Vikipedya ladwiki https://lad.wikipedia.org/wiki/La_Primera_Hoja MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Medya Especial Diskusyón Usador Messaje de Usador Vikipedya Diskusyón de Vikipedya Dosya Diskusyón de Dosya MedyaViki Diskusyón de MedyaViki Xablón Diskusyón de Xablón Ayudo Diskusyón de Ayudo Kateggoría Diskusyón de Kateggoría Portal Diskusyón de Portal TimedText TimedText talk Módulo Módulo discusión Evento Evento discusión 4 2 216700 216690 2026-05-06T09:50:38Z Baltyer 24048 /* Filosofiya */ 216700 wikitext text/x-wiki ''Si avlas djudeo-espanyol, puedes empesar a trezladar esta oja.'' Ma, si no saves bueno el espanyol o si no te lo ambezates bueno, si puede ser, no eskrives porké donpués es pedrida de tiempo trokar todos los biervos ke no son djidiós, ama kasteyanos. </br> Este artikolo en otras linguas: <span style="font-size:x-small;"> [[:af:Wikipedia:Kernartikels|{{#LANGUAGE:af}} (af)]]s [[:als:Wikipedia:Artikel,_wos_i_allne_Wikipedene_gee_s%C3%B6tt|{{#LANGUAGE:als}} (als)]] [[:ar:ويكيبيديا:قائمة مقالات يجب أن تحتويها كل ويكيبيديا|{{#LANGUAGE:ar}} (ar)]] [[:an:Wikipedia:Lista d'articlos que toda Wikipedia abría de tener|{{#LANGUAGE:an}} (an)]] [[:arz:ويكيبيديا:مقالات لازم تكون فى كل ويكيبيديا|{{#LANGUAGE:arz}} (arz)]] [[:ast:Uiquipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener|{{#LANGUAGE:ast}} (ast)]] [[:ba:Wikipedia:Һәр тел бүлегендә булырға тейеш мәҡәләләр исемлеге|{{#LANGUAGE:ba}} (ba)]] [[:bat-smg:Būtėnū straipsniu sārašos vikipedėjuo|{{#LANGUAGE:bat-smg}} (bat-smg)]] [[:be:Вікіпедыя:Артыкулы, якія мусяць быць у кожнай Вікіпедыі|{{#LANGUAGE:be}} (be)]] [[:be-x-old:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|{{#LANGUAGE:be-tarask}} (be-tarask)]] [[:bpy:উইকিপিডিয়া:থানা থকিসে নিবন্ধ|{{#LANGUAGE:bpy}} (bpy)]] [[:br:Wikipedia:Roll ar pennadoù a rankfe pep wikipedia kaout|{{#LANGUAGE:br}} (br)]] [[:bs:Wikipedia:1000 članaka|{{#LANGUAGE:bs}} (bs)]] [[:bug:Wikipedia:Daftar artikel ᨆᨊᨛᨂ ᨅᨔ ᨄᨑᨛᨒᨘ ᨂᨛᨀ|{{#LANGUAGE:bug}} (bug)]] [[:ca:Viquipèdia:Llista d'articles que totes les llengües haurien de tenir|{{#LANGUAGE:ca}} (ca)]] [[:cv:Википеди:Ку статьясем кашни Википеди уйрăмěсенче пулмалла|{{#LANGUAGE:cv}} (cv)]] [[:cs:Wikipedie:1000 nejdůležitějších článků|{{#LANGUAGE:cs}} (cs)]] [[:cy:Wicipedia:Rhestr erthyglau sy'n angenrheidiol ym mhob iaith|{{#LANGUAGE:cy}} (cy)]] [[:da:Wikipedia:Artikler vi bør have|{{#LANGUAGE:da}} (da)]] [[:de:Wikipedia:Artikel, die es in allen Wikipedias geben sollte|{{#LANGUAGE:de}} (de)]] [[:el:Βικιπαίδεια:Κατάλογος άρθρων που όλες οι γλώσσες πρέπει να έχουν|{{#LANGUAGE:el}} (el)]] [[:en:Wikipedia:Vital articles|{{#LANGUAGE:en}} (en)]] [[:eo:Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj|{{#LANGUAGE:eo}} (eo)]] [[:et:Vikipeedia:Artiklid, mis peaksid igas keeles olemas olema|{{#LANGUAGE:et}} (et)]] [[:es:Wikipedia:Lista de artículos que toda Wikipedia debería tener|{{#LANGUAGE:es}} (es)]] [[:eu:Wikipedia:Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrenda|{{#LANGUAGE:eu}} (eu)]] [[:hif:Wikipedia:Articles jiske sab wikipedia me hoe ke chaahi ke suchi|{{#LANGUAGE:hif}} (hif)]] [[:fa:ویکی‌پدیا:فهرست نوشتارهایی که هر ویکی‌پدیا باید بدارد|{{#LANGUAGE:fa}} (fa)]] [[:fi:Wikipedia:Luettelo keskeisistä tietosanakirja-artikkeleista|{{#LANGUAGE:fi}} (fi)]] [[:fr:Wikipédia:Liste d'articles que toutes les encyclopédies devraient avoir|{{#LANGUAGE:fr}} (fr)]] [[:fur:Vichipedie:Liste dai articui che dutis lis vichipedîs a varessin di vê|{{#LANGUAGE:fur}} (fur)]] [[:ga:Vicipéid:Liosta d'ábhair riachtanach do gach uile Vicipéid|{{#LANGUAGE:ga}} (ga)]] [[:gl:Wikipedia:Lista_de_artigos_que_toda_Wikipedia_debera_ter|{{#LANGUAGE:gl}} (gl)]] [[:gu:વિકિપીડિયા:દરેક ભાષાના વિકિપીડિયામાં હોય એવા પ્રારંભિક લેખોની યાદી|{{#LANGUAGE:gu}} (gu)]] [[:hi:विकिपीडिया:कुछ प्रारंभिक लेख जो कि हर भाषा के विकिपीडिया में होने चाहिए|{{#LANGUAGE:hi}} (hi)]] [[:hr:Wikipedija:1000 članaka|{{#LANGUAGE:hr}} (hr)]] [[:hu:Wikipédia:Ezer fontos cikk|{{#LANGUAGE:hu}} (hu)]] [[:hy:Wikipedia:Կարևորագույն հոդվածներ|{{#LANGUAGE:hy}} (hy)]] [[:ia:Wikipedia:Articulos que omne Wikipedia deberea haber|{{#LANGUAGE:ia}} (ia)]] [[:ilo:Wikipedia:Listaan dagiti articulo a nasken a maipatarus ti amin a pagsasao|{{#LANGUAGE:ilo}} (ilo)]] [[:id:Wikipedia:Artikel yang perlu dimiliki Wikipedia seluruh bahasa|{{#LANGUAGE:id}} (id)]] [[:is:Wikipedia:Greinar sem ættu að vera til|{{#LANGUAGE:is}} (is)]] [[:it:Wikipedia:Lista delle voci che tutte le Wikipedie dovrebbero avere|{{#LANGUAGE:it}} (it)]] [[:ja:Wikipedia:すべての言語版にあるべき項目の一覧|{{#LANGUAGE:ja}} (ja)]] [[:jbo:Wikipedia:liste pe le tcevai ckupau|{{#LANGUAGE:jbo}} (jbo)]] [[:jv:Wikipedia:Daftar Artikel Dhasar|{{#LANGUAGE:jva}} (jv)]] [[:kk:Уикипедия:Барлық Уикипедияларда болуы тиіс мақала тізімі|{{#LANGUAGE:kk}} (kk)]] [[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಗತ್ಯ ಲೇಖನಗಳು|{{#LANGUAGE:kn}} (kn)]] [[:ko:위키백과:모든 언어의 위키백과마다 꼭 있어야 하는 문서 목록|{{#LANGUAGE:ko}} (ko)]] [[:ku:Wîkîpediya:Gotar ku ji bo hemû Wîkîpediyayan pêwîst in|{{#LANGUAGE:ku}} (ku)]] [[:la:Vicipaedia:Articuli quos omnes Vicipaediae habeant|{{#LANGUAGE:la}} (la)]] [[:lad:Wikipedia:Lista de artikolos ke toda Wikipedia deberiya tener|{{#LANGUAGE:lad}} (lad)]] [[:lb:Wikipedia:Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn|{{#LANGUAGE:lb}} (lb)]] [[:li:Wikipedia:Lies van artikele die eder Wikipedia moot höbbe|{{#LANGUAGE:li}} (li)]] [[:lmo:Wikipedia:Lista di articoi che tutt i Wikipedii dovarissen avègh|{{#LANGUAGE:lmo}} (lmo)]] [[:lt:Wikipedia:Sąrašas straipsnių, būtinų visomis kalbomis|{{#LANGUAGE:lt}} (lt)]] [[:lv:Wikipedia:Raksti, kuriem vajadzētu būt visu valodu Vikipēdijās|{{#LANGUAGE:lv}} (lv)]] [[:hu:Wikipédia:Ezer fontos cikk|{{#LANGUAGE:hu}} (hu)]] [[:mk:Википедија:Потребни статии|{{#LANGUAGE:mk}} (mk)]] [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:അവശ്യലേഖനങ്ങള്‍|{{#LANGUAGE:ml}} (ml)]] [[:mn:Wikipedia:Монгол Википедиад байх ёстой өгүүллүүд (жагсаалт)|{{#LANGUAGE:mn}} (mn)]] [[:mr:विकिपीडिया:लेख संपादन स्पर्धा/लेखांची यादी|{{#LANGUAGE:mr}} (mr)]] [[:ms:Wikipedia:Senarai rencana semua bahasa perlu ada|{{#LANGUAGE:ms}} (ms)]] [[:zh-min-nan:Wikipedia:Só͘-ū ê Wikipedia pán-pún lóng èng-kai ū ê bûn-chiuⁿ|{{#LANGUAGE:nan}} (nan)]] [[:nds:Wikipedia:List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt|{{#LANGUAGE:nds}} (nds)]] [[:new:विकिपिडियाःहलिमसफूया ख्यःत|{{#LANGUAGE:new}} (new)]] [[:nl:Wikipedia:Artikelen die elke Wikipedia zou moeten hebben|{{#LANGUAGE:nl}} (nl)]] [[:nn:Wikipedia:Artiklar vi bør ha|{{#LANGUAGE:nn}} (nn)]] [[:no:Wikipedia:Liste over artikler vi bør ha|{{#LANGUAGE:no}} (no)]] [[:oc:Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver|{{#LANGUAGE:oc}} (oc)]] [[:os:Википеди:Алы æвзагыл дæр чи хъуамæ уа, уыцы статьятæ|{{#LANGUAGE:os}} (os)]] [[:pag:Wikipedia:Listaan ya nakaukulan ed balang salita|{{#LANGUAGE:pag}} (pag)]] [[:pl:Wikipedia:Strony,_które_powinna_mieć_każda_Wikipedia|{{#LANGUAGE:pl}} (pl)]] [[:pms:Wikipedia:Lista dj'artìcoj che mincadun-a Wikipedia a dovrìa avèj|{{#LANGUAGE:pms}} (pms)]] [[:pt:Wikipedia:Lista dos 1000 artigos essenciais|{{#LANGUAGE:pt}} (pt)]] [[:qu:Wikipidiya:Lliw Wikipidiyapaq qillqanakuna|{{#LANGUAGE:qu}} (qu)]] [[:ksh:Wikipedia:Sigge di en alle Sproche drin sin sullte|{{#LANGUAGE:ksh}} (ksh) ]] [[:ro:Wikipedia:Listă de articole pe care ar trebui să le aibă fiecare Wikipedie|{{#LANGUAGE:ro}} (ro)]] [[:ru:Википедия:Список статей, которые должны быть во всех языковых версиях|{{#LANGUAGE:ru}} (ru)]] [[:sc:Wikipedia:Lista de sos artìculos chi totus sas Bichipedias bisonzat a tenner|{{#LANGUAGE:sc}} (sc)]] [[:scn:Wikipedia:Artìculi nicissarî|{{#LANGUAGE:scn}} (scn)]] [[:simple:Wikipedia:List of articles all languages should have|{{#LANGUAGE:simple}} (simple)]] [[:sk:Wikipedia:1000 najdôležitejších článkov|{{#LANGUAGE:sk}} (sk)]] [[:sl:Wikipedija:Članki, ki bi jih morala imeti vsaka Wikipedija|{{#LANGUAGE:sl}} (sl)]] [[:sr:Википедија:Списак чланака које српска Википедија треба да има|{{#LANGUAGE:sr}} (sr)]] [[:su:Wikipedia:Artikel nu sadaya basa Wikipédia kedah gaduh|{{#LANGUAGE:su}} (su)]] [[:sv:Wikipedia:Artiklar som bör finnas på alla Wikipedior|{{#LANGUAGE:sv}} (sv)]] [[:sw:Wikipedia:Makala_za_msingi_za_kamusi_elezo|{{#LANGUAGE:sw}} (sw)]] [[:ta:Wikipedia:அனைத்து மொழி விக்கிபீடியாக்களிலும் இருக்க வேண்டிய கட்டுரைகளின் பட்டியல்|{{#LANGUAGE:ta}} (ta)]] [[:te:Wikipedia:వికీపీడియాలో తప్పకుండా ఉండవలసిన వ్యాసాలు|{{#LANGUAGE:te}} (te)]] [[:tet:Wikipedia:Lista husi artigu sira ne'ebé Wikipédia hotu-hotu bele iha|{{#LANGUAGE:tet}} (tet)]] [[:th:วิกิพีเดีย:รายชื่อบทความที่วิกิพีเดียทุกภาษาควรมี|{{#LANGUAGE:th}} (th)]] [[:tl:Wikipedia:Listahan ng mga artikulo na kailangan ng lahat ng wika|{{#LANGUAGE:tl}} (tl)]] [[:tr:Vikipedi:Her Vikipedi'de olması gereken maddeler|{{#LANGUAGE:tr}} (tr)]] [[:uk:Вікіпедія:Статті, які повинні бути у всіх вікіпедіях|{{#LANGUAGE:uk}} (uk)]] [[:ur:ویکی پیڈیا:ویکی پیڈیا میں انتہائی ضروری مقالوں کی فہرست|{{#LANGUAGE:ur}} (ur)]] [[:vec:Wikipedia:Lista de łe vóxe che tute łe Wikipedie łe dovarìa gaver|{{#LANGUAGE:vec}} (vec)]] [[:vi:Wikipedia:Danh sách bài cơ bản nên có|{{#LANGUAGE:vi}} (vi)]] [[:zh-yue:Wikipedia:粵語維基百科基礎版面名單|{{#LANGUAGE:zh-yue}} (yue)]] [[:yi:װיקיפּעדיע:וויכטיגע ארטיקלן|{{#LANGUAGE:yi}} (yi)]] [[:zh:Wikipedia:基礎條目|{{#LANGUAGE:zh}} (zh)]] [[:zh-classical:Wikipedia:必有之文|{{#LANGUAGE:zh-classical}} (zh-classical)]]<br /> [[Meta:Interlanguage links|''Trezlada esta hoja!'']] Publikado orijinal mente en [[:meta:List of articles all languages should have]]</span> ---- '''''Esta oja i la lista de artikolos ke kontiene se diskute en el kanal [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist] de la red IRC [irc://irc.freenode.org Freenode], por lo tanto, si puede ser, si keres adjustar dinguna entrada es mijor diskutirla antes en la [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist]''''' ---- Egziste un kresiente numero de proyektos vikipedikos. Algunos kresen pishín, ma otros aínda tienen menester de un arrondjamiento. Un uzador propozó la kriasion de esta lista para ke se aga más kolay meldar i endemas asegurar ke el mas mucho numero de Vikipedias tienen kuvijados unos kampos minimos de informasion, util para el uzador i esperados de kualunke/kualsekier ansiklopedya. Ansí, akeyos ke meldan la Vikipedya van a pueder estar mas motivados para partisipar en su dezvelopamiento. Por lo tanto, disho usuario propozó ke se krease una lista kon 1000 enlasos a esbozos de artikolos ke deberiamos esforzarnos por ke existan en todas i kada una de las distintas Wikipedias. Estos artikolos podrian ser muy chikos afilu kon la informasion mas esensial. En algunos kavzos, puede ser tan solo una tabla, mientras ke en otros kasos puede ser un esbozo. Esta inisiativa puede impulsar los pekenyos proyektos i se espera kriar artikolos ke se puedan tradusir fasilmente. == Komo se utiliza este listado == Ai varias formas de usar esta lista. Una de eyas es tradusirla a una segunda lingua en la ke la wikipedia kuente kon pokos artikolos i asi komprobar ke artikolos todavia no tiene Wikipedia en disha lingua. Munchos de los artikolos en esta lista apareseran en la Wikipedia en espanyol o en la Wikipedia en ingles sensiyo. De esta forma, una posibilidad es tradusir dishos artikolos desde alguna de estas wikipedias. Ademas, tambien se pueden komprobar los enlases ke tenga kualkier artikolo a versiones de Wikipedia en otras linguas si se kiere bushkar mas informasion sobre el artikolo. === Partikolaridades kulturalas === En estos momentos mosotros estamos realizando en una otra pajina un listado de artikolos vinkulados kon la kultura djudeo-espanyola ke puederian estar en esta [[Vikipedya]]. Azé klik para meldar la [[Vikipedya:Lista de artikolos ke la Wikipedia en ladino deberiya tener|lista propozada de artikolos ke la Vikipedya en lingua djudeo-espanyola kale tener]]. Si kreyes ke kale tener mas artikolos, puedes adjustarla! == [[Biografiya]] == Deberiya aver al menos tres frases por kada artikolo biografiko, siendo unas siento biografiyas a kompletar. === Kompositores === # [[Johann Sebastian Bach]] # [[Ludwig van Beethoven]] # [[Wolfgang Amadeus Mozart]] === Eksploradores i deskubridores === # [[Roald Amundsen]] # [[Jacques Cartier]] # [[Kristobal Kolon]] # [[James Cook]] # [[Hernán Cortés]] # [[Francis Drake]] # [[Vasko da Gama]] # [[Edmund Hillary]] # [[Hernando de Magayanes]] # [[Marco Polo]] # [[Zheng He]] === Inventores i sientifikos === # [[Marie Curie]] # [[Charles Darwin]] # [[Albert Einstein]] # [[Thomas Alva Edison]] # [[Enriko Fermi]] # [[Henry Ford]] # [[Sigmund Freud]] # [[Galileo Galilei]] # [[Johannes Gutenberg]] # [[Edward Jenner]] # [[John Maynard Keynes]] # [[Isaac Newton]] # [[Leonardo da Vinci]] # Los [[Ermanos Wright]] # [[Alberto Santos Dumont]] === Eskritores i filosofos === # [[Aristoteles]] # [[San Agustin]] # [[Matsuo Basho]] # [[Dante Alighieri]] # [[Johann Wolfgang von Goethe]] # [[Erodotos]] # [[Hipokrates]] # [[Homero]] # [[Emmanuel Kant]] # [[Lao Tzu]] # [[Li Po]] # [[Martin Lutero]] # [[Rosa Luxemburg]] # [[Karl Marx]] # [[Murasaki Shikibu]] # [[George Orwey]] # [[Platon]] # [[Pitagoras]] # [[William Shakespeare]] # [[Adam Smith]] # [[Sokrates]] # [[Sun Tzu]] # [[J.R.R. Tolkien]] # [[Tu Fu]] # [[Tomas de Akino]] # [[Virgilius]] # [[Mary Wollstonecraft]] # [[Zeami Motokiyo]] # [[Konfusio]] # [[Sima Qian]] # [[Carl Sagan]] # [[Hans Blumemberg]] # [[Duns Scotus]] # [[Dashiey Hammett]] # [[Georges Simenon]] # [[Jakob Lorber]] === Politikos i otros lideres del pasado === # [[Akbar el Grande]] # [[Aleksandro Magno]] # [[Caesar Augustus]] # Emperador [[Justinianus]] # [[Otto von Bismarck]] # [[Simón Bolívar]] # [[Karlomagno]] # [[Karlos I de Espanya]] o [[Karlos V de Almania]] # [[Felipe II]] # Los [[Reyes Katolikos]] # [[Abderrahman I|Abderrahman]] # [[Winston Churchill]] # [[Kleopatra VII]] # [[Julio Cesar]] # [[Arkiduke]] [[Franz Ferdinand]] # [[Mohandas Gandhi]] # [[Charles de Gaulle]] # [[Hammurabi]] # [[Hirohito]], [[Emperador]] de [[Japon]] # [[Adolf Hitler]] # [[Ho Chi Minh]] # [[Thomas Jefferson]] # [[Genghis Khan]] # [[Lenin]] # [[Abraham Lincoln]] # [[Napoleon Bonaparte]] # [[Nelson Mandela]] # [[Mao Tse-tung]] o [[Mao Zedong]] en [[pinyin]] # [[Benito Mussolini]] # [[Kwame Nkrumah]] # [[Pedro el Grande]] de [[Rusia]] # [[Pol Pot]] # [[Franklin Delano Roosevelt]] # [[Selahaddin]] # [[Shaka Zulu]] # [[Toro Asentado]] # [[Josef Stalin]] o [[Stalin]] # [[Timur]] # [[Leon Trotsky]] o [[Trotsky]] # [[Harry Truman]] # Reina [[Viktoria I de Inglaterra]] # [[George Washington]] # Emperador [[Wilhelm II]] de [[Almania]] # [[Qin Shihuang]] ==== Militares i estratejistos ==== #[[El Cid|Rodrigo Diaz de Vivar, el Cid Kampeador]] #[[Juan Ponce de León|Ponce de León]] #[[Juan de Ostria]], el [[Gran Kapitan]] #[[Alvaro de Bazán]] #[[Sun Tzu]] #[[Leon Trotsky]] #[[Paul von Benekkendorf und Hindenburg|Hindenburg]] === Politikos i lideres kontemporaneos === # [[Hugo Chávez]] # [[Kofi Annan]] # [[Mario Monti]] # [[Tony Blair]] # [[George W. Bush]] # [[Barack Obama]] # [[Vladimir Putin]] # [[Angela Merkel]] # [[Benjamin Netanyahu]] # [[Dilma Rousseff]] # [[Manmohan Singh]] # [[Mahmoud Ahmadinejad]] # [[Naoto Kan]] # [[François Hollande]] # [[Mariano Rajoy]] # [[Jacob Zuma]] === Mujeres === #[[Hildegard von Binjen]] #[[Indira Gandhi]] #[[Emmeline Pankhurst]] #[[Sojourner Truth]] #[[Jermaine Greer]] #[[Gro Harlem Brundtland]] #[[Sammu-ramat]] ([[Semiramis]]), Reyna de [[Asiria]] #[[Nefertiti]] #[[Katalina la Grande]], Imperatrisa de Rusia #Reina [[Isabel I de Inglaterra]] #Reina [[Viktoria I de Inglaterra]] #[[Liliuokalani]] [[Reina de Hawaii]] #[[Makeda]], [[Reyna de Saba]] ([[Etiopia]]) #[[Juana de Arko]] #[[Harriet Tubman]] #[[Amelia Earhart]] #[[Rachel Carson]] #[[Rosa Luxemburg]] #[[Rose Parks]] #[[Sixi]] ([[Tse Hsi]], [[Tz'u-hsi]]) (La imperatrisa viuda de Kina, [[1835]] - [[1908]]) #[[Eva Peron]] #[[Emma Goldman]] #[[Mary Woystonekraft]] #[[Florense Nightingale]] #[[Helen Keller]] #[[Frida Kahlo]] #[[Mary Harris]] ([[Mother Jones]]) #[[Eleanor Roosevelt]] #[[Golda Meir]] #[[Kaahumanu]] #[[Mary Dyer]] #[[Safo]] === Otros === # [[Bill Gates]] # [[Steve Jobs]] # [[Martin Luther King, Jr.]] o [[Martin Luther King]] # [[Richard Stallman]] # [[Linus Torvalds]] === Terroristos === #[[Gavrilo Princip]] #[[Osama bin Laden]] #[[ETA|Banda Terrorista E.T.A.]] #[[Al Qaida|Banda Terrorista Al Qaida]] == Paises, leyes i politika == Una tabla kon una lista ke kontiene todos los paises (203 artikolos): [[lista de paises]][http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries] # [[Manifiesto Komunista]] # [[Deklarasion de los Diritos del Ombre i del Sitizeno]] # [[Deklarasion Universala de los Diritos Umanos]] # [[Edikto de Granada]] # [[Karta de las Nasiones Unidas]] == Alimentos i bevidas == === Alimentos === # [[Agrikultura]] # [[Azete]] # [[Sereal]]es ## [[Arroz]] ## [[Yulaf]] ## [[Sevada]] ## [[Maiz]] ## [[Soya]] ## [[Trigo]] # [[Dulsuria]]s ## [[Asukar]] ## [[Melaza]] ## [[Myél]] ## [[Chikolata]] ## [[Pan]] # [[Fruta]]s ## [[Limon]], [[Limonero]] ## [[Mansana]], [[Mansano]] ## [[Portokal (fruto)]], [[Portokalero]] ## [[Banana]] ## [[Kayisi]] ## [[Agranada]] ## [[Mora]] ## [[Brisko]] ## [[Igo]] ## [[Karpuz]] ## [[Bimbriyo]] ## [[Vishna]] ## [[Mansanika de franko]] ## [[Avramila]] ## [[Uva]] # [[Fungo]]s ## [[Shampinyon]] # [[Zarzavat]]es ## [[Kalavasa]] ## [[Pipirushka]] ## [[Prishil]] ## [[Endjinara]] ## [[Berendjena]] ## [[Lichuga]] ## [[Pipino]] ## [[Patata]] ## [[Ravanó]] ## [[Kol]] ## [[Sevoya]] ## [[Fasulya]] ## [[Irvija]] ## [[Prasa]] ## [[Espinaka]] ## [[Pimienton]] ## [[Ajo]] ## [[Tomat]]es # [[Lakteo]]s ## [[Mantekiya]] ## [[Kezo]] ##[[Yaurt]] ##[[Leche]] # [[Legumbre]]s # [[Semiya]]s i [[Fruto seko|Frutos sekos]] ## [[Almendra]]s ## [[Avyána]]s ## [[Fistuk]]es ## [[Shaten]]es ## [[Muéz]] # [[Sorgo]] # [[Tabako]] # [[Tuberkulo]]s ## [[Patata]] ## [[Safanórya]] ## [[Kuchundúrya]] # [[Vinagre]] ==== Karnes ==== # [[Sarsicha]]s # [[Salama]] # [[Brizola]] ==== Pishkados i mariskos ==== # [[Tuna]] # [[Palamida]] # [[Kangrejo]] # [[Langosta]] # [[Pulpo]] # [[Salmon]] # [[Sardela]] # [[Trota]] # [[Lakerda]] === Bevidas === # [[Agua]] # [[Bebidas alkolikas]] ##[[Alkól]] ## [[Bira]] ##[[Shampan]] ##[[Pisko]] ##[[Rakí]] ##[[Sidra]] ##[[Vino]] #[[Infusion]]es ## [[Kavé]] ## [[Chai]] # [[Leche]] # [[Bevidas]] ## [[Sumo]]s ## [[Soda]]s ### [[Coca-Cola]] ### [[Tonika]]s == [[Jeografiya]] == === [[Kontinente]] === Al menos se tendria ke eskrivir tres frases por kontinente. # [[Afrika]] # [[Antartika]] # [[Asia]] # [[Oseania]] # [[Evropa]] # [[Amerika del Nord]] # [[Amerika del Sud]] # [[Amerika]] # [[Evrasia]] # [[Evrafrasia]] === Otras rejiones === # [[Amerika Latina]] # [[Medio Oryente]] === Prinsipales [[sivdad]]es === # [[Atenas]] # [[Bangkok]] # [[Barselona]] # [[Berlin]] # [[Bogota]] # [[Buenos Ayres]] # [[Kolkata]] # [[El Kairo]] # [[Kopenhage]] # [[Delhi]] # [[Estanbol]] o [[Istanbul]] # [[Hong Kong]] # [[Lima]] # [[Londra]] # [[Los Anjeles (Kalifornia)|Los Anjeles]] # [[Madrid]] # [[La Meka]] # [[Medeyin]] # [[Sivdad de Meksiko]] # [[Mosku]] # [[Mumbai]] ([[Bombay]]) # [[Mueva Delhi]] # [[Mueva York]] o [[New York]] # [[Paris]] # [[Peking]] o [[Beijing]] # [[Roma]] # [[Shanghai]] # [[San Petersburgo]] # [[Santiago de Chile]] # [[Sâo Paulo]] # [[Seul]] # [[Timbuktu]] # [[Tokio]] # [[Washington, D.C.]] # [[Yerushalayim]] ===Sivdades emportantes en la istoria Sefaradi=== *[[Antuerpia]] *[[Skopia]] *[[Ioanina]] *[[Sofia]] *[[Selanik]] *[[Filipopoli]] *[[Saray]] *[[Bayona]] *[[Zemun]] *[[Belogrado]] *[[Edirne]] *[[Livorno]] *[[Venesia]] *[[Ragusa]] *[[Monastir]] *[[Aleksandria]] ([[Ayifto]]) *[[Siatli]] *[[Sivdad del Kabo]] === [[Moneda]]s/[[Divisa]]s === # [[Dolar de Estados Unidos]] # [[Dolar de Kanada]] # [[Libra esterlina]] # [[Euro]] # [[Shekel]] # [[Yen]] # [[Franko Suiso]] # [[Renminbi]] '''Viejas:''' # [[Peseta]] # [[Franko Franzes]] # [[Eskudo Portugez]] # [[Talento]] # [[Dinar]] # [[Drakma]] # ... === Misselanea === # Los [[Alpes]] # [[Rio Amazonas]] # [[Andes]] o [[Kordiyera de los Andes]] # [[Oseano Artiko]] # [[Oseano Atlantiko]] # [[Mar Baltika]] # [[Mar Preta]] # [[Desierto]] # [[Gran Barriera de Koral]] Great Barrier Reef # [[Grandes Lagos]] # [[Valey del Gran Rift]] Great Rift Valley # [[Himalaya]] # [[Oseano Indiko]] # [[Kilimanjaro]] # [[Mar Mediterranea]] # [[Rio Mississippi]] # [[Monte Everest]] o [[Everest]] # [[Kataratas del Niagara]] # [[Nilo]] o [[Rio Nilo]] # [[Polo Norte]] # [[Mar del Norte]] # [[Oseano]]s # [[Oseano Pasifiko]] # [[Kanal de Panama]] # [[Shara tropikal]] # [[Rio]] # [[Montanyas Rokosas]] # [[Desyerto del Sahara]] # [[Polo Sur]] # [[Oseano Antartiko]] # [[Kanal de Suez]] # [[Lago Tanganika]] # [[Lago Titikaka]] # [[Lago Viktoria]] # [[Volkan]] [[Gran Kanyon]] - [[Mar Amortada]] - [[Mar]] - [[Montanya]] - [[Mar Kaspia]] - [[Kataratas]] - [[Lago]] == [[Istoria]] == Kale kriar artikolos kon al menos sinko frazas de: # [[Dinosaurio]] # [[Edad de Piedra]] # [[Edad de Bronse]] # [[Sumeria]] # [[Antiko Ayifto]] # [[Edad de Ferro]] # [[Gresia Antika]] # [[Imperio Inka]] # Los [[Aztekas]] # Los [[Mayas]] # [[Imperio Romano]] # [[Imperio Bizantino]] # [[Basha Edad Media]] # [[Alta Edad Media]] # [[Vikingos]] # [[Krusadas]] # [[Ilustrasion]] # ¿el [[Gran sisma de Oksidente]] o el [[Gran sisma de Oryente]]? # La [[Hazinura negra]] # [[Renasimyento]] # [[Riforma Protestante]] # [[Deskuvrimiento de Amerika]] # [[Kolonizasion de Amerika]] # La [[Inkisision]] # [[Edikto de Granada|La Ekspulsion de los djudios de Espanya]] # El [[Sakro Imperio Romano Jermaniko]] # [[Gerra Sivila Ingleza]] # [[Imperio Britaniko]] # [[Esklavitu]] # [[Revolusion Franseza]] # [[Revolusion Industriala]] # [[Gerra Sivila en los Estados Unidos]] # [[Partajamiento de Afrika]] # [[Restorasiyon Meiji]] # [[Primera Gerra Mondiala]] # [[Revolusion Rusa]] # [[Gerra Sivila Rusa]] # [[Gerra Sivila Espanyola]] # [[Sigunda Gerra Mondiala]] # [[Olokósto]] o [[Shoá]] # [[Partajamiento de Palestina]] # [[Estavlesimento del Estado de Israel]] # El [[Frankizmo]] # La [[Transision Espanyola]] # [[Gerra Friya]] # [[Gerra de Korea]] # [[Invasion Sovyetika de Afganistan]] # [[Programa Apoyo]] # [[Gerra de Vietnam]] # [[Apartheid]] # [[Gerra del Golfo]] # [[Ispanita]] == [[Politika]] == # [[Anarkiya]] # [[Kapitalizmo]] # [[Komunizmo]] # [[Demokrasia]] # [[Diktadura]] # [[Fasizmo]] ## [[Falanjismo]] ## [[Nazismo]] # [[Feminizmo]] # [[Fundamentalizmo relijiozo]] # [[Globalizasiyon]] # [[Imperializmo]] # [[Liberalizmo]] # [[Monarkiya]] # [[Nasionalizmo]] # [[Neokonservatizmo]] # [[Neoliberalizmo]] # [[Rasizmo]] # [[Repuvlika]] # [[Solidaritá]] # [[Sosializmo]] #[[Separasion de Puederes]] ##[[Judizialo]] o [[Pueder judizialo]] ##[[Lejislativo]] o[[Pueder lejislativo]] ##[[Exekutivo]] o [[Pueder Exekutivo]] #[[Partito politiko]] == Otros asuntos sosyales == #[[Aborto]] #[[Kontrol de natalidad]] #[[Pena kapital]] o [[Pena de muerte]] #[[Omoseksualidad]] #[[Diritos umanos]] #[[Seksizmo]] == Internasional == # [[Liga Arabiga]] # [[Diplomasia]] # [[Union Evropea]] # [[Libertad]] # [[FMI]] # [[OTAN]] # [[Premio Nobel]] # [[Djuegos Olimpikos]] # [[OPEP]] # [[Krus Kolorada]]/[[Media Luna Kolorada]] / [[Magen David Adom]] [[Federasion Internasionala de la Krus Kolorada i la Media Luna Kolorada]] # [[Nasiones Unidas]] [[ONU]] ## [[OMS]] ## [[UNICEF]] ## [[UNESCO]] # [[Tratado]]s == [[Relijion]] == Avria ke eskrivir, al menos, sinko frazas introduktorias de kada relijion: # [[Baha'i]] ## El [[Bab]] ## [[Baha'u'llah]] # [[Budismo]] ## [[Siddhārtha Gautama]] # El [[Dio]] ## [[Ashem]] # [[Djainizmo]] # [[Djudaismo]] ## [[Kashrut]] ## [[Moshe Rabenu]] ## [[Esnoga]] ## El [[Bet Amikdash]] ## La [[Tora]] ## El [[Talmud]] ## La [[Mishna]] # [[Espiritismo]], [[Espiritualismo]] # [[Induizmo]] ## [[Brahma]] ## [[Vishnu]] ## [[Shiva]] # [[Islam]] ## [[Allah]] ## [[Mahomat]] ## [[Mishkita]] ## [[Omar]] # [[Kristianismo]] ## [[Yesukristo]] ## el [[Papás]] ## [[Kilisia]] (lugar de kulto) ## [[Iglesia Katolika]] ## [[Iglesia Ortodoksa]] # [[Konfusianizmo]] ## [[Konfusio]] # [[Mitolojiya]] # [[Shintoizmo]] # [[Sihizmo]] - [[Sih]] ## [[Guru Nanak]] # [[Taoizmo]] # [[Vudu]] # [[Zoroastrizmo]] ## [[Zoroastro]] Mension a ideas ke niegan o dudan en El Dio: # [[Agnostisizmo]] # [[Ateizmo]] # [[Umanizmo relijiozo]] == [[Kultura]] == Avria ke eskrivir, al menos, tres frazas sovre: # [[Arte]] # [[Dansa]] # [[Literatura]] ## [[Livro]] ## Livros klasikos i relijiozos ### La [[Biblia]] #### Las [[Eskrituras ebreas]] #### Las [[Eskrituras kristianas]] ### ''[[Don Kishote de la Mancha]]'' ### Epopeya de Gilgamesh ### ''[[Iliada]]'' ### ''[[Odisea]]'' ### ''[[Hamlet]]'' ### ''[[El Prinsipe]]'' de [[Makiavelo]] ### [[Kuran]] ### ''[[La Repuvlika]]'' de [[Platon]] ### [[Las mil i una nochadas]] ### [[La Divina Komedia]] # [[Poeziya]] # [[Muzika]] ## [[Muzika klasika]] ## [[Muzika tradisionala]] ### [[Muzika ladina]] ## [[Opera]] ## [[Jazz]] ## [[Pop]] i [[Rock]] ### [[ABBA]] ### [[Buddy Holly]] ### [[Elvis Presley]] ### The [[Beatles]] ### The [[Rolling Stones]] ### The [[BeeGees]] ## [[instrumento musikal]] ## [[instrumento de kuedra]] ### [[Gitara]] ### [[Piano]] ### [[Violin]] ## [[Enstrumento de viento]] ### [[Trompeta]] ### [[Silbato]] ### [[Flauta]] ## [[Enstrumento de perkusion]] ### [[Tambor]] ##[[KD]] # [[Teatro]] # [[Filmo]] # [[Fotografiya dijitala i kemika]] ## [[Direktor de sinema|Direktores]] ### [[Woody Allen]] ### [[Ingmar Bergman]] ### [[Akira Kurosawa]] ### [[Stanley Kubrikk]] ### [[Alfred Hitchkock]] ## [[Aktor]]es ### [[Charlie Chaplin]] ### [[Ermanos Marx]] ([[Groucho Marx]]) ### [[Humphrey Bogart]] ### [[Walt Disney]] ### [[Mariyn Monroe]] # [[Djogo]]s ## [[Sheh-met]] ## [[Go]] ## [[Mankala]] ## [[Damas]] ## [[Bakgammon]] ## [[Djogo de kartas]] ## [[Dados]] # [[Radio]] # [[Televizyón]] == Sensia == Habria ke eskrivir, al menos, sinko frases introduktorias para las prinsipales kategorias: === [[Astronomiya]] === # [[Big Bang]] # [[Estreya]] # [[Galaksia]] # [[Via Laktea]] # [[Sistema solar]] # [[Planeta]] # [[Lusero]] # [[Satelite]] # [[Asteroide]] # [[Kometa]] # [[Sol]] # [[Merkurio (planeta)]] # [[Venus (planeta)]] # [[Tierra]] # [[Marte (planeta)]] # [[Jupiter (planeta)]] # [[Saturno (planeta)]] # [[Urano (planeta)]] # [[Neptuno (planeta)]] # [[Pluton (planeta)]] # [[Luna]] # [[Anyo luz]] # [[Burako preto]] === [[Biolojiya]] === ==== Mamiferos [[Anatomiya]] ==== # [[Sistem dijestivo]] ## [[Intestino groso]] ## [[Intestino flako]] ## [[Figado]] # [[Sistema respiratorio]] ## [[Pulmon]]es # [[Sistem oseo]] [[Eskeleto]] # [[Sistem nervioso]] ## [[serebro]] ## [[Sistem sensorial]] ### [[Sistem auditivo]] #### [[Oido]] ### [[Sistem visual]] #### [[Ojo]] ### [[sistem olfatorio]] ### [[sistem gustativo]] ### [[sistem somatosensorial]] # [[Sistem endokrino]] # [[Sistem sirkulatorio]] ## [[Korazon]] # [[Sistem reproduktivo]] ## [[Pene]] ## [[Vajina]] # [[Tegumento]] ## [[Piel]] # [[Pesho]] ==== [[Proseso biolojiko|Prosesos biolojikos]] ==== # [[Autopoyesis]] # [[Komportamiento animal]] # [[Desvelopamiento]] # [[Dijestion]] # [[Evolusion]] # [[Exkresion]] # [[Extinsion]] # [[Fotosintesis]] # [[Omeostasis]] # [[Erensia]] # [[Inmunita]] # [[Metabolizmo]] # [[Reproduksion]] # [[Respirasion]] ==== [[Vida]] ==== # [[Animal]] ## [[Anfibio]] ### [[Sapo]] - [[Rana]] ## [[Aves]] ### [[Pavón]] ### [[Indiano]] ### [[Bilbil]] ### [[Golondrina]] ### [[Palaza]] ### [[Graja]] ### [[Gayna de kampo]] ### [[Pato]] ### [[Palomba]] ### [[Gayo]], [[Poyo]] i [[Gayna]] ### [[Sisne]] ### [[Pinguino]] ### [[Abistrú]] ### [[Asiguenya]] ### [[Kukuvaya]] ### [[Babeka]] ### [[Papagayo]] ### [[Gayo montes]] ### [[Agila]] ## [[Pez]], [[Pishkado]] ### [[Tiburon]] ### [[Tuna]] ### [[Sardina]] ## [[Guzanos]] ### [[Bizbon]] ### [[Bizba]] ### [[Ormiga]] ### [[Papiyon]] ### [[Moshka]] ### [[Moshko]] ### [[Mavlacha]] ### [[Hanumika]] ### [[Chichigaya]] ### [[Saltampies]] ### [[Alakran]] ### [[Aranya]], [[Tiralanya]] ### [[Puliya]] ### [[Sientopies]] ### [[Bavoza]] ### [[Kalafyota]] ### [[Tertil]] ## [[Mamifero]] ### [[Alpaka]] - [[Yama]] - [[Vikunya]] ### [[Bayena]] ### [[Kabayo]] ### [[Gameo]] ### [[Porko]] ### [[Delfin]] ### [[Elefante]] ### [[Gato]] ### [[Ganado]] ### [[Leon]] ### [[Mamut]] ### [[Maymon]] - [[Orangutan]] - [[Gorila]] - [[Chimpanze]] ### [[Mursielago]] ### [[Lonso]] ### [[Kodrero]] ### [[Bufanó]] ### [[Perro]] ### [[Lovo]] ### [[Rapoza]] ### [[Chakal]] ### [[Nifisa]] ### [[Taushán]] ### [[Papasiega]] ## [[Reptil]] ### [[Kulevra]] - [[Serpiente]] # [[Bakteria]] ##[[Prokariota]] ##[[Eukariota]] # [[Fungo]] # [[Planta]] ## [[Flor]] ## [[Palma]] ## [[Arvole]] # [[Protista]] === [[Kemika]] === # [[Listado alfabetiko de elementos kimikos|Lista de los elementos]] # [[Tabla periodika de los elementos]] # '''Algunos elementos''' ##[[Aluminio]] ##[[Karbono]] ## [[Oro]] ##[[Yerro]] ##[[Elio]] ##[[Idrojeno]] ## [[Nitrojeno]] ## [[Oksijeno]] ##[[Plata]] ## [[Uranio]] ## [[Zink]] === [[Ekolojiya]] === # [[Efekto invernadero]] # [[Luvya agra]] # [[Oskuresimiento global]] === [[Jeolojiya]] === # [[Basalto]] # [[Pedernal]] # [[Piedra kaliza]] # [[Eras jeolojikas]] # [[Paleozoiko]] # [[Mesozoiko]] # [[senozoiko]] # [[Prekambriko]] # [[Kambriko]] # [[Ordovisense]] u [[Ordovisiko]] # [[Siluriko]] # [[Devoniko]] # [[Karbonifero]] # [[Permiko]] # [[Triasiko]] # [[Jurasiko]] # [[Kretasiko]] # [[Paleojeno]] # [[Neojeno]] # [[Paleoseno]] # [[Eoseno]] # [[Oligoseno]] # [[Mioseno]] # [[Plioseno]] # [[Kuaternario]] # [[Pleistoseno]] # [[Holoseno]] # [[Fosil]] # [[Estratigrafia]] # [[Volkan]] # [[Nukleo (jeolojia)]] # [[Manto]] # [[Korteza]] # [[Astenosfera]] # [[Litosfera]] # [[Hidrosfera]] # [[Atmosfera]] === [[Medikería]] === # [[SIDA]] # [[Alkoholismo]] # [[Kanser]] # [[Kolera]] # [[Diabetes meyitus]] # [[Disenteria]] # [[Ipertension]] # [[Abasháda]] # [[Malaria]] # [[Obesidad]] # [[Viruela]] # [[Sifilis]] # [[Tuberkulosis]] # [[Virus]] # [[Segedad]] # [[Enfermedad mental]] # [[Sodrera]] === [[Meteorolojiya]] === # [[Presion atmosferika]] # [[Nuve]] # [[Luvya]] i [[Furtuna]] # [[Nieve]] # [[Granizo]] o [[Pedrisko]] # [[Viento]] # [[Efekto invernadero]] # [[Tornado]] # [[Tsiklon tropikal]] # '''Fenomenos lokales''' ## [[El Ninyo]] o [[Fenomeno del Ninyo]] ## [[La Ninya]] o [[Fenomeno de la Ninya]] === [[Fisika]] === # [[Atomo]] ## [[Elektron]] ## [[Neutron]] ## [[Proton]] # [[Enerjiya]] ##[[Radiasion elektromagnetika]] ###[[Radio]] ###[[Radiasion infrarroja]] ###[[Luz visible]] ###[[Radiasion ultravioleta]] ###[[Rayos gamma]] # [[Molekula]] # [[Luz]] ## [[Kolor|La kolor]] ###[[Espektro elektromagnetiko]] ###[[Preto (kolor)|Preto]] ###[[Blanko]] ###[[Kolorado]] ###[[Amariyo]] ###[[Portokal (kolor)]] ###[[Védre]] ###[[Maví]] ###[[Violet]] ###[[Roz]] ###[[Bej]] ###[[Turkiz]] ###[[Siel]] ###[[Lila (kolor)]] ###[[Bordó (kolor)]] ###[[Rosho]] ###[[Marón]] ###[[Grizo]] ###[[Anyir]] #[[Huérsa]]s ##[[Gravitasion]] ##[[Elektromagnetizmo]] ##[[Enerjiya nuklear]] #[[Aselerasion]] #[[Huérsa]] #[[Masa]] #[[Velochitá]] #[[Tyémpo]] #[[Prestor]] #[[Peso]] === Rekursos === # [[Mineral]]es # [[Diamante]] # [[Sal (kondimento)|Sal]] Otras # [[Petroleo]] # [[Gas]] # [[Karbon]] ==== Industrias ==== #[[Tekstil]] ##[[Lana]] ##[[Algodon]] ##[[Seda]] #[[Plastik]] ##[[Nylon]] ##[[Poliester]] #[[Perfumeria]] ##[[Mirra]] ##[[Insienso]] ##[[Almizkle]] #[[Konstruksion]] ##[[semento]] ##[[Siyar]] ##[[Adobe (konstruksion)|Adobe]] ##[[Ladriyo]] ##[[Arko]] ##[[Boveda]] ##[[Templo]] ##[[Piramida]] ##[[Katedrala]] ##[[Arko de triunfo]] ##[[Dolmen]] ##[[Menhir]] ##[[Iglu]] === [[Unidad derivada del SI|Unidades derivadas del SI]] i otras === # [[Sistema Internasional de Unidades]] ## [[metro]] ## [[litro]] ## [[kilogramo]] ## [[newton (unidad)]] ## [[julio]] ## [[vatio]] ## [[voltio]] === Kalendarios i kronometros === # [[Kalendario]] ## [[Kalendario gregoriano]] ### [[Algoritmo para kalkular el dia de la semana]] (Day-of-week algorithm) ### [[Kalkulo de la fesha de Paskua]] (Kalkulation of date of Easter) # [[Huso horario]] ## [[Horario de verano]] / horario estival === 100 enventos === Los inventos mas utiles, no los má uzados por el ombre #[[Kalsado]] #[[Ropa]] #[[Arma]]s #[[Domestikasion]] #[[Huego]] #La [[Rueda]] #La [[Radio]] #[[Televizyón]] #[[Pararrayos]] #[[Tréno]] #Jenerasion i distribusion de la [[Enerjiya elektrika]] == [[Lingua (Linguaje)|Linguas]] == # [[Lingua djudeo-espanyola|Artikolo sovre el Idioma Espesifiko de Esta Vikipedia]] # [[Lingua arábiga|Arabo]] # [[Lingua Inglesa|Inglez]] # [[Esperanto]] # [[Lingua Fransesa|Fransez]] # [[Lingua alemana|Aleman]] # [[Gramatika]] # [[Lingua indiana|Indi]] # [[Lingua japoneza|Japonezo]] # [[Lingua Latina|Latin]] # [[Idioma shino mandarin|Shino Mandarin]] # [[Lingua rusa|Ruso]] # [[Sanskrito]] # [[Lingua Kastilyana|Espanyol]] # [[Interlingua]] # [[Lingua Grega|Grego]] # [[Linguas indoevropeas|La Famiya de Linguas Indoevropeas]] == [[Arkitektura]] == # [[Arko]] # [[Boveda]] # [[Dintel]] # [[Ponte]] # [[Klavo]] # [[Piramida]] # [[Edifisio]]s ## [[Siete maraviyas del mundo antiko]] ## [[Angkor Wat]] ## [[Presa de Asuan]] ## [[Taj Mahal]] ## [[Torre Eiffel]] ## [[Gran Muraya Shina]] == [[Matematikas]] == # [[aljebra]] # [[Kalkulo]] # [[jeometria]] ## [[Sirkolo]] ### [[Pi]] ## [[Kuadrado]] ## [[Triangulo]] # [[Infinito]] # [[Trigonometria]] [[Poligono]] == Militar == # [[Exersito]] ## [[Artiyeriya]] ## [[Kabayeriya]] ## [[Infanteriya]] # [[Armada]], [[Marina de gerra]] o [[Marina]] # [[Huérsa Aerea]] No estan en la lista pero son similares [[Huérsas Armadas]] - [[Polisiya]] == [[Espor]] == # [[Djuegos Olimpikos]] # [[Beisbol]] # [[Basketball]] o [[Balonsesto]] # [[Atletismo]] # [[Futbol]] # [[Otomobilizmo]] == [[Teknolojiya]] == === Teknolojiya komun === # [[Invension]] # [[Motor de kombustion]] # [[Huego]] # [[Plano inklinado]] # [[Palanka]] # [[Metalurjia]] # [[Imprenta]] # [[Polea]] # [[Torniyo]] # [[Makina de vapor]] # [[Kunya]] # [[Rueda]] === [[Komunikasion]] === # [[Alefbet]] # [[Internet]] # [[Djurnal]], [[periodiko]] # [[Radio|Radio (medio de komunikasion)]] # [[Telegraf]] # [[Telefon]] # [[Televizyón]] # [[Eskritura]] === [[Elektrisita]] === ## [[Biomasa]] # [[Enerjiya renovable]] ## [[Enerjiya solar]] ## [[Enerjiya hidraulika]] ## [[Enerjiya eolika]] ## [[Enerjiya mareomotriz]] ## [[Enerjiya nuklear]] # [[Rekurso natural|Rekursos naturales]] i [[Kombustible fosil|Kombustibles fosiles]] ## [[Karvon]] ## [[Gas natural]] ## [[Petrolio]] === [[Komputer|Informatika]] === # [[Linux]] # [[Microsoft Windows]] # [[Mac OS]] # [[Unix]] # [[Amiga]] === [[Material]]es === # [[Vidrio]] # [[Papel]] # [[Plastiko]] === [[Transporte]] === # [[Aeroplano]] o [[Avion]] # [[Bisikleta]] # [[Arabá]] # [[Tréno]] # [[Vapor]] # [[Vela]] # [[Lampa de trafik]] # [[Otobus]] === [[Arma]] === # [[Hasha]] # [[Eksplosivo]] # [[Arma de fuego]] # [[Polvora]] # [[Ametrayadora]] # [[Arte Marsiala]] (es dizir, el uzo del puerpo komo arma) # [[Arma nuklear]] # [[Espada]] # [[Tank]] == [[Katastrofe]] == #[[Avalansha]] #[[Terremoto]], [[Temblor]], [[Seismo]] #[[Inundasion]] #[[Fusion nuklear]] (''nuklear meltdown'') == [[Kolor]]es == Ver [[Fisika]] == [[Filosofiya]] == # [[Metodo sientifiko]] # [[Konosensya]] # [[Vedrad]] # [[Punto de vista neutralo]] # [[Etika]] # [[Politika]] # [[Ontolojiya]] # [[Desision por konsenso]] <!-- Por favor no usen un editor de textos komun para kopiar i pegar los interwikis--> [[Categoría:Wikipedia:Tareas pendientes]] [[Categoría:Listas]] [[Kateggoría:Vikipedya]] kvu637swc7ptdau21axwc0mebayrvpo 216703 216700 2026-05-06T09:59:48Z Baltyer 24048 /* Matematikas */ 216703 wikitext text/x-wiki ''Si avlas djudeo-espanyol, puedes empesar a trezladar esta oja.'' Ma, si no saves bueno el espanyol o si no te lo ambezates bueno, si puede ser, no eskrives porké donpués es pedrida de tiempo trokar todos los biervos ke no son djidiós, ama kasteyanos. </br> Este artikolo en otras linguas: <span style="font-size:x-small;"> [[:af:Wikipedia:Kernartikels|{{#LANGUAGE:af}} (af)]]s [[:als:Wikipedia:Artikel,_wos_i_allne_Wikipedene_gee_s%C3%B6tt|{{#LANGUAGE:als}} (als)]] [[:ar:ويكيبيديا:قائمة مقالات يجب أن تحتويها كل ويكيبيديا|{{#LANGUAGE:ar}} (ar)]] [[:an:Wikipedia:Lista d'articlos que toda Wikipedia abría de tener|{{#LANGUAGE:an}} (an)]] [[:arz:ويكيبيديا:مقالات لازم تكون فى كل ويكيبيديا|{{#LANGUAGE:arz}} (arz)]] [[:ast:Uiquipedia:Llista d'artículos que toa Wikipedia tien que tener|{{#LANGUAGE:ast}} (ast)]] [[:ba:Wikipedia:Һәр тел бүлегендә булырға тейеш мәҡәләләр исемлеге|{{#LANGUAGE:ba}} (ba)]] [[:bat-smg:Būtėnū straipsniu sārašos vikipedėjuo|{{#LANGUAGE:bat-smg}} (bat-smg)]] [[:be:Вікіпедыя:Артыкулы, якія мусяць быць у кожнай Вікіпедыі|{{#LANGUAGE:be}} (be)]] [[:be-x-old:Вікіпэдыя:Істотныя артыкулы|{{#LANGUAGE:be-tarask}} (be-tarask)]] [[:bpy:উইকিপিডিয়া:থানা থকিসে নিবন্ধ|{{#LANGUAGE:bpy}} (bpy)]] [[:br:Wikipedia:Roll ar pennadoù a rankfe pep wikipedia kaout|{{#LANGUAGE:br}} (br)]] [[:bs:Wikipedia:1000 članaka|{{#LANGUAGE:bs}} (bs)]] [[:bug:Wikipedia:Daftar artikel ᨆᨊᨛᨂ ᨅᨔ ᨄᨑᨛᨒᨘ ᨂᨛᨀ|{{#LANGUAGE:bug}} (bug)]] [[:ca:Viquipèdia:Llista d'articles que totes les llengües haurien de tenir|{{#LANGUAGE:ca}} (ca)]] [[:cv:Википеди:Ку статьясем кашни Википеди уйрăмěсенче пулмалла|{{#LANGUAGE:cv}} (cv)]] [[:cs:Wikipedie:1000 nejdůležitějších článků|{{#LANGUAGE:cs}} (cs)]] [[:cy:Wicipedia:Rhestr erthyglau sy'n angenrheidiol ym mhob iaith|{{#LANGUAGE:cy}} (cy)]] [[:da:Wikipedia:Artikler vi bør have|{{#LANGUAGE:da}} (da)]] [[:de:Wikipedia:Artikel, die es in allen Wikipedias geben sollte|{{#LANGUAGE:de}} (de)]] [[:el:Βικιπαίδεια:Κατάλογος άρθρων που όλες οι γλώσσες πρέπει να έχουν|{{#LANGUAGE:el}} (el)]] [[:en:Wikipedia:Vital articles|{{#LANGUAGE:en}} (en)]] [[:eo:Vikipedio:Listo de havendaj artikoloj|{{#LANGUAGE:eo}} (eo)]] [[:et:Vikipeedia:Artiklid, mis peaksid igas keeles olemas olema|{{#LANGUAGE:et}} (et)]] [[:es:Wikipedia:Lista de artículos que toda Wikipedia debería tener|{{#LANGUAGE:es}} (es)]] [[:eu:Wikipedia:Wikipedia guztiek izan beharreko artikuluen zerrenda|{{#LANGUAGE:eu}} (eu)]] [[:hif:Wikipedia:Articles jiske sab wikipedia me hoe ke chaahi ke suchi|{{#LANGUAGE:hif}} (hif)]] [[:fa:ویکی‌پدیا:فهرست نوشتارهایی که هر ویکی‌پدیا باید بدارد|{{#LANGUAGE:fa}} (fa)]] [[:fi:Wikipedia:Luettelo keskeisistä tietosanakirja-artikkeleista|{{#LANGUAGE:fi}} (fi)]] [[:fr:Wikipédia:Liste d'articles que toutes les encyclopédies devraient avoir|{{#LANGUAGE:fr}} (fr)]] [[:fur:Vichipedie:Liste dai articui che dutis lis vichipedîs a varessin di vê|{{#LANGUAGE:fur}} (fur)]] [[:ga:Vicipéid:Liosta d'ábhair riachtanach do gach uile Vicipéid|{{#LANGUAGE:ga}} (ga)]] [[:gl:Wikipedia:Lista_de_artigos_que_toda_Wikipedia_debera_ter|{{#LANGUAGE:gl}} (gl)]] [[:gu:વિકિપીડિયા:દરેક ભાષાના વિકિપીડિયામાં હોય એવા પ્રારંભિક લેખોની યાદી|{{#LANGUAGE:gu}} (gu)]] [[:hi:विकिपीडिया:कुछ प्रारंभिक लेख जो कि हर भाषा के विकिपीडिया में होने चाहिए|{{#LANGUAGE:hi}} (hi)]] [[:hr:Wikipedija:1000 članaka|{{#LANGUAGE:hr}} (hr)]] [[:hu:Wikipédia:Ezer fontos cikk|{{#LANGUAGE:hu}} (hu)]] [[:hy:Wikipedia:Կարևորագույն հոդվածներ|{{#LANGUAGE:hy}} (hy)]] [[:ia:Wikipedia:Articulos que omne Wikipedia deberea haber|{{#LANGUAGE:ia}} (ia)]] [[:ilo:Wikipedia:Listaan dagiti articulo a nasken a maipatarus ti amin a pagsasao|{{#LANGUAGE:ilo}} (ilo)]] [[:id:Wikipedia:Artikel yang perlu dimiliki Wikipedia seluruh bahasa|{{#LANGUAGE:id}} (id)]] [[:is:Wikipedia:Greinar sem ættu að vera til|{{#LANGUAGE:is}} (is)]] [[:it:Wikipedia:Lista delle voci che tutte le Wikipedie dovrebbero avere|{{#LANGUAGE:it}} (it)]] [[:ja:Wikipedia:すべての言語版にあるべき項目の一覧|{{#LANGUAGE:ja}} (ja)]] [[:jbo:Wikipedia:liste pe le tcevai ckupau|{{#LANGUAGE:jbo}} (jbo)]] [[:jv:Wikipedia:Daftar Artikel Dhasar|{{#LANGUAGE:jva}} (jv)]] [[:kk:Уикипедия:Барлық Уикипедияларда болуы тиіс мақала тізімі|{{#LANGUAGE:kk}} (kk)]] [[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅಗತ್ಯ ಲೇಖನಗಳು|{{#LANGUAGE:kn}} (kn)]] [[:ko:위키백과:모든 언어의 위키백과마다 꼭 있어야 하는 문서 목록|{{#LANGUAGE:ko}} (ko)]] [[:ku:Wîkîpediya:Gotar ku ji bo hemû Wîkîpediyayan pêwîst in|{{#LANGUAGE:ku}} (ku)]] [[:la:Vicipaedia:Articuli quos omnes Vicipaediae habeant|{{#LANGUAGE:la}} (la)]] [[:lad:Wikipedia:Lista de artikolos ke toda Wikipedia deberiya tener|{{#LANGUAGE:lad}} (lad)]] [[:lb:Wikipedia:Artikelen, déi et op all Wikipedia sollt ginn|{{#LANGUAGE:lb}} (lb)]] [[:li:Wikipedia:Lies van artikele die eder Wikipedia moot höbbe|{{#LANGUAGE:li}} (li)]] [[:lmo:Wikipedia:Lista di articoi che tutt i Wikipedii dovarissen avègh|{{#LANGUAGE:lmo}} (lmo)]] [[:lt:Wikipedia:Sąrašas straipsnių, būtinų visomis kalbomis|{{#LANGUAGE:lt}} (lt)]] [[:lv:Wikipedia:Raksti, kuriem vajadzētu būt visu valodu Vikipēdijās|{{#LANGUAGE:lv}} (lv)]] [[:hu:Wikipédia:Ezer fontos cikk|{{#LANGUAGE:hu}} (hu)]] [[:mk:Википедија:Потребни статии|{{#LANGUAGE:mk}} (mk)]] [[:ml:വിക്കിപീഡിയ:അവശ്യലേഖനങ്ങള്‍|{{#LANGUAGE:ml}} (ml)]] [[:mn:Wikipedia:Монгол Википедиад байх ёстой өгүүллүүд (жагсаалт)|{{#LANGUAGE:mn}} (mn)]] [[:mr:विकिपीडिया:लेख संपादन स्पर्धा/लेखांची यादी|{{#LANGUAGE:mr}} (mr)]] [[:ms:Wikipedia:Senarai rencana semua bahasa perlu ada|{{#LANGUAGE:ms}} (ms)]] [[:zh-min-nan:Wikipedia:Só͘-ū ê Wikipedia pán-pún lóng èng-kai ū ê bûn-chiuⁿ|{{#LANGUAGE:nan}} (nan)]] [[:nds:Wikipedia:List vun Artikels, de in all Wikipedias binnen ween schöölt|{{#LANGUAGE:nds}} (nds)]] [[:new:विकिपिडियाःहलिमसफूया ख्यःत|{{#LANGUAGE:new}} (new)]] [[:nl:Wikipedia:Artikelen die elke Wikipedia zou moeten hebben|{{#LANGUAGE:nl}} (nl)]] [[:nn:Wikipedia:Artiklar vi bør ha|{{#LANGUAGE:nn}} (nn)]] [[:no:Wikipedia:Liste over artikler vi bør ha|{{#LANGUAGE:no}} (no)]] [[:oc:Tièra de 1000 articles que totas las Wikipèdias deurián aver|{{#LANGUAGE:oc}} (oc)]] [[:os:Википеди:Алы æвзагыл дæр чи хъуамæ уа, уыцы статьятæ|{{#LANGUAGE:os}} (os)]] [[:pag:Wikipedia:Listaan ya nakaukulan ed balang salita|{{#LANGUAGE:pag}} (pag)]] [[:pl:Wikipedia:Strony,_które_powinna_mieć_każda_Wikipedia|{{#LANGUAGE:pl}} (pl)]] [[:pms:Wikipedia:Lista dj'artìcoj che mincadun-a Wikipedia a dovrìa avèj|{{#LANGUAGE:pms}} (pms)]] [[:pt:Wikipedia:Lista dos 1000 artigos essenciais|{{#LANGUAGE:pt}} (pt)]] [[:qu:Wikipidiya:Lliw Wikipidiyapaq qillqanakuna|{{#LANGUAGE:qu}} (qu)]] [[:ksh:Wikipedia:Sigge di en alle Sproche drin sin sullte|{{#LANGUAGE:ksh}} (ksh) ]] [[:ro:Wikipedia:Listă de articole pe care ar trebui să le aibă fiecare Wikipedie|{{#LANGUAGE:ro}} (ro)]] [[:ru:Википедия:Список статей, которые должны быть во всех языковых версиях|{{#LANGUAGE:ru}} (ru)]] [[:sc:Wikipedia:Lista de sos artìculos chi totus sas Bichipedias bisonzat a tenner|{{#LANGUAGE:sc}} (sc)]] [[:scn:Wikipedia:Artìculi nicissarî|{{#LANGUAGE:scn}} (scn)]] [[:simple:Wikipedia:List of articles all languages should have|{{#LANGUAGE:simple}} (simple)]] [[:sk:Wikipedia:1000 najdôležitejších článkov|{{#LANGUAGE:sk}} (sk)]] [[:sl:Wikipedija:Članki, ki bi jih morala imeti vsaka Wikipedija|{{#LANGUAGE:sl}} (sl)]] [[:sr:Википедија:Списак чланака које српска Википедија треба да има|{{#LANGUAGE:sr}} (sr)]] [[:su:Wikipedia:Artikel nu sadaya basa Wikipédia kedah gaduh|{{#LANGUAGE:su}} (su)]] [[:sv:Wikipedia:Artiklar som bör finnas på alla Wikipedior|{{#LANGUAGE:sv}} (sv)]] [[:sw:Wikipedia:Makala_za_msingi_za_kamusi_elezo|{{#LANGUAGE:sw}} (sw)]] [[:ta:Wikipedia:அனைத்து மொழி விக்கிபீடியாக்களிலும் இருக்க வேண்டிய கட்டுரைகளின் பட்டியல்|{{#LANGUAGE:ta}} (ta)]] [[:te:Wikipedia:వికీపీడియాలో తప్పకుండా ఉండవలసిన వ్యాసాలు|{{#LANGUAGE:te}} (te)]] [[:tet:Wikipedia:Lista husi artigu sira ne'ebé Wikipédia hotu-hotu bele iha|{{#LANGUAGE:tet}} (tet)]] [[:th:วิกิพีเดีย:รายชื่อบทความที่วิกิพีเดียทุกภาษาควรมี|{{#LANGUAGE:th}} (th)]] [[:tl:Wikipedia:Listahan ng mga artikulo na kailangan ng lahat ng wika|{{#LANGUAGE:tl}} (tl)]] [[:tr:Vikipedi:Her Vikipedi'de olması gereken maddeler|{{#LANGUAGE:tr}} (tr)]] [[:uk:Вікіпедія:Статті, які повинні бути у всіх вікіпедіях|{{#LANGUAGE:uk}} (uk)]] [[:ur:ویکی پیڈیا:ویکی پیڈیا میں انتہائی ضروری مقالوں کی فہرست|{{#LANGUAGE:ur}} (ur)]] [[:vec:Wikipedia:Lista de łe vóxe che tute łe Wikipedie łe dovarìa gaver|{{#LANGUAGE:vec}} (vec)]] [[:vi:Wikipedia:Danh sách bài cơ bản nên có|{{#LANGUAGE:vi}} (vi)]] [[:zh-yue:Wikipedia:粵語維基百科基礎版面名單|{{#LANGUAGE:zh-yue}} (yue)]] [[:yi:װיקיפּעדיע:וויכטיגע ארטיקלן|{{#LANGUAGE:yi}} (yi)]] [[:zh:Wikipedia:基礎條目|{{#LANGUAGE:zh}} (zh)]] [[:zh-classical:Wikipedia:必有之文|{{#LANGUAGE:zh-classical}} (zh-classical)]]<br /> [[Meta:Interlanguage links|''Trezlada esta hoja!'']] Publikado orijinal mente en [[:meta:List of articles all languages should have]]</span> ---- '''''Esta oja i la lista de artikolos ke kontiene se diskute en el kanal [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist] de la red IRC [irc://irc.freenode.org Freenode], por lo tanto, si puede ser, si keres adjustar dinguna entrada es mijor diskutirla antes en la [irc://irc.freenode.org/wikilist #wikilist]''''' ---- Egziste un kresiente numero de proyektos vikipedikos. Algunos kresen pishín, ma otros aínda tienen menester de un arrondjamiento. Un uzador propozó la kriasion de esta lista para ke se aga más kolay meldar i endemas asegurar ke el mas mucho numero de Vikipedias tienen kuvijados unos kampos minimos de informasion, util para el uzador i esperados de kualunke/kualsekier ansiklopedya. Ansí, akeyos ke meldan la Vikipedya van a pueder estar mas motivados para partisipar en su dezvelopamiento. Por lo tanto, disho usuario propozó ke se krease una lista kon 1000 enlasos a esbozos de artikolos ke deberiamos esforzarnos por ke existan en todas i kada una de las distintas Wikipedias. Estos artikolos podrian ser muy chikos afilu kon la informasion mas esensial. En algunos kavzos, puede ser tan solo una tabla, mientras ke en otros kasos puede ser un esbozo. Esta inisiativa puede impulsar los pekenyos proyektos i se espera kriar artikolos ke se puedan tradusir fasilmente. == Komo se utiliza este listado == Ai varias formas de usar esta lista. Una de eyas es tradusirla a una segunda lingua en la ke la wikipedia kuente kon pokos artikolos i asi komprobar ke artikolos todavia no tiene Wikipedia en disha lingua. Munchos de los artikolos en esta lista apareseran en la Wikipedia en espanyol o en la Wikipedia en ingles sensiyo. De esta forma, una posibilidad es tradusir dishos artikolos desde alguna de estas wikipedias. Ademas, tambien se pueden komprobar los enlases ke tenga kualkier artikolo a versiones de Wikipedia en otras linguas si se kiere bushkar mas informasion sobre el artikolo. === Partikolaridades kulturalas === En estos momentos mosotros estamos realizando en una otra pajina un listado de artikolos vinkulados kon la kultura djudeo-espanyola ke puederian estar en esta [[Vikipedya]]. Azé klik para meldar la [[Vikipedya:Lista de artikolos ke la Wikipedia en ladino deberiya tener|lista propozada de artikolos ke la Vikipedya en lingua djudeo-espanyola kale tener]]. Si kreyes ke kale tener mas artikolos, puedes adjustarla! == [[Biografiya]] == Deberiya aver al menos tres frases por kada artikolo biografiko, siendo unas siento biografiyas a kompletar. === Kompositores === # [[Johann Sebastian Bach]] # [[Ludwig van Beethoven]] # [[Wolfgang Amadeus Mozart]] === Eksploradores i deskubridores === # [[Roald Amundsen]] # [[Jacques Cartier]] # [[Kristobal Kolon]] # [[James Cook]] # [[Hernán Cortés]] # [[Francis Drake]] # [[Vasko da Gama]] # [[Edmund Hillary]] # [[Hernando de Magayanes]] # [[Marco Polo]] # [[Zheng He]] === Inventores i sientifikos === # [[Marie Curie]] # [[Charles Darwin]] # [[Albert Einstein]] # [[Thomas Alva Edison]] # [[Enriko Fermi]] # [[Henry Ford]] # [[Sigmund Freud]] # [[Galileo Galilei]] # [[Johannes Gutenberg]] # [[Edward Jenner]] # [[John Maynard Keynes]] # [[Isaac Newton]] # [[Leonardo da Vinci]] # Los [[Ermanos Wright]] # [[Alberto Santos Dumont]] === Eskritores i filosofos === # [[Aristoteles]] # [[San Agustin]] # [[Matsuo Basho]] # [[Dante Alighieri]] # [[Johann Wolfgang von Goethe]] # [[Erodotos]] # [[Hipokrates]] # [[Homero]] # [[Emmanuel Kant]] # [[Lao Tzu]] # [[Li Po]] # [[Martin Lutero]] # [[Rosa Luxemburg]] # [[Karl Marx]] # [[Murasaki Shikibu]] # [[George Orwey]] # [[Platon]] # [[Pitagoras]] # [[William Shakespeare]] # [[Adam Smith]] # [[Sokrates]] # [[Sun Tzu]] # [[J.R.R. Tolkien]] # [[Tu Fu]] # [[Tomas de Akino]] # [[Virgilius]] # [[Mary Wollstonecraft]] # [[Zeami Motokiyo]] # [[Konfusio]] # [[Sima Qian]] # [[Carl Sagan]] # [[Hans Blumemberg]] # [[Duns Scotus]] # [[Dashiey Hammett]] # [[Georges Simenon]] # [[Jakob Lorber]] === Politikos i otros lideres del pasado === # [[Akbar el Grande]] # [[Aleksandro Magno]] # [[Caesar Augustus]] # Emperador [[Justinianus]] # [[Otto von Bismarck]] # [[Simón Bolívar]] # [[Karlomagno]] # [[Karlos I de Espanya]] o [[Karlos V de Almania]] # [[Felipe II]] # Los [[Reyes Katolikos]] # [[Abderrahman I|Abderrahman]] # [[Winston Churchill]] # [[Kleopatra VII]] # [[Julio Cesar]] # [[Arkiduke]] [[Franz Ferdinand]] # [[Mohandas Gandhi]] # [[Charles de Gaulle]] # [[Hammurabi]] # [[Hirohito]], [[Emperador]] de [[Japon]] # [[Adolf Hitler]] # [[Ho Chi Minh]] # [[Thomas Jefferson]] # [[Genghis Khan]] # [[Lenin]] # [[Abraham Lincoln]] # [[Napoleon Bonaparte]] # [[Nelson Mandela]] # [[Mao Tse-tung]] o [[Mao Zedong]] en [[pinyin]] # [[Benito Mussolini]] # [[Kwame Nkrumah]] # [[Pedro el Grande]] de [[Rusia]] # [[Pol Pot]] # [[Franklin Delano Roosevelt]] # [[Selahaddin]] # [[Shaka Zulu]] # [[Toro Asentado]] # [[Josef Stalin]] o [[Stalin]] # [[Timur]] # [[Leon Trotsky]] o [[Trotsky]] # [[Harry Truman]] # Reina [[Viktoria I de Inglaterra]] # [[George Washington]] # Emperador [[Wilhelm II]] de [[Almania]] # [[Qin Shihuang]] ==== Militares i estratejistos ==== #[[El Cid|Rodrigo Diaz de Vivar, el Cid Kampeador]] #[[Juan Ponce de León|Ponce de León]] #[[Juan de Ostria]], el [[Gran Kapitan]] #[[Alvaro de Bazán]] #[[Sun Tzu]] #[[Leon Trotsky]] #[[Paul von Benekkendorf und Hindenburg|Hindenburg]] === Politikos i lideres kontemporaneos === # [[Hugo Chávez]] # [[Kofi Annan]] # [[Mario Monti]] # [[Tony Blair]] # [[George W. Bush]] # [[Barack Obama]] # [[Vladimir Putin]] # [[Angela Merkel]] # [[Benjamin Netanyahu]] # [[Dilma Rousseff]] # [[Manmohan Singh]] # [[Mahmoud Ahmadinejad]] # [[Naoto Kan]] # [[François Hollande]] # [[Mariano Rajoy]] # [[Jacob Zuma]] === Mujeres === #[[Hildegard von Binjen]] #[[Indira Gandhi]] #[[Emmeline Pankhurst]] #[[Sojourner Truth]] #[[Jermaine Greer]] #[[Gro Harlem Brundtland]] #[[Sammu-ramat]] ([[Semiramis]]), Reyna de [[Asiria]] #[[Nefertiti]] #[[Katalina la Grande]], Imperatrisa de Rusia #Reina [[Isabel I de Inglaterra]] #Reina [[Viktoria I de Inglaterra]] #[[Liliuokalani]] [[Reina de Hawaii]] #[[Makeda]], [[Reyna de Saba]] ([[Etiopia]]) #[[Juana de Arko]] #[[Harriet Tubman]] #[[Amelia Earhart]] #[[Rachel Carson]] #[[Rosa Luxemburg]] #[[Rose Parks]] #[[Sixi]] ([[Tse Hsi]], [[Tz'u-hsi]]) (La imperatrisa viuda de Kina, [[1835]] - [[1908]]) #[[Eva Peron]] #[[Emma Goldman]] #[[Mary Woystonekraft]] #[[Florense Nightingale]] #[[Helen Keller]] #[[Frida Kahlo]] #[[Mary Harris]] ([[Mother Jones]]) #[[Eleanor Roosevelt]] #[[Golda Meir]] #[[Kaahumanu]] #[[Mary Dyer]] #[[Safo]] === Otros === # [[Bill Gates]] # [[Steve Jobs]] # [[Martin Luther King, Jr.]] o [[Martin Luther King]] # [[Richard Stallman]] # [[Linus Torvalds]] === Terroristos === #[[Gavrilo Princip]] #[[Osama bin Laden]] #[[ETA|Banda Terrorista E.T.A.]] #[[Al Qaida|Banda Terrorista Al Qaida]] == Paises, leyes i politika == Una tabla kon una lista ke kontiene todos los paises (203 artikolos): [[lista de paises]][http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries] # [[Manifiesto Komunista]] # [[Deklarasion de los Diritos del Ombre i del Sitizeno]] # [[Deklarasion Universala de los Diritos Umanos]] # [[Edikto de Granada]] # [[Karta de las Nasiones Unidas]] == Alimentos i bevidas == === Alimentos === # [[Agrikultura]] # [[Azete]] # [[Sereal]]es ## [[Arroz]] ## [[Yulaf]] ## [[Sevada]] ## [[Maiz]] ## [[Soya]] ## [[Trigo]] # [[Dulsuria]]s ## [[Asukar]] ## [[Melaza]] ## [[Myél]] ## [[Chikolata]] ## [[Pan]] # [[Fruta]]s ## [[Limon]], [[Limonero]] ## [[Mansana]], [[Mansano]] ## [[Portokal (fruto)]], [[Portokalero]] ## [[Banana]] ## [[Kayisi]] ## [[Agranada]] ## [[Mora]] ## [[Brisko]] ## [[Igo]] ## [[Karpuz]] ## [[Bimbriyo]] ## [[Vishna]] ## [[Mansanika de franko]] ## [[Avramila]] ## [[Uva]] # [[Fungo]]s ## [[Shampinyon]] # [[Zarzavat]]es ## [[Kalavasa]] ## [[Pipirushka]] ## [[Prishil]] ## [[Endjinara]] ## [[Berendjena]] ## [[Lichuga]] ## [[Pipino]] ## [[Patata]] ## [[Ravanó]] ## [[Kol]] ## [[Sevoya]] ## [[Fasulya]] ## [[Irvija]] ## [[Prasa]] ## [[Espinaka]] ## [[Pimienton]] ## [[Ajo]] ## [[Tomat]]es # [[Lakteo]]s ## [[Mantekiya]] ## [[Kezo]] ##[[Yaurt]] ##[[Leche]] # [[Legumbre]]s # [[Semiya]]s i [[Fruto seko|Frutos sekos]] ## [[Almendra]]s ## [[Avyána]]s ## [[Fistuk]]es ## [[Shaten]]es ## [[Muéz]] # [[Sorgo]] # [[Tabako]] # [[Tuberkulo]]s ## [[Patata]] ## [[Safanórya]] ## [[Kuchundúrya]] # [[Vinagre]] ==== Karnes ==== # [[Sarsicha]]s # [[Salama]] # [[Brizola]] ==== Pishkados i mariskos ==== # [[Tuna]] # [[Palamida]] # [[Kangrejo]] # [[Langosta]] # [[Pulpo]] # [[Salmon]] # [[Sardela]] # [[Trota]] # [[Lakerda]] === Bevidas === # [[Agua]] # [[Bebidas alkolikas]] ##[[Alkól]] ## [[Bira]] ##[[Shampan]] ##[[Pisko]] ##[[Rakí]] ##[[Sidra]] ##[[Vino]] #[[Infusion]]es ## [[Kavé]] ## [[Chai]] # [[Leche]] # [[Bevidas]] ## [[Sumo]]s ## [[Soda]]s ### [[Coca-Cola]] ### [[Tonika]]s == [[Jeografiya]] == === [[Kontinente]] === Al menos se tendria ke eskrivir tres frases por kontinente. # [[Afrika]] # [[Antartika]] # [[Asia]] # [[Oseania]] # [[Evropa]] # [[Amerika del Nord]] # [[Amerika del Sud]] # [[Amerika]] # [[Evrasia]] # [[Evrafrasia]] === Otras rejiones === # [[Amerika Latina]] # [[Medio Oryente]] === Prinsipales [[sivdad]]es === # [[Atenas]] # [[Bangkok]] # [[Barselona]] # [[Berlin]] # [[Bogota]] # [[Buenos Ayres]] # [[Kolkata]] # [[El Kairo]] # [[Kopenhage]] # [[Delhi]] # [[Estanbol]] o [[Istanbul]] # [[Hong Kong]] # [[Lima]] # [[Londra]] # [[Los Anjeles (Kalifornia)|Los Anjeles]] # [[Madrid]] # [[La Meka]] # [[Medeyin]] # [[Sivdad de Meksiko]] # [[Mosku]] # [[Mumbai]] ([[Bombay]]) # [[Mueva Delhi]] # [[Mueva York]] o [[New York]] # [[Paris]] # [[Peking]] o [[Beijing]] # [[Roma]] # [[Shanghai]] # [[San Petersburgo]] # [[Santiago de Chile]] # [[Sâo Paulo]] # [[Seul]] # [[Timbuktu]] # [[Tokio]] # [[Washington, D.C.]] # [[Yerushalayim]] ===Sivdades emportantes en la istoria Sefaradi=== *[[Antuerpia]] *[[Skopia]] *[[Ioanina]] *[[Sofia]] *[[Selanik]] *[[Filipopoli]] *[[Saray]] *[[Bayona]] *[[Zemun]] *[[Belogrado]] *[[Edirne]] *[[Livorno]] *[[Venesia]] *[[Ragusa]] *[[Monastir]] *[[Aleksandria]] ([[Ayifto]]) *[[Siatli]] *[[Sivdad del Kabo]] === [[Moneda]]s/[[Divisa]]s === # [[Dolar de Estados Unidos]] # [[Dolar de Kanada]] # [[Libra esterlina]] # [[Euro]] # [[Shekel]] # [[Yen]] # [[Franko Suiso]] # [[Renminbi]] '''Viejas:''' # [[Peseta]] # [[Franko Franzes]] # [[Eskudo Portugez]] # [[Talento]] # [[Dinar]] # [[Drakma]] # ... === Misselanea === # Los [[Alpes]] # [[Rio Amazonas]] # [[Andes]] o [[Kordiyera de los Andes]] # [[Oseano Artiko]] # [[Oseano Atlantiko]] # [[Mar Baltika]] # [[Mar Preta]] # [[Desierto]] # [[Gran Barriera de Koral]] Great Barrier Reef # [[Grandes Lagos]] # [[Valey del Gran Rift]] Great Rift Valley # [[Himalaya]] # [[Oseano Indiko]] # [[Kilimanjaro]] # [[Mar Mediterranea]] # [[Rio Mississippi]] # [[Monte Everest]] o [[Everest]] # [[Kataratas del Niagara]] # [[Nilo]] o [[Rio Nilo]] # [[Polo Norte]] # [[Mar del Norte]] # [[Oseano]]s # [[Oseano Pasifiko]] # [[Kanal de Panama]] # [[Shara tropikal]] # [[Rio]] # [[Montanyas Rokosas]] # [[Desyerto del Sahara]] # [[Polo Sur]] # [[Oseano Antartiko]] # [[Kanal de Suez]] # [[Lago Tanganika]] # [[Lago Titikaka]] # [[Lago Viktoria]] # [[Volkan]] [[Gran Kanyon]] - [[Mar Amortada]] - [[Mar]] - [[Montanya]] - [[Mar Kaspia]] - [[Kataratas]] - [[Lago]] == [[Istoria]] == Kale kriar artikolos kon al menos sinko frazas de: # [[Dinosaurio]] # [[Edad de Piedra]] # [[Edad de Bronse]] # [[Sumeria]] # [[Antiko Ayifto]] # [[Edad de Ferro]] # [[Gresia Antika]] # [[Imperio Inka]] # Los [[Aztekas]] # Los [[Mayas]] # [[Imperio Romano]] # [[Imperio Bizantino]] # [[Basha Edad Media]] # [[Alta Edad Media]] # [[Vikingos]] # [[Krusadas]] # [[Ilustrasion]] # ¿el [[Gran sisma de Oksidente]] o el [[Gran sisma de Oryente]]? # La [[Hazinura negra]] # [[Renasimyento]] # [[Riforma Protestante]] # [[Deskuvrimiento de Amerika]] # [[Kolonizasion de Amerika]] # La [[Inkisision]] # [[Edikto de Granada|La Ekspulsion de los djudios de Espanya]] # El [[Sakro Imperio Romano Jermaniko]] # [[Gerra Sivila Ingleza]] # [[Imperio Britaniko]] # [[Esklavitu]] # [[Revolusion Franseza]] # [[Revolusion Industriala]] # [[Gerra Sivila en los Estados Unidos]] # [[Partajamiento de Afrika]] # [[Restorasiyon Meiji]] # [[Primera Gerra Mondiala]] # [[Revolusion Rusa]] # [[Gerra Sivila Rusa]] # [[Gerra Sivila Espanyola]] # [[Sigunda Gerra Mondiala]] # [[Olokósto]] o [[Shoá]] # [[Partajamiento de Palestina]] # [[Estavlesimento del Estado de Israel]] # El [[Frankizmo]] # La [[Transision Espanyola]] # [[Gerra Friya]] # [[Gerra de Korea]] # [[Invasion Sovyetika de Afganistan]] # [[Programa Apoyo]] # [[Gerra de Vietnam]] # [[Apartheid]] # [[Gerra del Golfo]] # [[Ispanita]] == [[Politika]] == # [[Anarkiya]] # [[Kapitalizmo]] # [[Komunizmo]] # [[Demokrasia]] # [[Diktadura]] # [[Fasizmo]] ## [[Falanjismo]] ## [[Nazismo]] # [[Feminizmo]] # [[Fundamentalizmo relijiozo]] # [[Globalizasiyon]] # [[Imperializmo]] # [[Liberalizmo]] # [[Monarkiya]] # [[Nasionalizmo]] # [[Neokonservatizmo]] # [[Neoliberalizmo]] # [[Rasizmo]] # [[Repuvlika]] # [[Solidaritá]] # [[Sosializmo]] #[[Separasion de Puederes]] ##[[Judizialo]] o [[Pueder judizialo]] ##[[Lejislativo]] o[[Pueder lejislativo]] ##[[Exekutivo]] o [[Pueder Exekutivo]] #[[Partito politiko]] == Otros asuntos sosyales == #[[Aborto]] #[[Kontrol de natalidad]] #[[Pena kapital]] o [[Pena de muerte]] #[[Omoseksualidad]] #[[Diritos umanos]] #[[Seksizmo]] == Internasional == # [[Liga Arabiga]] # [[Diplomasia]] # [[Union Evropea]] # [[Libertad]] # [[FMI]] # [[OTAN]] # [[Premio Nobel]] # [[Djuegos Olimpikos]] # [[OPEP]] # [[Krus Kolorada]]/[[Media Luna Kolorada]] / [[Magen David Adom]] [[Federasion Internasionala de la Krus Kolorada i la Media Luna Kolorada]] # [[Nasiones Unidas]] [[ONU]] ## [[OMS]] ## [[UNICEF]] ## [[UNESCO]] # [[Tratado]]s == [[Relijion]] == Avria ke eskrivir, al menos, sinko frazas introduktorias de kada relijion: # [[Baha'i]] ## El [[Bab]] ## [[Baha'u'llah]] # [[Budismo]] ## [[Siddhārtha Gautama]] # El [[Dio]] ## [[Ashem]] # [[Djainizmo]] # [[Djudaismo]] ## [[Kashrut]] ## [[Moshe Rabenu]] ## [[Esnoga]] ## El [[Bet Amikdash]] ## La [[Tora]] ## El [[Talmud]] ## La [[Mishna]] # [[Espiritismo]], [[Espiritualismo]] # [[Induizmo]] ## [[Brahma]] ## [[Vishnu]] ## [[Shiva]] # [[Islam]] ## [[Allah]] ## [[Mahomat]] ## [[Mishkita]] ## [[Omar]] # [[Kristianismo]] ## [[Yesukristo]] ## el [[Papás]] ## [[Kilisia]] (lugar de kulto) ## [[Iglesia Katolika]] ## [[Iglesia Ortodoksa]] # [[Konfusianizmo]] ## [[Konfusio]] # [[Mitolojiya]] # [[Shintoizmo]] # [[Sihizmo]] - [[Sih]] ## [[Guru Nanak]] # [[Taoizmo]] # [[Vudu]] # [[Zoroastrizmo]] ## [[Zoroastro]] Mension a ideas ke niegan o dudan en El Dio: # [[Agnostisizmo]] # [[Ateizmo]] # [[Umanizmo relijiozo]] == [[Kultura]] == Avria ke eskrivir, al menos, tres frazas sovre: # [[Arte]] # [[Dansa]] # [[Literatura]] ## [[Livro]] ## Livros klasikos i relijiozos ### La [[Biblia]] #### Las [[Eskrituras ebreas]] #### Las [[Eskrituras kristianas]] ### ''[[Don Kishote de la Mancha]]'' ### Epopeya de Gilgamesh ### ''[[Iliada]]'' ### ''[[Odisea]]'' ### ''[[Hamlet]]'' ### ''[[El Prinsipe]]'' de [[Makiavelo]] ### [[Kuran]] ### ''[[La Repuvlika]]'' de [[Platon]] ### [[Las mil i una nochadas]] ### [[La Divina Komedia]] # [[Poeziya]] # [[Muzika]] ## [[Muzika klasika]] ## [[Muzika tradisionala]] ### [[Muzika ladina]] ## [[Opera]] ## [[Jazz]] ## [[Pop]] i [[Rock]] ### [[ABBA]] ### [[Buddy Holly]] ### [[Elvis Presley]] ### The [[Beatles]] ### The [[Rolling Stones]] ### The [[BeeGees]] ## [[instrumento musikal]] ## [[instrumento de kuedra]] ### [[Gitara]] ### [[Piano]] ### [[Violin]] ## [[Enstrumento de viento]] ### [[Trompeta]] ### [[Silbato]] ### [[Flauta]] ## [[Enstrumento de perkusion]] ### [[Tambor]] ##[[KD]] # [[Teatro]] # [[Filmo]] # [[Fotografiya dijitala i kemika]] ## [[Direktor de sinema|Direktores]] ### [[Woody Allen]] ### [[Ingmar Bergman]] ### [[Akira Kurosawa]] ### [[Stanley Kubrikk]] ### [[Alfred Hitchkock]] ## [[Aktor]]es ### [[Charlie Chaplin]] ### [[Ermanos Marx]] ([[Groucho Marx]]) ### [[Humphrey Bogart]] ### [[Walt Disney]] ### [[Mariyn Monroe]] # [[Djogo]]s ## [[Sheh-met]] ## [[Go]] ## [[Mankala]] ## [[Damas]] ## [[Bakgammon]] ## [[Djogo de kartas]] ## [[Dados]] # [[Radio]] # [[Televizyón]] == Sensia == Habria ke eskrivir, al menos, sinko frases introduktorias para las prinsipales kategorias: === [[Astronomiya]] === # [[Big Bang]] # [[Estreya]] # [[Galaksia]] # [[Via Laktea]] # [[Sistema solar]] # [[Planeta]] # [[Lusero]] # [[Satelite]] # [[Asteroide]] # [[Kometa]] # [[Sol]] # [[Merkurio (planeta)]] # [[Venus (planeta)]] # [[Tierra]] # [[Marte (planeta)]] # [[Jupiter (planeta)]] # [[Saturno (planeta)]] # [[Urano (planeta)]] # [[Neptuno (planeta)]] # [[Pluton (planeta)]] # [[Luna]] # [[Anyo luz]] # [[Burako preto]] === [[Biolojiya]] === ==== Mamiferos [[Anatomiya]] ==== # [[Sistem dijestivo]] ## [[Intestino groso]] ## [[Intestino flako]] ## [[Figado]] # [[Sistema respiratorio]] ## [[Pulmon]]es # [[Sistem oseo]] [[Eskeleto]] # [[Sistem nervioso]] ## [[serebro]] ## [[Sistem sensorial]] ### [[Sistem auditivo]] #### [[Oido]] ### [[Sistem visual]] #### [[Ojo]] ### [[sistem olfatorio]] ### [[sistem gustativo]] ### [[sistem somatosensorial]] # [[Sistem endokrino]] # [[Sistem sirkulatorio]] ## [[Korazon]] # [[Sistem reproduktivo]] ## [[Pene]] ## [[Vajina]] # [[Tegumento]] ## [[Piel]] # [[Pesho]] ==== [[Proseso biolojiko|Prosesos biolojikos]] ==== # [[Autopoyesis]] # [[Komportamiento animal]] # [[Desvelopamiento]] # [[Dijestion]] # [[Evolusion]] # [[Exkresion]] # [[Extinsion]] # [[Fotosintesis]] # [[Omeostasis]] # [[Erensia]] # [[Inmunita]] # [[Metabolizmo]] # [[Reproduksion]] # [[Respirasion]] ==== [[Vida]] ==== # [[Animal]] ## [[Anfibio]] ### [[Sapo]] - [[Rana]] ## [[Aves]] ### [[Pavón]] ### [[Indiano]] ### [[Bilbil]] ### [[Golondrina]] ### [[Palaza]] ### [[Graja]] ### [[Gayna de kampo]] ### [[Pato]] ### [[Palomba]] ### [[Gayo]], [[Poyo]] i [[Gayna]] ### [[Sisne]] ### [[Pinguino]] ### [[Abistrú]] ### [[Asiguenya]] ### [[Kukuvaya]] ### [[Babeka]] ### [[Papagayo]] ### [[Gayo montes]] ### [[Agila]] ## [[Pez]], [[Pishkado]] ### [[Tiburon]] ### [[Tuna]] ### [[Sardina]] ## [[Guzanos]] ### [[Bizbon]] ### [[Bizba]] ### [[Ormiga]] ### [[Papiyon]] ### [[Moshka]] ### [[Moshko]] ### [[Mavlacha]] ### [[Hanumika]] ### [[Chichigaya]] ### [[Saltampies]] ### [[Alakran]] ### [[Aranya]], [[Tiralanya]] ### [[Puliya]] ### [[Sientopies]] ### [[Bavoza]] ### [[Kalafyota]] ### [[Tertil]] ## [[Mamifero]] ### [[Alpaka]] - [[Yama]] - [[Vikunya]] ### [[Bayena]] ### [[Kabayo]] ### [[Gameo]] ### [[Porko]] ### [[Delfin]] ### [[Elefante]] ### [[Gato]] ### [[Ganado]] ### [[Leon]] ### [[Mamut]] ### [[Maymon]] - [[Orangutan]] - [[Gorila]] - [[Chimpanze]] ### [[Mursielago]] ### [[Lonso]] ### [[Kodrero]] ### [[Bufanó]] ### [[Perro]] ### [[Lovo]] ### [[Rapoza]] ### [[Chakal]] ### [[Nifisa]] ### [[Taushán]] ### [[Papasiega]] ## [[Reptil]] ### [[Kulevra]] - [[Serpiente]] # [[Bakteria]] ##[[Prokariota]] ##[[Eukariota]] # [[Fungo]] # [[Planta]] ## [[Flor]] ## [[Palma]] ## [[Arvole]] # [[Protista]] === [[Kemika]] === # [[Listado alfabetiko de elementos kimikos|Lista de los elementos]] # [[Tabla periodika de los elementos]] # '''Algunos elementos''' ##[[Aluminio]] ##[[Karbono]] ## [[Oro]] ##[[Yerro]] ##[[Elio]] ##[[Idrojeno]] ## [[Nitrojeno]] ## [[Oksijeno]] ##[[Plata]] ## [[Uranio]] ## [[Zink]] === [[Ekolojiya]] === # [[Efekto invernadero]] # [[Luvya agra]] # [[Oskuresimiento global]] === [[Jeolojiya]] === # [[Basalto]] # [[Pedernal]] # [[Piedra kaliza]] # [[Eras jeolojikas]] # [[Paleozoiko]] # [[Mesozoiko]] # [[senozoiko]] # [[Prekambriko]] # [[Kambriko]] # [[Ordovisense]] u [[Ordovisiko]] # [[Siluriko]] # [[Devoniko]] # [[Karbonifero]] # [[Permiko]] # [[Triasiko]] # [[Jurasiko]] # [[Kretasiko]] # [[Paleojeno]] # [[Neojeno]] # [[Paleoseno]] # [[Eoseno]] # [[Oligoseno]] # [[Mioseno]] # [[Plioseno]] # [[Kuaternario]] # [[Pleistoseno]] # [[Holoseno]] # [[Fosil]] # [[Estratigrafia]] # [[Volkan]] # [[Nukleo (jeolojia)]] # [[Manto]] # [[Korteza]] # [[Astenosfera]] # [[Litosfera]] # [[Hidrosfera]] # [[Atmosfera]] === [[Medikería]] === # [[SIDA]] # [[Alkoholismo]] # [[Kanser]] # [[Kolera]] # [[Diabetes meyitus]] # [[Disenteria]] # [[Ipertension]] # [[Abasháda]] # [[Malaria]] # [[Obesidad]] # [[Viruela]] # [[Sifilis]] # [[Tuberkulosis]] # [[Virus]] # [[Segedad]] # [[Enfermedad mental]] # [[Sodrera]] === [[Meteorolojiya]] === # [[Presion atmosferika]] # [[Nuve]] # [[Luvya]] i [[Furtuna]] # [[Nieve]] # [[Granizo]] o [[Pedrisko]] # [[Viento]] # [[Efekto invernadero]] # [[Tornado]] # [[Tsiklon tropikal]] # '''Fenomenos lokales''' ## [[El Ninyo]] o [[Fenomeno del Ninyo]] ## [[La Ninya]] o [[Fenomeno de la Ninya]] === [[Fisika]] === # [[Atomo]] ## [[Elektron]] ## [[Neutron]] ## [[Proton]] # [[Enerjiya]] ##[[Radiasion elektromagnetika]] ###[[Radio]] ###[[Radiasion infrarroja]] ###[[Luz visible]] ###[[Radiasion ultravioleta]] ###[[Rayos gamma]] # [[Molekula]] # [[Luz]] ## [[Kolor|La kolor]] ###[[Espektro elektromagnetiko]] ###[[Preto (kolor)|Preto]] ###[[Blanko]] ###[[Kolorado]] ###[[Amariyo]] ###[[Portokal (kolor)]] ###[[Védre]] ###[[Maví]] ###[[Violet]] ###[[Roz]] ###[[Bej]] ###[[Turkiz]] ###[[Siel]] ###[[Lila (kolor)]] ###[[Bordó (kolor)]] ###[[Rosho]] ###[[Marón]] ###[[Grizo]] ###[[Anyir]] #[[Huérsa]]s ##[[Gravitasion]] ##[[Elektromagnetizmo]] ##[[Enerjiya nuklear]] #[[Aselerasion]] #[[Huérsa]] #[[Masa]] #[[Velochitá]] #[[Tyémpo]] #[[Prestor]] #[[Peso]] === Rekursos === # [[Mineral]]es # [[Diamante]] # [[Sal (kondimento)|Sal]] Otras # [[Petroleo]] # [[Gas]] # [[Karbon]] ==== Industrias ==== #[[Tekstil]] ##[[Lana]] ##[[Algodon]] ##[[Seda]] #[[Plastik]] ##[[Nylon]] ##[[Poliester]] #[[Perfumeria]] ##[[Mirra]] ##[[Insienso]] ##[[Almizkle]] #[[Konstruksion]] ##[[semento]] ##[[Siyar]] ##[[Adobe (konstruksion)|Adobe]] ##[[Ladriyo]] ##[[Arko]] ##[[Boveda]] ##[[Templo]] ##[[Piramida]] ##[[Katedrala]] ##[[Arko de triunfo]] ##[[Dolmen]] ##[[Menhir]] ##[[Iglu]] === [[Unidad derivada del SI|Unidades derivadas del SI]] i otras === # [[Sistema Internasional de Unidades]] ## [[metro]] ## [[litro]] ## [[kilogramo]] ## [[newton (unidad)]] ## [[julio]] ## [[vatio]] ## [[voltio]] === Kalendarios i kronometros === # [[Kalendario]] ## [[Kalendario gregoriano]] ### [[Algoritmo para kalkular el dia de la semana]] (Day-of-week algorithm) ### [[Kalkulo de la fesha de Paskua]] (Kalkulation of date of Easter) # [[Huso horario]] ## [[Horario de verano]] / horario estival === 100 enventos === Los inventos mas utiles, no los má uzados por el ombre #[[Kalsado]] #[[Ropa]] #[[Arma]]s #[[Domestikasion]] #[[Huego]] #La [[Rueda]] #La [[Radio]] #[[Televizyón]] #[[Pararrayos]] #[[Tréno]] #Jenerasion i distribusion de la [[Enerjiya elektrika]] == [[Lingua (Linguaje)|Linguas]] == # [[Lingua djudeo-espanyola|Artikolo sovre el Idioma Espesifiko de Esta Vikipedia]] # [[Lingua arábiga|Arabo]] # [[Lingua Inglesa|Inglez]] # [[Esperanto]] # [[Lingua Fransesa|Fransez]] # [[Lingua alemana|Aleman]] # [[Gramatika]] # [[Lingua indiana|Indi]] # [[Lingua japoneza|Japonezo]] # [[Lingua Latina|Latin]] # [[Idioma shino mandarin|Shino Mandarin]] # [[Lingua rusa|Ruso]] # [[Sanskrito]] # [[Lingua Kastilyana|Espanyol]] # [[Interlingua]] # [[Lingua Grega|Grego]] # [[Linguas indoevropeas|La Famiya de Linguas Indoevropeas]] == [[Arkitektura]] == # [[Arko]] # [[Boveda]] # [[Dintel]] # [[Ponte]] # [[Klavo]] # [[Piramida]] # [[Edifisio]]s ## [[Siete maraviyas del mundo antiko]] ## [[Angkor Wat]] ## [[Presa de Asuan]] ## [[Taj Mahal]] ## [[Torre Eiffel]] ## [[Gran Muraya Shina]] == [[Matematikas]] == # [[aljebra]] # [[Kalkulo]] # [[jeometria]] ## [[Sirkolo]] ### [[Numero π|Pi]] ## [[Kuadrado]] ## [[Triangulo]] # [[Infinito]] # [[Trigonometria]] [[Poligono]] == Militar == # [[Exersito]] ## [[Artiyeriya]] ## [[Kabayeriya]] ## [[Infanteriya]] # [[Armada]], [[Marina de gerra]] o [[Marina]] # [[Huérsa Aerea]] No estan en la lista pero son similares [[Huérsas Armadas]] - [[Polisiya]] == [[Espor]] == # [[Djuegos Olimpikos]] # [[Beisbol]] # [[Basketball]] o [[Balonsesto]] # [[Atletismo]] # [[Futbol]] # [[Otomobilizmo]] == [[Teknolojiya]] == === Teknolojiya komun === # [[Invension]] # [[Motor de kombustion]] # [[Huego]] # [[Plano inklinado]] # [[Palanka]] # [[Metalurjia]] # [[Imprenta]] # [[Polea]] # [[Torniyo]] # [[Makina de vapor]] # [[Kunya]] # [[Rueda]] === [[Komunikasion]] === # [[Alefbet]] # [[Internet]] # [[Djurnal]], [[periodiko]] # [[Radio|Radio (medio de komunikasion)]] # [[Telegraf]] # [[Telefon]] # [[Televizyón]] # [[Eskritura]] === [[Elektrisita]] === ## [[Biomasa]] # [[Enerjiya renovable]] ## [[Enerjiya solar]] ## [[Enerjiya hidraulika]] ## [[Enerjiya eolika]] ## [[Enerjiya mareomotriz]] ## [[Enerjiya nuklear]] # [[Rekurso natural|Rekursos naturales]] i [[Kombustible fosil|Kombustibles fosiles]] ## [[Karvon]] ## [[Gas natural]] ## [[Petrolio]] === [[Komputer|Informatika]] === # [[Linux]] # [[Microsoft Windows]] # [[Mac OS]] # [[Unix]] # [[Amiga]] === [[Material]]es === # [[Vidrio]] # [[Papel]] # [[Plastiko]] === [[Transporte]] === # [[Aeroplano]] o [[Avion]] # [[Bisikleta]] # [[Arabá]] # [[Tréno]] # [[Vapor]] # [[Vela]] # [[Lampa de trafik]] # [[Otobus]] === [[Arma]] === # [[Hasha]] # [[Eksplosivo]] # [[Arma de fuego]] # [[Polvora]] # [[Ametrayadora]] # [[Arte Marsiala]] (es dizir, el uzo del puerpo komo arma) # [[Arma nuklear]] # [[Espada]] # [[Tank]] == [[Katastrofe]] == #[[Avalansha]] #[[Terremoto]], [[Temblor]], [[Seismo]] #[[Inundasion]] #[[Fusion nuklear]] (''nuklear meltdown'') == [[Kolor]]es == Ver [[Fisika]] == [[Filosofiya]] == # [[Metodo sientifiko]] # [[Konosensya]] # [[Vedrad]] # [[Punto de vista neutralo]] # [[Etika]] # [[Politika]] # [[Ontolojiya]] # [[Desision por konsenso]] <!-- Por favor no usen un editor de textos komun para kopiar i pegar los interwikis--> [[Categoría:Wikipedia:Tareas pendientes]] [[Categoría:Listas]] [[Kateggoría:Vikipedya]] 4z6bzwy0e8ar5cm7gd09lhsivecvo29 0 13805 216698 210991 2026-05-06T04:23:09Z InternetArchiveBot 18091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 216698 wikitext text/x-wiki {{coord|18|32|0|N|99|33|0|W|display=title}} {{sivdad | nombre = Juliantla | imej_bandyera = no | imej_eskudo = | imej = | paiz = {{MEX}} | tipo_adm_1 = Estado | adm_1 = [[Guerrero]] | tipo_adm_2 = Belediye | adm_2 = [[Taxco de Alarcón (belediye)|Taxco de Alarcón]] | pozision = 18°32'N, 99°33'O | altura = 1700 | distansia = | referensia = | superfisie = | povlasion = 694 | senso = 2010 | densidad = | djentilisio = | alkalde = | pajina web = |}} '''Juliantla''' es un chiko kazal del [[Estado de Guerrero]], tiene una povlasion de 694 avitantes. La viya paso a ser povlada por djudios [[sefaradim]], la primera prezensya era de djudeos gayegos, portugezos i katalanos ke afinkaron las suyas kasas en la montanya kon konsenso de [[Hernán Cortés]], en el anyo de 1521.<ref>[https://web.archive.org/web/20160816215408/http://www.informador.com.mx/suplementos/2015/604202/6/juliantla-una-gema-para-el-viajero.htm El Informador]</ref> == Istoria == El kazal fue fondado en el anyo de 1521, fue endemas uno delos primeros afinkamientos djudios del Kontinente Amerikano.<ref>[http://suracapulco.mx/cultura/rescata-la-comunidad-de-juliantla-la-representacion-tradicional-de-el-reto-los-doce-pares-de-francia/]</ref> En esta lokalidad fue fraguada una delas primeras esnogas del Muevo Mundo (el mikve para el banyo ritual delos djudeos), Alkunas famiyas gayegas i portugezas fraguaron las sus kazas basho apoyo de Hernando Cortés, konkistador de Meksiko Tenochtitlá.<ref>[https://web.archive.org/web/20160914180908/http://www.diariodemorelos.com/content/la-tinta-del-cronista-taxco-y-cuernavaca]</ref> Entre 1580 e 1590 fue fraguada la kilisia de la Virjin dela Candelaria (mesmo lugar onde kedo el mikve).<ref>[https://juliantlas.wordpress.com/la-fiesta-de-la-candelaria/]</ref> El troko del nombre de Judeanea a Juliantla fue para evitar persekusiones e sospecha por parte del ''Santo Oficio'', los abitantes aceptaran el katolizismo ila jurisdiksion komenzo a yamarse Minas de Juliantla, el motivo fui porla aktividad minera delos primeros abitantes.<ref>[http://cdigital.dgb.uanl.mx/la/1080019543/1080019543_18.pdf]</ref> == Jeografia == El kazal es afinkado sobre una muntanya, fue un afinkamiento fondado por kolonos de orijin sefaradi para estar sirka de las minas de Taxco. Es un lugar de klima templado, muncho arvolado kon kalejas empedradas. ==Personas afamadas== * [[Joan Sebastian]], kantador i kompositor de muzika balada i ranchera. == Ver endemas == * [[Taxco de Alarcón]] ==Referensias== <references /> == Atamientos eksternos == [[Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina]] [[Kateggoría:Lokalidades de Guerrero]] [[Kateggoría:Lokalidades kon menos de 1.000 moradores]] [[Kateggoría:Lokalidades kon asentamientos sefaradis]] qdkhjm9hbaamq12fqt4l3ssxsgkxf8d 0 19598 216699 215579 2026-05-06T06:06:42Z InternetArchiveBot 18091 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 216699 wikitext text/x-wiki {{variante|AY}} {{sivdad | nombre = Petropavlovsk-Kamchatski<br />Петропавловск-Камчатский<br/>''פטרופבלובסק-קמצ'טסקי'' | imej_bandyera = Flag of Petropavlovsk-Kamchatsky.svg | imej_eskudo = Coat of Arms of Petropavlovsk-Kamchatsky.svg | imej = [[Dosya:Никольская сопка, Озерновская коса и Култучное озеро, Вид сверху.jpg|300px]] | paiz = {{RUS}} | pozision = 53°01′N 158°39′E | altura = 440 | distansia = | referensia = | superfisia = 362,15 | povlasion = 163.152 | senso = 2024 | densidad = 487 | djentilisio = | alkalde = Vladislav Skvortsov | pajina web = http://www.pkgo.ru |}} '''Petropavlovsk-Kamchatski''' (en [[Lingua russa|russo]]: Петропа́вловск-Камча́тский) es una sivdad ke se topa enel [[Kray de Kamchatka]], en [[Rusia]]. La sivdad se topa en las beira mas orientalas del payis, enla [[baia de Avacha]], la kuala esta konektada kon el [[Oseano Pasifiko]]. La sivdad tenia aproksimadamente 164.900 moradores en el anyo [[2021]]. Anke los kosakos vijitavan la rejion en 1697, las primeras kazas de la sivdad fueron fraguadas en el anyo [[1740]] por [[Viktor Bering]] i [[Aleksei Chirikov]];<ref>Frost, Orcutt William; Frost, Orcutt; Frost, Professor Orcutt (2003). Bering: The Russian Discovery of America. Yale University Press. p. 5. ISBN 978-0-300-10059-4. </ref> la sivdad aresivio el status de viya en el anyo [[1812]]. De 1849 a 1924 la sivdad aresivio el nombre de Petropavlovski Port (Петропавловский Порт) i en [[1924]] el su nombre fue trokado hue trokada a su nombre aktual. ==Referensias== <references/> == Atamientos eksternos == {{commons|Petropavlovsk-Kamchatsky}} * [https://web.archive.org/web/20170522132613/http://pkgo.ru/ Oja web dela administrasiyón dela sivdad de Petropávlovsk-Kamchátskiy] {{Ru}} {{esbozo}} [[Kateggoría:Vikipedya:Artikolos kon grafia ladina]] [[Kateggoría:Sivdades dela Rusia]] [[Kateggoría:Petropavlovsk-Kamchatski]] [[Kateggoría:Lokalidades de Rusia]] n7jqxxtanwwn9qk9hins8d282jb8sor 0 19832 216702 216094 2026-05-06T09:59:22Z Baltyer 24048 216702 wikitext text/x-wiki El '''numero Pi (π)''' es un numero matematiko o fundamental ke arepresenta la razon konstante entre la longura de la sirkunferensia de un sirkulo i su diametro. Esta razon es independiente del tamanyo del sirkulo i es valida para todos los sirkulos en la jeometria euklidiana. El valor numeriko de pi es aproksimadamente 3,1415926535…, i las su sifres desimalas kontinuan indefinidamente sin apresentar dingun patron repetitivo. <big>'''Definision matematika'''</big> Formalmente, pi se define komo: [ \pi = \frac{C}{d} ] onde C arepresenta la sirkunferensia i d el diametro del sirkulo. Dita definision permite la formulasion de diversas relasiones fundamentales en la [[jeometriya]] plana. == Propietas == Pi posee propiedades matematikas emportantes: * Es un numero irrasional, ya ke no puede ser ekspresado komo fraksion de dos enteros i la su ekspansion desimala es infinita i no periodika. * Es un numero transendental, lo ke sinyifka ke no es solusion de dinguna ekuasion polinomiala kon koefisientes enteros. * Estas propiedades hueron demostradas entre los sieglos XVIII i XIX, i tienen konsekuensias emportantes para la teoria de los numeros i la jeometriya. == Aplikasiones en la jeometriya == Pi es esensial para el kalkulo de magnitudes sikulares, komo: Longura de la sirkunferensia:   ( C = 2\pi r ) Area del sirkulo:   ( A = \pi r^2 ) onde r es el radio del sirkulo. Pi tambien aparese en formulas relasionadas kon esferas, silindros i otras figuras [[Jeometriya|jeometrikas]]. == Pi en otras ramas del saver == El numero pi aparese en munchas areas de las matematikas i de las sensias naturalas, inkluyendo: * Trigonometria i analisis matematiko * Fisika, espesialmente en el estudio de ondas, mekanika i teoria elektromagnetika * Probabilitas i estatistika * [[Injeneriya]], [[arkitektura]] i [[Teknolojiya|teknolojia]] La su presensia en ekuasiones fundamentales demostra su karakter universalo. == Istoria == Aproksimasiones de pi eran ya konosidas por varias sivilizasiones antikas, komo los [[Babilonia|babilonios]], los [[Ayifto|ayiftianos]] i los [[Gresia|gregos]]. El matematiko grego Arkimedes de [[Sirakusa]] hue uno de los primos en estimar pi kon metodo jeometriko riguroso. El simbolo π fue introdusido en 1706 por el matematiko William Jones i hue mas tarde adoptado i difuzido por Leonhard Euler, lo ke kontribuyo al su uso estandar en la matematika moderna. == Emportansia == Pi okupa un lugar sentralo en la matematika por su rolo en la relasion entre jeometriya, analisis i [[fisika]] matematika. Es konsiderado uno de los numeros mas emportantes del saver umano debido a la su aplikasion amplia i a su presensia konstante en modelos matematikos de fenomenos naturalos. [[Kateggoría:Matematikas]] qzjn0dlj6kxu39pf73yse1jvv98oiiw 0 20001 216695 2026-05-05T16:42:36Z Baltyer 24048 Pajina kreado con "El metodo sientifiko es un sistem organisado de investigasion kulaneado para obtener konosimyento seguro i verifikavle sovre la natura, la sosieta i los fenomenos del mundo. Dito metodo se baza en la observasion, la formulasion de kestyones, la elaborasion de ipotezas i la verifikasion de estas por medio de eksperyensias i analisis lojikos. En la sensya moderna, el metodo sientifiko es konsiderado una de las erramientas mas emportantes para el desvelopamiento del konosi…" 216695 wikitext text/x-wiki El metodo sientifiko es un sistem organisado de investigasion kulaneado para obtener konosimyento seguro i verifikavle sovre la natura, la sosieta i los fenomenos del mundo. Dito metodo se baza en la observasion, la formulasion de kestyones, la elaborasion de ipotezas i la verifikasion de estas por medio de eksperyensias i analisis lojikos. En la sensya moderna, el metodo sientifiko es konsiderado una de las erramientas mas emportantes para el desvelopamiento del konosimyento umano. El su objetivo principal es de permitir ke los investigadores puedan estudiar los fenomenos de manera sistematika i objetiva, evitando errores, kreensyas sin provas o interpretasiones subjektivas. El proseso sensyifiko empesija jeneralmente kon la observasion de un fenomeno. Dospues, el investigador formula una kestyon o una ipoteza para eksplicar lo ke observa. Esta ipoteza deve ser examinada por medio de eksperyensias, observasiones repetidas o rekolta de datos. Si los rezultados konfirman la ipoteza, esta puede ser aseptada provisionalmente; si no, la ipoteza deve ser modificada o refuzada. Una karakteristika fundamental del metodo sensyifiko es la reproducibilidad. Esto significa ke otros investigadores deven poder repetir el mismo proseso i obtener rezultados semejantes. De esta manera, el konosimyento sientifiko se fortaleze i gana kredibilidad adientro de la komunita akademika. El metodo sensyifiko tuvo un grande desvelopamiento durante la epoka de la Revolusion Sientifika en Evropa, kuando pensadores komo Galileo Galilei, Francis Bacon i Isaac Newton ayudaron a estableser emoesijos modernos de investigasion i rasonamiento empiriko. En muestros diyas, el metodo siemtifiko es kulaneado en munchas ramas del konosimyento, inkluyendo la fizika, la biyolojia, la kimika, la medisina i las sensyas sosialas. La su emportansia kontinua siendo fundamentala para el progreso de la sensya i para la ekspansion del konosimyento umano. 6ax4c2sonj71dv55oi8qpr03s8d9w3z 216696 216695 2026-05-05T16:44:56Z Baltyer 24048 216696 wikitext text/x-wiki [[Dosya:Scientific-method-simple DE.svg|miniaturadeimagen]] El '''metodo sientifiko''' es un sistem organisado de investigasion kulaneado para obtener konosimyento seguro i verifikavle sovre la natura, la sosieta i los fenomenos del mundo. Dito metodo se baza en la observasion, la formulasion de kestyones, la elaborasion de ipotezas i la verifikasion de estas por medio de eksperyensias i analisis lojikos. En la sensya moderna, el metodo sientifiko es konsiderado una de las erramientas mas emportantes para el desvelopamiento del konosimyento umano. El su objetivo principal es de permitir ke los investigadores puedan estudiar los fenomenos de manera sistematika i objetiva, evitando errores, kreensyas sin provas o interpretasiones subjektivas. El proseso sensyifiko empesija jeneralmente kon la observasion de un fenomeno. Dospues, el investigador formula una kestyon o una ipoteza para eksplicar lo ke observa. Esta ipoteza deve ser examinada por medio de eksperyensias, observasiones repetidas o rekolta de datos. Si los rezultados konfirman la ipoteza, esta puede ser aseptada provisionalmente; si no, la ipoteza deve ser modificada o refuzada. Una karakteristika fundamental del metodo sensyifiko es la reproducibilidad. Esto significa ke otros investigadores deven poder repetir el mismo proseso i obtener rezultados semejantes. De esta manera, el konosimyento sientifiko se fortaleze i gana kredibilidad adientro de la komunita akademika. El metodo sensyifiko tuvo un grande desvelopamiento durante la epoka de la Revolusion Sientifika en Evropa, kuando pensadores komo Galileo Galilei, Francis Bacon i Isaac Newton ayudaron a estableser emoesijos modernos de investigasion i rasonamiento empiriko. En muestros diyas, el metodo siemtifiko es kulaneado en munchas ramas del konosimyento, inkluyendo la fizika, la biyolojia, la kimika, la medisina i las sensyas sosialas. La su emportansia kontinua siendo fundamentala para el progreso de la sensya i para la ekspansion del konosimyento umano. fvix6nnkverr6q9i1orls1tdebo68t4 0 20002 216697 2026-05-05T22:46:07Z Baltyer 24048 Pajina kreado con "La konosensya es la kapasita del ser umano para entender, aprender i rekonoser informasion, ideas i esperyensias. Dito termino se refiere al konjunto de saveres ke una persona obtiene por medio del estudio, de la observasion, de la eksperyensya i de la refleksion. La konosensya permite al individuo interpretar el mundo, tomar desizyones i desvelopar pensamiento lojiko i kritiko. La konosensya es konsiderada una parte fundamentala del desvelopamiento de la sivilizasyon u…" 216697 wikitext text/x-wiki La konosensya es la kapasita del ser umano para entender, aprender i rekonoser informasion, ideas i esperyensias. Dito termino se refiere al konjunto de saveres ke una persona obtiene por medio del estudio, de la observasion, de la eksperyensya i de la refleksion. La konosensya permite al individuo interpretar el mundo, tomar desizyones i desvelopar pensamiento lojiko i kritiko. La konosensya es konsiderada una parte fundamentala del desvelopamiento de la sivilizasyon umana. Las sosietas transmiten konosensya de una jenerasion a otruna por medio de la edukasion, de la komunikasion i de la kultura. Mersi a este proseso, los seres umanos pueden konservas i amunchiguar los saveres akumulados en diferentes ramas komo la sensya, la filozofiya, la istorya i las artes. La konosensya puede ser teorika o praktika. La konosensya teorika se relasiona kon ideas, prinsipios i eksplikasyones intelektuales, mientres ke la konosensya praktika se obtiene por medio de la eksperyensya direta i de la aplikasyon de abilitas en la vida reala. Desde la antiketad, munchos filozofos i ombres de sensya estudiaron la natura de la konosensya i la manera en ke los seres umanos pueden distingir entre vedrad i error. Este estudio kontinua siendo una kestyon sentrala en la filozofiya i en las sensyas modernas. Oganyo, la konosensya es konsiderada una de las huersas mas emportantes del progreso umano, ya ke permite el desvelopamiento de muevas teknolojias, sistems de edukasion i formas de organizasion sosiala. mzw4idoti3xk71zmvf3e1qd37ygs6qe 0 20003 216701 2026-05-06T09:54:29Z Baltyer 24048 Pajina kreado con "La '''etika''' es un kampo de refleksyon filosofika ke estudia los empesijos ke devizan entre lo bueno i lo malo, lo djusto i lo indjusto. Forma parte de la filosofiya i se okupa de analisar los valores, las normas i los djudgos morales ke gian la kondukta umana. == Definision i Kampo == La etika es una de las ramas prinsipalas es de la [[Filosofia|filosofiya]]. El su objektivo es entender komo se forman los djudgos morales i kualos son los kriterios para determinar…" 216701 wikitext text/x-wiki La '''etika''' es un kampo de refleksyon filosofika ke estudia los empesijos ke devizan entre lo bueno i lo malo, lo djusto i lo indjusto. Forma parte de la filosofiya i se okupa de analisar los valores, las normas i los djudgos morales ke gian la kondukta umana. == Definision i Kampo == La etika es una de las ramas prinsipalas es de la [[Filosofia|filosofiya]]. El su objektivo es entender komo se forman los djudgos morales i kualos son los kriterios para determinar si una aksion es buena o mala. Tradizionalmente, se distingen tres subkategoriyas: * Etika normativa: estudia los empesijos ke deven de giar la aksion umana. * Metaetika: analisa la natura i el signifiko de los terminos morales. * Etika aplikada: eksamina problemas konkretos en kampos komo la medisina, la politika i la teknologia. == Istoria == La refleksyon etika tiene los su orijines en la Antiketa. Filosofos komo [[Aristoteles]] elaboraron teoriyas sovre la virtud i la vida buena, mientres ke [[Emmanuel Kant]] desarrollo una etika basada en el dever i la ley morala universala. Otrunas korientes emportantes inkluyen el utilitarizmo, asosyado kon Jeremy Bentham i John Stuart Mill. == Problemas Prinsipales == Entre las kestyones sentrales de la etika se topan: * La definision del bien i del mal. * La djustifikasion de las normas moralas. * La liberta i la responsabilita. * Los konfliktos entre valores diferentes. En la epoka kontemporanea, la etika trata emdemas kestyones relasionadas kon la bioetika, los diritos umanos i el impakto de la teknolojiya. == Emportansia == La etika provee un marco teoriko para analizar i evaluar las aksiones umanas. Es fundamentala en la vida sosiala i politika, i djuega un rolo importante en la edukasion i en la formasion de sivdadanos. [[Kateggoría:Filosofiya]] g7zajmiitzzjsuw58jg5prwjbvhx9zd