик] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF-%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%82 жатак] мектеп болгон [https://en.wikipedia.org/wiki/Cheltenham_Ladies'_College Челтнем айымдар колледжинде] окуган.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
1899-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%BA%D1%81%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Оксфорд университетине] кирүү экзамендерине даярдануу үчүн[https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%81-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6%D0%B8 Лондондогу Кингс колледжинин] аялдар бөлүмүнө окууга кирген.<ref name="ref1"/> Бирок, ал Кингс колледжинде калып, ал жерде [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] жана [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%97%D0%BE%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F зоология] боюнча окуган алгачкы аял студенттердин бири болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref4">Law, Cheryl (2000). ''Women: A Modern Political Dictionary''. London: I.B. Tauris, pp. 70–71. [https://archive.org/details/womenmodernpolit00lawc ISBN 978-1860645020].</ref> 1902-жылы ал Картер медалы менен сыйланып, 1904-жылы [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Лондон университетинде] [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D1%83%D0%BA илим бакалавры (BSc)] даражасын алган.<ref name="ref3"/> Ошондой эле ал Роял Холлоуэй колледжинин Ботаника кафедрасынын башчысы [https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] жетекчилиги астында окуган.<ref name="ref5">Harvey, Joy and Marilyn Ogilvie (2000). ''The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century'', vol. 1, p. 116. Taylor & Francis.</ref> 1907-жылы ал [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D1%83 илимдин доктору (DSc)] даражасына ээ болгон.<ref name="ref3"/>
== Карьера ==
=== Академиялык карьера ===
Бакалавр даражасын аяктагандан кийин, ал 1904-жылы [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B6_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D0%B8 Лондон университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9C%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F миколог] [[:en:Vernon_H._Blackman|В. Х. Блэкманды]] [https://en.wikipedia.org/wiki/Scientific_demonstration демонстратору] болуп иштеген.<ref name="ref1"/> 1905-жылы ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Royal_Holloway,_University_of_London Роял Холлоуэй колледжине] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаник] [https://en.wikipedia.org/wiki/Margaret_Jane_Benson Маргарет Джейн Бенсондун] демонстратору катары которулган.<ref name="ref1"/> 1906-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C ассистент-окутуучу] кызматына көтөрүлгөн.<ref name="ref1"/> 1907-жылы козу карындардын көбөйүшү боюнча изилдөөсү үчүн ага илимдин доктору (D.Sc.) даражасы ыйгарылып, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Ноттингем университетинин колледжинде] [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 ботаника] боюнча окутуучу болуп дайындалган.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1909-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BA%D0%B1%D0%B5%D0%BA_(%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82) Лондондогу Биркбек колледжинин] ботаника кафедрасынын башчысы болуп дайындалган.<ref name="ref3"/> 1917-жылдан 1919-жылга чейин ал Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда кызмат өтөө үчүн академиялык ишмердүүлүгүнөн тыныгуу алган.<ref name="ref1"/>
1920-жылы ал [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82 Абердин университетине] [https://en.wikipedia.org/wiki/Regius_Professor_of_Botany_(Aberdeen) ботаника боюнча Региус профессору] кызматына тапшырган, бирок ийгиликке жеткен эмес. Тескерисинче, ал Биркбек колледжине кайтып келип, 1921-жылы ботаника [https://ky.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80 профессору] болуп дайындалган. Ал козу карындардын генетикасы боюнча изилдөөлөрүн уланткан. Ал 1921-жылдан 1939-жылга чейин жана кайрадан 1941-жылдан 1944-жылга чейин кафедра башчысы болгон. 1944-жылы ал толук убакыттагы академиялык ишинен ардактуу эс алууга чыгып, Лондон университети тарабынан [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AD%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%82 ардактуу профессор] наамына ээ болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
=== Аскердик кызмат ===
1917-жылы ал Франциядагы [https://en.wikipedia.org/wiki/Queen_Mary%27s_Army_Auxiliary_Corps Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунун (WAAC)] контролеру болуп дайындалган, ал эми Лондондогу WAACтын башкы контролеру болуп [https://en.wikipedia.org/wiki/Mona_Chalmers_Watson Мона Чалмерс Уотсон] иштеген.<ref name="ref6">Noakes, Lucy (2006). ''Women in the British Army''. Routledge, p. 68.</ref> Көрсөткөн кызматы үчүн ал 1918-жылдын январында [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин (DBE)] аскердик даражадагы айым командири наамына татыктуу болгон биринчи аял болгон.<ref name="ref7">[https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623 “Helen Gwynne Vaughan”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press, 2004.</ref> Ал 1918-жылдын сентябрынан 1919-жылдын декабрына чейин [https://en.wikipedia.org/wiki/Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I) Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)] командачысы катары каалабаса да кызмат өтөгөн.<ref name="ref8">[https://web.archive.org/web/20100805023325/http://www.rafmuseum.org.uk/online-exhibitions/women-of-the-air-force/commandant-dame-helen-gwynne-vaughan.cfm “Commandant of the WRAF September 1918–December 1919”]. Archived from the RAF Museum website on 5 August 2010; retrieved 27 June 2010.</ref>
Гвин-Воган 1939-жылы биринчи жолу [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%96%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B2%D1%81%D0%BF%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81 Жардамчы аймактык кызматтын (ATS)] башкы контролеру болуп дайындалган.<ref name="ref7"/> Бул [https://en.wikipedia.org/wiki/Mary_Baxter_Ellis Мэри Бакстер Эллис] ыктыярдуу [https://en.wikipedia.org/wiki/First_Aid_Nursing_Yeomanry Биринчи жардам көрсөтүүчү медайымдар отрядын (FANY)] жетектөөнү каалап, баш тарткан кызмат болчу. Бирок Эллис FANYдин калган бөлүгү көз карандысыз калышы шарты менен ATSте кызмат өтөө үчүн 1500 аялды камсыздоого макул болгон. Бул макулдашылган, бирок Гвин-Воган келишимди бузуп, FANYди ATSке кошулууга мажбурлаган.<ref name="ref9">Beardwood, Lynette (2004). [https://doi.org/10.1093/ref:odnb/70523 “Ellis, Mary Baxter (1892–1968), commanding officer of the FANY”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''.</ref> Гвин-Воган бул кызматты 1941-жылга чейин аркалаган.<ref name="ref7"/>
=== Other work ===
Гвин-Вон саясатка кызыккан. Роял Холлоуэй колледжинде окуп жүргөндө ал [https://en.wikipedia.org/wiki/Louisa_Garrett_Anderson Луиза Гаррет Андерсон] менен бирге Лондон университетинин суфражисттик коомунун негизин түптөгөн[10]. 1926-жылы ал Тең укуктуу жарандык коомдордун улуттук биримдигинин жыйынында сөз сүйлөгөн.<ref name="ref11">“The”. ''The Woman Teacher'', vol. 7, no. 34. London: National Union of Women Teachers, 1926, p. 5.</ref>
Ал [https://en.wikipedia.org/wiki/1922_London_County_Council_election 1922-жылы Лондон округтук кеңешинин шайлоосунда] [https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North_(London_County_Council_constituency) Камбервелл Норттан] [https://en.wikipedia.org/wiki/Municipal_Reform_Party Муниципалдык реформа партиясынын] кеңешчиси катары талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Ал [https://en.wikipedia.org/wiki/1922_United_Kingdom_general_election 1922], [https://en.wikipedia.org/wiki/1923_United_Kingdom_general_election 1923] жана [https://en.wikipedia.org/wiki/1924_United_Kingdom_general_election 1924-жылдардагы жалпы шайлоолордо] [https://en.wikipedia.org/wiki/Camberwell_North Камбервелл Норттан] [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F_%D0%92%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B8 Юнионисттик] партиянын парламенттик талапкери катары катышкан. Ал 1922-жылы 254 добуш, 1923-жылы 4686 добуш жана 1924-жылы 3736 добуш айырмасы менен жеңилген.
Ал ошондой эле[https://en.wikipedia.org/wiki/Girlguiding «Кыз жол башчылар» (Girl Guides)] уюмунда активдүү иш алып барып,[https://en.wikipedia.org/wiki/Silver_Fish_Award «Күмүш балык»] сыйлыгы менен сыйланган. 1930-жылы Гвин-Вон «Кыз жол башчылардын» алтынчы дүйнөлүк конференциясына төрагалык кылган. Бул конференцияда [https://en.wikipedia.org/wiki/World_Association_of_Girl_Guides_and_Girl_Scouts Кыз жол башчылардын жана кыз скауттардын дүйнөлүк ассоциациясынын] конституциясы макулдашылып, [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BD-%D0%9F%D0%B0%D1%83%D1%8D%D0%BB%D0%BB,_%D0%9E%D0%BB%D0%B0%D0%B2 Олав Баден-Пауэлл] бир добуштан Дүйнөлүк башкы жол башчы болуп шайланган.
1944-жылы пенсияга чыккандан кийин, ал 1962-жылга чейин Аскер кызматкерлеринин, деңизчилердин жана аба күчтөрүнүн ассоциациясынын Лондон бөлүмүнүн ардактуу катчысы болуп иштеген.
== Жеке жашоосу ==
1911-жылы ал Лондондогу Биркбек колледжинин ботаника кафедрасынын башчысы катары өзүнүн ордун баскан [https://en.wikipedia.org/wiki/David_Thomas_Gwynne-Vaughan Дэвид Томас Гвин-Вон (1871–1915)] менен баш кошкон. Күйөөсү төрт жылдык никеден кийин кургак учуктан каза болгон, алардын балдары болгон эмес. Ал 1967-жылы 88 жашында [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 Сассекстин] [https://en.wikipedia.org/wiki/Storrington Сторрингтон] шаарындагы өз үйүндө каза болгон.<ref name="ref12">[https://www.nytimes.com/1967/08/31/archives/dame-helen-gwynnevaughan-botanist-and-army-leader-dies.html “Dame Helen Gwynne-Vaughan, Botanist and Army Leader, Dies”]. ''The New York Times'', 31 August 1967.</ref>
== Ардактуу наамдар жана сыйлыктар ==
[https://en.wikipedia.org/wiki/1919_Birthday_Honours 1919-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде Гвин-Вон «согуш учурунда көрсөткөн өзгөчө кызматтары үчүн» [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B8 Британия империясынын орденинин Дама-командору (DBE)] наамына татыктуу болуп, ошону менен ага «Дама» титулу ыйгарылган.<ref name="ref13">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/31378/supplement/7026 “No. 31378”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 30 May 1919, p. 7026.</ref> [https://en.wikipedia.org/wiki/1929_Birthday_Honours 1929-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды] тапшыруу аземинде ал «коомдук жана илимий кызматтары үчүн» Британия империясынын орденинин [https://en.wikipedia.org/wiki/Grand_Cross Дама-чоң крести] (GBE) даражасына чейин көтөрүлгөн.<ref name="ref14">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/33501/supplement/3675 “No. 33501”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 31 May 1929, p. 3675.</ref><ref name="ref15">Pennington, Reina and Robin Higham (2003). ''Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women'', vol. 1, A–Q. Westport, CT: Greenwood Press, p. 188. [https://search.worldcat.org/title/773504359 OCLC 773504359].</ref>
Ал 1905-жылы [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%9B%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE Линней коомуна] мүчө болуп шайланган жана 1920-жылы анын Трейл медалы менен сыйланган.<ref name="ref16">Beharrell, Will and Gina Douglas. [https://www.linnean.org/news/2020/03/27/celebrating-the-first-women-fellows “New Exhibition: Celebrating the Linnean Society's First Women Fellows”]. The Linnean Society of London, retrieved 20 May 2020.</ref>
Ал 1928-жылы [https://en.wikipedia.org/wiki/British_Mycological_Society Британиянын микологиялык коомунун] президенти болгон.
Анын урматына аталган козу карын түрлөрүнө ''Palaeoendogone gwynne-vaughaniae'' жана ''Pleurage gwynne-vaughaniae'' кирет.<ref name="ref17">Strullu-Derrien, C. et al. (2014). [https://doi.org/10.1111/nph.12805 “Fungal associations in Horneophyton ligneri from the Rhynie Chert (c. 407 million year old) closely resemble those in extant lower land plants”]. ''New Phytologist'', 203(3), 964–979.</ref><ref name="ref18">Page, W. M. (1960). [https://doi.org/10.1016/S0007-1536(60)80032-0 “Pleurage gwynne-vaughaniae sp. nov.”]. ''Transactions of the British Mycological Society'', 43(3), 506–508.</ref>
[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B5_%D0%BD%D0%B0%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B5 English Heritage] 2020-жылдын март айында Гвин-Вогандын урматына Блумсберидеги (Лондон) Бедфорд проспектисиндеги ал дээрлик 50 жыл жашаган үйгө [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%87%D0%BA%D0%B0 көк түстөгү] эстелик такта орнотту.
== Булактар ==
<references />
mnxj4obewjlqqfjiunfx33yfol450a8
666229
666228
2026-11-08T15:06:56Z
Sezimai11A
49920
final touches
666229
wikitext
text/x-wiki
{{Илимпоз|Ысымы=Гвинн-Воэн Хелен|Расмий ысымы=Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон|Сүрөт=First Chief Controller, Queen Mary's Army Auxiliary Corps (QMAAC) in France, Dame Helen Gwynne-Vaughan, GBE. Art.IWMART3048.jpg|Сүрөттүн аталышы=Уильям Орпен тарткан портрет, 1918-жыл|Туулган жылы=21.1.1879|Каза болгон жылы=26.8.1967|Туулган жери=Вестминстер, Лондон, Англия|Каза болгон жери=Сторрингтон, Суссекс, Англия|Жарандыгы=Улуу Британия|Иштеген жери=Аймактык көмөкчү кызмат|Белгилүү болгондугу=Франциядагы Королева Мэринин аскердик көмөкчү корпусунун (QMAAC) биринчи башкы көзөмөлдөөчүсү|Илимий чөйрөсү=Ботаника, Микология}}
'''Дама Хелен Шарлотта Изабелла Гвин-Вон''', [[:ru:Орден_Британской_империи|GBE]] (кыз кезиндеги фамилиясы '''Фрейзер'''; 21-январь 1879-жыл – 26-август 1967-жыл) — көрүнүктүү англиялык [[Ботаника|ботаник]] жана [[Микология|миколог]] болгон. Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда ал [[:en:Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps|Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунда]], андан кийин 1918-жылдан 1919-жылга чейин [[:en:Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I)|Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)]] командири болуп кызмат өтөгөн. Экинчи дүйнөлүк согуш учурунда, 1939-жылдан 1941-жылга чейин ал [[:ru:Женский_вспомогательный_территориальный_корпус|Аймактык көмөкчү кызматтын (ATS)]] башкы контролеру болуп иштеген.
== Эртеңки жашоосу жана билим алуусу ==
Хелен Шарлотта Изабелла Фрейзер 1879-жылдын 21-январында Англиянын [[Лондон|Лондон]] шаарындагы [[Вестминстер|Вестминстерде]] төрөлгөн.<ref name="ref1">Creese, Mary R. S. (23 September 2004). [“Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella Gwynne- [née Helen Charlotte Isabella Fraser]”](https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623). ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press.</ref> Ал армиянын капитаны, [[:en:The_Honourable|ардактуу]] Артур Хэй Дэвид Фрейзердин (1852–1884; Александр Фрейзердин, [[:ru:Лорд_Салтон|18-лорд Салтундун]] уулу) жана Люси Джейндин (1939-жылы каза болгон) улуу кызы болгон. Люси Джейн [[:en:Rifle_Brigade_(The_Prince_Consort's_Own)|«Rifle Brigade»]] жана «Royal Ayrshire and Wigton Rifle» милициясынын майору Роберт Дункан Фергюсондун кызы болгон. Люси Фрейзер жазуучу жана Улуу Урматтуу [[:ru:Беатриса_Великобританская|Принцесса Беатрисанын]]<ref name="ref1"/><ref name="ref2">Mosley, Charles, ed. (2003). ''Burke's Peerage, Baronetage and Knightage'' (107th ed.), vol. 1, p. 1411; vol. 3, p. 3513. Burke's Peerage Ltd.</ref><ref name="ref3">[https://doi.org/10.1093/ww/9780199540884.013.U50455 “Gwynne-Vaughan, Dame Helen Charlotte Isabella, (21 Jan. 1879–26 Aug. 1967)”]. ''Who Was Who''. Oxford University Press, 1 December 2007.</ref> кошумча [[:ru:Фрейлина|фрейлинасы]] болгон; 1887-жылы жесир калгандан кийин, ал дипломат Фрэнсис Хэй-Ньютонго турмушка чыккан.<ref name="ref1"/>
Өгөй атасынын кесибине байланыштуу Фрейзер жаштыгынын көп бөлүгүн чет өлкөдө өткөрүп, негизинен гувернанттардан билим алган.<ref name="ref1"/> 1895-жылдан 1896-жылга чейин ал Глостерширдеги [[:ru:Челтнем|Челтнем шаарында]] жайгашкан кыздар үчүн жеке[[:en:Private_schools_in_the_United_Kingdom|менчик]] [[Мектеп-интернат|жатак]] мектеп болгон [[:en:Cheltenham_Ladies'_College|Челтнем айымдар колледжинде]] окуган.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
1899-жылы ал [[:ru:Оксфордский_университет|Оксфорд университетине]] кирүү экзамендерине даярдануу үчүн[[Лондон_Кингс-колледжи|Лондондогу Кингс колледжинин]] аялдар бөлүмүнө окууга кирген.<ref name="ref1"/> Бирок, ал Кингс колледжинде калып, ал жерде [[Ботаника|ботаника]] жана [[Зоология|зоология]] боюнча окуган алгачкы аял студенттердин бири болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref4">Law, Cheryl (2000). ''Women: A Modern Political Dictionary''. London: I.B. Tauris, pp. 70–71. [https://archive.org/details/womenmodernpolit00lawc ISBN 978-1860645020].</ref> 1902-жылы ал Картер медалы менен сыйланып, 1904-жылы [[:ru:Лондонский_университет|Лондон университетинде]] [[:ru:Бакалавр_наук|илим бакалавры (BSc)]] даражасын алган.<ref name="ref3"/> Ошондой эле ал Роял Холлоуэй колледжинин Ботаника кафедрасынын башчысы [[:en:Margaret_Jane_Benson|Маргарет Джейн Бенсондун]] жетекчилиги астында окуган.<ref name="ref5">Harvey, Joy and Marilyn Ogilvie (2000). ''The Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century'', vol. 1, p. 116. Taylor & Francis.</ref> 1907-жылы ал [[Илимдер_доктору|илимдин доктору (DSc)]] даражасына ээ болгон.<ref name="ref3"/>
== Карьера ==
=== Академиялык карьера ===
Бакалавр даражасын аяктагандан кийин, ал 1904-жылы [[Лондон_Колледж_Университети|Лондон университетинин колледжинде]] [[Микология|миколог]] [[:en:Vernon_H._Blackman|В. Х. Блэкманды]] [[:en:Scientific_demonstration|демонстратору]] болуп иштеген.<ref name="ref1"/> 1905-жылы ал [[:en:Royal_Holloway,_University_of_London|Роял Холлоуэй колледжине]] [[Ботаника|ботаник]] [[:en:Margaret_Jane_Benson|Маргарет Джейн Бенсондун]] демонстратору катары которулган.<ref name="ref1"/> 1906-жылы ал [[:ru:Преподаватель|ассистент-окутуучу]] кызматына көтөрүлгөн.<ref name="ref1"/> 1907-жылы козу карындардын көбөйүшү боюнча изилдөөсү үчүн ага илимдин доктору (D.Sc.) даражасы ыйгарылып, [[:ru:Ноттингемский_университет|Ноттингем университетинин колледжинде]] [[Ботаника|ботаника]] боюнча окутуучу болуп дайындалган.<ref name="ref1"/><ref name="ref4"/> 1909-жылы ал [[:ru:Биркбек_(Лондонский_университет)|Лондондогу Биркбек колледжинин]] ботаника кафедрасынын башчысы болуп дайындалган.<ref name="ref3"/> 1917-жылдан 1919-жылга чейин ал Биринчи дүйнөлүк согуш учурунда кызмат өтөө үчүн академиялык ишмердүүлүгүнөн тыныгуу алган.<ref name="ref1"/>
1920-жылы ал [[:ru:Абердинский_университет|Абердин университетине]] [[:en:Regius_Professor_of_Botany_(Aberdeen)|ботаника боюнча Региус профессору]] кызматына тапшырган, бирок ийгиликке жеткен эмес. Тескерисинче, ал Биркбек колледжине кайтып келип, 1921-жылы ботаника [[Профессор|профессору]] болуп дайындалган. Ал козу карындардын генетикасы боюнча изилдөөлөрүн уланткан. Ал 1921-жылдан 1939-жылга чейин жана кайрадан 1941-жылдан 1944-жылга чейин кафедра башчысы болгон. 1944-жылы ал толук убакыттагы академиялык ишинен ардактуу эс алууга чыгып, Лондон университети тарабынан [[:ru:Эмерит|ардактуу профессор]] наамына ээ болгон.<ref name="ref1"/><ref name="ref3"/>
=== Аскердик кызмат ===
1917-жылы ал Франциядагы [[:en:Queen_Mary's_Army_Auxiliary_Corps|Аялдардын армиясынын көмөкчү корпусунун (WAAC)]] контролеру болуп дайындалган, ал эми Лондондогу WAACтын башкы контролеру болуп [[:en:Mona_Chalmers_Watson|Мона Чалмерс Уотсон]] иштеген.<ref name="ref6">Noakes, Lucy (2006). ''Women in the British Army''. Routledge, p. 68.</ref> Көрсөткөн кызматы үчүн ал 1918-жылдын январында [[:ru:Орден_Британской_империи|Британия империясынын орденинин (DBE)]] аскердик даражадагы айым командири наамына татыктуу болгон биринчи аял болгон.<ref name="ref7">[https://doi.org/10.1093/ref:odnb/33623 “Helen Gwynne Vaughan”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''. Oxford University Press, 2004.</ref> Ал 1918-жылдын сентябрынан 1919-жылдын декабрына чейин [[:en:Women's_Royal_Air_Force_(World_War_I)|Аялдардын Королдук Аба күчтөрүнүн (WRAF)]] командачысы катары каалабаса да кызмат өтөгөн.<ref name="ref8">[https://web.archive.org/web/20100805023325/http://www.rafmuseum.org.uk/online-exhibitions/women-of-the-air-force/commandant-dame-helen-gwynne-vaughan.cfm “Commandant of the WRAF September 1918–December 1919”]. Archived from the RAF Museum website on 5 August 2010; retrieved 27 June 2010.</ref>
Гвин-Воган 1939-жылы биринчи жолу [[:ru:Женский_вспомогательный_территориальный_корпус|Жардамчы аймактык кызматтын (ATS)]] башкы контролеру болуп дайындалган.<ref name="ref7"/> Бул [[:en:Mary_Baxter_Ellis|Мэри Бакстер Эллис]] ыктыярдуу [[:en:First_Aid_Nursing_Yeomanry|Биринчи жардам көрсөтүүчү медайымдар отрядын (FANY)]] жетектөөнү каалап, баш тарткан кызмат болчу. Бирок Эллис FANYдин калган бөлүгү көз карандысыз калышы шарты менен ATSте кызмат өтөө үчүн 1500 аялды камсыздоого макул болгон. Бул макулдашылган, бирок Гвин-Воган келишимди бузуп, FANYди ATSке кошулууга мажбурлаган.<ref name="ref9">Beardwood, Lynette (2004). [https://doi.org/10.1093/ref:odnb/70523 “Ellis, Mary Baxter (1892–1968), commanding officer of the FANY”]. ''Oxford Dictionary of National Biography''.</ref> Гвин-Воган бул кызматты 1941-жылга чейин аркалаган.<ref name="ref7"/>
=== Башка иштер ===
Гвин-Вон саясатка кызыккан. Роял Холлоуэй колледжинде окуп жүргөндө ал [[:en:Louisa_Garrett_Anderson|Луиза Гаррет Андерсон]] менен бирге Лондон университетинин суфражисттик коомунун негизин түптөгөн[10]. 1926-жылы ал Тең укуктуу жарандык коомдордун улуттук биримдигинин жыйынында сөз сүйлөгөн.<ref name="ref11">“The”. ''The Woman Teacher'', vol. 7, no. 34. London: National Union of Women Teachers, 1926, p. 5.</ref>
Ал [[:en:1922_London_County_Council_election|1922-жылы Лондон округтук кеңешинин шайлоосунда]] [[:en:Camberwell_North_(London_County_Council_constituency)|Камбервелл Норттан]] [[:en:Municipal_Reform_Party|Муниципалдык реформа партиясынын]] кеңешчиси катары талапкерлигин койгон, бирок шайланган эмес. Ал [[:en:1922_United_Kingdom_general_election|1922]], [[:en:1923_United_Kingdom_general_election|1923]] жана [[:en:1924_United_Kingdom_general_election|1924-жылдардагы жалпы шайлоолордо]] [[:en:Camberwell_North|Камбервелл Норттан]] [[:ru:Консервативная_партия_Великобритании|Юнионисттик]] партиянын парламенттик талапкери катары катышкан. Ал 1922-жылы 254 добуш, 1923-жылы 4686 добуш жана 1924-жылы 3736 добуш айырмасы менен жеңилген.
Ал ошондой эле[[:en:Girlguiding|«Кыз жол башчылар» (Girl Guides)]] уюмунда активдүү иш алып барып,[[:en:Silver_Fish_Award|«Күмүш балык»]] сыйлыгы менен сыйланган. 1930-жылы Гвин-Вон «Кыз жол башчылардын» алтынчы дүйнөлүк конференциясына төрагалык кылган. Бул конференцияда [[:en:World_Association_of_Girl_Guides_and_Girl_Scouts|Кыз жол башчылардын жана кыз скауттардын дүйнөлүк ассоциациясынын]] конституциясы макулдашылып, [[:ru:Баден-Пауэлл,_Олав|Олав Баден-Пауэлл]] бир добуштан Дүйнөлүк башкы жол башчы болуп шайланган.
1944-жылы пенсияга чыккандан кийин, ал 1962-жылга чейин Аскер кызматкерлеринин, деңизчилердин жана аба күчтөрүнүн ассоциациясынын Лондон бөлүмүнүн ардактуу катчысы болуп иштеген.
== Жеке жашоосу ==
1911-жылы ал Лондондогу Биркбек колледжинин ботаника кафедрасынын башчысы катары өзүнүн ордун баскан [[:en:David_Thomas_Gwynne-Vaughan|Дэвид Томас Гвин-Вон (1871–1915)]] менен баш кошкон. Күйөөсү төрт жылдык никеден кийин кургак учуктан каза болгон, алардын балдары болгон эмес. Ал 1967-жылы 88 жашында [[:ru:Суссекс|Сассекстин]] [[:en:Storrington|Сторрингтон]] шаарындагы өз үйүндө каза болгон.<ref name="ref12">[https://www.nytimes.com/1967/08/31/archives/dame-helen-gwynnevaughan-botanist-and-army-leader-dies.html “Dame Helen Gwynne-Vaughan, Botanist and Army Leader, Dies”]. ''The New York Times'', 31 August 1967.</ref>
== Ардактуу наамдар жана сыйлыктар ==
[[:en:1919_Birthday_Honours|1919-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды]] тапшыруу аземинде Гвин-Вон «согуш учурунда көрсөткөн өзгөчө кызматтары үчүн» [[:ru:Орден_Британской_империи|Британия империясынын орденинин Дама-командору (DBE)]] наамына татыктуу болуп, ошону менен ага «Дама» титулу ыйгарылган.<ref name="ref13">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/31378/supplement/7026 “No. 31378”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 30 May 1919, p. 7026.</ref> [[:en:1929_Birthday_Honours|1929-жылдагы Падышанын туулган күнүнө карата сыйлыктарды]] тапшыруу аземинде ал «коомдук жана илимий кызматтары үчүн» Британия империясынын орденинин [[:en:Grand_Cross|Дама-чоң крести]] (GBE) даражасына чейин көтөрүлгөн.<ref name="ref14">[https://www.thegazette.co.uk/London/issue/33501/supplement/3675 “No. 33501”]. ''The London Gazette'' (Supplement), 31 May 1929, p. 3675.</ref><ref name="ref15">Pennington, Reina and Robin Higham (2003). ''Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women'', vol. 1, A–Q. Westport, CT: Greenwood Press, p. 188. [https://search.worldcat.org/title/773504359 OCLC 773504359].</ref>
Ал 1905-жылы [[:ru:Лондонское_Линнеевское_общество|Линней коомуна]] мүчө болуп шайланган жана 1920-жылы анын Трейл медалы менен сыйланган.<ref name="ref16">Beharrell, Will and Gina Douglas. [https://www.linnean.org/news/2020/03/27/celebrating-the-first-women-fellows “New Exhibition: Celebrating the Linnean Society's First Women Fellows”]. The Linnean Society of London, retrieved 20 May 2020.</ref>
Ал 1928-жылы [[:en:British_Mycological_Society|Британиянын микологиялык коомунун]] президенти болгон.
Анын урматына аталган козу карын түрлөрүнө ''Palaeoendogone gwynne-vaughaniae'' жана ''Pleurage gwynne-vaughaniae'' кирет.<ref name="ref17">Strullu-Derrien, C. et al. (2014). [https://doi.org/10.1111/nph.12805 “Fungal associations in Horneophyton ligneri from the Rhynie Chert (c. 407 million year old) closely resemble those in extant lower land plants”]. ''New Phytologist'', 203(3), 964–979.</ref><ref name="ref18">Page, W. M. (1960). [https://doi.org/10.1016/S0007-1536(60)80032-0 “Pleurage gwynne-vaughaniae sp. nov.”]. ''Transactions of the British Mycological Society'', 43(3), 506–508.</ref>
[[:ru:Английское_наследие|English Heritage]] 2020-жылдын март айында Гвин-Вогандын урматына Блумсберидеги (Лондон) Бедфорд проспектисиндеги ал дээрлик 50 жыл жашаган үйгө [[:ru:Синяя_табличка|көк түстөгү]] эстелик такта орнотту.
== Булактар ==
<references />
08xplqsu1eo41ov4ql0clzfoja6sgx2
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59302-54
3
155436
666230
2026-11-08T15:17:24Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666230
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 15:17, 8 ноябрь 2026 (UTC)
kv2cn7je5w07dzlv3av1gwvtrknkvcg
Сатоми Ишихара
0
155437
666231
2026-11-08T16:47:49Z
~2026-59279-90
49927
Жаңы барак: "'''Сатоми Исихара''' (яп. 石原 さとみ Исихара Сатоми, 1986-жылдын 24-декабрында Токиодо туулган), ошондой эле ''Кунико Исиками'' (яп. 石神 国子 Исиками Кунико) деген ат менен белгилүү — япон<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F</ref> актрисасы, модель жана телеалпаруучу,..."
666231
wikitext
text/x-wiki
'''Сатоми Исихара''' (яп. 石原 さとみ Исихара Сатоми, 1986-жылдын 24-декабрында Токиодо туулган), ошондой эле ''Кунико Исиками'' (яп. 石神 国子 Исиками Кунико) деген ат менен белгилүү — япон<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F</ref> актрисасы, модель жана телеалпаруучу, «[[Атака Титанов|Титанга чабуул]]» жана «Каргыш 3D<ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%82%D1%8C%D0%B5_3D</ref>» тасмалары менен белгилүү.
[[Файл:Godzilla Resurgence World Premiere Red Carpet- Ishihara Satomi.jpg|thumb|Сатоми Ишихара]]
== '''Өмүр баян''' ==
Сатоми Исихара бала кезинен эле мугалим, кийинчерээк радио алып баруучу болууну кыялданган. Актрисанын чыныгы аты — Исигами Кунико. 2002-жылы ал «Pure Girl» таланттар сынагына катышып, 30 миңден ашык талапкерди артта калтырып, жеңишке жетишкен. Бул окуя анын шоу-бизнестеги<ref>http://www.vokrug.tv/person/show/Satomi_Ishihara/</ref> жолунун башталышы болгон.
== '''Мансап''' ==
2003-жылы Сатоми Исихарага «Менин сүйүктүүм» аттуу япон телесериалында экинчи пландагы ролду аткаруу сунушталган. Ошол замат ал «Teru teru kazoku» аттуу дагы бир япон сериалында башкы ролду ойноп, ал үчүн 41-Golden Arrow фестивалында өзүнүн биринчи сыйлыгын алган. Ошол эле жылы Сатоми Исихара «Watashi no guranpa» тасмасына тартылып, ал үчүн 16-Nikkan Sports Movie Grand-Prix фестивалында да сыйлыкка татыктуу болгон. 2006-жылы ал сынчылардын жакшы баасына татыган «Аой аттуу медайым» сериалына тартылган. Сериал абдан популярдуу болуп, актриса медайым болууну кыялданган күйөрмандарынан анын эмгеги үчүн ыраазычылык билдирген көптөгөн каттарды алган. 2012-жылы Сатоми Исихара актёр Сюн Огури <ref>https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9E%D0%B3%D1%83%D1%80%D0%B8_%D0%A1%D1%8E%D0%BD</ref>менен бирге «Бай жигит, кедей кыз» сериалына тартылган. Актёр маалыматтык технологиялар тармагында байлык топтогон жаш жигит Марк Цукербергдин прототиби болгон каармандын ролун аткарган. 2014-жылы ал Тацуя Фудзивара менен бирге «Монстр» аттуу япон тасмасында башкы ролду ойногон. Анын акыркы тасмаларынын бири — популярдуу манга жана аниме «Титанга чабуул» (Attack on Titan) экранизациясы, анда башкы ролдорду популярдуу япон актёрлору Харума Миура, Кико Мидзухара жана Каната Хонго аткарышкан.
t4vbmsigr079bssg1e87vlwmzfttva2
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59279-90
3
155438
666232
2026-11-08T17:17:47Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666232
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 17:17, 8 ноябрь 2026 (UTC)
qzqwekgr0kc8exu4pnqcx45ln4e5g1b
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59321-68
3
155439
666233
2026-11-08T18:18:00Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666233
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:18, 8 ноябрь 2026 (UTC)
o5uw2ammszh4dy6r16w9md2ehfb8r1u
Колдонуучунун баарлашуулары:Бобрнор
3
155440
666234
2026-11-08T18:18:10Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666234
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 18:18, 8 ноябрь 2026 (UTC)
o5uw2ammszh4dy6r16w9md2ehfb8r1u
Колдонуучунун баарлашуулары:Zarifzhon
3
155441
666235
2026-11-08T19:18:22Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666235
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 19:18, 8 ноябрь 2026 (UTC)
ffq9gwlq0ixkxglz0taabvjhm4l88h4
Колдонуучунун баарлашуулары:Wabbuh
3
155442
666236
2026-11-08T21:18:46Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666236
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 21:18, 8 ноябрь 2026 (UTC)
t1cac1j03ac2alsoqy44kml3e2a18zd
Колдонуучунун баарлашуулары:Lapahafffe
3
155443
666237
2026-11-08T23:19:10Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666237
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 23:19, 8 ноябрь 2026 (UTC)
9dwn5x3znseu5gi8fa9v7tawoqmaemc
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59482-79
3
155444
666238
2026-11-09T02:19:45Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666238
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:19, 9 ноябрь 2026 (UTC)
smyn84pv803j8e80ilyqu45mimtylek
Колдонуучунун баарлашуулары:Sacherra official
3
155445
666239
2026-11-09T02:19:55Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666239
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 02:19, 9 ноябрь 2026 (UTC)
smyn84pv803j8e80ilyqu45mimtylek
Колдонуучунун баарлашуулары:Mazohist
3
155446
666240
2026-11-09T03:20:07Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666240
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 03:20, 9 ноябрь 2026 (UTC)
k4cemd581dacwddlcu0m6pj2928nmdj
Колдонуучунун баарлашуулары:Тоголок МолдоБашка
3
155447
666242
2026-11-09T04:20:20Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666242
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 04:20, 9 ноябрь 2026 (UTC)
rolgtqn66yfcn9xukcq3tuofizk63mb
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59288-71
3
155448
666249
2026-11-09T06:20:43Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666249
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:20, 9 ноябрь 2026 (UTC)
4uf27z7p5sz5j8hlkt9uxriwxhqc1mg
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59265-18
3
155449
666250
2026-11-09T06:20:53Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666250
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:20, 9 ноябрь 2026 (UTC)
4uf27z7p5sz5j8hlkt9uxriwxhqc1mg
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59285-11
3
155450
666251
2026-11-09T06:21:03Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666251
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 06:21, 9 ноябрь 2026 (UTC)
co1e7jv3w2cvlgfwvlegkeqo8qqlbuo
Колдонуучунун баарлашуулары:Poberta
3
155451
666254
2026-11-09T08:21:27Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666254
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 08:21, 9 ноябрь 2026 (UTC)
rn9vmmc2y09wf9qa19hux7uyl0h6g9i
Колдонуучунун баарлашуулары:Technopunk5
3
155452
666260
2026-11-09T09:21:39Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666260
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:21, 9 ноябрь 2026 (UTC)
rkpzpp40miw760kf2xoppbodtwrbpf9
Колдонуучунун баарлашуулары:~2026-59359-44
3
155453
666261
2026-11-09T09:21:49Z
JigildikBot
44081
Кош келиңиз!
666261
wikitext
text/x-wiki
== Кыргыз Википедиясына кош келдиңиз! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Файл:Help-browser.svg|18px|link=Википедия:Тез старт үчүн колдонмо]] [[Википедия:Тез старт үчүн колдонмо|Тез старт үчүн колдонмо]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |Википедияга кош келиңиз [[Катышуучу:{{BASEPAGENAME}}, Википедияга кош келиңиз!|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!</span>
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app ktip.png|18px|link=Википедия:Биринчи кадамдар]] [[Википедия:Биринчи кадамдар|Биринчи кадамдар]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Кыргыз Википедиясынын катышуучулары атынан Салам!.
Катышуунун негизги принцибине көңүл буруңүз: [[Википедия:Кеңири оңдоо |Кеңири оңдоонуз]] жана [[Википедия:жакшы максатты божомолдоо |жакшы максатты божомолдонуз]].
[[Файл:Signature button.png|thumb|Баарлашуулар баракчаларына ушундай кол коюуга болот]]Википедияда макалаларга кол коюлбайт (авторлордун тизмеси автоматтык түрдө түзүлөт жана аны макаланы кайра карап чыгуу тарыхынан алууга болот), бирок форумдагы талкууга же жеке баракчалардын талкуусуна катышууну кааласаңыз, кол коюңуз. төрт тилде (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>), же элемент терезесиндеги тиешелүү баскычты чыкылдатуу менен. менен кол коюңуз Ылакап атты кол менен киргизүү талап кылынбайт.
Сиз өзүңүз жөнүндө кээ бир маалыматты өзүңүздүн [[Колдонуучу:{{BASEPAGENAME}}|колдонуучу баракчаңызда]] бөлүшө аласыз — мисалы, тил жөндөмүңүз же кызыкчылыктарыңыз.
Жаңы баштагандардын эң кеңири тараган каталарынын бири бул автордук укуктун бузулушу. Автордук укук ээсинин уруксатысыз Википедияда тексттерди көчүрүүгө тыюу салынат! Кеңири көрүү - [[Википедия:Автордук укуктары]].
Суроолоруңуз болсо, Жардам баракчасын колдонуңуз. Эгерде сиз ошол жерден сурооңузга жооп таба албасаңыз, анда аны долбоордун [[Википедия:Форум|форумунда]] же баарлашуу баракчаңызда оңдоңуз: ошол жерге <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> сөзүңүздү жана сурооңуздун текстин жазыңыз сизге сөзсүз жардам беришет.
Эгер сиз макаланы бир оңдоо менен түзө албасаңыз жана аны кийинчерээк жазууну кааласаңыз, башка колдонуучуларга кабарлоо үчүн тексттин башына <code><nowiki>{{subst:L}}</nowiki></code> калтырыңыз.
Дагы бир жолу, кош келиңиз! {{#if:|{{{1}}}}}
</div>
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Kyrgyz Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Kyrgyz skills are not good enough, that’s no problem. We have an [[Википедия:Элчилик|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps kmessedwords.png|18px|link=Википедия:Макалага ат кою]] [[Википедия:Макалага ат кою|Макалага ат кою]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:View-refresh.svg|18px|link=Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот]] [[Википедия:Макаланы кантип оңдоого болот|Макаланы кантип оңдоого болот]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр]] [[Википедия:Эрежелер жана көрсөтмөлөр|Эрежелер жана көрсөтмөлөр]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо]] [[Википедия:Сүрөттөр менен кооздоо|Сүрөттөр менен кооздоо]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Green copyright.svg|18px|link=Википедия:Автордук укук]] [[Википедия:Автордук укук|Автордук укук]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Файл:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Википедия:Глоссарий]] [[Википедия:Глоссарий|Глоссарий]]
|} --[[Колдонуучу:JigildikBot|JigildikBot]] ([[Колдонуучунун баарлашуулары:JigildikBot|баарлашуу]]) 09:21, 9 ноябрь 2026 (UTC)
rkpzpp40miw760kf2xoppbodtwrbpf9